Wikipedia cebwiki https://ceb.wikipedia.org/wiki/Unang_Panid MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Medya Espesyal Hisgot Gumagamit Hisgot sa Gumagamit Wikipedia Hisgot sa Wikipedia Payl Hisgot sa Payl MediaWiki Hisgot sa MediaWiki Plantilya Hisgot sa Plantilya Tabang Hisgot sa Tabang Kategoriya Hisgot sa Kategoriya TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 3390 37018091 37018022 2026-04-19T17:43:20Z Exec8 10305 37018091 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph locator davao del norte sawata.svg|right|Mapa sa Davao del Norte nga nagpakita kon asa nahimutang ang Sawata]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> '''Sawata, Davao del Norte''' | 1990 = | 1995 = | 2000 = | 2007 = 24696 | 2010 = 25548 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Sawata''' usa ka [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Davao del Norte|Davao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Gihimo ang lungsod sa [[2003|2004]] pinaagi sa Republic Act 9265 ug gipanganlan kini og San Isidro nga maoy patron sa nahisgutang lungsod. Kaniadtong Abril 11, 2026 ang mga lokal nga botante ning munisipyo mibotar sa pag-ilis sa ngalan sa munisipyo gikan sa San Isidro ngadto sa Sawata subay sa Republic Act No. 11814. ==Mga barangay== Ang Sawata nabahin ngadto sa napulo'g tulo (13) ka [[barangay]]. * Dacudao * Datu Balong * Igangon * Kipalili * Libuton * Linao * Mamangan * Monte Dujali * Pinamuno * Sabangan * San Miguel * Santo Niño * Sawata ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Davao del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Davao del Norte]] 6ih54k0oq5fqmm5j7mp2ujfij6apkyo 37018092 37018091 2026-04-19T17:43:37Z Exec8 10305 37018092 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph locator davao del norte sawata.svg|right|280px|Mapa sa Davao del Norte nga nagpakita kon asa nahimutang ang Sawata]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> '''Sawata, Davao del Norte''' | 1990 = | 1995 = | 2000 = | 2007 = 24696 | 2010 = 25548 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Sawata''' usa ka [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Davao del Norte|Davao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Gihimo ang lungsod sa [[2003|2004]] pinaagi sa Republic Act 9265 ug gipanganlan kini og San Isidro nga maoy patron sa nahisgutang lungsod. Kaniadtong Abril 11, 2026 ang mga lokal nga botante ning munisipyo mibotar sa pag-ilis sa ngalan sa munisipyo gikan sa San Isidro ngadto sa Sawata subay sa Republic Act No. 11814. ==Mga barangay== Ang Sawata nabahin ngadto sa napulo'g tulo (13) ka [[barangay]]. * Dacudao * Datu Balong * Igangon * Kipalili * Libuton * Linao * Mamangan * Monte Dujali * Pinamuno * Sabangan * San Miguel * Santo Niño * Sawata ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Davao del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Davao del Norte]] l2esqu8bz23wjc7ib471qvoku934mgq 3 38536 37018161 181789 2026-04-20T11:54:53Z Coiboujauaanok 142102 37018161 wikitext text/x-wiki {{not around|3=Agosto 2008}} {{dayon}} == "Kining Artikuloha" == Ang "Kini nga artikulo" at "Kining artikuloha" ay pareho lamang ang ibig sabihin. Pero ngayong nasabi mo sir, parang mas magandang pakinggan ang "Kining Artikuloha". Sige, babaguhin yang template ''in favor'' sa "Kining Artikuloha".--[[User:Abastillas|Abastillas]] 11:54, 13 Mayo 2008 (UTC) rzecu9mvkvssyysx7e524agn9uewu4w 0 335758 37018113 35194897 2026-04-19T23:40:19Z HIOFFGJK 142074 Tawag 37018113 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|ayam|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Canis lupus'' (lobo) | status = LC | image = Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Ayam (mamipero)|Canidae]] | genus = [[Canis]] | species = '''Canis lupus''' | binomial = Canis lupus | binomial_authority = [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1758 | range_map = Canis lupus distribution (IUCN).png | range_map_caption = | image2 = Rallying.ogg | image2_caption =Tawag ng lobo | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | subordo = [[Caniformia]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[ayam]] ang '''lobo''' sa espesye nga '''''Canis lupus'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]] ni adtong 1758.<ref name = "col35489758"/> Ang ''Canis lupus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Canis]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[ayam]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa [[kinaminosang kalabotan]].<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Ostralya]] * habagatang [[Asya]] * [[Amerika Sentral]] * [[Amihanang Amerika]] * [[Uropa]] ug amihanang [[Asya]] == Matang nga nahiubos == Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:<ref name = "COL"/> * ''C. l. filchneri'' * ''C. l. albus'' * ''C. l. alces'' * ''C. l. arabs'' * ''C. l. arctos'' * ''C. l. baileyi'' * ''C. l. beothucus'' * ''C. l. bernardi'' * ''C. l. campestris'' * ''C. l. chanco'' * ''C. l. columbianus'' * ''C. l. crassodon'' * ''C. l. dingo'' * ''C. l. familiaris'' * ''C. l. floridanus'' * ''C. l. fuscus'' * ''C. l. gregoryi'' * ''C. l. griseoalbus'' * ''C. l. hattai'' * ''C. l. hodophilax'' * ''C. l. hudsonicus'' * ''C. l. irremotus'' * ''C. l. labradorius'' * ''C. l. ligoni'' * ''C. l. mackenzii'' * ''C. l. manningi'' * ''C. l. mogollonensis'' * ''C. l. monstrabilis'' * ''C. l. nubilus'' * ''C. l. occidentalis'' * ''C. l. orion'' * ''C. l. pallipes'' * ''C. l. pambasileus'' * ''C. l. rufus'' * ''C. l. tundrarum'' * ''C. l. youngi'' * ''C. l. lycaon'' * ''C. l. lupus'' <!-- katapusan sa gisulat --> <gallery> Canis lupus pack surrounding Bison.jpg|Wolf pack surrounding a bison Howlsnow.jpg|Howling wolf Canis lupus laying in grass.jpg|Wolf laying in grass Polarwolf004.jpg|Polar wolf Wolf pack in Yellowstone NP.jpg|Wolf pack in Yellowstone </gallery> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35489758|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35489758">Wilson, Don E., and DeeAnn M. Reeder, eds. (2005) , Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, 3rd ed., vols. 1 & 2</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2010|id= 3746|title= Canis lupus|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> [[Kategoriya:Ayam]] [[Kategoriya:Canis]] 44ktwtu8k4svhv3hdpdy6psukv6lt18 37018114 37018113 2026-04-19T23:42:18Z HIOFFGJK 142074 Image 37018114 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|ayam|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Canis lupus'' (lobo) | status = LC | image = Wolves.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Ayam (mamipero)|Canidae]] | genus = [[Canis]] | species = '''Canis lupus''' | binomial = Canis lupus | binomial_authority = [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1758 | range_map = Canis lupus distribution (IUCN).png | range_map_caption = | image2 = Rallying.ogg | image2_caption =Tawag ng lobo | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | subordo = [[Caniformia]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[ayam]] ang '''lobo''' sa espesye nga '''''Canis lupus'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]] ni adtong 1758.<ref name = "col35489758"/> Ang ''Canis lupus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Canis]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[ayam]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa [[kinaminosang kalabotan]].<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Ostralya]] * habagatang [[Asya]] * [[Amerika Sentral]] * [[Amihanang Amerika]] * [[Uropa]] ug amihanang [[Asya]] == Matang nga nahiubos == Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:<ref name = "COL"/> * ''C. l. filchneri'' * ''C. l. albus'' * ''C. l. alces'' * ''C. l. arabs'' * ''C. l. arctos'' * ''C. l. baileyi'' * ''C. l. beothucus'' * ''C. l. bernardi'' * ''C. l. campestris'' * ''C. l. chanco'' * ''C. l. columbianus'' * ''C. l. crassodon'' * ''C. l. dingo'' * ''C. l. familiaris'' * ''C. l. floridanus'' * ''C. l. fuscus'' * ''C. l. gregoryi'' * ''C. l. griseoalbus'' * ''C. l. hattai'' * ''C. l. hodophilax'' * ''C. l. hudsonicus'' * ''C. l. irremotus'' * ''C. l. labradorius'' * ''C. l. ligoni'' * ''C. l. mackenzii'' * ''C. l. manningi'' * ''C. l. mogollonensis'' * ''C. l. monstrabilis'' * ''C. l. nubilus'' * ''C. l. occidentalis'' * ''C. l. orion'' * ''C. l. pallipes'' * ''C. l. pambasileus'' * ''C. l. rufus'' * ''C. l. tundrarum'' * ''C. l. youngi'' * ''C. l. lycaon'' * ''C. l. lupus'' <!-- katapusan sa gisulat --> <gallery> Canis lupus pack surrounding Bison.jpg|Wolf pack surrounding a bison Howlsnow.jpg|Howling wolf Canis lupus laying in grass.jpg|Wolf laying in grass Polarwolf004.jpg|Polar wolf Wolf pack in Yellowstone NP.jpg|Wolf pack in Yellowstone </gallery> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35489758|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35489758">Wilson, Don E., and DeeAnn M. Reeder, eds. (2005) , Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, 3rd ed., vols. 1 & 2</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2010|id= 3746|title= Canis lupus|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> [[Kategoriya:Ayam]] [[Kategoriya:Canis]] 3on9wvbruswvjtmx0qt066qw7sbswr9 0 345721 37018106 28971879 2026-04-19T21:10:27Z CommonsDelinker 192 Replacing Magellanic-penguin02.jpg with [[File:Magellanic-penguin.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Magellanic-penguin.jpg|]]). 37018106 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|langgam|date=2013-02}} {{Taxobox | name = Spheniscidae | status = | image = Pygoscelis papua.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Sphenisciformes]] | familia = '''Spheniscidae''' | genus = | species = | binomial = Spheniscidae | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | synonyms = }} <!-- infobox here --> [[pamilya (biyolohiya)|Pamilya]] sa [[mga langgam]] ang '''''Spheniscidae'''''<ref name = "COL"/>. Ang Spheniscidae sakop sa [[matang (biyolohiya)|kahanay]] nga [[Ciconiiformes|madre-madre]], [[klase (biyolohiya)|klase]] nga [[Aves|langgam]], [[punoan (biolohiya)|ka-ulo]] nga [[Chordata|mananap nga adunay kord ang likod]], ug [[ginharian (biyolohiya)|kaginharian]] nga [[Animalia|mananap]].<ref name = "COL"/> Ang [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga Spheniscidae pagsakop 17 espesye, segun [[Catalogue of Life]]<ref name = "COL"/>. <!-- katapusan sa gisulat --> Mao ni ang iyang [[kladogram]] matod sa [[Catalogue of Life]]<ref name = "COL"/>: {{Clade | label1 = [[Ciconiiformes|madre-madre]]&nbsp; | 1={{Clade | label1 = '''&nbsp;Spheniscidae&nbsp;''' | 1={{Clade | 1=''[[Aptenodytes]]'' | 2=''[[Eudyptes]]'' | 3=''[[Eudyptula]]'' | 4=''[[Megadyptes]]'' | 5=''[[Pygoscelis]]'' | 6=''[[Spheniscus]]'' }} | 2=[[Anhingidae]] | 3=[[Chionididae]] | 4=[[Ciconiidae]] | 5=[[Diomedeidae]] | 6=[[Fregatidae]] | 7=[[Gaviidae]] | 8=[[Hydrobatidae]] | 9=[[Pelecanoididae]] | 10=[[Phaethontidae]] | 11=[[Phalacrocoracidae]] | 12=[[Phoenicopteridae]] | 13=[[Podicipedidae]] | 14=[[Procellariidae]] | 15=[[Pteroclididae]] | 16=[[Sulidae]] }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/spheniscidae/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Spheniscidae}} {{wikispecies|Spheniscidae|''Spheniscidae''}} == Galeriya sa hulagway == <gallery> Schwimmender-Pinguin.jpg Tux.svg Penguinu.jpg Magellanic-penguin.jpg AntarcticaSummer.jpg Antarctic adelie penguins (js) 21.jpg </gallery> [[Kategoriya:Madre-madre]] [[Kategoriya:Spheniscidae]] dcpgfgla0bhh7o9cdyu6ij52a83uhch 0 345747 37018107 28971997 2026-04-19T21:10:30Z CommonsDelinker 192 Replacing Magellanic-penguin02.jpg with [[File:Magellanic-penguin.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Magellanic-penguin.jpg|]]). 37018107 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|langgam|date=2013-02}} {{Taxobox | name = ''Spheniscus'' | status = | image = Humboldt Penguin.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Sphenisciformes]] | familia = [[Spheniscidae]] | genus = '''Spheniscus''' | species = | binomial = Spheniscus | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | synonyms = }} <!-- infobox here --> [[Henero]] sa [[mga langgam]] ang '''''Spheniscus'''''<ref name = "COL"/>. Ang ''Spheniscus'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Spheniscidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Mao ni ang iyang [[kladogram]] matod sa [[Catalogue of Life]]<ref name = "COL"/>: {{Clade | label1 = [[Spheniscidae]]&nbsp; | 1={{Clade | label1 = '''''&nbsp;Spheniscus&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Spheniscus demersus]]'' | 2=''[[Spheniscus humboldti]]'' | 3=''[[Spheniscus magellanicus]]'' | 4=''[[Spheniscus mendiculus]]'' }} | 2=''[[Aptenodytes]]'' | 3=''[[Eudyptes]]'' | 4=''[[Eudyptula]]'' | 5=''[[Megadyptes]]'' | 6=''[[Pygoscelis]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/spheniscus/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Spheniscus}} {{wikispecies|Spheniscus|''Spheniscus''}} == Galeriya sa hulagway == <gallery> Galapagos penguin (Spheniscus mendiculus) -Isabela2.jpg Magellanic-penguin.jpg Spheniscus demersus -6.jpg Spheniscus sp..jpg Brillenpinguine_am_Stony_Point_in_Betty's_Bay.jpg 137 - Cap Virgenes - Manchot de Magellan - Janvier 2010.JPG </gallery> [[Kategoriya:Madre-madre]] [[Kategoriya:Spheniscus]] cx7vaojyfuwso21sdlwrv9j5019rtln 0 345750 37018108 28971965 2026-04-19T21:10:34Z CommonsDelinker 192 Replacing Magellanic-penguin02.jpg with [[File:Magellanic-penguin.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Magellanic-penguin.jpg|]]). 37018108 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|langgam|date=2013-02}} {{Taxobox | name = ''Spheniscus magellanicus'' | status = NT | image = Magellanic-penguin.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Sphenisciformes]] | familia = [[Spheniscidae]] | genus = [[Spheniscus]] | species = '''Spheniscus magellanicus''' | binomial = Spheniscus magellanicus | binomial_authority = (J. R. Forster, 1781) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} <!-- infobox here --> Espesye sa [[langgam]] nga una nga gihulagway ni J ang '''''Spheniscus magellanicus'''''<ref name = "col3"/><ref name = "col411"/><ref name = "col412"/>. R. Forster ni adtong 1781. Ang ''Spheniscus magellanicus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Spheniscus]]'' sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Spheniscidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang espesye sa [[duolang mibahad]].<ref name = "iucn"/> Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.<ref name = "COL"/> Gitawag usab kining langgam nga '''pinggwino ni Magallanes''' sa dungog ni [[Fernando de Magallanes]] nga nakakita niining mga langgam sa 1520. <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/spheniscus+magellanicus/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> <ref name = "col3"> (1996) , database, NODC Taxonomic Code</ref> <ref name = "col411">Gill, Frank, and Minturn Wright (2006) , Birds of the World: Recommended English Names</ref> <ref name = "col412"> (2007) , website, Zoonomen - Zoological Nomenclature Resource, 2007.04.20</ref> <ref name = "source">''ITIS: The Integrated Taxonomic Information System''. Orrell T. (custodian), 2011-04-26</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2012|id= 106003863|title= Spheniscus magellanicus|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Spheniscus magellanicus}} {{wikispecies|Spheniscus magellanicus|''Spheniscus magellanicus''}} == Galeriya sa hulagway == <gallery> Spheniscus magellanicus - adult and 2 chicks by burrow.jpg Magellanic penguin, Valdes Peninsula, e.jpg Falkland Islands Magellanic Penguins 01.jpg Spheniscus magellanicus burrow 1.jpg Magellanic penguin, Valdes Peninsula, d.jpg 133 - Cap Virgenes - Manchot de Magellan - Janvier 2010.JPG </gallery> [[Kategoriya:Madre-madre]] [[Kategoriya:Spheniscus]] sto0bvyh0bnrde0mhlf4deqci0asckp 0 513878 37018115 36438904 2026-04-20T00:28:51Z CommonsDelinker 192 Replacing Davidraju_IMG_7768.jpg with [[File:Orange-tailed_marsh_dart_damselfly_(2010).jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: C2). 37018115 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alindahaw|date=2021-01}} {{Taxobox | name = ''Ceriagrion cerinorubellum'' | status = LC | image = Ceriagrion cerinorubellum by kadavoor.JPG | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Alindahaw (insekto)|Odonata]] | familia = [[Coenagrionidae]] | genus = [[Ceriagrion]] | species = '''Ceriagrion cerinorubellum''' | binomial = Ceriagrion cerinorubellum | binomial_authority = [[Brauer (awtor)|Brauer]], 1865 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Orange-tailed marsh dart damselfly (2010).jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[alindahaw]] ang '''''Ceriagrion cerinorubellum'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Brauer (awtor)|Brauer]] ni adtong 1865.<ref name = "col9692643"/> Ang ''Ceriagrion cerinorubellum'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Ceriagrion]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Coenagrionidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa [[kinaminosang kalabotan]].<ref name = "iucn"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 9692643|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col9692643">Brauer, F. (1865) ''Dritter Bericht über die auf der Weltfahrt der kais. Fregatte Novara gesammelten Libellulinen.'' , Verhandlungen der K. K. zoologisch-botanischen Gesellschaft: 15: 501-512.</ref> <ref name = "source">Tol J. van (2019). Odonata: Global Species Database of Odonata (version Dec 2011). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2010|id= 167444|title= Ceriagrion cerinorubellum|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> [[Kategoriya:Alindahaw]] [[Kategoriya:Alindahaw sa Borneo]] [[Kategoriya:Ceriagrion]] mc3pnxhs16whhdhtn1tkksxehluluhi 0 1727702 37018089 36746220 2026-04-19T16:48:30Z Xocolatl 48393 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Starr 020501-0031 Hypericum canariense.jpg]] → [[File:Starr 020501-0031 Olla v-nigrum.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · plant species [[c::Category:Hypericum canariense|Hypericum canariense]] isn't pictured 37018089 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|bakukangon|date=2021-07}} {{Taxobox | name = ''Olla v-nigrum'' | status = | image = Starr 020501-0032 Hypericum canariense.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Coleoptera]] | familia = [[Coccinellidae]] | genus = [[Olla (bakukangon)|Olla]] | species = '''Olla v-nigrum''' | binomial = Olla v-nigrum | binomial_authority = ([[Étienne Mulsant|Mulsant]], 1866) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Coccinelloidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[bakukangon]] ang '''''Olla v-nigrum'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Étienne Mulsant]] ni adtong 1866.<ref name = "col36500104"/> Ang ''Olla v-nigrum'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Olla (bakukangon)|Olla]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Coccinellidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Amerika Sentral]] * [[Oseyaniya]] * [[Amihanang Amerika]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 36500104|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col36500104"> (1996) , database, NODC Taxonomic Code</ref> <ref name = "source">Orrell T. (custodian) & Nicolson D. (ed). (2019). ITIS Regional: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> <gallery> File:Starr 020501-0031 Olla v-nigrum.jpg File:Starr 020501-0032 Hypericum canariense.jpg File:Starr 020501-0033 Hypericum canariense.jpg </gallery> [[Kategoriya:Bakukangon]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Amerika Sentral]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Oseyaniya]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Amihanang Amerika]] [[Kategoriya:Olla]] 6ee61j6b8zifhyunkzr3n53uatkv43x 37018103 37018089 2026-04-19T20:52:42Z Xocolatl 48393 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Starr 020501-0033 Hypericum canariense.jpg]] → [[File:Starr 020501-0033 Olla v-nigrum.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · plant species [[c::Category:Hypericum canariense|Hypericum canariense]] isn't pictured 37018103 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|bakukangon|date=2021-07}} {{Taxobox | name = ''Olla v-nigrum'' | status = | image = Starr 020501-0032 Hypericum canariense.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Coleoptera]] | familia = [[Coccinellidae]] | genus = [[Olla (bakukangon)|Olla]] | species = '''Olla v-nigrum''' | binomial = Olla v-nigrum | binomial_authority = ([[Étienne Mulsant|Mulsant]], 1866) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Coccinelloidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[bakukangon]] ang '''''Olla v-nigrum'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Étienne Mulsant]] ni adtong 1866.<ref name = "col36500104"/> Ang ''Olla v-nigrum'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Olla (bakukangon)|Olla]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Coccinellidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Amerika Sentral]] * [[Oseyaniya]] * [[Amihanang Amerika]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 36500104|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col36500104"> (1996) , database, NODC Taxonomic Code</ref> <ref name = "source">Orrell T. (custodian) & Nicolson D. (ed). (2019). ITIS Regional: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> <gallery> File:Starr 020501-0031 Olla v-nigrum.jpg File:Starr 020501-0032 Hypericum canariense.jpg File:Starr 020501-0033 Olla v-nigrum.jpg </gallery> [[Kategoriya:Bakukangon]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Amerika Sentral]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Oseyaniya]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Amihanang Amerika]] [[Kategoriya:Olla]] dka2ao5k0f43ckkir2bqct30inablob 37018104 37018103 2026-04-19T20:53:09Z Xocolatl 48393 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Starr 020501-0032 Hypericum canariense.jpg]] → [[File:Starr 020501-0032 Olla v-nigrum.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · plant species [[c::Category:Hypericum canariense|Hypericum canariense]] isn't pictured 37018104 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|bakukangon|date=2021-07}} {{Taxobox | name = ''Olla v-nigrum'' | status = | image = Starr 020501-0032 Olla v-nigrum.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Coleoptera]] | familia = [[Coccinellidae]] | genus = [[Olla (bakukangon)|Olla]] | species = '''Olla v-nigrum''' | binomial = Olla v-nigrum | binomial_authority = ([[Étienne Mulsant|Mulsant]], 1866) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Coccinelloidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[bakukangon]] ang '''''Olla v-nigrum'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Étienne Mulsant]] ni adtong 1866.<ref name = "col36500104"/> Ang ''Olla v-nigrum'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Olla (bakukangon)|Olla]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Coccinellidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Amerika Sentral]] * [[Oseyaniya]] * [[Amihanang Amerika]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 36500104|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col36500104"> (1996) , database, NODC Taxonomic Code</ref> <ref name = "source">Orrell T. (custodian) & Nicolson D. (ed). (2019). ITIS Regional: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> <gallery> File:Starr 020501-0031 Olla v-nigrum.jpg File:Starr 020501-0032 Olla v-nigrum.jpg File:Starr 020501-0033 Olla v-nigrum.jpg </gallery> [[Kategoriya:Bakukangon]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Amerika Sentral]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Oseyaniya]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Amihanang Amerika]] [[Kategoriya:Olla]] t38u9jfru4apqz4vaaouoir2nku68x0 0 2797093 37018127 35043076 2026-04-20T09:17:11Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 37018127 wikitext text/x-wiki Ang '''Plants vs. Zombies''' usa ka video game sa [[PopCap Games]]. Sa Plants vs. Zombies, players ibutang sa lain-laing mga matang sa mga tanom ug fungi, matag usa uban sa ilang kaugalingon nga mga talagsaon nga opensiba o defensive kapabilidad, sa palibot sa usa ka balay, aron sa paghunong sa usa ka panon sa mga zombies sa pagkab-ot sa mga balay sa mga residente. Ang playing field gibahin ngadto sa 5-6 pinahigda lanes, ug uban sa talagsaong mga eksepsiyon, usa ka Zombie lamang mobalhin ngadto sa player sa balay diha sa usa ka lane (ang nag-unang gawas mao ang kon kini gikuha sa usa ka mopaak gikan sa usa ka ahos). Planting gasto "adlaw", nga mahimo nga nagpundok alang sa free (bisan sa hinay-hinay) sa panahon sa adlaw nga lebel ug pinaagi sa pagtanom sa pipila ka mga tanom o mga fungi. Kadaghanan sa mga tanom lamang sa pag-atake o sa pagpanalipod sa batok sa mga zombies sa lane sila gitanom sa. Sa ulahi nga lebel, players mahimong mopalit bag-ohon uban sa lain-laing mga opensiba ug depensiba abilidad. <ref name="test"> [[John Clarence]] reaseach on 2010 [http://www.plantsvszombies.net/john_clarence/reaseach_on_2010_about_Plants_vs._Zombies on Plants vs. Zombies]</ref> Ang duwa naggamit sa pipila ka mga lain-laing mga ang-ang matang ug mga layouts. Ang duwa magsugod sa usa ka atubangan nga nataran, ug kalamboan sa gabii nga lebel, diin ang gameplay mao ang mas mahagiton nga walay bisan unsa nga pagpuno sa adlaw gawas kon ang piho nga mga tanom nga gigamit. Ang ubang mga bahin sa nga lebel sa luyo, uban sa usa ka linaw dugang pa. Ang katapusan nga nga lebel sa mga panahon sa kagabhion linaw nga lebel (diin gabon mipuno sa husto nga katunga sa sa screen gawas sa diha nga ang piho nga mga mga tanom nga gigamit), usa ka kilat bagyo level sa pitch itom nga (gawas sa diha nga gidan-agan panagsa pangidlap sa kilat), ug atop nga lebel (sa katapusan level, ang player kinahanglan atubang sa usa ka dako nga robot nga gipalihok pinaagi sa usa ka Zombie nailhan nga Dr. Zomboss). Sa set puntos sa tibuok duwa, ang player nga sa bisan gipasidan-an pinaagi sa usa ka sulat pinaagi sa zombies o gipakigsultihan si Crazy Dave sa pag-andam alang sa usa ka ambus, diin ang game nga makakuha sa usa ka bowling style, sa paggamit sa Wall-nuts sa panaksan sa zombies, o sa usa ka giusab nga bersyon sa regular nga lebel, diin ang random nga tanom nga matang nga moabut sa usa ka gamay nga pagpili, ug ang mga player makahimo sa paggamit sa mga tanom nga walay paggasto sa adlaw. Ang player magsugod uban sa usa ka limitado nga gidaghanon sa mga binhi pack matang ug binhi pack slots nga sila makahimo sa paggamit sa sa panahon sa kadaghanan sa mga ang-ang. Ang gidaghanon sa mga slots mahimo nga magadaghan pinaagi sa gipamalit uban sa sa-game salapi. Sa pagsugod sa usa ka ang-ang, ang mga player gipakita sa mga nagkalain-laing matang sa mga zombies sa pagpaabot ug gihatagan sa kahigayonan sa pagpili nga binhi packs sa pag-ngadto sa ang-ang. Pipila sa mga tanom mao ang mga nocturnal, sama sa [[Abungawg-uhong|uhong]], nga may usa ka ubos nga kahayag sa adlaw sa gasto, ug mga sulundon alang sa kagabhion nga lebel. May pipila ka mga tanom mao ang kaayo epektibo batok sa piho nga mga matang sa mga zombies, sama sa Magnet-shroom, nga motangtang sa metallic nga mga butang gikan sa usa ka Zombie, sama sa mga helmet, balde, mga hagdanan, ug mga pogosticks. Ang zombies usab sa usa ka gidaghanon sa mga matang nga adunay lain-laing mga hiyas, sa partikular, sa tibook nga pagsingkamot, kadaot pagkamatugtanon, ug mga abilidad. Zombies maglakip niadtong nagsul-ob hinimo-himo nga mga hinagiban, ang mga nga makahimo sa pag-ambak o molupad sa ibabaw sa mga tanom, ug sa usa ka pagsayaw Zombie nga adunay lain-laing mga mga laraw depende sa version nga makahimo sa pagtawag sa uban nga mga zombies gikan sa yuta. Sa nagkalain-laing mga punto, ang player nga gisanapan uban sa usa ka dako nga halad sa zombies. Kon ang usa ka Zombie sa katapusan sa usa ka lane sa unang higayon, ang usa ka lawnmower sa katapusan sa lane nga mopana sa unahan ug sa paglaglag sa tanan nga mga zombies nga lane. Apan, kon ang usa ka Zombie-ot sa katapusan sa sa sama nga lane alang sa usa ka ikaduha nga panahon, kini pagkab-ot sa mga player sa balay. Kon kini mahitabo, ang musika kausaban ug ang uban nga mga zombies mohunong sa pagbalhin samtang nga Zombie mosulod sa balay. Kagumkom mga tunog nga nakadungog, giubanan sa usa ka misinggit ug usa ka lunda nga nag-ingon "zombies ate your brains!"<ref>https://translate.google.com.ph/#en/ceb/"Zombies_ate_your_brains!"</ref> Ang duwa unya matapos ug ang player makadesisyon ba kun dili sila mosulay pag-usab. ==Mga referensya== {{reflist}} [[Kategoriya:Mga dagitabnong dula]] [[Kategoriya:Plants vs. Zombies]] 7rarkxy129pkqusqgr35ul8z8zglstf 0 2842372 37018105 30896092 2026-04-19T21:10:10Z -wuppertaler 52674 changed one image for a better one 37018105 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Lugsemburg|date=2015-11}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Esch-sur-Sûre]].'' {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Esch-sur-Sûre | native_name = | other_name = | category = Munisipyo | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = LUX Esch-Sauer 052 2016.jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = {{#property:P94}} | country = {{flag|Lugsemburg}} | country_flag = | state = [[District de Diekirch (distrito sa Lugsemburg)|District de Diekirch]] | state_type = Distrito | region = [[Canton de Wiltz (kanton sa Lugsemburg)|Canton de Wiltz]] | region_type = Kanton | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = 9.76 | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 293 | population_date = 2008-06-14 | population_density = auto | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 49.91139 | long_d = 5.93639 | elevation = 282 | population_note = ^{gikan sa eswiki} | timezone_label = Europe/Luxembourg }} <!--A.ADM3-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Nicaragua|Munisipyo]] ang '''Esch-sur-Sûre''' sa [[Lugsemburg]].<ref name = "gn6693323"/> Nahimutang ni sa kanton sa <!--ADM2-->[[Canton de Wiltz (kanton sa Lugsemburg)|Canton de Wiltz]] ug distrito sa <!--ADM1-->[[District de Diekirch (distrito sa Lugsemburg)|District de Diekirch]], sa amihanan-kasadpang bahin sa nasod, {{formatnum:40}} km sa amihanan sa [[Luxembourg (ulohang dakbayan sa Lugsemburg)|Luxembourg]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:293}} ka molupyo.<ref name = "eswiki"/> Naglangkob kin og {{formatnum:9.8}} ka kilometro kwadrado. Esch-sur-Sûre mopakigbahin sa usa ka utlanan sa [[Boulaide (munisipyo)|Boulaide]], ug [[Rambrouch (munisipyo)|Rambrouch]]. Ang yuta sa Esch-sur-Sûre patag sa amihang-kasadpan, apan sa habagatang-sidlakan nga kini mao ang kabungtoran. {{Location map|Luxembourg |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Esch-sur-Sûre sa Lugsemburg. | label = Esch-sur-Sûre|position=right|background=white|lat=49.91139|long=5.93639}} Hapit nalukop sa [[lasang]] nga [[sagolsagol]] ang palibot sa Esch-sur-Sûre.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:38}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Esch-sur-Sûre medyo gamay nga populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[klima sa kontinente]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:8}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:18}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:-4}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:1218}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Disyembre, sa {{formatnum:158}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Marso, sa {{formatnum:36}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Esch-sur-Sûre | -6| -2| 132 | -5| 4| 83 | -2| 8| 36 | 4| 15| 66 | 8| 18| 124 | 11| 20| 107 | 11| 21| 113 | 16| 21| 78 | 8| 17| 82 | 6| 11| 138 | -2| 6| 100 | -5| -1| 158 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn6693323">[{{Geonameslink|gnid=6693323|name=esch-sur-sure}} Esch-sur-Sûre] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2008-06-14; database download sa 2015-09-11</ref> <ref name = "eswiki">(gikopiya gikan sa eswiki 2015-07-14)</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Esch-sur-Sûre|Esch-sur-Sûre}} [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa District de Diekirch (distrito sa Lugsemburg)]] eorvl73y00fdxr4pr9yqkhzrt0r7lvu 0 2934009 37018135 34142577 2026-04-20T09:20:28Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 37018135 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Antartika|date=2015-11}} {{geobox | 1 = Lake <!-- *** Header *** --> | name = Wildwind Glacier | native_name = | other_name = | category = Suba sa yelo | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Antartika}} | country_flag = | state = | state_type = | region = | region_type = | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | city = | river = | landmark = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_right = <!-- *** Source and mouth *** --> | source = | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source_confluence = | mouth = | mouth_location = | mouth_region = | mouth_country = | mouth_elevation = | mouth_lat_d = | mouth_lat_m = | mouth_lat_s = | mouth_lat_NS = | mouth_long_d = | mouth_long_m = | mouth_long_s = | mouth_long_EW = <!-- *** Size *** --> | area = | length = | width = | depth = | elevation = 1034 | volume = | watershed = <!-- *** Flow *** --> | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = -76.86667 | long_d = 161.16667 | timezone_label = | utc_offset = | utc_offset_DST = | timezone = | timezone_DST = | country_type = Kontinente }} <!--H.GLCR-->[[Suba sa yelo]] ang '''Wildwind Glacier''' sa [[Antartika]].<ref name = "gn6628094"/> Siya nahimutang sa sidlakang bahin sa kontinente. [[New Zealand]] nag-angkon sa maong dapit. {{formatnum:1034}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Wildwind Glacier.<ref name = "gn6628094"/> Ang yuta palibot sa Wildwind Glacier kasagaran kabungtoran, apan sa amihanan nga kini mao ang [[Bukid|kabukiran]]. Wildwind Glacier nahimutang sa usa ka [[walog]].{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:1586}} ka metro ug {{formatnum:2.9 }} km sa amihanan sa Wildwind Glacier.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Diyutay ray lumulupyo ining dapita. Walay lungsod sa palibot. Sa rehiyon palibot sa Wildwind Glacier, kabukiran, ug yelo talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn6628094"/>}} {{Location map|Antarctica |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Wildwind Glacier sa Antartika. | label = Wildwind Glacier|position=left|background=white|lat=-76.86667|long=161.16667}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn6628094">[{{Geonameslink|gnid=6628094|name=wildwind%20glacier}} Wildwind Glacier] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2008-01-20; database download sa 2015-11-07</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> </references> [[Kategoriya:Yelo sa Antartika]] r1365321paqhk6rhepmx966pzria6qm 0 3113405 37018101 6221497 2026-04-19T20:01:37Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biarnova]] 37018101 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biarnova]] 3py09axamr10gbwtv1ztnb10zchdjm3 0 3113406 37018096 6221498 2026-04-19T20:00:47Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biarnova]] 37018096 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biarnova]] 3py09axamr10gbwtv1ztnb10zchdjm3 0 3115466 37018099 6223565 2026-04-19T20:01:17Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biarlianka]] 37018099 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biarlianka]] khxk6osdderbg0sistsh48czfg97kv2 0 3115946 37018100 6224045 2026-04-19T20:01:27Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biarnoŭka]] 37018100 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biarnoŭka]] 9kobolj7wjx0kmifornats6affw1vot 0 3115947 37018098 6224046 2026-04-19T20:01:07Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biarnoŭka]] 37018098 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biarnoŭka]] 9kobolj7wjx0kmifornats6affw1vot 0 3773144 37018090 20734630 2026-04-19T17:27:29Z Heitor100YT (Conta Secundária) 142065 Adicionada a Bandeira e o Brasão de Reserva do Iguaçu - PR. 37018090 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Brasil|date=2016-01}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Reserva do Iguaçu | native_name = | other_name = | category = Munisipyo | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag =Bandeira Reserva do Iguaçu.webp | symbol = Brasão de Reserva do Iguaçu - PR.png | country = {{flag|Brasil}} | country_flag = | state = [[Paraná (estado)|Paraná]] | state_type = Estado | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 7327 | population_date = 2011-04-21 | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Fernando de Noronha Time|FNT]] | utc_offset = -2 | timezone_DST = [[Amazon Summer Time|AMST]] | utc_offset_DST = -3 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = -25.84778 | long_d = -51.94646 | elevation = 1041 | population_note = <ref name = "gn6322952"/> | timezone_label = America/Sao_Paulo | geonames = 6322952 }} <!--A.ADM2-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Brasil|Munisipyo]] ang '''Reserva do Iguaçu''' sa [[Brasil]].<ref name = "gn6322952"/> Nahimutang ni sa estado sa <!--ADM1-->[[Paraná (estado)|Paraná]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:1200}} km sa habagatan sa [[Brasília (ulohang dakbayan)|Brasília]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:7327}} ka molupyo.<ref name = "gn6322952"/> {{Location map|Brazil |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Reserva do Iguaçu sa Brasil. | label = Reserva do Iguaçu|position=right|background=white|lat=-25.84778|long=-51.94646}} Hapit nalukop sa [[kaumahan]] ang palibot sa Reserva do Iguaçu.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:8}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Reserva do Iguaçu may gamay nga populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[umogon]] ug [[subtropikal]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:17}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Disyembre, sa {{formatnum:20}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Hulyo, sa {{formatnum:13}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:2514}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Hunyo, sa {{formatnum:406}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Agosto, sa {{formatnum:92}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Reserva do Iguaçu | 15| 23| 213 | 16| 23| 244 | 16| 23| 189 | 14| 22| 236 | 10| 17| 172 | 10| 17| 406 | 8| 18| 153 | 11| 19| 92 | 11| 22| 262 | 13| 25| 162 | 15| 26| 170 | 14| 27| 214 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn6322952">[{{Geonameslink|gnid=6322952|name=reserva%20do%20iguacu}} Reserva do Iguaçu] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2011-04-21; database download sa 2015-12-29</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Paraná (estado)]] oqrwmlaykcb6r811ork2968517ezrrl 0 3804011 37018093 31285923 2026-04-19T18:26:40Z -wuppertaler 52674 changed one image for a better one 37018093 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Alemanya|date=2016-01}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Pappenheim]].'' {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Pappenheim | native_name = | other_name = | category = Lungsod | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = 2018 Burg Pappenheim 01.jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = Wappen Pappenheim.png | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Alemanya}} | country_flag = | state = [[Bavaria]] | state_type = Estado pederal | region = [[Regierungsbezirk Mittelfranken]] | region_type = Distrito nga gobyerno | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 412 | lat_d = 48.93383 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 10.97431 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 4476 | population_date = 2013-02-19 | population_note = <ref name = "gn2855467"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = Pappenham | timezone_label = Europe/Berlin | map2 = Pappenheim in WUG.svg }} <!--P.PPL-->[[Lungsod]] ang '''Pappenheim''' sa [[Alemanya]].<ref name = "gn2855467"/> Nahimutang ni sa distrito nga gobyerno sa <!--ADM2-->[[Regierungsbezirk Mittelfranken]] ug estado pederal sa <!--ADM1-->[[Bavaria]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:400}} km sa habagatan sa [[Berlin (ulohang dakbayan)|Berlin]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:412}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Pappenheim<ref name = "gn2855467"/>, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:4476}} ka molupyo.<ref name = "gn2855467"/> Ang yuta palibot sa Pappenheim patag sa habagatang-sidlakan, apan sa amihang-kasadpan nga kini mao ang kabungtoran. Pappenheim nahimutang sa usa ka walog.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:560}} ka metro ug {{formatnum:1.0 }} km sa sidlakan sa Pappenheim.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Weißenburg in Bayern]], {{formatnum:10.8}} km sa amihanan sa Pappenheim. Sa rehiyon palibot sa Pappenheim, mga lasang, ug mga bungtod talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn2855467"/>}} {{Location map|Germany |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Pappenheim sa Alemanya. | label = Pappenheim|position=right|background=white|lat=48.93383|long=10.97431}} Hapit nalukop sa [[kaumahan]] ang palibot sa Pappenheim.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:104}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Pappenheim medyo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:7}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:18}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:-6}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:998}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:124}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Marso, sa {{formatnum:31}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Pappenheim | -8| -4| 106 | -7| 2| 54 | -3| 9| 31 | 4| 16| 53 | 8| 20| 110 | 12| 22| 123 | 14| 22| 88 | 10| 22| 124 | 8| 19| 89 | 6| 11| 76 | -2| 2| 77 | -7| -5| 69 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2855467">[{{Geonameslink|gnid=2855467|name=pappenheim}} Pappenheim] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2013-02-19; database download sa 2015-05-23</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Pappenheim|Pappenheim}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Bavaria]] [[Kategoriya:Mga lungsod sa Alemanya nga mas dako pa kay sa 3000 ka mga tawo]] s2rn9ew1t5ykx9btn2gn0c688k8wbtu 0 3942032 37018145 37006907 2026-04-20T09:33:16Z Coiboujauaanok 142102 added [[Category:Mga Amerikano]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37018145 wikitext text/x-wiki [[Payl:SML Logo.svg|thumb|Logo gigamit sukad 2021.]] '''SML''' (kaniadto nailhan nga '''SuperMarioLogan''') usa ka Amerikanong YouTube channel nga nag-post og mga skit ug ubang mga porma sa sulod nga nagpakita og mga plushes ug puppets.<ref>{{cite web |title=SuperMarioLogan |website=SML Wiki |url=https://sml.fandom.com/wiki/SuperMarioLogan}}</ref> Ang SuperMarioLogan gimugna ni Logan Thirtyacre ug adunay unang YouTube channel nga gihimo niadtong Disyembre 8, 2007. Nag-post kini og mga skit, mga video, ug uban pang sulod nga gihimo uban ang mga Mario plushes.<ref>{{cite web |title=SuperMarioLogan History |website=SML Wiki |url=https://sml.fandom.com/wiki/SuperMarioLogan#History}}</ref> Usa pa ka channel ang gihimo nga ginganlan SuperLuigiLogan, nga mao ang daan nga ikaduhang account sa SML. Kini nga account adunay SML Updates, SML Shorts, blog videos, ug SML Movies.<ref>{{cite web |title=SuperLuigiLogan |website=SML Wiki |url=https://sml.fandom.com/wiki/SuperLuigiLogan}}</ref> Ang orihinal nga channel nag-atubang sa halos kumpleto nga age-restriction gikan sa YouTube, uban ang tibuok demonetization sa channel nga nahitabo niadtong Pebrero 28, 2018.<ref>{{cite web |title=SuperMarioLogan History |website=SML Wiki |url=https://sml.fandom.com/wiki/SuperMarioLogan#History}}</ref> Niadtong Pebrero 11, 2021, si Logan Thirtyacre nakadawat og cease and desist letter gikan sa Nintendo, nga nagpugos kaniya sa pagbag-o sa ngalan sa tanang uban niya nga mga channel, uban ang iyang orihinal nga usa ngadto sa SML, ug sa permanente nga pagbag-o sa mga disenyo sa mga daan nga karakter sa Nintendo ngadto sa mga bag-o.<ref>{{cite web |title=Cease and Desist |website=SML Wiki |url=https://sml.fandom.com/wiki/Cease_and_Desist}}</ref> Ang orihinal nga channel (karun ginganlan SML Plush Show) gipapas niadtong Hulyo 8, 2021. Sa oras sa pagkapapas niini, kini adunay 9.63 milyones nga mga subscribers.<ref>{{cite web |title=SuperMarioLogan History |website=SML Wiki |url=https://sml.fandom.com/wiki/SuperMarioLogan#History}}</ref> [[Kategoriya:Mga Amerikano]] qgy9d3wxhvmwthk47oofmg41pwi76h4 0 4884061 37018153 12360066 2026-04-20T10:52:28Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 37018153 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} Si '''Gen. Inocencio Junquera''' (c.1831 – 1911) usa ka sibil ug politikal nga gobernador sa [[Sugbo]] gikan sa 1893 - 1895. Ang pagtukod sa Teatro Junquera, ang labing importante nga teatro sa Sugbo sa ulahing bahin sa ika-19 nga Siglo ug sa pagsugod sa ika-20 nga siglo mao ang dako niyang naambag sa kulturang sa Sugbo. Ang iyang pagkagobernador nailado tungod mga protesta gikan sa mga Espanyol nga prayle, nga nakakita kaniya isip usa ka liberal nga nagsuporta sa panaglahi sa Simbahan ug Estado. ==The Teatro Junquera== ===Pagkatukod=== Sa 1894 ang mga residente sa Distrito sa Parian (nga karon mao [[Dakbayan sa Sugbo|Dakbayan sa Sugbu]]) milusad sa usa ka Espanyol nga dula sa entablado nga giulohan og El Alcalde Interino. Kini gipasundayag sa kombento sa daan nga simbahan sa Parian (naguba sa tuig 1878 tungod sa wala pagsinabtanay tali sa mga lumulupyo ug sa mga Katsilang prayle sa maong parokya). Ang espesyal nga bisita mao si Junquera. Si Junquera nga interesado usab sa usa sa teatro, mikomentaryo nga sa gamay ra ang kombento alang sa usa ka teatro. Siya misugyot ngadto sa prominente nga mga residente Florentino Rallos ug Francisco Sales nga ang Sugbo kinahanglan gayud nga adunay iyang kaugalingon nga "tinuod nga" teatro ug sa usa ka ''Colegio de Artes y Oficios''. Human sa pipila ka bulan, siya nagpatawag alang sa usa ka miting ug gihisgotan ang iyang mga plano sa paghimo sa usa ka kolehiyo nga may teatro sa mao gihapon nga dapit nahimutangan sa daan nga simbahan sa Parian. Apan tungod sa dili siya popular sa mga pari, tungod sa iyang suporta alang sa panaglahi sa simbahan-estado ang iyang mga plano gibabagan. Sa dihang si Martin Garcia Alcocer, ang bishop sa Sugbo, nahibalo sa plano ni Junquera, siya diha-diha dayon nagmando sa pagtukod sa usa ka relihiyosong monumento sa lugar diin ang teatro tukuron. Siya mipahibalo nga ang monumento dili puyde gub-on tungod kay kini gipanalanginan busa balaan. Ang mga pari usab mikaylap og hungihong nga si Junquera magpabuhis sa mga residente sa pagsuporta sa iyang pagtukod sa proyekto. Tungod sa maong oposisyon, wala madayon ang iyang plano alang sa usa ka teatro sa Parian. Siya nakakaplag sa usa ka angay nga dapit sa [[Baranggay|barangay]] Kanipaan (karon sentro sa negosyo sa dakbayan sa Sugbo), ang yuta ni Rafael Veloso. Gigamit niya ang iyang kaugalingong salapi sa pagsugod sa maong proyekto. Ang ubang mga inila nga mga indibidwal nitabang usab.Sila si Marcelo Regner ug Rafael de Ocampo ang nagdisenyo pinaagi sa ''arabesque'' nga estilo;Si Francisco Sales nanguha sa mga panday ug sa mga pintor alang sa proyekto. Ang teatro nahuman sa 1895, usa ka tuig sa wala pa Junquera mibiya sa Sugbo. Maong dili ikatingala, nga gitawag kini og Teatro Junquera. Sa Disyembre 16 sa samang tuig, sa wala pa si Junquera mibiya sa Sugbo, usa ka Espanyol nga dula ang gihimo sa mga Sugbuanon sa pagpasidungog kaniya. Apan, pormal nga inagurasyon sa maong teatro nahitabo sa Abril 19, 1896. ===Panag-iya=== Gipalit kini ni Pedro Arroyo, nga usa ka Katsila nga negosyante ug usa ka ''filmmaker''. Unya gipalit kini nila ni Leopold Falek ug Pedro Rivera-Mir, ug sa kataposan, ni Jose Avila, kansang pamilya-iya ang nanagiya orihinal nga lugar diin ang teatro nahimutang. Sa panahon ni Avila pagpanag-iya,diha nga ang ngalan giusab ngadto sa Teatro / Cine Oriente. Ingon sa tuig, ang mga Sugbuanon mihunong nagtawag niini Teatro / Cine Oriente ngadto sa Cine Oriente. ==Cultural References== * Siya gipasidunggan sa Dakbayan sa Sugbo pinaagi sa pagngalan og karsada Junquera St.,tulo ka eskina gikan sa orihinal nga Teatro Junquera. * Sa mga sugbuanon ang Junquera nagkahulogan og "red light district" tungod sa mga babayeng namaligya og dungog sa kilid sa karsada. * Elena Sugboanong duwa nga may tulo ka akto sinulat ni Vicente Sotto. Kini ang pinakaunang gipasundayag sa Teatro Junquera sa May 18, 1902. Ang maong dula nagpabantog kang Sotto's isip usa ka playwright. [[Kategoriya:Mga Pilipinong politiko]] [[Kategoriya:Mga Sugboanon]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1831]] [[Kategoriya:Mga namatay sa 1911]] [[Kategoriya:Mga natawo sa wala mailhi nga petsa]] [[Kategoriya:Mga namatay sa wala mailhi nga petsa]] mux4dtvenev4wk0jhc3a90mv84dhevx 0 6288878 37018117 34381114 2026-04-20T01:06:44Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Pukaroronui]] 37018117 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pukaroronui]] axeemsp73wy7szpg1ca41uea8n5ddqd 0 6291093 37018116 34381442 2026-04-20T00:51:35Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Pukehoe]] 37018116 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pukehoe]] fdx1rkxzdbep7psxe6pwajnqy3yb27c 0 6293083 37018112 34381921 2026-04-19T22:27:02Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Kohirikiriki]] 37018112 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kohirikiriki]] cxnrqfz1kb0fk86zf9r6cjxosgxelxl 0 7642275 37018132 35050991 2026-04-20T09:19:14Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 37018132 wikitext text/x-wiki Ang '''Global Media Arts (GMA) Network''', Incorporated mao ang usa sa mga nag-unang network sa [[Pilipinas]] telebisyon. Sila pagpasundayag sa mga programa, balita ug kalingawan pinaagi sa ilang kap-atan ug pito ka (47) relay stations, upat ka estasyon pag-affiliate ug katloan ug upat ka mga estasyon (34) radyo sa tibuok nasud. Ang network usab sa tibuok kalibutan pinaagi sa GMA Pinoy TV. Iyang headquarters, ang GMA Network Center, nahimutang sa eskina sa EDSA ug sa Timog Avenue, Diliman, [[Dakbayang Quezon|Quezon City]]. Atty. Felipe Gozon mao ang sa iyang kasamtangan nga Chairman ug CEO. [[Metro Manila]], ang ilang GMA-TV Channel 7 ug DWDB-TV Channel 27. ==Website== * [http://www.gmanetwork.com GMA Website] * [https://www.facebook.com/GMANetwork Official Facebook Page] * [https://twitter.com/GMANetwork Official Twitter Page] [[Kategoriya:Telebisyon sa Pilipinas]] [[Kategoriya:Programang Pantelebisyon]] 1s6hdxqjj8k5k57w24y279i8ern6ub6 0 7642476 37018129 35050993 2026-04-20T09:17:55Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 37018129 wikitext text/x-wiki Ang TV5 (kanhi nailhan nga ABC 5) usa ka major Filipino commercial television network nga nakabase sa Mandaluyong City. Kini gipanag-iya sa TV5 Network, Inc., nga gipanag-iya sa MediaQuest Holdings, Inc., usa ka subsidiary sa telecommunications giant PLDT nga gipangulohan sa business tycoon nga si Manuel V. Pangilinan. Ginganlan human sa iyang flagship station sa [[Metro Manila]], ang DWET-TV, nga gidala sa VHF Channel 5, ang TV5 nagsabwag ngadto sa 7 laing mga gipanag-iya nga mga istasyon, ug 19 ka mga affiliated nga mga istasyon sa telebisyon sa tibuok nasud samtang ang mga programa usab gidala sa gawas sa nasud pinaagi sa Kapatid TV5 channel. [[Kategoriya:Telebisyon sa Pilipinas]] [[Kategoriya:Programang Pantelebisyon]] eeyiu4aai5k5ce3irsvl5h81vv2mgtr 0 7788434 37018110 34385069 2026-04-19T21:44:47Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Mangaone Stream (suba sa Gisborne, lat -38,60, long 177,37)]] 37018110 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mangaone Stream (suba sa Gisborne, lat -38,60, long 177,37)]] csp24su0dc99n54jryjjuq75tcrcequ 0 7788783 37018111 34386034 2026-04-19T22:01:16Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Ponui Stream (suba sa Gisborne, lat -38,65, long 177,40)]] 37018111 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ponui Stream (suba sa Gisborne, lat -38,65, long 177,40)]] 5czf1l66vgdkmli3x98tbfu4h1nihac 0 9024831 37018141 34806776 2026-04-20T09:22:43Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 37018141 wikitext text/x-wiki ''' Balay Bagdasarov (Taganrog) ''' ([[Rinuso]]: '' Дом Багдасаровых'') ― sa kasaysayan sa paglambo sa [[Taganrog]], nga natukod diha sa ulahing bahin sa ikanapulo ug siyam nga siglo ug gipanag-iya sa mga igsoon pinaagi sa Bagdasarova. Ang building nga nahimutang sa address turgenevskiy pereulok, 7<ref name="Гаврюшкин О. П.">Гаврюшкин О. П. Г12 «По старой Греческой…» (Хроника обывательской жизни) — Т.: ООО «Издательство „Лукоморье“», 2012. — 514 с. — ISBN — 5-901565-15-0</ref>. == History == Sa ibabaw niini nga yuta diha sa mga bahin sa XIX siglo natukod sa usa ka gamay nga arkitektura mga gambalay, nga gibana-bana nga sa 1000. Kini gipanag-iya sa iyang asawa nga si Sophia Lutsky. Dayon, sa pipila ka rason, ang mga gambalay gilaglag sa 1898 diha sa Turgenevskiy pereulok, 7, mga igsoon Melkon ug Gregory Bagdasarov nagtukod ug usa ka balay. Ang pagtukod sa mga mansyon nga gasto kanila sa 3000 mga rubles. Sa paglabay sa panahon, ang bili sa mga balay nga misaka sa panahon sa oktubre revolution, sa balay nga gibana-bana nga 24 ka libo ka mga rubles. Ang balay nga adunay pipila ka mga salog, ang mga sa ibabaw nga salog nga maoy paabangan. Sa sinugdanan sa XX siglo ang tag-iya sa balay sa mga magpapatigayon Ivan Kaveri. Siya adunay iyang kaugalingon nga sausage pabrika, nga nahimutang sa dalan sa Chekhov, agi og dugang ngadto sa iyang kabtangan selotape sa Myasnitskaya street, 19. Ang mga magpapatigayon sa higayon nga nagsugod uban sa produksyon ug-apod-apod sa [[iningles]] biscuit. Nga ang tag-iya sa balay sa mga dalan Alexander, 1 ug 3, siya gipalit sa usa ka balay sa Turgenevskiy pereulok. Ang gasto sa sa nahisgutan nga mga balay mao ang 500 ug sa 150 ka mga rubles, sa tinagsa. Asawa ni Ivan Kaveri ginganlan Anastasia Vasilyevna. Diha sa kaminyoon uban sa iyang, sa magpapatigayon nga may tulo ka anak, si Basil, Juan ug Paraskeva. Sa balay mao ang usa ka bahin paabangan ingon nga pinuy-anan, diin gihatag magpapatigayon nga income, siya usab mitipig sa usa ka tindahan sa sausages sa dalan Petrovsky, 38. Taliwala sa mga saop sa balay barrister Michael Markovich, Elstein<ref name="Дом 7, Тургеневский переулок">[https://sites.google.com/site/istoriceskijtaganrog/turgenevskij-pereulok/dom-7 Дом 7, Тургеневский переулок] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313045633/https://sites.google.com/site/istoriceskijtaganrog/turgenevskij-pereulok/dom-7 |date=2017-03-13 }}</ref>. Nagpuyo sa balay sa Valentina Abramovna Govberg. Siya mao ang usa ka performer sa Gypsy romances ug Russian nga folk songs. Siya adunay usa ka lig-on nga mga tingog — sa usa ka mezzo-soprano. Ang Turgenev balay sa alley, mibalhin siya sa 1940-dad, diin siya nagpuyo uban sa iyang igsoon nga si Elena Abramovna — ang asawa sa usa ka bantog nga Taganrog abogado Yakov Borisovich Kahayag. Sa wala pa ang rebolusyon Jacob nga Kahayag mao ang assistant abogado sa balaod sa mga Judio. Sa 1920-dad diha sa mga nataran sa husto nga pako sa mga pamilya nga mipuyo sa Oreshko: kapikas Fedor Vasilievich ug ang iyang asawa Raisa Konstantinovna. Sa paglabay sa panahon ilang mga anak: anak nga mga babaye Olga ug Vera. Fedor Vasilievich mao ang usa ka accountant sa city Prosecutor ' s office ug ang hilabihan matinud ug husto nga pagpahigayon sa Kalihokan. Paglabay sa panahon, ang anak nga babaye sa hugot nga Pagtuo nahimo nga usa ka watchmaker, ug Olga interesado sa [[kaumahan]] nga may kalabutan sa arte ug kasaysayan. Siya adunay usa ka sayon nga kinabuhi — siya nag-antus sa panahon Nagkaduol ang mga repressions. Pamilya Oreshko nailhan alang sa iyang pag-atiman sa saag nga mga mananap. Sa 1930-dad sa usa sa mga lawak sa balay nga nagpuyo violinist Mikhail Steshenko. Ang iyang mga dula mahimo nga makadungog sa mga bisita sa wala pa ang pagsugod sa sesyon sa movie "ang pinutol nga Kahoy". Usab nagpuyo diha sa mga apartment Bantman violinist nga nanaghoni sa orchestra sa sa Mall. ==Literatura== * В. И. Тимошенко. Энциклопедия Таганрога. — Ростов-на-Дону: РостИздат, 2003. — 526 с. == Mubo nga mga sulat == [[Kategoriya: Kultura sa Rusya ]] mh04z1tz046ouhe3lojxvrklv4llbwz 0 9024842 37018140 30603710 2026-04-20T09:22:21Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 37018140 wikitext text/x-wiki [[Payl: ТАГАНРОГ, пер. Итальянский, 20, фото DSC06288.JPG |thumb|260x260px| Balay Zolotarev]] ''' Balay Zolotarev ''' ([[Rinuso]]: '' Дом Золотарева'') ― ang mga monumento sa arkitektura sa ikaduha nga katunga sa bahin sa XIX siglo[1] sa siyudad sa [[Taganrog]] sa Rostov rehiyon. Nahimutang sa [[Italya|italyano]] nga pereulok, 20 <ref name="Энциклопедия Таганрога">[https://нэб.рф/catalog/000200_000018_RU_NLR_BIBL_A_010028703/viewer/?page=230 Энциклопедия Таганрога]</ref>. == History == Sa ikaduha nga katunga sa bahin sa XIX siglo sa Taganrog sa italyano nga lane, 20, usa ka usa ka-storey mansyon nga gitukod sa eclectic estilo, nga sa paglabay sa mga dekada nga nausab sa usa ka gidaghanon sa mga tag-iya. Sa katapusan 1860-x ka tuig sa balay nga gipanag-iya ngadto sa mga manununod sa grego Dmitry Panagioti[3]. Gikan 1873 nga 1880 siya nga gilista sa ingon nga ang mga kabtangan sa mga pumoluyo sa Taganrog pinaagi sa ngalan Hajiyev. Sa katapusan sa mga 1880-dad sa balay gipalit ni Elena Changli-Chaikin, ug sa iyang pamilya nga gipanag-iya sa mga balay hangtud nga ang tunga-tunga sa 1890s. Bahin sa sunod nga tag-iya sa mga data vary. Sa pipila ka mga tinubdan nagpakita nga human sa mga tunga-tunga sa 1890s, ang balay gipalit pinaagi sa mga manununod sa mga magpapatigayon sa akong Guild Fyodor pavlovich nag -, Sirree. Sumala sa uban, diha sa mga balay gikan 1890 sa 1898 siya nagpuyo N. G. Divaris. Sa sinugdanan sa XX siglo ang tag-iya sa nahisgutan nga mga balay Alexander Zolotarev, kansang apelyido sa mga mansyon ug misugod sa pagtawag sa Taganrog. Mahitungod sa mga tag-iya sa gamay nga nailhan: siya natawo sa 1869, mao ang usa ka abogado ug sosyal nga aktibista nga nagtrabaho diha sa mga mantalaan "Vestnik sa Taganrog". Diha sa mga publiko nga kinabuhi sa siyudad mao ang nahinumduman isip usa ka kontra sa pagtukod sa usa ka Museyo ug library nga ginganlan human Anton pavlovich nag-Chekhov. Sukad 1911 mga building nag-okupar sa buhatan sa fashion magasin ug mannequins, gihimo tailoring, gigama nga sumbanan. Adunay na-organisar nga mga kurso sa pagputol ug pagtahi. Niadtong 1912 nga bahin sa mga pasikaran giabangan sa collegiate assessor, Alexei Nikolaevich Beklemishev. Niadtong 1915 ang bili sa mga panimalay nga gibana-bana nga 12 ka libo ka mga rubles. Sa 1920-dad gipahigayon municipalisation sa balay. Sukad sa 1992, sa pagtukod sa gipanalipdan pinaagi sa balaod ug gilista sa ingon nga sa usa ka monumento sa arkitektura <ref name=" Жилой дом. Комплекс застройки улицы">[http://old.kulturnoe-nasledie.ru/monuments.php?id=6101226000 Жилой дом. Комплекс застройки улицы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312040851/http://old.kulturnoe-nasledie.ru/monuments.php?id=6101226000 |date=2017-03-12 }}</ref>. ==Arkitektura== Facade sa usa ka bato nga balay bugkosan uban sa mouldings sa estilo sa European nga mga arkitektura sa maong panahon. Ibabaw sa ganghaan sa mga pultahan sa mga metal nga atop. Ang balay nga gitukod diha sa eclectic estilo, kombinar sa mga elemento sa Baroque, classical, Moorish ug Romanesque arkitektura. ==Literatura== В. И. Тимошенко. Энциклопедия Таганрога. — Ростов-на-Дону: РостИздат, 2003. — 526 с. == Mubo nga mga sulat == [[Kategoriya: Kultura sa Rusya ]] lbt43anlrjf81fyhiz9fnj4xgfzd8j1 0 9024881 37018144 33668813 2026-04-20T09:25:13Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 37018144 wikitext text/x-wiki [[Payl: Таганрог дом трудолюбия1.jpg |thumb|260x260px| Balay kakugi]] ''' Balay kakugi ''' ([[Rinuso]]: '' Дом трудолюбия'') ― ang gambalay, nga gitukod sa [[Taganrog]], sa lane Gogol, 114 sa ulahing bahin sa ikanapulo ug siyam nga siglo. Sa balay nakalahutay sa kawhaan ug unang siglo, bisan pa niana, nausab sa ilang mga katuyoan ug karon adunay usa ka residential nga balay <ref name="Памятники архитектуры, истории и культуры Таганрога на Старых открытках и фотографиях, 186 с. — С.158">[https://tagancity.ru/docs/old_taganrog.pdf Памятники архитектуры, истории и культуры Таганрога на Старых открытках и фотографиях, 186 с. — С.158] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170102172319/https://tagancity.ru/docs/old_taganrog.pdf |date=2017-01-02 }}</ref>. == History == Ang tag-iya sa balay Yakov Solomonovich Polyakov natawo niadtong 1832 ngadto sa usa ka Judio nga pamilya, nahimo nga usa ka pag-ayo-nga nailhan banker, entrepreneur, ug magtutukod sa mga Azov-ayaw komersyal nga mga Bangko. History mipanalipod ang gihisgutan sa iyang duha ka mga igsoon: ang usa kanila, si Samuel Solomonovich mao ang usa ka kontraktor sa pipila ka mga Railways, ang ikaduha nga — Lazar Solomonovich gitukod sa Moscow Zemsky Bank. Sa Taganrog Yakov Polyakov nagpuyo sukad 1868, ug mibuhat sa mas daghan kay sa siyudad. Siya nakahimo sa pag-abli sa iyang trading balay sa pag-establisar sa usa ka nga marko farm opisina ug towing shipping company. Usa ka daghan sa mga panahon nga ang gugmang putli — ang pagkumpirma sa niini nga kamatuoran mao ang pagkadiskobre sa Yakov Polyakov sa 1898 diha sa lungsod sa "Balay sa kakugi." Niini nga building nga gitipigan sa atong panahon — karon diha sa lane Gogol, 114 mao ang usa ka residential building. Sa bahin sa XIX siglo sa teritoryo sa sa Imperyo sa russia sa balay sa industriya mikanap. Sa ilang mga magtutukod gusto sa pagtabang niadtong anaa sa panginahanglan, dili sa paghatag kanila sa usa ka ighahatag nga basahonon, ug sa paghatag og trabaho nga magtugot sa tawo sa pag-angkon sa salapi alang sa kinabuhi. Usahay ang ingon nga usa ka ngalan nga mao ang tukma ug alang sa edukasyon nga mga institusyon. Nianang higayuna, ang bokasyonal nga pagbansay sa mga bata gikan sa mga pamilya nga Judeo makabaton sa bokasyonal nga mga tunghaan. Sila anaa sa sa mga pundo nga gigahin sa nagkalain-laing mga Judio sa mga kompanya ug mga indibidwal. Yakov Polyakov nga natukod sa Taganrog, lang sa eskwelahan. Ang school adunay usa ka luna sa yuta nga dako nga igo ug mga klinika. Ang mga kabtangan sa mga institusyon nga gibana-bana nga 20 ka libo ka mga rubles. Sa sulod sa sa mga estudyante Yakov Polyakov gigasto kada tuig mahitungod sa 2,000 ka mga rubles. Nagpalandong sa mga maayo nga buhat niini nga tawo, siya gihatagan sa titulo sa napanunod nga halangdon nga tawo ug ang award sa ranggo sa privy Councilor, ingon man usab sa paghatag kaniya og daghan nga mga sugo. Yakov Polyakov, diin sa Taganrog dihay mipakita nga usa ka Balay alang sa walay mga panimalay, namatay niadtong 1909 <ref name="Евреи на донской земле: история, факты, биографии. Михаил Гонтмахер, Ростиздать, 1999 - Всего страниц: 558"> Евреи на донской земле: история, факты, биографии. Михаил Гонтмахер, Ростиздать, 1999 — Всего страниц: 558</ref>. ==Literatura== В. И. Тимошенко. Энциклопедия Таганрога. — Ростов-на-Дону: РостИздат, 2003. — 526 с. == Mubo nga mga sulat == [[Kategoriya: Kultura sa Rusya ]] bjvy1rbduuzpfeb587b7xmwwste9oxa 0 9027461 37018138 35050994 2026-04-20T09:21:38Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 37018138 wikitext text/x-wiki '''Aksyon TV''' usa ka komersyal nga sibya sa telebisyon network sa [[Pilipinas]]. Ang tag-iya niini ug gipadagan sa TV5 Network Inc. uban sa pipila ka mga programa nga gihimo sa News5 ug ESPN 5 nga mga dibisyon sa [[Metro Manila]] nga gipanag-iya sa Nation Broadcasting Corporation (parehong subsidiary sa PLDT media company MediaQuest Holdings). Ang AksyonTV gisibya sa terresrial pinaagi sa DWNB-TV, (UHF Channel 41) nga gidala sa (UHF Channel 29) sa Cebu, Davao ug uban pang mga relay station, ingon man usa ka digital subchannel sa Channel 5.2 sa Metro Manila. Nag-okupar sa frequency nga kaniadto gigamit sa MTV Philippines (karon MTVph), usa ka subsidiary sa MTV Networks Asia Pacific hangtud 2006. == Galeriya sa hulagway == <gallery> Aksyon_TV_logo.png </gallery> [[Kategoriya:Telebisyon sa Pilipinas]] [[Kategoriya:Programang Pantelebisyon]] k2hswikb7qcafqj3a3cdgba5vrlunmr 0 9027462 37018128 18252748 2026-04-20T09:17:36Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 37018128 wikitext text/x-wiki Ang '''ESPN5''' (kanhi ABC Sports gikan sa 2004 hangtod sa 2008 ug Sports5 gikan sa 2011 hangtod sa 2017) mao ang sports division sa TV5, nga kasamtangan adunay kasabutan sa panag-uban sa ESPN sports network sa US. Ang ESPN 5 nga mga suplay ug nagpahigayon sa mga major sporting events sa [[Pilipinas]] ug sa kalibutan alang sa libreng TV channels TV5, AksyonTV ug Cignal-eksklusibo nga mga kanal sa Hyper ug PBA Rush. Ang ikaduha nga pinakalabaw nga propesyonal nga liga sa basketball, ang Philippine Basketball Association, mao ang flagship program niini sukad kini nakakuha sa mga katungod sa telebisyon gikan 2004 hangtud sa 2008 ug gikan sa 2011. Kini gipangulohan sa beteranong sportsmaker nga si Patricia Bermudez-Hizon. [[Kategoriya:Telebisyon sa Pilipinas]] lsekuj1begmdl1ejoscnx7ygd6elz4n 0 9047469 37018097 24764247 2026-04-19T20:00:57Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biarozavaje (lanaw sa Belarus)]] 37018097 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biarozavaje (lanaw sa Belarus)]] b8uvvgo9hd7kkpa0kkxhv4f5h16dq5b 0 9047863 37018095 24766244 2026-04-19T20:00:37Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biaroza (suba sa Belarus)]] 37018095 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biaroza (suba sa Belarus)]] hoe4hw0mtb7cof75iwf1e1aghoxl3gi 0 9819778 37018139 32464101 2026-04-20T09:21:57Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 37018139 wikitext text/x-wiki [[File:Holland Tunnel Eastbound.jpg|thumb|alt=Tunnel sa Eastbound |Tunnel sa Eastbound]] Ang Tunel sa Holland usa ka tunnel sa sasakyan sa ilawom sa [[Hudson River (suba sa Tinipong Bansa, New York)|Hudson River]]. Kini nagkonektar sa Manhattan sa [[Dakbayan sa Bag-ong York|New York City]], New York, sa silangan, ug Jersey City, [[New Jersey]], sa kasadpan. Usa ka hinungdanon nga kanal sa sulod sa lugar nga metropolitan sa New York, ang Tunel sa Holland nga gipadagan sa Port Authority of New York ug New Jersey (PANYNJ). Ang tunel nagdala sa Interstate 78; ang bahin sa New Jersey gitudlo usab nga sidlakang terminus sa Ruta 139. Ang mga plano alang sa usa ka pirmi nga pagtabok sa vehikulo sa pagtabok sa Suba sa Hudson una nga gilalang kaniadtong 1906. Bisan pa, ang mga panagsumpaki nagpalayo sa proseso sa pagplano hangtod 1919, sa dihang kini nakadesisyon nga magtukod usa ka tunel sa ilawom sa suba. Nagsugod ang pagtukod sa Holland Tunnel kaniadtong 1920, ug gibuksan kini kaniadtong 1927. Sa panahon sa pagbukas niini, ang Holland Tunnel mao ang labing taas nga padayon nga tunel sa ilawom sa dagat sa kalibutan. Ang Holland Tunnel usa ka tulo nga taytayan sa taytayan tali sa Manhattan ug New Jersey, ang uban mao ang Tunel sa Lincoln ug ang Taytayan sa George Washington. [[Kategoriya:Transportasyon sa Tinipong Bansa]] 9kesij6gs4bp8diswtay4utgy0iwn4m 0 9820368 37018086 35074097 2026-04-19T16:44:04Z Sharktube2000 142062 37018086 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Megalodon | fossil_range = [[Miocene]] - [[Pliocene]] | image = Megalodon shark jaws museum of natural history 068.jpg | image_width = 250px | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | classis = [[Chondrichthyes]] | subclassis = [[Elasmobranchii]] | superordo = [[Iho|Selachimorpha]] | ordo = [[Lamniformes]] | familia = [[Lamnidae]] | genus = [[Otodus]] | species = † '''''Otodus megalodon''''' | species_authority = ([[Agassiz (awtor)|Agassiz]], 1843) | synonyms = * ''Procarcharodon megalodon'' <small>Casier, 1960</small> * ''Megaselachus megalodon'' <small>Glikman, 1964</small> * ''Carcharodon megalodon'' <small>Agassiz, 1843</small> * ''Carcharocles megalodon'' <small>Agassiz, 1843</small> }} Ang '''''Megalodon''''' ( ''Otodus megalodon'' ), nga nagkahulogang "dakong ngipon", maoy usa ka espisye sa iho nga nabuhi mga 23 hangtod 3.58 ka milyon ka tuig ang milabay (mya), sa Ulahing Miocene hangtod sa Pliocene. Miyembro kini sa pamilyang Lamnidae ug ang katigulangan sa modernong great white shark ( Carcharodon carcharias ). Mahimo kining motubo ngadto sa 25.6 - 32 metros ( 84 - 105 ka pye ), apan sa kasagaran kini 15.24 - 19.84 metros ( 50 - 65 ka pye ). {{saha}} [[Kategoriya:Otodus]] [[Kategoriya:Iho]] 78kwqteavivd0d95m8b9mgawoh1p6b5 37018087 37018086 2026-04-19T16:44:31Z Sharktube2000 142062 37018087 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Megalodon | fossil_range = [[Miocene]] - [[Pliocene]] | image = Megalodon shark jaws museum of natural history 068.jpg | image_width = 250px | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | classis = [[Chondrichthyes]] | subclassis = [[Elasmobranchii]] | superordo = [[Iho|Selachimorpha]] | ordo = [[Lamniformes]] | familia = [[Lamnidae]] | genus = [[Otodus]] | species = † '''''Otodus megalodon''' | species_authority = ([[Agassiz (awtor)|Agassiz]], 1843) | synonyms = * ''Procarcharodon megalodon'' <small>Casier, 1960</small> * ''Megaselachus megalodon'' <small>Glikman, 1964</small> * ''Carcharodon megalodon'' <small>Agassiz, 1843</small> * ''Carcharocles megalodon'' <small>Agassiz, 1843</small> }} Ang '''''Megalodon''''' ( ''Otodus megalodon'' ), nga nagkahulogang "dakong ngipon", maoy usa ka espisye sa iho nga nabuhi mga 23 hangtod 3.58 ka milyon ka tuig ang milabay (mya), sa Ulahing Miocene hangtod sa Pliocene. Miyembro kini sa pamilyang Lamnidae ug ang katigulangan sa modernong great white shark ( Carcharodon carcharias ). Mahimo kining motubo ngadto sa 25.6 - 32 metros ( 84 - 105 ka pye ), apan sa kasagaran kini 15.24 - 19.84 metros ( 50 - 65 ka pye ). {{saha}} [[Kategoriya:Otodus]] [[Kategoriya:Iho]] 22jni0hcre4omv11qva1x2tz0o9y8to 37018088 37018087 2026-04-19T16:45:23Z Sharktube2000 142062 37018088 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Megalodon | fossil_range = [[Miocene]] - [[Pliocene]] | image = Megalodon shark jaws museum of natural history 068.jpg | image_width = 250px | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | classis = [[Chondrichthyes]] | subclassis = [[Elasmobranchii]] | superordo = [[Iho|Selachimorpha]] | ordo = [[Lamniformes]] | familia = [[Lamnidae]] | genus = [[Otodus]] | species = † '''''Otodus megalodon''''' | species_authority = ([[Agassiz (awtor)|Agassiz]], 1843) | synonyms = * ''Procarcharodon megalodon'' <small>Casier, 1960</small> * ''Megaselachus megalodon'' <small>Glikman, 1964</small> * ''Carcharodon megalodon'' <small>Agassiz, 1843</small> * ''Carcharocles megalodon'' <small>Agassiz, 1843</small> }} Ang '''''Megalodon''''' ( ''Otodus megalodon'' ), nga nagkahulogang "dakong ngipon", maoy usa ka espisye sa iho nga nabuhi mga 23 hangtod 3.58 ka milyon ka tuig ang milabay (mya), sa Ulahing Miocene hangtod sa Pliocene. Miyembro kini sa pamilyang Lamnidae ug ang katigulangan sa modernong great white shark ( Carcharodon carcharias ). Mahimo kining motubo ngadto sa 25.6 - 32 metros ( 84 - 105 ka pye ), apan sa kasagaran kini 15.24 - 19.84 metros ( 50 - 65 ka pye ). {{saha}} [[Kategoriya:Otodus]] [[Kategoriya:Iho]] 78kwqteavivd0d95m8b9mgawoh1p6b5 0 9905561 37018126 37017978 2026-04-20T07:22:41Z CommonsDelinker 192 Removing [[:c:File:Keiko_Fujimori_debate_2026.png|Keiko_Fujimori_debate_2026.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Túrelio|Túrelio]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Screenshot of a copyright protected video belonging to the Natio 37018126 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} {{Translate|artikulo=|pinulongan=Kinatsila}} Hi '''Keiko Sofia Fujimori Higuchi''' (sa [[hapones]]: フジモリケイコ [Fujimori Keiko]; [[Lima]], [[Mayo 25]], [[1975]]) us aka tagdumala sa negosyo ug politika sa Peru nga nagsilbing first lady sa Peru gikan 1994 hangtod 2000 ug kongresista alang sa Metropolitan Lima gikan 2006 hangtod 2011. Ingon anak nga babaye sa kanhing pangulo nga si Alberto Fujimori ug kanhing unang ginang nga si Susana Higuchi, gikan kaniadtong 2010 siya ang nangulo sa Fuerza Popular , partido sa politika nga nagrepresentar sa Fujimori. Wala molampos si Fujimori nga magtinguha nga mahimong presidente sa piliay sa 2011 ug 2016, nga napilde sa parehas nga okasyon sa usa ka pig-ot nga margin sa ikaduhang hugna sa eleksyon. [[Kategoriya:Mga Perwanong politiko]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1975]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Mayo 25]] djipivw6fwx79v4u0stzi0jfnwh85hq 0 10071972 37018156 34134363 2026-04-20T11:00:51Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */ 37018156 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} Si '''Roberto Yu Uy''', naila usab nga '''Berto Uy,''' usa ka lugayna nga Intsik nga Pilipino nga gikan sa lalawigan sa [[Zamboanga del Norte]] sa [[Pilipinas]] . Karon siya nag-alagad isip Gobernador sa Zamboanga del Norte . == Sayo nga kinabuhi ug karera == Si Uy natawo kaniadtong Disyembre 28, 1952 sa Mapang, [[Rizal, Zamboanga del Norte|Rizal]], [[Zamboanga del Norte]] . Ang iyang ginikanan nga sila si Isaias Ang Uy ug Francisca Yu Uy mga negosyante nga magbukas dalan sa lokal nga lugar sa negosyo sa Dipolog. Nag-eskuyla siya sa elementarya sa Dipolog Community School (kaniadto Dipolog Chinese School), pagkahuman nagtapos siya sa iyang sekondarya nga pagtuon sa Chiang Kai Shek College sa Manila. Mikuha siya usa ka Bachelor of Science sa Mechanical Engineering sa Adamson University . <ref>{{Cite web|url=http://dipologcity.com/CityMayor.htm|title=City of Dipolog : Dipolog City Mayor Roberto Y. Uy}}</ref> Sa wala pa siya mosulod sa politika, nagtrabaho siya kauban ang iyang amahan sa pagdumala sa mga negosyo sa ilang pamilya, nga kauban ang hotel ug pension house, usa ka fast food restawran, usa ka tindahan sa hardware, ug pagbaligya sa kopras . == Karera sa lugay == Alang sa wala matino nga panahon sa wala pa ang iyang piliay isip mayor sa syudad, si Uy nagsilbi nga Officer in Charge -Punong Barangay sa Barangay Central, usa ka urban [[Baranggay|barangay]] sa syudad. <ref>{{Cite web|url=http://www.dipologcity.com/Mayors%20Profile.htm|title=BRIEF PROFILE OF MAYOR ROBERTO Y. UY}}</ref> ; Mayor sa Dipolog Gisugdan ni Uy ang iyang karera sa politika kung siya napili ug nanumpa isip Mayor sa Dakbayan sa Dipolog gikan 1998 hangtod 2007. Tungod kay siya limitado sa termino ug gidid-an sa pagdagan alang sa usa ka ikaupat nga termino, si Uy nidagan alang sa Gobernador sa [[Zamboanga del Norte]] kaniadtong 2007 apan gipildi ni Gobernador Rolando E. Yebes. Si Uy madiyot nga nagretiro gikan sa politika ug mibalik sa iyang mga paningkamot sa negosyo. ; Gobernador sa Zamboanga del Norte Kaniadtong 2013, nibalik si Uy sa politika pagkahuman siya napili ug nanumpa isip Gobernador sa Zamboanga del Norte kaniadtong 2013 ug 2016 . <ref>{{Cite news|url=https://rappler.com/nation/elections/zamboanga-del-norte-replaces-a-dynasty-with-another-dynasty|first=Gualberto|last=Laput|date=16 May 2013|title=Zamboanga del Norte replaces a dynasty with another dynasty|work=[[Rappler]]}}</ref> Kaniadtong 2019, usa pa nga kandidato alang sa gobernador ang nagpadagan sa ngalang "Roberto Escobido Uy", nga parehas sa ngalan ni Uy. Gideklara sa Komisyon sa Eleksyon ang pagkandidato ni "Roberto Escobido Uy" nga samok, nga naghimo sa incumbent nga gobernador nga lehitimong kandidato nga moapil. <ref>{{Cite news|url=https://manilastandard.net/opinion/columns/about-town-by-ernesto-m-hilario/293570/comelec-s-wise-move-in-zambo-norte-row.html|title=Comelec’s wise move in Zambo Norte row|first=Ernesto M.|last=Hilario|work=[[Manila Standard]]}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://journal.com.ph/news/provincial/zambo-del-norte-gubernatorial-bet-declared-nuisance-candidate|first=Jester P.|last=Manalastas|date=26 April 2019|title=Zambo del Norte gubernatorial bet declared nuisance candidate|work=Journal Online}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://mindanao.politics.com.ph/sc-affirms-comelecs-declaration-of-berto-uys-foe-as-nuisance-bet/|title=SC affirms Comelec’s declaration of Berto Uy’s foe as nuisance bet}}</ref> Nagdaog si Uy sa piliay sa 2019, nga nakasiguro sa ikatulo ug katapusang termino sa katungdanan. <ref>{{Cite news|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1070220|first=Gualberto|last=Laput|date=20 May 2019|title=Poll winners in Zambo Norte proclaimed}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.rappler.com/nation/politics/elections/2019/231056-roberto-uy-retains-governorship-zamboanga-del-norte|title=Uy retains governorship of Zamboanga del Norte|last=Rappler.com|work=[[Rappler]]}}</ref> == Mga kontrobersiya == ; Pagsuspenso Taudtaod pagkahuman nga napili pag-usab sa 2016 local election, gisuspenso si Uy sa [[Ombudsman sa Pilipinas|Opisina sa Ombudsman]] sa tulo (3) ka bulan tungod sa yano nga dili maayong pamatasan. <ref>{{Cite web|url=https://www.ombudsman.gov.ph/ombudsman-orders-suspension-of-zamboanga-del-norte-governor/|title=Ombudsman orders suspension of Zamboanga del Norte governor|date=20 June 2016|first=|last=|language=en}}</ref> Ang Ombudsman nakit-an nga sad-an si Uy sa usa ka yano nga misconduct alang sa pagtapos sa 6 nga mga kawani sa Pamahalaang Panlalawigan, nga gikuha sa pagdumala ni kanhi Gobernador Rolando Yebes, gikan sa paglingkod sa katungdanan kaniadtong 2013. <ref>{{Cite news|url=https://www.rappler.com/nation/ombudsman-suspends-zamboanga-del-norte-governor-roberto-uy|title=Reelected Zamboanga del Norte governor gets 3-month suspension|date=21 June 2016|first=Gualberto|last=Laput|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.rappler.com/nation/terminated-zamboanga-norte-employee-fights-back|title=Terminated Zamboanga del Norte employee fights back|date=18 March 2015|first=Gualberto|last=Laput|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://newsinfo.inquirer.net/817025/zamboanga-del-norte-governor-ordered-suspended|title=Zamboanga del Norte governor ordered suspended|date=20 September 2016|first=Vince F.|last=Nonato|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://newsinfo.inquirer.net/817414/zamboanga-del-norte-governor-suspended|title=Zamboanga del Norte governor suspended|date=21 September 2016|first=Vince F.|last=Nonato|language=en}}</ref> ; Koneksyon sa gidili nga droga Sa usa ka privilege speech nga gihimo sa [[Ubos Balay-Balaoranan sa Pilipinas|Ubos Balay-Balaoran sa Pilipinas]] kaniadtong Septyembre 21, 2016, si Rep. Seth Frederick "Bullet" Jalosjos sa Primero Distrito sa Zamboanga del Norte naglambigit kay Uy ug sa pulisya sa pamaligya sa droga sa probinsya. <ref>{{Cite news|url=https://www.rappler.com/newsbreak/inside-track/congressman-jalosjos-police-governor-drug-trade-zamboanga-del-norte|title=Jalosjos links governor, policeman to Zamboanga del Norte drug trade|date=26 September 2016|first=Gualberto|last=Laput|work=[[Rappler]]}}</ref> Si Uy, nga niadtong higayuna nag-atubang sa pagsuspinde tungod sa yano nga dili maayong pamatasan sa Ombudsman, gilimod ang mga giangkon nga pahayag, ug gihagit si Jalosjos sa usa ka debate diin misangput sa usa ka pagdungog sa kongreso pagkahuman. <ref>{{Cite news|url=https://www.rappler.com/nation/zamboanga-norte-governor-uy-denies-drug-links|title=Zamboanga del Norte gov: I’m a drugstore owner, not a drug lord|date=6 October 2016|first=Gualberto|last=Laput|work=[[Rappler]]}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://news.mb.com.ph/2017/09/27/barbers-says-congress-can-ask-for-relief-of-cops-involved-in-ejk-illegal-drugs|title=Barbers says Congress can ask for relief of cops involved in EJK, illegal drugs|first=Ellson A.|last=Quismorio|date=27 September 2017|work=[[Manila Bulletin]]}}</ref> == Personal nga kinabuhi == Naminyo siya kang Evelyn Tang Uy nga nagsilbi usab nga mayor sa Dipolog (2007-2016), ug adunay 7 ka anak nga kauban, kauban si Roberto Jr. nga mayor sa [[Polanco, Zamboanga del Norte|Munisipyo sa Polanco]] (2013-2016), ug Darel Dexter nga mayor sa Dipolog (2016 – Karon). Siya usa ka negosyante nga nagtrabaho kauban ang negosyo sa iyang amahan sa wala pa siya moapil sa politika. Lakip sa iyang portfolio sa negosyo ang hotel ug pagbaligya sa kopras . == Mga Pakisayran == {{Reflist}} == Mga link sa gawas == * Opisyal nga Website sa [https://zamboangadelnorte.gov.ph/ Lalawigan sa Zamboanga del Norte] {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=Edelburgo L. Cheng}} {{s-ttl|title=[[Mayor of Dipolog]]|years=1998-2007}} {{s-aft|after=Evelyn T. Uy}} {{s-bef|before=Rolando E. Yebes}} {{s-ttl|title=[[Governor of Zamboanga del Norte]]|years=2013–present}} {{s-aft|after=Karon}} {{s-end}} == Galeriya sa hulagway == <gallery> Roberto_Uy_on_Galing_Pook.jpg Roberto_Uy_on_Galing_Pook_(cropped).jpg </gallery> [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1952]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Disyembre 28]] eu8o9bnrls6f7h3mziehu32345iiequ 0 10134466 37018136 34916444 2026-04-20T09:20:53Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 37018136 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Mga pinulongang Pilipinhon (Linggwistika)}} <blockquote>''Gihisgotan niining panira ang usa ka tipong panglinggwistika sa ilalom sa banayng Awstronesyo. Para sa mga pinulongan nga gigamit sa Pilipinas, padayon sa [[Mga pinulongan sa Pilipinas|Mga Pinulongan sa Pilipinas]].''</blockquote> [[Payl:Philippine languages map.svg|alt=Mapa sa mga Pinulongang Pilipinhon|thumb|right|upright=1.5|Ang mga Pinulongang Pilipinhon, matod nila Adelaar ug Himmelmann (2005)]] Ang '''Mga Pinulongang Pilipinhon''' mao ang tipong panglinggwistika sa ilalom sa banayng Awstronesyo nga gisugyot nila R. David Paul Zorc (1986) ug Robert Blust (1991; 2005; 2019), ug labot niining tipona ang mga lumadnong pinulongan sa Pilipinas ug sa amihanang bahin sa Sulawesi—liban na lang sa Pinulongang Sama-Badyaw ug pipila ka pinulongan sa Palawan.<ref>Zorc, R. David Paul. The genetic relationships of Philippine languages. 1986. In Geraghty, P., Carrington, L. and Wurm, S.A. editors, ''FOCAL II: Papers from the Fourth International Conference on Austronesian Linguistics''. C-94:147–173. Pacific Linguistics, The Australian National University, 1986</ref><ref name=":0">Blust, Robert (1991). "The Greater Central Philippines hypothesis". ''Oceanic Linguistics''. '''30''' (2): 73–129. doi:[[doi:10.2307/3623084|10.2307/3623084]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3623084 3623084.]</ref><ref>Blust, Robert A. (2005). "The linguistic macrohistory of the Philippines". In Liao, Hsiu-Chuan; Rubino, Carl R.Galvez (eds.). ''Current issues in Philippine linguistics pangaral kay Lawrence A. Reid''. Linguistic Society of the Philippines and SIL Philippines. pp. 31–68.</ref><ref>Blust, Robert (2019). "The Resurrection of Proto-Philippines". ''Oceanic Linguistics''. '''58'''(2): 153–256. doi:[[doi:10.1353/ol.2019.0008|10.1353/ol.2019.0008.]]</ref> Bisan pa man og duol ra ang Pilipinas sa pagkatag sa mga Awstronesyanhong gikan sa Formosa (Taiwan), wala kaayoy maingong pagkadaiya sa mga 150 ka mga Pinulongang Pilipinhon; usa ka butang nga gituohang nahitabo tungod sa pagpawala sa pagkadaiya sa pagkatag sa mga ginikanang pinulongan sa mga kasamtangang pinulongang Pilipinhon.<ref>Adelaar & Himmelmann (2005)</ref><ref name=":0" /> == Pagkamatang-matang == === Kaagi ug mga Panaway === <blockquote>''Basaha sad ang: [[:en:Proto-Philippine language|Pinulongang Proto-Philippine]]''</blockquote>Usa sa pinakaunang husay nga pag-ila sa usa ka tipong "Pilipinhon" base sa mga taling sumbanon mao ang pagmatang-matang ni Frank Blake pagka 1906; kung diin giila niya ang tipon isip usa ka bahin sa ilalom sa sangang [[:en:Malayo-Polynesian languages|Malayo-Polynesian (MP)]], nga sa atong mga panahona, giila pa isip usa ka banayng panglinggwistik. Ang nakaapan lang ni Blake kay giila niya isip lakip sa usa ka tipong Pilipinhon ang tanang mga pinulongang gilitok sa sulod sa Pilipinas.<ref name=":1">Blust, Robert (1991). "The Greater Central Philippines hypothesis". ''Oceanic Linguistics''. '''30''' (2): 73–129. doi:[[doi:10.2307/3623084|10.2307/3623084]]. JSTOR 3623084.</ref> Human niining pagkamatang-matanga, nisunod ang mga formal nga lantuging nagpaluyo sa usa ka pihong "Proto-Philippines" nila Matthew Charles pagka-1974, Teodoro Llamzon pagka-1996 ug 1975, ug Llamzon ug Teresita Martin pagka-1976.<ref>Llamzon, Teodoro A. [http://www.persee.fr/doc/arch_0044-8613_1975_num_9_1_1214 "Proto-Philippine Phonology."] In: ''Archipel'', volume 9, 1975. pp. 29–42.</ref><ref>Charles, Mathew (1974). "Problems in the Reconstruction of Proto-Philippine Phonology and the Subgrouping of the Philippine Languages". ''Oceanic Linguistics''. '''13''' (1/2): 457–509. doi:[[doi:10.2307/3622751|10.2307/3622751]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3622751 3622751].</ref><ref>Llamzon, Teodoro (1966). "The subgrouping of Philippine languages". ''Philippine Sociological Review''. '''14''' (3): 145–150. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23892050 23892050].</ref><ref>Llamzon, Teodoro; Martin, Teresita (1976). "A subgrouping of 100 Philippine languages". ''South-East Asian Linguistic Studies''. '''2''': 141–172.</ref> Duha ka dekada ang niagi, gihusay ug gipun-an ni Blust (1991) ang tipon base sa paglakip ni Zorc (1986) sa pinulongang [[:en:Yami language|Yami]], ug sa mga tipong [[:en:Sangiric languages|Sangiric]], [[:en:Minahasan languages|Minahasan]], ug [[:en:Gorontalo–Mongondow languages|Gorontalo]].<ref name=":1" /> Gisaway ni Lawrence Reid ang sumbanong pagkatali ning tipong Pilipinhona.<ref>Reid, Lawrence. 1982. [http://www2.hawaii.edu/~reid/Combined%20Files/A24.%201982.%20The%20Demise%20of%20Proto-Philippines.pdf The demise of Proto-Philippines.] In ''Papers from the Third International Conference on Austronesian Linguistics, Vol. 2: Tracking the travellers'', ed. by Amran Halim, Lois Carrington, and Stephen Wurm, 201–216. Pacific Linguistics Series C, No. 75. Canberra: Australian National University.</ref> Nahitabo ni tungod sa mga bag-ong nakitang suliran sa pag-reconstruct sa mga ubos-banayng Pilipinhon sa sulod sa MP (Pawley, 1999; Ross, 2005).<ref>Pawley, Andrew. Eilzabeth Zeitoun; Paul Jen-kuei Li (eds.). "Chasing rainbows: Implications for the rapid dispersal of Austronesian languages for subgrouping and reconstruction". ''Selected Papers from the Eighth International Conference on Austronesian Linguistics''. Academia Sinica: 95–138.</ref><ref name=":2">Ross, Malcolm (2005). [https://web.archive.org/web/20120322042836/http://chl.anu.edu.au/linguistics/projects/mdr/Batanic.pdf "The Batanic Languages in Relation to the Early History of the Malayo-Polynesian Subgroup of Austronesian"] (PDF). ''Journal of Austronesian Studies''. '''1'''(2). Archived from [http://chl.anu.edu.au/linguistics/projects/mdr/Batanic.pdf the original] (PDF) on March 22, 2012. Retrieved October 15, 2012.</ref> Sa usa ka bag-ong state-of-the-art nga pagmatang-matang sa mga pinulongang Pilipinhon, naghatag si Reid og daghan nga mga multidisiplinaryong lantugi batok sa mga pagkuwang sa metodolohiya ug kapakyas sa mga teorya sa mga pagpanukiduki sa pagtuon sa mga Pinulongang Pilipinhon sukad pa sa mga pagpanghulad ni Conant sa sinugdanan sa dekadang 1990. Labot niini ang pagtin-aw sa arkeyolohiyang MP (Spriggs, 2003; 2007; 2011)<ref>Spriggs, Matthew (2003). "Chronology of Neolithic transition in Island Southeast Asia and the western Pacific". ''The Review of Anthropology''. '''24''': 57–80.</ref><ref>Spriggs, Matthew (2007). S. Chiu; C. Sand (eds.). "The Neolithic and Austronesian expansion within Island Southeast Asia and into the Pacific". ''From Southeast Asia to the Pacific. Archeological Perspectives on the Austronesian Expansion and the Lapita Cultural Complex''. Academia Sinica: 104–140.</ref><ref>Spriggs, Matthew (2011). [http://faculty.washington.edu/plape/pacificarchaut12/Spriggs%202011.pdf "Archeology and Austronesian expansion: Where are we now?"] (PDF). ''Antiquity''. '''85'''(328): 510–528. doi:[[doi:10.1017/s0003598x00067910|10.1017/s0003598x00067910.]]</ref>, ug mga pagtuking [[:en:Bayesian inference in phylogeny|Bayesian phylogeny]] (Gray et al, 2009)<ref>Gray, Russell; Drummond, Alexei; Greenhill, Simon (2009). "Language phylogenies reveal expansion pulses and pauses in Pacific settlement". ''Science''. '''323''' (5913): 479–482. Bibcode:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009Sci...323..479G 2009Sci...323..479G.] doi:[[doi:10.1126/science.1166858|10.1126/science.1166858.]] PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19164742 19164742]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:29838345 29838345.]</ref> sa multiplisidad sa makaagiong pagkutayug sa pagkalahi-lahi sa mga pinulongan sa kapupud-an.<ref>Reid, Lawrence. 2017. ''[http://www2.hawaii.edu/~reid/Combined%20Files/A94.%202017.%20Revisiting%20the%20Position%20of%20Philippine%20Languages%20in%20the%20Austronesian%20Family.pdf Revisiting the position of Philippine languages in the Austronesian family]''. The Br. Andrew Gonzalez FSC (BAG) Distinguished Professorial Chair Lecture, 2017, De La Salle University, Manila.</ref> Gisugyot niya nga tan-awon unta ang mga primaryang sanga sa giilang tipong Pilipinhon isip mga primaryang sanga sa ilawom sa banayng [[:en:Malayo-Polynesian languages|Malayo-Polynesian]].<ref>Reid, Lawrence A. 2018. [https://minpaku.repo.nii.ac.jp/?action=repository_uri&item_id=7893&file_id=22&file_no=1 "Modeling the linguistic situation in the Philippines."] In ''Let's Talk about Trees'', ed. by Ritsuko Kikusawa and Lawrence A. Reid. Osaka: Senri Ethnological Studies, Minpaku. doi:[[doi:10.15021/00009006|10.15021/00009006]]</ref> Dugang pa, una na sang gisugyot ni Malcolm Ross (2005) nga ipailawom ang tipong [[:en:Batanic languages|Batanic]], kung diin lakip ang mga pinulongang [[:en:Yami language|Yami]], [[:en:Itbayat language|Itbayat]], ug [[:en:Ivatan language|Ivatan]], sa banayng [[:en:Malayo-Polynesian languages|Malayo-Polynesian]] isip usa ka primaryang sanga.<ref name=":2" /> Sa usa ka pag-ebalwar sa mga pagbag-ong-pulonganan sa mga pinulongang Pilipinhon, gitataw ni Alexander Smith (2017) nga dili lig-on ang ebidensya nga nagpamatuod nga aduna gayuy usa ka tipong Pilipinhon, ug gitapos niya nga "basin og dili lang diay sila usa ka tipon kun basin diay og [[:en:Linkage (linguistics)|natali]] ra sila sa mga sama nilang kabag-ohan" (Hinubad).<ref>Smith, Alexander D. (2017). "The Western Malayo-Polynesian Problem". ''Oceanic Linguistics''. '''56''' (2): 435–490. doi:[[doi:10.1353/ol.2017.0021|10.1353/ol.2017.0021]]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:149377092 149377092], p. 479.</ref> === Pagkamatang-matang sa Sulod sa Tipon === Gitanyag nga naggikan sa [[:en:Proto-Malayo-Polynesian language|Proto-Malayo-Polonyesian]], ug gikan pa gayod sa [[:en:Proto-Austronesian language|Proto-Awstronesyo]], ang tipong Pilipinhon. Aduna nay pipila ka mga pagsugyot sa kon unsay nakalakip sa tipon, apan ang mga pinakabantogang sinugyot nga tipon mao ang mga consensus nga pagmatang-matang nila Blust (1991; 2005) ug Reid (2017); apan samang gilimod nila ang pagkamatuod sa usa ka tipong Pilipinhon nga base sa sumbanong pagkatali. ==== Si Zorc (1979) ==== Nakabutang sa ilalom ang unang pagmatang-matang ni Zorc (1979). Gikan sa amihanang bahin hangtod sa habagatang bahin, maingong natunga ang tipong Pilipinhon sa duha ka primaryang sanga, ug mao kini sila ang Inamihan kun Kinordilyera ug Hinabagatan kun Sinulu (Hinubad).<ref>Zorc, R. David Paul (1979). "On the development of contrastive word accent: Pangasinan, a case in point". ''South-East Asian Linguistic Studies''. '''3''': 241–258.</ref> Angay klarohon nga wala na ni ron dawatang mga sangaha sa mga pagkamatang-matang ug mga sinabutang pagpangalan. Pananglitan, giila na ni karon ang ''South Extension'' isip tipong [[:en:Central Luzon languages|Tunga-tungang Linuzon]] ug wala na napamatud-an ang pagkalakip sa Habagatang Mangyan sa sulod sa tipong Kinordilyera; dugang pa, labing giila na karon ang tipong Bashiic, basi sa pagpangalan ni Zorc (1997), nga nakapalakip sa Yami, Ivatan, ug Itbayat.<ref>Zorc, David Paul (1977). ''[[iarchive:bisayandialectso0044zorc|The Bisayan Dialects of the Philippines: Subgrouping and Reconstruction]]''. Canberra, Australia: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University. doi:[[doi:10.15144/PL-C44|10.15144/PL-C44]]. ISBN <bdi>0858831570</bdi>.</ref> * Amihang Pinilipinhon kun Kinordilyera ** Pinanggasinan (lakip ang Ilongot, Kallahan, Ibaloi, Pinangasinan) ** Tunga-tungang Kinordilyera (Lakip ang Isinai, Kalinga, Bontoc, Balangao, Ifugao) ** [[Pinulongang Iloko|Iniloko]] (Lakip ra ang Inilokano) ** Habagatang Kinordilyera kun Banagic (Lakip ang Ibanag, Isneg, Gaddang) ** Yami-Ivatan-Itbayat ** ''South Extension'' (lakip ang tipong Sambal, Pinampangga) * Habagatang Pinilipinhon kun Sinulu ** Meso-Pinilipinhon *** Habagatang Minangyan (Lakip na ang Hanunuo) *** Pinalawan *** Sinubanon (tapok sa mga daiyang-pinulongan) *** Tunga-tungang-Pilipinhon (Lakip na ang Tinagalog, Binikol, Binisaya, Minansaka) ** Minanobo (Lakip na ang Kagayanen, Kasadpang Bukidnon, Minanobo sa Kotabato) ** Dinanao (Lakip na ang Minaranao, Maguindanao) ** ''Celebes Extension'' (Lakip na ang tipong Mongondow) ==== Si Blust (1991; 2005) ==== Gikan sa amihanang bahin hangtod sa habagatang bahin, giila nga adunay 12 ka sanga ang tipong Pilipinhon (lakip na ang mga pinulongang wala pa namatang-matang) * Mga Pinulongang Batanes (4 ka mga pinulongan nga gigamit sa mga dapit sa Batanes ug Formosa) * Mga Pinulongan sa Amihang [[Luzon]] (40 ka pinulongan, lakip na ang Inilokano ug Pinangasinan) * Mga pinulongan sa [[Tunga-tungang Luzon]] (5 ka pinulongan, lakip na ang Sambal ug Pinampangga) * Mga pinulongan sa Amihang Mindoro (kun Amihang Minangyan; 3 ka pinulongan) * Daktipon sa mga Pinulongan sa Tunga-tungang Pilipinas ** Mga pinulongan sa Habagatang Mindoro (kun Habagatang Minangyan; 3 ka pinulongan) ** Mga pinulongan sa Tunga-tungang Pilipinas (40 ka pinulongan, lakip na ang Tinagalog, mga pinulongang Bikol, ug mga pinulongang Bisaya) ** Pinalawan (3 ka pinulongan) ** Sinubanon (6 ka pinulongan; usahay giila lang isip usa ka tapok sa mga daiyang-pinulongan) ** Dinanao (3 ka pinulongan; Iniranun, Minaguindanao, ug Minaranao) ** Minanobo (15 ka pinulongan) ** Ginorontalo-M,inongondow (9 ka mga pinulongan sa Gorontalo ug Amihanang Sulawesi) * Inalti * Minanide-Inalabat * Kinalamian (2 ka pinulongan sa Amihanang Palawan) * Mga Pinulongan sa Habagatang Mindanao (5 ka mga pinulongan) * Sinangir (4 ka mga pinulongan sa mga kapupud-ang Sangir ug Talaud) * Minahasan (5 ka pinulongan sa Amihanang Sulawesi) * Wala pa namatang-matang ** Dinumagetnong Umiray Unang giila ang Pinulongang Klata isip lakip sa mga pinulongan sa Habagatang Mindanao, apan giila na kini ron isip usa primaryang sanga sa pinulongang banayng Pilipinhon ni Zorc (2019). == Pulonganan == Talad sa pagtandi-tandi sa pipila ka mga piniling pinulongang Pilipinhon nga gigamit sa amihanang bahin hangtod sa habagatang bahin sa Pilipinas.Anaa sad ang Proto-Awstronesyo aron mahimong batakan. {| class="wikitable" ! colspan="2" |English !1 !2 !3 !4 !5 !person !house !dog !coconut !day !new !we (Palakip) !what !fire |- | colspan="2" |Proto-Awstronesyo |*əsa <nowiki>*</nowiki>isa |*duSa |*təlu |*̈Səpat |*lima |*Cau |*Rumaq |*asu |*niuR |*qaləjaw |̈*bagəRu |*i-kita |*n-anu |*Sapuy |- | rowspan="2" |Binatanes (Bashiic) |Yinami (Tao) |ása |dóa (raroa) |tílo (tatlo) |apat (ápat) |lima |tao |vahay |chito |niyoy |araw |vayo |yaten |ango |apoy |- |Inivatan |asa |dadowa |tatdo |apat |lima |tao |vahay |chito |niyoy |araw |va-yo |yaten |ango |apoy |- | rowspan="4" |Amihang Linuzon |Inilokano |maysa |dua |tallo |uppat |lima |tao |balay |aso |niog |aldaw |baro |sitayo |ania |apoy |- |Inibanag |tadday |dua |tallu |appa |lima |tolay |balay |kitu |niuk |aggaw |bagu |sittam |anni |afi |- |Ginaddang |antet |addwa |tallo |appat |lima |tolay |balay |atu |ayog |aw |bawu |ikkanetam |sanenay |afuy |- |Pinangasinan |sakey |dua duara |talo talora |apat apatira |lima |too |abong |aso |niyog |ageo |balo |sikatayo |anto |pool |- | rowspan="12" |Tunga-tungang Pinilipinhon |Tinagalog |isa |dalawa |tatlo |apat |lima |tao |bahay |aso |niyog |araw |bago |tayo |ano |apoy |- |Tunga-tungang Binikol |sarô |duwa |tulo |apát |lima |tawo |harong |ayam |niyog |aldaw |bàgo |kita |ano |kalayo |- |Rinconadang Binikol |əsad |darwā |tolō |əpat |lima |tawō |baləy |ayam |noyog |aldəw |bāgo |kitā |onō |kalayō |- |Winaray |usa sayo |duha |tulo |upat |lima |tawo |balay |ayam ido |lubi |adlaw |bag-o |kita |ano |kalayo |- |Hiniligaynon |isa |duwa |tatlo |apat |lima |tawo |balay |ido |lubi |adlaw |bag-o |kita |ano |kalayo |- |Inasi |usa |ruha |tuyo |upat |lima |tawo |bayay |iro |nidog |adlaw |bag-o |kita |ni-o |kayado |- |Rinomblon |isa |duha |tuyo |upat |lima |tawo |bayay |ayam |niyog |adlaw |bag-o |kita |ano |kalayo |- |Inonhan |isya |darwa |tatlo |ap-at |lima |tawo |balay |ayam |niyog |adlaw |bag-o |kita |ano |kalayo |- |Kinaray-a |sara |darwa |tatlo |apat |lima |taho |balay |ayam |niyog |adlaw |bag-o |kita tatən |ano |kalayo |- |Inaklanon |isaea sambilog |daywa |tatlo |ap-at |lima |tawo |baeay |ayam |niyog |adlaw |bag-o |kita |ano |kaeayo |- |Binisaya (Sinugbuanon) |usa |duha |tulo |upat |lima |tawo |balay |iro |lubi |adlaw |bag-o |kita |unsa |kalayo |- |Tinausug |isa hambuuk |duwa |tu |upat |lima |tau |bay |iru' |niyug |adlaw |ba-gu |kitaniyu |unu |kayu |- |Dinanao |Minaranao |isa |dowa |t'lo |phat |lima |taw |walay |aso |neyog |gawi'e |bago |tano |tonaa |apoy |- |Habagatang Minindanao (Bilic) |Tiniboli |sotu |lewu |tlu |fat |lima |tau |gunu |ohu |lefo |kdaw |lomi |tekuy |tedu |ofih |- |Minahasan |Tinombulu (Minahasa) |esa |zua rua |telu |epat |lima |tou |walé |asu |po'po' |endo |weru |kai kita |apa |api |- |Sinangir |Sinangir |sembau esa' |darua |tatelu |epa' |lima |tau |balé |kapuna' |bango' |elo |wuhu |kité |tawé |putung |- | rowspan="2" |Ginorontalo-Minongondow |Ginorontalo |tuwewu |duluwo |totolu |opato |limo |tawu |bele |'apula |bongo |dulahu |bohu |'ito |wolo |tulu |- |Minongondow |inta' |dua |tolu |opat |lima |intau |baloi |ungku' |bango' |singgai |mobagu |kita |onda |tulu' |} == Pamasaha sad == * [[Mga pinulongan sa Pilipinas|Mga Pinulongan sa Pilipinas]] * [[Komisyon sa Wikang Filipino|Komisyon sa Wikang Filipino (Komisyon sa Pinulongang Filipino)]] == Sinanghiran == <references /> [[Kategoriya:Pinulongan]] [[Kategoriya:Linggwistika]] [[Kategoriya:Pilipinas]] __FORCETOC__ __INDEX__ [[Kategoriya:Mga pinulongan sa Pilipinas]] [[Kategoriya:Mga pinulongang Pilipinhon]] {{DEFAULTSORT:Mga_pinulongang_Pilipinhon}} 2ckmah22vutbwy01m5kt6aa3iyeqsaj 0 10578206 37018094 35546136 2026-04-19T18:55:03Z Gpkp 69182 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Davidraju IMG 7349.jpg]] → [[File:Red-eye bushbrown butterfly (2009).jpg]] C2 37018094 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-06}} {{Taxobox | name = ''Mycalesis adolphei'' | status = | image = MycalesisAdolphei.png | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Nymphalidae]] | genus = [[Mycalesis]] | species = '''Mycalesis adolphei''' | binomial = Mycalesis adolphei | binomial_authority = Guérin, 1843 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Red-eye bushbrown butterfly (2009).jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Papilionoidea]] | synonyms = ''Mycalesis onatas'' <small>[[William Chapman Hewitson|Hewitson]], 1864</small> }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Mycalesis adolphei'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni Guérin ni adtong 1843. Ang ''Mycalesis adolphei'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Mycalesis]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Nymphalidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10686280|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Mycalesis]] lyms0em74bw8ye421ouodymey2i89pi 0 10680573 37018102 35080846 2026-04-19T20:06:49Z SpinnerLaserzthe2nd 77137 ([[c:GR|GR]]) [[File:2020 Summer Olympics text logo.svg]] → [[File:Tokyo 2020 Olympics logo.svg]] 37018102 wikitext text/x-wiki '''Ang 2020 Summer Olympics''' opisyal nga '''Mga Dula sa XXXII Olympiad''' ug adunay marka nga '''Tokyo 2020''' usa ka nagpadayon nga internasyonal nga multi-sport nga kalihokan nga gihimo karon gikan sa Hulyo 23 hangtod 8 Agosto 2021 sa [[Tokyo]], [[Japan]], nga adunay pipila ka pasiuna nga mga kalihokan nga nagsugod kaniadtong Hulyo 21. Ang Tokyo napili isip host city sa panahon sa ika-125 nga Session sa IOC sa Buenos Aires, Argentina, kaniadtong 7 Setyembre 2013. Orihinal nga gikatakda nga mahitabo gikan sa Hulyo 24 hangtod sa Agosto 9, 2020, ang kalihokan giuswag kaniadtong Marso 2020 nga sangputanan sa COVID-19 nga pandemya, ug gihimo sa kadaghanan sa luyo sa mga sirado nga pultahan nga wala gitugotan ang mga tumatan-aw sa publiko tungod sa pagdeklarar sa estado sa emergency. Bisan kung gi-iskedyul usab alang sa 2021, ang kalihokan nagpabilin sa ngalan nga Tokyo 2020 alang sa katuyoan sa pagpamaligya ug pagmarka. Kini ang una nga higayon nga ang Olimpik nga Dula gi-postpone ug gi-iskedyul na usab, kaysa nga gikanselar. Ang Summer Paralympics ipahigayon taliwala sa 24 sa Agosto ug 5 Septiyembre 2021, 16 ka adlaw pagkahuman sa Olimpiko. Ang mga Dulang 2020 mao ang ikaupat nga Dulang Olimpiko nga ipahigayon sa Japan, pagkahuman sa Tokyo 1964 (Ting-init), Sapporo 1972 (Tingtugnaw), ug Nagano 1998 (Tingtugnaw) nga mga dula. Ang Tokyo mao unta ang mag-host sa 1940 Summer Olympics apan nakagawas kaniadtong 1938 tungod sa giyera. Ang Tokyo mao ang unang syudad sa Asya nga ningdumala sa Summer Games duha ka beses. Ang mga Dulang 2020 mao ang ikaduha sa tulo ka sagunson nga Olimpiko nga ipahigayon sa Sidlakang Asya, pagkahuman sa 2018 Winter Olympics sa Pyeongchang, South Korea ug sa wala pa ang 2022 Winter Olympics sa Beijing, China. Nakita sa Mga Dula sa 2020 nga gipaila ang mga bag-ong kompetisyon ingon man mga kompetisyon nga kaniadto gihimo apan pagkahuman gitangtang. Ang mga bag-o kauban ang 3x3 basketball, freestyle BMX ug mga kalihokan sa mixed gender team sa ubay-ubay nga mga sports, ingon man usab ang pagbalik sa madison cycling alang sa mga lalaki ug usa ka pagpaila sa parehas nga kalihokan alang sa mga babaye. Gitugotan usab ang mga bag-ong palisiya sa IOC sa komite sa host organizing nga magdugang bag-ong sports sa programa sa Olimpiko sa usa ra ka Dula. Ang mga disiplina nga gidugang sa Japanese Olympic Committee mao ang baseball ug softball, karate, sport climbing, surfing, ug skateboarding, ang katapusang upat nga ning-una sa ilang Olimpiko. Ang Bermuda ug ang Pilipinas nagdaog sa ilang labing kauna-una nga medalya nga olimpiko sa Olimpiada, samtang ang Turkmenistan nagdaog sa ilang labing kauna-una nga medalya. == Galeriya sa hulagway == <gallery> Tokyo 2020 Olympics logo.svg Fogos_durante_a_abertura_de_Tóquio_2020.jpg Japanese_commemorative_coin_"Tokyo_2020_Olympic_Games".jpg </gallery> [[Kategoriya:Olimpiko]] hh9mpgdgifh2e75xewxrxlw8k01aobh 0 10742021 37018133 33618107 2026-04-20T09:19:39Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 37018133 wikitext text/x-wiki Si '''Leo Strauss''' (/ Straʊs /,Aleman: [ˈleːoː ˈʃtʁaʊs]; Septyembre 20, 1899 - Oktubre 18, 1973) usa ka politikal nga [[Pilosopiya|pilosopo]] nga Aleman-American ug klasisista nga espesyalista sa klasikal nga pilosopiyang politikal. Natawo sa [[Alemanya]] sa mga ginikanan nga Hudeo, pagkahuman nilalin si Strauss gikan sa Alemanya ngadto sa [[Tinípong Bángsà|Estados Unidos]]. Gigugol niya ang kadaghanan sa iyang karera isip usa ka propesor sa agham pampulitika sa Unibersity of Chicago, kung asa nagtudlo siya sa daghang henerasyon sa mga estudyante ug nagpatik sa kinse nga mga libro. Gibansay sa tradisyon nga neo-Kantian kauban si Ernst Cassirer ug gikalawom sa buhat sa mga phenomenologist nga sila Edmund Husserl ug Martin Heidegger, gitukod ni Strauss ang iyang kabantog sa mga libro nga nakalapas sa dalan sa Spinoza ug Hobbes, dayon sa mga artikulo sa Maimonides ug Farabi. Sa ulahing bahin sa dekadang 1930s ang iyang panukiduki nakapunting sa pagkaplag usab sa pagsulat nga esoteric,sa ingon usa ka bag-ong kahayag sa Platon ug Aristoteles, balik sa interpretasyon nila pinaagi sa medyebal nga pilosopiya nga Islam ug Hudiyo, ug gidasig ang paggamit sa katong mga ideya sa kontemporaryong teoryang politikal. == Galeriya sa hulagway == <gallery> Classics_Hall.jpg Napoli_s_Chiara_affreschi_chiostro_-_il_silenzio_1040870.JPG Leo_Strauss_USA_1939.jpg </gallery> pv9141i0acmeywoa7gaswef4o74u7r7 37018134 37018133 2026-04-20T09:19:55Z Coiboujauaanok 142102 37018134 wikitext text/x-wiki Si '''Leo Strauss''' (/ Straʊs /,Aleman: [ˈleːoː ˈʃtʁaʊs]; Septyembre 20, 1899 - Oktubre 18, 1973) usa ka politikal nga [[Pilosopiya|pilosopo]] nga Aleman-American ug klasisista nga espesyalista sa klasikal nga pilosopiyang politikal. Natawo sa [[Alemanya]] sa mga ginikanan nga Hudeo, pagkahuman nilalin si Strauss gikan sa Alemanya ngadto sa [[Tinípong Bángsà|Tinipong Bansa]]. Gigugol niya ang kadaghanan sa iyang karera isip usa ka propesor sa agham pampulitika sa Unibersity of Chicago, kung asa nagtudlo siya sa daghang henerasyon sa mga estudyante ug nagpatik sa kinse nga mga libro. Gibansay sa tradisyon nga neo-Kantian kauban si Ernst Cassirer ug gikalawom sa buhat sa mga phenomenologist nga sila Edmund Husserl ug Martin Heidegger, gitukod ni Strauss ang iyang kabantog sa mga libro nga nakalapas sa dalan sa Spinoza ug Hobbes, dayon sa mga artikulo sa Maimonides ug Farabi. Sa ulahing bahin sa dekadang 1930s ang iyang panukiduki nakapunting sa pagkaplag usab sa pagsulat nga esoteric,sa ingon usa ka bag-ong kahayag sa Platon ug Aristoteles, balik sa interpretasyon nila pinaagi sa medyebal nga pilosopiya nga Islam ug Hudiyo, ug gidasig ang paggamit sa katong mga ideya sa kontemporaryong teoryang politikal. == Galeriya sa hulagway == <gallery> Classics_Hall.jpg Napoli_s_Chiara_affreschi_chiostro_-_il_silenzio_1040870.JPG Leo_Strauss_USA_1939.jpg </gallery> bzjss6co39k3sgs40sdsnrbkn4qanjg 0 11201258 37018130 35582940 2026-04-20T09:18:16Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 37018130 wikitext text/x-wiki {{Limpyohan ug usabon}} Ang '''engkanto''' (gikan sa [[Inespanyol]]; ''encanto'') mao ang usa ka matang sa linalang sa mitolohiya sa [[Pilipinas]] nga gituohang adunay katakos nga lahi sa ordinaryong mga binuhat sama sa tawo ug mananap. Gihulagway sila nga adunay luspad nga panit, bughaw o lunhaw nga mga mata ug usahay dili gamay nga mas taas kun mas gamay sama sa ordinaryong Pilipino. ==Mga Klase sa Engkanto== ==== Tamawo ==== Usa ka karaang matang sa engkanto nga murag "anak-araw." Maputi ang ilang panit ug may buhok nga bulawan o puti. Sila gipadayag isip matahum nga lalaki nga puti ug payat, adunay dahon nga porma sa dalunggan. Sila managbahag ug adunay bulawan nga alahas. Pinaniniwalaan nga mangilog sila og babaye aron mapadaghan ang ilang kaliwatan tungod kay walay babayeng Tamawo. Ang ilang kalibutan naa sa mga sapa ug busay, nga maoy pultahan padulong sa ilang dimensyon. Ang kahulogan sa "Tamawo" sa Hiligaynon mao ang "Gikan sa Lain nga Kalibutan." ==== Mahomanay ==== Mga engkanto nga nagbantay sa kinaiyahan. Ang Mahomanay usa ka lalaki nga engkanto nga taas, maputi ug adunahan sa dagway, adunay taas nga itom nga buhok ug dahon nga porma sa mga dalunggan. Adunay lami nga kahumot sama sa mga bulak. Mangunguha sila og babaye nga ilang ganahan ug dad-on sa ilang kalibutan. Ilang ihatag ang "itom nga kan-on" sa babaye. Ang Mahomanay mosul-ob og panagway sa usa ka batig nawong aron sulayan ang batasan sa babaye. Kon ang babaye maayo ang kasingkasing, panalanginan siya sa engkanto og bahandi ug kaayohan. Apan kung bati ang kinaiya sa babaye, silotan siya, magmasakiton, ug malas ang moabot sa iyang pamilya. ==== Tamalanhig ==== Ang Tamalanhig o Tahamaling mao ang babayeng engkanto nga pares sa Mahomanay. Sila matahum nga babaye nga may mapula nga panit ug taas nga itom nga buhok. Adunay dalunggan nga porma sa dahon. Ang Tamalanhig mokuha og mga batan-ong lalaki nga ilang ganahan pinaagi sa ilang kaanyag ug makalulong nga kahumot. Ang ilang pahumot makapahubog sa mga lalaki, apan alang sa Mahomanay, kini usa ka makahilo nga kahumot. ==== Banwaanon ==== Usa ka klase sa engkanto nga gikahadlokan sa Kabisay-an. Taas sila ug may panit nga murag marmol, ug puti o pilak ang ilang buhok. Ang tanang Banwaanon nga lalaki daw parehas og dagway. Gituohan nga sila nagahatag og mga sumpa ug sakit sa mga tawo nga wala nila ganahi, ug manguha og mga babaye ug bata. Sa modernong sugilanon, ang mga Banwaanon mao ang mga dautang engkanto nga naghari sa misteryosong siyudad sa Biringan. Apan, lahi ang mga babayeng Banwaanon—sila buotan ug mutabang sa mga tawo, kabaliktaran sa ilang mga lalaking Banwaanon nga dautan. ==== Itom nga Engkanto ==== Mga engkanto nga makita isip mga anino o mga itom nga binuhat. Sila usa ka matang sa maligno nga dautan ug peligroso. Gipatawag sila nga "Engkanto Negro" o "Itom nga Elemento." Kasagaran magpuyo sila sa dagkong balay ug mosakit sa mga tawo. Usahay, sila mosulod sa lawas sa mga tawo nga ilang pilion. ==== Anggitay ==== Ang Anggitay mao ang mga matahum nga babayeng engkanto nga ang ilang taas nga bahin sama sa tawo, apan ang ilang ubos nga bahin sama sa kabayo o usa. Putli ang ilang panit ug puti o pilak ang buhok. Gituohan nga ang tanang Anggitay babaye, ug sila lamang magpadaghan pinaagi sa mga Tikbalang, bisan pa og ilang gikasilagan kini. Ang Anggitay ilhon nga mailap, ug sila dali mahikaw sa mga masanag ug mamugnaong butang. ==== Dalaketnon ==== Mga dautang engkanto. Ang mga lalaking Dalaketnon matahum, may maputi nga panit ug taas nga itom nga buhok. Ilang pangilogon ang mga tawo aron ilang buhaton nga kapikas o ulipon. Ilang gihatagan og itom nga kan-on ang ilang mga biktima, ug kung kini mokaon niini, dili na siya makabalik sa kalibutan sa mga tawo. Gituohan nga ang punoan sa Balete maoy ganghaan padulong sa ilang dimensyon. ==== Babayeng Dalaketnon ==== Ang babayeng Dalaketnon mao ang mga matahum nga engkanto nga may bulawanong kayumangging panit. Mokuha sila og mga lalaki pinaagi sa ilang kaanyag ug ihatag ang itom nga kan-on. Kung mokaon ang lalaki, dili na siya makagawas sa ilang dimensyon. ==== Abyan ==== Mga engkanto nga "anak-araw" ang panagway, may buhok nga puti o bulawan. Gitawag usab sila nga "Bulaw" o "Bulawan" tungod sa ilang buhok. Dili sila motigulang, ug ang ilang dagway magpabilin nga murag bata. Ang Abyan usa ka gabay sa mga buotan nga tawo. Kung ang Abyan nga lalaki mahigugma og mortal, mobalik siya sa panagdamgo sa babaye. Ang ilang anak kanunay kambal—ang usa matawo sa kalibutan sa mga tawo, samtang ang usa sa kalibutan sa mga engkanto. ==== Tawong Lipod ==== Mga dili makita nga espiritu nga nagapakita isip mga anino o itom nga binuhat. Sila mga dati nga putling diwata sa hangin, apan human sila dili makabalik sa langit, nahimong sila nga itom nga maligno nga nagapadala og sakit ug kamalasan. '''Tawong Lipod (Bikolonon)''' Kinatawagang kinatibuk-ang ngalan sa mga dili makita nga engkanto ug espiritu. Sumala sa mga sugilanon sa karaang panahon, ang mga Tawong Lipod mao ang mga matahum ug maputi nga diwata sa panganod ug hangin nga nanaog sa yuta. Apan, sa dihang dili na sila makauli sa langit, nahimong sila nga dautang mga espiritu—ang ilang maputing panit nahimong itom sama sa kangitngit, ug nahimong makalilisang nga mga binuhat ==== Lambana ==== Mga gamay nga binuhat nga nagbantay sa kinaiyahan. Sila mga gagmay nga may pako nga murag sa [[alibangbang]] o tutubi. Adunay gahum sila sa pagbag-o og dagway ug mahimong pariho sa dagway sa tawo. Kon magporma sila isip tawo, mawala ang ilang pako sa makadiyot. Ang mga Lambana kasagaran nailhan isip mga ayudante sa mga Diwata. Ang ilang istorya usa ka pagpahayag sa pagtahod ug pag-atiman sa kinaiyahan sa karaang kultura sa Pilipino.{{Saha}} ==Mga Klase sa Lamanglupa== Ang mga lamanlupa mao ang mga elemental nga may kalabutan sa yuta o mga nagpuyo sa ilawom sa yuta. Ang lamanlupa (Iningles: gnome) usa ka mitolohikal nga binuhat. Mahimo kini nga magporma og duwende o tiyanak nga nagbantay og gitagong bahandi, apan mahimo usab kini nga magporma og usa ka tigulang nga daotan nga nilalang. '''Nuno sa Punso''' - Gamay ug tigulang nga espiritu nga nagpuyo sa mga punso o [[bungtod]] sa yuta. Sila girespeto ug gikahadlokan tungod kay ang pagpanghilabot sa ilang puy-anan mahimong magdala og sakit o malas. Kasagaran nga nag-ingon ang mga tawo og "Tabi-tabi po" aron malikayan ang ilang kasuko. '''Duwende''' - Mga gagmay nga nilalang nga nagpuyo sa nagkalain-laing dapit sama sa mga kahoy, punso, o ilawom sa bato. Mahimo silang buotan o maldito depende sa pagtrato sa tawo kanila. Adunay Duwendeng Puti (buotan) ug Duwendeng Itom (daotan o maldito). '''Tiyanak''' - Usa ka daotan nga nilalang nga nagpakaaron-ingnon nga usa ka bata. Kini motingog sa hilak aron madani ang mga tawo sa [[lasang]], ug kon ang tawo moadto, ipakita niini ang tinuod nga dagway ug moatake sa biktima. Gituohan nga ang tiyanak mao ang espiritu sa mga bata nga gibiyaan o wala madayong ipakatawo. '''Tikbalang''' - Usa ka nilalang nga tunga kabayo ug tunga tawo—adunay lawas sa tawo apan ulo ug mga tiil sa kabayo. Ilado sila nga nagapanglingla sa mga tawo nga naglakaw sa lasang, ginatuyok-tuyok nila ang mga tawo gamit ang ilang abilidad sa pagpang-ilusyon. Kung makakita sila og babaye nga ilang ganahan, ila kining dad-on aron gahasahon o pabuntison. r19aovggq7s0tipeyn02rvs1m24e9qj 0 11300200 37018154 34072947 2026-04-20T10:52:48Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 37018154 wikitext text/x-wiki Ang '''Peanuts''' ni Schulz usa ka animated nga serye sa telebisyon nga gipahaom alang sa screen ug gimandoan ni Alexis Lavillat. Kini gibase sa komik strip sa samang ngalan nga gimugna ni Charles M. Schulz. Ang serye unang gisibya sa France niadtong Nobyembre 9, 2014, ug sa ulahi gipasalida sa [[Tinípong Bángsà|Estados Unidos]] sa [[Cartoon Network]] ug Boomerang niadtong Mayo 9, 2016, isip interstitial shorts.[1] Ang serye sa makadiyot nga gisibya sa Cartoon Network kaniadtong Mayo 2016, bisan pa niini, nagpabilin kini nga naa sa Cartoon Network streaming app ug Cartoon Network on-demand bisan pa sa show nga wala karon gipasalida sa telebisyon sa US. Kaniadtong 2021, magamit kini karon sa Amazon Prime Video. Ang serye gipasalida sa Rai Gulp sa [[Italya|Italy]] ug sa France 3 sa France. [[Kategoriya:Amerikanong karton nga seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Peanuts]] jeqju1mmcd68tfzdhihqvgw81knmmbe 37018155 37018154 2026-04-20T10:53:19Z Coiboujauaanok 142102 37018155 wikitext text/x-wiki Ang '''Peanuts''' ni Schulz usa ka animated nga serye sa telebisyon nga gipahaom alang sa screen ug gimandoan ni Alexis Lavillat. Kini gibase sa komik strip sa samang ngalan nga gimugna ni Charles M. Schulz. Ang serye unang gisibya sa France niadtong Nobyembre 9, 2014, ug sa ulahi gipasalida sa [[Tinípong Bángsà|Tinipong Bansa]] sa [[Cartoon Network]] ug Boomerang niadtong Mayo 9, 2016, isip interstitial shorts.[1] Ang serye sa makadiyot nga gisibya sa Cartoon Network kaniadtong Mayo 2016, bisan pa niini, nagpabilin kini nga naa sa Cartoon Network streaming app ug Cartoon Network on-demand bisan pa sa show nga wala karon gipasalida sa telebisyon sa US. Kaniadtong 2021, magamit kini karon sa Amazon Prime Video. Ang serye gipasalida sa Rai Gulp sa [[Italya]] ug sa France 3 sa [[Pransiya]]. [[Kategoriya:Amerikanong karton nga seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Peanuts]] 4ck30z2bu1l3t1s5h76fl7pwxbqzfo0 10 11338890 37018158 35050833 2026-04-20T11:51:45Z Coiboujauaanok 142102 37018158 wikitext text/x-wiki {{{{#ifeq:{{{spacetype|}}}|tmbox|tmbox|mbox}} |image = [[File:Presa de decissions.png|50px|link=]] |text = '''[[:en:Wikipedia:Nawala nga mga Wikipedista|Kining maong gumagamit {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|mahimong mibiya sa Wikipedya}}]]'''. {{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|Si <includeonly>{{BASEPAGENAME}}</includeonly><noinclude>''Juan''</noinclude>}} wala mag-usab sa Wikipedia '''{{#if:{{{3|{{{date|}}}}}}|sanglit {{{3|{{{date|}}}}}}|alang sa usa ka ígô nga gidugayon sa taknâ}}'''. Tungod niini, ang bisan unsang mga hangyo nga gihimo dinhi mahimong dili makadawat og usa ka tubag. Kon mangayo ka og tabang, mahimong kinahanglan nimo nga moduol sa uban. }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> qehhyteuk6zf2jpn9lqbnm6iezc6vuu 37018159 37018158 2026-04-20T11:51:58Z Coiboujauaanok 142102 37018159 wikitext text/x-wiki {{{{#ifeq:{{{spacetype|}}}|tmbox|tmbox|mbox}} |image = [[File:Presa de decissions.png|50px|link=]] |text = '''[[:en:Wikipedia:Nawala nga mga Wikipedista|Kining maong gumagamit {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|mahimong mibiya sa Wikipedya}}]]'''. {{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|Si <includeonly>{{BASEPAGENAME}}</includeonly><noinclude>''Juan''</noinclude>}} wala mag-usab sa Wikipedya '''{{#if:{{{3|{{{date|}}}}}}|sanglit {{{3|{{{date|}}}}}}|alang sa usa ka ígô nga gidugayon sa taknâ}}'''. Tungod niini, ang bisan unsang mga hangyo nga gihimo dinhi mahimong dili makadawat og usa ka tubag. Kon mangayo ka og tabang, mahimong kinahanglan nimo nga moduol sa uban. }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> mdbvuecec2fpyhe3u9fuog7uf2qncxi 0 11342211 37018137 35082557 2026-04-20T09:21:22Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 37018137 wikitext text/x-wiki Ang Casein usa ka protina may kalabutan sa pamilya sa proteina nga [[:en:Phosphoprotein|phosphoproteins]] ([[:en:CSN1S1|αS1]], aS2, [[:en:CSN2|β]], [[:en:K-casein|κ]]) kasagarang makita sa [[gatas]] sa mammal, naglangkob sa 80% sa protina sa gatas sa baka, ug mga 20% ug 60% sa protina sa [[:en:Breast_milk|gatas sa mga tawo]].^{[[:en:Casein#cite_note-1|[1]]]} Ang mga gatas sa [[:en:Sheep_milk|karnero]] ug [[:en:Milk|baka]], mas taas ang ilang Casein content compara sa ubang klase sa gatas, kay sa ubang matang sa gatas nga adunay gatas sa tawo nga adunay.^{[[:en:Casein#cite_note-wiley2002-2|[2]]]} Dagan ug use ang Casein, gikan sa usa ka mayor nga component, [[:en:Cheese|cheese]], hantud sa pag gamit ug food additive. Ang mas common form sa Casein kay '''sodium caseinate'''. ^{[[:en:Casein#cite_note-4|[4]]]} Ang Casein kay gi secrete sa gatas gikan sa mga cells sa mammal, in the form of [[:en:Colloid|colloidal]] '''casein micelles''', usa ka matang sa [[:en:Biomolecular_condensate|biomolecular condensate]].^{[[:en:Casein#cite_note-5|[5]]]} As a [[Pagkaon|food source]], mu supply ug [[:en:Amino_acid|amino acids]], [[:en:Carbohydrate|carbohydrates]], ug two essential elements ([[Kalsiyum|calcium]] ug [[:en:Phosphorus|phosphorus]]) ang casein.^{[[:en:Casein#cite_note-6|[6]]]} == Komposisyon == Daghan ug nimber nga [[:en:Proline|proline]] amino acids ang Casein, nga makabagbag sa pagporma ug mga common secondary structural motifs sa mga protina. Adunay usab mga walay [[:en:Disulfide_bridges|disulfide bridges]]. As a result, gamay ra iyang [[:en:Protein_tertiary_structure|tertiary structure]]. Relatively [[:en:Hydrophobe|hydrophobic]] siya, so dili maayo nga matunaw sa [[:en:Water|tubig]]. Makit-an siya sa gatas as a [[:en:Suspension_(chemistry)|suspension]] sa mga partikulo, gitawag nga casein [[:en:Micelle|micelles]], nga nagpakita lamang ug limitado nga pagkaparehas sa surfactant-type micelles, in the sense nga ang [[:en:Hydrophile|hydrophilic]] parts nag reside sa surface kay spherical. Pero, in sharp contrast sa surfactant micelles, and interior sa casein micelle kay hydrated kaayo. And caseins naa sa sulod sa micelles are held together by calcium [[:en:Ion|ions]] ug hydrophobic interactions. Ang bisan unsa sa daghang [[:en:Molecular_model|modelo sa molekula]] could account for sa special conformation of casein in the micelles.^{[[:en:Casein#cite_note-7|[7]]]} Ang isa nag propose nga ang micellar nucleus kay naporma by several submicelles, ang periphery consisting of microvillisities sa κ-casein.^{[[:en:Casein#cite_note-8|[8]]][[:en:Casein#cite_note-9|[9]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-10|10]]]} Ang isa ka model nag syggest nga ang nucleus kay naporma by casein-interlinked fibrils. Finally, and pinaka recent model nag propose nga naay double link ang mga caseins for gelling to take place. And tulo ka models kay nagconsider ug micelles as [[:en:Colloid|colloidal]] particles naporma by casein aggregates nga giputos sa soluble κ-casein molecules. Ang [[:en:Isoelectric_point|isoelectric point]] sa casein kay 4.6. Tungos kay ang pH sa gatas kay 6.6, naay negative charge and casein sa gatas. Ang purified protina kay dili matunaw sa tubig. While dili pud siya matunaw sa neutral salt solutions, readily dispersible siya in dilute [[:en:Alkali|alkalis]] ug sa [[:en:Salt_(chemistry)|salt]] solutions such as aqueous [[:en:Sodium_oxalate|sodium oxalate]] and [[:en:Sodium_acetate|sodium acetate]]. Ang [[:en:Enzyme|enzyme]] [[:en:Trypsin|trypsin]] maka [[:en:Hydrolysis|hydrolyze]] ug [[:en:Phosphate|phosphate]]-containing [[:en:Peptide|peptone]]. Kini gigamit sa pagporma sa usa ka type nga organic [[:en:Adhesive|adhesive]].^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-13|13]]]} == Mga gamit[edit] == === Pintal === Ang [[:en:Casein_paint|pintal nga Casein]] kay isa ka fast drying, matunaw sa tubic nga medium mga gigamit sa mga artista. Ang pintal nga Casein kay gigamit sukad pa sa ancient Egyptian times, as a forma sa [[:en:Tempera|tempera]] nga pintura, ug widely used sa mga commercial illustrator, as the material of choice hangtod sa late 1960s sa dihang, sa pag-abot sa [[:en:Acrylic_paint|acrylic nga pintura]], dili na kaayu sikat ang casein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-14|14]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-15|15]]]} Widely used pa gihapon by scenic painters ang pintal nga kasein, bisan kung ang acrylic nakasulod usab sa kana nga natad.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-16|16]]]} === Papilit === Giporma ang mga papilit nga Casein-based from casein, tubig, ug alkalis (kasagaran isa ka mix sa [[:en:Hydrated_lime|hydrated lime]] ug [[:en:Sodium_hydroxide|sodium hydroxide]]). Ang gatas [[:en:Skim_milk|gi-skim]] aron makuha ang tambok, unya [[:en:Soured_milk|gipa-aslom]] aron ma-precipitate ang casein as [[:en:Curd|milk curd]]. Ang curd gihugasan (gikuha ang [[:en:Whey|whey]]), unya pug-on ang curd para ma hubas ang tubig ( ipa-uga pa gani kini sa usa ka pulbos). Ang casein kay gisagol sa alkali (kasagaran ang duha, sodium ug calcium hydroxide) para mahimo ug papilit. Ang papilit gihimo ug lain-laing nga mix of alkalis adunay lain-laing mga properties. Pwede pud idugang ug preservatives.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-17|17]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-18|18]]]} Sikat siya pang woodworking, including para sa airfract, as late as the [[:en:De_Havilland_Albatross|de Havilland ''Albatross'']] airliner pag 1939.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-fpl.fs.fed.us-19|19]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-20|20]]]} Gigamit pud ang casein glue sa manufacturing sa [[:en:Transformer|transformer]] (specifically transformer board) tungod sa iyang permeability sa mantika.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-21|21]]]} Ang [[:en:Elmer's_Products|Elmer's Glue-All, Elmer's School Glue]] ug ang uban nga Borden adhesives kay orihinal nga gihimo gikan sa Casein. Samtang ang usa ka rason kay iyang non-toxic nature, usa ka primary factor was that it was economical to use. Padulong sa katapusan sa 20th century, gipulihan ang Borden ang casein sa tanan nga sikat nga adhesives with synthetics like [[:en:Polyvinyl_alcohol|PVA]]. Samtang kadaghanan gipulihan ug synthetic resins, naa pay gamit ang mga papilit nga casein-based sa certain niche applications, such as laminating fireproof doors and the labeling of bottles.^{[[:en:Casein#cite_note-fpl.fs.fed.us-19|[19]]][[:en:Casein#cite_note-22|[22]]][[:en:Casein#cite_note-23|[23]]][[:en:Casein#cite_note-24|[24]]]} Ang mga papilit nga Casein kay dali mu-nipis sa pagtaas sa temperatura, gipasayon ang pag-apply sa nipis nga mga taklap nga dali, aron mamarkahan ang mga garapon ug botelya on a production line.^{[[:en:Casein#cite_note-25|[25]]]} === Pagkaon === Daghan nga pagkaon, creamers, ug mga toppings contain a variety of caseinates. Mu-act ang sodium caseinate ug masdako nga food additive para sa pag-stabilize sa mga processed nga pagkaon, pero daghang companya mu opt sa pag-gamit sa calcium caseinate para mu increase sa calcium content ug decrease sodium levels sa ilang mga producto.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-:0-26|26]]]} {| class="wikitable" |+Presence ug Function sa Caseinate sa lahi nga mga products^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-:1-27|27]]]} !Product !Caseinate% !Function |- |Meat |2-20 |Texture and nutrition |- |Cheese |3-28 |Matrix formation, fat, and water binding |- |Ice Cream |1-7 |Texture and stabilizer |- |Whipped toppings |2-11 |Fat stabilization |- |Pasta |2-18 |Texture, nutrition, and taste |- |Baked goods |1-15 |Water binding |} Ang main food uses sa casein mga pulobos nanginahanglan ug rapid despersion sa tubig, gikan sa coffee creamers hantud sa instant cream soups. Nag-introduce si Mean Johnson ug producto sa early 1920s gitawag ug Casein para mu-ease ang mga gastrointestinal disorders ug infant digestive problems nga common cause of death sa mga bata niadtong panahona. Gituohan nga maka neutralize ug capsaicin, ang halang nga ingredient sa mga sili, [[:en:Jalapeño|jalapeños]], [[:en:Habanero|habaneros]], ug uban mga [[:en:Chili_pepper|sili]].^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-28|28]]]} ==== Cheesemaking ==== Ang [[:en:Cheese|queso]] kay naglangkob sa protina ug tambok gikan sa [[:en:Milk|gatas]], kasagaran ang gatas sa [[:en:Cow_milk|baka]], [[:en:Water_Buffalo|buffalo]], mga [[:en:Goat_milk|kanding]], or mga [[:en:Sheep_milk|karnero]]. Gihimo ni by [[:en:Coagulation_(milk)|coagulation]] caused sa pag-destabilize sa casein micelle, nga nagsugod sa mga processo sa fractionation ug selective concentration.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-wiley2002-2|2]]]} Typically, gi-acidify ang gatas dayun una cya i-coagulate by the addition sa [[:en:Rennet|rennet]], nga nag-contain ug [[:en:Proteolytic|proteolytic]] [[:en:Enzyme|enzyme]] nga gitawag ug [[:en:Chymosin|rennin]]; traditional nga nakuha sa mga tiyan sa [[:en:Calf_(animal)|calves]], pero gi-produce mas kasagarang naghimo gikan sa genetically modified microorganisms. Gi-separate ang mga tibug-ol ug gi-press sa iyang final form.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-29|29]]]} Dili sama sa daghang mga protina, wala gi-coagulate ang casein sa kainit. During sa processo sa clotting, milk-clotting [[:en:Proteases|proteases]] act on sa soluble portion sa casein, [[:en:K-casein|κ-casein]], thus, nag-originate ug unstable [[:en:Micelle|micellar]] state nga nag-result sa clot formation. Kung gi-coagulate uban sa [[:en:Chymosin|chymosin]], gitawag usahay nag casein ug '''paracasein.''' Ang chymosin (EC 3.4.23.4) kay usa ka [[:en:Aspartic_protease|aspartic protease]] nga nag-[[:en:Hydrolysis|hydrolyze]] specifically ang peptide bond sulod sa Phe105-Met106 sa κ-casein, ug gi-consider nga pinaka efficient nga protease para sa cheese-making industry (Rao et al., 1998). Pero sa british terminology, nag-gamit ug term caseinogen para sa protina nga wala pa na-coagulate ug caseuin para sa protina na-coagulate. As it exists sa gatas, it is a [[:en:Salt_(chemistry)|salt]] of [[Kalsiyum|calcium]]. ==== Protein supplements ==== Ang usa attractive property sa casein molecule kay iyang ability sa pag-perform ug gel or clot sa tiyan, which makes it very efficient sa nutrient supply. Able ang clot mu provide ug sustained slow release sa amino acids ngadto sa blood stream, usahay mu last ug pila ka oras.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-30|30]]]} Kasagaran ang casein kay available as ''hydrolyzed casein'', nga gi-[[:en:Hydrolysis|hydrolyze]] by a [[:en:Protease|protease]] such as [[:en:Trypsin|trypsin]]. Gi-note nga pait ang mga hydrolyzed forms ug and kasagaran gibailbaran ang mga supplements by infants ug lab animals in favor sa intact casein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-31|31]]]} === Plastics and fiber === Ang pinaka first nga plastics kay based on casein. In particular, well known sa una ang [[:en:Galalith|galalith]] para sa iyang pag-gamit sa mga [[:en:Buttons|butones]]. Ang mga fiber kay mahimo from extruded casein. Ang [[:en:Lanital|Lanital]], panapton nga gihimo gikan sa casein fiber (known as [[:en:Aralac|Aralac]] in the United States), kay sikat during sa 1930s sa [[Italya|Italy]]. Ang mga recent nga innovations, such as [[:en:Sustainable_fashion#Qmilk|Qmilk]], kay nag offer ug mga refined use sa fiber para sa mga modern nga panapton === Medical and dental uses === Ang mga casein-derived compused kay gipang gamit sa mga [[:en:Remineralisation_of_teeth|tooth remineralization]] products para mu-stabilize sa [[:en:Amorphous_calcium_phosphate|amorphous calcium phosphate]] (ACP) ug release ang ACP sa ngipon, para mu-facilitate ug remineralization.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-32|32]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-33|33]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-Chhabra_Chhabra_pp._1%E2%80%9310-34|34]]]} Usahay gipang gamit ang casein ug mga [[:en:Gluten|gluten]] [[:en:Exclusion_diet|exclusion diets]] sa [[:en:Alternative_medicine|alternative medicine]] para sa mga bata nga naay [[:en:Autism|autism]]. As of 2015, ang mga evidence about aning mga diet sa mga impact sa behavior or cognitive and social functioning sa mga bata nga naay autism kay limited ug weak.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-35|35]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-36|36]]]} ==== Nanotechnological uses ==== Naay potential use ang mga casein proteins para sa [[:en:Nanomaterials|nanomaterials]] tungod kay readily abvaiable source cya (gikan sa gatas) ug iyang protensity sa pag self-assemble into [[:en:Amyloid|amyloid]] fibrils.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-37|37]]]} == Potential health issues and adverse effects[edit] == === A1/A2 beta caseins sa gatas === ''Main article: [[:en:A2_milk|A2 milk]]'' Ang mga A1 ug A2 beta-casein kay mga [[:en:Single-nucleotide_polymorphism|genetic variants]] sa beta-casein milk protein nga nag lagi sa usa ka [[:en:Amino_acid|amino acid]]; ang [[:en:Proline|proline]] mahitabo sa position 67 sulod sa [[:en:Peptide_sequence|chain of amino acids]] nga nag make up sa A2 beta-casein, while ang A1 beta-casein ang [[:en:Histidine|histidine]] nahitabo sa anang position.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-39|39]]]} Tungod sa pag interact sa beta-casein sa mga enzymes nakit-an sa digestive system, lahi ang pag-process sa A1 ug A2 by [[:en:Digestive_enzymes|digestive enzymes]], ug ang seven-amino [[:en:Peptide|peptide]], beta-[[:en:Casomorphin|casomorphin]]-7, (BCM-7) ma-release by digestion sa A1-beta-casein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Pinaka common ang A1 beta-casein type nga makit-an sa gatas sa baka sa Europe (walay apil ang Italy ug France kay mas daghan sila A2 nga baka), ang United States, Australia, ug [[Nuzeland|New Zealand]].^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-EFSA-40|40]]]} Nag-sugod ang interests sa pag-kalainan between sa A1 ug A2 beta-casein proteins sa early 1990s through [[:en:Epidemiology|epidemiological]] research ug animal studies initially conducted sa mga scientist sa New Zealand, nga nakit-an ang mga correlation between sa pagkaylap sa gatas with A1 beta-casein proteins ug various chronic diseases.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Ang research na-generate ug interest sa media, among some sa scientific community, ug mga entrepeneur.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Ang companya, A2 Corporation, kay gitukod sa New Zealand sa early 2000s para mu-commercialize sa test ug market ang "A2 Milk" as premium nga gatas nga mas-healthy tungod sa kakulang sa mga peptides gikan sa A1.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Na-petition pud ang A2 Milk sa [[:en:Food_Standards_Australia_New_Zealand|Food Standards Australia New Zealand]] regulatory authority nga manginahanglan ug health warning sa ordinaryo nga gatas.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Responding sa public interest, ang marketing sa A2 milk, ug ang scientific evidence kay na-publish. Naay independent review na-publish sa 2005 nga wala'y nakit-an nga discernatible difference between drinking A1 or A2 milk sa risk sa pag-contract ug chronic diseases.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Nag-review ang The [[:en:European_Food_Safety_Authority|European Food Safety Authority]] (EFSA) sa scientific literature ug nag-publish ug review in 2009 and wala'y nakit-an nga identifiable relationship between chronic diseases ug sa pag-inum sa gatas nga naay A1 protein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-EFSA-40|40]]]} === Casein allergy === Gamay nga bahin sa population kay [[:en:Allergy|allergic]] sa casein. Casein [[:en:Food_intolerance|intolerance]], also known as "milk protein intolerance", is experienced kung dili maka break down ug proteins sa casein ang lawas.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-42|42]]]} And prevalence sa casein allergy or intolerance kay nag-range from 0.25 to 4.9% sa mga bata.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-43|43]]]} Wala mahibal-an ang mga numero sa mga mas magulang nga bata ug mga magulang. Daku nga bahin sa nga numero sa autism spectrum have an intolerance or allergy sa casein protein padung sa ilang adulthood. Magamit ni sa mga clinicians ug dietitians para maka-spot ug autism in those who many not present ug traditional nga [[:en:Autistic_traits|autistic traits]].^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-44|44]]][<nowiki/>[[:en:Wikipedia:Verifiability|''kailangan i-verify''<nowiki>]</nowiki>]]} Commonly practice ang [[:en:Gluten-free,_casein-free_diet|diet known as casein-free, gluten free]] (CFGF) para sa ing-aning individuals after sa pag-discover sa ilang intolerance or allergy. Shown to be more allergenic ug mas lisod sa pag-digest kung gipakaon sa mga infants ang heat-treated nga casein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-45|45]]]} Dili typically shown nga maka cause ug allergic reaction ang gatas sa inahan, pero kailangan i-administer sa infant with caution each time incase kung naay [[:en:Allergic_Reaction|adverse reaction]] gikan sa breastfeeding parent nga iyang nakaon nag-contain ug casein. Following a [[:en:Gluten-free,_casein-free_diet|casein-free diet]] has been shown to improve outcomes sa mga infants nga na breastfed while allergic or intolerant sa dairy protein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-46|46]]]} [[:en:Breast_milk|Human breast milk]] has been proven to be the best food para sa infant, ug kinahanglang suwayan una kung available.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-47|47]]]} Supplementation sa [[:en:Protease|protease enzyme]] gipakita nga mutabang sa mga casein intolerant individuals ug digest sa protina with minimal adverse reaction.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-48|48]]]} == See also == * [[:en:K-casein|K-casein]] * [[:en:Casin_(disambiguation)|Casein (disambiguation)]] * [[:en:Dairy|Dairy]] * [[:en:Milk_skin|Milk skin]] * [[:en:Protein_quality|Protein quality]] * [[:en:Beta-lactoglobulin|Beta-lactoglobulin]] == References == # ^ Kunz, C; Lönnerdal, B (1990). [[doi:10.1093/ajcn/51.1.37|"Human-milk proteins: analysis of casein and casein subunits by anion-exchange chromatography, gel electrophoresis, and specific staining methods"]]. ''[[:en:American_Journal_of_Clinical_Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]'' '''51''' (1): 37–46. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.1093/ajcn/51.1.37|10.1093/ajcn/51.1.37.]] [[:en:PMID_(identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1688683 1688683] # ^ ^'''''a''''' ^'''''b''''' Robinson RK, ed. (2002). ''Dairy Microbiology Handbook: The Microbiology of Milk and Milk Products'' (3rd ed.). Wiley-Interscience. p. 3. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780471385967|9780471385967]]</bdi>. # '''^''' [https://web.archive.org/web/20121112222122/http://www.ncasein.com/industrial-casein.html "Industrial Casein".] National Casein Company. Archived from [http://www.ncasein.com/industrial-casein.html the original] on 12 November 2012 # '''^''' Early R (1997). "Milk Concentrates and Milk Powders". ''The technology of dairy products'' (2nd ed.). London: Springer-Verlag. p. 295. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780751403442|9780751403442]]</bdi>. # '''^''' Farrell HM (1973). [[doi:10.3168/jds.S0022-0302(73)85335-4|"Models for Casein Micelle Formation"]]. ''Journal of Dairy Science''. '''56''' (9): 1195–1206. doi:[[doi:10.3168/jds.S0022-0302(73)85335-4|10.3168/jds.S0022-0302(73)85335-4]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4593735 4593735]. # '''^''' "Casein". ''The Columbia Electronic Encyclopedia'' (6th ed.). [[:en:Columbia_University|Columbia University]]. 2011. # '''^''' Dalgleish DG (1998). [[doi:10.3168/jds.S0022-0302(98)75865-5|"Casein Micelles as Colloids: Surface Structures and Stabilities"]]. ''[[:en:Journal_of_Dairy_Science|J. Dairy Sci.]]'' '''81''' (11): 3013–8. doi:[[doi:10.3168/jds.S0022-0302(98)75865-5|10.3168/jds.S0022-0302(98)75865-5]] # '''^''' Panouillé, M.; Durand, D.; Nicolai, T.; Larquet, E.; Boisset, N. (2005). [[doi:10.1016/j.jcis.2005.02.008|"Aggregation and gelation of micellar casein particles"]]. ''Journal of Colloid and Interface Science''. '''287''' (1): 85–93. doi:[[doi:10.1016/j.jcis.2005.02.008|10.1016/j.jcis.2005.02.008]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15914152 15914152]. # '''^''' Walstra P (1979). "The voluminosity of bovine casein micelles and some of its implications". ''Journal of Dairy Research''. '''46''' (2): 317–323. doi:[[doi:10.1017/S0022029900017234|10.1017/S0022029900017234]]. ISSN [[issn:1469-7629|1469-7629]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/469060 469060]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:222355860 222355860]. # '''^''' Lucey JA (2002). [[doi:10.3168/jds.S0022-0302(02)74078-2|"Formation and Physical Properties of Milk Protein Gels"]]. ''[[:en:Journal_of_Dairy_Science|J. Dairy Sci.]]'' '''85''' (2): 281–94. doi:[[doi:10.3168/jds.S0022-0302(02)74078-2|10.3168/jds.S0022-0302(02)74078-2]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11913691 11913691]. # '''^''' Holt C (1992). "Structure and Stability of Bovine Casein Micelles". In Anfinsen CB, Richards FM, Edsall JT, et al. (eds.). ''Advances in Protein Chemistry''. Vol. 43. Academic Press. pp. 63–151. doi:[[doi:10.1016/S0065-3233(08)60554-9|10.1016/S0065-3233(08)60554-9.]] ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780120342433|9780120342433]]</bdi>. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1442324 1442324] # '''^''' Horne DS (1998). "Casein Interactions: Casting Light on the Black Boxes, the Structure in Dairy Products". ''International Dairy Journal''. '''8''' (3): 171–7. doi:[[doi:10.1016/S0958-6946(98)00040-5|10.1016/S0958-6946(98)00040-5.]] # '''^''' [https://web.archive.org/web/20110928023201/http://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160 "Turning milk into homemade moo glue"]. ''Cornell Center for Teaching Innovation''. Ask A Scientist!. Cornell University. 24 Sep 1998. Archived from [http://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160 the original] on 28 September 2011. Retrieved 29 Sep 2011. # '''^''' Weiss D, Chace S, eds. (1979). [[iarchive:readersdigestcra00weis/page/223|''Reader's Digest Crafts & Hobbies''.]] Reader's Digest Association. pp. 223. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780895770639|9780895770639]]</bdi> # '''^''' Ward GW, ed. (2008). [https://books.google.com/books?id=mkJfbdTS--UC&q=casein+acrylic&pg=PA1 "Acrylic painting"]. ''The Grove Encyclopedia of Materials and Techniques in Art''. Oxford University Press. p. 2. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780195313918|9780195313918]]</bdi> # '''^''' Gloman CB, Napoli R (2007). [https://books.google.com/books?id=9HQR0gmvyoMC&q=casein+acrylic&pg=PA281 ''Scenic Design And Lighting Techniques: A Basic Guide for Theatre''.] Taylor & Francis. pp. 281–2. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780240808062|9780240808062]]</bdi>. # '''^''' Forest Products Laboratory, Forest Service, US Department of Agriculture, University of Wisconsin--Madison (April 1961). ''[http://link.library.in.gov/portal/Casein-glues--their-manufhttps://ir.library.oregonstate.edu/dspace/bitstream/1957/882/1/FPL_280ocr_rev.pdf Casein glues : their manufacture, preparation, and application - Indiana State Library]'' (PDF). Information Reviewed and Reaffirmed. Vol. 280. [https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ir.library.oregonstate.edu/dspace/bitstream/1957/882/1/FPL_280ocr_rev.pdf Archived] (PDF) from the original on 2022-10-09. # '''^''' [https://www.teachnlearnchem.com/Matter_and_Energy/PDF/casein%20glue.pdf "Chemistry Casein Glue - Activity"] (PDF). # ^ ^'''''a''''' ^'''''b''''' [http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/fplrn/fplrn158.pdf "Casein Glues: Their Manufacture, Preparation, and Application"] (PDF). [[:en:United_States_Department_of_Agriculture|USDA]]. 1967. [https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/fplrn/fplrn158.pdf Archived] (PDF) from the original on 2022-10-09. # '''^''' Shurtleff W, Aoyagi A (2004). [http://www.soyinfocenter.com/HSS/if_laucks_and_soybean_glue.php "Pioneering Soy Protein Companies: I. F. Laucks, The Glidden Co., Rich Products, Gunther Products, Griffith Laboratories".] ''soyinfocenter.com''. Retrieved 3 Sep 2015. # '''^''' [https://web.archive.org/web/20111222012222/http://www.weidmann-electrical.com/en/markets-a-products/board/cellulose-based/laminated-board "Laminated Board"]. WICOR HOLDING AG. 2011. Archived from [http://www.weidmann-electrical.com/en/markets-a-products/board/cellulose-based/laminated-board the original] on 22 December 2011. Retrieved 11 Oct 2012. # '''^''' Lambuth A (2006). [https://books.google.com/books?id=HhUOI1-hhjYC&pg=SA19-PA7 "Soybean, Blood, and Casein Glues"]. In Tracton AA (ed.). ''Coatings Materials and Surface Coatings''. CRC Press. pp. 19-7–19-11. ISBN [[:en:Special:BookSources/9781420044058|<bdi>9781420044058</bdi>.]] # '''^''' Forsyth RS (2004). "Waterborne Adhesives for Bottle Labeling". ''Tappi PLACE Division Conference''. Atlanta, Ga.: TAPPI. p. 33. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/1595100628|1595100628]]</bdi>. OCLC [https://www.worldcat.org/oclc/57487618 57487618]. # '''^''' [http://www.tappi.org/Downloads/unsorted/UNTITLED---PLA0433pdf.aspx Label Glues] [https://web.archive.org/web/20131107035921/http://www.tappi.org/Downloads/unsorted/UNTITLED---PLA0433pdf.aspx Archived] November 7, 2013, at the [[:en:Wayback_Machine|Wayback Machine]] # '''^''' [https://www.intercol.info/en/?page_id=85 "Casein glues"]. ''Adhesives''. # '''^''' "Dairy Product Companies; "Micellar Casein for Corree Creamers and Other Dairy Products" in Patent Application Approval Process". [[:en:Food_Weekly_News|''Food Weekly News''.]] Jan 2017. [[:en:ProQuest_(identifier)|ProQuest]] [https://search.proquest.com/docview/1857923972 1857923972]. # '''^''' El-Bakry M (2011). "Functional and Physicochemical Properties of Casein and its Use in Food and Non-Food Industrial Applications". ''Chemical Physics Research Journal''. '''4''': 125–138. ProQuest [https://search.proquest.com/docview/1707988596 1707988596]. # '''^''' Nolden AA, Lenart G, Hayes JE (2019). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6620146 "Putting out the fire - efficacy of common beverages in reducing oral burn from capsaicin".] ''Physiology & Behavior''. '''208''': 112557. doi:[[doi:10.1016/j.physbeh.2019.05.018|10.1016/j.physbeh.2019.05.018]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6620146 6620146]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31121171 31121171]. # '''^''' Fankhauser DB (2007). [https://web.archive.org/web/20070925001225/http://biology.clc.uc.edu/Fankhauser/Cheese/CHEESE.HTML "Fankhauser's Cheese Page"]. Archived from [http://biology.clc.uc.edu/fankhauser/Cheese/CHEESE.HTML the original] on 25 September 2007. Retrieved 23 Sep 2007. # '''^''' Boirie Y, Dangin M, Gachon P, et al. (1997). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC25140 "Slow and fast dietary proteins differently modulate postprandial protein accretion"]. ''[[:en:Proceedings_of_the_National_Academy_of_Sciences_of_the_United_States_of_America|PNAS]]''. '''94''' (26): 14930–5. Bibcode:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1997PNAS...9414930B 1997PNAS...9414930B]. doi:[[doi:10.1073/pnas.94.26.14930|10.1073/pnas.94.26.14930]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC25140 25140]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9405716 9405716]. # '''^''' Field KL, Kimball BA, Mennella JA, et al. (2008). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2254509 "Avoidance of hydrolyzed casein by mice"]. ''[[:en:Physiology_&_Behavior|Physiol. Behav.]]'' '''93''' (1–2): 189–99. doi:[[doi:10.1016/j.physbeh.2007.08.010|10.1016/j.physbeh.2007.08.010]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2254509 2254509]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17900635 17900635]. # '''^''' Louis Malcmacher (8 February 2011). [http://www.dentistrytoday.com/hygiene/1164 "Enamel Remineralization: The Medical Model of Practicing multi Dentistry"]. ''Dentistry Today''. # '''^''' Walker G, Cai F, Shen P, et al. (2006). "Increased remineralization of tooth enamel by milk containing added casein phosphopeptide-amorphous calcium phosphate". ''Journal of Dairy Research''. '''73''' (1): 74–78. doi:[[doi:10.1017/S0022029905001482|10.1017/S0022029905001482]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16433964 16433964]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:43342264 43342264]. # '''^''' Chhabra N, Chhabra A (2018). "Enhanced Remineralisation of Tooth Enamel Using Casein Phosphopeptide-Amorphous Calcium Phosphate Complex: A Review". ''International Journal of Clinical Preventive Dentistry''. '''14''' (1): 1–10. doi:[[doi:10.15236/ijcpd.2018.14.1.1|10.15236/ijcpd.2018.14.1.1.]] # '''^''' Lange KW, Hauser J, Reissmann A (2015). "Gluten-free and casein-free diets in the therapy of autism". [[:en:Current_Opinion_in_Clinical_Nutrition_and_Metabolic_Care|''Curr. Opin. Clin. Nutr. Metab. Care''.]] '''18''' (6): 572–5. doi:[[doi:10.1097/mco.0000000000000228|10.1097/mco.0000000000000228.]] PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26418822 26418822]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:271720 271720]. # '''^''' Millward C, Ferriter M, Calver S, et al. (2008). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4164915 "Gluten- and casein-free diets for autistic spectrum disorder"]. ''Cochrane Database Syst Rev'' (Systematic Review) (2): CD003498. doi:[[doi:10.1002/14651858.CD003498.pub3|10.1002/14651858.CD003498.pub3]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4164915 4164915]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18425890 18425890]. # '''^''' Ecroyd, Heath; Garvey, Megan; Thorn, David C.; Gerrard, Juliet A.; Carver, John A. (2013), Gerrard, Juliet A. (ed.), [http://link.springer.com/10.1007/978-1-62703-354-1_6 "Amyloid Fibrils from Readily Available Sources: Milk Casein and Lens Crystallin Proteins"], ''Protein Nanotechnology'', Totowa, NJ: Humana Press, vol. 996, pp. 103–117, doi:[[doi:10.1007/978-1-62703-354-1_6|10.1007/978-1-62703-354-1_6,]] ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-1-62703-353-4|978-1-62703-353-4]]</bdi>, PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23504420 23504420], retrieved 2020-10-17 # ^ Truswell AS (2005). [[doi:10.1038/sj.ejcn.1602104|"The A2 milk case: a critical review"]]. ''[[:en:European_Journal_of_Clinical_Nutrition|European Journal of Clinical Nutrition]]''. '''59''' (5): 623–31. doi:[[doi:10.1038/sj.ejcn.1602104|10.1038/sj.ejcn.1602104]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15867940 15867940]. # '''^''' Truswell AS (2006). [[doi:10.1038/sj.ejcn.1602454|"Reply: The A2 milk case: a critical review]]". [[:en:European_Journal_of_Clinical_Nutrition|''European Journal of Clinical Nutrition''.]] '''60''' (7): 924–5. doi:[[doi:10.1038/sj.ejcn.1602454|10.1038/sj.ejcn.1602454.]] # ^ [[:en:European_Food_Safety_Authority|EFSA]] (2009). [[doi:10.2903/j.efsa.2009.231r|"Review of the potential health impact of β-casomorphins and related peptides: Review of the potential health impact of β-casomorphins and related peptides"]]. ''EFSA Journal''. '''7''' (2): 231r. doi:[[doi:10.2903/j.efsa.2009.231r|10.2903/j.efsa.2009.231r]]. # '''^''' Solinas C, Corpino M, Maccioni R, et al. (2010). "Cow's milk protein allergy". ''[[:en:Journal_of_Maternal-Fetal_&_Neonatal_Medicine|J. Matern.-Fetal Neonatal Med.]]'' '''23''' (Suppl 3): 76–9. doi:[[doi:10.3109/14767058.2010.512103|10.3109/14767058.2010.512103]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20836734 20836734]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:3189637 3189637]. # '''^''' [https://www.marksdailyapple.com/dairy-intolerance-what-it-is-and-how-to-determine-if-you-have-it/]. ''Mark's Daily Apple''. 2013-12-24. Retrieved 2020-11-18 # '''^''' [https://www.worldallergy.org/education-and-programs/education/allergic-disease-resource-center/professionals/cows-milk-allergy-in-children]. ''www.worldallergy.org''. Retrieved 2020-11-18. # '''^''' Sanctuary, Megan R.; Kain, Jennifer N.; Angkustsiri, Kathleen; German, J. Bruce (2018-05-18). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5968124 "Dietary Considerations in Autism Spectrum Disorders: The Potential Role of Protein Digestion and Microbial Putrefaction in the Gut-Brain Axis"]. ''Frontiers in Nutrition''. '''5''': 40. doi:[[doi:10.3389/fnut.2018.00040|10.3389/fnut.2018.00040]]. ISSN [[issn:2296-861X|2296-861X.]] PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5968124 5968124]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29868601 29868601]. # '''^''' Dupont, Didier; Mandalari, Giuseppina; Mollé, Daniel; Jardin, Julien; Rolet-Répécaud, Odile; Duboz, Gabriel; Léonil, Joëlle; Mills, Clare E. N.; Mackie, Alan R. (November 2010). [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20521278/ "Food processing increases casein resistance to simulated infant digestion".] ''Molecular Nutrition & Food Research''. '''54''' (11): 1677–1689. doi:[[doi:10.1002/mnfr.200900582|10.1002/mnfr.200900582]]. ISSN [[issn:1613-4133|1613-4133.]] PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20521278 20521278]. # '''^''' [https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/breastfeeding/Pages/Infant-Allergies-and-Food-Sensitivities.aspx "Infant Allergies and Food Sensitivities"]. ''HealthyChildren.org''. Retrieved 2020-11-18. # '''^''' "[https://www.who.int/westernpacific/health-topics/breastfeeding Breastfeeding]". ''www.who.int''. Retrieved 2020-11-18. # '''^''' Christensen, L. R. (1954-11-01). [https://dx.doi.org/10.1016%2F0003-9861%2854%2990240-4 "The action of proteolytic enzymes on casein proteins"]. ''Archives of Biochemistry and Biophysics''. '''53''' (1): 128–137. doi:[[doi:10.1016/0003-9861(54)90240-4|10.1016/0003-9861(54)90240-4]]. ISSN [[issn:0003-9861|0003-9861]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/13208290 13208290] == External Links == * [https://meshb.nlm.nih.gov/record/ui?name=Caseins Caseins] at the U.S. National Library of [[:en:Medical_Subject_Headings|Medicine Medical Subject Headings]] (MeSH) * ''[[:en:Time_(magazine)|Time]]'' magazine, Monday, December 6, 1936 [https://web.archive.org/web/20080510123553/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,758577,00.html Lanital] * ''Time'' magazine, Monday, August 29, 1938 [https://web.archive.org/web/20090304025424/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,789194,00.html Wool from Cows] * Structure of casein [https://www.molinstincts.com/structure/Casein-cstr-CT1096340860.html] 74wq4w1dggk6pd9hmsascy81e713cn9 37018143 37018137 2026-04-20T09:24:10Z Coiboujauaanok 142102 Giway-bili ang rebisyon [[Special:Diff/37018137|37018137]] ni [[Special:Contributions/Coiboujauaanok|Coiboujauaanok]] ([[User talk:Coiboujauaanok|Hisgot]]) 37018143 wikitext text/x-wiki Ang Casein usa ka protina may kalabutan sa pamilya sa proteina nga [[:en:Phosphoprotein|phosphoproteins]] ([[:en:CSN1S1|αS1]], aS2, [[:en:CSN2|β]], [[:en:K-casein|κ]]) kasagarang makita sa [[gatas]] sa mammal, naglangkob sa 80% sa protina sa gatas sa baka, ug mga 20% ug 60% sa protina sa [[:en:Breast_milk|gatas sa mga tawo]].^{[[:en:Casein#cite_note-1|[1]]]} Ang mga gatas sa [[:en:Sheep_milk|karnero]] ug [[:en:Milk|baka]], mas taas ang ilang Casein content compara sa ubang klase sa gatas, kay sa ubang matang sa gatas nga adunay gatas sa tawo nga adunay.^{[[:en:Casein#cite_note-wiley2002-2|[2]]]} Dagan ug use ang Casein, gikan sa usa ka mayor nga component, [[:en:Cheese|cheese]], hantud sa pag gamit ug food additive. Ang mas common form sa Casein kay '''sodium caseinate'''. ^{[[:en:Casein#cite_note-4|[4]]]} Ang Casein kay gi secrete sa gatas gikan sa mga cells sa mammal, in the form of [[:en:Colloid|colloidal]] '''casein micelles''', usa ka matang sa [[:en:Biomolecular_condensate|biomolecular condensate]].^{[[:en:Casein#cite_note-5|[5]]]} As a [[Pagkaon|food source]], mu supply ug [[:en:Amino_acid|amino acids]], [[:en:Carbohydrate|carbohydrates]], ug two essential elements ([[Kalsiyum|calcium]] ug [[:en:Phosphorus|phosphorus]]) ang casein.^{[[:en:Casein#cite_note-6|[6]]]} == Komposisyon == Daghan ug nimber nga [[:en:Proline|proline]] amino acids ang Casein, nga makabagbag sa pagporma ug mga common secondary structural motifs sa mga protina. Adunay usab mga walay [[:en:Disulfide_bridges|disulfide bridges]]. As a result, gamay ra iyang [[:en:Protein_tertiary_structure|tertiary structure]]. Relatively [[:en:Hydrophobe|hydrophobic]] siya, so dili maayo nga matunaw sa [[:en:Water|tubig]]. Makit-an siya sa gatas as a [[:en:Suspension_(chemistry)|suspension]] sa mga partikulo, gitawag nga casein [[:en:Micelle|micelles]], nga nagpakita lamang ug limitado nga pagkaparehas sa surfactant-type micelles, in the sense nga ang [[:en:Hydrophile|hydrophilic]] parts nag reside sa surface kay spherical. Pero, in sharp contrast sa surfactant micelles, and interior sa casein micelle kay hydrated kaayo. And caseins naa sa sulod sa micelles are held together by calcium [[:en:Ion|ions]] ug hydrophobic interactions. Ang bisan unsa sa daghang [[:en:Molecular_model|modelo sa molekula]] could account for sa special conformation of casein in the micelles.^{[[:en:Casein#cite_note-7|[7]]]} Ang isa nag propose nga ang micellar nucleus kay naporma by several submicelles, ang periphery consisting of microvillisities sa κ-casein.^{[[:en:Casein#cite_note-8|[8]]][[:en:Casein#cite_note-9|[9]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-10|10]]]} Ang isa ka model nag syggest nga ang nucleus kay naporma by casein-interlinked fibrils. Finally, and pinaka recent model nag propose nga naay double link ang mga caseins for gelling to take place. And tulo ka models kay nagconsider ug micelles as [[:en:Colloid|colloidal]] particles naporma by casein aggregates nga giputos sa soluble κ-casein molecules. Ang [[:en:Isoelectric_point|isoelectric point]] sa casein kay 4.6. Tungos kay ang pH sa gatas kay 6.6, naay negative charge and casein sa gatas. Ang purified protina kay dili matunaw sa tubig. While dili pud siya matunaw sa neutral salt solutions, readily dispersible siya in dilute [[:en:Alkali|alkalis]] ug sa [[:en:Salt_(chemistry)|salt]] solutions such as aqueous [[:en:Sodium_oxalate|sodium oxalate]] and [[:en:Sodium_acetate|sodium acetate]]. Ang [[:en:Enzyme|enzyme]] [[:en:Trypsin|trypsin]] maka [[:en:Hydrolysis|hydrolyze]] ug [[:en:Phosphate|phosphate]]-containing [[:en:Peptide|peptone]]. Kini gigamit sa pagporma sa usa ka type nga organic [[:en:Adhesive|adhesive]].^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-13|13]]]} == Mga gamit[edit] == === Pintal === Ang [[:en:Casein_paint|pintal nga Casein]] kay isa ka fast drying, matunaw sa tubic nga medium mga gigamit sa mga artista. Ang pintal nga Casein kay gigamit sukad pa sa ancient Egyptian times, as a forma sa [[:en:Tempera|tempera]] nga pintura, ug widely used sa mga commercial illustrator, as the material of choice hangtod sa late 1960s sa dihang, sa pag-abot sa [[:en:Acrylic_paint|acrylic nga pintura]], dili na kaayu sikat ang casein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-14|14]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-15|15]]]} Widely used pa gihapon by scenic painters ang pintal nga kasein, bisan kung ang acrylic nakasulod usab sa kana nga natad.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-16|16]]]} === Papilit === Giporma ang mga papilit nga Casein-based from casein, tubig, ug alkalis (kasagaran isa ka mix sa [[:en:Hydrated_lime|hydrated lime]] ug [[:en:Sodium_hydroxide|sodium hydroxide]]). Ang gatas [[:en:Skim_milk|gi-skim]] aron makuha ang tambok, unya [[:en:Soured_milk|gipa-aslom]] aron ma-precipitate ang casein as [[:en:Curd|milk curd]]. Ang curd gihugasan (gikuha ang [[:en:Whey|whey]]), unya pug-on ang curd para ma hubas ang tubig ( ipa-uga pa gani kini sa usa ka pulbos). Ang casein kay gisagol sa alkali (kasagaran ang duha, sodium ug calcium hydroxide) para mahimo ug papilit. Ang papilit gihimo ug lain-laing nga mix of alkalis adunay lain-laing mga properties. Pwede pud idugang ug preservatives.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-17|17]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-18|18]]]} Sikat siya pang woodworking, including para sa airfract, as late as the [[:en:De_Havilland_Albatross|de Havilland ''Albatross'']] airliner pag 1939.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-fpl.fs.fed.us-19|19]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-20|20]]]} Gigamit pud ang casein glue sa manufacturing sa [[:en:Transformer|transformer]] (specifically transformer board) tungod sa iyang permeability sa mantika.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-21|21]]]} Ang [[:en:Elmer's_Products|Elmer's Glue-All, Elmer's School Glue]] ug ang uban nga Borden adhesives kay orihinal nga gihimo gikan sa Casein. Samtang ang usa ka rason kay iyang non-toxic nature, usa ka primary factor was that it was economical to use. Padulong sa katapusan sa 20th century, gipulihan ang Borden ang casein sa tanan nga sikat nga adhesives with synthetics like [[:en:Polyvinyl_alcohol|PVA]]. Samtang kadaghanan gipulihan ug synthetic resins, naa pay gamit ang mga papilit nga casein-based sa certain niche applications, such as laminating fireproof doors and the labeling of bottles.^{[[:en:Casein#cite_note-fpl.fs.fed.us-19|[19]]][[:en:Casein#cite_note-22|[22]]][[:en:Casein#cite_note-23|[23]]][[:en:Casein#cite_note-24|[24]]]} Ang mga papilit nga Casein kay dali mu-nipis sa pagtaas sa temperatura, gipasayon ang pag-apply sa nipis nga mga taklap nga dali, aron mamarkahan ang mga garapon ug botelya on a production line.^{[[:en:Casein#cite_note-25|[25]]]} === Pagkaon === Daghan nga pagkaon, creamers, ug mga toppings contain a variety of caseinates. Mu-act ang sodium caseinate ug masdako nga food additive para sa pag-stabilize sa mga processed nga pagkaon, pero daghang companya mu opt sa pag-gamit sa calcium caseinate para mu increase sa calcium content ug decrease sodium levels sa ilang mga producto.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-:0-26|26]]]} {| class="wikitable" |+Presence ug Function sa Caseinate sa lahi nga mga products^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-:1-27|27]]]} !Product !Caseinate% !Function |- |Meat |2-20 |Texture and nutrition |- |Cheese |3-28 |Matrix formation, fat, and water binding |- |Ice Cream |1-7 |Texture and stabilizer |- |Whipped toppings |2-11 |Fat stabilization |- |Pasta |2-18 |Texture, nutrition, and taste |- |Baked goods |1-15 |Water binding |} Ang main food uses sa casein mga pulobos nanginahanglan ug rapid despersion sa tubig, gikan sa coffee creamers hantud sa instant cream soups. Nag-introduce si Mean Johnson ug producto sa early 1920s gitawag ug Casein para mu-ease ang mga gastrointestinal disorders ug infant digestive problems nga common cause of death sa mga bata niadtong panahona. Gituohan nga maka neutralize ug capsaicin, ang halang nga ingredient sa mga sili, [[:en:Jalapeño|jalapeños]], [[:en:Habanero|habaneros]], ug uban mga [[:en:Chili_pepper|sili]].^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-28|28]]]} ==== Cheesemaking ==== Ang [[:en:Cheese|queso]] kay naglangkob sa protina ug tambok gikan sa [[:en:Milk|gatas]], kasagaran ang gatas sa [[:en:Cow_milk|baka]], [[:en:Water_Buffalo|buffalo]], mga [[:en:Goat_milk|kanding]], or mga [[:en:Sheep_milk|karnero]]. Gihimo ni by [[:en:Coagulation_(milk)|coagulation]] caused sa pag-destabilize sa casein micelle, nga nagsugod sa mga processo sa fractionation ug selective concentration.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-wiley2002-2|2]]]} Typically, gi-acidify ang gatas dayun una cya i-coagulate by the addition sa [[:en:Rennet|rennet]], nga nag-contain ug [[:en:Proteolytic|proteolytic]] [[:en:Enzyme|enzyme]] nga gitawag ug [[:en:Chymosin|rennin]]; traditional nga nakuha sa mga tiyan sa [[:en:Calf_(animal)|calves]], pero gi-produce mas kasagarang naghimo gikan sa genetically modified microorganisms. Gi-separate ang mga tibug-ol ug gi-press sa iyang final form.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-29|29]]]} Dili sama sa daghang mga protina, wala gi-coagulate ang casein sa kainit. During sa processo sa clotting, milk-clotting [[:en:Proteases|proteases]] act on sa soluble portion sa casein, [[:en:K-casein|κ-casein]], thus, nag-originate ug unstable [[:en:Micelle|micellar]] state nga nag-result sa clot formation. Kung gi-coagulate uban sa [[:en:Chymosin|chymosin]], gitawag usahay nag casein ug '''paracasein.''' Ang chymosin (EC 3.4.23.4) kay usa ka [[:en:Aspartic_protease|aspartic protease]] nga nag-[[:en:Hydrolysis|hydrolyze]] specifically ang peptide bond sulod sa Phe105-Met106 sa κ-casein, ug gi-consider nga pinaka efficient nga protease para sa cheese-making industry (Rao et al., 1998). Pero sa british terminology, nag-gamit ug term caseinogen para sa protina nga wala pa na-coagulate ug caseuin para sa protina na-coagulate. As it exists sa gatas, it is a [[:en:Salt_(chemistry)|salt]] of [[Kalsiyum|calcium]]. ==== Protein supplements ==== Ang usa attractive property sa casein molecule kay iyang ability sa pag-perform ug gel or clot sa tiyan, which makes it very efficient sa nutrient supply. Able ang clot mu provide ug sustained slow release sa amino acids ngadto sa blood stream, usahay mu last ug pila ka oras.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-30|30]]]} Kasagaran ang casein kay available as ''hydrolyzed casein'', nga gi-[[:en:Hydrolysis|hydrolyze]] by a [[:en:Protease|protease]] such as [[:en:Trypsin|trypsin]]. Gi-note nga pait ang mga hydrolyzed forms ug and kasagaran gibailbaran ang mga supplements by infants ug lab animals in favor sa intact casein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-31|31]]]} === Plastics and fiber === Ang pinaka first nga plastics kay based on casein. In particular, well known sa una ang [[:en:Galalith|galalith]] para sa iyang pag-gamit sa mga [[:en:Buttons|butones]]. Ang mga fiber kay mahimo from extruded casein. Ang [[:en:Lanital|Lanital]], panapton nga gihimo gikan sa casein fiber (known as [[:en:Aralac|Aralac]] in the United States), kay sikat during sa 1930s sa Italy. Ang mga recent nga innovations, such as [[:en:Sustainable_fashion#Qmilk|Qmilk]], kay nag offer ug mga refined use sa fiber para sa mga modern nga panapton === Medical and dental uses === Ang mga casein-derived compused kay gipang gamit sa mga [[:en:Remineralisation_of_teeth|tooth remineralization]] products para mu-stabilize sa [[:en:Amorphous_calcium_phosphate|amorphous calcium phosphate]] (ACP) ug release ang ACP sa ngipon, para mu-facilitate ug remineralization.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-32|32]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-33|33]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-Chhabra_Chhabra_pp._1%E2%80%9310-34|34]]]} Usahay gipang gamit ang casein ug mga [[:en:Gluten|gluten]] [[:en:Exclusion_diet|exclusion diets]] sa [[:en:Alternative_medicine|alternative medicine]] para sa mga bata nga naay [[:en:Autism|autism]]. As of 2015, ang mga evidence about aning mga diet sa mga impact sa behavior or cognitive and social functioning sa mga bata nga naay autism kay limited ug weak.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-35|35]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-36|36]]]} ==== Nanotechnological uses ==== Naay potential use ang mga casein proteins para sa [[:en:Nanomaterials|nanomaterials]] tungod kay readily abvaiable source cya (gikan sa gatas) ug iyang protensity sa pag self-assemble into [[:en:Amyloid|amyloid]] fibrils.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-37|37]]]} == Potential health issues and adverse effects[edit] == === A1/A2 beta caseins sa gatas === ''Main article: [[:en:A2_milk|A2 milk]]'' Ang mga A1 ug A2 beta-casein kay mga [[:en:Single-nucleotide_polymorphism|genetic variants]] sa beta-casein milk protein nga nag lagi sa usa ka [[:en:Amino_acid|amino acid]]; ang [[:en:Proline|proline]] mahitabo sa position 67 sulod sa [[:en:Peptide_sequence|chain of amino acids]] nga nag make up sa A2 beta-casein, while ang A1 beta-casein ang [[:en:Histidine|histidine]] nahitabo sa anang position.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]][<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-39|39]]]} Tungod sa pag interact sa beta-casein sa mga enzymes nakit-an sa digestive system, lahi ang pag-process sa A1 ug A2 by [[:en:Digestive_enzymes|digestive enzymes]], ug ang seven-amino [[:en:Peptide|peptide]], beta-[[:en:Casomorphin|casomorphin]]-7, (BCM-7) ma-release by digestion sa A1-beta-casein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Pinaka common ang A1 beta-casein type nga makit-an sa gatas sa baka sa Europe (walay apil ang Italy ug France kay mas daghan sila A2 nga baka), ang United States, Australia, ug New Zealand.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-EFSA-40|40]]]} Nag-sugod ang interests sa pag-kalainan between sa A1 ug A2 beta-casein proteins sa early 1990s through [[:en:Epidemiology|epidemiological]] research ug animal studies initially conducted sa mga scientist sa New Zealand, nga nakit-an ang mga correlation between sa pagkaylap sa gatas with A1 beta-casein proteins ug various chronic diseases.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Ang research na-generate ug interest sa media, among some sa scientific community, ug mga entrepeneur.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Ang companya, A2 Corporation, kay gitukod sa New Zealand sa early 2000s para mu-commercialize sa test ug market ang "A2 Milk" as premium nga gatas nga mas-healthy tungod sa kakulang sa mga peptides gikan sa A1.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Na-petition pud ang A2 Milk sa [[:en:Food_Standards_Australia_New_Zealand|Food Standards Australia New Zealand]] regulatory authority nga manginahanglan ug health warning sa ordinaryo nga gatas.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Responding sa public interest, ang marketing sa A2 milk, ug ang scientific evidence kay na-publish. Naay independent review na-publish sa 2005 nga wala'y nakit-an nga discernatible difference between drinking A1 or A2 milk sa risk sa pag-contract ug chronic diseases.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-truswell-38|38]]]} Nag-review ang The [[:en:European_Food_Safety_Authority|European Food Safety Authority]] (EFSA) sa scientific literature ug nag-publish ug review in 2009 and wala'y nakit-an nga identifiable relationship between chronic diseases ug sa pag-inum sa gatas nga naay A1 protein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-EFSA-40|40]]]} === Casein allergy === Gamay nga bahin sa population kay [[:en:Allergy|allergic]] sa casein. Casein [[:en:Food_intolerance|intolerance]], also known as "milk protein intolerance", is experienced kung dili maka break down ug proteins sa casein ang lawas.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-42|42]]]} And prevalence sa casein allergy or intolerance kay nag-range from 0.25 to 4.9% sa mga bata.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-43|43]]]} Wala mahibal-an ang mga numero sa mga mas magulang nga bata ug mga magulang. Daku nga bahin sa nga numero sa autism spectrum have an intolerance or allergy sa casein protein padung sa ilang adulthood. Magamit ni sa mga clinicians ug dietitians para maka-spot ug autism in those who many not present ug traditional nga [[:en:Autistic_traits|autistic traits]].^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-44|44]]][<nowiki/>[[:en:Wikipedia:Verifiability|''kailangan i-verify''<nowiki>]</nowiki>]]} Commonly practice ang [[:en:Gluten-free,_casein-free_diet|diet known as casein-free, gluten free]] (CFGF) para sa ing-aning individuals after sa pag-discover sa ilang intolerance or allergy. Shown to be more allergenic ug mas lisod sa pag-digest kung gipakaon sa mga infants ang heat-treated nga casein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-45|45]]]} Dili typically shown nga maka cause ug allergic reaction ang gatas sa inahan, pero kailangan i-administer sa infant with caution each time incase kung naay [[:en:Allergic_Reaction|adverse reaction]] gikan sa breastfeeding parent nga iyang nakaon nag-contain ug casein. Following a [[:en:Gluten-free,_casein-free_diet|casein-free diet]] has been shown to improve outcomes sa mga infants nga na breastfed while allergic or intolerant sa dairy protein.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-46|46]]]} [[:en:Breast_milk|Human breast milk]] has been proven to be the best food para sa infant, ug kinahanglang suwayan una kung available.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-47|47]]]} Supplementation sa [[:en:Protease|protease enzyme]] gipakita nga mutabang sa mga casein intolerant individuals ug digest sa protina with minimal adverse reaction.^{[<nowiki/>[[:en:Casein#cite_note-48|48]]]} == See also == * [[:en:K-casein|K-casein]] * [[:en:Casin_(disambiguation)|Casein (disambiguation)]] * [[:en:Dairy|Dairy]] * [[:en:Milk_skin|Milk skin]] * [[:en:Protein_quality|Protein quality]] * [[:en:Beta-lactoglobulin|Beta-lactoglobulin]] == References == # ^ Kunz, C; Lönnerdal, B (1990). [[doi:10.1093/ajcn/51.1.37|"Human-milk proteins: analysis of casein and casein subunits by anion-exchange chromatography, gel electrophoresis, and specific staining methods"]]. ''[[:en:American_Journal_of_Clinical_Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]'' '''51''' (1): 37–46. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.1093/ajcn/51.1.37|10.1093/ajcn/51.1.37.]] [[:en:PMID_(identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1688683 1688683] # ^ ^'''''a''''' ^'''''b''''' Robinson RK, ed. (2002). ''Dairy Microbiology Handbook: The Microbiology of Milk and Milk Products'' (3rd ed.). Wiley-Interscience. p. 3. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780471385967|9780471385967]]</bdi>. # '''^''' [https://web.archive.org/web/20121112222122/http://www.ncasein.com/industrial-casein.html "Industrial Casein".] National Casein Company. Archived from [http://www.ncasein.com/industrial-casein.html the original] on 12 November 2012 # '''^''' Early R (1997). "Milk Concentrates and Milk Powders". ''The technology of dairy products'' (2nd ed.). London: Springer-Verlag. p. 295. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780751403442|9780751403442]]</bdi>. # '''^''' Farrell HM (1973). [[doi:10.3168/jds.S0022-0302(73)85335-4|"Models for Casein Micelle Formation"]]. ''Journal of Dairy Science''. '''56''' (9): 1195–1206. doi:[[doi:10.3168/jds.S0022-0302(73)85335-4|10.3168/jds.S0022-0302(73)85335-4]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4593735 4593735]. # '''^''' "Casein". ''The Columbia Electronic Encyclopedia'' (6th ed.). [[:en:Columbia_University|Columbia University]]. 2011. # '''^''' Dalgleish DG (1998). [[doi:10.3168/jds.S0022-0302(98)75865-5|"Casein Micelles as Colloids: Surface Structures and Stabilities"]]. ''[[:en:Journal_of_Dairy_Science|J. Dairy Sci.]]'' '''81''' (11): 3013–8. doi:[[doi:10.3168/jds.S0022-0302(98)75865-5|10.3168/jds.S0022-0302(98)75865-5]] # '''^''' Panouillé, M.; Durand, D.; Nicolai, T.; Larquet, E.; Boisset, N. (2005). [[doi:10.1016/j.jcis.2005.02.008|"Aggregation and gelation of micellar casein particles"]]. ''Journal of Colloid and Interface Science''. '''287''' (1): 85–93. doi:[[doi:10.1016/j.jcis.2005.02.008|10.1016/j.jcis.2005.02.008]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15914152 15914152]. # '''^''' Walstra P (1979). "The voluminosity of bovine casein micelles and some of its implications". ''Journal of Dairy Research''. '''46''' (2): 317–323. doi:[[doi:10.1017/S0022029900017234|10.1017/S0022029900017234]]. ISSN [[issn:1469-7629|1469-7629]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/469060 469060]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:222355860 222355860]. # '''^''' Lucey JA (2002). [[doi:10.3168/jds.S0022-0302(02)74078-2|"Formation and Physical Properties of Milk Protein Gels"]]. ''[[:en:Journal_of_Dairy_Science|J. Dairy Sci.]]'' '''85''' (2): 281–94. doi:[[doi:10.3168/jds.S0022-0302(02)74078-2|10.3168/jds.S0022-0302(02)74078-2]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11913691 11913691]. # '''^''' Holt C (1992). "Structure and Stability of Bovine Casein Micelles". In Anfinsen CB, Richards FM, Edsall JT, et al. (eds.). ''Advances in Protein Chemistry''. Vol. 43. Academic Press. pp. 63–151. doi:[[doi:10.1016/S0065-3233(08)60554-9|10.1016/S0065-3233(08)60554-9.]] ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780120342433|9780120342433]]</bdi>. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1442324 1442324] # '''^''' Horne DS (1998). "Casein Interactions: Casting Light on the Black Boxes, the Structure in Dairy Products". ''International Dairy Journal''. '''8''' (3): 171–7. doi:[[doi:10.1016/S0958-6946(98)00040-5|10.1016/S0958-6946(98)00040-5.]] # '''^''' [https://web.archive.org/web/20110928023201/http://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160 "Turning milk into homemade moo glue"]. ''Cornell Center for Teaching Innovation''. Ask A Scientist!. Cornell University. 24 Sep 1998. Archived from [http://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160 the original] on 28 September 2011. Retrieved 29 Sep 2011. # '''^''' Weiss D, Chace S, eds. (1979). [[iarchive:readersdigestcra00weis/page/223|''Reader's Digest Crafts & Hobbies''.]] Reader's Digest Association. pp. 223. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780895770639|9780895770639]]</bdi> # '''^''' Ward GW, ed. (2008). [https://books.google.com/books?id=mkJfbdTS--UC&q=casein+acrylic&pg=PA1 "Acrylic painting"]. ''The Grove Encyclopedia of Materials and Techniques in Art''. Oxford University Press. p. 2. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780195313918|9780195313918]]</bdi> # '''^''' Gloman CB, Napoli R (2007). [https://books.google.com/books?id=9HQR0gmvyoMC&q=casein+acrylic&pg=PA281 ''Scenic Design And Lighting Techniques: A Basic Guide for Theatre''.] Taylor & Francis. pp. 281–2. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780240808062|9780240808062]]</bdi>. # '''^''' Forest Products Laboratory, Forest Service, US Department of Agriculture, University of Wisconsin--Madison (April 1961). ''[http://link.library.in.gov/portal/Casein-glues--their-manufhttps://ir.library.oregonstate.edu/dspace/bitstream/1957/882/1/FPL_280ocr_rev.pdf Casein glues : their manufacture, preparation, and application - Indiana State Library]'' (PDF). Information Reviewed and Reaffirmed. Vol. 280. [https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ir.library.oregonstate.edu/dspace/bitstream/1957/882/1/FPL_280ocr_rev.pdf Archived] (PDF) from the original on 2022-10-09. # '''^''' [https://www.teachnlearnchem.com/Matter_and_Energy/PDF/casein%20glue.pdf "Chemistry Casein Glue - Activity"] (PDF). # ^ ^'''''a''''' ^'''''b''''' [http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/fplrn/fplrn158.pdf "Casein Glues: Their Manufacture, Preparation, and Application"] (PDF). [[:en:United_States_Department_of_Agriculture|USDA]]. 1967. [https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/fplrn/fplrn158.pdf Archived] (PDF) from the original on 2022-10-09. # '''^''' Shurtleff W, Aoyagi A (2004). [http://www.soyinfocenter.com/HSS/if_laucks_and_soybean_glue.php "Pioneering Soy Protein Companies: I. F. Laucks, The Glidden Co., Rich Products, Gunther Products, Griffith Laboratories".] ''soyinfocenter.com''. Retrieved 3 Sep 2015. # '''^''' [https://web.archive.org/web/20111222012222/http://www.weidmann-electrical.com/en/markets-a-products/board/cellulose-based/laminated-board "Laminated Board"]. WICOR HOLDING AG. 2011. Archived from [http://www.weidmann-electrical.com/en/markets-a-products/board/cellulose-based/laminated-board the original] on 22 December 2011. Retrieved 11 Oct 2012. # '''^''' Lambuth A (2006). [https://books.google.com/books?id=HhUOI1-hhjYC&pg=SA19-PA7 "Soybean, Blood, and Casein Glues"]. In Tracton AA (ed.). ''Coatings Materials and Surface Coatings''. CRC Press. pp. 19-7–19-11. ISBN [[:en:Special:BookSources/9781420044058|<bdi>9781420044058</bdi>.]] # '''^''' Forsyth RS (2004). "Waterborne Adhesives for Bottle Labeling". ''Tappi PLACE Division Conference''. Atlanta, Ga.: TAPPI. p. 33. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/1595100628|1595100628]]</bdi>. OCLC [https://www.worldcat.org/oclc/57487618 57487618]. # '''^''' [http://www.tappi.org/Downloads/unsorted/UNTITLED---PLA0433pdf.aspx Label Glues] [https://web.archive.org/web/20131107035921/http://www.tappi.org/Downloads/unsorted/UNTITLED---PLA0433pdf.aspx Archived] November 7, 2013, at the [[:en:Wayback_Machine|Wayback Machine]] # '''^''' [https://www.intercol.info/en/?page_id=85 "Casein glues"]. ''Adhesives''. # '''^''' "Dairy Product Companies; "Micellar Casein for Corree Creamers and Other Dairy Products" in Patent Application Approval Process". [[:en:Food_Weekly_News|''Food Weekly News''.]] Jan 2017. [[:en:ProQuest_(identifier)|ProQuest]] [https://search.proquest.com/docview/1857923972 1857923972]. # '''^''' El-Bakry M (2011). "Functional and Physicochemical Properties of Casein and its Use in Food and Non-Food Industrial Applications". ''Chemical Physics Research Journal''. '''4''': 125–138. ProQuest [https://search.proquest.com/docview/1707988596 1707988596]. # '''^''' Nolden AA, Lenart G, Hayes JE (2019). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6620146 "Putting out the fire - efficacy of common beverages in reducing oral burn from capsaicin".] ''Physiology & Behavior''. '''208''': 112557. doi:[[doi:10.1016/j.physbeh.2019.05.018|10.1016/j.physbeh.2019.05.018]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6620146 6620146]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31121171 31121171]. # '''^''' Fankhauser DB (2007). [https://web.archive.org/web/20070925001225/http://biology.clc.uc.edu/Fankhauser/Cheese/CHEESE.HTML "Fankhauser's Cheese Page"]. Archived from [http://biology.clc.uc.edu/fankhauser/Cheese/CHEESE.HTML the original] on 25 September 2007. Retrieved 23 Sep 2007. # '''^''' Boirie Y, Dangin M, Gachon P, et al. (1997). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC25140 "Slow and fast dietary proteins differently modulate postprandial protein accretion"]. ''[[:en:Proceedings_of_the_National_Academy_of_Sciences_of_the_United_States_of_America|PNAS]]''. '''94''' (26): 14930–5. Bibcode:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1997PNAS...9414930B 1997PNAS...9414930B]. doi:[[doi:10.1073/pnas.94.26.14930|10.1073/pnas.94.26.14930]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC25140 25140]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9405716 9405716]. # '''^''' Field KL, Kimball BA, Mennella JA, et al. (2008). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2254509 "Avoidance of hydrolyzed casein by mice"]. ''[[:en:Physiology_&_Behavior|Physiol. Behav.]]'' '''93''' (1–2): 189–99. doi:[[doi:10.1016/j.physbeh.2007.08.010|10.1016/j.physbeh.2007.08.010]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2254509 2254509]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17900635 17900635]. # '''^''' Louis Malcmacher (8 February 2011). [http://www.dentistrytoday.com/hygiene/1164 "Enamel Remineralization: The Medical Model of Practicing multi Dentistry"]. ''Dentistry Today''. # '''^''' Walker G, Cai F, Shen P, et al. (2006). "Increased remineralization of tooth enamel by milk containing added casein phosphopeptide-amorphous calcium phosphate". ''Journal of Dairy Research''. '''73''' (1): 74–78. doi:[[doi:10.1017/S0022029905001482|10.1017/S0022029905001482]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16433964 16433964]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:43342264 43342264]. # '''^''' Chhabra N, Chhabra A (2018). "Enhanced Remineralisation of Tooth Enamel Using Casein Phosphopeptide-Amorphous Calcium Phosphate Complex: A Review". ''International Journal of Clinical Preventive Dentistry''. '''14''' (1): 1–10. doi:[[doi:10.15236/ijcpd.2018.14.1.1|10.15236/ijcpd.2018.14.1.1.]] # '''^''' Lange KW, Hauser J, Reissmann A (2015). "Gluten-free and casein-free diets in the therapy of autism". [[:en:Current_Opinion_in_Clinical_Nutrition_and_Metabolic_Care|''Curr. Opin. Clin. Nutr. Metab. Care''.]] '''18''' (6): 572–5. doi:[[doi:10.1097/mco.0000000000000228|10.1097/mco.0000000000000228.]] PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26418822 26418822]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:271720 271720]. # '''^''' Millward C, Ferriter M, Calver S, et al. (2008). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4164915 "Gluten- and casein-free diets for autistic spectrum disorder"]. ''Cochrane Database Syst Rev'' (Systematic Review) (2): CD003498. doi:[[doi:10.1002/14651858.CD003498.pub3|10.1002/14651858.CD003498.pub3]]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4164915 4164915]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18425890 18425890]. # '''^''' Ecroyd, Heath; Garvey, Megan; Thorn, David C.; Gerrard, Juliet A.; Carver, John A. (2013), Gerrard, Juliet A. (ed.), [http://link.springer.com/10.1007/978-1-62703-354-1_6 "Amyloid Fibrils from Readily Available Sources: Milk Casein and Lens Crystallin Proteins"], ''Protein Nanotechnology'', Totowa, NJ: Humana Press, vol. 996, pp. 103–117, doi:[[doi:10.1007/978-1-62703-354-1_6|10.1007/978-1-62703-354-1_6,]] ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-1-62703-353-4|978-1-62703-353-4]]</bdi>, PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23504420 23504420], retrieved 2020-10-17 # ^ Truswell AS (2005). [[doi:10.1038/sj.ejcn.1602104|"The A2 milk case: a critical review"]]. ''[[:en:European_Journal_of_Clinical_Nutrition|European Journal of Clinical Nutrition]]''. '''59''' (5): 623–31. doi:[[doi:10.1038/sj.ejcn.1602104|10.1038/sj.ejcn.1602104]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15867940 15867940]. # '''^''' Truswell AS (2006). [[doi:10.1038/sj.ejcn.1602454|"Reply: The A2 milk case: a critical review]]". [[:en:European_Journal_of_Clinical_Nutrition|''European Journal of Clinical Nutrition''.]] '''60''' (7): 924–5. doi:[[doi:10.1038/sj.ejcn.1602454|10.1038/sj.ejcn.1602454.]] # ^ [[:en:European_Food_Safety_Authority|EFSA]] (2009). [[doi:10.2903/j.efsa.2009.231r|"Review of the potential health impact of β-casomorphins and related peptides: Review of the potential health impact of β-casomorphins and related peptides"]]. ''EFSA Journal''. '''7''' (2): 231r. doi:[[doi:10.2903/j.efsa.2009.231r|10.2903/j.efsa.2009.231r]]. # '''^''' Solinas C, Corpino M, Maccioni R, et al. (2010). "Cow's milk protein allergy". ''[[:en:Journal_of_Maternal-Fetal_&_Neonatal_Medicine|J. Matern.-Fetal Neonatal Med.]]'' '''23''' (Suppl 3): 76–9. doi:[[doi:10.3109/14767058.2010.512103|10.3109/14767058.2010.512103]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20836734 20836734]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:3189637 3189637]. # '''^''' [https://www.marksdailyapple.com/dairy-intolerance-what-it-is-and-how-to-determine-if-you-have-it/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201115120936/https://www.marksdailyapple.com/dairy-intolerance-what-it-is-and-how-to-determine-if-you-have-it/ |date=2020-11-15 }} "Dairy Intolerance: What It Is and How to Determine If You Have It"]. ''Mark's Daily Apple''. 2013-12-24. Retrieved 2020-11-18 # '''^''' [https://www.worldallergy.org/education-and-programs/education/allergic-disease-resource-center/professionals/cows-milk-allergy-in-children {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201124091200/https://www.worldallergy.org/education-and-programs/education/allergic-disease-resource-center/professionals/cows-milk-allergy-in-children |date=2020-11-24 }} "Cow's Milk Allergy in Children | World Allergy Organization"]. ''www.worldallergy.org''. Retrieved 2020-11-18. # '''^''' Sanctuary, Megan R.; Kain, Jennifer N.; Angkustsiri, Kathleen; German, J. Bruce (2018-05-18). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5968124 "Dietary Considerations in Autism Spectrum Disorders: The Potential Role of Protein Digestion and Microbial Putrefaction in the Gut-Brain Axis"]. ''Frontiers in Nutrition''. '''5''': 40. doi:[[doi:10.3389/fnut.2018.00040|10.3389/fnut.2018.00040]]. ISSN [[issn:2296-861X|2296-861X.]] PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5968124 5968124]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29868601 29868601]. # '''^''' Dupont, Didier; Mandalari, Giuseppina; Mollé, Daniel; Jardin, Julien; Rolet-Répécaud, Odile; Duboz, Gabriel; Léonil, Joëlle; Mills, Clare E. N.; Mackie, Alan R. (November 2010). [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20521278/ "Food processing increases casein resistance to simulated infant digestion".] ''Molecular Nutrition & Food Research''. '''54''' (11): 1677–1689. doi:[[doi:10.1002/mnfr.200900582|10.1002/mnfr.200900582]]. ISSN [[issn:1613-4133|1613-4133.]] PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20521278 20521278]. # '''^''' [https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/breastfeeding/Pages/Infant-Allergies-and-Food-Sensitivities.aspx "Infant Allergies and Food Sensitivities"]. ''HealthyChildren.org''. Retrieved 2020-11-18. # '''^''' "[https://www.who.int/westernpacific/health-topics/breastfeeding Breastfeeding]". ''www.who.int''. Retrieved 2020-11-18. # '''^''' Christensen, L. R. (1954-11-01). [https://dx.doi.org/10.1016%2F0003-9861%2854%2990240-4 "The action of proteolytic enzymes on casein proteins"]. ''Archives of Biochemistry and Biophysics''. '''53''' (1): 128–137. doi:[[doi:10.1016/0003-9861(54)90240-4|10.1016/0003-9861(54)90240-4]]. ISSN [[issn:0003-9861|0003-9861]]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/13208290 13208290] == External Links == * [https://meshb.nlm.nih.gov/record/ui?name=Caseins Caseins] at the U.S. National Library of [[:en:Medical_Subject_Headings|Medicine Medical Subject Headings]] (MeSH) * ''[[:en:Time_(magazine)|Time]]'' magazine, Monday, December 6, 1936 [https://web.archive.org/web/20080510123553/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,758577,00.html Lanital] * ''Time'' magazine, Monday, August 29, 1938 [https://web.archive.org/web/20090304025424/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,789194,00.html Wool from Cows] * Structure of casein [https://www.molinstincts.com/structure/Casein-cstr-CT1096340860.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231129080419/https://www.molinstincts.com/structure/Casein-cstr-CT1096340860.html |date=2023-11-29 }} Mol-Instincts Chemical Database, Predicted on Quantum] bjfejbcbsw1mgrc6dog3aqhi92h1dgt 4 11342877 37018146 37017997 2026-04-20T09:36:25Z Coiboujauaanok 142102 /* Email reset password */ Reply 37018146 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Tigdumala noticeboard/Header}} <noinclude> <!-- ---------------------------------------------------------- New entries go down at the *BOTTOM* of the page, not here. ---------------------------------------------------------- --> </noinclude> [[Kategoriya:Tigdumala noticeboard]] == Email reset password == Hi, Hello iam restarting password username with email id [[Espesyal:Mga Tampo/&#126;2026-23309-99|&#126;2026-23309-99]] ([[Hisgot sa Gumagamit:&#126;2026-23309-99|talk]]) 11:04, 17 Abril 2026 (UTC) :Hello, :Could you please clarify what you mean? Your request is a bit confusing. [[Gumagamit:Coiboujauaanok|Coiboujauaanok]] ([[Hisgot sa Gumagamit:Coiboujauaanok|talk]]) 09:36, 20 Abril 2026 (UTC) enicgg7w9hiiy2xg3lkre8z20cw38c9 37018147 37018146 2026-04-20T09:38:07Z Coiboujauaanok 142102 sig ~~~ 37018147 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Tigdumala noticeboard/Header}} <noinclude> <!-- ---------------------------------------------------------- New entries go down at the *BOTTOM* of the page, not here. ---------------------------------------------------------- --> </noinclude> [[Kategoriya:Tigdumala noticeboard]] == Email reset password == Hi, Hello iam restarting password username with email id [[Espesyal:Mga Tampo/&#126;2026-23309-99|&#126;2026-23309-99]] ([[Hisgot sa Gumagamit:&#126;2026-23309-99|talk]]) 11:04, 17 Abril 2026 (UTC) :Hello, :Could you please clarify what you mean? Your request is a bit confusing. '''''[[Gumagamit:Coiboujauaanok|Coiboujauaanok]]''''' (<small>[[Hisgot sa Gumagamit:Coiboujauaanok|yap yap yap]]</small>) 09:36, 20 Abril 2026 (UTC) cgdhoq48me0i6vum9hu5mla629log73 0 11348092 37018142 35435491 2026-04-20T09:23:19Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 37018142 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = The Honorable<br /> | name = Mike Rama | image = Mayor of Cebu City Mike Rama.webp | caption = Si Rama pagka 2022 | office1 = Ika-26 nga [[Mayor sa Dakbayan sa Sugbo|Mayor<br />sa Dakbayan sa Sugbo]] | term_start1 = November 20, 2021 | term_end1 = October 3, 2024 <br /> {{small|Suspendido: May 8 – October 3, 2024}} | 1blankname1 = {{nowrap|Vice Mayor}} | 1namedata1 = Dondon Hontiveros (2021–2022)<br /> Raymond Alvin Garcia (2022–2024) | predecessor1 = Edgardo Labella | successor1 = Raymond Alvin Garcia | term_start2 = June 30, 2010 | term_end2 = May 17, 2016 <br />{{small|Suspendido: December 11, 2015 – February 8, 2016}} | 1blankname2 = {{nowrap|Vice Mayor}} | 1namedata2 = Joy Augustus Young|Joy Young (2010–2013)<br>Edgardo Labella (2013–2016) | predecessor2 = [[Tomas Osmeña]] | successor2 = Margot Osmeña|Margarita Osmeña {{small|(acting)}} <br />Tomas Osmeña | office3 = Ika-16 nga Bise Mayor<br />sa Dakbayan sa Sugbo | term_start3 = June 30, 2019 | term_end3 = November 19, 2021 | 1blankname3 = {{nowrap|Mayor}} | 1namedata3 = Edgardo Labella | predecessor3 = Edgardo Labella | successor3 = Dondon Hontiveros | term_start4 = June 30, 2001 | term_end4 = June 30, 2010 | 1blankname4 = {{nowrap|Mayor}} | 1namedata4 = [[Tomas Osmeña]] | predecessor4 = Renato V. Osmeña Sr. | successor4 = Joy Young | office5 = Miyembro sa Sangguniang Panlungsod<br>sa Dakbayan sa Sugbo<br>gikan sa ika-duha nga distrito | term_start5 = June 30, 1992 | term_end5 = June 30, 2001 | birth_name = Michael Lopez Rama | birth_date = {{birth date and age|1954|10|28|mf=y}} | birth_place = [[Cebu City]], Philippines | death_date = | death_place = | party = Barug (lokal; sukad 2012) <br> PDP (national; sukad 2019) | otherparty = [[BOPK]] (1992–2011)<br>PROMDI (hangtod 2004)<br>Lakas (2004–2009)<br>Liberal (2009–;2012)<br>UNA (2012–2019) | spouse = {{unbulleted list | Araceli Lim Francisco<br><small>(nagbuwag 2000)</small> | {{marriage|Malou Mandanat Rama|2022}} }} | children = 3 | father = Fernando Genson Rama | mother = Natividad Lopez | relations = [[#Personal life|Pamilya Rama]] | occupation = Politician | profession = HRD manager, Lawyer | education = [[Velez College]] ([[Bachelor of Science|BS]])<br>[[San Beda College of Law|San Beda College]] ([[Bachelor of Laws|LL.B]]) | signature = Michael Rama Signature.png }} [[ File:Official_handover_turnover_of_Palarong_Pambansa_Flag_(Rizal,_Metro_Manila;_2023-08-05)_E911a_13.jpg|thumb|Si Rama sa Marikina Sports Center kaniadtong 2023]] Si '''Michael "Mike" Lopez Rama''' (natawo Oktubre 28, 1954) usa ka [[Pilipino|Pilipinong]] [[politiko]] ug abogado nga nag-alagad isip ika-26 nga [[Mayor sa Dakbayan sa Sugbo|Mayor]] sa [[Dakbayan sa Sugbo]] gikan 2021 hangtod 2024, ug sa una gikan 2010 hangtod 2016. Nag-alagad sad siya isip ika-16 nga Bise Mayor sa Dakbayan (2001-2010, 2019-2021) ug Konsehal gikan sa ika-duha (South) District (1992-2001). Kaniadtong Oktubre 2024, gitangtang sa Ombudsman si Rama isip mayor ug permanente nga gi-disqualify sa pagtrabaho sa gobyerno human kini gihatolan nga guilty sa nepotismo ug grave misconduct.<ref name="MR_DQ1">{{cite news|last1=Piquero|first1=Pia|title=Preventively suspended Cebu City Mayor Michael Rama banned from public office|url=https://cebudailynews.inquirer.net/598411/michael-rama-permanently-banned-from-public-office-due-to-nepotism|access-date=31 May 2025 |agency=Cebu Daily News|date=3 Oct 2024}}</ref><ref name="MR_legalTimeline">{{cite news|last=Piquero|first=Pia|title=TIMELINE: From suspension to disqualification – key events in Michael Rama’s legal battles |url=https://cebudailynews.inquirer.net/598653/timeline-from-suspension-to-disqualification-key-events-in-mike-ramas-legal-battles|agency=Cebu Daily News|date=2024-10-05|access-date=2025-06-03}}</ref> Si Rama ika-duha nga gitangtang ug gi-disqualify kaniadtong Enero 3, 2025 tungod sa ilegal nga panghatag ug mga kontrata sa pagkuha sa basura nga wala niagi og tarung sa mga legal nga proseso sa bidding.<ref name="MR_DQ2">{{cite news|last1=Sitchon|first1=John |title=Ex-Cebu mayor Mike Rama faces second dismissal order, posts bail on nepotism case|url=https://www.rappler.com/philippines/visayas/cebu-mayoral-aspirant-mike-rama-dismissal-bail-nepotism-april-1-2025/|access-date=31 May 2025|agency=Rappler|date=1 Apr 2025}}</ref> ==Kabatan-onan ug pagsugod sa karera== Natawo si Michael Lopez Rama kaniadtong Oktubre 28, 1956 kang Fernando Genson Rama ug Natividad Lopez Rama.<ref name="MR_2022victory">{{cite news |last1=Letigio |first1=Delta Dyrecka |title=Rama promises non-partisan politics |url=https://cebudailynews.inquirer.net/440422/rama-promises-non-partisan-politics-for-fresh-term-as-mayor |access-date=2 Jun 2025 |agency=Cebu Daily News |date=10 May 2022}}</ref> Aduna siya'y 12 ka igsuon, apil na ang kanhing Gobernador ug Kongresista sa Agusan Del Norte nga si Eduardo Rama Sr.<ref name="MR_EduSr">{{cite web |last1=Rama |first1=Eduardo Jr. |title=Remembering my dad today in what would have been his 75th birthday. |url=https://www.facebook.com/EduardoRamaJr/posts/remembering-my-dad-today-in-what-would-have-been-his-75th-birthday-my-father-edu/1154961911273935/ |website=Facebook - Edu Rama |access-date=31 May 2025 |date=26 Nov 2017}}</ref> Kuyog silang nagdako sa Rama Compound sa Barangay Basak San Nicolas, Cebu City.<ref name="MR_family">{{cite news |title=The Legacy of Mike Rama |url=https://zee.ph/the-legacy-of-mike-rama/ |access-date=31 May 2025 |agency=Zee.PH |date=3 Jun 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210623155550/https://zee.ph/the-legacy-of-mike-rama/ |archive-date=23 Jun 2021}}</ref> Migradwar si Rama isip class valedictorian gikan sa Basak Elementary School sa Basak San Nicolas. Niskwela siya sa University of Southern Philippines ug nitiwas og pre-med degree gikan sa Velez College. Nikuha siya og graduate studies sa law sa San Beda College sa [[Manila]], ug nipasar sa bar exam pag 1983.<ref>{{cite news |url=http://www.cebucity.gov.ph/cityofficials/executive/68-mayors-page?start=2 |title=Mayor Michael L. Rama - Membership, Education & Other Details |access-date=12 Dec 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222095919/http://www.cebucity.gov.ph/cityofficials/executive/68-mayors-page?start=2 |archive-date=22 Dec 2015 |url-status=dead}}</ref> Sa wala pa siya misulod sa pulitika, nagtrabaho sad si Rama isip usa ka human resource manager para sa Cebu Oxygen and Acetylene Company (Coaco).<ref name="MR_PMAP">{{cite news |last=Chua |first=Vince Harlan A. |title=Rama named ‘people’s manager of the year’ |url=https://www.sunstar.com.ph/more-articles/rama-named-peoples-manager-of-the-year |agency=SunStar Cebu |date=22 Sep 2014 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> ==Karera sa pulitika== ===Konsehal sa Cebu City (1992-2001)=== Gisugdan ni Rama ang iyang karera sa pulitika pagka lansar niya isip Konsehal gikan sa segundo (South) distrito sa Dakbayan sa Sugbo isip usa ka miyembro sa [[Bando Osmeña – Pundok Kauswagan]] (BOPK) ni Mayor [[Tomas Osmeña]], ug nipuli sa iyahang tito nga si Clemente "Cle" G. Rama, usa ka beteranong konsehal.<ref name="MR_CleRama">{{cite news |last1=Gatdula-Arevalo |first1=Donabelle |title=Cebu City Mayor Michael Rama meets with Fil-Am community in Los Angeles |url=https://asianjournal.com/usa/southerncalifornia/cebu-city-mayor-michael-rama-meets-with-la-fil-am-community/ |access-date=2 Jun 2025 |agency=Asian Journal |date=23 Aug 2023}}</ref> Nag-alagad si Rama og tulo ka termino hangtod 2001, diin siya gi-appoint isip chairman sa Area Vocational Rehabilitation Center II Advisory Council.<ref name="MR_family" /> Sa ika-tulo niya nga termino, napili si Rama isip National President sa Philippine Councilors league (PCL).<ref name="MR_LCP">{{cite news |last1=Cordova |first1=Calvin |title=Cebu City Mayor Rama elected League of Cities president |url=https://mb.com.ph/2022/7/22/cebu-city-mayor-rama-elected-league-of-cities-president |access-date=2 Jun 2025 |agency=Manila Bulletin |date=22 Jul 2022}}</ref> ===Bise Mayor (2001-2010)=== Human nihawa si kasamtangang Mayor Alvin Garcia sa BOPK aron magtukod sa iyang kaugalingong partido, ang Kugi Uswag Sugbo (KUSUG), gikuha si Rama ni kanhing Mayor Osmeña isip iyang kapares nga Bise Mayor para sa 2001 Cebu City local elections. Nakadaog ang tandem sa duha ka posisyon, ug napildi ni Rama ang kandidato sa KUSUG nga si kasamtangang Bise Mayor Renato Osmeña.<ref name="CC_2001ER">{{cite web |title=CERTIFIED LIST OF ELECTED CANDIDATES |url=http://www.comelec.gov.ph/results/local_region7.html |website=Commission on Elections |access-date=27 Jan 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20020927233420/http://www.comelec.gov.ph/results/local_region7.html#cebuct |archive-date=27 Sep 2002}}</ref><ref name="CC_2001ER2">{{cite news |title=Cebu City race: Tomas Osmeña proclaimed mayor |url=https://www.philstar.com/nation/2001/05/28/104310/cebu-city-race-tomas-osmea-proclaimed-mayor |agency=Philstar.com |date=2001-05-28 |access-date=2025-06-13}}</ref> Tulo ka termino nag-alagad si Rama isip Bise Mayor, ug nakadaog usab pagka 2004 ug 2007, kauban ni Osmeña isip mayor.<ref name="CC_2004ER">{{cite web |title=2004 City or Municipality Election Result |url=https://data.gov.ph/dataset/2004-city-or-municipality-election-result/resource/1507882d-a7f2-47ca-bd0d-a34d0c572fba |website=data.gov.ph (archived) |access-date=2025-06-03 |archive-date=2019-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712080027/https://data.gov.ph/dataset/2004-city-or-municipality-election-result/resource/1507882d-a7f2-47ca-bd0d-a34d0c572fba |url-status=dead}}</ref><ref name="CC_2007ER">{{cite news |title=Tomas, BOPK bets proclaimed winners |url=https://www.philstar.com/cebu-news/2007/05/21/1239/tomas-bopk-bets-proclaimed-winners |access-date=25 May 2025 |agency=PhilSTAR |date=21 May 2007}}</ref> Kaniadtong 2007, sa ika-tulo niya nga termino isip Bise Mayor, gipili si Rama isip National Vice President sa Vice Mayors' League of the Philippines (VMLP).<ref>{{cite news |last1=Avila |first1=Bobit |title=Erap or his ego should retire from politics |url=https://www.philstar.com/nation/2008/04/21/57242/erap-or-his-ego-should-retire-politics |access-date=31 May 2025 |agency=PhilSTAR |date=21 Apr 2008}}</ref><ref name="MR_VMLP">{{cite news |url=http://globalnation.inquirer.net/cebudailynews/news/view/20100424-266139/Mike-Ramas-3-Big-Bs-for-Cebu-City |title=Mike Rama's 3 Big B's for Cebu City |agency=Cebu Daily News |date=24 Apr 2010 |access-date=15 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130730175111/http://globalnation.inquirer.net/cebudailynews/news/view/20100424-266139/Mike-Ramas-3-Big-Bs-for-Cebu-City |archive-date=30 Jul 2013 |url-status=dead}}</ref>. Gi-appoint sad siya isip chairman sa pipila ka government ug non-government agencies, sama sa zoning board sa ciudad, ang Tourism Commission, Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), ug People’s Law Enforcement Board (PLEB).<ref name="MR_family" /> Nagsugod ang mga away ni Rama ug Osmeña, apil na ang pagsaway ni Rama sa pag-dumala ni Osmeña sa 93-1 land swap deal sa dakbayan ug sa [[Cebu|Probinsya sa Sugbo]], ug si Rama giingnan nga "mahigalaaon kaayo" kuno sa kontra ni Osmeña sa pulitika nga si Gobernador sa Sugbo [[Gwendolyn Garcia|Gwen Garcia]] samtang nagserbisyo isip acting mayor sa panahon nga nilarga si Osmeña sa [[United States|Estados Unidos]] para sa pagtambal sa kanser.<ref>{{cite news |last1=Borromeo |first1=Rene U. |title=Osmena to run vs Rama in 2013 |url=https://www.philstar.com/cebu-news/2012/01/28/771750/osmea-run-vs-rama-2013 |access-date=3 Jun 2025 |agency=PhilSTAR |date=8 Jan 2012}}</ref><ref name="MR_VMLP" /> ====Kontrobserisya sa pag-endorso sa 2010==== : ''Tan-awa usab: [[#Mga alegasyon nga protektor sa droga|Mga alegasyon nga protektor sa droga]]'' Tungod kay si Osmeña ug Rama parehas nga term-limited sa ilang mga posisyon, si Rama ang nigawas nga mopuli isip kandidato sa BOPK para mayor inig ka 2010, samtang si Osmeña modagan isip [[Ubos Balay-Balaoranan sa Pilipinas|Kongresista]] sa South District. Apan nagsugod og kaguba ang alyansa sa duha; pag 2009, giakusahan ni Osmeña si Rama nga usa kuno tini nga tigpanalipod sa bawal nga droga human sa paghilabot kuno ni Rama sa usa ka drug bust kung asa naapil ang iyahang anak. Pagkahuman, gibawi ni Osmeña ang iyang akusasyon.<ref name="MR_VMLP" /><ref name="MR_2010EnCon1">{{cite news |title=Sonny, Georgia advise Tomas: Drop Mike, for legacy's sake |url=https://www.sunstar.com.ph/more-articles/sonny-georgia-advise-tomas-drop-mike-for-legacys-sake |access-date=3 Jun 2025 |agency=SunStar Cebu |date=26 Apr 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603023226/https://www.sunstar.com.ph/more-articles/sonny-georgia-advise-tomas-drop-mike-for-legacys-sake |archive-date=3 June 2025}}</ref><ref name="MR_2010EnCon2">{{cite news |last1=Acebu |first1=Debbie |title=Rama clan defends Mike from allegations hurled by Tionko |url=https://www.philstar.com/cebu-news/2010/05/01/571075/rama-clan-defends-mike-allegations-hurled-tionko |access-date=3 Jun 2025 |agency=PhilSTAR |date=1 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603002154/https://www.philstar.com/cebu-news/2010/05/01/571075/rama-clan-defends-mike-allegations-hurled-tionko |archive-date=3 Jun 2025}}</ref> Nagmugna og usa ka manifesto ang mga kapitan sa barangay nga mga kaalyado sa BOPK nga naghagit sa pagpili ni Osmeña kang Rama isip kandidato sa pagka-mayor sa BOPK inig ka 2010, ug naghangyo kang Osmeña nga iendorso nalang ang iyang igsuon nga si Georgia Osmeña, nga nidagan sad pagka-mayor. Gisuportaan sad ang manifesto ni kanhing Senador Sonny Osmeña—usa sad nga kandidato sa pagka-mayor ug ang gisalikway nga ig-agaw ni Tomas—ug ni Raymond Alvin Garcia nga napildi ni Rama sa pagka bise mayor kaniadtong 2007.<ref name="MR_2010EnCon1" /> Bisan pa sa kontrobsersiya ug mga karaang tensiyon, si Rama gibarugan gihapon ni Tomas Osmeña ug sa BOPK.<ref name="MR_VMLP" /> Para sa una niya nga kampanya sa pagka-mayor, gigamit ni Rama ang slogan nga "Bayanihan, Barangayan, Boluntarismo." Nakadaot si Rama sa 2010 pinaagi sa 210,520 nga boto, labaw sa 120,327 nga boto ni kanhing Mayor Alvin Garcia, para mahimong ika-26 nga Mayor sa Dakbayan sa Cebu City, ug gipulihan sa iyang kaalyado nga si Joy Young isip bise mayor.<ref name="CC_2010ER">{{cite news |title=BOPK wins landslide in Cebu City |url=https://www.philstar.com/cebu-news/2010/05/13/574523/bopk-wins-landslide-cebu-city |access-date=3 June 2025 |agency=PhilSTAR |date=13 May 2010}}</ref><ref name="CC_2010ER2">{{cite news |url=http://globalnation.inquirer.net/cebudailynews/news/view/20100513-269869/BOPK-shuts-out--Kusug-in-all-city-electoral-races |title=BOPK shuts out Kusug in all city electoral races |last1=Dumaboc |first1=Fe Marie D. |agency=Cebu Daily News |date=13 May 2010 |access-date=15 May 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100516061622/http://globalnation.inquirer.net/cebudailynews/news/view/20100513-269869/BOPK-shuts-out--Kusug-in-all-city-electoral-races |archive-date=16 May 2010}}</ref> ===Mayor (2010–2016)=== : ''Tan-awa usab: [[#Mga suspensyon|Mga suspensyon]] para sa mga suspensyon ni Rama niadtong 2015 ug 2016'' Isip mayor, nagsilbi si Rama isip tigdumala sa pipla ka organizasyon, sama sa Sinulog Foundation, Inc. (SFI), Cultural and Historical Affairs Commission (CHAC), Area Vocational Rehabilitation Center 11 Advisory Council, Coastline Management Board (CMB), ug ang Adopt a Police Station Project. Nahimo sad siyang pangulo sa Young Lawyers Association of Cebu (YLAC) ug Vice President of the Philippine Association on Voluntary Arbitration (PAVA).<ref name="MR_BG">{{cite web |title=Mayor Michael L. Rama - Membership, Education and Other Details |url=http://www.cebucity.gov.ph/cityofficials/executive/68-mayors-page?start=2 |website=Cebu City Government |access-date=6 Jun 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222095919/http://www.cebucity.gov.ph/cityofficials/executive/68-mayors-page?start=2 |archive-date=22 Dec 2015 |date=25 Jun 2010 |url-status=dead}}</ref> Ang unang termino ni Rama gimarkahan sa nagtubo nga panagbingkil sa politika tali nila ni Kongresista Osmeña tungod sa nagkalain-laing isyu, sama kaniadto nga pagkontrahay ni Osmeña ug kanhi Bise Mayor Garcia. Apil sa mga iladong insidente kay ang pagpahigayon ni Rama og mga "loyalty checks" sa mga Osmeña appointees, ang wala pag-imbitar sa mga opisyal sa BOPK ug pagpabor sa mga mimyembro sa oposisyon nga KUSUG sa mass oathtaking sa mga bag-ong pili nga opisyal sa Sangguniang Kabataan (SK), ug mga kasong legal nga gisang-at batok kang Rama sa mga kaalyado sa BOPK tungod sa giingong walay pagpili nga pagdemolish sa mga balay nga nahimutang daplin sa Mahiga Creek."<ref name="MR_loyaltychecks">{{cite news |last1=Lao |first1=Garry |title=Rama conducts loyalty checks |url=https://www.philstar.com/cebu-news/2011/05/31/691263/rama-conducts-loyalty-checks |access-date=3 June 2025 |agency=PhilSTAR |date=31 May 2011}}</ref><ref name="MR_leavingBOPK">{{cite news |last1=Pareja |first1=Jessica Ann |title=Rama cuts ties with BOPK |url=https://www.philstar.com/cebu-news/2011/06/03/692242/rama-cuts-ties-bopk |access-date=3 Jun 2025 |agency=PhilSTAR |date=3 Jun 2011}}</ref> Niadtong Hunyo 2, 2011, gianunsyo ni Rama ang iyang pagbulag sa BOPK, nga iyang kaalyado sulod sa 13 ka tuig, bisan pa nga nagpabilin siya nga miyembro sa nasudnong kaalyado niini, ang [[Partidong Liberal (Pilipinas)|Liberal Party]] (LP). Mitubag si Osmeña nga ang mga miyembro sa BOPK nakasinati og kawalay katagbawan sa paagi ni Rama sa pagdumala sa siyudad.<ref name="MR_leavingBOPK" /> Kaniadtong 2012, naningkamot si Osmeña nga gamiton ang iyang [[Piso sa Pilipinas|PHP]] 400 milyon (katumbas sa [[Dolyar sa Tinipong Bansa|USD]] 7 milyon) nga pondo gikan sa Kongreso, isip alokasyon sa Department of Public Works and Highways (DPWH) alang sa south district sa siyudad aron pagtukod og duha ka bag-ong flyover. Gawas pa kini sa PHP 75 milyon nga iyang nadawat gikan sa Priority Development Assistance Fund (PDAF), nga mas nailhan nga pork barrel.<ref name="MR_2012flyovers">{{cite news |last=Mayol |first=Ador Vincent S. |title=Osmeña realigns his flyover budget in favor of south Cebu road widening in 1st district; Gullas 'thankful' to Liberals |url=https://newsinfo.inquirer.net/275924/osmena-realigns-his-flyover-budget-in-favor-of-south-cebu-road-widening-in-1st-district-gullas-thankful-to-liberals |agency=Cebu Daily News |date=23 Sep 2012 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Gibabagan ni Rama ang maong sugyot, ug sa usa ka sulat niadtong Setyembre 4, 2012 ngadto kang [[Pamuno-Nasod sa Pilipinas|Presidente]] [[Noynoy Aquino|Benigno "Noynoy" Aquino]] III, iyang gisulti nga ang flyover dili mao ang "katapusang solusyon sa problema sa trapiko" ug makadaot kini sa mga duol nga negosyo. Nisugyot si Rama og road widening ug pag-abli og alternatibong agianan isip solusyon sa trapiko.<ref>{{cite news |last=Delos Angeles |first=Edison A. |title=Rama to P-Noy: Stop two flyover projects |url=https://newsinfo.inquirer.net/52799/rama-to-p-noy-stop-two-flyover-projects |agency=Inquirer.net |date=2011-09-04 |access-date=2025-06-03 |quote=Please be informed that this is not the ultimate solution to the traffic congestion in those areas. Our stand remains that widening or roads and opening of alternative roads are still the best option for the (traffic) problems}}</ref> Misulay si Osmeña nga ibalhin pondo alang sa mga proyekto sa road widening sa south district, apan gibabagan gihapon kini ni Rama. Sa ulahi, gihatag ni Osmeña ang pondo ngadto kang Cebu 1st District Representative [[Eduardo R. Gullas|Eduardo "Eddie" Gullas]], aron gamiton sa mga road widening project gikan sa [[Carcar]] hangtod sa [[Sibonga]], bisan pa sa dugay na nilang nagkontra tungod sa mga gi-angkon ni Gullas nga 50 ka ektarya sa South Road Properties (SRP) samtang mayor pa siya sa [[Talisay, Sugbo|Dakbayan sa Talisay]].<ref name="MR_2012flyovers" /> Human niini, nagtukod si Rama sa iyang kaugalingong partido politikal nga gitawag og Team Rama, kauban ang ubang nihawa sa BOPK, aron atubangon si Osmeña sa piniliay sa 2013. Kauban niya isip running-mate ug kandidato sa bise mayor mao si kasamtangang Konsehal Edgardo Labella. Gisumite sa Team Rama ang ilang mga certificate of candidacy sa COMELEC niadtong Oktubre 5, 2012, nga karon kaalyado na sa nasudnong oposisyon nga partidong United Nationalist Alliance (UNA) ubos ni Bise Presidente Jejomar Binay.<ref>{{cite news |last1=Pareja |first1=Jessica Ann |last2=Campo |first2=Liv |title=The race is on: Team Rama against BOPK |url=https://www.pressreader.com/philippines/the-freeman/20121006/281479273637873 |access-date=3 Jun 2025 |agency=The Freeman |date=6 Oct 2012}}</ref> Napildi sa tambalang Rama-Labella ang mayoral comeback bid ni Osmeña ug napatalsik si kasamtangang Bise Mayor Young, diin nakadaug si Rama og 217,448 ka boto batok sa 211,072 ka boto ni Osmeña, nga mao'y nagputol sa dugay nang dominasyon sa BOPK matag eleksyon.<ref name="CC_2013ER">{{Cite news|url=http://election-results.rappler.com/2013/region-7/cebu/cebu-city|title=2013 ELECTION RESULTS: CEBU CITY, CEBU {{!}} Rappler|website=election-results.rappler.com|access-date=2025-06-03}}</ref><ref name="CC_2013ER2">{{cite news |title=Rama proclaimed Cebu City mayor |url=https://www.rappler.com/nation/politics/elections-2013/29226-rama-proclaimed-cebu-mayor |access-date=21 Dec 2019 |agency=Rappler |date=14 May 2013}}</ref> ====Ikaduha nga termino (2013–2016)==== <!--: ''See also: [[#Electoral protests|Electoral protests]]''--> Nagpadayon ang away politika tali ni Rama ug Osmeña sa tibuok ikaduhang termino ni Rama. Kaniadtong 2014, gisaway ni Osmeña si Rama tungod sa pagsul-ob og mga papel gawas sa tipikal nga katungdanan sa usa ka mayor, sama sa pagpakaaron-ingnong bombero, pulis, ug disaster reporter.<ref>[https://www.sunstar.com.ph/more-articles/seares-mike-rama-costumes-mar-roxas-masks|title=Seares: Mike Rama costumes, Mar Roxas masks; ''SunstarCebu''.]</ref> Kaniadtong 2015, gibasol na usab ni Osmeña si Rama kabahin sa SRP—ang kinadak-ang proyekto ni Osmeña sa 1990s—nga giakusahan nga mismanage sa pondo sa kagamhanan pinaagi sa pagpamaligya og mahal nga mga lote sa SRP aron lamang makakuha og dali nga kwarta, imbes nga makaginansya ang syudad kadugayan. Gipasiugda usab ni Osmeña ang iyang giingong pagkapapas sa pondo sa siyudad ilawom ni Rama, itandi sa sobra nga PHP 2.4 bilyon (USD 43.13 milyon) nga iyang gibilin sa katapusan sa iyang termino niadtong 2010.<ref>{{cite news |title=Tomas accuses Mayor Rama of bankrupting Cebu City; De los Reyes claims Gullas asked UV students to register in Talisay |url=https://mycebu.ph/article/tomas-osmena-mike-rama-srp-issue/ |website=MyCebu.ph |date=13 Aug 2015 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> Niadtong Nobyembre 2015, nagpasaka si Osmeña og kaso sa Ombudsman batok kang Rama ug 19 pa ka opisyal ug empleyado sa siyudad alang sa graft ug mga kalapasan sa procurement, nga may kalabotan sa rekonstruksiyon sa Carbon Market Unit 2. Giakusahan ni Osmeña nga may sabwatan tali sa mga opisyal ug mga bidder aron i-award ang PHP 167 milyon (USD 3 milyon) nga proyekto ngadto sa Geety Realty and Development Corp. (GRDC), nga kuno dili kwalipikado sa mga proyekto sa gobyerno nga molapas sa PHP 100 milyon (USD 1.8 milyon). Gisaysay sa reklamo nga nanghatag na og bayad ang syudad bisag wala pa magsugod ang proyekto, nga supak sa pagbawal sa advance payment ubos sa Local Government Code (R.A. 7160), ug nga gi-falsify sa GRDC ang ilang mga tax permit.<ref>{{cite news |title=Tomas sues Mike over Carbon Market Unit 2 |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2015/11/22/1525011/tomas-sues-mike-over-carbon-market-unit-2 |agency=The Freeman |date=22 Nov 2015 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Kaniadtong Hulyo 30, 2018, ang Office of the Ombudsman nagbuot nga magpasaka og mga kaso batok kang Rama ug pito pa ka opisyal; apan kini gibaliwala ni Ombudsman Samuel Martires, nga nibasura sa kaso tungod sa kakulangan sa merito niadtong Nobyembre 8, 2021.<ref>{{cite news |last=Cerojano |first=Philip A. |title=Mike wins over Tom as Ombud dismisses Carbon Unit 2 case |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/mike-wins-over-tom-as-ombud-dismisses-carbon-unit-2-case |agency=SunStar Cebu |date=16 Mar 2022 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Nilansar si Rama aron makadaog og ikatulo ug kataposang sunod-sunod nga termino isip mayor sa piniliay sa 2016, diin iyang gisumite ang certificate of candidacy kauban ang iyang running mate nga si Labella ug ubang kandidato sa Team Rama niadtong Oktubre 16, 2015.<ref>{{cite news |last=Napallacan |first=Jhunnex |title=Supporters show up for Team Rama’s COC filing in Cebu |url=https://newsinfo.inquirer.net/731655/supporters-show-up-for-team-ramas-coc-filing-in-cebu |agency=Inquirer.net |date=10 Jul 2022 |access-date=9 Jun 2025}}</ref> Samtang nakadaog ang mga kaalyado ni Rama sa majority sa konseho ug nakadaug usab si Labella sa iyang ikaduhang termino isip bise mayor, napildi si Rama ni Osmeña sa pagka-mayor og 33,894 ka boto.<ref name="CC_2016ER">{{cite news |title=Halalan 2016 - Partial and Unofficial Results |url=https://2016halalanresults.abs-cbn.com/local/9/26/470/cebu-city.html |agency=ABS-CBN News |access-date=25 May 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Osmeña takes back Cebu City |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/565723/osmena-takes-back-cebu-city/story/ |agency=GMA News Online |date=2016-05-10 |access-date=2025-06-09}}</ref> Wala gidawat ni Rama ang resulta sa eleksyon; iyang giakusahan og pagpanikas si Osmeña, ug nagpasaka og election protest pag Mayo 22.<ref name="MR_2016loss">{{cite news |last=Bunachita |first=Jose Santino S. |title=Rama files election protest against Osmeña |url=https://cebudailynews.inquirer.net/94174/rama-files-election-protest-against-osmena |agency=Cebu Daily News |date=22 May 2016 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Gitugotan sa COMELEC ang manual recount sa 20 porsyento sa mga boto, apan wala kini makausab sa resulta.<ref name="MR_2016loss2">{{cite news |last=Bunachita |first=Jose Santino S. |title=COMELEC ORDERS A RECOUNT |url=https://cebudailynews.inquirer.net/114817/comelec-orders-recount |agency=Cebu Daily News |date=4 Dec 2016 |access-date=6 Jun 2025}}</ref><ref name="MR_2016loss3">{{cite news |last=Bunachita |first=Jose Santino S. |title=Comelec to examine list in 168 precincts |url=https://cebudailynews.inquirer.net/152334/comelec-examine-list-168-precincts |agency=Cebu Daily News |date=27 Oct 2017 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> ===Pagpahuway gikan sa gobyerno (2016–2019)=== <!--: ''Tan-awa usab: [[#Drug protector allegations|Drug protector allegations]]''--> Kaniadtong Agosto 6, 2016, ginganlan ni Presidente Rodrigo Duterte si Rama nga usa sa mga protector sa mga drug lord.<ref name="MR_2016drugs">{{cite news |title=Rama, other officials in PH named 'drug protectors' |url=https://www.sunstar.com.ph/more-articles/rama-other-officials-in-ph-named-drug-protectors |agency=SunStar Cebu |date=2016-08-08 |access-date=2025-06-09}}</ref> Giusab ni Duterte ang maong akusasyon sa 2017. Kanunay nga gikakatarungan ni Rama ang iyang pagkawalay sala, ug iyang gipahayag nga napahisalaag lang si Duterte sa sayop nga impormasyon.<ref name="MR_2017drugs">{{cite news |title=Rama named anew as ‘drug protector’ |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2017/02/26/1674992/rama-named-anew-drug-protector |agency=The Freeman |date=2017-02-26 |access-date=2025-06-09}}</ref><ref name="MR_2018drugs">{{cite news |last=Padayhag |first=Michelle Joy L. |title=Investigate US Cebu politicians tagged by Duterte as illegal drug protectors |url=https://newsinfo.inquirer.net/974968/investigate-us-cebu-politicians-tagged-by-duterte-as-illegal-drug-protectors |agency=Inquirer.net |date=2018-04-18 |access-date=2025-06-09}}</ref> Pag 2019 pa nga gikuha ang pangalan ni Rama gikan sa narco-list ni Duterte.<ref name="MR_2019drugs">{{cite news |last=Letigio |first=Delta Dyrecka |title=Out of narcolist, former Cebu City Mayor Mike Rama says: 'God is good' |url=https://cebudailynews.inquirer.net/222431/out-of-narcolist-former-cebu-city-mayor-mike-rama-god-is-good |agency=Cebu Daily News |date=2019-03-15 |access-date=2025-06-09}}</ref> Kadaghanan sa mga opisyal sa Team Rama nibalhin og partido gikan sa UNA ngadto sa PDP-Laban, ang bag-ong partido sa administrasyon nga gipangulohan ni Duterte, niadtong Agosto 27, 2016. Wala maapil si Rama sa induction sa mga bag-ong miyembro tungod sa iyang pagkaapil sa narco-list ni Duterte niadtong panahona. Si [[Ubos Balay-Balaoranan sa Pilipinas|House Speaker]] ug PDP-Laban Secretary General Pantaleon Alvarez miingon nga "the crime of one [is] not the fault [of] all."<ref>{{cite news |title=300 Cebu officials join PDP‑Laban |url=https://www.rappler.com/philippines/144477-300-cebu-officials-join-pdp-laban/ |agency=Rappler |date=2016-08-27 |access-date=2025-06-09}}</ref> Nagpadayon ang pagbikil ni Rama ug Osmeña. Gitawag ni Osmeña ang Team Rama—nga gitawag na nga Barug Team Rama—nga “Team Suyop” (pagpasabot sa drug allegations batok kang Rama) ug “Team Babag”.<ref name="MR_2019drugs" /><ref>{{cite news |last=Erram |first=Morexette Marie |title=Osmeña lashes at Labella on FB |url=https://cebudailynews.inquirer.net/174836/osmena-lashes-labella-fb |agency=Cebu Daily News |date=2018-05-13 |access-date=2025-06-06}}</ref> Si Barug konsehal Joy Pesquera nitubag pamaagi sa pagsaka og kaso nga cyber-libel batok kang Osmeña tungod sa “Team Suyop” nga bansag niadtong Mayo 13, 2018.<ref>{{cite news |last=Letigio |first=Delta Dyrecka C. |title=Pesquera files cyberlibel case against Osmeña |url=https://cebudailynews.inquirer.net/220144/pesquera-files-cyberlibel-case-against-osmena |agency=Cebu Daily News |date=2019-03-04 |access-date=2025-06-06}}</ref> Kaniadtong Nobyembre 2017, ang Team Rama nag-rebrand nga “Barug PDP-Laban” isip pagpangandam sa piniliay sa 2019. Gipahibalo kini sa publiko sa mga miyembro sa partido, apan giangkon nila nga wala kini masabuti ni Rama, nga kaniadtong panahona wala gihapon ma-apil sa PDP-Laban. Gikwestyon ni Rama ang maong desisyon.<ref>{{cite news |title=Editorial: Political burden |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2017/11/18/1760311/editorial-political-burden |agency=The Freeman |date=2017-11-18 |access-date=2025-06-06}}</ref> Niadtong Oktubre 17, 2018, nagsumite og kandidatura ang mga miyembro sa Barug alang sa piniliay sa 2019. Si Bise Mayor Edgardo Labella, nga term-limited na, nidagan pagka-mayor, samtang si Rama nidagan pagka-bise mayor.<ref>{{cite news |last1=Galarpe |first1=Luel |title=Cebu City opposition bets file COCs |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1051338 |access-date=2025-06-09 |agency=Philippine News Agency |date=2018-10-17}}</ref> Nakadaog ang Barug sa piniliay sa Mayo 13, diin napildi ni Labella si Osmeña, nibalik si Rama isip bise mayor sa ika-upat niyang termino, ug nakuha sa Barug ang majority sa Sangguniang Panlungsod pinaagi sa siyam sa napulo'g unom ka miyembro niini.<ref name="CC_2019ER">{{cite news |title=Cebu City - Cebu - City/Municipality Results - Eleksyon 2019 - GMA News Online |url=https://www.gmanetwork.com/news/eleksyon2019/results/local/REGION+VII/CEBU/CEBU+CITY/?tfb_a |access-date=2025-05-25 |agency=GMA News |date=2019-05-13}}</ref> Giila sa mga political observer nga usa sa mga nakatabang sa kadaugan sa Barug mao ang dako nga suporta ni Presidente Duterte para sa usa ka lokal nga eleksyon, lakip ang padayon nga pag-atake batok kang Osmeña ug BOPK.<ref>{{cite news |last1=Seares |first1=Pachico |title=Seares: Duterte risks political capital in Cebu City election for mayor |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/opinion/seares-duterte-risks-political-capital-in-cebu-city-election-for-mayor |access-date=27 May 2025 |agency=SunStar Cebu |date=9 May 2019 |quote=Presidents usually stay off local politics but in this midterm election, Duterte has waded in, mostly to secure the support of politicians in provinces and cities for his candidates for senators.}}</ref> Ang mga nagdaog nga kandidato giproklama sulod sa duha ka adlaw pagkahuman sa eleksyon tungod sa mga teknikal nga problema sa transmission sa mga boto.<ref>{{cite news|url=https://cebudailynews.inquirer.net/234167/midnight-proclamation-for-cebu-citys-south-district-election-winners |title=Midnight proclamation for Cebu City's south district election winners |agency=Cebu Daily News | date=2019-05-15 |access-date=2019-05-26}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1069807|title=Labella proclaimed Cebu City mayor|last=Galarpe|first=Luel|date=2019-05-14|agency=Philippine News Agency |access-date=2019-05-26}}</ref> ===Bise Mayor ug mga Panahon nga Nag-Acting Mayor (2019–2021)=== Kaniadtong 2019, nilutaw ang mga espekulasyon kabahin sa posibleng panag-uli ug pakig-alyansa sa 2022 ni Rama ug Osmeña, human nga nagkahiusa sila sa pipila ka mga isyu—ilabi na ang ilang pagsupak sa pagusab sa mga plano sa Cebu Bus Rapid Transit System (CBRT) ug ang ilang kabalaka kabahin sa giingong sobra nga impluwensiya ni Presidential Assistant for the Visayas Michael Dino kang Mayor Labella.<ref>{{cite news |title=Bzzzzz: This early, the talk is about Tomas-Mike alliance vs Edgar in 2022 |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/bzzzzz/bzzzzz-this-early-the-talk-is-about-tomas-mike-alliance-vs-edgar-in-2022 |agency=SunStar |date=2020-02-11 |access-date=2025-06-03}}</ref> Apan gipadayag usab ni Rama ang iyang baruganan batok kang Osmeña sa usa ka panayam niadtong Disyembre 13, 2019, upat ka adlaw human gisang-at ni Osmeña ang kaso sa graft batok kang Rama bahin sa 2015 nga pagpamaligya sa 45 ka ektarya nga lote sa South Road Properties (SRP).<ref>{{cite news |title=Rama: Osmeña is my opponent |url=https://cebudailynews.inquirer.net/274994/rama-osmena-is-my-opponent |agency=Cebu Daily News |date=2020-08-27 |access-date=2025-06-03}}</ref> Misamot usab ang tensyon tali ni Rama ug Labella. Gisaway ni Rama ang pagdumala ni Labella sa siyudad ug ang iyang pagtubag sa mga hagit sa COVID-19 pandemic. Niadtong Abril 2020, giakusahan ni Rama si Labella nga wala magtagad sa papel sa konseho sa pagmugna sa mga polisiya ug naningkamot nga modumala sa siyudad pinaagi lamang sa mga executive order. Gipangutana ni Rama ang pito ka executive orders ni Labella, ug giingon nga ang kakulang sa pagtagad sa executive branch sa krisis mao'y usa sa mga hinungdan sa pagkatag sa virus sa siyudad sa Sugbo.<ref>{{cite news |title=Rama unhappy with Labella’s handling of COVID-19 crisis, disregard of legislative dept |url=https://cebudailynews.inquirer.net/304467/rama-unhappy-with-labellas-handling-of-covid-19-crisis-disregard-of-legislative-dept |agency=Cebu Daily News |date=2021-02-02 |access-date=2025-06-03}}</ref> Sa tibuok panahon sa pandemya, nagpadayon ang pagsaway ni Rama sa liderato ni Labella, samtang gamay ra nga personal nga komunikasyon sa duha, bisan pa nga pareho silang nagpahayag nga nagpadayon ang ilang panaghinigalaay ug alyansa sa politika. Giakusahan ni Rama si Labella nga dili makita ug dili aktibo sa krisis, ug nga wala magpakita sa publiko sa panahon nga misaka ang kaso sa COVID-19 sa siyudad. Gipasanginlan usab niya si Labella nga gitago ang kahimtang sa iyang panglawas atol sa mga medical leave niini.<ref name="MR_COVIDczar">{{cite news |title=Labella names Rama COVID-19 vaccine czar; VM says ‘no thanks’ |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/labella-names-rama-covid-19-vaccine-czar-vm-says-no-thanks |agency=SunStar |date=2021-02-04 |access-date=2025-06-03}}</ref> Ingon tubag, giakusahan ni Labella si Rama nga namulitika—usa ka pasangil nga gidinay ni Rama.<ref>{{cite news |title=Rama denies playing politics with Labella |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2021/02/08/2076180/rama-denies-playing-politics-labella |agency=The Freeman |date=2021-02-08 |access-date=2025-06-03}}</ref> Kaniadtong Pebrero 10, 2021, gimanduan ni Labella si Rama nga mahimong vaccine czar sa siyudad ug chairman sa vaccination board. Apan gibalibaran ni Rama ang titulo ug mas gipili nga tawgon ang iyang kaugalingon nga "convenor" sa board.<ref name="MR_COVIDczar" /> Mikalala ang kahimtang sa panglawas ni Mayor Edgardo Labella sa tibuok tuig 2021, nga misangpot sa pito ka medical leave. Sa matag higayon nga mobakasyon si Labella tungod sa problema sa panglawas, si Rama ang misilbi isip acting mayor: * '''Enero 20 hangtod 22:''' Naospital si Labella tungod sa halos ikamatay nga sepsis (infection sa dugo) nga gigikanan sa impeksyon sa dalunggan;<ref name="EL_MLNov2021">{{cite news |title=After cancer, sepsis, Mayor Labella in hospital again but won't resign |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/after-cancer-sepsis-mayor-labella-in-hospital-again-but-wont-resign |agency=SunStar |date=2021-11-02 |access-date=2025-06-10}}</ref> * '''Pebrero 8 hangtod 10''' – Nagpa-ayo pa gikan sa maong impeksyon sa dalunggan;<ref name="EL_MLFeb2021">{{cite news |title=Cebu City mayor Labella hospitalized again due to persistent cough |url=https://www.rappler.com/philippines/cebu-city-mayor-labella-hospitalized-again-persistent-cough/ |work=Rappler |publisher=Rappler Inc. |date=2021-07-14 |access-date=2025-06-12}}</ref> * '''Mayo 31 hangtod Hunyo 13:''' Tungod sa mild pneumonia;<ref>{{cite news |title=Labella files medical leave again |url=https://cebudailynews.inquirer.net/380209/labella-files-medical-leave-again |agency=Cebu Daily News |date=2021-05-31 |access-date=2025-06-10}}</ref> * '''Hunyo 9 – sulod sa mga tulo ka semana pagkahuman:''' Tungod sa sepsis;<ref>{{cite news |last=Mary Ruth R. Malinao |title=Labella on 3‑week leave, reveals having sepsis |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2021/06/09/2104168/labella-3-week-leave-reveals-having-sepsis |agency=The Freeman |date=2021-06-09 |access-date=2025-06-12}}</ref> * '''Hulyo 14 hangtod Agosto 10:''' Tungod sa padayon nga ubo, pneumonia, ug mild stroke;<ref name="EL_MLNov2021" /> * '''Setyembre 2 hangtod 7:''' Alang sa wala gipadayag nga rason;<ref>{{cite news |title=Rama is acting mayor of Cebu City again |url=https://cebudailynews.inquirer.net/397811/rama-is-acting-mayor-of-cebu-city-again |agency=Cebu Daily News |date=2021-09-01 |access-date=2025-06-10}}</ref> * '''Setyembre 20 hangtod Oktubre 8, nga unya gi-extend ngadto sa indefinite leave:''' Tungod sa komplikasyon sa panglawas.<ref>{{cite news |title=Labella’s leave may be extended – Casas |url=https://cebudailynews.inquirer.net/404465/labellas-leave-may-be-extended-casas |agency=Cebu Daily News |date=2021-10-08 |access-date=2025-06-10}}</ref><ref>{{cite news |title=Labella now on indefinite leave |url=https://cebudailynews.inquirer.net/404882/labella-now-on-indefinite-leave |agency=Cebu Daily News |date=2021-10-12 |access-date=2025-06-10}}</ref> Niadtong Hulyo 2021, gikwestyon sa Sangguniang Panlungsod ang awtoridad ni Rama sa pagpangulo sa mga sesyon sa konseho samtang naglingkod siya isip acting mayor. Ang numero-unong konsehal si Dondon Hontiveros unta ang angay mahimong acting vice mayor ug mopangulo sa mga sesyon sa konseho. Mitubag si Rama nga wala siya nakadawat og pormal nga komunikasyon gikan sa opisina ni Labella kabahin sa mga medical leaves niini.<ref name="EL_MLFeb2021" /> Pag Nobyembre 19, 2021, namatay si Labella tungod sa sepsis nga resulta sa pneumonia, human sa 23 ka adlaw nga pagpabilin sa ospital.<ref name="EL_deathRplr">{{cite news |last=Macasero |first=Ryan |title=Cebu City Mayor Edgar Labella dies at 70 |url=https://www.rappler.com/philippines/cebu-city-mayor-edgar-labella-dies-november-19-2021/ |agency=Rappler |date=19 Nov 2021 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> Misunod si Rama sa pagka-mayor sa sunod adlaw, Nobyembre 20, samtang gisundan siya ni Hontiveros isip bise mayor. Nagpanumpa silang duha sa ilang mga katungdanan atubangan ni Court of Appeals Associate Justice Gabriel Ingles.<ref>{{cite news |date=20 Nov 2021 |title=Michael Rama takes oath as Cebu City mayor, Dondon Hontiveros as vice |url=https://cnnphilippines.com/regional/2021/11/20/Michael-Rama-Dondon-Hontiveros-oathtaking.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120072035/https://cnnphilippines.com/regional/2021/11/20/Michael-Rama-Dondon-Hontiveros-oathtaking.html |url-status=dead |archive-date=20 Nov 2021 |access-date=20 Nov 2021 |agency=CNN Philippines}}</ref><ref>{{cite news |title=LOOK: Rama takes oath as new Cebu City mayor |url=https://www.abs-cbn.com/news/11/20/21/rama-takes-oath-as-new-cebu-city-mayor |agency=ABS-CBN News |date=20 Nov 2021 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> ===Pagbalik isip Mayor (2021–2024)=== [[File:PBBM leads the groundbreaking of the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) Project – Package 1 001.jpg|thumb|Si Rama pag 2023 (naglingkod, pinakatuo) kauban si Presidente [[Bongbong Marcos]], House Speaker Martin Romualdez, Cebu Gov. [[Gwen Garcia]], Cebu City Reps. Cutie del Mar ug Edu Rama, ug uban pang mga opisyal sa national ug local.]] Kaniadtong Oktubre 9, 2021, si Rama, nga karon miyembro na sa PDP-Laban, nagsumite sa iyang kanditatura isip mayor sa piniliay sa May 9, 2022, kauban si majority floor leader ug Konsehal Raymond Alvin Garcia isip iyang running mate. Nangulo sila sa koalisyon sa Barug PDP-Laban ni Rama, sa KUSUG ni Garcia, ug sa bag-ong gibanhaw nga Partido Panaghiusa nga gipangulohan sa dugay nang campaign manager ug kanhing konsehal nga si Jose "Joey" Daluz III.<ref name="MR_2022COC">{{cite news |last1=Sitchon |first1=John |title=Mike Rama files candidacy for Cebu City mayor |url=https://www.rappler.com/philippines/elections/mike-rama-files-certificate-candidacy-mayor-cebu-city-2022/ |access-date=28 May 2025 |agency=Rappler |date=8 Oct 2021}}</ref> Ang tambalang Rama-Garcia, nga ni-endorso sa UniTeam ni presidential candidate [[Bongbong Marcos]] ug vice-presidential candidate [[Sara Duterte]], gi-endorso sad usab sa mopahawa nang Presidente nga si Rodrigo Duterte kaniadtong Abril 2, 2022.<ref>{{cite news |title=Duterte endorses Rama-Garcia tandem |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/duterte-endorses-rama-garcia-tandem |access-date=28 May 2025 |agency=SunStar Cebu |date=2 Apr 2022}}</ref> Napildi ni Rama ang duha ka konsehal aron makadaug og tibuok termino isip mayor, pinaagi sa 226,328 ka boto batok sa 190,836 ka boto ni kandidato sa BOPK nga si Margot Osmeña ug 132,510 ka boto sa independenteng kandidato nga si Dave Tumulak.<ref name="CC_2022ER">{{cite news |title=Cebu City - Cebu - Eleksyon 2022 - GMA News Online |url=https://www.gmanetwork.com/news/eleksyon2022/results/local/REGION+VII/CEBU/CITY+OF+CEBU/ |access-date=22 May 2025 |date=9 May 2022}}</ref><ref name="CC_2022ER2">{{cite news |last1=Letigio |first1=Delta Dyrecka |title=Rama-Garcia, Barug-PDP Laban win majority in Cebu City |url=https://cebudailynews.inquirer.net/440283/rama-garcia-barug-pdp-laban-win-majority-in-cebu-city |access-date=28 May 2025 |agency=Cebu Daily News |date=10 May 2022}}</ref> Niadtong Hulyo 21, 2022, napili si Rama isip National President sa League of Cities of the Philippines (LCP), ang opisyal nga organisasyon sa tanang mayor sa mga siyudad sa Pilipinas.<ref name="MR_LCP" /> Apan siya gitaktak sa maong posisyon sa LCP National Executive Board niadtong Hulyo 19, 2024, human sa iyang suspensiyon sa buhatan niadtong Mayo 7. Napulihan siya ni LCP Executive Vice President ug Quezon City Mayor Joy Belmonte. Sa sinugdanan, gikwestyon ni Rama ang pagkalehitimo sa maong lihok, apan sa ulahi midawat siya niini ug mipadayag sa iyang pagsalig kang Belmonte.<ref>{{cite news |last=Padronia |first=Earl Kim H. |title=Mike Rama out as LCP president |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/mike-rama-out-as-lcp-president |agency=SunStar Cebu |date=24 Jul 2024 |access-date=3 Jun 2025}}</ref><ref>{{cite news |last=Padronia |first=Earl Kim H. |title=Rama respects decision to temporarily replace him as nat’l president |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/rama-respects-decision-to-temporarily-replace-him-as-natl-president |agency=SunStar Cebu |date=27 Jul 2024 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> Niadtong Agosto 2, 2022, nagpositibo si Rama sa COVID-19. Gipasalamatan niya ang pagka-kompleto sa iyang pagpabakuna ug booster shots tungod kay wala siyay mga sintomas, ug gi-awhag usab niya ang publiko sa pagpabakuna.<ref>{{cite news |title=Cebu Mayor Michael Rama tests positive for COVID-19 |url=https://www.abs-cbn.com/news/08/03/22/cebu-mayor-michael-rama-tests-positive-for-covid |agency=ABS-CBN News |date=2022-08-03 |access-date=2025-06-09}}</ref> Niadtong Setyembre 29, 2022, napili si Rama isip PDP-Laban Vice President para sa Visayas sa ika-40 anibersaryo ug general assembly sa partido nga gipahigayon sa Pasay City. Sa wala pa niini, siya na ang presidente sa PDP-Laban Cebu City chapter.<ref>{{cite news |title=Mike Rama now PDP-Laban's VP for the Visayas |url=https://cebudailynews.inquirer.net/466779/mike-rama-now-pdp-labans-vp-for-the-visayas |agency=Cebu Daily News |date=10 Oct 2023 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Niadtong Nobyembre 9, 2022, gi-deny ni Rama ang mga akusasyon sa mga residente sa Lot 937 sa Sitio San Miguel, Barangay Apas nga wala motabang ang kagamhanan sa siyudad human gidemolis ang 167 ka panimalay aron ipahimutang ang usa ka proyekto sa yuta nga gihimo sa property developer nga Century Horizons, nga girepresentar ni kanhi Kongresista Edgar Erice. Miingon si Rama nga iyang gitagad ang mga hangyo sa mga residente, apan nagdumili siya sa pagdetalye sa mga lakang nga iyang gihimo.<ref>{{cite news |title=Rama to Lot 937 residents: “The city government will be a part of the solution, but according to the law” |url=https://cebudailynews.inquirer.net/473885/rama-to-lot-937-residents-the-city-government-will-be-a-part-of-the-solution-but-according-to-the-law |agency=Cebu Daily News |date=2022-11-09 |access-date=2025-06-21}}</ref> Kadaghanan sa mga na-displace nga residente na-relocate pagka 2024, uban sa tabang sa gobyerno sa lalawigan (ubos nila Gobernador Junjun Davide ug Gwen Garcia) nga mitabang sa paghatag og relocation sites ug tabang pinansyal.<ref>{{cite news |title=Lot 937 occupants to move to Capitol lot in Apas |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/lot-937-occupants-to-move-to-capitol-lot-in-apas |agency=SunStar Cebu |date=2024-01-17 |access-date=2025-06-21}}</ref> Niadtong Oktubre 21, 2023, gibatikos na usab ni kanhing mayor Osmeña si Rama sa usa ka press conference, nga miingon nga mosuporta siya sa bisan kinsa nga modagan batok kang Rama sa 2025—ug bisan pa nga mas pilion pa daw niya nga mobotar sa iyang iro kaysa kang Rama. Giingon ni Osmeña nga gatusan ka milyon nga pondo sa siyudad ang nasayang tungod sa PHP 3 bilyon (USD 54 milyon) nga gigasto sa Cebu City Medical Center (CCMC), nga hangtod karon wala pa makompleto ug giingong sobra ang presyo. Gitandi niya kini sa iyang PHP 6 bilyon (USD 108 milyon) nga gigasto sa pagkompleto sa South Road Properties (SRP) sa panahon sa iyang paglingkod. Dugang pa, giakusahan niya si Rama nga nakapahinabo og dugayng kapildihan sa kita sa siyudad human ibaligya ang 50 ka ektarya sa SRP ngadto sa Ayala Corporation ug SM Supermalls, nga kuno nagpasagad sa PHP 6 bilyon nga kita matag ektarya. Giakusahan usab ni Osmeña si Rama sa pagpabor sa duha ka korporasyon pinaagi sa pagpamubo sa ruta sa Cebu Bus Rapid Transit System (CBRT) gikan sa orihinal nga 25 kilometro (Bulacao hangtod Talamban) ngadto sa 12 kilometro na lang (SM Seaside hangtod Ayala Center), nga kuno makapabor sa supermalls apan maka-alkansi sa mga ordinaryong tawo. Wala nikomento si Rama kabahin sa mga pasangil ni Osmeña.<ref>{{cite news |title=Tomas hits Rama |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2023/10/22/2305694/tomas-hits-rama |agency=The Freeman |date=22 Oct 2023 |access-date=6 Jun 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Tomas Osmeña vs. Mike Rama: The long-running political rivalry |url=https://mycebu.ph/article/tomas-osmena-mike-rama/ |website=MyCebu.ph |date=10 Aug 2023 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Niadtong Marso 2024, nagpasaka og reklamong administratibo si Rama sa Office of the President (OP) batok kang Gobernador Gwen Garcia, human ipahunong sa gobernador ang pagtukod sa usa ka CBRT station atubangan sa [[Kapitolyo sa Lalawigan sa Sugbo]]. Giakusahan ni Rama si Garcia sa pag-abuso sa gahum tungod sa iyang pagpanghilabot sa usa ka proyekto sa nasyonal nga gobyerno ilawom sa Department of Transportation (DOTr). Mitubag si Garcia nga iyang gipanalipdan ang kultural ug kasaysayanong integridad sa Capitol, nga usa ka historical landmark. Tungod niini, mi-resign si Garcia gikan sa PDP-Laban niadtong Mayo 28, tungod sa iyang giingon nga "irreconcilable conflict" ug sa posisyon ni Rama isip Vice President for the Visayas sa partido.<ref>{{cite news |title=Gwen Garcia resigns from PDP‑Laban |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/gwen-garcia-resigns-from-pdp-laban |agency=SunStar Cebu |date=2024-05-28 |access-date=2025-06-12}}</ref> Niadtong Oktubre 30, gibasura sa OP ang reklamo ni Rama tungod sa kakuwang og ebidensya.<ref>{{cite news |title=Rama's complaint vs Gwen junked |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2024/10/31/2396605/ramas-complaint-vs-gwen-junked |agency=The Freeman |date=31 Oct 2024 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Human gi-demolish ni Rama ang duha sa napulo ka overpass sa siyudad niadtong Marso 2024 aron pulihan kuno og mga underpass, gibasol siya ni Osmeña sa pagka-incompetente. Giingon ni Osmeña nga ang tungod sa pagbungkat, ang mga apektadong lugar magpabilin nga walay luwas ug maayong labanganan. Gibutyag usab ni Osmeña nga kaniadto misupak si Rama sa pagtukod sa maong mga overpasses nga gisponsoran sa yumaong Rep. Raul del Mar, ug misuporta na lang sa plano sa flared intersections nga adunay at-grade crossings, apan human sa lima ka tuig, wala gihapon naugmad ang bisan usa, samtang ang underpasses mas dugay pa gyud matukod.<ref>{{cite news |last=Piquero |first=Pia |title=Osmeña criticizes Rama for removing all Cebu City skywalks |url=https://cebudailynews.inquirer.net/562331/osmena-criticizes-rama-for-removing-all-cebu-city-skywalks |agency=Cebu Daily News |date=16 Mar 2024 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Mitubag si Rama nga ang mga overpasses daan na ug dili na angay gamiton, ilabi na kay dili kini accessible sa mga persons with disabilities (PWDs) nga maglisod og lakaw. Gipahayag usab niya nga ang overpasses gigamit isip tulogan sa mga namamalimos ug nahimong tapunan sa mga hugaw ug tae sa tawo.<ref name="MR_SGlike1">{{cite news |title=Rama: Singapore-like Cebu City with Melbourne features, Taiwan training |url=https://cebudailynews.inquirer.net/562905/rama-singapore-like-cebu-city-with-melbourne-features-taiwan-training |agency=Cebu Daily News |date=17 Mar 2024 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Niadtong Abril 11, 2024, gikansela ni Rama ang usa ka memo nga iyang gipirmahan niadtong Abril 2 alang sa pagbalhin sa Cebu City Office of Senior Citizens Affairs (OSCA), human sa hangyo ni Konsehal Jun Alcover. Miingon si Rama nga iyang susihon kung giunsa niya pagpirma sa memo nga gikan sa City Treasurer’s Office, nga gipasanginlan niya ang kadaghan sa papeles nga iyang pirmahan matag-adlaw. Ang iyang desisyon nga ikansela ang pagbalhin gidayeg ni Alcover ug ni OSCA Head Homer Cabaral.<ref>{{cite news |title=Rama cancels move order, OSCA to remain in same location |url=https://cebudailynews.inquirer.net/567883/rama-cancels-move-order-osca-to-remain-in-same-location |agency=Cebu Daily News |date=2024-10-16 |access-date=2025-06-20}}</ref> Niadtong Abril 20, 2024, misugo si Rama og usa ka fact-finding investigation human gisaway ni Alcover ang hepe sa City Agriculture Department (CAD) nga si Joelito Baclayon sa pagkakuwang sa preparasyon batok sa El Niño ug sa wala paggamit sa budget sa CAD sa miaging tuig.<ref name="MR_CAD">{{cite news |title=Rama orders probe of Baclayon days after defending CAD chief |url=https://cebudailynews.inquirer.net/568948/rama-orders-probe-of-baclayon-days-after-defending-cad-chief |agency=Cebu Daily News |date=2024-10-18 |access-date=2025-06-20}}</ref> Sa usa ka privilege speech niadtong Abril 4, giakusahan ni Alcover si Baclayon sa kapabayaan. Gisuklian ni Baclayon ang mga pasangil ug miingon nga wala siya nadawat nga reklamo gikan sa mga mag-uuma sa siyudad. Gitawag ni Alcover nga bakakon si Baclayon, ug gipakita sa media ang mga hulagway sa nadaot nga tanom tungod sa kainit sa El Niño.<ref>{{cite news |title=Alcover calls Baclayon, Cebu City agriculture chief, a ‘liar’ |url=https://cebudailynews.inquirer.net/568220/alcover-calls-baclayon-cebu-city-agriculture-chief-a-liar |agency=Cebu Daily News |date=2024-10-17 |access-date=2025-06-20}}</ref> Sa sinugdanan, misuporta si Rama kang Baclayon, apan sa ulahi miingon nga ang imbestigasyon patas alang kang Alcover ug mopahimo kang Baclayon nga ipanukad ang iyang kaugalingon.<ref name="MR_CAD" /> Human ma-suspendido ni Rama niadtong Mayo 8, misibya si Alcover og panawagan nga kuhaon si Baclayon niadtong Hunyo 14, miingon nga wala paminawi ni Rama ang iyang tambag, ug gihangyo si Acting Mayor Raymond Alvin Garcia nga ilisan si Baclayon.<ref>{{cite news |title=Alcover calls for City Agri head’s resignation anew |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/alcover-calls-for-city-agri-heads-resignation-anew |agency=SunStar Cebu |date=2024-06-15 |access-date=2025-06-21}}</ref> Gipulihan ni Garcia si Baclayon isip City Agriculturalist sa ulahing bahin sa 2024.<ref>{{cite news |agency=DYHP RMN Cebu 612 |title=Nanamilit nang daan si Cebu City Agriculturist Joelito Baclayon sa iyang mga sakop |url=https://www.facebook.com/dyhprmncebu612/posts/pfbid02GpWZ3CJbBeu8AcHcVxCReUZYTU7CDAB7Sy8qq9YrXYAr9i4mAEGeGPEgGUc7ederl |website=Facebook - DYHP RMN CEBU |access-date=21 June 2025 |date=26 Sep 2024}}</ref> ====''Singapore-like'' nga paglantaw ==== Atol sa iyang inaugural address niadtong Hunyo 30, 2022, gipadayag ni Mayor Michael Rama ang iyang ambisyoso nga plano alang sa usa ka “[[Singapore (ulohang dakbayan)|Singapore]]-like Cebu City”, nga ang inspirasyon mao'y iyang bag-ohay nga biyahe ngadto sa Singapore. Ang maong paglantaw mitutok sa pagpalambo sa mass transit, sustainability, inprastruktura, pabalay, ug digitalisasyon sa mga serbisyo sa dakbayan.<ref>{{cite news |title=Rama envisions a Singapore-like Cebu City |url=https://cebudailynews.inquirer.net/450493/rama-envisions-a-singapore-like-cebu-city |agency=Cebu Daily News |date=2022-06-30 |access-date=2025-06-12}}</ref> Niadtong Pebrero 13, 2023, iyang gibutyag ang replica sa Singapore Merlion sulod sa Carbon Market, ang kinadak-ang pampublikong merkado sa siyudad, nga nakadawat og halo-halong reaksyon gikan sa katawhan.<ref>{{cite news |title=What Cebuanos think of the Merlion’s replica as a symbol of Cebu City’s Singapore‑like dream |url=https://cebudailynews.inquirer.net/490775/what-cebuanos-think-of-the-merlions-replica-as-a-symbol-of-cebu-citys-singapore-like-dream |agency=Cebu Daily News |date=2023-02-26 |access-date=2025-06-12}}</ref> Ang "Singapore-like" vision mikabat og daghang kritikismo, ilabi na sa kakulang sa klaro ug tukmang mga tumong, sa paghatag ug prayoridad sa dagkong proyekto bisan pang limitado ra ang pondo sa siyudad, ug sa pagpasagad sa pang adlaw-adlaw nga panggobyerno ug panghatag sa mga batakang serbisyo.<ref>{{cite news |title=Explainer: Mayor Mike Rama wants Cebu City to become 'Singapore‑like' |url=https://www.sunstar.com.ph/article/1937375/cebu/local-news/explainer-mayor-mike-rama-wants-cebu-city-to-become-singapore-like |agency=SunStar Cebu |date=2022-08-09 |access-date=2025-06-12}}</ref> Human sa mga opisyal nga pagbisita ni Rama sa [[Melbourne, Australia|Melbourne]] niadtong Disyembre 2023 ug [[Republika sa Tsina|Taiwan]] niadtong Marso 2024, giusab niya ang slogan aron mahimong “Singapore-like Cebu City with Melbourne features and Taiwan training.”<ref name="MR_SGlike1" /><ref>{{cite news |title=EDITORIAL - First Singapore, now Melbourne too? |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2023/12/22/2320657/editorial-first-singapore-now-melbourne-too |agency=The Freeman |date=2023-12-22 |access-date=2025-06-12}}</ref> Ang bag-ong slogan nakadani og dugang pang nga pagsaway. Ang mga editorial sa lokal nga pamantalaan mitawag niini og sobrang ambisyoso ug dili praktikal, ug misugyot nga ang Sugbo unta magtutok sa kaugalingong pagpalambo imbis nga kopyahon ra ang ubang siyudad.<ref name="MR_SGlike2">{{cite news |title=EDITORIAL — A too-far-off dream |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2024/10/11/2391737/editorial-too-far-dream |agency=The Freeman |date=2024-10-11 |access-date=2025-06-12}}</ref> Si Cebu Governor Gwen Garcia misaway sab sa slogan, nga iyang giingon nga wala nagpakita sa tinuod nga pagkaila sa Sugbo.<ref name="MR_SGlikeEnd">{{cite news |title=Cebu City mayor junks Rama's 'Singapore-like' slogan |url=https://mb.com.ph/2024/10/9/cebu-city-mayor-junks-rama-s-singapore-like-slogan |agency=Manila Bulletin |date=9 Oct 2024 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Nagkadaghan usab ang mga meme o kataw-anan batok sa branding, sama sa mga pulong nga “Singa''pool''-like Cebu” sa panahon sa baha ug “Singa''poor''-like Cebu” kon adunay problema sa koleksyon sa basura. Ang slogan gisaway sa social media ingon nga wala'y kalabot sa tinuod nga sitwasyon ug panginahanglan sa siyudad.<ref name="MR_SGlike2" /><ref>{{cite web |title=What’s up with Mayor Rama’s obsession with turning Cebu into Singapore? |url=https://www.reddit.com/r/Cebu/comments/112vubt |website=Reddit |date=2023-02-15 |access-date=2025-06-12}}</ref><ref>{{cite web |title=Singapore-Like Cebu City With Melbourne Features And Taiwan Training |url=https://www.reddit.com/r/Cebu/comments/1bih7sz |website=Reddit |date=2024-03-19 |access-date=2025-06-12}}</ref><ref>{{cite web |title=Singapore like |url=https://www.reddit.com/r/Cebu/comments/134mrw0 |website=Reddit |date=2023-05-01 |access-date=2025-06-12}}</ref> Niadtong Hulyo 2024, ang Commission on Audit (COA), sa ilang 2023 audit report, misulti nga ang siyudad kulang sa pondo aron masuportahan ang “Singapore-like” vision ni Rama. Giila sa COA nga “unrealistic” ang mga income projection sa siyudad sulod sa niaging lima ka tuig, ug giingon nga ang 2023 mao ang “pinaka-agresibo.”<ref>{{cite news |title=COA says Cebu City lacks cash reserves for 'Singapore-like' vision |url=https://cebudailynews.inquirer.net/586860/coa-says-cebu-city-lacks-cash-reserves-for-singapore-like-vision |agency=Cebu Daily News |date=2 May 2024 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Niadtong Oktubre 9, 2024, opisyal nga gibiyaan ang slogan human si Raymond Alvin Garcia, nga bag-ong misalmot isip mayor, mipahibalo sa pag-retire sa “Singapore-like” branding. Mitutok na siya sa pagpasigarbo sa tinuod nga identidad sa Sugbo, nga iyang giila nga mas karaan pa nga sibilisasyon kumpara sa Singapore.<ref name="MR_SGlikeEnd" /> ====Suspensiyon pag 2024 ug pagkontra kang Raymond Garcia==== <!--: ''Tan-awa usab: [[#Suspensions from office|Suspensions from office]]''--> Niadtong Mayo 8, 2024, gihatagan og preventive suspension sa unom ka bulan si Rama sa Office of the Ombudsman tungod sa pagpugong sa suweldo sa upat ka empleyado sa siyudad. Si Bise Mayor Raymond Alvin Garcia mipuli isip acting mayor niadtong Mayo 14, ug iyang gipulihan si City Administrator Collin Rosell ug si City Assessor Maria Teresa Rosell, nga apil usab sa mga gi-suspenso. Si Garcia usab misugo og imbestigasyon batok sa giingong harassment nga gibuhat sa kampo ni Rama batok sa mga nagreklamong kawani nga mitultol sa suspensiyon.<ref name="MR_2024suspended">{{cite news |last1=Cariaso |first1=Bella |title=Garcia assumes post of acting Cebu City mayor |url=https://www.philstar.com/nation/2024/05/14/2354930/garcia-assumes-post-acting-cebu-city-mayor |access-date=25 May 2025 |agency=PhilSTAR |date=14 May 2024}}</ref> Ingon acting mayor, gipadayag ni Garcia nga iyang gamiton ang mas diplomatikong pamaagi, tandi sa mas agresibong kuno nga estilo ni Rama.<ref>{{cite news |last1=Piquero |first1=Pia |title=‘Aggressive vs Diplomatic’: Acting Mayor Garcia takes different approach from Rama |url=https://cebudailynews.inquirer.net/573334/aggressive-vs-diplomatic-acting-mayor-garcia-takes-different-approach-from-rama |access-date=28 May 2025 |agency=Cebu Daily News |date=14 May 2024}}</ref> Bisan pa nga gipanghimatuud ni Rama kaniadtong Pebrero 17 nga si Garcia gihapon ang iyang ka-tandem sa 2025, nagkadugay, mas mikusog ang iyang pagpangsaway sa liderato ug palisiya ni Garcia isip acting mayor.<ref name="MR_RGbreakup">{{cite news |last1=Piquero |first1=Pia |title=Rama-Garcia tandem in 2025 polls: Is it no more? |url=https://cebudailynews.inquirer.net/578605/rama-garcia-tandem-on-2025-polls-is-it-no-more |access-date=28 May 2025 |agency=Cebu Daily News |date=14 Jun 2024 |quote="When [former mayor] Labella died, [#1 councilor] Dondon immediately ascended as vice mayor… he is now cons vice mayor, so who can stop him from becoming a full-fledged vice mayor?"}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mascardo |first1=Iris Hazel |title=On policy direction: Same with Rama, but diplomatic approach - Garcia |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2024/06/04/2360272/policy-direction-same-rama-diplomatic-approach-garcia |access-date=28 May 2025 |agency=The Freeman |date=4 Jun 2024}}</ref> Giakusahan ni Rama si Garcia nga milapas sa limitasyon sa usa ka acting mayor ug wala motuman sa ilang sabut nga dili usbon ang mga polisiya ni Rama. Gi-deny kini ni Garcia.<ref>{{cite news |last1=Piquero |first1=Pia |title=Garcia responds to Rama: Don’t blame me |url=https://cebudailynews.inquirer.net/584714/garcia-responds-to-rama-dont-blame-me |access-date=28 May 2025 |agency=Cebu Daily News |date=15 Jul 2024}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mascardo |first1=Iris Hazel |title=Despite Rama’s harsh words: Raymond still considers Mike a political ally |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2024/08/15/2378057/despite-ramas-harsh-words-raymond-still-considers-mike-political-ally |access-date=28 May 2025 |agency=PhilSTAR |date=15 Aug 2024}}</ref> Niadtong Hunyo 17, misugid si Garcia nga nibati na siya og kalain sa mga padayong pagsaway gikan ni Rama, pero higala gihapon ang iyang pagtan-aw kaniya. <ref>{{cite news |last1=Piquero |first1=Pia |title=Raymond Garcia: Mike Rama is still a friend |url=https://cebudailynews.inquirer.net/589941/raymond-garcia-rama-is-still-a-friend |access-date=28 May 2025 |agency=Cebu Daily News |date=14 Aug 2024}}</ref> Dili usab makita si Garcia sa usa ka tigum sa Barug niadtong Hunyo 12, diin gipasabot ni Rama ang posibilidad nga iyang pilion si Acting Vice Mayor Dondon Hontiveros isip bag-ong ka-tandem sa 2025.<ref name="MR_RGbreakup" /> Niadtong Agosto 12, 2024, gipakita ni Rama ang usa ka hapit 30-minutong video sa iyang mga kaalyado ug sa mga mamamahayag sa Casino Español de Cebu. Sa maong video, iyang gisaway si Acting Mayor Garcia ug si Governor Gwen Garcia, ilabi na sa dili pag-renew sa pipila ka opisyales sa siyudad, ug sa pag-sulbar ni Garcia sa mga pagbikil batok sa Cebu Port Authority (CPA) ug sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD). Giakusahan ni Rama si Gov. Garcia nga nanghilabot sa mga butang sa siyudad ug nga naglapas sa awtonomiya sa Dakbayan sa Sugbo, ug misugyot pa nga hatagan balik og katungod ang mga lumulupyo sa dakbayan sa pagboto sa gobernador sa eleksiyon sa probinsya. Mi-reklamo sab si Rama nga wala siya giimbitar sa seremonyas sa 2024 Palarong Pambansa, ug gisaway ang pag-host sa dakbayan sa Pasigarbo sa Sugbo subay sa hangyo sa probinsya.<ref name="MR_vsGarcias">{{cite news |title=Rama criticizes Raymond, Gwen |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/rama-criticizes-raymond-gwen |agency=SunStar Cebu |date=2024-08-12 |access-date=2025-06-13}}</ref> Niadtong Setyembre 23, 2024, gianunsyo si Garcia isip bag-ong party president sa gibanhaw nga KUSUG, puli sa iyang amahan nga si kanhing Mayor Alvin Garcia. Giingon sab niya nga abli siya sa posibilidad nga modagan og mayor sa 2025.<ref>{{cite news |last1=Piquero |first1=Pia |title=Raymond is new Kusug president, open to run as Cebu City mayor |url=https://cebudailynews.inquirer.net/596560/raymond-is-new-kusug-president-open-to-run-as-cebu-city-mayor |access-date=28 May 2025 |agency=Cebu Daily News |date=23 Sep 2024}}</ref> Sa mosunod nga adlaw, Setyembre 24, opisyal nga gibungkag ni Rama ang koalisyon sa Barug ug KUSUG, ug giputol ang iyang alyansa ni Garcia.<ref>{{cite news |last1=Piquero |first1=Pia |title=Rama ends coalition with Garcia for 2025 election |url=https://cebudailynews.inquirer.net/596821/rama-ends-coalition-with-garcia-for-2025-elections |access-date=28 May 2025 |agency=Cebu Daily News |date=25 Sep 2024 |quote=Tensions between the two have only grown since Garcia assumed the role of acting mayor. Rama has openly criticized Garcia for the changes he implemented in Cebu City during his leadership, particularly his diplomatic approach. “Maabot ang panahon magkita ta, I’m telling you. You better watch out,” Rama said.}}</ref> === Kampanya sa pagka-mayor sa 2025 === : ''Tan-awa usab: [[#Pagkasibya ug diskwalipikasyon sa gobyerno|Pagkasibya ug diskwalipikasyon sa gobyerno]], [[#Mga protesta sa eleksyon|Mga protesta sa eleksyon]]'' Niadtong Setyembre 24, 2024, gianunsyo ni Rama ang mga kandidato sa Barug para sa 2025, diin labing napansin ang pag-apil ni Franklyn Ong, Presidente sa Liga ng mga Barangay (LnB) Cebu City, nga vice mayoral candidate sa BOPK niadtong 2022 ug dugay nang kaalyado sa BOPK.<ref>{{cite news |title=Barug unveils slate for 2025 elections |url=https://cebudailynews.inquirer.net/596824/barug-unveils-slate-for-2025-elections |agency=Cebu Daily News |date=2024-09-25 |access-date=2025-06-09}}</ref> Ang Barug namugna og koalisyon uban sa BagOng Sugbo, usa ka grassroots movement nga bag-o lang gitukod ni Ong, ug ilang gilunsad ang koalisyong ''Partido Barug BagOng Sugbo Team Rama''. Ni-file sila sa ilang kandidatura niadtong Oktubre 3: si Rama midagan pag-usab isip mayor, si Dondon Hontiveros para sa tibuok nga termino isip bise mayor, si Ong para kongresista sa [[North District]], ug si Edu Rama balik sa South District.<ref>{{cite news |title=Partido Barug BagOng Sugbo files candidacies, full slate announced |url=https://cebudailynews.inquirer.net/598458/partido-barug-bagong-sugbo-files-candidacies-full-slate-announced |agency=Cebu Daily News |date=2024-10-04 |access-date=2025-06-13}}</ref> Sa samang adlaw, gipagawas sa Ombudsman ang iyang desisyon nga petsado Setyembre 19, nga nagpahawa kang Rama sa iyang katungdanan ug permanente siyang gi-diskwalipikar sa pagserbisyo sa gobyerno.<ref name="MR_DQ1" /> Sumala sa balaod sa pagsunod-sunod sa posisyon, si Bise Mayor Raymond Garcia ang mipuli isip mayor ug misumpa sa katungdanan niadtong Oktubre 9.<ref name="MR_legalTimeline" /> Gi-kansela sa COMELEC ang certificate of candidacy ni Rama tungod sa iyang diskwalipikasyon, apan na-bali kini human siya nakakuha og Temporary Restraining Order (TRO) gikan sa Korte Suprema niadtong Oktubre 22, aron nagpabilin ang iyang pangalan sa balota.<ref>{{cite news |title=Rama asks Supreme Court to stop Comelec from canceling COC |url=https://www.rappler.com/philippines/elections/rama-asks-supreme-court-stop-comelec-canceling-coc/ |agency=Rappler |date=2024-10-07 |access-date=2025-06-13}}</ref><ref>{{cite news |last=Mayol |first=Ador Vincent S. |last2=Semilla‑Dakay |first2=Nestle |title= SC issues TRO on reelection disqualification cases vs 2 Cebu mayors |url=https://www.inquirer.net/418454/sc-issues-tro-on-reelection-disqualification-cases-vs-2-cebu-mayors/ |agency=Philippine Daily Inquirer |date=2024-10-22 |access-date=2025-06-13}}</ref> Niadtong Oktubre 31, 2024, gipahibalo ni Rama nga iyang gi-challenge ang pag-puli ni Garcia sa pagka-mayor, pinaagi sa pagsaka og kasong usurpation of authority.<ref>{{cite news |last1=Piquero |first1=Pia |title=Rama to file case against Raymond Garcia for ‘usurpation’ |url=https://cebudailynews.inquirer.net/603584/rama-to-file-case-against-raymond-garcia-for-usurpation |access-date=28 May 2025 |agency=Cebu Daily News |date=31 Oct 2024}}</ref> Sunod niini, gipasakaan og daghang reklamo si Garcia sa Ombudsman gikan kang Rama, iyang mga kaalyado, ug mga kanhi empleyado sa siyudad, apan gibasura kini sa opisina, nga mipabor sa pagka-lehitimo ni Garcia isip mayor.<ref>{{cite news |last1=Piquero |first1=Pia |title=Ombudsman upholds Garcia’s legitimacy as Cebu City mayor |url=https://cebudailynews.inquirer.net/628905/ombudsman-upholds-garcias-legitimacy-as-cebu-city-mayor |access-date=28 May 2025 |agency=Cebu Daily News |date=21 Mar 2025 |quote="The Office of the Ombudsman has dismissed a complaint against Mayor Raymond Alvin Garcia over the termination of a co-terminus employee, upholding his authority as Cebu City’s chief executive. It further weakens former Mayor Michael Rama’s claim to the mayoral seat."}}</ref><ref>{{cite news |last1=Seblos |first1=John Paul |title=8th case vs Garcia tossed |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/8th-case-vs-garcia-tossed |access-date=28 May 2025 |agency=SunStar Cebu |date=20 Apr 2025}}</ref> Niadtong Pebrero 19, 2025, gipahibalo ni Rama nga iyang gibawi ang suporta sa Tingog Party List human ang kanhing Pangulong Rodrigo Duterte mipahayag og suporta sa mga kandidato sa Barug niadtong Pebrero 13. Ang unang nominee sa Tingog mao si Rep. Yedda Romualdez, asawa ni House Speaker Martin Romualdez. Gipadayag sab ni Rama ang iyang pagsupak sa impeachment batok kang Bise Presidente Sara Duterte, anak sa kanhing presidente.<ref>{{cite news |title=Barug Team Rama drops support for Romualdez’ Tingog Partylist |url=https://cebudailynews.inquirer.net/623950/barug-team-rama-drops-support-for-romualdez-tingog-partylist |agency=Cebu Daily News |date=2025-02-19 |access-date=2025-06-13}}</ref> Si Speaker Romualdez—usa ka ig-agaw ni Presidente Bongbong Marcos—ang nangulo sa malampusong impeachment drive batok sa bise presidente, nga gitan-aw nga resulta sa panagbungol sa mga dinastiyang Marcos ug Duterte.<ref>{{cite web |last=Wong |first=Andrea Chloe |title=A family feud in the Philippines |url=https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/family-feud-philippines |website=Lowy Institute |publisher=Lowy Institute |date=2025-02-21 |access-date=2025-06-13}}</ref> Niadtong Abril 22, 2025, napulo'g walo (18) ka mga kanhi empleyado sa siyudad nga konektado kang Rama ang gisugo nga ibalik ang handheld radios nga gihatag kaniadto sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO). Matod sa CDRRMO, ilang nasakmit ang radio communications niadtong unang bahin sa Abril nga nagpakita nga gigamit ang mga radio alang sa kampanya ni Rama, nga bawal ubos sa balaod batok sa paggamit sa butang sa gobyerno para sa pulitika. Gi-warningan ni Garcia nga adunay 72 ka oras ang mga responsable aron mobalik sa mga radyo, human niini, posible silang pasakaan og kaso sa City Legal Office. Si Rama mitubag sa Cebu Daily News nga wala kuno siya kahibalo sa maong panghitabo.<ref>{{cite news |title=Return city‑issued radios used in campaign, Garcia orders Rama camp |url=https://cebudailynews.inquirer.net/634122/return-city-issued-radios-used-in-campaign-garcia-orders-rama-camp |agency=Cebu Daily News |date=2025-04-22 |access-date=2025-06-03}}</ref> Niadtong Mayo 12, 2025, napildi si Rama sa pagka-mayor, ikatulo sa resulta human ni Archival ug Garcia. Daog si Archival sa usa ka wala damhang kadaogan. Pildi ang halos tanang kandidato sa Barug, gawas lang sa South District diin nakadaug ang upat ka konsehal, ug si Rep. Edu Rama nga gipili balik.<ref name="CC_2025ER">{{cite news |title=Halalan 2025 CITY OF CEBU Election Results |url=https://halalanresults.abs-cbn.com/local/city-of-cebu |access-date=22 May 2025 |agency=ABS-CBN News |date=12 May 2025}}</ref><ref>{{cite news |last=Roque |first=Nika |date=2025-05-13 |title=Archival, Osmeña win mayor and vice mayor positions in Cebu City |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/945978/archival-osme-a-win-mayor-and-vice-mayor-positions-in-cebu-city/story/ |access-date=2025-05-28 |agency=GMA News Online}}</ref> Sama sa iyang pagkapildi kaniadtong 2016, wala gidawat ni Rama ang resulta, nagpasaka og election protest, ug nangayo og manual recount sa eleksyon.<ref name="MR_2025loss">{{cite news |title=Mike Rama refuses to concede Cebu City mayoral defeat |url=https://cebudailynews.inquirer.net/637639/mike-rama-refuses-to-concede-cebu-city-mayoral-defeat |agency=Cebu Daily News |date=2025-05-21 |access-date=2025-06-13}}</ref><ref name="MR_2025loss2">{{cite news |title=Mike Rama seeks manual vote recount after loss to Archival |url=https://cebudailynews.inquirer.net/638923/mike-rama-seeks-manual-vote-recount-after-loss-to-archival |agency=Cebu Daily News |date=2025-05-23 |access-date=2025-06-13}}</ref> == Mga kontrobersiya ug isyung legal == Niadtong Enero 2011, giakusahan si Rama nga nang-abusar kuno sa iyang gahum batok sa negosyante ug tigbaligya og pabuto nga si Bryan Lim, human gireklamo nga gipaguba ni Rama ang PHP 3 milyon (USD 60,000) nga mga paputok nga nasakmit kay gi-display sa dili gitugot nga lugar. Giingon sa abogado ni Lim nga si Atty. Noel Archival nga wala nasundan ang legal nga sa pagbungkag sa paputok, ug nga untang gihatagan og higayon si Lim nga ihatag nalang kini para sa Sinulog festival. Si Lim mipahayag nga plano niya pasakaan og kaso si Rama alang sa grave abuse of authority.<ref>{{cite news |title=Pyro trader mulls raps vs city government |url=https://www.philstar.com/cebu-news/2011/01/04/644794/pyro-trader-mulls-raps-vs-city-government |agency=The Freeman |date=4 Jan 2011 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Dugang pa, si Rama perming gi-kritika tungod sa sige og kanta ug paghisgot sa iyang kaugalingon ug pamilya sa mga opisyal nga aktibidad ug miting imbes nga tutokan ang trabaho.<ref>{{cite web |title=Cebu City suspended mayor Rama was disqualified |url=https://www.reddit.com/r/Philippines/comments/1fvb19v/cebu_city_suspended_mayor_rama_was_disqualified |website=Reddit |publisher=r/Philippines |access-date=2025-06-20}}</ref> Niadtong Disyembre 3, 2013, usa ka video ang mitumaw sa Facebook nga nagpakita kang Rama nagkanta sa miting uban sa mga ulo sa mga BPO companies. Ang nag-post sa video miingon nga nawad-an sila og trabaho human ang ilang kompanya nag-downsize sa Cebu team, mahitungod na ilang boss gikan sa gawas nasuko sa gikalas nga oras, nga gihulagway niya nga ang miting ni Rama mao ang "pinakamahal nga walay pulos nga konsiyerto" nga ilang nasaksihan.<ref>{{cite web |title=BPO heads and Mike Rama Dec 3 2013 |url=https://www.facebook.com/watch/?v=1904726016420521 |website=Facebook - BPO Secrets |date=2016-05-16 |access-date=2025-06-20}}</ref> ===COA disallowances=== Ang Commission on Audit (COA) usa ka independyenteng constitutional commission nga gitahasan nga panalipdan ang pondo sa gobyerno batok sa kurapsyon, pinaagi sa pag-audit sa mga gasto sa gobyerno. Adunay gahum ang COA nga i-disallow o balibaran ang mga gasto nga ilang giisip nga dili regular, dili kinahanglan, sobra, labing mahalon, o iligal, ug ipahibalik kini sa mga opisyal nga responsable ngadto sa kaban sa gobyerno. Mahimo usab sa COA nga sitahan ang mga pondo nga wala magamit o kulang og paggasto.<ref>{{cite news |last=Gregorio |first=Xave |title=COA gave Robredo’s OVP a Notice of Disallowance. What happens now? |url=https://www.philstar.com/headlines/2022/07/19/2196517/coa-gave-robredos-ovp-notice-disallowance-what-happens-now |agency=PhilSTAR |date=19 Jul 2022 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> Sa pagka-karon, mao kini ang mga gasto ni Rama nga gipanghimakak ug/o gipang-flag sa COA: * '''Ayuda sa kalamidad pagka 2013:''' Kaniadtong Hunyo 2024, gi-flag sa COA si Rama tungod sa PHP 84 milyon (mga USD 1.5 milyon) nga calamity assistance nga gipang-apod-apod sa mga opisyal ug empleyado sa siyudad kaniadtong Disyembre 23, 2013, pagkahuman sa linog nga magnitude 7.2 ug sa [[Bagyong Yolanda]] niadtong Oktubre ug Nobyembre. Giingon sa COA nga bisan pa man nga adunay maayong tumong ang paghatag sa maong tabang, illegal ang paagi sa distribusyon niini tungod kay dili gikan sa calamity fund sa siyudad ang gigamit nga pondo, ug milapas sa legal nga limitasyon nga PHP 15,000, tungod kay PHP 20,000 ang natagaan kada benepisyaryo. Giapel ni Rama ang 30 ka notices of disallowance, apan gibarugan gihapon sa COA ang ilang desisyon ug gibalibaran ang iyang apela niadtong Enero 24, 2022.<ref>{{cite news |title=Cebu City's appeal on P84 million disallowance junked |url=https://www.philstar.com/nation/2022/10/25/2219049/cebu-citys-appeal-p84-million-disallowance-junked |agency=PhilSTAR |date=25 Oct 2022 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> * '''Biyahe sa Canada, Agosto 2022:''' Kaniadtong Enero 25, 2023, gi-flag sa COA nga labis ang halos PHP 2 milyon nga cash advances alang sa 6 ka adlaw nga biyahe ni Rama ug uban pang opisyal sa [[Kanada|Canada]] nga walay pagtugot gikan sa Department of Interior and Local Government (DILG). Ang pamasahe nga PHP 300,000 (USD 5,400) kada opisyal sobra ra kaayo kung itandi sa one-way fare estimate nga PHP 25,000 hangtod 27,000 (USD 439–474). Gihatagan usab sila og daily expenses para sa 9 ka adlaw bisan 6 ra ka adlaw ang tinuod nga gidugayon sa biyahe.<ref>{{cite news |last=Padayhag |first=Michelle Joy L. |title=COA flags Cebu City officials' cash advances for Canada trip |url=https://www.rappler.com/philippines/visayas/cebu-city-officials-cash-advances-canada-trip-audit-report-2022/ |agency=Rappler |date=25 Oct 2022 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> * '''Biyahe sa Vladivostok, Setyembre 2023:''' Niadtong Hulyo 2024, gi-flag sa COA ang halos PHP 1.3 milyon (USD 22,800) nga gasto sa biyahe padulong sa 8th Eastern Economic Forum (EEF) sa [[Vladivostok]], [[Rusya|Russia]]. Gi-report sa mga auditors nga duha ra sa unom ka miyembro sa delegasyon ni Rama — siya ug si Konsehal Jocelyn Pesquera — ang may klarong buhatonon. Giingon nga violation kini sa Executive Order No. 77 s. 2019, nga nag-ingon nga ang mga foreign travel kinahanglan tipid ug limitado ra ang manlakaw tungod sa kamahal niini.<ref>{{cite news |title=COA flags Rama-led Vladivostok trip |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/coa-flags-rama-led-vladivostok-trip |agency=SunStar Cebu |date=23 Jul 2024 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> * '''Mga wala marekord nga deposito ug paggasto sa 2023:''' Gi-flag sa COA ang sobra sa PHP 609 milyon (USD 10.67 milyon) nga wala marekord nga deposits ug disbursements sa dakbayan niadtong 2023 — 788% ang pagsaka gikan sa 2022. Giingon sa City Treasurer nga si Mare Vae Reyes nga ang kakulian tungod sa bag-ong sistema nga gi-implementar pag 2019, apan iyang giangkon nga aduna’y “lapses” sa pagdumala ug nga “alarming” ang 788% nga pagsaka.<ref>{{cite news |title=COA flags P609-M unrecorded deposits, disbursements in Cebu |url=https://tribune.net.ph/2024/08/03/coa-flags-p609-m-unrecorded-deposits-disbursements-in-cebu |agency=Daily Tribune |date=3 Aug 2024 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> * '''Ppondo sa katalagman nga wala magamit, 2022–2023:''' Sa 2023 nga audit report, gi-flag sa COA ang PHP 1.456 bilyon (USD 25.5 milyon) nga wala magamit nga pondo sa katalagman alang sa 2022 ug 2023. 8.16% ra ang nagamit sa Capital Outlay sa LDRRMF sa duha ka tuig. Giingon nga padayon ang low utilization tungod sa red tape ug mga bottleneck sa proseso. Giingon sa COA nga tungod niini, nahimong delikado ang dakbayan sa mga kalamidad.<ref>{{cite news |title=COA flags Cebu City of unutilized P1.4B disaster fund |url=https://cebudailynews.inquirer.net/587387/coa-flags-cebu-city-of-unutilized-p1-4b-disaster-fund |agency=Cebu Daily News |date=21 Jul 2024 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> * '''Mga wala magamit nga CCMC equipment, 2024:''' Gi-flag sa COA ang 46 ka wala magamit nga high-value nga medical equipment nga nagkantidad og PHP 84 milyon (USD 1.47 milyon) sa Cebu City Medical Center (CCMC). Ang uban niini gipalit pa sukad 2020 ug karon nilapas na ang warranty. Usa ka inspeksyon niadtong Marso 2024 nakakita og 46 ka unit ang wala magamit, lakip ang mga importanteng gamit sama sa anesthesia machines. Giingon nga tungod kini sa walay klarong pagplano ug koordinasyon sa pagpalit nga nagsalig sa usa ka hospital completion nga hangtod karon wala pa mahuman human sa 8 ka tuig. Gireport sa COA nga tungod sa mga gisayang nga mga kagamitan, nisamot ang kakuwangan sa mga importanteng serbisyong medikal para sa publiko. <ref>{{cite news |title=COA flags P83-M unused equipment in Cebu City hospital |url=https://tribune.net.ph/2024/07/24/coa-flags-p83-m-unused-equipment-in-cebu-city-hospital |agency=Daily Tribune |date=24 Jul 2024 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> * '''Charter Day bonuses, Pebrero 2023:''' Pag 2025, gi-flag sa COA ang PHP 71.698 milyon (USD 1.25 milyon) nga gihatag nga Charter Day bonuses (PHP 15,000 o USD 263 matag empleyado) niadtong Pebrero 2023, nga walay tarung nga dokumentasyon nga nagpamatuod sa performance sa matag nakadawat — nga usa ka legal nga requirement sa mga performance-based incentives. Nigawas ang mga kabalaka bahin sa isyu labi na kay gi-planohan sa syudad nga posibleng ipasaka ang bonus og PHP 35,000 (USD 642) sa 2025.<ref>{{cite news |title=COA flags Cebu City's P15K incentives |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/coa-flags-cebu-citys-p15k-incentives |agency=SunStar Cebu |date=1 Mar 2025 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> ===Mga alegasyon nga protektor sa droga=== <!-- : ''Tan-awa usab: [[Rodrigo Duterte's August 7, 2016, speech]]'' --> Sa 2009, giakusahan si kaniadto-Bise Mayor Rama ni kaniadto-Mayor Tomas Osmeña nga usa ka “protektor sa mga drug lord” atol sa tigom sa mga [[baranggay|kapitan sa barangay]] nga kasapi sa BOPK.<ref name="MR_2010EnCon1" /> Gisundog kini sa independenteng kandidato nga si Jimboy Tiokno, nga nagdugtong kang Rama ngadto sa giingong drug lord nga si Crisostomo Llaguno. Mipasaka og kaso nga libelo si Rama batok kang Tiokno, ug gisalikway sa iyang pamilya ang mga pasangil, nga ilang giangkon nga giila ni Osmeña ang iyang akusasyon isip usa ka “lapse of judgment.”<ref name="MR_2010EnCon2" /> Kaniadtong Enero 15, 2014, gibalibaran ni Rama ang surprise drug test sa city hall human siya pasanginli nga mogamit kuno og ilegal nga droga. Iyang gisaway ang resolusyon sa konseho nga nagmando sa tanang opisyales ug empleyado sa siyudad nga moagi sa testing, ug miingon nga walay awtoridad ang konseho ibabaw kaniya isip mayor, apan misunod gihapon siya sa testing sa Enero 23.<ref name="MR_2016drugs" /><ref>{{cite news |title=After initially declining, Mayor Rama finally submits to drug test |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2014/01/24/1282489/after-initially-declining-mayor-rama-finally-submits-drug-test |agency=The Freeman |date=2014-01-24 |access-date=2025-06-13}}</ref> Niadtong Agosto 6, 2016, ginganlan ni Presidente [[Rodrigo Duterte]] si Rama isip usa sa mga opisyal nga protektor sa mga drug lord.<ref name="MR_2016drugs" /> Gipukaw si Rama sa iyang pamilya pagkahuman sa tunga-gabii nga pahibalo ug mipadayag sa iyang kaguol, apan nipadayag sa iyang padayon nga suporta sa kampanya ni Duterte batok sa droga ug ang iyang kaandam nga limpiyohan ang iyang ngalan.<ref>{{cite news |title=Mike: Why me? |url=https://cebudailynews.inquirer.net/100664/mike-why-me |agency=Cebu Daily News |date=2015-09-08 |access-date=2025-06-13}}</ref> Pila ka adlaw human niini, mitagbo si Rama kang Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Director General Isidro Lapeña ug miingon nga walay rekord o ebidensya batok kaniya ang ahensya, ni wala sila makaila kung kinsa ang drug lord nga iyang giingong giprotektahan.<ref name="MR_2017drugs" /> Gibalik ni Duterte ang akusasyon sa usa ka panagsulti niadtong Pebrero 2017, apan sayop nga gitawag si Rama nga [[Talaan sa mga gobernador sa Sugbo|gobernador sa Sugbo]].<ref name="MR_2017drugs" /> Gisalikway na usab ni Rama ang pasangil ug miingon nga sayop nga impormasyon ang gihatag kang Duterte.<ref name="MR_2019drugs" /> Niadtong 2018, mipadayag si Rama nga nakadawat siya og hulga sa kinabuhi tungod sa mga akusasyon ni Duterte, lakip ang usa ka tarpaulin nga gibitay sa pedestrian overpass nga nagpakita og litrato sa 2016 nga nag-uban siya sa mga kauban sa UNA party nga sila [[Albuera, Leyte]] Mayor Rolando Espinosa Sr. ug [[Ronda, Sugbo|Ronda]] Bise Mayor Jonnah John Ungab—nga parehong gipatay human iakusahan nga nalambigit sa droga. Gipulahan og pula ang ilang mga nawong, samtang gibutangan og lingin si Rama nga adunay pulong nga “ikaw na ang sunod.”<ref name="MR_2018drugs" /> Gilimpyohan dayon ang tarpaulin, ug gisugdan sa Cebu City Police Office (CCPO) ang imbestigasyon.<ref>{{cite news |last=Mayol |first=Ador Vincent S. |title=Cebu cops probe tarpaulin threat against ex‑mayor Rama |url=https://newsinfo.inquirer.net/970930/cebu-cops-probe-tarpaulin-threat-against-ex-mayor-rama |agency=Inquirer.net |date=2018-02-23 |access-date=2025-06-13}}</ref> Human sa daghang paningkamot nga makigkita kang Duterte, nakig-abot si Rama niadtong Marso 2018 sa [[Dakbayan sa Dabaw|Davao City]] human niya masugat si presidential aide Bong Go. Wala siya moshare og detalye, apan iyang giingon nga “cordial” ang panaghimamat.<ref>{{cite news |title=Rama gets meeting with Duterte |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2018/03/22/1799257/rama-gets-meeting-duterte |agency=The Freeman |date=2018-03-22 |access-date=2025-06-13}}</ref> Miagi sab siya og boluntaryong drug test niadtong Septiyembre 2018 sa Philippine National Police (PNP) Regional Office ug mitagbo kang Regional Director Debold Sinas isip laing lakang sa paglunang sa iyang ngalan.<ref>{{cite news |last=Talisic |first=Benjie B. |title=Rama visits PRO‑7, seeks clear name from drug allegations |url=https://cebudailynews.inquirer.net/196189/rama-visits-pro-7-seeks-clear-name-drug-allegations |agency=Cebu Daily News |date=2018-09-28 |access-date=2025-06-13}}</ref> Sa katapusan, gitangtang si Rama sa narco-list ni Duterte niadtong 2019, ug wala na naapil sa iyang ngalan ang listahang gipagawas niadtong Marso 14. Nagpasalamat siya sa iyang mga supporters, samtang ang iyang mga kaalyado nga sila Raymond Garcia ug Joel Garganera namasol sa oposisyon nga [[Partidong Liberal (Pilipinas)|Liberal Party]] (LP) nga mao kunoy nagtulod sa iyang pagkasulod sa maong listahan pinaagi sa impluwensya niini sa mga ahensya nga nagmugna sa listahan.<ref name="MR_2019drugs" /><ref>{{cite news |title=Team Rama: Justice has been served |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/team-rama-justice-has-been-served |agency=SunStar Cebu |date=2019-03-15 |access-date=2025-06-13}}</ref> ===Away batok sa Cebu Port Authority (2015-2024)=== Kaniadtong Hulyo 15, 2015, atol sa ikaduhang termino ni Rama isip mayor, nagsampa ug kaso ang Cebu Port Authority (CPA) alang sa usa ka permanenteng injunction nga nagpangayo sa Regional Trial Court (RTC) Branch 10 sa Dakbayan sa Sugbo nga pugngan ang city government sa pagpanghilabot o pagpugos sa pagkontrolar sa Compañía Marítima Building, usa ka kasaysayanong landmark nga giapil sa plano sa dakbayan sa pagpalambo sa [[Carbon Market]].<ref name="MR_CPA">{{cite news |last=Piquero|first= Pia|title=Cebu City Mayor Rama, execs to face complaints filed by CPA |url=https://cebudailynews.inquirer.net/570781/cebu-city-mayor-rama-execs-to-face-complaints-filed-by-cpa |agency=Cebu Daily News |access-date=30 Apr 2024 |date=30 Apr 2024}}</ref> Gihatagan ug injunction ang CPA sa RTC kaniadtong Disyembre 2022, panahon sa ikatulo nga termino ni Rama isip mayor.<ref name="MR_CPA2">{{cite news |title=Cebu City ‘invasion’ condemned |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/cebu-city-invasion-condemned |agency=SunStar Cebu |date=2024-04-02 |access-date=2025-06-21}}</ref> Human niini, nagtukod og perimeter fence ang CPA sa palibot sa pantalan isip kabahin sa ilang port expansion project.<ref name="MR_CPA2" /> Kaniadtong Pebrero 2, 2023, ang dakbayan pinaagi sa Office of the Building Official (OBO) mipagawas ug 15 ka notices of violation batok sa CPA tungod sa ilang pagtukod sa mga estruktura sa pantalan nga walay city permits.<ref name="MR_CPA3">{{cite news |title=Cebu City OBO sues CPA over 18 structures |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/cebu-city-obo-sues-cpa-over-18-structures |agency=SunStar |date=2024-06-19 |access-date=2025-06-03}}</ref> Niadtong Agosto 2023, gimantala sa RTC ang ilang pabor sa CPA, nga mipamatood sa pagpanag-iya ug hurisdiksyon sa CPA sa Compania Maritima ug sa palibot sa pantalan.<ref name="MR_CPA2" /> Kaniadtong Marso 8, 2024, gi-mando ni Rama ang mga opisyal sa dakbayan nga hunongon ang port construction. Mibalibad ang CPA sa pagsunod, naghisgot sa ilang hurisdiksyon isip ahensya sa nasyonal nga gobyerno ug sa injunction nga gihatag sa korte.<ref name="MR_CPA2" /> Kaniadtong Marso 18, nagsampa ang OBO ug kaso kriminal batok sa CPA sa Ombudsman, naglakip sa 18 ka ihap sa illegal construction ug uban pang administrative nga reklamo.<ref name="MR_CPA3" /> Kaniadtong Abril 1, gi-order ni Rama ang mga opisyal ug empleyado sa dakbayan nga gipangulohan ni City Administrator Collin Rosell nga pugson ang pagsulod sa lugar sa pantalan ug butangan ug rail fences aron babagan ang port expansion project sa CPA.<ref name="MR_CPA" /><ref name="MR_CPA2" /> Misupak ang CPA sa maong aksyon ug nipasaka ug reklamo batok kang Rama, Rosell, ug uban pang opisyal sa dakbayan kaniadtong Abril 29 sa Office of the President, nga naghisgot og "impermissible encorachment", gituyo nga pagsupak sa awtoridad ug hurisdiksyon sa CPA, gituyo nga wala pagsunod sa injunction sa korte, ug mga uban pang pasangil.<ref name="MR_CPA4">{{cite news |title=CPA condemns Cebu City officials who ‘forcibly’ entered port |url=https://cebudailynews.inquirer.net/565655/cpa-condemns-cebu-city-officials-who-forcibly-entered-port |agency=Cebu Daily News |date=2024-04-02 |access-date=2025-06-21}}</ref> Nangayo si Rama ug interbensyon kang Presidente Bongbong Marcos kaniadtong Abril 5, ug niingon nga kinahanglan siya tabangan sa CPA issue tungod sa iyang pagsuporta sa eleksyon sa Presidente niadtong 2022.<ref>{{cite news |last=Almonte |first=Josh |title=CPA issue: Rama requests PBBM to intervene |url=https://cebudailynews.inquirer.net/566440/cpa-issue-rama-requests-pbbm-to-intervene |agency=Cebu Daily News |publisher=Inquirer.net |date=2024-04-05 |access-date=2025-06-21}}</ref> Kaniadtong Abril 19, giingon ni Department of Transportation (DOTr) Secretary Jaime Bautista sa usa ka interbyu nga kinahanglan magtinabangay ang city government ug ang CPA—nga usa ka ahensya ubos sa DOTr—sa paghusay sa away.<ref>{{cite news |title=CPA, Cebu City Govt must talk to resolve issue – Bautista |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/cpa-and-cebu-city-government-must-talk-to-resolve-issue-bautista |agency=SunStar Cebu |date=2024-04-22 |access-date=2025-06-21}}</ref> Ang dugay nang away tali sa dakbayan ug sa CPA naplagan og kasulbaran niadtong Mayo 28, 2024, sa dihang gipirmahan sa city government nga gipangulohan ni Acting Mayor Raymond Alvin Garcia ang usa ka compromise agreement sa CPA nga gipangulohan ni General Manager Francisco Comendador III. Sa usa ka press conference, giingon ni Garcia nga ilang isumite ang dokumento sa korte nga nagdumala sa kaso para sa final nga resolusyon.<ref>{{cite news |last1=Saavedra |first1= John Rey Saavedra|title=Compromise reached on Cebu maritime issue|url= https://www.pna.gov.ph/articles/1225634|access-date=30 May 2024 |date=28 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |last1= Magsumbol |first1= Caecent No-ot |title=CPA, Cebu City declare truce|url= https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2024/05/26/2358016/cpa-cebu-city-declare-truce|access-date=29 May 2025 |date=26 May 2024}}</ref> Gikritika ni Rama—nga [[#Mga suspensyon|suspendido]] niadtong panahona—ang “diplomatic” nga pamaagi ni Garcia sa pagsulbad sa maong isyu.<ref name="MR_vsGarcias" /> ===Kontrobersiya sa mga "shadow officials" (2021)=== Kaniadtong Nobyembre 12, 2021, usa ka walay pagpakilalang empleyado sa dakbayan ang misumite ug reklamo ngadto sa Department of the Interior and Local Government (DILG) ug Civil Service Commission (CSC), nga nag-akusar kang Acting Mayor Rama sa pag-apod-apod ug mga "shadow officials" nga wala sa pormal nga proseso aron mopadagan sa 27 ka departamento sa city government. Sumala sa reklamo, giingon nga gipasabot ni Rama sa mga empleyado sa flag ceremony niadtong Nobyembre 8 nga kinahanglan silang mosunod sa mga shadow officials "kung dili gusto nga masuspenso, mapulihan, o matangtang sa trabaho," bisan og wala kiniy pormal nga otoridad ilawom sa balaod mahitungod nga dili sila opisyal nga department heads.<ref name="MR_shadow">{{cite news |last=Letigio |first=Delta Dyrecka |last2=Gom-os |first2=Mae Fhel |title=Shadow officials of Rama running Cebu City Hall? |url=https://cebudailynews.inquirer.net/411854/shadow-officials-of-rama-running-cebu-city-hall |agency=Cebu Daily News |date=15 Nov 2021 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> Gikritika ni Rama ang pagkawalay pagpakaila sa nagreklamo apan wala niya gisalikway ang maong mga appointment. Iyaha hinuong giinsist nga ang iyang mga gi-appoint kay mga "overseers" ug dili tinuod nga shadow officials, tungod kay wala siyay pagsalig sa mga department heads nga gipili sa kanhi Mayor Edgardo Labella.<ref name="MR_shadow" /> Ang isyu napawong pagkahuman sa pagkamatay ni Labella niadtong Nobyembre 19, diin si Rama pormal nga nanumpa isip mayor ug nag-appoint sa iyang mga kaugalingong mga department heads niadtong Disyembre 6.<ref>{{cite news |title=Rama names new dep’t heads |url=https://cebudailynews.inquirer.net/415594/rama-names-new-dept-heads |agency=Cebu Daily News |date=2021-12-06 |access-date=2025-06-12}}</ref> ===Away sa MCWD ug kang Joey Daluz (2023–2024)=== Niadtong Oktubre 15, 2019, giwagtang ni Mayor Labella ang mga miyembro sa board of directors sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) pagkahuman nga pito sa walo ka local government units (LGUs) sulod sa franchise area sa MCWD mipahayag og kasagmuyo tungod sa batakang serbisyo. Bisan pa sa mga legal nga isyu ug temporaryong takeover sa Local Water Utilities Administration (LWUA), nagtalaga si Labella ug bag-ong board niadtong Enero 6, 2020. Apil sa board si Jose “Joey” Daluz III—kanhing konsehal sa syudad, dugay na nga campaign manager sa Barug, ug presidente sa Partido Panaghiusa—nga napili nga chairman sa board niadtong Pebrero 17.<ref name="MCWD_timeline">{{cite news |title=MCWD brouhaha timeline |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/mcwd-brouhaha-timeline |agency=SunStar Cebu |date=2019-09-01 |access-date=2025-06-13}}</ref> Niadtong Agosto 18, 2022, daghang unyon sa mga empleyado sa MCWD ang naglunsad sa kampanyang “LAYAS!” nga nanawagan sa pag-resign ni Daluz. Gisang-at nila ang ilang posisyon paper ngadto kang Mayor Rama, LWUA, Office of the President, Ombudsman, ug CSC. Giingon sa papel ang 62% nga pagkunhod sa kita sa MCWD, bati nga operasyon, pagpabor sa mga gi-hire, ug mga kontratang daghang anomaliya. Nagdumili si Daluz sa pag-resign.<ref>{{cite news |title=Employees' union asks Daluz to step down as MCWD chair |url=https://cebudailynews.inquirer.net/459089/employees-union-asks-daluz-to-step-down-as-mcwd-chair |agency=Cebu Daily News |date=2022-07-15 |access-date=2025-06-13}}</ref> Gimando ni Rama ang pagtangtang kang Daluz niadtong Mayo 18, 2023, human kuno wala motambong si Daluz sa usa ka emergency meeting kabahin sa El Niño. Mitubag si Daluz nga wala siya giimbita ug nag-akusar kang Rama sa pagsamok sa gahum sa board chair sa MCWD sa pagtawag og miting, ug nagpasabot nga walay gahum ang LGU officials sa mga water district boards.<ref name="MCWD_timeline" /><ref>{{cite news |title=Metropolitan Cebu Water District chairman defies Rama removal order |url=https://www.rappler.com/philippines/visayas/metropolitan-cebu-water-district-chairman-defies-rama-removal-order/ |agency=Rappler |date=2023-12-05 |access-date=2025-06-13}}</ref> Niadtong Hunyo 2, giingon ni Daluz nga ang lihok ni Rama pulitikal, tungod kay mi-propose siya kaniadto nga si Rama na ang modagan og national post ug mohawa na sa lokal aron hatagan og higayon ang mga batan-ong lider.<ref name="MCWD_timeline" /><ref>{{cite news |title=Why Cebu City officials are fighting over Metropolitan Water District |url=https://www.rappler.com/newsbreak/explainers/why-cebu-city-officials-fighting-over-metropolitan-water-district/ |agency=Rappler |date=2024-03-22 |access-date=2025-06-20}}</ref> Gipasanginlan sab niya si Rama nga nasuko sa board human kini misalikway sa panukalang full privatization sa MCWD pinaagi sa kontrobersyal nga PrimeWater nga pag-aari sa pamilya Villar. Si board member Jodelyn May Seno miingon nga si Rama nakigtagbo kuno sa mga opisyal sa PrimeWater sa iyang balay sa Pebrero. Gipanghimakak kini ni Rama ug sa PrimeWater.<ref name="MCWD_timeline" /><ref>{{cite news |last1=Bongcac |first1=Doris |last2=Sabalo |first2=Wenilyn |title=PrimeWater says it has nothing to do with moves to privatize MCWD |url=https://cebudailynews.inquirer.net/511986/primewater-says-it-has-nothing-to-do-with-moves-to-privatize-mcwd |agency=Cebu Daily News |date=2023-06-24 |access-date=2025-06-20}}</ref> Niadtong Agosto 1, 2023, ang City Legal Office (CLO) nipasaka og reklamong graft batok sa board ni Daluz ug mipagawas og termination notices. Gipuli ni Rama ang mga miyembro niadtong Oktubre 31, apan gisalikway kini sa board. Niadtong Nobyembre 6, mitingog si Rama nga gamitan og kapulisan kung magpabilin pa ang board. Bisan pa sa sugo sa LWUA niadtong sunod adlaw nga walay gahum si Rama, misulod ang iyang mga appointees sa MCWD headquarters ug naghimo og board meeting samtang nagbantay ang SWAT nga gipadala sa dakbayan.<ref name="MCWD_timeline" /> Niadtong Marso 15, 2024, ang LWUA mipuli sa board pinaagi sa interim board ug mi-takeover sa MCWD, nga gipanghimakak sa mga kampo ni Rama ug Daluz. Ang interim board misuspenso kang Daluz ug sa iyang kauban sulod sa unom ka buwan, samtang giimbestigahan ang mga alegasyon sa paglapas sa procurement law.<ref>{{cite news |title=Explainer: Mike Rama, Joey Daluz both dismayed by LWUA takeover of MCWD |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/explainer-mike-rama-joey-daluz-both-dismayed-by-lwua-takeover-of-mcwd |agency=SunStar Cebu |date=2024-03-19 |access-date=2025-06-13}}</ref><ref name="MCWD_Apr15charges">{{cite news |last1=Padronia |first1= Earl Kim |title=Rama, 5 other CH officials face raps |url= https://www.sunstar.com.ph/cebu/rama-5-other-ch-officials-face-raps |agency=SunStar Cebu |access-date=30 Apr 2024 |date=29 Apr 2024}}</ref> Gi-akusahan usab siya sa interim board ug LWUA sa “ilegal ug walay awtoridad” nga paggamit sa social hall sa MCWD alang sa pulitikal nga aktibidad kabahin sa iyang pagpadagan pagka-mayor sa 2025.<ref>{{cite news |title=Seares: LWUA, for first time, cites Joey Daluz’ agenda in politics |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/seares-lwua-for-first-time-cites-joey-daluz-agenda-in-politics |agency=SunStar Cebu |date=2023-11-07 |access-date=2025-06-13}}</ref> Niadtong Abril 29, 2024, gipasakaan og kaso nila Daluz ug General Manager Edgar Donoso si Rama ug lima ka opisyal sa dakbayan human kuno sila misulod sa MCWD headquarters uban ni LWUA-appointed OIC John DX Lapid ug nagbarikada sa opisina sa general manager. Wala motubag si Rama sa reklamo pero iyang gi-question ang ilang awtoridad nga mopasaka og kaso samtang suspendido. Nahimong resulta sa gubot ang pag-resign ni Lapid isip OIC ug iyang pagpahimutang sa indefinite leave.<ref name="MCWD_Apr15charges" /> Niadtong Mayo 9, giingon sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC) nga dili valid ang takeover sa LWUA tungod kay wala matuman ang mga kondisyon, ug gipabalik ang board ni Daluz.<ref>{{cite news |title=LWUA granted authority to intervene in water districts’ operations |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/lwua-granted-authority-to-intervene-in-water-districts-operations |agency=SunStar Cebu |date=2024-04-02 |access-date=2025-06-20}}</ref><ref>{{cite news |title=LWUA’s partial takeover of MCWD not valid |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/lwuas-partial-takeover-of-mcwd-not-valid |agency=SunStar Cebu |date=2023-11-08 |access-date=2025-06-13}}</ref> Human sa suspensyon ni Rama niadtong Mayo 8, ang Acting Mayor nga si Raymond Alvin Garcia maoy nakahusay sa panagbangi tali sa dakbayan ug sa MCWD.<ref>{{cite news |title=2024 a year of turmoil and transition in Cebu |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/2024-a-year-of-turmoil-and-transition-in-cebu |agency=SunStar Cebu |date=2024-12-31 |access-date=2025-06-20}}</ref> Ni-resign si Daluz niadtong Septembre 30 aron modagan untang pagka-mayor sa 2025, apan milansar na lang og pagka-bise mayor isip ka-tandem ni Garcia human maugmad ang koalisyon sa KUSUG ug Panaghiusa.<ref>{{cite news |title=Daluz steps down from MCWD |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/daluz-steps-down-from-mcwd |agency=SunStar Cebu |date=2024-06-10 |access-date=2025-06-13}}</ref><ref>{{cite news |title=Kusug Panaghiusa merged Garcia‑Daluz tandem now official |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2024/10/01/2389332/kusug-panaghiusa-merged-garcia-daluz-tandem-now-official |agency=The Freeman |date=2024-10-01 |access-date=2025-06-13}}</ref> ===Sinulog sa SRP (2023-2024)=== Isip mayor ug chairman sa Sinulog Foundation, Inc. (SFI), gibalhin ni Rama ang 2023 [[Sinulog|Sinulog Festival]] ngadto sa South Road Properties (SRP), nga unang gisupurtahan sa Cebu City Chamber of Commerce and Industry. Apan daghang mga reklamo ang misugod batok sa bag-ong venue tungod kay kini layo sa sentro sa dakbayan, kulang sa transportasyon, ug aduna’y dautang kahimtang sa lugar—lakip na ang daghang lapok ug limitadong kasilongan. Giingon sa mga kritiko nga pabor lang kini sa mga tag-iya og pribadong sakyanan ug dili sa kasagaran nga mananakay.<ref name="MR_sinulogIssue">{{cite news |last=Sitchon |first=John |title=The politics of Cebu’s Sinulog venues: ‘Goodbye’ to the South Road Properties |url=https://www.rappler.com/newsbreak/inside-track/cebu-sinulog-venues-politics-january-2025/ |agency=Rappler |date=14 Jan 2025 |access-date=3 Jun 2025}}</ref><ref name="MR_sinulogIssue2">{{cite news |title=SRP Sinulog venue still widely opposed |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2023/12/15/2319060/srp-sinulog-venue-still-widely-opposed |agency=The Freeman |date=2023-12-15 |access-date=2025-06-20}}</ref> Niadtong Enero 9, 2023, misanib si Gobernador Gwen Garcia sa mga misupak sa venue, nga iyang giingon nga delikado para sa kahimsog ug kaluwasan sa mga bata. Mi-anunsyo siya sa pag-withdraw sa 10 sa 26 ka contingents gikan sa [[Sugbo|Lalawigan sa Sugbo]]. Ang iyang pamahayag misunod sa susamang desisyon sa mga mayor sa [[Mandaue|Mandaue City]] nga si Jonas Cortes, [[Dakbayan sa Lapu-Lapu|Lapu-Lapu City]] nga si Junard “Ahong” Chan, ug [[Talisay, Sugbo|Talisay City]] nga si Samsam Gullas.<ref>{{cite news |title=Pullout of province, 3 city contingents imperils Sinulog 2023 grand highlight |url=https://www.rappler.com/philippines/visayas/pullout-province-city-contingents-imperils-grand-highlight-sinulog-2023/ |agency=Rappler |date=2023-01-13 |access-date=2025-06-20}}</ref> Bisan pa sa kasuko sa publiko ug sa tanyag ni Garcia og PHP 20 milyon (USD 349,000) nga donasyon aron ibalik ang Sinulog sa [[Cebu City Sports Center]] (CCSC), mipadayon gihapon si Rama sa desisyong ipahigayon ang 2024 Sinulog sa SRP, nga iyang giingon nga mas gamay ang kapasidad sa CCSC.<ref name="MR_sinulogIssue" /><ref name="MR_sinulogIssue2" /> Nibalik ang mga reklamo, lakip na ang mga akusasyon nga ang pagbalhin sa venue nagpabor sa mga komersyal nga interes sama sa Nustar Resort and Casino, ug mga alegasyon sa posibleng kickback.<ref>{{cite web |title=“Sinulog_2024 : Parade of ads” |url=https://www.reddit.com/r/Cebu/comments/19bx4r7/sinulog_2024_parade_of_ads |website=Reddit |publisher=r/Cebu |date=2024-01-22 |access-date=2025-06-20 |quote=”Look at all these billboards along the parade route—it's turning into an ad fest.”}}</ref><ref>{{cite web |title=“Sinulog sa SRP : San una, puerteng lapoka, if…” |url=https://www.reddit.com/r/Cebu/comments/1hy0je4/sinulog_sa_srp_san_una_pwerteng_lapoka_if |website=Reddit |publisher=r/Cebu |date=2024-01-15 |access-date=2025-06-20 |quote=”Sinulog sa SRP last year: puro lapok. Hope this time aro’y mas huwai nga yan.”}}</ref> Human sa suspensyon ni Rama, si Acting Mayor Raymond Alvin Garcia mi-anunsyo niadtong Agosto 1, 2024, nga ibalik ang Sinulog sa CCSC sa 2025.<ref>{{cite news |title=Sinulog 2025 will return to CCSC – Raymond |url=https://cebudailynews.inquirer.net/591093/sinulog-2025-will-return-to-ccsc-raymond |agency=Cebu Daily News |date=2024-08-21 |access-date=2025-06-20}}</ref> Gisaway kini ni Rama, samtang giingon ni Garcia nga gamay ang attendance ug ticket sales sa SRP, bisan pa sa daghang libreng ticket nga gipang-apod-apod sa syudad.<ref name="MR_sinulogIssue" /> Ang pagbalik sa Sinulog sa CCSC giabi-abi sa kadaghanan. Misaka ang partisipasyon gikan sa Cebu ug sa ubang mga lalawigan, mitaas ang halin sa mga negosyante, ug mitungas ang estimated attendance ngadto sa kapin upat ka milyon—nga miresulta sa hagit sa crowd control.<ref name="MR_sinulogIssue" /><ref>{{cite news |title=For better or for worse: The ‘old’ Sinulog is back |url=https://cebudailynews.inquirer.net/618465/for-better-or-for-worse-the-old-sinulog-is-back |agency=Cebu Daily News |date=2025-01-20 |access-date=2025-06-20}}</ref><ref>{{cite news |title=“Liveliest, grandest” — Sinulog 2025 described by city mayor |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2025/01/20/2415527/liveliest-grandest |agency=The Freeman |date=2025-01-20 |access-date=2025-06-20}}</ref> ===Mga protesta sa eleksyon=== Si Rama mipasaka og mga protesta sa eleksyon sa tulo ka magkalainlaing higayon, nga misang-at og alegasyon sa tikas human mapildi sa eleksyon pag 2016 ug 2025: * '''Eleksyon sa pagka-mayor (2016):''' Human sa iyang kapildihan batok sa kanhi mayor nga si Osmeña, mipasaka og protesta si Rama niadtong Mayo 22, 2016, nga nag-ingon nga ang resulta kay “statistically impossible” ug giakusahan si Osmeña ug ang BOPK nga nanikas.<ref name="MR_2016loss" /> Nitubag si Osmeña og kontra-protesta, nga nag-akusar usab kang Rama og tikas. Niadtong Nobyembre 9, gisugo sa Second Division sa Commission on Elections (COMELEC) ang manual recount sa 168 ka clustered precincts—kapin sa 20% sa 837 ka precincts sa Dakbayan sa Sugbo. Giingon ni Rama nga nagkokoordinar siya sa mga abogado nga nagdala sa protesta ni Bongbong Marcos sa pagka-bise presidente sa 2016. Gipamatud-an sa recount ang kadaogan ni Osmeña, nga misilbi hangtod 2019.<ref name="MR_2016loss3" /> * '''Eleksyon sa Barangay (2018):''' Human modaog ang mga kaalyado sa BOPK sa 49 sa 80 ka kapitan sa barangay sa dakbayan, miingon si Rama nga nagplano siyang mo-file og mga protesta alang sa iyang mga napilding kauban.<ref>{{cite news |last=Erram |first=Morexette Marie B. |title=BOPK: 49 TEAM RAMA: 31 |url=https://cebudailynews.inquirer.net/175242/bopk-49-team-rama-31 |agency=Cebu Daily News |date=15 May 2018 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Apan, wala kini molampos, ug misaka pa ang kadaugan sa BOPK ngadto sa 51 ka barangay, diin napili si Franklyn Ong isip presidente sa Liga ng mga Barangay (LnB) Cebu City chapter ug ex officio nga konsehal sa dakbayan. Ang kandidato sa Team Rama nga si Niña Mabatid ug ang iyang kaalyado mihawa sa eleksyon sa LnB, nga nag-angkon og panikas.<ref>{{cite news |title=Province, bets ran unopposed: Ong is ABC prexy; Mabatid walks out |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2018/07/31/1838411/province-bets-ran-unopposed-ong-abc-prexy-mabatid-walks-out |agency=The Freeman |date=2018-07-31 |access-date=2025-06-13}}</ref> * '''Eleksyon sa pagka-mayor sa 2025:''' Human modaog si Archival isip mayor batok nila incumbent Mayor Garcia ug Rama, mibalik si Rama sa iyang alegasyon sa electoral fraud ug glitches sa vote-counting machines, sama sa iyang reklamo sa 2016.<ref name="MR_2025loss" /> Si Garcia, lahi kang Rama, mitug-an sa kapildihan ug mikompleto kang Archival. Mipasaka og protesta si Rama niadtong Mayo 22, 2025, nga naghangyo og manual recount.<ref name="MR_2025loss2" /><ref>{{cite news |title=Rama files protest, seeks manual recount |url=https://www.philstar.com/nation/2025/05/24/2445350/rama-files-protest-seeks-manual-recount |agency=Philstar.com |date=2025-05-24 |access-date=2025-06-13}}</ref> Gisalikway ni Archival ang mga alegasyon, nga giingon nga “gikan ra sa imahinasyon” ni Rama, ug gibana-bana nga ang ikaduhang ranggong napildi nga si Garcia wala man gani miprotesta; giingnan pa ni Garcia si Rama nga dawata nalang ang resulta.<ref>{{cite news |last=Piquero |first=Pia |title=Archival shrugs off Rama’s election protest – ‘All his imagination’ |url=https://cebudailynews.inquirer.net/638952/archival-shrugs-off-ramas-election-protest-all-his-imagination |agency=Cebu Daily News |date=23 May 2025 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> Niadtong Mayo 27, giklaro sa COMELEC nga kinahanglang palig-onon ni Rama ang iyang mga alegasyon og panikas ug bayran ang PHP 25,000 (USD 439) matag precinct alang sa manual recount.<ref>{{cite news |title=Comelec‑7: Rama bears burden of proving poll irregularities |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/comelec-7-rama-bears-burdenof-proving-poll-irregularities |agency=SunStar Cebu |date=2025-05-22 |access-date=2025-06-13}}</ref> Gipalig-on ni Rama ang iyang protesta niadtong Hunyo 11 ug nagpahayag sa plano nga mokandidato pag-usab sa 2028, bisan pa sa iyang permanenteng diskwalipikasyon sa pagserbisyo sa publiko.<ref>{{cite news |title=Mike Rama eyes 2028 comeback: ‘We will be back’ |url=https://cebudailynews.inquirer.net/641540/mike-rama-eyes-2028-comeback-we-will-be-back |agency=Cebu Daily News |date=2025-05-25 |access-date=2025-06-13}}</ref> ===Mga suspensyon=== Sa wala pa siya gitangtang ug gi-disqualify sa pagserbisyo sa gobyerno, si Rama katulo nang nasuspenso: * '''Suspensyon tungod sa pagguba sa kalsada sa Labangon (2015):''' Niadtong Disyembre 9, 2015, ang [[Pamuno-Nasod sa Pilipinas|Office of the President]] (OP) nagmando og 60 ka adlaw nga preventive suspension batok kang Rama isip tubag sa administrative complaint nga gisang-at ni Barangay Captain Victor Buendia sa Labangon, Dakbayan sa Sugbo. Ang reklamo nag-akusar kang Rama sa culpable violation sa [[Konstitusyon sa Pilipinas|Konstitusyon]], grabeng abuso sa awtoridad, grabeng paglapas sa serbisyo publiko, ug pagpanglupig, nga nag-angkon nga si Rama ilegal nga nagsugo sa pagguba sa PHP 300,000 (mga USD 5,400) nga proyekto sa center island ug street lights nga gi-finance ug gihimo sa maong barangay, nga walay hustong proseso.<ref>{{cite news |title=Malacañang suspends Cebu Mayor Mike Rama |url=https://www.rappler.com/philippines/115460-cebu-mayor-mike-rama-preventive-suspension/ |agency=Rappler |date=11 Dec 2015 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> Nasuta sa OP nga dili makatugkad nga si Rama nagpahimo sa aksyon kay ang street lights ug center islands dili man nuisance, ug ang ilang pagpangguba unta kinahanglang miagi sa legal nga proseso.<ref>{{cite web |title=DILG to implement suspension order vs. Cebu City Mayor Michael Rama |url=https://www.dilg.gov.ph/news/DILG-to-implement-suspension-order-vs-Cebu-City-Mayor-Michael-Rama/NC-2015-1394 |website=Department of the Interior and Local Government |date=10 Dec 2015}}</ref> Si Rama mibalik sa katungdanan niadtong Pebrero 8, 2016, human sa pagtapos sa suspensyon.<ref>{{cite news |title=Rama now back as mayor; 60-day suspension ends |url=https://www.sunstar.com.ph/more-articles/rama-now-back-as-mayor-60-day-suspension-ends |agency=SunStar Cebu |date=8 Feb 2016}}</ref> * '''Suspensyon tungod sa calamity aid sa 2013 (2016):''' Niadtong Abril 7, 2016, gisuspenso sa OP si Rama, Bise Mayor Edgardo Labella, ug 12 ka Konsehal sa Dakbayan—gikan sa Team Rama ug sa oposisyon nga BOPK—human silang mapamatud-an nga nakalapas og grave abuse of authority sa kontrobersyal nga pagpagawas sa PHP 20,000 nga calamity aid ngadto sa tanang empleyado sa City Hall niadtong 2013. Ang tanang gisuspensong opisyal gibalibaran nga motungha sa opisina hangtod sa kataposan sa ilang termino niadtong Hunyo 30, 2016, nga mibya sa konseho nga may 5 na lang sa 18 ka miyembro, ug si Margot Osmeña mipuli isip Acting Mayor.<ref>{{cite news |last=Gumatay |first=Princess Dawn Felicitas |title=Rama, VM, and city dads suspended |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2016/04/10/1571686/rama-vm-and-city-dads-suspended |agency=The Freeman |date=10 Apr 2016 |access-date=3 Jun 2025}}</ref><ref>{{cite news |last=Gumatay |first=Princess Dawn Felicitas |title=If suspension implemented: Vacuum feared in City Council |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2016/05/15/1583689/if-suspension-implemented-vacuum-feared-city-council |agency=The Freeman |date=15 May 2016 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> Suspensyon sa 2024: Niadtong Mayo 8, 2024, si Ombudsman Samuel Martires nagmando og 6 ka buwan nga preventive suspension batok kang Rama ug pito pa ka opisyal sa siyudad tungod sa alegasyon nga wala kabayri ang upat ka empleyado sa City Assessor’s Office sulod sa kapin siyam ka buwan sukad Hulyo 2023.<ref name="MR_legalTimeline" /><ref name="MR_2024suspended" /><ref name="MR_2024suspended2">{{cite news |last1=Ong Ki |first1= Czarina |title=Ombudsman orders preventive suspension of Cebu City mayor, 7 others |url=https://mb.com.ph/2024/5/8/ombudsman-orders-preventive-suspension-of-cebu-city-mayor-7-others |agency=Manila Bulletin |access-date=8 May 2024 |date=8 May 2024}}</ref> Gidismisar ang mga apela ni Rama sa Court of Appeals niadtong Mayo 28 ug sa Ombudsman mismo niadtong Hunyo 20.<ref name="MR_legalTimeline" /><ref>{{cite news |last1= Mascardo|first1=Iris Hazel |title=Six-Month suspension: CA dismisses Mike’s appeal|url= https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2024/05/23/2357294/six-month-suspension-ca-dismisses-mikes-appeal|access-date=24 May 2024 |date=23 May 2024}}</ref> Niadtong Agosto 12, gihagit ni Rama ang suspensyon ngadto sa Korte Suprema isip ilegal, ug gisugo sa korte ang Ombudsman nga motubag sa iyang petisyon niadtong Agosto 20.<ref>{{cite news |last1=Padronia |first1= Earl Kim |title=SC tells Ombud to reply to Rama’s suspension appeal |url= https://www.sunstar.com.ph/cebu/sc-tells-ombud-to-reply-to-ramas-suspension-appeal |agency=SunStar Cebu |access-date=22 Aug 2024 |date=20 Aug 2024}}</ref> Bisan pa nga ang 6-ka-buwan nga suspensyon motapos unta niadtong Nobyembre 8, gisibya na si Rama sa katungdanan sa wala pa kini mahuman.<ref name="MR_legalTimeline" /> Sa tanang higayon, gipasangil ni Rama nga ang iyang mga suspensyon pulitikal nga motibo ang hinungdan.<ref>{{cite news |last=Padayhag |first=Michelle Joy L. |last2=Silva |first2=Victor Anthony V. |title=Osmeña: Don’t blame me for Rama’s fall |url=https://cebudailynews.inquirer.net/77962/osmena-dont-blame-me-for-ramas-fall |agency=Cebu Daily News |date=13 Dec 2015 |access-date=2025-06-03}}</ref><ref>{{cite news |title=Rama forgives but won't forget his political foes |url=https://visayas.politiko.com.ph/2015/12/28/rama-forgives-but-wont-forget-his-political-foes/daily-feed/ |agency=Politiko |date=28 Dec 2015 |access-date=3 Jun 2025}}</ref><ref>{{cite news |last=Larisma |first=Arkeen |title=Rama: Suspension is politically motivated |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/rama-suspension-is-politically-motivated |agency=SunStar Cebu |date=10 May 2024 |access-date=3 Jun 2025}}</ref> ===Pagkasibya ug diskwalipikasyon sa gobyerno=== Niadtong Enero 2023, gisang-at sa Ombudsman ang usa ka reklamo batok kang Rama ni Jonel Salceda (''alias'' Inday Josa Chiongban Osmeña) alang sa nepotismo ug grabeng kalapasan sa serbisyo publiko. Giakusahan si Rama nga iyang gi-appoint ang iyang mga bayaw, sila si Elmer ug Gomer Mandanat, sa mga posisyon ilawom sa Office of the Mayor ug sa CCMC gikan Enero hangtod Disyembre 2022. Niadtong Setyembre 10, 2024, atol sa 6-ka-buwan nga suspensyon ni Rama tungod sa dili pagbayad sa suweldo sa mga empleyado sa siyudad, gisalikway sa iyang legal nga team ang mga hungihong bahin sa posibleng pagkasibya ni Rama tungod sa nepotismo ug mipasa og Motion for Clarification sa Ombudsman aron maklaro ang kahimtang sa kaso.<ref name="MR_legalTimeline" /> Niadtong Setyembre 25, 2024, gipahibalo sa Ombudsman nga nakakita kini og probable cause sa kaso batok kang Rama alang sa tulo ka paglapas sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act, nga gituyo nilang pasakaan og kaso sa korte. Sa samang adlaw, giingon sa legal team ni Rama nga ilang supakon ang resolusyon sa Ombudsman.<ref name="MR_legalTimeline" /> Niadtong Oktubre 3, 2024, sa adlaw nga sila Rama ug Barug mipasa sa ilang kandidatura para sa 2025 nga eleksyon, gibutyag sa Ombudsman ang desisyon niini gikan Setyembre 9 nga nakakaplag kang Rama nga sad-an sa nepotismo ug grabeng misconduct, hinungdan nga siya gikasibya sa katungdanan, gidili na gayud sa bisan unsang trabaho sa gobyerno, ug gikuhaan sa iyang retirement benefits.<ref name="MR_DQ1" /><ref name="MR_legalTimeline" /> Gipahibalo sa COMELEC nga diskwalipikado si Rama sa 2025 nga eleksyon pinaagi sa pagtangtang sa tanang kandidato nga diskwalipikado na sa pagserbisyo sa publiko gikan sa balota, apil na si Mandaue Mayor Jonas Cortes ug [[Albay]] Governor Noel Rosal. Ang Korte Suprema naghiusa sa mga apela nila Rama, Cortes, ug Rosal ngadto sa usa ka kaso ug nagpagawas og temporary restraining order (TRO) batok sa COMELEC niadtong Oktubre 22, human nila ipasabot nga ang diskwalipikasyon sa Ombudsman dili pa final and executory tungod kay kini subject to appeal. Ang TRO mipugong nga mapap ang ilang mga ngalan sa balota.<ref>{{cite news |last1=Laqui |first1=Ian |title=Supreme Court halts Comelec's disqualification of Mandaue, Cebu, Albay officials |url= https://www.philstar.com/headlines/2024/10/22/2394490/supreme-court-halts-comelecs-disqualification-mandaue-cebu-albay-officials|access-date=24 Oct 2024 |agency=PhilSTAR |date=22 Oct 2024}}</ref> Niadtong Disyembre 2, 2024, human sa unta kataposan sa iyang 6-ka-buwan nga suspensyon, misuway si Rama sa pagbalik sa trabaho sa City Hall, bisan pa nga si Raymond Garcia na ang misunod kaniya isip mayor. Nituon siya sa flag ceremony ug miduol kang Garcia nga cordial ang pamatasan, apan mibaklay paggawas human siya gitawag nga “former mayor.” Sa pakighinabi sa mga mamamahayag, giinsist ni Rama nga siya gihapon ang lehitimong napili nga mayor ug gitawag si Garcia og “fake mayor.”.<ref name="MR_2024clamp">{{cite news |title=Dismissed Cebu City mayor Mike Rama holds presscon at City Hall |url=https://cebudailynews.inquirer.net/609532/dismissed-cebu-city-mayor-mike-rama-holds-presscon-at-city-hall |agency=Cebu Daily News |date=2024-10-02 |access-date=2025-06-13}}</ref><ref>{{cite news |title='Citizen' Mike walks out of flag ceremony |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/citizen-mike-walks-out-of-flag-ceremony |agency=SunStar Cebu |date=2024-12-02 |access-date=2025-06-21}}</ref> Gisulayan usab ni Rama nga musulod sa iyang daang opisina sa Executive Building, nga gipadlak ni Garcia alang sa seguridad. Mas nisamot ang tensyon human gilakot sa CCTO ang sakyanan ni Rama nga giparking sa reserved slot para sa mayor. Ang mga supporters ni Rama misinggit batok sa mga uniformed CCTO personnel ug misulay og pagpugong kanila sa pagbiya sa maong lugar.<ref name="MR_2024clamp" /> Giangkon ni Garcia nga ang hulga sa seguridad dili gikan kang Rama mismo, apan gikan sa iyang mga kauban nga mitrespas sa palibot sa City Hall sa miaging mga okasyon.<ref>{{cite news |title=Mike Rama’s return to City Hall ends in clampdown |url=https://cebudailynews.inquirer.net/609625/mike-ramas-return-to-city-hall-ends-in-clampdown |agency=Cebu Daily News |date=2024-10-03 |access-date=2025-06-13}}</ref> Niadtong Pebrero 19, 2025, ang Cebu City Legal Office (CLO) nagpadala og demand letter kang Rama aron ibalik sulod sa 24 ka oras ang Toyota HiAce Super Grandia nga sakyanan sa lungsod nga kaniadto gigamit niya isip opisyal nga sakyanan. Gisalikway ni Rama ang sugo ug misugod og konfrontasyon sa City Hall niadtong Pebrero 21 batok sa CLO head nga si Atty. Santiago Ortiz Jr., nga gitawag niya nga "tyranny and oppression" ang demand letter. Gisang-at sa lungsod ang police blotter sa Waterfront Police Station niadtong Pebrero 26. Miingon si Garcia nga ilang gitan-aw ang legal nga mga pamaagi, apil na ang posibilidad sa carnapping nga kaso.<ref>{{cite news |title=Michael Rama won’t return van; Cebu City files blotter report |url=https://cebudailynews.inquirer.net/625205/michael-rama-wont-return-van-cebu-city-files-blotter-report#ixzz91Vm6MCMN |agency=Cebu Daily News |date=2025-02-27 |access-date=2025-06-21}}</ref> Miingon si Rama nga andam siya nga ibalik ang sakyanan, apan nagpabilin siya nga siya gihapon ang lehitimong mayor ug ang iyang pagbawi sa sakyanan dili pasabot nga mibiya siya sa iyang claim sa pwesto.<ref>{{cite news |title=Rama willing to return van but insists he’s the rightful mayor |url=https://cebudailynews.inquirer.net/625416/rama-willing-to-return-van-but-insists-hes-the-rightful-mayor |agency=Cebu Daily News |date=2025-01-15 |access-date=2025-06-13}}</ref> Gipapas sa lungsod ang posibleng kaso batok kang Rama niadtong Pebrero 28 human niya ibalik ang sakyanan ngadto ni Bise Mayor Donaldo Hontiveros, bisan wala niya pirmahi ang pormal nga turnover papers.<ref>{{cite news |title=‘Rama car-napping’ — City Hall drops case as Rama returns van |url=https://cebudailynews.inquirer.net/626069/rama-carnapping-city-hall-drops-case-as-rama-returns-van |agency=Cebu Daily News |date=2025-01-20 |access-date=2025-06-13}}</ref> Niadtong Marso 17, 2025, gisibya sa Ombudsman si Rama isip mayor ug gihimo siyang permanently disqualified sa pagserbisyo sa gobyerno sa ikaduhang higayon, human siya napamatud-an nga sad-an sa pagpanghatag og mga kontrata sa pagkolekta sa basura niadtong Disyembre 2021 nga wala moagi sa bidding nga ginamando sa balaod. Gikasibya usab sila Leizl Calamba, Lyndon Basan, Conrado Ordesta III, Janeses Ponce, ug Dominic Diño, mga miyembro sa Bids and Awards Committee sa siyudad. Ang desisyon gibase sa reklamo sa usa ka Jundel Bontuyan niadtong Agosto 2023.<ref name="MR_DQ2" /> Niadtong Abril 1, 2025, nagpyansa si Rama og PHP 270,000 (USD 4,700) alang sa kaso sa nepotismo human sa ilang pagkadiskubre nga adunay warrant of arrest batok kaniya nga gipagawas sa [[San Carlos, Negros Occidental]] niadtong Marso 11.<ref name="MR_DQ2" /> == Rekord sa eleksyon == Hangtod karon, si Rama midagan sa tanang lokal nga eleksyon sukad sa 1992, nga may kinatibuk-ang 12 ka eleksyon. {| class="wikitable" |+ Mga Rekord sa Eleksyon ni Mike Rama |- ! Tuig !! Partido !! Resulta !! Gidaganan !! Boto !! Mga Kontra !! Ref |- | '''1992''' || PROMDI / BOPK || '''Daog''' || Konsehal, Cebu City South District || N/A || N/A || |- | '''1995''' || PROMDI / BOPK || '''Daog''' || Konsehal, Cebu City South District || N/A || N/A || |- | '''1998''' || PROMDI / BOPK || '''Daog''' || Konsehal, Cebu City South District || N/A || N/A || |- | '''2001''' || PROMDI / BOPK || '''Daog''' || Bise Mayor, Cebu City || N/A || • Renato V. Osmena (KAMPI / KUSUG) || <ref name="CC_2001ER" /><ref name="CC_2001ER2" /> |- | '''2004''' || PROMDI / BOPK || '''Daog''' || Bise Mayor, Cebu City || 249,256 || • Ramiro Madarang (KNP / KUSUG) || <ref name="CC_2004ER" /> |- | '''2007''' || [[Lakas Kampi CMD|Lakas]] / BOPK || '''Daog''' || Bise Mayor, Cebu City || 218,241 || • Raymond Alvin Garcia (GO / KUSUG) - 82,640<br>• Cristituto Abangan (IND) - N/A || <ref name="CC_2007ER" /> |- | '''2010''' || [[Partidong Liberal (Pilipinas)|LP]] / BOPK || '''Daog''' || Mayor, Cebu City || 210,520 || • Alvin Garcia ([[Partidong Nacionalista|Nacionalista]] / KUSUG) - 120,327 <br> • Georgia Osmeña ([[Lakas Kampi CMD|Lakas]]) - 16,620 <br> • John Henry Osmeña (IND) - 8,178 <br> • Salvador Solima (PGRP) - 1,867 <br> • Crisologo Saavedra (IND) - 1,171 <br> • Rodolfo Laconza (IND) - 471 <br> • Cristituto Abangan (IND) - 437 <br> • Anastacio Dela Cruz (IND) - 423 <br> • Fermillano Dapitan (IND) - 324 || <ref name="CC_2010ER" /><ref name="CC_2010ER2" /> |- | '''2013''' || UNA / Team Rama || '''Daog''' || Mayor, Cebu City || 215,425 || • [[Tomas Osmeña]] ([[Partidong Liberal (Pilipinas)|LP]] / BOPK) - 209,497 || <ref name="CC_2013ER" /><ref name="CC_2013ER2" /> |- | '''2016''' || UNA / Team Rama || '''Pildi''' || Mayor, Cebu City || 232,925 || • '''[[Tomas Osmeña]] ([[Partidong Liberal (Pilipinas)|LP]] / BOPK) - 266,819''' || <ref name="CC_2016ER" /> |- | '''2019''' || PDP-Laban / Barug || '''Daog''' || Bise Mayor, Cebu City || 261,685 || • Mary Ann de los Santos (LDP / BOPK) - 235,007 <br> • Federico Peredo (IND) - 3,749 <br> • Antonio Rosaroso (IND) - 3,633 || <ref name="CC_2019ER" /> |- | '''2022''' || PDP-Laban / Barug || '''Daog''' || Mayor, Cebu City || 239,656 || • Margarita Osmeña (LDP / BOPK) - 202,446 <br> • Dave Tumulak (IND) - 141,225 <br> • Crisologo Saavedra Jr. (IND) - 1,418 <br> • Edgar Concha Jr. (IND) - 1,133 <br> • Juanito Luna (IND) - 760 || <ref name="CC_2022ER" /><ref name="CC_2022ER2" /> |- | '''2025''' || Barug || '''Pildi''' || Mayor, Cebu City || 120,124 || • '''Nestor Archival ([[Partidong Liberal (Pilipinas)|LP]] / BOPK) - 209,370''' <br> • Raymond Alvin Garcia (PFP / KUSUG) - 176,967 <br> • Yogi Filemon Ruiz (KBL) - 27,652 <br> • Julieto Co (IND) - 3,163 || <ref name="CC_2025ER" /> |} == Personal nga kinabuhi == Si Rama usa ka sayo mamatngon; kasagaran siyang mamata alas 5:30 sa buntag ug magtrabaho sulod og walo hangtod dose ka oras matag adlaw.<ref name="MR_family" /> Ilado usab siya nga mahiligon sa pagkanta—usahay mokanta siya atol sa mga kalihokan ug mga pamulong.<ref>{{cite news |title=Seares: Mayor Mike Rama's song of choice for his May 26 ‘declaration of independence’ |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/opinion/seares-mayor-mike-ramas-song-of-choice-for-his-may-26-declaration-of-independence |agency=SunStar Cebu |date=2023-06-01 |access-date=2025-06-20}}</ref> Usa sa iyang mga paboritong kanta mao ang The Greatest Love of All, nga iyang isulod usahay sa iyang mga pamulong.<ref>{{cite web |title=Best speech I’ve heard from MLR |url=https://www.pages.ph/2013/09/best-speech-ive-heard-from-mlr/ |website=Pages.ph |publisher=John Pages |date=2013-09-22 |access-date=2025-06-20}}</ref> Niadtong Agosto 2023, gisalikway ni Rama ang mitumaw nga espekulasyon nga siya milarga sa Estados Unidos aron magpatambal sa cancer. Ang giingong opisyal nga katuyuan sa iyang biyahe mao ang pagdawat og Lifetime Achievement Award gikan sa "America Excellence Awards" (AEA). Apan giusisa sa mga magtutok ang pagkaduda sa maong pasidungog, nga bisan kun giingong organisasyon sa Amerika, ang AEA nagpasidungog kang Rama nga usa ka Pilipino. Kasagaran usab sa ilang mga awardees mao usab ang mga Pilipino, ug ang organisasyon nangayo og nominasyon pinaagi sa ilang website—kalahi sa kasagarang mga tinuoray ug iladong award-giving bodies.<ref name="MR_AEA">{{cite web |last=Cortes |first=Mel B. |title=Tell it to SunStar: What is the American Excellence Awards? |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/opinion/tell-it-to-sunstar-what-is-the-american-excellence-awards |agency=SunStar Cebu |date=23 Aug 2023 |access-date=6 Jun 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Mike Rama denies cancer rumors |url=https://visayas.politiko.com.ph/2023/09/06/mike-rama-denies-cancer-rumors/ |website=Politiko |date=6 Sep 2023 |access-date=6 Jun 2025}}</ref> ===Pamilya ug mga relasyon=== Si Rama usa ka sakop sa pamilya Rama, usa ka iladong political dynasty sa Dakbayan sa Sugbo. Kaniadto siya gikasal sa abogado nga si Araceli Lim Francisco (gi-annul niadtong 2000), nga iyang kauban sa duha ka anak: si Micheline, usa ka aktibista, ug si Mikel, usa ka abogado.<ref name="MR_family" /><ref name="MR_marriage">{{cite news |title=Rama weds former CH employee |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/rama-weds-former-ch-employee |access-date=30 Oct 2024 |agency=SunStar Cebu |date=31 Oct 2021}}</ref> Gikan sa 2004 hangtod 2015, si Rama nakigrelasyon sa kapwa abogado, konsehal sa siyudad, ug dugay na niyang kaalyado sa politika nga si Jocelyn "Joy" Pesquera.<ref>{{cite news |last=Fernandez |first=Connie E. |title=For the love of Mike |url=https://cebudailynews.inquirer.net/85972/for-the-love-of-mike |agency=Cebu Daily News |date=2016-02-14 |access-date=2025-06-09}}</ref> Niadtong 2015, mitumaw ang mga ispekulasyon bahin sa usa ka relasyon tali ni Rama ug [[Catbalogan]] Mayor Stephany Uy-Tan (nga minyo kang [[Samar]] 1st District Rep. Stephen James Tan), human giimbitar ni Rama si Uy-Tan nga moapil sa usa ka family photo uban niya sa entablado pagkahuman sa iyang July 4 State of the City Address. Si Pesquera mitug-an nga adunay kalabutan ang maong isyu sa ilang panagbuwag ni Rama.<ref>{{cite news |last=Nalzaro |first=Bobby |title=Just keeping the love alive |url=https://www.sunstar.com.ph/more-articles/nalzaro-just-keeping-the-love-alive |agency=SunStar Cebu |date=2015-06-21 |access-date=2025-06-09}}</ref><ref>{{cite news |title=Rama's rumored ex‑GF facing plunder complaint before anti‑graft office |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/ramas-rumored-ex-gf-facing-plunder-complaint-before-anti-graft-office |agency=SunStar Cebu |date=2018-06-08 |access-date=2025-06-09}}</ref> Niadtong Oktubre 28, 2021, gikasal si Rama kang kanhing empleyado sa city hall nga si Malou Jimenez Mandanat sa usa ka civil ceremony. Gisundan kini og simbahanong kasal niadtong Oktubre 24, 2024 nga gipangulohan ni Cebu Archbishop José S. Palma. Si Rama ug si Mandanat aduna'y usa ka anak.<ref name="MR_marriage" /><ref>{{cite news |last1=Limpag |first1=Max |title=On church annulments: How Mike, Malou Rama got married at Cebu Cathedral |url=https://www.rappler.com/philippines/visayas/church-annulments-how-mike-malou-rama-got-married-in-cebu-cathedral/ |access-date=2 June 2025 |agency=Rappler |date=30 Oct 2024}}</ref> Ang mosunod mao ang listahan sa mga paryente ni Rama nga nalambigit sa politika ug serbisyo sa gobyerno, gisunod sumala sa ilang lebel sa kadugoan (consanguinity): * '''Mga asawa:''' ** Malou Mandanat-Rama (née Jimenez Mandanat), gikasal kaniadtong 2021, kanhing empleyado sa Cebu City Hall<ref name="MR_marriage" /> ** Araceli Lim Francisco, gi-anull niadtong 2000, kanhing Eastern Visayas Director sa Bureau of Internal Revenue (BIR)<ref name="MR_marriage" /><ref>{{cite news |last1=Lao |first1=Garry |title=Rama defends ex-wife on "ill-gotten wealth" |url=https://www.philstar.com/cebu-news/2011/03/18/667003/rama-defends-ex-wife-ill-gotten-wealth |access-date=2 June 2025 |agency=PhilSTAR |date=18 Mar 2011}}</ref> * '''Anak:''' Mikel F. Rama (born 1985), abogado ug umaabot nga Konsehal sa Dakbayan gikan sa ika- (South) nga Distrito<ref>{{cite web |title = Certificate of Candidacy – Mikel Rama (Cebu City, 2nd District) |url = https://comelec.gov.ph/php-tpls-attachments/2025NLE/COC_2025NLE/COC_Local/COC_Local_R7/CEBU/CEBU_CITY/COUN_D2_RAMA_MIKEL_F.pdf |website = Commission on Elections |access-date = 2 Jun 2025 |date = 3 Oct 2024 |format = PDF}}</ref><ref>{{cite news |last1=Piquero |first1=Pia |title=Mikel Rama mum on continuing father’s ‘Singapore-Like’ vision |url=https://cebudailynews.inquirer.net/640091/mikel-rama-mum-on-continuing-fathers-singapore-like-vision |access-date=2 June 2025 |agency=Cebu Daily News |date=31 May 2025}}</ref> * '''Amahan:''' Fernando G. Rama (1920-1991), kanhing Konsehal sa Cebu City<ref name="MR_family" /><ref name="MR_2022victory" /> * '''Igsuon:''' Eduardo "Eddie" L. Rama Sr. (1944-2000), kanhing Gobernador ug (1988-1995) Kongresista (1995-1998) sa [[Agusan del Norte]]<ref name="MR_EduSr" /> * '''Lolo:''' [[Vicente Rama]] (1887-1956), kanhing Senador (1945-1947), Mayor sa Dakbayan sa Sugbo (1938-1940), Kongresista sa ika-3 nga distrito sa Sugbo (1934-1938), ug Konsehal sa Dakbayan sa Sugbo (1916-1922); ilado isip "Amahan sa Cebu City Charter" * '''Mga uyo-an (tito):''' ** Osmundo "Mundo" G. Rama (1914-1998), doktor, kanhing [[Talaan sa mga gobernador sa Sugbo|Gobernador]] (1969-1976; 1986-1988) ug Bise Gobernador (1968-1969) sa Lalawigan sa [[Sugbo]] ** Napoleon "Nap" G. Rama (1923-2016), abogado, mamahayag, bise-presidente sa 1971 Contitutional Convention ug miyembro sa 1986 Constitutional Commission ** Clemente "Cle" G. Rama (1935-2006), kanhing Konsehal sa Dakbayan<ref name="MR_CleRama" /> * '''Pag-umangkon:''' Eduardo "Edu" R. Rama Jr. (born 1978), kasamtangang Kongresista sa ika-2 (South) nga Distrito sa Dakbayan sa Sugbo, kanhing Konsehal sa Dakbayan (2004-2013; 2016-2019), ug kanhing tigudmala sa Barangay Affairs Office (2013-2016) * '''Mga ig-agaw:''' ** George R. Rama (1949-2021), former Konsehal sa Dakbayan (2001-2004) ug Kapitan sa Basak San Nicolas, Cebu City<ref>{{cite news |last1=Quintas |first1=Kristine |title=George Rama passes away |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2015/01/27/1417258/george-rama-passes-away |access-date=3 June 2025 |agency=The Freeman |date=27 Jan 2015}}</ref> ** [[Anabelle Rama]] (born 1952), talent manager, artista ug negosyante, ug kandidato pagka 2013 para Kongresista sa ika-unang (Norte) Distrito; inahan sa mga artista nga sila Ruffa, [[Richard Gutierrez|Richard]], ug Raymond Gutierrez<ref>{{cite news |title=Annabelle asks Mike for refund |url=https://www.sunstar.com.ph/more-articles/annabelle-asks-mike-for-refund |access-date=2 June 2025 |agency=SunStar Cebu |date=13 Jan 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cebucity.gov.ph/cityofficials/executive/68-mayors-page?start=2 |title=Mayor's Page |access-date=12 Dec 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222095919/http://www.cebucity.gov.ph/cityofficials/executive/68-mayors-page?start=2 |archive-date=22 Dec 2015 |url-status=dead}}</ref> ** Enrique P. Rama, kanhing Bise-Gobernador sa Lalawigan sa Sugbo (1998-1992)<ref>{{cite book |last=Rodriguez‑Java |first=Melva |title=The History of Cebu, Philippines: Capitol of Cebu |series=Cebu Provincial History Series; vol. 55 |publisher=Provincial Government of Cebu and University of San Carlos |year=2014 |location=Cebu City |isbn=9789719972167}}</ref> ** Dario P. Rama Jr., kanhing Commissioner sa Presidential Anti-Graft Commission (early 2000's)<ref>{{cite news |title=EDITORYAL – Anti-Graft Commission makupad sa mga corrupt! |url=https://www.philstar.com/opinyon/2003/05/24/207392/editoryal-150-anti-graft-commission-makupad-sa-mga-corrupt |access-date=3 June 2025 |agency=PhilSTAR |date=4 May 2003}}</ref> ug Assistant Prosecutor sa Dakbayan<ref>{{cite news |title=Administrative Order No. 71, s. 1993 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1993/07/29/administrative-order-no-71-s-1993/ |access-date=3 June 2025 |agency=Official Gazette |date=29 July 1993}}</ref> ==Mga ganti ug pasidungog== Si Rama nakadawat sa mosunod nga mga ganti ug pasidungog: * People Manager of the Year (Public Sector Category) – Gihatag sa People Management Association of the Philippines (PMAP) isip una nilang award sa maong kateogriya, Setyembre 2014;<ref name="MR_PMAP" /> * Doctor in Philosophy, major in Transformative Leadership (honoris causa) – Gihatag sa Northwestern Christian University kaniadtong Enero 2023.<ref>{{cite news |title=Rama conferred with doctorate degree |url=https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-news/2023/01/07/2235913/rama-conferred-doctorate-degree |agency=The Freeman |date=2023-01-07 |access-date=2025-06-20}}</ref> * Lifetime Achievement Award – Gihatag sa American Excellence Awards kaniadtong Agosto 2023;<ref name="MR_AEA" /> * Hall of Fame Awardee – Gihatag sa San Beda College of Law atol sa ilang ika-75 nga anibersaryo, niadtong Nobyembre 2023.<ref>{{cite news |title=San Beda College of Law to hold alumni homecoming |url=https://www.philstar.com/headlines/2023/11/22/2313269/san-beda-college-law-hold-alumni-homecoming |agency=PhilSTAR |date=2023-11-22 |access-date=2025-06-20}}</ref> == External links == {{Commons category}} {{s-start}} {{s-off}} |- {{s-bef|before= Renato V. Osmeña}} {{s-ttl|title= Bise Mayor sa Dakbayan sa Sugbo|years=June 30, 2001 - June 30, 2010}} {{s-aft|after= Joy Augustus Young}} |- {{s-bef|before= Jesus C. Cruz<ref>{{cite news |last1=Sison |first1=Bebot Jr. |last2=Felipe |first2=Cecille Suerte |title=More local officials, youth leaders back state of emergency |url=https://www.philstar.com/headlines/2006/02/26/323351/more-local-officials-youth-leaders-back-state-emergency |access-date=3 June 2025 |agency=PhilSTAR |date=26 Feb 2006}}</ref>}} {{s-ttl|title=National President sa <br /> Vice Mayors League of the Philippines|years=2007 - June 30, 2010}} {{s-aft|after= Henry Dy<ref>{{Cite news |date=1 Mar 2011 |title=Isko Moreno gets Vice Mayor's League's top post |agency=The Manila Times |url=https://www.manilatimes.net/2011/03/01/news/national/isko-moreno-gets-vice-mayors-leagues-top-post/642438 |last=Canlas |first=Jomar |access-date=15 Apr 2022}}</ref>}} |- {{s-bef|before= [[Tomas Osmeña]]}} {{s-ttl|title= [[Mayor sa Dakbayan sa Sugbo]]|years=June 30, 2010 - June 30, 2016}} {{s-aft|after= Tomas Osmeña}} |- {{s-bef|before= Edgardo Labella}} {{s-ttl|title= Bise Mayor sa Dakbayan sa Sugbo|years=June 30, 2019 - Nov. 23, 2021}} {{s-aft|after= Dondon Hontiveros}} |- {{s-bef|before= Edgardo Labella}} {{s-ttl|title= [[Mayor sa Dakbayan sa Sugbo]]|years=Nov. 23, 2021 - Oct. 3, 2024}} {{s-aft|after= Raymond Alvin Garcia}} |- {{s-bef|before= [[Evelio Leonardia]]<ref>{{cite news |last1=Guadalquiver |first1=Nanette |title=Outgoing Bacolod mayor honored after 18 years as chief executive |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1177033 |access-date=3 Jun 2025 |agency=Philippine News Agency |date=19 Jun 2022}}</ref>}} {{s-ttl|title=National President sa <br /> League of Cities of the Philippines|years=July 21, 2022 - July 19, 2024}} {{s-aft|after= Joy Belmonte}} |- {{s-end}} == References == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rama, Mike}} [[Kategoriya:Mga saha kabahin sa Pilipinas]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1954]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Oktubre 12]] [[Kategoriya:Mga Pilipino]] [[Kategoriya:Mga Bisaya]] [[Kategoriya:Mga Sugboanon]] [[Kategoriya:Mga saha sa politiko]] [[Kategoriya:Mga politiko]] [[Kategoriya:Mga Pilipinong politiko]] [[Kategoriya:Mga kawani sa kagamhanang Pilipino]] [[Kategoriya:Mga konsehal sa dakbayan ug munisipyo sa Pilipinas]] [[Kategoriya:Mga konsehal sa Dakbayan sa Sugbo]] [[Kategoriya:Mga bise mayor sa Dakbayan sa Sugbo]] [[Kategoriya:Mga mayor sa Dakbayan sa Sugbo]] [[Kategoriya:Mga tawo nga gipapahawa sa katungdanang pampubliko]] [[Kategoriya:Mga Pilipinong Kristohanon]] [[Kategoriya:Mga Katoliko]] [[Kategoriya:Mga abogado]] [[Kategoriya:Mga Pilipinong abogado]] [[Kategoriya:Unibersidad sa San Beda]] [[Kategoriya:Mga politiko sa Bando Osmeña – Pundok Kauswagan]] [[Kategoriya:Mga politiko sa Lakas-CMD]] [[Kategoriya:Mga politiko sa Partido Demokratiko Pilipino]] [[Kategoriya:Mga politiko sa Partidong Liberal (Pilipinas)]] [[Kategoriya:Mga politiko sa Probinsya Muna Development Initiative]] [[Kategoriya:Mga politiko sa United Nationalist Alliance]] jewc7z0miikd94kiuja7oghgxwcd5kf 0 11348582 37018085 36093039 2026-04-19T14:11:17Z Maxima Drusilla 142056 37018085 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Si '''Jack Massey Welsh''' (natawo sa Hunyo 24, 1996), nailhan online nga '''JackSucksAtLife''', usa ka [[Hiniusang Gingharian|British]] YouTuber nga nailhan sa iyang hilig sa pagkolekta sa mga YouTube pagdula butones. Kaniadtong Oktubre 9, 2020, nakadaog usab siya sa [[Guinness World Records|Guinness World Record]] alang sa labing daghang mga channel nga adunay labaw sa 100,000 nga mga subscriber.<ref>https://www.guinnessworldrecords.com/news/2020/10/jacksucksatlife-creator-jack-massey-welsh-sets-record-with-his-youtube-channels-634011</ref> Siya karon anaa sa iyang ulahing bahin sa baynte anyos. Kadaghanan sa iyang mga panglantaw gikan sa [[Tinípong Bánsà|Tinipong Bansa]], [[Hiniusang Gingharian]], [[Pilipinas]], [[Indya]], [[Kanada]], [[Nigyeriya]] ug [[Ostralya]].<ref>https://www.youtube.com/watch?v=1sPvupI9tPg</ref> == Internet nga karera == === Sayo nga kinabuhi sa YouTube === Niadtong 2008, gilusad ni Jack ang iyang unang kanal nga gitawag og SamSmellsOfApricots. Dayon sa 2013, gisugdan niya ang iyang main kanal, JackSucksAtLife.{{Fact}} Si Jack sa makausa hingpit nga nakatuon sa [[Minecraft]], nga naghimo og mga video nga eksklusibo bahin sa dula sa daghang mga tuig. Sa tupad niini, gibuhat niya ang Q&A, ug uban pang mga kinatibuk-ang materyal. Karon, gipatungha ni Jack ang tanan nga mga matang sa mga video sa iyang kanal JackSucksAtStuff. Ang sulud sa iyang panguna nga kanal karon naglakip sa mga reaksyon, analytics bahin sa iyang mga kanal, ug pag-update sa iyang paggukod sa mga awards YouTube. Naabot niya ang 1 milyon nga mga suskritor sa 23 Oktubre 2019. === KSI diamante pagdula butones === Sa 2020, gipahimuslan ni Jack ang usa ka glitch sa YouTube aron makuha ang KSI's Diamanta Pagdula Butones, nga gitugotan siya nga makakuha usa ka buton sa pagdula sa diamante nga wala’y 10 milyon nga mga subscriber sa bisan unsang mga channel.<ref>https://gamerant.com/youtube-diamond-play-button-creator-award-exploit/</ref> === Don’t Subscribe === Kaniadtong 2020, gihagit ni [[MrBeast]] si Jack nga tan-awon kung makaabut ba siya sa 1 milyon nga mga subscriber sa usa ka channel nga gitawag nga "Don’t Subscribe" nga wala mag-upload sa bisan unsang mga video. Kung molampos si Jack, misaad si MrBeast nga hatagan siya og ₱5,614,558 ($100,000). Gibira gyud kini ni Jack ug gikompleto ang hagit.<ref>https://www.essentiallysports.com/esports-news-millionaire-mrbeast-once-lost-100000-after-losing-in-his-own-game-to-a-guinness-world-record-holder/</ref> === Guinness World Records ni Jack === Kaniadtong Oktubre 9, 2020, nadawat ni Jack ang Guinness World Record alang sa kadaghanan nga mga kanal sa YouTube nga adunay kapin sa 100k nga mga subscriber nga gipanag-iya sa usa ka indibidwal.<ref>https://simple.wikipedia.org/wiki/JackSucksAtLife</ref> Usa ka tuig ang milabay, mihatag siya og higala nga si TommyInnit 2 Guinness World Records. Ang una alang sa labing gisundan sa [[Minecraft]] kanal sa Twitch, ug ang lain alang sa mga labing tigpaniid sa usa ka Minecraft gameplay buhi sapa sa Twitch.<ref>https://www.guinnessworldrecords.com/news/2021/6/minecraft-gamer-tommyinnit-breaks-two-twitch-records-663433</ref> === Mga video sa paglakaw === Niadtong 2025, gipatik ni JackSucksAtLife ang usa ka video diin naglakaw siya og 250,000 ka lakang sa usa ka semana,{{Fact}}, nga nakabase sa iyang kaugalingong probinsiya sa [[Inglatera]]. Sa mao gihapon nga tuig, gi-upload ni Jack ang lain nga video diin naglakaw siya 100,000 nga mga lakang sa usa ka adlaw.<ref>https://www.ladbible.com/news/health/youtube-man-walks-100000-steps-one-day-video-746456-20250505</ref> == Instagram kamatayon insidente == Kaniadtong Mayo 4, 2021, nakamata siya nga nahibal-an nga ang iyang [[Instagram]] account giusab sa usa ka "memorial account," ug ang usa ka "memorial account" nagpasabut nga siya namatay. Daghang mga tawo ang naghunahuna nga siya tinuod nga namatay ug mikomentaryo ang prase sa [[Iningles]], "Rest in peace" (Sinugboanon: ''Pahulay sa kalinaw''), apan siya sa ulahi nag-post sa usa ka post sa [[Twitter|X]] ug usa ka video sa [[YouTube]] nga nag-ingon nga siya dili patay ug nga wala siya makasabut nganong ang Instagram mopasar sa assessment nga walay ebidensya.<ref>https://medialeaks.ru/0505aad-trnd-funeral-insta/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506164746/https://medialeaks.ru/0505aad-trnd-funeral-insta/ |date=2021-05-06 }} (Russian)</ref> == Mga pakisayran == {{Reflist}} [[Kategoriya:Mga Britaniko]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] o1fa9se0xsyigtebmx13kzgn29weuwz 0 11348620 37018151 37000872 2026-04-20T09:42:51Z Coiboujauaanok 142102 pagdugang sa Databox 37018151 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Databox}} Ang '''''Duck Hunt''''' maoy usa ka 1984 nga light gun shooter nga video game nga gimugna ug gipatik sa Nintendo para sa [[Nintendo Entertainment System]] (NES). Ang dula unang gipagawas niadtong Abril 1984 sa [[Hapon]] para sa Family Computer (Famicom) console ug sa [[Amihanang Amerika]] ug [[Pilipinas]] isip arcade game para sa Nintendo VS. Sistema. == Mga pakisayran == {{Reflist}}{{Saha}} [[Kategoriya:Duck Hunt]] [[Kategoriya:Pages with unreviewed translations]] mvqm63etpjdd9q3lu1sz6q7dfsny0f7 0 11349101 37018131 36460745 2026-04-20T09:18:34Z Coiboujauaanok 142102 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 37018131 wikitext text/x-wiki [[Payl:William_Lai_Ching-te_20230814.jpg|thumb|Lai Ching-te (2023)]] '''Lai Ching-te''' (sa [[Intsik]] 賴清德, Pinyin Lài Qīngdé, W.-G. Lai Chʻing-tê; natawo niadtong Oktubre 6, 1959 sa Wanli), nga mas nailhan usab isip '''William Lai''', usa ka pulitiko nga taga-Taiwan gikan sa Democratic Progressive Party (DPP). Sukad Mayo 20, 2024, siya mao ang kasamtangang presidente sa [[Republika sa Tsina]] (Taiwan). Sa tibuok nasod, nakapahimulos si Lai og dako nga pagtagad niadtong 2014, sa dihang siya mibisita sa Shanghai ug sa usa ka panulti sa Fudan University misulti alang sa katungod sa katawhan sa Taiwan sa kaugalingong pagpili ug sa ingon, indirektang para sa kagawasan sa Taiwan gikan sa People's Republic of China (tan-awa ang Taiwan Conflict). Tungod niini, siya usa sa pipila ka mga politik'''o''' nga nagpahayag sa kini nga kasabutan nga laganap sa katilingban sa Taiwan bisan pa sa ilang pagbisita sa China. Niadtong Setyembre 8, 2017, gitudlo si Lai ni Presidenta Tsai Ing-wen ingon nga sunod ni Lin Chuan sa pagka Chairman sa Executive Yuan, o Punong Ministro sa Taiwan. Tungod sa grabeng kapildihan sa DPP sa lokal nga eleksyon niadtong Nobyembre 2018, mipahibalo si Lai sa iyang pag-resign ug gihatag ang katungdanan niadtong Enero 11, 2019 kang Su Tseng-chan'''g'''. Niadtong Marso 18, 2019, gipahibalo ni Lai ang iyang pagkandidato alang sa posisyon nga punong kandidato sa DPPsa umaabot nga eleksyon sa presidente sa sunod tuig. Apan sa botohan nga gihimo gikan Hunyo 10 hangtod 12, 2019, napildi siya sa iyang kontra-kandidato, ang kasamtangang presidente Tsai Ing-wen. Niadtong Nobyembre sa maong tuig, nagkasabot ang duha ka politiko nga mukuyog si Lai kang Tsai isip kandidato alang sa posisyon nga Bise Presidente. Human sa kadaogan sa eleksyon niadtong Enero 11, 2020, gisumpaan si Lai isip Bise Presidente niadtong Mayo 20, 2020. Sa 2024 nga eleksyon sa pagkapresidente, si Lai midaog nga adunay hapit 40 porsyento nga boto. Nanumpa siya sa katungdanan niadtong Mayo 20, 2024. Niadtong Hunyo 4, 2024, gisaulog ni Lai ang 1989 nga pagsumpo sa kalihukang demokrasya sa Tian'anmen Square sa [[Pekin|Beijing]] . Naghisgot sa People's Republic of China, iyang gipahayag nga ang usa ka tinuud nga respetado nga nasud nagtugot sa mga lungsuranon sa pagpahayag sa ilang mga opinyon. [[Kategoriya:Mga natawo sa 1959]] 668yk6orffgm2quihu4v3yjjvla7gxk 0 11352229 37018152 37017937 2026-04-20T10:20:39Z Coiboujauaanok 142102 pagdugang sa Databox 37018152 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Ang '''''The Super Mario Galaxy Movie''''' (2026) maoy [[Amerikano]]ng karton nga pelikula. Kini gibase sa prangkisa sa dula nga bidyo nga ''Mario'' sa [[Nintendo]]. ==Cast== * [[Chris Pratt]] * [[Anya Taylor-Joy]] * [[Charlie Day]] * [[Jack Black]] * [[Keegan-Michael Key]] * [[Benny Safdie]] * [[Kevin Michael Richardson]] * [[Brie Larson]] == Galeriya sa hulagway == <gallery> The Super Mario Galaxy Movie simple logo.jpg </gallery> [[Kategoriya:2026 nga mga pelikula]] [[Kategoriya:Amerikanong karton nga pelikula]] [[Kategoriya:Haponng karton nga pelikula]] [[Kategoriya:Mga pelikula sa Illumination]] [[Kategoriya:Mga pelikula sa Universal Pictures]] [[Kategoriya:Mga pelikula sa Mario]] 5i7pwxe5yi5eq6yhqi9b5bmlucqle87 0 11353635 37018120 37017131 2026-04-20T03:06:52Z Jhe098 134117 pagdungag og artikulo gikan sa english 37018120 wikitext text/x-wiki Ang '''Pantalan sa Dabaw''' ang usa ka pantalan nga nahimutang sa dakbayan sa Dabaw sa Pilipinas. Ang Pantalan sa Dabaw naglangkob og daghang mga pantalan nga anaa sulod sa Dava Gulf, nga kabahin sa Celebes Sea, apan ang iyang pangunang opisina ug pantalan nahimutang sa Brgy. Sasa, Dakbayan sa Dabaw. Ang Pantalan sa Dabaw kadaghanan ginagamit alang sa container cargo, pag-eksport sa hilaw nga mga materyales, bulk cargo, general cargo, ug mga pasilidad alang sa trapiko sa mga pasahero. [[Payl:Celebes_See.jpg|thumb|300x300px|Dagat sa Celebes]] {| class="wikitable" |+Datos sa Pasilidad para '''sa Pantalan sa Davao''' ! Matang ! ^m2 |- ! Payag sa Transit | |- ! Mga Terminal sa Pasahero + Paradahan | |- ! Yard sa Kontainer | |- ! Mga Dapit nga Tipigan | |- ! Bodega | |- |} == Tan-awa usab == * Listahan sa mga pantalan sa Sidlakang Asya * Pantalan sa Manila * Pantalan sa Zamboanga * [[Dakbayan sa Dabaw|Dakbayan sa Davao]] * [[Kaulohang Dabaw|Metro Davao]] * [[Davao Gulf|Golpo sa Davao]] == Mga sumpay sa gawas == * [http://www.dipsscor.com/ Davao Integrated Port and Stevering Services Corporation (DIPSSCOR)] * [https://portfocus.com/philippines/davao/index.html Pantalan sa Davao: Gipunting] p0wpqahnkfegfxq1vk2jtqpbet8ao3v 37018121 37018120 2026-04-20T03:36:16Z Jhe098 134117 nag dungag og artikulo gikan sa english 37018121 wikitext text/x-wiki Ang '''Pantalan sa Dabaw''' ang usa ka pantalan nga nahimutang sa dakbayan sa Dabaw sa Pilipinas. Ang Pantalan sa Dabaw naglangkob og daghang mga pantalan nga anaa sulod sa Dava Gulf, nga kabahin sa Celebes Sea, apan ang iyang pangunang opisina ug pantalan nahimutang sa Brgy. Sasa, Dakbayan sa Dabaw. Ang Pantalan sa Dabaw kadaghanan ginagamit alang sa container cargo, pag-eksport sa hilaw nga mga materyales, bulk cargo, general cargo, ug mga pasilidad alang sa trapiko sa mga pasahero. == Mahitungod == Ang '''Pantalan sa Dabaw''' usa sa mga dagkong pantalan sa Pilipinas uban sa Manila, Subic, Cebu, Zamboanga, ug uban pa. Ang Pantalan sa Dabaw, nga kasagaran gitawag og Port District of Davao, naglangkob sa Dakbayan sa Dabaw ug sa lima ka mga probinsya. Nag serbisyo kini sa mga biyahe tali sa mga isla ug internasyonal nga mga kargamento. Ang siyudad nahimutang 974 kilometro sa habagatan sa Manila, daplin sa baybayon sa Davao Gulf. Ang "Davao" nagtumong usab sa lima ka probisya: Davao de Oro, Davao del Norte, Davao del Sur, Davao Occidental, ug Davao Oriental. Ang Dakbayan sa Dabaw nahimutang sa Davao del Sur apan politikal ug administratibong independente gikan sa probinsya. [[Payl:Celebes_See.jpg|thumb|300x300px|Dagat sa Celebes]] {| class="wikitable" |+Datos sa Pasilidad para '''sa Pantalan sa Davao''' ! Matang ! ^m2 |- ! Payag sa Transit | |- ! Mga Terminal sa Pasahero + Paradahan | |- ! Yard sa Kontainer | |- ! Mga Dapit nga Tipigan | |- ! Bodega | |- |} == Tan-awa usab == * Listahan sa mga pantalan sa Sidlakang Asya * Pantalan sa Manila * Pantalan sa Zamboanga * [[Dakbayan sa Dabaw|Dakbayan sa Davao]] * [[Kaulohang Dabaw|Metro Davao]] * [[Davao Gulf|Golpo sa Davao]] == Mga sumpay sa gawas == * [http://www.dipsscor.com/ Davao Integrated Port and Stevering Services Corporation (DIPSSCOR)] * [https://portfocus.com/philippines/davao/index.html Pantalan sa Davao: Gipunting] rk44bvq381hovxfrwwsibtgo93exax6 37018122 37018121 2026-04-20T04:03:40Z Jhe098 134117 nag dungag og artikulo gikan sa english 37018122 wikitext text/x-wiki Ang '''Pantalan sa Dabaw''' ang usa ka pantalan nga nahimutang sa dakbayan sa Dabaw sa Pilipinas. Ang Pantalan sa Dabaw naglangkob og daghang mga pantalan nga anaa sulod sa Dava Gulf, nga kabahin sa Celebes Sea, apan ang iyang pangunang opisina ug pantalan nahimutang sa Brgy. Sasa, Dakbayan sa Dabaw. Ang Pantalan sa Dabaw kadaghanan ginagamit alang sa container cargo, pag-eksport sa hilaw nga mga materyales, bulk cargo, general cargo, ug mga pasilidad alang sa trapiko sa mga pasahero. == Mahitungod == Ang '''Pantalan sa Dabaw''' usa sa mga dagkong pantalan sa Pilipinas uban sa Manila, Subic, Cebu, Zamboanga, ug uban pa. Ang Pantalan sa Dabaw, nga kasagaran gitawag og Port District of Davao, naglangkob sa Dakbayan sa Dabaw ug sa lima ka mga probinsya. Nag serbisyo kini sa mga biyahe tali sa mga isla ug internasyonal nga mga kargamento. Ang siyudad nahimutang 974 kilometro sa habagatan sa Manila, daplin sa baybayon sa Davao Gulf. Ang "Davao" nagtumong usab sa lima ka probisya: Davao de Oro, Davao del Norte, Davao del Sur, Davao Occidental, ug Davao Oriental. Ang Dakbayan sa Dabaw nahimutang sa Davao del Sur apan politikal ug administratibong independente gikan sa probinsya. Ang pagsulod sa pantalan sa Dakbayan sa Dabaw pinaagi sa Davao Gulf, nga adunay duha ka agianan. Ang usa mao ang Pakiputan Strait tali sa Dabaw ug sa katubigan sa kasadpan sa Isla sa Samal. Ang laing agianan anaa sa sidlakan nga bahin sa Isla sa Samal, nga kasagarang gigamit isip gawasan sa mga barko nga mobiya gikan sa amihanang bahin sa Davao Gulf. Ang pagsulod sa subport sa Mati, Davao Oriental, pinaagi sa Pujada Bay. Ang Davao Gulf nahimutang sa habagatang baybayon sa Mindanao, ang ikaduhang pinakadakong isla sa Pilipinas. [[Payl:Celebes_See.jpg|thumb|300x300px|Dagat sa Celebes]] {| class="wikitable" |+Datos sa Pasilidad para '''sa Pantalan sa Davao''' ! Matang ! ^m2 |- ! Payag sa Transit | |- ! Mga Terminal sa Pasahero + Paradahan | |- ! Yard sa Kontainer | |- ! Mga Dapit nga Tipigan | |- ! Bodega | |- |} == Tan-awa usab == * Listahan sa mga pantalan sa Sidlakang Asya * Pantalan sa Manila * Pantalan sa Zamboanga * [[Dakbayan sa Dabaw|Dakbayan sa Davao]] * [[Kaulohang Dabaw|Metro Davao]] * [[Davao Gulf|Golpo sa Davao]] == Mga sumpay sa gawas == * [http://www.dipsscor.com/ Davao Integrated Port and Stevering Services Corporation (DIPSSCOR)] * [https://portfocus.com/philippines/davao/index.html Pantalan sa Davao: Gipunting] tod87erfwaq64ytvs33xrp1hoahgvfa 37018123 37018122 2026-04-20T04:05:03Z Jhe098 134117 nag dungag og artikulo gikan sa english 37018123 wikitext text/x-wiki [[Payl:Celebes_See.jpg|thumb|300x300px|Dagat sa Celebes]] Ang '''Pantalan sa Dabaw''' ang usa ka pantalan nga nahimutang sa dakbayan sa Dabaw sa Pilipinas. Ang Pantalan sa Dabaw naglangkob og daghang mga pantalan nga anaa sulod sa Dava Gulf, nga kabahin sa Celebes Sea, apan ang iyang pangunang opisina ug pantalan nahimutang sa Brgy. Sasa, Dakbayan sa Dabaw. Ang Pantalan sa Dabaw kadaghanan ginagamit alang sa container cargo, pag-eksport sa hilaw nga mga materyales, bulk cargo, general cargo, ug mga pasilidad alang sa trapiko sa mga pasahero. == Mahitungod == Ang '''Pantalan sa Dabaw''' usa sa mga dagkong pantalan sa Pilipinas uban sa Manila, Subic, Cebu, Zamboanga, ug uban pa. Ang Pantalan sa Dabaw, nga kasagaran gitawag og Port District of Davao, naglangkob sa Dakbayan sa Dabaw ug sa lima ka mga probinsya. Nag serbisyo kini sa mga biyahe tali sa mga isla ug internasyonal nga mga kargamento. Ang siyudad nahimutang 974 kilometro sa habagatan sa Manila, daplin sa baybayon sa Davao Gulf. Ang "Davao" nagtumong usab sa lima ka probisya: Davao de Oro, Davao del Norte, Davao del Sur, Davao Occidental, ug Davao Oriental. Ang Dakbayan sa Dabaw nahimutang sa Davao del Sur apan politikal ug administratibong independente gikan sa probinsya. Ang pagsulod sa pantalan sa Dakbayan sa Dabaw pinaagi sa Davao Gulf, nga adunay duha ka agianan. Ang usa mao ang Pakiputan Strait tali sa Dabaw ug sa katubigan sa kasadpan sa Isla sa Samal. Ang laing agianan anaa sa sidlakan nga bahin sa Isla sa Samal, nga kasagarang gigamit isip gawasan sa mga barko nga mobiya gikan sa amihanang bahin sa Davao Gulf. Ang pagsulod sa subport sa Mati, Davao Oriental, pinaagi sa Pujada Bay. Ang Davao Gulf nahimutang sa habagatang baybayon sa Mindanao, ang ikaduhang pinakadakong isla sa Pilipinas. {| class="wikitable" |+Datos sa Pasilidad para '''sa Pantalan sa Davao''' ! Matang ! ^m2 |- ! Payag sa Transit | |- ! Mga Terminal sa Pasahero + Paradahan | |- ! Yard sa Kontainer | |- ! Mga Dapit nga Tipigan | |- ! Bodega | |- |} == Tan-awa usab == * Listahan sa mga pantalan sa Sidlakang Asya * Pantalan sa Manila * Pantalan sa Zamboanga * [[Dakbayan sa Dabaw|Dakbayan sa Davao]] * [[Kaulohang Dabaw|Metro Davao]] * [[Davao Gulf|Golpo sa Davao]] == Mga sumpay sa gawas == * [http://www.dipsscor.com/ Davao Integrated Port and Stevering Services Corporation (DIPSSCOR)] * [https://portfocus.com/philippines/davao/index.html Pantalan sa Davao: Gipunting] et7u1oi2i7qain6ae8j1fm4ro4ccd43 0 11353680 37018118 37017317 2026-04-20T02:43:27Z Jhe098 134117 pagdungag og artikulo gikan sa english 37018118 wikitext text/x-wiki   Ang '''Davao City National High School''', nga nailhan sa lokal nga tawag nga "City High", mao ang pinakadakong pampublikong eskwelah an sa [[Dakbayan sa Dabaw|Davao City]] ug usa sa pinakadako sa [[Davao Region]], [[Pilipinas|Philippines]] nga adunay labaw sa 150,000 ka estudyante sa 150 ka seksyon. Aduna kini'y 400 ka magtutudlo ug 60 ka miyembro sa administratibo ug dili magtutudlo ngaa kawani. Ang Davao City National High School giila ingon nga nanguna nga pampublikong sekundaryang eskwelahan sa Davao Region. == Kasaysayan == Ang Davao City National High School, fnga unang nailhan isip Davao Provincial High School, nagsugod niadtong 1922. Nahimutang kini sa usa ka payag nga nipa sa daplin sa Magallanes Street, ug giablihan ang pultahan niini alang sa 67 ka estudyante uban si Dominador Fernandez officer-in-charge, ug sa ulahi si Adolfo Casolan isip principal, uban ang tulo ka magtutudlo nga mitabang kaniya sa paggiya sa 67 ka estudyante Sa dihang ang lungsod sa Davao nahimong usa ka chartered city pinaagi sa Commonwealth Act No. 51, serye sa 1937, giusab ang ngalan sa eskwelahan ngadto sa Davao City High School. Aron matubag ang nagkadaghang enrolment, usa ka bilding ang gitukod sa iyang kasamtangang dapit niadtong 1941. Kini nga bilding hingpit nga naguba tungod sa mga bomba sa mga Amerikano niadting Abril 1945. Human sa kagawasan, gipadayon pag-usab ang mga klase sa makadiyot sa Chavez Building sa Claveria Street, apan niadtong Marso 1946, nibalhin ang eskwelahan sa mas halapad nga lugar sa Villa-Abrille Street, Niadtong 1950, ang Davao City High School mibalhin sa iyang kasamtangang dapit sa Florentino Torres Street nga adunay gilapdon nga 62,657 ka metro kuwadrado. Ang halapad nga lugar gidonar sa Pamilya Tionko. Sa pagnasyonalisa sa tanang sekondaryang eskwelahan na nasud, ang eskwelahan gitawag na karon og Davao City National High School. Karon, sa ika-100 ka tuig sa iyang paglungtad, dako na kaayo ang kalamboan niini. Aduna na kini'y 40 ka mga bilding, usa ka awditoryum, librarya sa eskwelahan, mga learning center, Rizal shrine, Heroes Tree Park, ug daghang gagmay'ng mga tanaman. Apil usab sa mga bag-ong imprastruktura ang mga covered pathway ug bag-ong comfort room. Misaka pag-ayo ang gidaghanon sa mga estuduyante, nga milapas na sa 800,000 ka estudyante sa 500 ka seksyon. Aduna kini'y 1,000 ka magtutudlo ug 100 ka mga kawani sa administratibo ug dili magtutudlo. d0w7o36kjmii5cm0v5xq5z186z9sgvi 37018119 37018118 2026-04-20T02:45:30Z Jhe098 134117 nag dungag og artikulo gikan sa english 37018119 wikitext text/x-wiki [[Payl:DCNHS.jpg|thumb|eskwelahan sa sekondarya sa dakbayan sa davao]] Ang '''Davao City National High School''', nga nailhan sa lokal nga tawag nga "City High", mao ang pinakadakong pampublikong eskwelah an sa [[Dakbayan sa Dabaw|Davao City]] ug usa sa pinakadako sa [[Davao Region]], [[Pilipinas|Philippines]] nga adunay labaw sa 150,000 ka estudyante sa 150 ka seksyon. Aduna kini'y 400 ka magtutudlo ug 60 ka miyembro sa administratibo ug dili magtutudlo ngaa kawani. Ang Davao City National High School giila ingon nga nanguna nga pampublikong sekundaryang eskwelahan sa Davao Region. == Kasaysayan == Ang Davao City National High School, fnga unang nailhan isip Davao Provincial High School, nagsugod niadtong 1922. Nahimutang kini sa usa ka payag nga nipa sa daplin sa Magallanes Street, ug giablihan ang pultahan niini alang sa 67 ka estudyante uban si Dominador Fernandez officer-in-charge, ug sa ulahi si Adolfo Casolan isip principal, uban ang tulo ka magtutudlo nga mitabang kaniya sa paggiya sa 67 ka estudyante Sa dihang ang lungsod sa Davao nahimong usa ka chartered city pinaagi sa Commonwealth Act No. 51, serye sa 1937, giusab ang ngalan sa eskwelahan ngadto sa Davao City High School. Aron matubag ang nagkadaghang enrolment, usa ka bilding ang gitukod sa iyang kasamtangang dapit niadtong 1941. Kini nga bilding hingpit nga naguba tungod sa mga bomba sa mga Amerikano niadting Abril 1945. Human sa kagawasan, gipadayon pag-usab ang mga klase sa makadiyot sa Chavez Building sa Claveria Street, apan niadtong Marso 1946, nibalhin ang eskwelahan sa mas halapad nga lugar sa Villa-Abrille Street, Niadtong 1950, ang Davao City High School mibalhin sa iyang kasamtangang dapit sa Florentino Torres Street nga adunay gilapdon nga 62,657 ka metro kuwadrado. Ang halapad nga lugar gidonar sa Pamilya Tionko. Sa pagnasyonalisa sa tanang sekondaryang eskwelahan na nasud, ang eskwelahan gitawag na karon og Davao City National High School. Karon, sa ika-100 ka tuig sa iyang paglungtad, dako na kaayo ang kalamboan niini. Aduna na kini'y 40 ka mga bilding, usa ka awditoryum, librarya sa eskwelahan, mga learning center, Rizal shrine, Heroes Tree Park, ug daghang gagmay'ng mga tanaman. Apil usab sa mga bag-ong imprastruktura ang mga covered pathway ug bag-ong comfort room. Misaka pag-ayo ang gidaghanon sa mga estuduyante, nga milapas na sa 800,000 ka estudyante sa 500 ka seksyon. Aduna kini'y 1,000 ka magtutudlo ug 100 ka mga kawani sa administratibo ug dili magtutudlo. 23t63kkaksfjepj7a6s593m7cfffk88 0 11353767 37018109 2026-04-19T21:16:06Z HannaHanni 139268 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348257248|Fitterkarma]]" 37018109 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|Background=group_or_band|Name=Fitterkarma|Alias=Joao (2019–2023)|origin=[[Metro Manila]], [[Philippines]]|Genre={{hlist|[[Alternative rock]]|[[indie rock]]|[[art rock]]}}|years_active=2023–present|label=|current_members={{plainlist| * Joao de Leon * Sophia Miranda * Sanders Bayas * Mikee Mendoza }}}} Ang '''Fitterkarma''' usa ka [[Pilipinas|Pilipinong]] [[alternative rock]] band gikan sa [[Metro Manila]], naporma niadtong 2023. Ang banda naglakip ni Joao de Leon (bokalista/gitara), Sophia Miranda (bass), Sanders Bayas (tambol), ug Mikee Mendoza (gitara). Nailhan sila sa mga kanta nga "[[Kalapastangan]]" (2023) ug "[[Pag-Ibig ay Kanibalismo II]]" (2025), nga parehong natala sa [[Billboard Philippines Hot 100]]. == Kasakop == '''Karon''' * Joao de Leon * Sophia Miranda * Sanders Bayas * Mikee Mendoza (alias; Lory) '''Kanhi''' * Calvin Borja * Addy Pantig == Diskograpiya == * 2022: pakinggan mo... 5ij80qhldj6ryv6q8eacfbq4b2jz4bm 0 11353768 37018124 2026-04-20T04:07:11Z Tinta Emas Historia Network 142088 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348005989|Iskandar Muda]]" 37018124 wikitext text/x-wiki Si '''Iskandar Muda''' (c. 1583<ref>[http://www.aolsvc.worldbook.aol.com/wb/Article?id=ar724698 World Book article]{{dead link|date=November 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, accessed 4 January 2007</ref>–Disyembre 27, 1636<ref name="Yusra">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref>) mao ang ika-12 nga Sultan sa Aceh Darussalam. Sa ilawom sa iyang paghari, naabot sa sultanato ang pinakadako nga teritoryo, nahimong labing gamhanang gahum militar ug pinakadato nga nasud sa kasadpan sa Indonesia ug sa Kipot sa Malacca. Ang "Iskandar Muda" literal nga nagpasabot og "Bata nga si Alexander," ug ang iyang mga pagsakop kanunay ikumpara sa mga pagsakop ni [[Alejandro ang Bantogan|Alexander the Great]].<ref name="Yusra2">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref> Gawas sa iyang bantog nga mga pananakop, sa iyang paghari, ang Aceh nahimong sentro sa internasyonal nga Islamikong pagtuon ug kalakalan. Siya ang katapusang Sultan sa Aceh nga direkta nga lalaking kaliwatan sa nagtukod sa Gingharian sa Aceh, si Ali Mughayat Shah. Ang kamatayon ni Iskandar Muda nagtimaan sa pagkawala sa dinastiyang Meukuta Alam, ang nagtukod nga dinastiya sa Gingharian sa Aceh, ug ang pag-ilis niini sa lain nga dinastiya. [[Payl:Iskandar_Muda,_potret_pada_2_April_2026.jpg|thumb|Usa ka dibuho ni Iskandar Muda ni Yoesoef (1980) sa Aceh Museum sa Banda Aceh.]] [[Payl:Letter_to_James_I_from_Sultan_Iskandar_Muda_of_Aceh_in_1615.jpg|left|thumb|Sulat gikan ni Iskandar Muda ngadto kang James I sa [[Inglatera]] niadtong 1615]] == Mga Reperensya == qc8o9uwhy0fn5a7qc3zhs2k4y577n8z 37018125 37018124 2026-04-20T04:07:39Z Tinta Emas Historia Network 142088 37018125 wikitext text/x-wiki [[Payl:Iskandar_Muda,_potret_pada_2_April_2026.jpg|thumb|Usa ka dibuho ni Iskandar Muda ni Yoesoef (1980) sa Aceh Museum sa Banda Aceh.]] Si '''Iskandar Muda''' (c. 1583<ref>[http://www.aolsvc.worldbook.aol.com/wb/Article?id=ar724698 World Book article]{{dead link|date=November 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, accessed 4 January 2007</ref>–Disyembre 27, 1636<ref name="Yusra">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref>) mao ang ika-12 nga Sultan sa Aceh Darussalam. Sa ilawom sa iyang paghari, naabot sa sultanato ang pinakadako nga teritoryo, nahimong labing gamhanang gahum militar ug pinakadato nga nasud sa kasadpan sa Indonesia ug sa Kipot sa Malacca. Ang "Iskandar Muda" literal nga nagpasabot og "Bata nga si Alexander," ug ang iyang mga pagsakop kanunay ikumpara sa mga pagsakop ni [[Alejandro ang Bantogan|Alexander the Great]].<ref name="Yusra2">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref> Gawas sa iyang bantog nga mga pananakop, sa iyang paghari, ang Aceh nahimong sentro sa internasyonal nga Islamikong pagtuon ug kalakalan. Siya ang katapusang Sultan sa Aceh nga direkta nga lalaking kaliwatan sa nagtukod sa Gingharian sa Aceh, si Ali Mughayat Shah. Ang kamatayon ni Iskandar Muda nagtimaan sa pagkawala sa dinastiyang Meukuta Alam, ang nagtukod nga dinastiya sa Gingharian sa Aceh, ug ang pag-ilis niini sa lain nga dinastiya. [[Payl:Letter_to_James_I_from_Sultan_Iskandar_Muda_of_Aceh_in_1615.jpg|left|thumb|Sulat gikan ni Iskandar Muda ngadto kang James I sa [[Inglatera]] niadtong 1615]] == Mga Reperensya == t454kg6omvvml9gdq28tjv9ftgzo072 3 11353769 37018148 2026-04-20T09:39:22Z Coiboujauaanok 142102 /* Abiabi! */ new section 37018148 wikitext text/x-wiki == Abiabi! == {{Abiabi}} '''''[[Gumagamit:Coiboujauaanok|Coiboujauaanok]]''''' (<small>[[Hisgot sa Gumagamit:Coiboujauaanok|yap yap yap]]</small>) 09:39, 20 Abril 2026 (UTC) 0rifto3bqp3u4ejo7uik7g745edo0zv 3 11353770 37018149 2026-04-20T09:40:12Z Coiboujauaanok 142102 /* Abiabi! */ new section 37018149 wikitext text/x-wiki == Abiabi! == {{Abiabi}} '''''[[Gumagamit:Coiboujauaanok|Coiboujauaanok]]''''' (<small>[[Hisgot sa Gumagamit:Coiboujauaanok|yap yap yap]]</small>) 09:40, 20 Abril 2026 (UTC) tluvsfntqyzmdgqqxlw0f7oqvjgbsl3 3 11353771 37018150 2026-04-20T09:41:23Z Coiboujauaanok 142102 Created blank page 37018150 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3 11353772 37018157 2026-04-20T11:51:01Z Coiboujauaanok 142102 Created page with "{{not around|3=Nobyembre 2024}}" 37018157 wikitext text/x-wiki {{not around|3=Nobyembre 2024}} 0etdidvl1t0c1khtmsi2jy12ko2xd04 3 11353773 37018160 2026-04-20T11:53:44Z Coiboujauaanok 142102 Created page with "{{not around|3=Septiyembre 2025}}" 37018160 wikitext text/x-wiki {{not around|3=Septiyembre 2025}} 4yfufyn7ww0fz75n3irg3qwuktjd7ct