Wikipedia
chrwiki
https://chr.wikipedia.org/wiki/%E1%8E%A4%E1%8E%B5%E1%8E%AE%E1%8E%B5%E1%8F%8D%E1%8F%97
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ
0
848
51479
51262
2026-05-02T15:44:50Z
JustARandomEditor123
31706
Updated the links to other articles.
51479
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ<ref>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "Tsalagi Anagalisgi."] 2016-02-16.</ref>
| Name = ᎠᎺᏰᏟ
| ᎦᏓᏘ = Flag of the United States.svg
| Coat of arms = Great Seal of the United States (obverse).svg
| Location = USA orthographic.svg
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎠᎵᏇᏂᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎵᏇᏂ]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᏲᏁᎦ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[ᏩᏏᏂᏓᏂ D.C.]]
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[ᏙᎾᎵᏗ ᏘᏩᎻ]] (Donald Trump)
| ᎠᏕᎳ = [[ᎤᏃᏍᏗ]]
}}
'''ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ''' ('''ᎠᎹᏰᏟ'''<ref>Feeling 44</ref> ᎠᎴ "ᎠᎺᎢ") ᎤᏴᏢᎢ-ᎠᎺᎵᎦ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏰᎵ-ᎢᏴ ᎠᎳᏍᎦᎶᏗ ᎨᏒ, ᎤᎭ ᎬᏩᏚᏫᏛ 290,000,000 ᎠᏂᎤᏁᎦ. ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ, ᏗᎧᏃᏩᏛᏍᏗ ᏓᏃᏢᏍᎬ, ᎠᎴ [[United States Supreme Court|ᏗᏓᏱᎵᏓᏍᏗ (Judicial)]] ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᎦᏓᏅᏖᎮᎯ ᎨᏒᎢ. [[ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ]] ᎠᎴ [[ᎧᎾᏓ]].
== ᎧᏃᎮᎭ ==
[[File:Flag of the United States.svg|thumb|ᎠᎹᏰᏟ ᎦᏓᏘ|219x219px]]
[[File:Map of USA with state names chr.svg|thumb|50 ᎧᏃᎮᎭ ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ]]
ᎯᎠ 50 ᎧᏃᎮᎭ:
# [[ᏕᎳᏪᎢ]], ᎥᏍᎩᏱ 7, 1787
# [[ᎤᎩᏓᎵᏱ]], ᎥᏍᎩᏱ 12, 1787
# [[ᎠᏤ ᏨᏏ]], ᎥᏍᎩᏱ 18, 1787
# [[ᏣᏥᏱ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 2, 1788
# [[ᎧᏁᏓᎦᏗ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 9, 1788
# [[ᎺᏌᏧᏎᏗ]] ᎥᏍᎩᏱ 6, 1788
# [[ᎺᎵᏂ]], ᎧᏬᏂ 28, 1788
# [[ᏐᎦᎴᏂ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 23, 1788
# [[ᎠᏤ ᎭᎻᏒ]], [[ᏕᎭᎷᏱ]] 21, 1788
# [[Virginia|ᏩᏥᏂ]], ᏕᎭᎷᏱ 25, 1788
# [[ᏄᏯᎩ]], ᎧᏰᏉᎾ 26, 1788
# [[North Carolina|ᎦᏯᎴᏂ]], [[ᏅᏓᏕᏆ]] 21, 1789
# [[Rhode Island|ᎤᏍᏗ ᏧᎦᏚᏛᎢ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 29, 1790
# [[Vermont|ᏣᏩᎦ]], ᎠᏅᏱ 4, 1791
# [[ᎬᏅᏓᎩ]], ᏕᎭᎷᏱ 1, 1792
# [[ᏔᎾᏏ]], ᏕᎭᎷᏱ 1, 1796
# [[Ohio|ᎣᎭᏲ]], ᎠᏅᏱ 1, 1803
# [[Louisiana|ᎷᏫᏏᎡᎾ]], ᎧᏬᏂ 30, 1812
# [[Indiana|ᎢᏂᏗᏰᎾ]], ᎥᏍᎩᏱ 11, 1816
# [[Mississippi|ᎻᏏᏏᏈ]], ᎥᏍᎩᏱ 10, 1817
# [[Illinois|ᎢᎵᏃᏱ]], ᎥᏍᎩᏱ 3, 1818
# [[Alabama|ᎠᎳᏆᎹ]], ᎥᏍᎩᏱ 14, 1819
# [[Maine|ᎺᏂ]], ᎠᏅᏱ 15, 1820
# [[Missouri|ᏨᎫᎵ]], ᎦᎶᏂ 10, 1821
# [[Arkansas|ᏲᏁᎬ]], ᏕᎭᎷᏱ 15, 1836
# [[ᎻᏏᎦᏂ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 26, 1837
# [[ᏧᎦᎾᏮ]], ᎠᏅᏱ 3, 1845
# [[ᏅᏓᎩ]], ᎥᏍᎩᏱ 29, 1845
# [[Iowa|ᎠᏯᏩ]], ᎥᏍᎩᏱ 28, 1846
# [[Wisconsin|ᏫᏍᎧᏂᏏᏂ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 29, 1848
# [[ᎠᏕᎳᏧᏢᎢ]], [[ᏚᎵᏍᏗ]] 9, 1850
# [[Minnesota|ᎻᏂᏐᏓ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 11, 1858
# [[Oregon|ᎤᏩᎦᏂ]], ᎥᏍᎩᏱ 14, 1859
# [[Kansas|ᏧᏂᎦᏔᏩᏙᏅᏩᏙᏗ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 29, 1861
# [[West Virginia|ᏭᏕᎵᎬ ᏩᏥᏂ]], ᏕᎭᎷᏱ 20, 1863
# [[ᏁᏩᏓ]], ᏚᏂᏂᏗ 31, 1864
# [[Nebraska|ᏎᎷᏱ]], ᎠᏅᏱ 1, 1867
# [[Colorado|ᎧᎶᏩᏓ]], ᎦᎶᏂ 1, 1876
# [[North Dakota|ᏧᏴᏢ ᏓᎧᏓ]], ᏅᏓᏕᏆ 2, 1889
# [[South Dakota|ᏧᎦᎾᏮ ᏓᎧᏓ]], ᏅᏓᏕᏆ 2, 1889
# [[Montana|ᎹᎾᏖᎾ]], ᏅᏓᏕᏆ 8, 1889
# [[ᏩᏏᏂᏓᏂ (ᏍᎦᏚᎩ)|ᏩᏏᏂᏓᏂ]], ᏅᏓᏕᏆ 11, 1889
# [[Idaho|ᎠᏓᎰ]], ᎫᏰᏉᎾ 3, 1890
# [[Wyoming|ᏩᏲᎻ]], ᎧᏰᏉᎾ 10, 1890
# [[Utah|ᏳᏔ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 4, 1896
# [[ᎣᎦᎳᎰᎹ]], ᏅᏓᏕᏆ 16, 1907
# [[ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 6, 1912
# [[Arizona|ᎡᏩᏐᎾ]], ᎥᏍᎩᏱ 14, 1912
# [[Alaska|ᎠᎳᏍᎦ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 3, 1959
# [[ᎭᏩᏱ]], ᎦᎶᏂ 21, 1959<ref>[http://www.50states.com/statehood.htm "Statehood Dates."]''50 ᎧᏃᎮᎭ.''(retrieved 27 ᏚᎵᏍᏗ 2010)</ref><ref>Cherokee Nation Cultural Resource Center
Language Services. 2010.</ref>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|United States of America|ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ}}
== ᏫᏓᏎᏄᎢ ==
* Feeling, Durban. ''ᏣᎳᎩ-ᏲᏁᎦ ᏗᏕᏠᏆᏍᏙᏗ.'' ᏓᎵᏆ, ᎣᎦᎳᎰᎹ: ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ, 1975.
{{stub}}
[[Category:ᎠᎹᏰᏟ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
divyrxticgms3s29mpd1lxvx0w8nsq6
ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ
0
855
51518
51449
2026-05-02T22:29:55Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51518
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cherokee_Speaking_Areas_Within_The_USA.png|thumb|upright=1.25]]
[[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ''polysynthetic'' [[ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]. '''ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ''' ᎤᏐᏱ ᏏᏓᏁᎳ Iroquoian ᏧᏂᏬᏂᎯᏍᏗ, ᎠᏎᏃ, ᏍᏈᏍᏓ ᏗᏑᏕᏘᏴᏓ ᏥᎨᏒ, ᏐᏉ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏱᎩ. ᎠᏂᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫᏯ ᏧᏃᎯᏳ, ᎤᏁᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏮᏏ ᏥᎨᏒᎢ. 1820Ꮫ, [[ᏍᏏᏉᏯ]], ᎠᎴ George Gist, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᎨᎢ. ᏃᏉ ᎯᎠ Unicode ᎢᎩᎭ (ᎭᏫᎾᏗᏢ). ᎯᎠᏃ ᎦᏓᎧ, ᎡᎵᏉ, ᏣᎳᎩ ᎢᎪᏪᎶᏗ [[ᎤᏅᏥᏓ ᎤᎾᎦᎵᏍᎩ]]. ᎯᎠᏍᏊ ᏄᏓᎴᎢ ᏮᏎ ᎤᏰᎵᏛ ᏂᎦᎵᏍᏗᎮᎢ: 2007 ᏥᎨᏒ, [[ᎥᎭᏴᎵ ᏗᏰᎴᎩ]] (Myrtle Driver Johnson) ᎠᎬᏱ ᎢᏳᏩᎧᏔ 1800Ꮝ ᏥᎨᏒ, Charles Frazier ᏗᎪᏪᎵ ᎤᏤᎵ, [[ᏦᎦᏚ ᏅᏙ: ᏥᎨᎬᏬᎥᏗᏍᎨᎢ]] ᏣᎳᎩ ᎠᏁᏍᏗᏍᎩ ᎪᏪᎵᏍᎨᎢ.
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
ᎵᎽᏆᏚᏋᏔ ᏑᏛ:
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;"
!
! colspan="3" | a<br>[a]~[ə] !! colspan="2" | e<br>[e]~[ɛ] !! colspan="2" | i<br>[i]~[ɪ] !! o<br>[o]~[ɔ] !! u<br>[u]~[ʊ] !! v<br>[ə̃]
|-
! —
| colspan="3" | Ꭰ a || colspan="2" | Ꭱ e || colspan="2" | Ꭲ i || Ꭳ o || Ꭴ u || Ꭵ v
|-
! g/k<br>[ɡ]/[k]
| Ꭶ ga || colspan="2" | Ꭷ ka || colspan="2" | Ꭸ ge || colspan="2" | Ꭹ gi || Ꭺ go || Ꭻ gu || Ꭼ gv
|-
! h<br>[h]
| colspan="3" | Ꭽ ha || colspan="2" | Ꭾ he || colspan="2" | Ꭿ hi || Ꮀ ho || Ꮁ hu || Ꮂ hv
|-
! l<br>[l]
| colspan="3" | Ꮃ la || colspan="2" | Ꮄ le || colspan="2" | Ꮅ li || Ꮆ lo || Ꮇ lu || Ꮈ lv
|-
! m<br>[m]
| colspan="3" | Ꮉ ma || colspan="2" | Ꮊ me || colspan="2" | Ꮋ mi || Ꮌ mo || Ꮍ mu || Ᏽ mv
|-
! n<br>[n]
| Ꮎ na || Ꮏ hna || Ꮐ nah || colspan="2" | Ꮑ ne || colspan="2" | Ꮒ ni || Ꮓ no || Ꮔ nu || Ꮕ nv
|-
! qu<br>[kʷ]
| colspan="3" | Ꮖ qua || colspan="2" | Ꮗ que || colspan="2" | Ꮘ qui || Ꮙ quo || Ꮚ quu || Ꮛ quv
|-
! s<br>[s]
| Ꮝ s || colspan="2" | Ꮜ sa || colspan="2" | Ꮞ se || colspan="2" | Ꮟ si || Ꮠ so || Ꮡ su || Ꮢ sv
|-
! d/t<br>[d]/[t]
| Ꮣ da || colspan="2" | Ꮤ ta || Ꮥ de || Ꮦ te || Ꮧ di || Ꮨ ti || Ꮩ do || Ꮪ du || Ꮫ dv
|-
! dl/tl<br>[d͡ɮ]/[t͡ɬ]
| Ꮬ dla || colspan="2" | Ꮭ tla || colspan="2" | Ꮮ tle || colspan="2" | Ꮯ tli || Ꮰ tlo || Ꮱ tlu || Ꮲ tlv
|-
! ts<br>[t͡s]~[d͡ʒ]
| colspan="3" | Ꮳ tsa || colspan="2" | Ꮴ tse || colspan="2" | Ꮵ tsi || Ꮶ tso || Ꮷ tsu || Ꮸ tsv
|-
! w<br>[ɰ]
| colspan="3" | Ꮹ wa || colspan="2" | Ꮺ we || colspan="2" | Ꮻ wi || Ꮼ wo || Ꮽ wu || Ꮾ wv
|-
! y<br>[j]
| colspan="3" | Ꮿ ya || colspan="2" | Ᏸ ye || colspan="2" | Ᏹ yi || Ᏺ yo || Ᏻ yu || Ᏼ yv
|}
== ᏳᏂᎪᏛ ==
ᏣᎳᎩ [[Unicode|ᏳᏂᎪᏛ]]: U+13A0 - U+13F4; U+13F8 - U+13FC; U+AB70 - U+ABFF.
{| style="display: inline-table;"
|- align="center"
! !!0!!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!A!!B!!C!!D!!E!!F
|- align="center"
!13A
|Ꭰ||Ꭱ||Ꭲ||Ꭳ||Ꭴ||Ꭵ||Ꭶ||Ꭷ||Ꭸ||Ꭹ||Ꭺ||Ꭻ||Ꭼ||Ꭽ||Ꭾ||Ꭿ
|- align="center"
!13B
|Ꮀ||Ꮁ||Ꮂ||Ꮃ||Ꮄ||Ꮅ||Ꮆ||Ꮇ||Ꮈ||Ꮉ||Ꮊ||Ꮋ||Ꮌ||Ꮍ||Ꮎ||Ꮏ
|- align="center"
!13C
|Ꮐ||Ꮑ||Ꮒ||Ꮓ||Ꮔ||Ꮕ||Ꮖ||Ꮗ||Ꮘ||Ꮙ||Ꮚ||Ꮛ||Ꮜ||Ꮝ||Ꮞ||Ꮟ
|- align="center"
!13D
|Ꮠ||Ꮡ||Ꮢ||Ꮣ||Ꮤ||Ꮥ||Ꮦ||Ꮧ||Ꮨ||Ꮩ||Ꮪ||Ꮫ||Ꮬ||Ꮭ||Ꮮ||Ꮯ
|- align="center"
!13E
|Ꮰ||Ꮱ||Ꮲ||Ꮳ||Ꮴ||Ꮵ||Ꮶ||Ꮷ||Ꮸ||Ꮹ||Ꮺ||Ꮻ||Ꮼ||Ꮽ||Ꮾ||Ꮿ
|- align="center"
!13F
|Ᏸ||Ᏹ||Ᏺ||Ᏻ||Ᏼ||Ᏽ|| || ||ᏸ||ᏹ||ᏺ||ᏻ||ᏼ||ᏽ|| ||
|}
{| style="display: inline-table;"
|- align="center"
! !!0!!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!A!!B!!C!!D!!E!!F
|- align="center"
!AB7
|ꭰ||ꭱ||ꭲ||ꭳ||ꭴ||ꭵ||ꭶ||ꭷ||ꭸ||ꭹ||ꭺ||ꭻ||ꭼ||ꭽ||ꭾ||ꭿ
|- align="center"
!AB8
|ꮀ||ꮁ||ꮂ||ꮃ||ꮄ||ꮅ||ꮆ||ꮇ||ꮈ||ꮉ||ꮊ||ꮋ||ꮌ||ꮍ||ꮎ||ꮏ
|- align="center"
!AB9
|ꮐ||ꮑ||ꮒ||ꮓ||ꮔ||ꮕ||ꮖ||ꮗ||ꮘ||ꮙ||ꮚ||ꮛ||ꮜ||ꮝ||ꮞ||ꮟ
|- align="center"
!ABA
|ꮠ||ꮡ||ꮢ||ꮣ||ꮤ||ꮥ||ꮦ||ꮧ||ꮨ||ꮩ||ꮪ||ꮫ||ꮬ||ꮭ||ꮮ||ꮯ
|- align="center"
!ABB
|ꮰ||ꮱ||ꮲ||ꮳ||ꮴ||ꮵ||ꮶ||ꮷ||ꮸ||ꮹ||ꮺ||ꮻ||ꮼ||ꮽ||ꮾ||ꮿ
|}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Category:Cherokee language|ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ}}
* [https://web.archive.org/web/20100728230547/http://www.cherokee.org/Culture/Lexicon/Default.aspx ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ ᏗᎧᏁᎢᏍᏗ]
* [http://public.csusm.edu/public/raven/cherokee.dir/cherlexi.html ᏣᎳᎩ ᏗᎧᏁᎢᏍᏗ]
* [https://web.archive.org/web/20100418074147/http://www.auburn.edu/outreach/dl/echota/tlr_about_cherokee.php ᎢᏦᏔ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ Project]
* [https://web.archive.org/web/20141217003930/http://www.cherokeenewtestament.org/ Cherokee New Testament Online] Online translation of the New Testament. Currently the largest Cherokee document on the internet.
* [http://www.unicode.org/charts/PDF/U13A0.pdf Unicode Chart]
* [http://wiki.langwiki.info/Cherokee WikiLang ᏣᎳᎩ page (Basic grammar information)]
* [http://www.cherokeelessons.com/ CherokeeLessons.com] (Hosts Creative Commons licensed materials including a textbook covering grammar and many hours of challenge/response based audio lesson files).
* [https://web.archive.org/web/20140802013529/http://kuscholarworks.ku.edu/dspace/bitstream/1808/4212/1/umi-ku-2613_1.pdf A REFERENCE GRAMMAR OF OKLAHOMA CHEROKEE]
* [http://www.unilang.org/viewtopic.php?f=99&t=27425&st=0&sk=t&sd=a&start=120#p615095 UNILANG forum for freely available teaching materials.] (Includes PDF textbook and audio files).
{{stub}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
6uje21x70otro0ryfryiz94e4k0vkrv
51519
51518
2026-05-02T22:30:37Z
~2026-26849-73
31714
/* ᏳᏂᎪᏛ */
51519
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cherokee_Speaking_Areas_Within_The_USA.png|thumb|upright=1.25]]
[[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ''polysynthetic'' [[ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]. '''ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ''' ᎤᏐᏱ ᏏᏓᏁᎳ Iroquoian ᏧᏂᏬᏂᎯᏍᏗ, ᎠᏎᏃ, ᏍᏈᏍᏓ ᏗᏑᏕᏘᏴᏓ ᏥᎨᏒ, ᏐᏉ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏱᎩ. ᎠᏂᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫᏯ ᏧᏃᎯᏳ, ᎤᏁᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏮᏏ ᏥᎨᏒᎢ. 1820Ꮫ, [[ᏍᏏᏉᏯ]], ᎠᎴ George Gist, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᎨᎢ. ᏃᏉ ᎯᎠ Unicode ᎢᎩᎭ (ᎭᏫᎾᏗᏢ). ᎯᎠᏃ ᎦᏓᎧ, ᎡᎵᏉ, ᏣᎳᎩ ᎢᎪᏪᎶᏗ [[ᎤᏅᏥᏓ ᎤᎾᎦᎵᏍᎩ]]. ᎯᎠᏍᏊ ᏄᏓᎴᎢ ᏮᏎ ᎤᏰᎵᏛ ᏂᎦᎵᏍᏗᎮᎢ: 2007 ᏥᎨᏒ, [[ᎥᎭᏴᎵ ᏗᏰᎴᎩ]] (Myrtle Driver Johnson) ᎠᎬᏱ ᎢᏳᏩᎧᏔ 1800Ꮝ ᏥᎨᏒ, Charles Frazier ᏗᎪᏪᎵ ᎤᏤᎵ, [[ᏦᎦᏚ ᏅᏙ: ᏥᎨᎬᏬᎥᏗᏍᎨᎢ]] ᏣᎳᎩ ᎠᏁᏍᏗᏍᎩ ᎪᏪᎵᏍᎨᎢ.
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
ᎵᎽᏆᏚᏋᏔ ᏑᏛ:
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;"
!
! colspan="3" | a<br>[a]~[ə] !! colspan="2" | e<br>[e]~[ɛ] !! colspan="2" | i<br>[i]~[ɪ] !! o<br>[o]~[ɔ] !! u<br>[u]~[ʊ] !! v<br>[ə̃]
|-
! —
| colspan="3" | Ꭰ a || colspan="2" | Ꭱ e || colspan="2" | Ꭲ i || Ꭳ o || Ꭴ u || Ꭵ v
|-
! g/k<br>[ɡ]/[k]
| Ꭶ ga || colspan="2" | Ꭷ ka || colspan="2" | Ꭸ ge || colspan="2" | Ꭹ gi || Ꭺ go || Ꭻ gu || Ꭼ gv
|-
! h<br>[h]
| colspan="3" | Ꭽ ha || colspan="2" | Ꭾ he || colspan="2" | Ꭿ hi || Ꮀ ho || Ꮁ hu || Ꮂ hv
|-
! l<br>[l]
| colspan="3" | Ꮃ la || colspan="2" | Ꮄ le || colspan="2" | Ꮅ li || Ꮆ lo || Ꮇ lu || Ꮈ lv
|-
! m<br>[m]
| colspan="3" | Ꮉ ma || colspan="2" | Ꮊ me || colspan="2" | Ꮋ mi || Ꮌ mo || Ꮍ mu || Ᏽ mv
|-
! n<br>[n]
| Ꮎ na || Ꮏ hna || Ꮐ nah || colspan="2" | Ꮑ ne || colspan="2" | Ꮒ ni || Ꮓ no || Ꮔ nu || Ꮕ nv
|-
! qu<br>[kʷ]
| colspan="3" | Ꮖ qua || colspan="2" | Ꮗ que || colspan="2" | Ꮘ qui || Ꮙ quo || Ꮚ quu || Ꮛ quv
|-
! s<br>[s]
| Ꮝ s || colspan="2" | Ꮜ sa || colspan="2" | Ꮞ se || colspan="2" | Ꮟ si || Ꮠ so || Ꮡ su || Ꮢ sv
|-
! d/t<br>[d]/[t]
| Ꮣ da || colspan="2" | Ꮤ ta || Ꮥ de || Ꮦ te || Ꮧ di || Ꮨ ti || Ꮩ do || Ꮪ du || Ꮫ dv
|-
! dl/tl<br>[d͡ɮ]/[t͡ɬ]
| Ꮬ dla || colspan="2" | Ꮭ tla || colspan="2" | Ꮮ tle || colspan="2" | Ꮯ tli || Ꮰ tlo || Ꮱ tlu || Ꮲ tlv
|-
! ts<br>[t͡s]~[d͡ʒ]
| colspan="3" | Ꮳ tsa || colspan="2" | Ꮴ tse || colspan="2" | Ꮵ tsi || Ꮶ tso || Ꮷ tsu || Ꮸ tsv
|-
! w<br>[ɰ]
| colspan="3" | Ꮹ wa || colspan="2" | Ꮺ we || colspan="2" | Ꮻ wi || Ꮼ wo || Ꮽ wu || Ꮾ wv
|-
! y<br>[j]
| colspan="3" | Ꮿ ya || colspan="2" | Ᏸ ye || colspan="2" | Ᏹ yi || Ᏺ yo || Ᏻ yu || Ᏼ yv
|}
== ᏳᏂᎪᏛ ==
ᏣᎳᎩ [[Unicode|ᏳᏂᎪᏛ]]: U+13A0 - U+13F4; U+13F8 - U+13FC; U+AB70 - U+ABFF.
{| style="display: inline-table;"
|- align="center"
! !!0!!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!A!!B!!C!!D!!E!!F
|- align="center"
!13A
|Ꭰ||Ꭱ||Ꭲ||Ꭳ||Ꭴ||Ꭵ||Ꭶ||Ꭷ||Ꭸ||Ꭹ||Ꭺ||Ꭻ||Ꭼ||Ꭽ||Ꭾ||Ꭿ
|- align="center"
!13B
|Ꮀ||Ꮁ||Ꮂ hehehehe||Ꮃ||Ꮄ||Ꮅ||Ꮆ||Ꮇ||Ꮈ||Ꮉ||Ꮊ||Ꮋ||Ꮌ||Ꮍ||Ꮎ||Ꮏ
|- align="center"
!13C
|Ꮐ||Ꮑ||Ꮒ||Ꮓ||Ꮔ||Ꮕ||Ꮖ||Ꮗ||Ꮘ||Ꮙ||Ꮚ||Ꮛ||Ꮜ||Ꮝ||Ꮞ||Ꮟ
|- align="center"
!13D
|Ꮠ||Ꮡ||Ꮢ||Ꮣ||Ꮤ||Ꮥ||Ꮦ||Ꮧ||Ꮨ||Ꮩ||Ꮪ||Ꮫ||Ꮬ||Ꮭ||Ꮮ||Ꮯ
|- align="center"
!13E
|Ꮰ||Ꮱ||Ꮲ||Ꮳ||Ꮴ||Ꮵ||Ꮶ||Ꮷ||Ꮸ||Ꮹ||Ꮺ||Ꮻ||Ꮼ||Ꮽ||Ꮾ||Ꮿ
|- align="center"
!13F
|Ᏸ||Ᏹ||Ᏺ||Ᏻ||Ᏼ||Ᏽ|| || ||ᏸ||ᏹ||ᏺ||ᏻ||ᏼ||ᏽ|| ||
|}
{| style="display: inline-table;"
|- align="center"
! !!0!!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!A!!B!!C!!D!!E!!F
|- align="center"
!AB7
|ꭰ||ꭱ||ꭲ||ꭳ||ꭴ||ꭵ||ꭶ||ꭷ||ꭸ||ꭹ||ꭺ||ꭻ||ꭼ||ꭽ||ꭾ||ꭿ
|- align="center"
!AB8
|ꮀ||ꮁ||ꮂ||ꮃ||ꮄ||ꮅ||ꮆ||ꮇ||ꮈ||ꮉ||ꮊ||ꮋ||ꮌ||ꮍ||ꮎ||ꮏ
|- align="center"
!AB9
|ꮐ||ꮑ||ꮒ||ꮓ||ꮔ||ꮕ||ꮖ||ꮗ||ꮘ||ꮙ||ꮚ||ꮛ||ꮜ||ꮝ||ꮞ||ꮟ
|- align="center"
!ABA
|ꮠ||ꮡ||ꮢ||ꮣ||ꮤ||ꮥ||ꮦ||ꮧ||ꮨ||ꮩ||ꮪ||ꮫ||ꮬ||ꮭ||ꮮ||ꮯ
|- align="center"
!ABB
|ꮰ||ꮱ haha ding dong||ꮲ||ꮳ||ꮴ||ꮵ||ꮶ||ꮷ||ꮸ||ꮹ||ꮺ||ꮻ||ꮼ||ꮽ||ꮾ||ꮿ
|}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Category:Cherokee language|ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ}}
* [https://web.archive.org/web/20100728230547/http://www.cherokee.org/Culture/Lexicon/Default.aspx ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ ᏗᎧᏁᎢᏍᏗ]
* [http://public.csusm.edu/public/raven/cherokee.dir/cherlexi.html ᏣᎳᎩ ᏗᎧᏁᎢᏍᏗ]
* [https://web.archive.org/web/20100418074147/http://www.auburn.edu/outreach/dl/echota/tlr_about_cherokee.php ᎢᏦᏔ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ Project]
* [https://web.archive.org/web/20141217003930/http://www.cherokeenewtestament.org/ Cherokee New Testament Online] Online translation of the New Testament. Currently the largest Cherokee document on the internet.
* [http://www.unicode.org/charts/PDF/U13A0.pdf Unicode Chart]
* [http://wiki.langwiki.info/Cherokee WikiLang ᏣᎳᎩ page (Basic grammar information)]
* [http://www.cherokeelessons.com/ CherokeeLessons.com] (Hosts Creative Commons licensed materials including a textbook covering grammar and many hours of challenge/response based audio lesson files).
* [https://web.archive.org/web/20140802013529/http://kuscholarworks.ku.edu/dspace/bitstream/1808/4212/1/umi-ku-2613_1.pdf A REFERENCE GRAMMAR OF OKLAHOMA CHEROKEE]
* [http://www.unilang.org/viewtopic.php?f=99&t=27425&st=0&sk=t&sd=a&start=120#p615095 UNILANG forum for freely available teaching materials.] (Includes PDF textbook and audio files).
{{stub}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
qjsrsimwnay0u4p5es7vpv3bqgjiv2m
51520
51519
2026-05-02T22:31:51Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51520
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cherokee_Speaking_Areas_Within_The_USA.png|thumb|upright=1.25]]
[[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ''polysynthetic'' [[ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]. '''ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ''' ᎤᏐᏱ ᏏᏓᏁᎳ Iroquoian ᏧᏂᏬᏂᎯᏍᏗ, ᎠᏎᏃ, ᏍᏈᏍᏓ ᏗᏑᏕᏘᏴᏓ ᏥᎨᏒ, ᏐᏉ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏱᎩ. ᎠᏂᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫᏯ ᏧᏃᎯᏳ, ᎤᏁᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏮᏏ ᏥᎨᏒᎢ. 1820Ꮫ, [[ᏍᏏᏉᏯ]], ᎠᎴ George Gist, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᎨᎢ. ᏃᏉ ᎯᎠ Unicode ᎢᎩᎭ (ᎭᏫᎾᏗᏢ). ᎯᎠᏃ ᎦᏓᎧ, ᎡᎵᏉ, ᏣᎳᎩ ᎢᎪᏪᎶᏗ [[ᎤᏅᏥᏓ ᎤᎾᎦᎵᏍᎩ]]. ᎯᎠᏍᏊ ᏄᏓᎴᎢ ᏮᏎ ᎤᏰᎵᏛ ᏂᎦᎵᏍᏗᎮᎢ: 2007 ᏥᎨᏒ, [[ᎥᎭᏴᎵ ᏗᏰᎴᎩ]] (Myrtle Driver Johnson) ᎠᎬᏱ ᎢᏳᏩᎧᏔ 1800Ꮝ ᏥᎨᏒ, Charles Frazier ᏗᎪᏪᎵ ᎤᏤᎵ, [[ᏦᎦᏚ ᏅᏙ: ᏥᎨᎬᏬᎥᏗᏍᎨᎢ]] ᏣᎳᎩ ᎠᏁᏍᏗᏍᎩ ᎪᏪᎵᏍᎨᎢ.
Yeah who cares about some niggers that were killed thousands of years ago lmao
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
ᎵᎽᏆᏚᏋᏔ ᏑᏛ:
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;"
!
! colspan="3" | a<br>[a]~[ə] !! colspan="2" | e<br>[e]~[ɛ] !! colspan="2" | i<br>[i]~[ɪ] !! o<br>[o]~[ɔ] !! u<br>[u]~[ʊ] !! v<br>[ə̃]
|-
! —
| colspan="3" | Ꭰ a || colspan="2" | Ꭱ e || colspan="2" | Ꭲ i || Ꭳ o || Ꭴ u || Ꭵ v
|-
! g/k<br>[ɡ]/[k]
| Ꭶ ga || colspan="2" | Ꭷ ka || colspan="2" | Ꭸ ge || colspan="2" | Ꭹ gi || Ꭺ go || Ꭻ gu || Ꭼ gv
|-
! h<br>[h]
| colspan="3" | Ꭽ ha || colspan="2" | Ꭾ he || colspan="2" | Ꭿ hi || Ꮀ ho || Ꮁ hu || Ꮂ hv
|-
! l<br>[l]
| colspan="3" | Ꮃ la || colspan="2" | Ꮄ le || colspan="2" | Ꮅ li || Ꮆ lo || Ꮇ lu || Ꮈ lv
|-
! m<br>[m]
| colspan="3" | Ꮉ ma || colspan="2" | Ꮊ me || colspan="2" | Ꮋ mi || Ꮌ mo || Ꮍ mu || Ᏽ mv
|-
! n<br>[n]
| Ꮎ na || Ꮏ hna || Ꮐ nah || colspan="2" | Ꮑ ne || colspan="2" | Ꮒ ni || Ꮓ no || Ꮔ nu || Ꮕ nv
|-
! qu<br>[kʷ]
| colspan="3" | Ꮖ qua || colspan="2" | Ꮗ que || colspan="2" | Ꮘ qui || Ꮙ quo || Ꮚ quu || Ꮛ quv
|-
! s<br>[s]
| Ꮝ s || colspan="2" | Ꮜ sa || colspan="2" | Ꮞ se || colspan="2" | Ꮟ si || Ꮠ so || Ꮡ su || Ꮢ sv
|-
! d/t<br>[d]/[t]
| Ꮣ da || colspan="2" | Ꮤ ta || Ꮥ de || Ꮦ te || Ꮧ di || Ꮨ ti || Ꮩ do || Ꮪ du || Ꮫ dv
|-
! dl/tl<br>[d͡ɮ]/[t͡ɬ]
| Ꮬ dla || colspan="2" | Ꮭ tla || colspan="2" | Ꮮ tle || colspan="2" | Ꮯ tli || Ꮰ tlo || Ꮱ tlu || Ꮲ tlv
|-
! ts<br>[t͡s]~[d͡ʒ]
| colspan="3" | Ꮳ tsa || colspan="2" | Ꮴ tse || colspan="2" | Ꮵ tsi || Ꮶ tso || Ꮷ tsu || Ꮸ tsv
|-
! w<br>[ɰ]
| colspan="3" | Ꮹ wa || colspan="2" | Ꮺ we || colspan="2" | Ꮻ wi || Ꮼ wo || Ꮽ wu || Ꮾ wv
|-
! y<br>[j]
| colspan="3" | Ꮿ ya || colspan="2" | Ᏸ ye || colspan="2" | Ᏹ yi || Ᏺ yo || Ᏻ yu || Ᏼ yv
|}
== ᏳᏂᎪᏛ ==
ᏣᎳᎩ [[Unicode|ᏳᏂᎪᏛ]]: U+13A0 - U+13F4; U+13F8 - U+13FC; U+AB70 - U+ABFF.
{| style="display: inline-table;"
|- align="center"
! !!0!!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!A!!B!!C!!D!!E!!F
|- align="center"
!13A
|Ꭰ||Ꭱ||Ꭲ||Ꭳ||Ꭴ||Ꭵ||Ꭶ||Ꭷ||Ꭸ||Ꭹ||Ꭺ||Ꭻ||Ꭼ||Ꭽ||Ꭾ||Ꭿ
|- align="center"
!13B
|Ꮀ||Ꮁ||Ꮂ hehehehe||Ꮃ||Ꮄ||Ꮅ||Ꮆ||Ꮇ||Ꮈ||Ꮉ||Ꮊ||Ꮋ||Ꮌ||Ꮍ||Ꮎ||Ꮏ
|- align="center"
!13C
|Ꮐ||Ꮑ||Ꮒ||Ꮓ||Ꮔ||Ꮕ||Ꮖ||Ꮗ||Ꮘ||Ꮙ||Ꮚ||Ꮛ||Ꮜ||Ꮝ||Ꮞ||Ꮟ
|- align="center"
!13D
|Ꮠ||Ꮡ||Ꮢ||Ꮣ||Ꮤ||Ꮥ||Ꮦ||Ꮧ||Ꮨ||Ꮩ||Ꮪ||Ꮫ||Ꮬ||Ꮭ||Ꮮ||Ꮯ
|- align="center"
!13E
|Ꮰ||Ꮱ||Ꮲ||Ꮳ||Ꮴ||Ꮵ||Ꮶ||Ꮷ||Ꮸ||Ꮹ||Ꮺ||Ꮻ||Ꮼ||Ꮽ||Ꮾ||Ꮿ
|- align="center"
!13F
|Ᏸ||Ᏹ||Ᏺ||Ᏻ||Ᏼ||Ᏽ|| || ||ᏸ||ᏹ||ᏺ||ᏻ||ᏼ||ᏽ|| ||
|}
{| style="display: inline-table;"
|- align="center"
! !!0!!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!A!!B!!C!!D!!E!!F
|- align="center"
!AB7
|ꭰ||ꭱ||ꭲ||ꭳ||ꭴ||ꭵ||ꭶ||ꭷ||ꭸ||ꭹ||ꭺ||ꭻ||ꭼ||ꭽ||ꭾ||ꭿ
|- align="center"
!AB8
|ꮀ||ꮁ||ꮂ||ꮃ||ꮄ||ꮅ||ꮆ||ꮇ||ꮈ||ꮉ||ꮊ||ꮋ||ꮌ||ꮍ||ꮎ||ꮏ
|- align="center"
!AB9
|ꮐ||ꮑ||ꮒ||ꮓ||ꮔ||ꮕ||ꮖ||ꮗ||ꮘ||ꮙ||ꮚ||ꮛ||ꮜ||ꮝ||ꮞ||ꮟ
|- align="center"
!ABA
|ꮠ||ꮡ||ꮢ||ꮣ||ꮤ||ꮥ||ꮦ||ꮧ||ꮨ||ꮩ||ꮪ||ꮫ||ꮬ||ꮭ||ꮮ||ꮯ
|- align="center"
!ABB
|ꮰ||ꮱ haha ding dong||ꮲ||ꮳ||ꮴ||ꮵ||ꮶ||ꮷ||ꮸ||ꮹ||ꮺ||ꮻ||ꮼ||ꮽ||ꮾ||ꮿ
|}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Category:Cherokee language|ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ}}
* [https://web.archive.org/web/20100728230547/http://www.cherokee.org/Culture/Lexicon/Default.aspx ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ ᏗᎧᏁᎢᏍᏗ]
* [http://public.csusm.edu/public/raven/cherokee.dir/cherlexi.html ᏣᎳᎩ ᏗᎧᏁᎢᏍᏗ]
* [https://web.archive.org/web/20100418074147/http://www.auburn.edu/outreach/dl/echota/tlr_about_cherokee.php ᎢᏦᏔ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ Project]
* [https://web.archive.org/web/20141217003930/http://www.cherokeenewtestament.org/ Cherokee New Testament Online] Online translation of the New Testament. Currently the largest Cherokee document on the internet.
* [http://www.unicode.org/charts/PDF/U13A0.pdf Unicode Chart]
* [http://wiki.langwiki.info/Cherokee WikiLang ᏣᎳᎩ page (Basic grammar information)]
* [http://www.cherokeelessons.com/ CherokeeLessons.com] (Hosts Creative Commons licensed materials including a textbook covering grammar and many hours of challenge/response based audio lesson files).
* [https://web.archive.org/web/20140802013529/http://kuscholarworks.ku.edu/dspace/bitstream/1808/4212/1/umi-ku-2613_1.pdf A REFERENCE GRAMMAR OF OKLAHOMA CHEROKEE]
* [http://www.unilang.org/viewtopic.php?f=99&t=27425&st=0&sk=t&sd=a&start=120#p615095 UNILANG forum for freely available teaching materials.] (Includes PDF textbook and audio files).
{{stub}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
rgsrbh663n3j2hu0rxagmbw895nqiyd
51574
51520
2026-05-02T22:52:32Z
Canyouseedis
31715
Removed abhorrent vandalism.
51574
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cherokee_Speaking_Areas_Within_The_USA.png|thumb|upright=1.25]]
[[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ''polysynthetic'' [[ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]. '''ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ''' ᎤᏐᏱ ᏏᏓᏁᎳ Iroquoian ᏧᏂᏬᏂᎯᏍᏗ, ᎠᏎᏃ, ᏍᏈᏍᏓ ᏗᏑᏕᏘᏴᏓ ᏥᎨᏒ, ᏐᏉ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏱᎩ. ᎠᏂᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫᏯ ᏧᏃᎯᏳ, ᎤᏁᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏮᏏ ᏥᎨᏒᎢ. 1820Ꮫ, [[ᏍᏏᏉᏯ]], ᎠᎴ George Gist, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᎨᎢ. ᏃᏉ ᎯᎠ Unicode ᎢᎩᎭ (ᎭᏫᎾᏗᏢ). ᎯᎠᏃ ᎦᏓᎧ, ᎡᎵᏉ, ᏣᎳᎩ ᎢᎪᏪᎶᏗ [[ᎤᏅᏥᏓ ᎤᎾᎦᎵᏍᎩ]]. ᎯᎠᏍᏊ ᏄᏓᎴᎢ ᏮᏎ ᎤᏰᎵᏛ ᏂᎦᎵᏍᏗᎮᎢ: 2007 ᏥᎨᏒ, [[ᎥᎭᏴᎵ ᏗᏰᎴᎩ]] (Myrtle Driver Johnson) ᎠᎬᏱ ᎢᏳᏩᎧᏔ 1800Ꮝ ᏥᎨᏒ, Charles Frazier ᏗᎪᏪᎵ ᎤᏤᎵ, [[ᏦᎦᏚ ᏅᏙ: ᏥᎨᎬᏬᎥᏗᏍᎨᎢ]] ᏣᎳᎩ ᎠᏁᏍᏗᏍᎩ ᎪᏪᎵᏍᎨᎢ.
ᎵᎽᏆᏚᏋᏔ ᏑᏛ:
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;"
!
! colspan="3" | a<br>[a]~[ə] !! colspan="2" | e<br>[e]~[ɛ] !! colspan="2" | i<br>[i]~[ɪ] !! o<br>[o]~[ɔ] !! u<br>[u]~[ʊ] !! v<br>[ə̃]
|-
! —
| colspan="3" | Ꭰ a || colspan="2" | Ꭱ e || colspan="2" | Ꭲ i || Ꭳ o || Ꭴ u || Ꭵ v
|-
! g/k<br>[ɡ]/[k]
| Ꭶ ga || colspan="2" | Ꭷ ka || colspan="2" | Ꭸ ge || colspan="2" | Ꭹ gi || Ꭺ go || Ꭻ gu || Ꭼ gv
|-
! h<br>[h]
| colspan="3" | Ꭽ ha || colspan="2" | Ꭾ he || colspan="2" | Ꭿ hi || Ꮀ ho || Ꮁ hu || Ꮂ hv
|-
! l<br>[l]
| colspan="3" | Ꮃ la || colspan="2" | Ꮄ le || colspan="2" | Ꮅ li || Ꮆ lo || Ꮇ lu || Ꮈ lv
|-
! m<br>[m]
| colspan="3" | Ꮉ ma || colspan="2" | Ꮊ me || colspan="2" | Ꮋ mi || Ꮌ mo || Ꮍ mu || Ᏽ mv
|-
! n<br>[n]
| Ꮎ na || Ꮏ hna || Ꮐ nah || colspan="2" | Ꮑ ne || colspan="2" | Ꮒ ni || Ꮓ no || Ꮔ nu || Ꮕ nv
|-
! qu<br>[kʷ]
| colspan="3" | Ꮖ qua || colspan="2" | Ꮗ que || colspan="2" | Ꮘ qui || Ꮙ quo || Ꮚ quu || Ꮛ quv
|-
! s<br>[s]
| Ꮝ s || colspan="2" | Ꮜ sa || colspan="2" | Ꮞ se || colspan="2" | Ꮟ si || Ꮠ so || Ꮡ su || Ꮢ sv
|-
! d/t<br>[d]/[t]
| Ꮣ da || colspan="2" | Ꮤ ta || Ꮥ de || Ꮦ te || Ꮧ di || Ꮨ ti || Ꮩ do || Ꮪ du || Ꮫ dv
|-
! dl/tl<br>[d͡ɮ]/[t͡ɬ]
| Ꮬ dla || colspan="2" | Ꮭ tla || colspan="2" | Ꮮ tle || colspan="2" | Ꮯ tli || Ꮰ tlo || Ꮱ tlu || Ꮲ tlv
|-
! ts<br>[t͡s]~[d͡ʒ]
| colspan="3" | Ꮳ tsa || colspan="2" | Ꮴ tse || colspan="2" | Ꮵ tsi || Ꮶ tso || Ꮷ tsu || Ꮸ tsv
|-
! w<br>[ɰ]
| colspan="3" | Ꮹ wa || colspan="2" | Ꮺ we || colspan="2" | Ꮻ wi || Ꮼ wo || Ꮽ wu || Ꮾ wv
|-
! y<br>[j]
| colspan="3" | Ꮿ ya || colspan="2" | Ᏸ ye || colspan="2" | Ᏹ yi || Ᏺ yo || Ᏻ yu || Ᏼ yv
|}
== ᏳᏂᎪᏛ ==
ᏣᎳᎩ [[Unicode|ᏳᏂᎪᏛ]]: U+13A0 - U+13F4; U+13F8 - U+13FC; U+AB70 - U+ABFF.
{| style="display: inline-table;"
|- align="center"
! !!0!!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!A!!B!!C!!D!!E!!F
|- align="center"
!13A
|Ꭰ||Ꭱ||Ꭲ||Ꭳ||Ꭴ||Ꭵ||Ꭶ||Ꭷ||Ꭸ||Ꭹ||Ꭺ||Ꭻ||Ꭼ||Ꭽ||Ꭾ||Ꭿ
|- align="center"
!13B
|Ꮀ||Ꮁ||Ꮂ hehehehe||Ꮃ||Ꮄ||Ꮅ||Ꮆ||Ꮇ||Ꮈ||Ꮉ||Ꮊ||Ꮋ||Ꮌ||Ꮍ||Ꮎ||Ꮏ
|- align="center"
!13C
|Ꮐ||Ꮑ||Ꮒ||Ꮓ||Ꮔ||Ꮕ||Ꮖ||Ꮗ||Ꮘ||Ꮙ||Ꮚ||Ꮛ||Ꮜ||Ꮝ||Ꮞ||Ꮟ
|- align="center"
!13D
|Ꮠ||Ꮡ||Ꮢ||Ꮣ||Ꮤ||Ꮥ||Ꮦ||Ꮧ||Ꮨ||Ꮩ||Ꮪ||Ꮫ||Ꮬ||Ꮭ||Ꮮ||Ꮯ
|- align="center"
!13E
|Ꮰ||Ꮱ||Ꮲ||Ꮳ||Ꮴ||Ꮵ||Ꮶ||Ꮷ||Ꮸ||Ꮹ||Ꮺ||Ꮻ||Ꮼ||Ꮽ||Ꮾ||Ꮿ
|- align="center"
!13F
|Ᏸ||Ᏹ||Ᏺ||Ᏻ||Ᏼ||Ᏽ|| || ||ᏸ||ᏹ||ᏺ||ᏻ||ᏼ||ᏽ|| ||
|}
{| style="display: inline-table;"
|- align="center"
! !!0!!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!A!!B!!C!!D!!E!!F
|- align="center"
!AB7
|ꭰ||ꭱ||ꭲ||ꭳ||ꭴ||ꭵ||ꭶ||ꭷ||ꭸ||ꭹ||ꭺ||ꭻ||ꭼ||ꭽ||ꭾ||ꭿ
|- align="center"
!AB8
|ꮀ||ꮁ||ꮂ||ꮃ||ꮄ||ꮅ||ꮆ||ꮇ||ꮈ||ꮉ||ꮊ||ꮋ||ꮌ||ꮍ||ꮎ||ꮏ
|- align="center"
!AB9
|ꮐ||ꮑ||ꮒ||ꮓ||ꮔ||ꮕ||ꮖ||ꮗ||ꮘ||ꮙ||ꮚ||ꮛ||ꮜ||ꮝ||ꮞ||ꮟ
|- align="center"
!ABA
|ꮠ||ꮡ||ꮢ||ꮣ||ꮤ||ꮥ||ꮦ||ꮧ||ꮨ||ꮩ||ꮪ||ꮫ||ꮬ||ꮭ||ꮮ||ꮯ
|- align="center"
!ABB
|ꮰ||ꮱ haha ding dong||ꮲ||ꮳ||ꮴ||ꮵ||ꮶ||ꮷ||ꮸ||ꮹ||ꮺ||ꮻ||ꮼ||ꮽ||ꮾ||ꮿ
|}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Category:Cherokee language|ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ}}
* [https://web.archive.org/web/20100728230547/http://www.cherokee.org/Culture/Lexicon/Default.aspx ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ ᏗᎧᏁᎢᏍᏗ]
* [http://public.csusm.edu/public/raven/cherokee.dir/cherlexi.html ᏣᎳᎩ ᏗᎧᏁᎢᏍᏗ]
* [https://web.archive.org/web/20100418074147/http://www.auburn.edu/outreach/dl/echota/tlr_about_cherokee.php ᎢᏦᏔ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ Project]
* [https://web.archive.org/web/20141217003930/http://www.cherokeenewtestament.org/ Cherokee New Testament Online] Online translation of the New Testament. Currently the largest Cherokee document on the internet.
* [http://www.unicode.org/charts/PDF/U13A0.pdf Unicode Chart]
* [http://wiki.langwiki.info/Cherokee WikiLang ᏣᎳᎩ page (Basic grammar information)]
* [http://www.cherokeelessons.com/ CherokeeLessons.com] (Hosts Creative Commons licensed materials including a textbook covering grammar and many hours of challenge/response based audio lesson files).
* [https://web.archive.org/web/20140802013529/http://kuscholarworks.ku.edu/dspace/bitstream/1808/4212/1/umi-ku-2613_1.pdf A REFERENCE GRAMMAR OF OKLAHOMA CHEROKEE]
* [http://www.unilang.org/viewtopic.php?f=99&t=27425&st=0&sk=t&sd=a&start=120#p615095 UNILANG forum for freely available teaching materials.] (Includes PDF textbook and audio files).
{{stub}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
omxfxo4nzdtzr5aun3n8st7ad9y8rr6
ᏫᎩᏇᏗᏯ
0
859
51527
50501
2026-05-02T22:34:10Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51527
wikitext
text/x-wiki
[[File:Wikipedia-logo-v2-chr.png|400px|thumb|right|ᏫᎩᏇᏗᏯ]]
ᏫᎩᏇᏗᏯ ([[Wikipedia]]) ᎢᏍ Ꮝ Ꮻ ᎡᏂᏏᎩᎶᏪᏗᏯ ᏌᏘ ᎠᎾᏲᏂ ᎧᏂ ᎡᎩᏍᏫᎶᏩ! ᎢᏂ ᏣᏄᏩᏫ 21 2001 ᏫᎩᏪᏗᏯ ᏩᏍ ᏭᏂᏕᏗ.; ᏏᏍ ᏫᎩᏪᏗᏯ ᏩᏍ ᏭᏂᏕᏗ ᎢᏂ 2004! <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
Nigger.
== ᏕᎴᏖᏗ Ꭳ ᎩᎶᏎᏗ ᏫᎩᏪᏗᏯᏍ ==
ᏐᎻ ᎣᏫ Ꭴ ᏫᎩᏪᏗᏯᏍ ᏫᏯ ᎩᎶᏎᏗ.
ᏏᏍ ᎢᏍ Ꭰ ᎵᏍᏘ ᎣᏫ ᏫᎩᏪᏗᏯᏍ ᏌᏘ ᏫᏯ ᎩᎶᏎᏗ.
ᏦᎩᏔ
ᎠᏩ
ᎾᏩᏂ
ᎧᏄᏫ
ᏃᏌᏂ ᎷᏫ
ᏎᏫᏖᎻᏩ ᎡᎵᏪᏂ
ᏏᏧᏩᏂ Ᏹ
ᎮᏪᏬ
ᎯᏫ ᎼᏚ
ᎩᎵᏃᏂ
ᎩᏩᎾᏯᎹ
ᎣᏌ ᎣᏁᏍ ᎳᎢᎩ ᏏᏪᏩᏯᏂ,; ᏂᏙᎾ,; ᏙᎩ ᏬᎾ ᎠᏂ ᏫᎩᏪᏗᏯ ᏖᏂ ᏫᏯ ᎠᎵᏐ ᎩᎶᏎᏗ Ꭳ ᏪᎼᏪᏗ.
Ꮝ ᏫᎩᏪᏗᏯ ᏫᏍ Ꮝ ᎼᏍᏘ ᎠᏘᎩᎴᏍ ᎢᏍ ᎡᏂᎵᏍ ᎠᏂ ᎩᏫ ᎢᏍ Ꮝ ᎣᏂ ᏫᏍ Ꮝ ᎵᏍᏘ ᎠᎽᏂ ᎣᏫ ᎠᏘᎩᎴᏍ.
ᏏᏍ ᏫᎩᏪᏗᏯ ᎭᏍ ᎫᏪᏂᏟ 1054 ᎠᏘᎩᎴᏍ!
{| class="wikitable"
! [[ᏣᎳᎩ]]
! [[ᎩᎵᏏ]]
! ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ
|-
| [[ᎠᏩᏁᎡ]]
| Avañe'ẽ
| Avañe'ẽ
|-
| [[ᎠᎢᎹᎳ]]
| Aymar
| Aymar aru
|-
| [[ᏣᏔ]]
| Choctaw
| Chahta anumpa
|-
| [[ᏣᎳᎩ]]
| Cherokee
| ᏣᎳᎩ
|-
| [[ᎾᏩᎰ]]
| Navajo
| Diné bizaad
|-
| [[ᎡᏍᎩᎼ]]
| Inuktitut
| Inuktitut/ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ
|-
| [[ᎢᏄᏈᎠᏈ]]
| Inupiatun
| Inupiatun/Iñupiaq
|-
| [[ᎧᎳᏟᏑ]]
| Greenlandic
| Kalaallisut
|-
| [[ᎱᏌ]]
| Mvskoke
| Mvskoke
|-
| [[ᎾᏩᏟ]]
| Nāhutal
| Nāhuatlahtōlli
|-
| [[ᏁᎯᏯᏪᏫᏂ]]
| Cree
| Nēhiyawēwin/ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ
|-
| [[ᎨᏧᎠ]]
| Runa Simi
| Runa simi
|-
| [[ᏤᏤᎮᏍᏔᎮᏎ]]
| Cheyenne
| Tsetsêhestâhese
|}
[[Category:ᏫᎩᏇᏗᏯ| ]]
[[Category:To be checked]]
t8jdnx6zsex42mv2iicl5re5l6vvxrv
ᏣᎳᎩ
0
863
51523
51006
2026-05-02T22:33:13Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51523
wikitext
text/x-wiki
{{ethnic group|
|group=Ꮳꮃꭹ
|image=<br />[[File:Flag of the Cherokee Nation.svg|none|200px]]
Ꮳꮃꭹꭿ ꭰᏸꮅ ꭶꮣꮨ
[[File:UKBflag (bordered).png|none|200px]]
Ꭰꮒꭹꮪꮹꭹ ꭰꮒꮳꮃꭹ ꭶꮣꮨ
Ꭷꮈꭼꭲꮧꮲ ꮧꮒꮴꮇꭿꮝꭹ ꮳꮃꭹꭿ ꭰᏸꮅ ꭶꮣꮨ
|poptime=316,049+<br />([[Eastern Band|Ꭷꮈꭼꭲꮧꮲ ꮧꮒꮴꮇꭿꮝꭹ]]: 13,000+, [[Cherokee Nation|Ꮳꮃꭹꭿ ꭰᏸꮅ]]: 288,749, [[United Keetoowah Band|Ꭰꮒꭹꮪꮹꭹ ꭰꮒꮳꮃꭹ]]: 14,300)<ref name=oia>[http://www.ok.gov/oiac/Publications/ "Pocket Pictorial."] ''[[Oklahoma Indian Affairs Commission|Ꭳꭶꮃꮀꮉ ꭰꮎᏼꮻꮿꭲ ꮒꮪꮎꮫꮑꮅꮩꮈ ꭰꮒꭷꮋꮟꮒ]].'' 2010: 6 ᎠᎴ 37. (retrieved 8 ꮕꮣꮥꮖ 2010)</ref>
|popplace=[[Ꭰꮉᏸꮯ]] ([[North Carolina|Ꭶꮿꮄꮒ]] Ꭰꮄ [[Oklahoma|Ꭳꭶꮃꮀꮉ]])
|rels=[[Christianity|Ꮷꮎꮑꮔꮧ ꮧꮑꮈꮩꮧ]], Four Mother's Society, Ꭰꮄ ꭶꮪꮹ [[Religion|Ꮧꮑꮈꮩꮧ]]
|ꮒꭶꮫꭶꮯꮜꮕ=[[Ꭹꮅꮟ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ|Ꭹꮅꮟ]], [[Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ|ꮳꮃꭹ]]
|related=
}}
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
Ꮎ '''ꮳꮃꭹ''' (ꭰꮒᏼꮻꮿ) ꭽꮻꮎꮧꮲ ꭿꭰ [[Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ]], ꭰꮄ ᏼꮻ ꮎᏸꭿꮿ [[Ꮷᏼꮲ ꭰꮉᏸꮅ]], ꭶꭺ ꮎꮎꭲ ꭿꭰ ꭱꮆꮖ ꭲᏻꮹꭺꮧ ꮪꮣꮒᏼꮢ ꭽꮻꮎꮧꮲ ꭿꭰ [[16th ꮝꭺꭿꮷꮘ ꮷꮥꮨᏼꮧ]], ꭱꮩꮂꭹ ꭶꮩ ꭴꮝꮧ ꭸꮢꭲ ꮎꮚ ꭿꭰ ꭷꮈꭼꭲꮧꮲ ꭰꮉᏸꮯ ꭰꮄ Southeastern ꭰꮉᏸꮯ [[Ꭲᏻꮹꭺꮧ]] ꭴꭺꮧꮧ ꭸꮢꭹ forcefully ꭴꮣꮕꮢ ꭿꭰ [[Ozark]] ꭴꮹꮎꮥꮝꭹ. Ꭴꮕꮜ ꭸꮢꭹ ꮜꮚ ꭿꭰ ꭰꮒꮃꮝꮣꮈ ꮹꮞꮈꭿ ꮵꮔꮝꮧ ꭿꭰ [[ꭿꮝꭹ ꭴꮎꮣꮕꮨꮜꮕ ꮜꮝꮐꭳꮜꮃꮜꮖꮉꮖꮉꮜꮖꮉꮖꮹꮬꮃꮖꮹꮬꮉꮎꮉꮉꮎꮏꮎ]].
== ᎦᏚ ᎠᏄᏬᏍᏗ ᎠᎴ ᏓᎪᏍᎬ ==
ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎦᏚ ᎠᏄᏬᏍᏗ ᎤᏬᎳᏨ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎠᎴ ᎾᏓᏛᏁᎲ 250,000 [[ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎤᏬᎳᏨ]] ᏣᎳᎩ, ᎤᎭ ᎠᏰᎵ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏓᎵᏆ, ᎣᎦᎳᎰᎻ]] (ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ]] ᎠᎴ [[ᎠᏫᏒᏗ ᎩᏚᏩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]]) ᎠᎴ ᎾᎾᎢ [[ᏣᎳᎩ, ᎤᏴᏢ ᎧᎶᎵᎾ]] ([[ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]]). ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ-ᎤᏬᎳᏨ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎤᎭ ᎠᏰᎵ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[Georgia|ᏣᏥᏱ]], [[Missouri|ᎻᏑᎵ]] ᎠᎴ [[Alabama|ᎠᎳᏆᎹ]]. ᏐᎢ ᎡᏆ ᎠᎴ ᎤᏍᏗ ᎬᏙᏗ-ᎤᏬᎳᏨ ᏣᎳᎩ ᏧᎾᏙᏢᎯ ᎠᎴ ᎤᏂᎷᏨ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏲᏩᏁᎬ]], ᎻᏑᎵ, [[ᏖᎾᏏ]], ᎠᎴ ᏐᎢ ᎦᎷᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ.
1984 KJRH-TV [[ᏓᎾᏛᏁᎵᏍᎬ]], "''ᎠᏓᏅᏙ ᎯᎠ ᎠᏥᎸ''" explored ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᎯᎠ [[ᎩᏚᏩ ᎤᎾᏙᏢᎯ]], ᎠᎴ ᎤᎾᏤᎵ ᎠᏂᏙᎾᎥ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎸᎯ ceremonies ᎠᎴ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎠᏛᏅᎢᏍᏔᏅ ᎠᎴ ᎢᎦᏘᎭ ᎢᎬᏁᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᎷᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ. Redbird ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎵᏂᎬ Nighthawk ᎨᎳ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ revitalized ᎧᏃᎮᎸᎯ ᎠᏂᏏᏴᏫ ᏄᎾᏍᏛ ᏄᎾᏛᏅ ᏣᎳᎩ, ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ [[20th ᏍᏉᎯᏧᏈ ᏧᏕᏘᏴᏗ]]. ᎪᎯ ᎢᎦ ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᎦᎵᏉᎩ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎠᎳᏍᎩᏓ ᏗᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᎠᏓᏣᎸᏗ ᎯᎠ ᎩᏚᏩ ᎧᏃᎮᎸᎯ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏅᎩ ᏧᏂᏥ ᎤᎾᏙᏢᎯ.
ᎯᎠ ᏓᏂᏍᏇᎵᏲᎬ "ᏣᎳᎩ" ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏌᏊ ᎢᏳᏩᎫᏗ ᎤᏬᎯᏳᏅ ᎾᏍᏋ ᎤᏍᏆᎸᎲ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᏚᏙᎥ, "ᏣᎳᎩ" (ᏣᎳᎩ) – ᎪᎯ ᎾᎯᏳᎢ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏄᎾᏓᏛᏁᎸ phonetically ᎭᏫᎾᏗᏢ Portuguese (ᎠᎴ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᏄᏓᎷᎸᎾ ''barranquenho'' ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ [[ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎠᎦᏘᏯ Soto]] ᏥᏄᏍᏛᎩ [[Extremaduran language|Extremaduran]]) ᏥᏄᏍᏗ ''chalaque'', ᎾᎯᏳᎢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᎦᎸᏥ ᏥᏄᏍᏗ ''cheraqui'', ᎠᎴ ᎾᎯᏳᎢ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎩᎵᏏ ᏥᏄᏍᏗ ''ᏣᎳᎩ''.
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎾᏛᏁ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᎦᎢ ᎨᏒ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬᎫ "r" ᏚᎳᏏᏔᏅᎩ ᏚᏃᏴᎬ, ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏗ ᏯᏛᎿ, ᎯᎠ ᎧᏁᏨ "ᏣᎳᎩ" ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎤᏁᏨᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏂᏪᏛ ᏥᏄᏍᏗ Ꮳ-ᏂᏚᏍᏛᎢ-Ꭹ (ᎢᎦᏪᏛ Jah-ᏂᏚᏍᏛᎢ-gee ᎠᎴ Cha-ᏂᏚᏍᏛᎢ-gee) ᎾᎥᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᎦᏬᏂᏍᎩ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏚᏃᏴᎬ ᎤᎪᏗᏗ ᎾᎥᏂᎨᎢ ᎾᎥᏂᎨ ᎡᎵᏍᏗ "ᏣᎳᎩ" ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎾᏰᎯᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏄᏛᏁᎸ ᎧᏁᎬ ᎾᎥᎢ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎬᏙᏗ trilled "r" ᎤᏃᏴᎬ ᎤᎶᏐᏅ ᎢᎬᏱ ᏚᏓᏂᏴᏒ ᎬᏙᏗ Europeans ᎢᏧᎳ ᎠᎦᎸᏥ ᎠᎴ [[Spanish|ᏍᏆᏂ]] ᎦᏌᏆᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[Georgia|ᏣᏥᏱ]] ᎠᎴ [[Alabama|ᎠᎳᏆᎹ]] ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 1700s. ᎯᎠ ᎯᎸᎯᏳᎢ [[ᎠᏂᎫᏔᏂ]] ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᎴ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎿᏛᎦ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᎦᎢ ᎨᏒ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬᎫ "r" ᏚᎳᏏᏔᏅᎩ ᏚᏃᏴᎬ.
ᎯᎠ ᎧᏁᏨ "ᏣᎳᎩ" ᎨᏒᎢ derived ᎧᏁᏨ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᎷᏨᎩ ᎠᎴᏅᏔᏅ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ [[Choctaw|ᎠᏂᏣᏓ]] ᏗᏓᏁᏟᏴᎡᏗ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ derived ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ [[Choctaw|ᎠᏂᏣᏓ]] ᎧᏁᏨ "Cha-ᏂᏚᏍᏛᎢ-kee" ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ "ᎾᏍᎩ ᎦᎪ ᎠᎴᏂᏓᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᏙᏓᎸ" ᎠᎴ "ᎾᏍᎩ ᎦᎪ ᎠᎴᏂᏓᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᏍᏔᎦᎳᏱ." ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏅᏔᏅ ᎬᏔᏅᎯ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎢ ''Ah-Ꮒ-yv-wi-Ꮿ'' (ᏗᏙᎳᎩ ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ "ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎠᎴ ᏂᎦᏛ ᎯᎠ ᏴᏫ ᏴᏫ"). ᎤᎪᏗᏗ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎤᎭ ᏚᏙᎥ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏅᏌ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗᏇ ᎪᎯ. ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ ᎤᏯᏅᏛ ᎤᏅᏌ ᏣᎳᎩ, ᎠᎴ ᏣᎳᎩ.
== ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᎴ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ==
[[File:Sequoyah.jpg|thumb|[[ᏍᏏᏉᏯ]]]]
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎧᏁᎬ [[Iroquoian languages|Iroquoian]] ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎨᏒᎢ [[Polysynthetic language|polysynthetic]] ᎠᎴ ᎨᏒᎢ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[syllabary]] ᎦᎾᎬᎢ ᎾᎥᎢ [[ᏍᏏᏆᏱ]]. ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎾᏊ ᎤᏬᎯᏳᏅ Ꮎ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᎯᎸᎯᏳᎢ Syllabary Ꮎ predated ᏍᏏᏆᏱ ᎠᎴ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᎤᏓᎵᎦᎵᏍᏔᏅ ᎤᏤᎵ ᎡᏆ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏭᏓᏁᎸᎩ ᎡᎳᏗ ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎯᎠ [[Anikutani|ᎠᏂᎫᏔᏂ]], ᎯᎸᎯᏳᎢ ᏗᎦᎳᏫᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ.
ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏧᏕᏘᏴᏓ, ᎤᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎤᏬᏪᎳᏅ transliterated ᏣᎳᎩ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎧᎾᏁᏍ ᎠᎴ ᎬᏔᏅᎯ ᎥᏳᎩ intercompatible ᏂᎬᏂᏏᏍᎬ ᏗᎦᎪᏗ ᎠᏥᏄ ᎪᏫᏍᎬ ᎯᎠ syllabary. ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎯᎠ ᏰᎵ ᎣᏏ ᎾᏞᎬ ᎦᏟᏐᏗᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ [[Unicode/Cherokee|Unicode]], ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎨᏒᎢ experiencing ᏅᎪᏢᎯᏐᏗᏱ ᎭᏫᎾᏗᏢ Ꮝ ᎬᏙᏗ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎧᎾᏁᏍ. ᎾᏍᎩ ᎢᏳᏗᎾ ᎾᏍᏋ ᎪᏪᎶᏗ, ᏱᏂᎬᏛᎾ, Ꮎ ᏥᏄᏍᏗ ᏕᎭᎷᏱ 2006 ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏙᎢ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᎬᏙᏗ-unicode ᏂᎬᏂᏏᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ online ᎪᏪᎵᎬᏂᎨᏒ ᎢᏗᎬᏁᎯ, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ online ᎦᏟᏌᏅ ᎦᎴᏴᏔᏅ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ]].
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;"
! colspan="3" | a
! colspan="2" | e
! colspan="2" | i
! o
! u
! v /ə̃/
|-
| colspan="3" | Ꭰ a
| colspan="2" | Ꭱ e
| colspan="2" | Ꭲ i
| Ꭳ o
| Ꭴ u
| Ꭵ v
|-
| Ꭶ ga
| colspan="2" | Ꭷ ka
| colspan="2" | Ꭸ ge
| colspan="2" | Ꭹ gi
| Ꭺ go
| Ꭻ gu
| Ꭼ gv
|-
| colspan="3" | Ꭽ ha
| colspan="2" | Ꭾ he
| colspan="2" | Ꭿ hi
| Ꮀ ho
| Ꮁ hu
| Ꮂ hv
|-
| colspan="3" | Ꮃ la
| colspan="2" | Ꮄ le
| colspan="2" | Ꮅ li
| Ꮆ lo
| Ꮇ lu
| Ꮈ lv
|-
| colspan="3" | Ꮉ ma
| colspan="2" | Ꮊ me
| colspan="2" | Ꮋ mi
| Ꮌ mo
| Ꮍ mu
| Ᏽ mv
|-
| Ꮎ na
| Ꮏ hna
| Ꮐ nah
| colspan="2" | Ꮑ ne
| colspan="2" | Ꮒ ni
| Ꮓ no
| Ꮔ nu
| Ꮕ nv
|-
| colspan="3" | Ꮖ qua
| colspan="2" | Ꮗ que
| colspan="2" | Ꮘ qui
| Ꮙ quo
| Ꮚ quu
| Ꮛ quv
|-
| Ꮝ s
| colspan="2" | Ꮜ sa
| colspan="2" | Ꮞ se
| colspan="2" | Ꮟ si
| Ꮠ so
| Ꮡ su
| Ꮢ sv
|-
| Ꮣ da
| colspan="2" | Ꮤ ta
| Ꮥ de
| Ꮦ te
| Ꮧ di
| Ꮨ ti
| Ꮩ do
| Ꮪ du
| Ꮫ dv
|-
| Ꮬ dla
| colspan="2" | Ꮭ tla
| colspan="2" | Ꮮ tle
| colspan="2" | Ꮯ tli
| Ꮰ tlo
| Ꮱ tlu
| Ꮲ tlv
|-
| colspan="3" | Ꮳ tsa
| colspan="2" | Ꮴ tse
| colspan="2" | Ꮵ tsi
| Ꮶ tso
| Ꮷ tsu
| Ꮸ tsv
|-
| colspan="3" | Ꮹ wa
| colspan="2" | Ꮺ we
| colspan="2" | Ꮻ wi
| Ꮼ wo
| Ꮽ wu
| Ꮾ wv
|-
| colspan="3" | Ꮿ ya
| colspan="2" | Ᏸ ye
| colspan="2" | Ᏹ yi
| Ᏺ yo
| Ᏻ yu
| Ᏼ yv
|}
== ᎧᏃᎮᏍᎩ ==
{| cellpadding="3" bordercolor="#AAAAAA" cellspacing="0" align="right" border="1" style="border-collapse:collapse; margin-left: 12px"
|--
|colspan="2" bgcolor="#fee8ab" style="text-align:center"| '''U.S. Population'''<ref>Population figures (rounded off) from Russell Thornton, ''American Indian Holocaust and Survival: A Population History Since 1492'' (Norman: University of Oklahoma Press, 1987), p. 115.; 1990 population figure from the [https://web.archive.org/web/20060210081850/http://college.hmco.com/history/readerscomp/naind/html/na_006500_cherokee.htm ''Encyclopedia of North American Indians'']; 2000 population from a [http://www.usatoday.com/news/nation/census/2002-02-13-indians.htm USA Today news story], which explains that the 2000 population figure increased so dramatically because of a greater effort to count everybody, and because multi-racial people were, for the first time, able to identify themselves as belonging to more than one group.</ref>
|--
| style="background: #fff6d9;" | '''Year'''
| style="background: #fff6d9;" | '''Population'''
|--
| 1650
| align=right | 22,000
|--
| 1808
| align=right | 13,000
|--
| 1835
| align=right | 21,500
|--
| 1850
| align=right | 16,000
|--
| 1890
| align=right | 28,000
|--
| 1910
| align=right | 31,500
|--
| 1970
| align=right | 66,000<sup>*</sup>
|--
| 1980
| align=right | 232,000<sup>*</sup>
|--
| 1990
| align=right | 308,132<sup>*</sup>
|--
| 2000
| align=right | 729,533<sup>*</sup>
|--
| colspan="2" style="background: #fff6d9;" | <small>*new counting methods used</small>
|}
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏛᎩ unified ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᎾᏙᏢᎯ interrelated ᎦᏚᎲᎢ-ᎧᏃᎮᎭ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 18th ᏍᏉᎯᏧᏈ ᏧᏕᏘᏴᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ "ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ" Moytoy, ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᎩᎵᏏ ᎠᏂᏙᎯ, ᎠᏍᎦᏯ Alexander Cumming. ᎭᏫᎾᏗᏢ 1730, ᎤᎬᏫᏳᎯ Moytoy [[Tellico|ᏖᎵᎪ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏚᏓᏂᎸᏨ ᎾᏍᏋ ᎯᎠ "ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ" ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏂᏁᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᏣᎳᎩ ᏕᎦᏚᎲ. Moytoy ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏚᏓᏂᎸᏨ recognize ᎯᎠ ᎩᎵᏏ ᎤᎬᏫᏳᎯ, George ᎧᏬᎳᏕᏍᎬ, ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎵᏍᏕᎵᏍᎩ. ᎯᏍᎩ ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ ᎪᎯ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎲ ᏚᎾᎵᎸ ᏓᏄᏩ ᎬᏙᏗ [[ᏐᎦᎴᏂ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎸᏍᎩ ᏧᏕᏘᏴᏓ. ᎯᎠ ᎦᏓ ᎦᏂᏴᏙ ᏣᎳᎩ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ, ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏫᏛᏗ ᎤᏣᏘ ᎦᏙᎳ Ꮿ ᏄᎾᏛᏅ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ, ᎠᎴ ᎯᎠ ᎦᏓ ᎦᏂᏴᏙ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎤᎶᏒᎩ ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ Moytoy ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏎᎮᏗ avuncular ᏚᎾᏓᏚᏓᎸ.
ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎾᎾᎢ ᎬᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎯᎠ [[ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏕᏲᎲ ᏓᏄᏩ]] (ᎣᏂᏱᏳ 1700s), ᎠᏰᏗ ᎢᏳᏓᏛ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᏗᎳᏍᏕᎸᏗ ᎠᎦᏛᎴᎯᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎤᏁᎬ ᎦᏁᎳ, ᎦᎾᏆᏘᏍᏗ ᏄᏩᎫᏔᏅ ᏓᏂᎦᏘᎴᎬ ᏧᏩᎫᏔᏅ treaties, ᎢᎬᏂᏌᏅᎯ ᎢᎦᏛ ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏅᏗ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᏂᏓᏙᎳᎬᎾ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᏗᎦᎾᏗᎯᏍᏗ ᎯᎠ [[Mississippi|ᎻᏏᏏᏈ]] ᎤᏪᏴ ᎡᏍᎦᏂ Ꮎ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᏗᏙᎳᎩ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎭ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ [[Missouri|ᎻᏑᎵ]]. ᎤᎾᏤᎵ ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ ᎨᏒᎩ ᎪᏢᏅ ᎾᎿ ᎯᎠ ᏒᎯᏰᏱ. Francis ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏁᎬ ᎤᏪᏴ ᎾᎥᎢ 1800. ᏭᎵᏱᎶᎸ, ᎾᎿᎢ ᎨᏒᎩ ᏯᏛᎿ ᎡᏆ ᏗᏎᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎡᏍᎦᏂ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎪᏢᏅ ᏣᎳᎩ ᎧᏃᎯᏴᎯ ᎤᏂᎷᏨ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ, ᎬᏙᏗ boundaries ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᏴᏢ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ ᎤᏪᏴ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᏢ ᎠᏕᎸ ᏗᏗ ᎯᎠ ᎤᏁᎬ ᎤᏪᏴ. ᎤᎪᏗᏗ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏂᏓᏙᎳᎬᎾ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ [[ᏥᎧᎹᎩ]]. ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[Dragging Canoe|Dragging ᏥᏳ ᎤᏍᏗ]], ᎯᎠ ᏥᎧᎹᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎠᎾᎵᏐᏈᎸᏍᎬ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ [[Shawnee (tribe)|Shawnee]] ᎠᎴ ᏚᎾᏓᏁᏤᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏲᏎᏗ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ. ᏐᎢ ᏣᎳᎩ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎦᎪ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎯᎠ ᎠᏟᏍᏙᏗ, ᏍᏏᏆᏱ, ᎠᎹ ᎦᏄᎪᎬ ᏩᎶᏏ ᎠᎴ ᎯᎠ Dutch.
ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎣᏂᏱᏳ 1820s, ᎯᎠ ᎾᎿ ᎨᏒ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᏰᎲ ᎠᏤᎸ ᎢᎬᏁᏗ ᎾᎿ ᎠᏯᏍᏗ ᎠᎩᏍᏗ ᎯᎠ ᎦᏙᎯ ᎠᏰᎲᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ ᏣᎳᎩ. ᎠᏂᎧᎻᏏᏂ ᏲᏩᏁᎬ ᏣᎳᎩ ᎤᏪᏅᏒ Washington, D.C., ᎠᎴ ᎨᏒᎩ ᎨᎠᎵ ᎠᎪᏪᎶᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ ᎧᏃᎯᏴᎯ. ᏲᏩᏁᎬ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎲ ᏔᎵ ᎠᏑᏰᏛ: ᎠᎵᎪᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏴᏫᏯ ᎾᎿ ᎨᏒ (ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᎣᎦᎳᎰᎻ), ᎠᎴ ᎠᏓᏁᏁᎤᎸᏗ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎠᏓᏯᏍᏗ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ ᎧᏃᎯᏴᎯ ᎡᏍᎦᏂ. ᏴᏩᏚᏫᏛ 1828, ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᏍᏡᏴ, ᎢᎦᏛ ᏓᏰᏏ ᎠᏴᏫᏯ ᎾᎿ ᎨᏒ. ᎠᏂᏐᎢ disobeyed ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎣᏓᏅᏛ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎠᎦᏴᎵ ᎧᏃᎯᏴᎯ ᏗᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ. ᎾᏍᎩ ᎦᎪ ᎣᏓᏅᏛ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎠᎦᏴᎵ ᏲᏩᏁᎬ ᏣᎳᎩ ᎧᏃᎯᏴᎯ ᏗᎦᏙᎯ ᎤᎭ lobbied ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴᏅ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 1900s ᎾᏍᏋ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎤᏬᎳᏨ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎭ ignored ᎤᎾᏤᎵ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ. ᎪᎯ ᎢᎦ, ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏯᎦᏴᎵ ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᏢ [[Missouri|ᎻᏑᎵ]] ᎦᎪ ᎠᎴ ᎦᏃᏢᏥᏙᎯ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏍᏛᎢ-ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ ᏣᎳᎩ (ᎠᎪᏩᏛᏗ "ᎢᏧᎳ ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎩᎳ Conquered" ᎾᎥᎢ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ Northrup, "ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ" ᎾᎥᎢ Thomas E. [[ᎪᏪᎵ]] ᏫᎦᏅᏅ, "ᎢᏰᎵᏍᏗᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ" ᎾᎥᎢ James Mooney).
[[File:Chief John Ross.jpg|left|thumb|ᎤᎬᏫᏳᎯ [[ᎦᎳᏅᎯ Ross]], ca. 1840]]
[[ᎦᎳᏅᎯ Ross]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎠᏎᏍᏙ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ emigrated ᏂᏛᎴᏅᏓ Scotland ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ ᎯᎠ ᎠᏕᏲᎲ ᏓᏄᏩ. ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎩᏄᏙᏗ-ᎩᎬ ᏣᎳᎩ ᎠᎨᏴ ᎾᏍᎩ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏂᏛᎴᏅᏓ Scotland. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᎤᏤᎵ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ ᏄᏛᏁᎵᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1809. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏬᎯᏳᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1820, ᎬᏙᏗ ᏧᏓᎩᏴᎲ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎤᎾᏒᎧᎵ. ᎦᎳᏅᎯ Ross ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1828 ᎠᎴ ᏂᎦᏰᏙᎲᏊ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[ᎢᏳᏩᎪᏗ]] ᎤᏤᎵ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1866.
ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᎾᏤᎵ ᏧᏩᏓᏔᏅᏒ ᏗᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏴᏢ [[Georgia|ᏣᏥᏱ]] ᎠᎴ [[North Carolina|ᎦᏯᎴᏂ]] ᎠᎴ [[South Carolina|ᏐᎦᎴᏂ]] ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᎵᏍᏓᎯᎨ ᎠᏒᎾᏍᏗᏱ ᎤᏁᎬ ᎾᏂᎥ ᏴᏫ, ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏔᎴᏒ ᎠᎹᏱ ᏥᏄᏍᏗ [[gold rush|ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ]] ᏴᏩᏚᏫᏛ [[Dahlonega, Georgia|ᏓᎶᏂᎦ, ᏣᏥᏱ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ 1830. ᎠᎪᏩᏛᏗ: [[ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ]], ''[[Cherokee Nation v. Georgia|ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ v. ᏣᏥᏱ]]'', ᎠᎴ [[ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ]].
Samuel ᏗᎦᏣᏄᎶ ᎤᎾᏣ, ᎪᏪᎵ [[ᎠᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᏗ]] ''ᏣᎳᎩ ᏭᏕᎵᎬ'', ᎪᏪᎵᎠ, "ᎾᎯᏳᎢ ... ᎾᎿᎢ ᎤᎷᏨᎩ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳ ᏕᎫᎪᏗᏍᎬ ᎦᏂᏰᎬ. ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏓᏍᏓᏅᏅ ᏚᎷᏨ-walled ᎤᎵᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ fanned ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ ᏗᎦᎾᏗᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, invading ᏂᎦᎥᎢ ᏧᏓᎴᎾᎢ, ᏂᎦᎥᎢ ᎠᏓᏁᎸ, ᎤᎾᏍᏕᏢ ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ ᎯᎠ ᎦᏁᎳ ᎾᎾᎢ ᎠᏓᎯᏍᏗ ᎪᏍᏓᏱ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎥᏝᎰᏩ ᎠᏰᎲ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎠᏕᎳᎰᎯᏍᏗ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏂᎦᎵᏍᏔᏅᏂᏙᎲ ᏥᏄᏍᏗ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ prodded ᎾᏍᎩᏯᎢ ᎾᏍᎩ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎠᏫ ᎤᏃᏕᎾ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᎯᎠ ᎤᏓᏂᏝᏅ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ, threatened ᎬᏙᏗ ᏗᏰᎳᏍᏗ ᎠᎴ ᏍᏆᎳ ᎦᎶᏇ, ᎠᏥᏠᏒ ᎬᏙᏗ ᏗᏂᏃᎨᏂ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎠᎦᏘᏯ ᎢᏳᏃ ᎤᏅᏌ resisted."<ref>ᏂᏛᎴᏅᏓ Samuel ᏗᎦᏣᏄᎶ ᎤᎾᏣ ᎪᎷᏩᏛᏗ, ''ᏣᎳᎩ ᏭᏕᎵᎬ: ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ Betrayed'' (ᏄᏯᎩ: Doubleday, 1976, ISBN 0-385-06735-6), p. 232.</ref> ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᏂᏰᎬ ᎯᎠ ᎤᏩᏌᏙᏴ ᎠᏎᎸᎯ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᏂᎪᎯᎸᎢ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎠᏓᏁᏗ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏲᎱᏒ ᎧᎵ ᏗᏓᏂᏐᏗ. ᎾᏍᎩᏍᎩᏂ ᏂᎨᏒᎾ, ᎯᎠ ᏓᏂᏃᎩᏍᎬ [[ᎤᏁᎳᏅᎢᎤᏪᏥ]] ᎠᏰᎲ ᏰᎵᏊ. ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎾᎯᏳᎢ, ᎤᏁᎳᏅᎢᎤᏪᏥ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᎵᎮᎵᏍᏗ ᏗᎦᏃᎩᏍᏗ.
[[File:Cherokee Supreme Court Building.jpg|thumb|ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᏁᎸ ᎠᏰᎵ ᏯᏛᎾ ᎠᎺᏉᎯ 1800'.]]
ᏌᏊ ᎢᏳᏩᎫᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏭᎷᏨᎩ [[ᎠᏴᏫᏯ ᎾᎿ ᎨᏒ]] (ᎾᏊ [[ᎣᎦᎳᎰᎻ]]), ᏄᎵᏂᎬᎬ ᏚᏍᏆᎸᏔᏅ ᎦᎸᎳᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ [[ᎩᎬ ᏗᎧᎿᏩᏛᏍᏗ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ignored. ᎾᎿ ᏕᎭᎷᏱ 22, 1839, ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎤᏓᎪᏂᏲᎢᏍᏗ tribal ᏗᏠᎯᏍᏗᏱ, ᎢᎦᏛ ᎯᎠ ᏧᏓᏃᏣᎵ signers ᎯᎠ [[ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ]] [[New Echota|ᎠᏤ ᎡᏦᏔ]] ᎨᏒᎩ assassinated, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ ᎯᎠ drafter ᎯᎠ ᎩᎬ ᏗᎧᎿᏩᏛᏍᏗ, [[ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ]], ᎨᎳᏛᏍᏗ ᎬᏙᏗ [[ᎦᎳᏅᎯ ᏣᎴᎩ]] ᎠᎴ [[Elias Boudinot]]. ᎪᎯ ᎤᏂᎩᏍᏔᏅ 15 ᏧᏕᏘᏴᏓ [[ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ]] ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ. ᏌᏊ ᎯᎠ ᎢᎦᏪᏛ survivors ᏥᏄᏍᏛᎩ [[ᏕᎦᏔᎦ]], ᎦᎪ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ [[ᎠᎵᎪᏒ]] ᏂᎦᎥ ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ [[ᏴᏩᏁᎬ ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ]]. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᏌᏊ ᎯᎠ ᎯᏍᎩ "ᎤᎾᏓᏅᏘᏌᏅ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ" Ꮎ ᎠᏍᏆᏛ treaties ᎬᏙᏗ, ᎠᎴ ᎨᏒᎩ ᎤᏬᎳᏨ ᎾᎥᎢ, ᎯᎠ ᎠᎵᎪᏒ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎺᎵᎨ.
ᎭᏫᎾᏗᏢ 1848 ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏣᎳᎩ ᎠᏫᏒᏗ ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ ᎾᎿ ᎥᎢᏒᎢ [[California|ᎠᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᏗ]] ᎠᎦᏘᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᏤ ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ ᏗᎦᏙᎯ. ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ ᎠᏍᏓᏩᏛᏓ ᎯᎠ [[Arkansas River|ᏲᏩᏁᎬ ᎤᏪᏴ]] upstream [[Rocky ᏙᏓᎸ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎡᏙᎠ-ᎢᎦ ᎧᎶᏩᏓ, ᎾᎯᏳᎢ ᎠᏍᏓᏩᏛᏓ ᎯᎠ ᎠᎴᏅᏗᏍᎬ ᏙᏓᎸ northward ᎾᎾᎯ ᎡᏙᎠ-ᎢᎦ [[Wyoming|ᏩᏲᎻ]] ᎤᏓᎷᎸ ᎠᎦᏔᎲᏒ westward. ᎯᎠ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ]]. ᎯᎠ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ, ᎦᏙ ᎤᏍᏗ undertook [[ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ]] ᎤᏚᎩ ᎦᎬᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[California|ᎠᏕᎳᏧᏢᎢ]], ᎢᎦᎷᎦ ᎨᎳᏛᏍᏗ ᎯᎠ ᎤᏠᏱ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᎯᎠ ᎠᏍᏓᏩᏗᏒ ᏑᏕᏘᏴᏓ, noticing [[placer mining|placer]] ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᏚᏂᏍᏆᏂᎪᏛ ᎭᏫᎾᏗᏢ tributaries ᎯᎠ ᎤᎦᎾᏭ Platte. ᎯᎠ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎤᏪᏅᏒ ᎬᎨᏫᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᏍᎩ, ᎠᎴ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᏌᏊ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᎠᎴᏅᏗ ᏙᏧᏓᎴᏅ ᎯᎠ [[ᎧᎶᏩᏓ ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ]] 1859.
ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᏂᎦᏛ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎲᏓ ᎾᎿ ᎯᎠ [[ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ]]. William Holland Thomas, ᎤᏁᎬ ᎠᏓᎾᏅ ᎤᏤᎵᎢ ᎠᎴ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏓᏎᎮᎮᎯ ᏂᏛᎴᏅᏓ [[Jackson ᏍᎦᏚᎩ, ᎦᏯᎴᏂ]] ᎤᎵᏍᏕᎸᎲᎩ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ 600 ᏣᎳᎩ ᏂᏛᎴᏅᏓ [[Qualla|ᏆᎳ]] ᎦᏚᎲ (ᎯᎠ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ-ᎢᎦ [[ᏣᎳᎩ, ᎦᏯᎴᏂ]]) ᎣᏤᎵ ᎢᎬᏁᎯ ᎦᏯᎴᏂ citizenship. ᏥᏄᏍᏗ ᏯᏛᎿ, ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎠᏁᎲᎢ ᎨᏒᎩ ᏙᎯ ᎠᏕᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᏩᏌᏙᏴ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏟᏐᏗᎩ, ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ 400 ᏐᎢ ᏣᎳᎩ hid ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᏄᏩᏓᎴ Snowbird ᏙᏓᎸ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ [[Graham County, North Carolina|Graham ᏍᎦᏚᎩ, ᎦᏯᎴᏂ]], ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ leadership Tsali<ref>http://www.cherokee-nc.com/history.php?Name=Tsali</ref> (ᎯᎠ ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮᏗ ᎯᎠ ᏙᏯᏗᏢ ᎢᏳᎾᏛᏁᏗ ᎠᎾᏛᏁᎵᏍᎬ ''[[Unto These Hills|Unto ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏗᎦᏚᏏ]]'' ᎠᏰᎲᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ, NC). ᎢᏧᎳ, ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ ᎨᏒᎩ ᎯᎠ ᎠᎴᏅᏙᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎨᏒᎢ ᎾᏊ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ. ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ ᎤᎵᎮᎵᏣᏘ Thomas, ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎦᏯᎴᏂ ᏣᎳᎩ ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ ᏥᏄᏍᏗ ᎢᎦᏛ Thomas' ᎤᏂᎪᏗᏗ. Thomas' ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎤᏠᏯᏍᏛᎩ ᎠᎾᏗᏒᎯᎯ, ᎠᎾᏗᏒᎯᎯ ᎠᎴ ᎤᎳᏂᎬᎬ. ᎯᎠ ᎤᏂᎪᏗᏗ mustered ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗᏇ 2,000 ᎠᏂᏍᎦᏯ ᎢᏧᎳ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏁᎬ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ, ᏓᎾᎵᎲ ᎢᎬᏱᏗᏢ ᎭᏫᎾᏗᏢ Virginia, ᎭᏢᏃ ᎤᎾᏤᎵ ᏓᎾᏟᎲ ᎪᏪᎸ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏙᏯᏗᏢ ᏓᏚᏓᎸ.<ref>http://www.cherokee-nc.com/history.php?Name=Will%20Thomas</ref> Thomas' ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ ᎣᏂ ᎠᎵᎪᏒ ᏌᏊᎭ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᎤᎾᏛᏁᎸᏗ ᎯᎠ ᏓᏄᏩ ᏧᏓᏲᎯᏍᏗ ᎤᎶᏐᏅ capturing [[Waynesville, ᎦᏯᎴᏂ]] ᎾᎿ ᎠᎾᏍᎬᏘ 9, 1865. ᎤᏅᏌ ᏚᏓᏂᎸᏨ ᎠᏑᎳᎪᎢᏍᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏓᎾᏩᏄᏁᎯ ᎾᎿ ᎯᎠ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎠᎾᏓᏁᎲ ᏗᎦᏂᏴᎯ ᎢᎬᏁᎸ ᎤᎾᏤᎵ ᏗᏂᏃᎨᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏃᎯᎵᏙᎲ. ᎪᎯ, ᏔᎵ ᎬᏙᏗ [[ᏕᎦᏔᎦ]] ᎤᏤᎵ ᏧᏓᏲᎯᏍᏗ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏂᏌᏙᏯᏍᎩ ᎾᎿ ᎫᏰᏉᏂ 23, 1865, ᎤᏓᏁᎸ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎯᎠ ᎤᎾᏤᎵᏛ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎯᎠ ᎤᏙᎯᏳ ᎣᏂ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏧᏓᏲᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎢᏧᎳ ᎤᎾᏛᏁᎸᏗ ᎯᎠ ᏴᏩᏁᎬ ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ.
[[File:CherokeeOTSA.PNG|thumb|ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᎡᏙᎠ-ᎢᎦ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ Tribal ᎠᏓᏃᎮᏗ ᎡᏍᎦᏂ]]
ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ, ᎯᎠ [[Dawes Act|Dawes ᎢᏯᏛᏁᎯ]] 1887 ᏧᎵᏍᏆᎵᏛ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ tribal ᎦᏙᎯ ᎠᎴᏅᏗᏍᎬ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ Curtis ᎢᏯᏛᏁᎯ [[1898]], ᏣᎳᎩ ᏗᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᎠᎴ governmental ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎨᏒᎩ abolished ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎠᎴ ᏐᎢ ᏗᎵᏖᎸᏗ ᎨᏒᎩ ᎠᏎᎸ ᎢᏗᎬᏁᏗ ᎤᎵᏍᏛ tribal ᏓᎳᏏᏛ ᎠᏰᏍᏛᏗ ᎯᎠ ᎦᎶᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎣᎦᎳᎰᎻ Statehood ᎭᏫᎾᏗᏢ [[1907]]. ᎯᎠ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏑᏰᏛ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎣᏍᏛ ᎦᏅᎯᏓ ᏰᎵᏊ ᎪᏪᎶᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ. ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᏬᎳᏨ ᎾᏍᎩ ᎤᏚᎳᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅ leadership ᎠᎴ ᏂᎦᎥ ᎤᏓᏂᏝᏅ ᏥᏄᏍᏛᎩ convened ᎭᏫᎾᏗᏢ 1938 ᎠᏑᏰᏍᏗ ᎤᎬᏫᏳᎯ. ᎤᏅᏌ ᎠᏑᏰᏍᏗ J. B. Milam ᏥᏄᏍᏗ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ, ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᎦᎵᏯ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ Franklin Delano Roosevelt ᎦᎫᏍᏛᏅᎯ ᎯᎠ ᏗᏙᎩᏯᏛ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1941.
[[File:A new map of the Cherokee Nation (NYPL b20719744-5387010).jpg|thumb|]]
W. W. Keeler ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏑᏰᏛ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1949 ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏗ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏠᏯᏍᏔᏅᎯ ᎯᎠ ᎣᏩᏒ-ᎤᎵᏍᏛ ᏗᎳᏏᏙᏗ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᏅᎪᏢᎯᏐᏗᏱ Ꮝ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ W. W. Keeler ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏧᏓᎩᏴᎲ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏴᏫ, ᎾᎿ ᎢᏗᏢ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎢᏯᏛᏁᎯ ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎾᎥᎢ [[President Nixon|ᎤᎬᏫᏳᎯ Nixon]]. Keeler, ᎦᎪ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ Phillips [[ᎪᎢᎯ|ᎪᎢ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ succeeded ᎾᎥᎢ Ross Swimmer, [[Wilma Mankiller]], [[Joe Byrd]], ᎠᎴ [[Chad "Corntassel" Smith|Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ]] ᎦᎪ ᎨᏒᎢ ᎾᏊ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ.
ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎩᏚᏩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᎤᎩᏒᎩ ᏄᏓᎴᎿᎥ ᎦᏅᏅᎢ ᎬᎾᏬᏍᎬ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎤᎩᏒᎩ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᎦᏎᏍᏙᏗ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ [[ᎠᏴᏫᏯ ᏅᎪᏢᎯᏐᏗᏱ ᎢᏯᏛᏁᎯ]] 1934. ᎤᏅᏌ ᎠᎴ descended ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᎠᎦᏴᎵ ᎦᏁᎳ, ᎠᎴ ᏣᎳᎩ Ꮎ ᎤᏓᏅᏒ ᏭᏕᎵᎬ ᎤᏓᎷᎸ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ, ᎠᎴ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎧᏁᎦ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎩᏄᏙᏗ ᎩᎬ ᎢᎦᎢ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏕᎪᏪᎸ ᏚᎾᏙᎥ.
== ᎯᎠ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ==
[[File:Cherokee_National_Capitol.jpg|thumb|ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᎦᏁᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[Tahlequah|ᏔᎴᏆ]], ᎣᎦᎳᎰᎻ.]]
ᎯᎠ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ (ᏩᏎᎸᎯ ᏥᏄᏍᏗ "ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ" ᎭᏫᎾᏗᏢ Ꮝ ᎦᎫᏍᏛᏗ)<ref>https://web.archive.org/web/20070216125423/http://cherokee.org/home.aspx?section=commissions&commission=CCC&ID=THdmeJ7XRJo=</ref> ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎾᏞᎬ ᎢᏧᏩᎪᏗ ᎤᎭ excelled ᎠᎴ ᎤᎭ ugatohvsvi uprecedented ᎤᏚᏃᎯᏍᏔᏍᎧ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᎳᏏᏅᏙᏗ ᎤᏛᏏᏗᏒ, ᎢᏗᎦᏘᎭ, ᎠᎴ ᎣᏍᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ Ꮝ ᎠᏁᎲᎢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ leadership ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ]], ᎬᏙᏗ ᎦᏛᎬᎢ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ, ᏧᏠᎯᏍᏗ, ᎤᏙᎯᏳ ᎾᏍᎩ ᏧᎬᏩᎶᏗ, ᎠᎴ ᏗᎦᎶᎪᏗ ᎤᎬᏩᎵ ᏧᏁᏉᏨ, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᎠᏙᏢᏍᎩ casino ᎠᏥᏰᎶᎲ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎨᏔᏗᏍᏗ [[ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]], ᎤᏙᎯᏳ ᎡᏆ ᎤᎵᏍᏕᎸᏗ contractor Ꮎ ᎪᏢᏗ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏯᎦᏴᎵ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ.
ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎭ ᎠᏁᏍᎨᏓ ᎠᏰᎸ ᏄᏛᎿᏕᎬ clinics ᏂᎦᏅᎯᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ, contributed ᎾᎥ ᏄᎾᏓᎸ ᏚᏙᎳᏩᏛᎲ ᎢᏗᏛᏁᏗ, ᎠᏁᏍᎨᏓ ᎠᎾᏕᎶᏆᏍᎬ ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᎠᎴ universities ᎾᏍᎩᎾᎢ Ꮝ ᎠᏁᎲᎢ, instilled ᎯᎠ ᎠᎵᏏᎾᎯᏍᏙᏗ [[Gadugi]] ᎠᎴ ᎣᏩᏒ-utugi gvsv ᎭᏫᎾᏗᏢ Ꮝ ᎠᏁᎲᎢ, revitalized ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᏂᎧᏅᏍᎬ ᎢᏗᏛᏁᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ Ꮝ ᏗᏂᏲᎵ ᎠᎴ ᎠᏛᏍᎩ, ᎠᎴ ᎨᏒᎢ ᎤᎳᏂᎩᏛ ᎠᎴ ᎤᏙᎯᏳ ᎠᎳᏏᏅᏙᏗ ᎠᎴ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ.
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ ᎬᎾᏕᎾ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᎦ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎢᎬᏱ [[ᏚᎵᏍᏗ]] ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎠᎴ 80,000 90,000 ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎡᏙᎵᏙᎲ Tahlequah, ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ festivities. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏕᎦᏃᏣᎸᏍᎦ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ]], tribal newspapers ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᎭ ᎠᏂᎩᏍᏔᏅ ᎦᏌᏆᎸ ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ 1828, ᎠᎴ ᏕᎦᏃᏣᎸᏍᎦ ᎦᏟᏌᏅ ᎦᎴᏴᏔᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎢᏧᎳ ᎩᎵᏏ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏍᏏᏆᏱ Syllabary. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ ᎠᎴ ᎪᎯᏳᏙ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎡᎯᏍᏛ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎠᏂᏙᎾᎥ ᏣᎳᎩ ᎥᎦᏔᎲᎢ, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ ᎯᎠ [[Cherokee Heritage Center|ᏣᎳᎩ ᎤᏩᎫᏗᏗᏒ ᎠᏰᎵ]] ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ ᏗᏟᎶᏍᏔᏅ ᎯᎸᎯᏳᎢ ᏣᎳᎩ ᎤᏍᏗ ᎦᏚᎲ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎨᏒᎢ ᎠᏍᏚᎢᏛ ᎯᎠ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎤᏩᎫᏗᏗᏒ ᎠᏰᎵ ᎤᎭ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎤᏓᏂᏝᏅ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᎬᏅ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎨᏒᎢ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎠᏍᏚᎢᏛ ᎯᎠ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ.
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ Sundance ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᏓᎾᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ Tahlequah, ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᎴ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ ᎦᏚᎲᎢ, Utah, ᎠᎴ ᏓᏓᏁᎳᏁ ᎢᏗᏛᏁᏗ ᎠᎴ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎦᎷᎩ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᎪᏪᎵ ᎠᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᏗ participate ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏌᎳᏙᏗ ᏗᏟᎶᏍᏔᏅ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ. ᎤᎪᏗᏗ ᏗᎦᏃᏣᎵ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ ᎠᎴ ᎠᏁᎳ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᏯᏛᎿ ᏥᏄᏍᏗ [[ᏪᏌ ᏎᏚᏗ]].
=== ᎯᎠ ᏄᏍᏗᏓᏅ ===
ᎪᎯ ᎢᎦ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎨᏒᎢ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ environmental ᎠᎵᏍᏕᎸᏙᏗ ᏠᎨᏏ. ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ 1992 ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎭ ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᎦᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᎠᏂᎧᏅᏍᎬ-Tribal Environmental ᏗᏂᎳᏫᎩ (ITEC).<ref>http://www.itecmembers.org/</ref> ᎯᎠ ᎨᏥᏅᏏᏓ ITEC ᎨᏒᎢ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᎠᏰᎸ ᏄᏛᎿᏕᎬ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ, ᎤᎾᏤᎵ ᏂᎬᏩᏍᏛ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎦᎷᎩ, ᎠᎴ ᎤᎾᏤᎵ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᏥᏄᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ ᎤᏃᎴ, ᎦᏙᎯ, ᎠᎴ ᎠᎹ. ᎠᏍᏆᏗᏍᏗ ᎪᎯ ᎨᏥᏅᏏᏓ ITEC ᏓᏓᏁᎳᏁ ᎤᏦᏍᏗ ᏂᎬᎿᏅ ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ, ᎠᎨᏲᎲᏍᎬ ᎠᎴ environmental ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎦᏟᏌᏅ environmental ᏓᏕᏲᎲᏍᎬ. ᎾᏊ, ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᏦᏍᎪᎯ-ᏐᏁᎳ (39) ITEC ᎨᎳ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ, ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ, ᎠᎴ ᏅᏓᎩ.
=== ᏣᎳᎩ Freedmen ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ Controversies ===
ᎾᎿ ᎠᎾᏱᎵᏒ 7, 2006, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏚᏃᏣᎳᏅ Ꮎ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ Freedmen, ᎯᎠ ᎤᎶᏒᎩ African ᏴᏩᏁᎬ ᎦᎪ ᎨᏒᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎦᎪ ᎨᏒᎩ ᎠᏠᏯᏍᏔᏅᎯ ᎾᎾᎯ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ, ᎠᎴ ᎾᏊ ᏰᎵ ᎢᎦᏘ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᏥᏄᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ classified ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏂᏴᏫ ᎾᎥᎢ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎤᏴᎸᎩ ᎾᎿ ᎯᎠ Dawes ᎠᏂᎧᎻᏏᏂ ᏗᎦᏙᎯ ᏗᏲᏛᎯ ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 1900s.<ref>https://web.archive.org/web/20070213034721/http://www.cherokee.org/docs/news/Freedman-Decision.pdf</ref> ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎸᎯᏳᎢ ᎢᏧᏩᎪᏗ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᏗᎧᏃᏗᎢ ᎠᏏᏴᏫ ᎤᏤᎵ ᏧᎾᏓᎴᏅᏓ ᏴᏫ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᎾᎵᏐᏈᎸᏍᎬ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ ᎠᏑᏰᏛ ᎾᎾᎯ ᏣᎳᎩ ᎤᎾᏙᏢᎯ, ᎠᎴ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᏄᎵᏍᏔᏅ viewed ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎤᏟ ᎬᏰᎸᏗ ᎬᎾᏬᏍᎬ racially ᏚᎳᏏᏔᏅᎩ ᎤᎾᏙᏢᎯ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ Freedmen, ᎤᏍᏆᎸᎲ ᏨᏓᏓᏨᏍᏙᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ, ᎠᎴ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᎡᏆ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏣᎳᎩ ᎩᎬ ᎠᎴ ᎦᏌᏆᎸ. ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ ᎾᏍᎩᏍᎩᏂ ᎤᏩᏒᎯ ᎠᏏᎾᏒᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ Freedmen ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᎦᎪ ᎾᏊ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ Freedmen ᎠᎩᎵᏲᏨ ᎤᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᎤᏠᏱ ᎤᏐᏅᎢ ᏥᏄᏍᏗ ᏐᎢ ᎠᏴᏫᏯ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᎾᏤᎵ ᏣᎳᎩ Citizenship ᎾᎾᎢ ᎯᎠ ᎠᎦᏔᎲᏍᏗ ᎯᎠ ᏍᏉᎯᏧᏈ ᏧᏕᏘᏴᏗ ᎠᎴ ᎨᏒᎩ viewed ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏂᏴᏫ, ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎯᎠ freedmen ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎾᎿᏭᏅᎩ ᎾᎿ ᎯᎠ Dawes ᎠᏂᎧᎻᏏᏂ ᏗᏲᏛᎯ ᏥᏄᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 1900'.
ᎤᎪᏗᏗ ᏣᎳᎩ traditionalists ᎤᎭ ᏚᎦᏘᎸᏒ ᎠᎵᏍᎪᎳᏗᏍᎩ tribal ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎯᎠ Freedmen; ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎠᎵᏍᎪᎸᏙᏗ ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎠᏂᏴᏫ Delaware ᎩᎬ ᏚᎳᏏᏔᏅᎩ ᎾᏍᎩ ᏧᏩᎫᏔᏅ treaties ᎠᎴ ᏓᏓᏁᏤᎸ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏭᏔᏅᎢ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᎤᏬᎳᏨ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᎿᎢ ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ ᎤᏍᏆᎸᎡᎲ ᎯᎠ Freedmen ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎠᏂᏔᎵ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎤᏐᏅᎢ ᎠᎴ ᏧᏣᏔᏊ ᎤᎦᏙᎲᏒ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏍᏛᎢ-ᎣᎦᎳᎰᎻ Statehood ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏩᏎᏍᏗ ᎾᎿ Ꮝ ᏧᏚᎪᏔᏅ, ᎠᎴ upheld ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᎫᏍᏛᏗ ᎠᏚᏓᎸᏗ ᎢᏗᎦᏗ ᏂᏚᏳᎪᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏂᎦᏛ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ.
ᎯᎠ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏝᏱᎪᎯᎩ ᏚᏃᏣᎳᏅ Ꮎ ᎤᏍᏆᎸᎲ ᎠᏯᏙᎯᎲ ᎤᏛᎯᏍᏔᏅᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ Ꮎ ᎯᎠ ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮᏗ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎯᎠ Freedmen ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᏊ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏓᏑᏰᏍᎬ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ amendments ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᎫᏍᏛᏗ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎪᏢᎯᏌᏅᎯ ᎠᎴ ᏄᏪᎵᏒ ᎠᏓᏍᏚᏁᏗ tribal ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᏣᎳᎩ ᎤᏤᎵ ᎾᎥᎢ ᎩᎬ ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᎠᎴ ᎬᏫᏍᏓᏗ ᎯᎠ Freedman ᏂᏛᎴᏅᏓ Tribal ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ.<ref>https://web.archive.org/web/20061005084532/http://www.cherokee.org/home.aspx?section=chief&ID=%2FaoDJcgHYwk%3D</ref> ᎾᏊ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᎫᏍᏛᏗ ᎠᏓᏍᏚᏁᏗ ᎦᎪ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎠᎴ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᏯᏓᏛᏁᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᏧᏓᎩᏴᎲ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎦᎪ ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᎩᎬ. ᎢᎦᏛ ᏣᎳᎩ traditionalists ᎿᏛᎦ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏓᏲᏔᎡᏗ ᎯᎠ ᏫᏓᎧᏃᏗᏱ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏭᏔᏅᎢ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ Ꮎ ᎯᎠ Freedman ᎠᏂᏁᏉᎬ contributed ᏣᎳᎩ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎠᎴ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᎢᏧᏩᎪᏗ, ᎠᎴ ᏗᎦᏘᎸᏍᏗ ᎠᎵᏍᎪᎳᏗᏍᎩ ᎯᎠ Freedmen ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᏐᎢ traditionalists ᎤᎭ asserted Ꮎ Freedmen ᎤᎭ ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎠᎴ ᏚᏳᎪᏛ ᎾᎿᎢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ CN.
=== ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎠᎴ ᏂᏓᏙᎳᎬᎾ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ===
ᎯᎠ [[ᎠᏫᏒᏗ ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]], ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏩᏎᎸᎯ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]], ᎤᎭ ᎠᏤᎯᏐᏗᏱ sued ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏔᏲᏍᏗ ᎯᎠ ceding tribal ᎦᏙᎯ ᎢᎦᏛ ᎠᎴ ᎠᏕᎳ ᎤᏓᏍᏛᏗᏍᏗ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎦᏟᏌᏅ ᎠᏯᏙᎯᎲ. ᏂᎦᏛ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎤᎭ ᎤᏄᎸᏅᎩ ᎠᎴ ᏭᏪᏙᎢ dismissed. ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏝᏱᎪᎯᎩ sued ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏓᏲᏔᎡᏗ HR ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏓᏚᎬ 3534, ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏓᏚᎬ Ꮎ ᎧᏁᏨ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎡᎯᏍᏛ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ ᎥᏳᎩ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ Riverbed ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ ᎬᏙᏗ ᏗᎦᏙᎯ ᎠᎴ hydroelectric ᎤᎳᏂᎬᎬ ᎤᎾᏁᎶᏔᏅ. ᎯᎠ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎤᏝᏅᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏔᏲᏍᏗ ᏚᎵᎬᏩᎳᏂᏙᎸ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏂᏛᎴᏅᏓ HR ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏓ ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏓᏚᎬ 3534 ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ruled ᎾᏍᏋ ᎤᎾᎵᎪᏒ ᎠᎴ ᏄᏠᏯᏍᏛᎾ ᏄᏍᏛ. ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎾᏍᎩ ᎤᏃᏜᎩ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᏤᎵ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ casino ᎠᏥᏰᎶᎲ (ᎠᎪᏩᏛᏗ [[ᎠᏫᏒᏗ ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᎠᏓᏃᎯᏎᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᎩᏍᏗᏍᎬ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ casinos), ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏏᏇ sued ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏔᏲᏍᏗ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ tribal ᎦᏙᎯ ᎢᎦᏛ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏓᏁᎸ ᎠᏁᏍᎬᏗ casinos. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ dismissed, ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ruled [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎨᏒᎢ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎯᎠ ᎦᏂᏓᏛ ᏚᏳᎪᏛ ᎯᎠ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᏂᎬᎿᏅ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ.
[[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᏝᏱᎪᎯᎩ ᎠᏰᎲᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᎯᎵᏒ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ, ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᎪ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎠᏰᎲ ᏔᎵ ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎢᏧᎳ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᏎᎸ ᎢᏳᎢ ᎯᎠ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᎯᎵᏒ ᎾᎾᎢ ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎤᏎᎸ ᎢᏳᎢ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᎿ ᎨᏒ ᏩᏎᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎾᎾᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎬᎾᏕᎾ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᎦ, ᎯᎠ ᏂᎦᏛ ᎠᏟᎶᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ perceived ᏥᏄᏍᏗ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ ᎦᎾᏄᎪᏨᎢ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎠᎴ garnered ᏄᎦᏎᏍᏛᎾ ᎠᎴ ᎾᎪᎯᏳᎲᏍᎬᎾ. ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᏃᎮᎸᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏗᏤᎢ ᏣᏥᏲᎯᏍᏗ Ꮎ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎠᏓᏍᏛᏗᏍᏙᏗ ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏄᎸᎲᏍᎬ ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] casino ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ.
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᏥᏄᏍᏗ ᏂᎦᏛ reacted unfavorably ᎯᎠ ᏗᎵᏖᎸᏗ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ, ᎠᎴ ᎯᎠ ᏂᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏂᎬᎢ viewed ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎤᏝᏏᏛ ᎠᎴ ᏗᎦᏃᏣᎵ ᎾᏛᏍᎬᎾ ᎾᎥᎢ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]]. ᎤᎪᏗᏗ ᏣᎳᎩ ᎤᏬᎯᏳ ᎯᎠ UKB ᎨᏒᎢ Ꮭ ᎦᏅᎯᏓᎨ ᎤᏙᎯᏳᏒ "ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ" ᎠᎴ ᎠᎾᏓᏟᏏᏍᎬ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎤᎾᏓᏡᎩ, ᎠᎴ ᎤᎭ ᎠᎰᎵ ᎤᏃᏴᎬ ᎤᏃᎮᎸᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᏯᏛᎿ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏗᏤᎢ ᏗᎦᏃᏣᎳᏅ. Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ criticized ᎯᎠ UKB ᎾᏍᎩᎾᎢ disgracing ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎠᎴ behaving ᎾᏍᎩᏯᎢ "ᎠᎾᏓᏟᏏᏍᎬ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎤᎾᏓᏡᎩ" ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏬᎯᎵᏴᏓ ᎤᎾᏤᎵ ᏗᎵᏖᎸᏗ.
ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ Societies, ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏓᎦᏘᎴᎬ ᎯᎠ UKB, ᎠᎴ ᎤᏙᎯᏳ democratic societies ᎦᏙ ᎤᏍᏗ Ꮭ ᎦᏅᎯᏓᎨ ᎠᎵᏍᎪᎸᏙᏗ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ tribal ᎠᏁᎳ.
ᎾᏍᎩ ᎤᏁᎳᎩ ᎯᎠ UKB ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎨᏒᎢ ᏂᎬᎢ criticized ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎾᎾᎢ ᎡᏆ, ᎤᎪᏗᏗ ᎯᎠ UKB ᎠᏁᎳ ᎠᎴ ᎠᏂᏏᏴᏫ ᏄᎾᏍᏛ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎠᎴ ᎠᎴ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᎪᎯᏳᏅᎯ. ᎤᎪᏗᏗ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᎪᎯᏳᏅᎯ ᎠᎴ revered ᏣᎳᎩ traditionalists ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᎴ ᎠᏁᎳ ᎢᏧᎳ ᎯᎠ UKB ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ.
=== ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎾᎵᏐᏈᎸᏍᎬ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ===
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎭ ᏚᏃᏣᎳᏅ ᎠᎴ participated ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎤᏫᏢ ᎢᏗᏛᏁᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᎴ ᎨᎳᏗᏓᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ cultural ᎦᏁᏟᏴᏍᏗ ᎢᏗᏛᏁᏗ ᎠᎴ ᎤᏫᏢ Tribal ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏓᎾᏠᏍᎦ involving councilors ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎢᏧᎳ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏗᏓᏂᏴᏗ ᎠᏯᏙᎯᎲ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎦᎸᏉᏙᏗ ᏂᎦᏛ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ. ᏧᏓᎴᎿᎢ ᎯᎠ [[ᎠᏫᏒᏗ ᎩᏚᏩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]] adversarial ᎠᎾᎵᏐᏈᎸᏍᎬ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏰᎵ ᎯᎠ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎢᏧᎳ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ, ᎯᎠ [[ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]] ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏓᏁᎭ unified ᎠᏓᏅᏙ [[ᎦᏚᎩ]] ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎠᎴ ᎠᏁᎲᎢ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ. ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᎦᏛᎬᎢ ᎤᏙᎯᏳ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᏰᎵ ᎯᎠ ᏔᎵ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ, ᏨᏓᏓᏨᏍᏙᏗ, ᎠᎴ ᎠᏂᏔᎵ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎪᎯᏳᎯ. ᎤᎪᏗᏗ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᎥ ᏄᎾᏓᎸ ᎠᎴ ᎠᎴ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᎪᎯᏳᏅᎯ ᎾᎥᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏁᎲᎢ ᏗᎦᎾᏗᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ. '''ᎠᎾᎩᏍᏗᎯᏳᎩ''' ᎨᏒᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏂᏍᎬ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ ᎤᎾᏛᏁᎸᏗ ᎠᏂᏔᎵ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎪᎯᏳᎯ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎠᎴ ᏯᏛᎿ ᎤᎾᏛᏁᎸᏗ ᎠᏂᏔᎵ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎪᎯᏳᎯ ᎠᏰᎵ ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ. ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏁᎲᎢ ᎠᎴ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᎬᏅ ᎦᎸᎳᏗ ᎢᎦᎢ ᎢᎦᏘ '''ᎠᎾᎩᏍᏗᎯᏳᎩ''' ᎠᏰᎵ ᎯᎠ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᎠᎴ ᎠᏁᎲᎢ ᎢᏧᎳ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ.
=== ᎤᎬᏫᏳᎯ Joe Byrd ᎤᏤᎵ 1997 ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ Controversies ===
ᎤᎬᏫᏳᎯ Joe Byrd, ᏧᏓᎩᏴᎲ 1995 ᏥᏄᏍᏗ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᎥᏂᎨᏍᏗ ᎤᎾᏚᏓᎸ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᎤᏲᏨᎯ ᎯᎠ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᏍᏆᎸᎲ ᎠᏯᏙᎯᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᎠᎾᏓᏛᏂ ᎤᏤᎵ ᏚᏳᎪᏛ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎾᎥᏂᎨᏍᏗ ᏓᎬᏩᎶᏛ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ Ꮝ ᎤᏩᎫᏗᏗᏒ ᎠᎴ ᏓᎳᏏᏛ. ᎤᏤᎵ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏗᎨᏥᎾᏝᎢ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᏗᏗᏲᎯᎯ ᏂᎦᎥ ᎠᎴ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᏗᎪᏪᎵᏍᎩ ᎯᎠ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎧᏃᎮᎸᎯ ᏧᎾᏍᏗ, ᎦᎶᏄᎮᏛ, ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ wiretapping, ᎪᏪᎵ ᏫᎦᏅᏅ ᎦᎶᏄᎮᏛ, ᎠᎴ ᎤᎾᏙᏢᏅᎯ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ.
Joe Byrd ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ [[ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ 1995 1999 ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏄᎸᎲᏍᎩ ᎾᎥᎢ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ 1999 ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᏙᎩᏯᏛ. ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎤᏤᎵ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ, ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ]] ᎤᎦᏙᎲᏒᎢ nationwide ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎤᏐᏅ ᎠᏓᏚᎯᏍᏙᏗ ᎤᏍᏆᎸᎲ ᎧᏃᎮᎸᎯ ᎠᏓᎩᎡᏗ, ᎠᏤᏫᏍᎬ ᎠᏰᎵ ᏕᎠᎲ, ᎤᏲᎢᎬᏁᏗ ᏌᏊᎭ ᎤᎳᏂᎬᎬ, ᎠᎴ ᎤᎾᏙᏢᏅᎯ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ. Joe Byrd ᎤᏤᎵ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ ᎫᏓᎸᏙ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎤᎵᏍᏕᎸᏗ ᎬᏙᏗ ᎠᎾᏗᏒᎯᎯ, ᎤᏒᏕᎾ, ᎠᎴ ᎤᏩᏒ ᎠᎾᎩᏍᎩ ᎠᎾᎵᏏᎾᎯᏍᏗᏍᎬ ᏓᏥᏂᏴᎡᎸᎩ ᎠᎴ orchestrated ᎤᎵᏍᏕᎸᏗ ᎢᏗᎦᏘᎭ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᏩᏂᎦᎸ. Byrd ᎤᏤᎵ ᎠᏂᏌᏙᏯᏍᎩ boarded ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᏁᎸ ᎠᎴ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎶᏐᏅ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᎾᏕᏲᎲᏍᎬ ᎠᏁᎳᏛᏅ ᏓᎬᏩᎶᏗ ᎠᎴ ᎠᏓᏁᏤᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ ᏧᎾᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏰᎵ ᏕᎠᎲ. Byrd ᎠᏁᎳᏛᏅ ᏗᏍᏆᎸᏙᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ re-ᏗᏙᎩᏯᏛ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 2003 ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏏᏇ ᎤᏄᎸᎲᏍᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎦᏁᎳ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎾᎥᏂᎨ ᎤᎶᏒᎩ ᎠᏓᏎᎪᎩᏍᏗ.
ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᎠᏓᏃᎯᏎᏗ, ᎠᎪᏩᏛᏗ [[Joe Byrd (ᏣᎳᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ)]].
== ᏗᎦᏃᏣᎵ ᏣᎳᎩ ==
ᎾᎿᎢ ᎨᏒᎩ ᎯᎸᏍᎩ ᏗᎦᏃᏣᎵ ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏴᏩᏁᎬ ᎧᏃᎮᏍᎩ, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ [[ᏍᏏᏆᏱ]], ᎦᎪ ᎦᎾᎬᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ. ᏍᏏᏆᏱ ᎨᏒᎢ ᏌᏊ ᎦᏲᎵ ᏴᏫ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᏂᎬᎢ ᎬᏔᏅᎯ [[ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ]] ᎤᎵᏍᎪᎸᏔᏅ. ᏍᏏᏆᏱ ᎥᏝ ᎤᏕᎶᏆᎥ ᎧᏁᎬ, ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎶᏗ ᎯᎠ ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. [[Nancy Ward|Nancy ᎠᏥᎦᏘᏯ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ "ᎠᏓᎨᏳᏗ ᎠᎨᏴ" ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎠᏎᏍᏙ.
ᏗᎦᏃᏣᎵ ᏣᎳᎩ ᎠᏓᏎᎮᎮᎯ ᎠᏠᏯᏍᏛ [[Chad "ᎤᏥᏣᏔ" ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ]], [[Wilma Mankiller]] ᎠᎴ [[Ross Swimmer]]. ᎯᎠ ᏴᏩᏁᎬ ᎧᏂᎬᎾᎥ-ᏅᏯ guitarist [[Jimi Hendrix]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᎾᎿ ᎢᏗᏢ ᎤᏤᎵ ᏧᎦᏴᎵᎨ ᎤᎵᏏ, Nora ᎠᏥᎸᏍᎩ Moore. [[Oral Roberts|ᎧᏁᏨᎯ Roberts]], ᎬᏙᏗ-ᏂᏓᏙᎳᎬᎾ ᎦᎾᏄᎪᏫᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ 1950s ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎯᎠ 1990s, ᎨᏒᎢ ᎠᏆᏂᏲᏍᏗ ᎠᏫᏗᏍᎬ ᎨᎳ ᎯᎠ [[Choctaw|ᎠᏂᏣᏓ]] ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ, ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ ᎯᏁᎩ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎨᏒᎢ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏣᎳᎩ.
=== ᎢᎦᏪᏛ ᏣᎳᎩ ᎤᎶᏒᎩ ===
* [[Attakullakulla|ᎠᏔᎫᎳᎫᎳ]] (ca. 1708—ca. 1777), [[Chota|ᏦᏔ]] ᎤᎦᏪᎤᏪ;
* [[Elias Boudinot]] (1802—1839);
* [[Brad Carson]], ᎠᎴᏅᏔᏅ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ ᏗᏂᎳᏫᎩ, ᎠᏍᎪᎵ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ, Tribal ᎨᎳ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ;
* [[Ned Christie]] (1852—1892), ᏗᎦᏃᏣᎵ ᎤᏁᎫᏥᏓ ᎠᎴ Frontiersman ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ, Tribal ᎨᎳ, ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ;
* [[Joseph J. Clark]] (1893—1971);
* [[ᏔᎵᏧᏍᎦ]] (d. 1807);
* [[ᏥᏳ ᎦᏅᏏᏂ]] (ca. 1738—1792);
* [[Wilma Mankiller]] (1945—2010), [[chief|ᎤᎬᏫᏳᎯ]];
* [[J. B. Milam]] (1884—1949), [[chief|ᎤᎬᏫᏳᎯ]];
* [[Will Rogers]], [[actor|ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ]], ᏥᏍᎪᏯ ᎠᎴ entertainer<ref>http://www.archives.gov/education/lessons/fed-indian-policy/</ref>;
* [[ᎩᏚᏩ ᎤᎾᏙᏢᎯ]], ᏣᎳᎩ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎠᎴ ᎠᏓᏎᎮᎮᎯ, Tribal ᎨᎳ, UKB;
* [[ᏍᏏᏉᏯ]] (ca. 1767—1843);
* [[ᏪᏌ ᏍᏚᏗ]] (b. 1947), [[actor|ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ]];
* [[ᏕᎦᏔᎦ]] (1806—1871).
== ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ ==
* [[ᏣᎳᎩ ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎤᏁᎳᏅᎯ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎤᎦᏯ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎠᏯᏩᏍᏗ ᎧᏃᎯᏴᎯ]]
* [[ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎬᎿᎨ ᎠᏗᏔᏍᏗ]]
* [[ᎦᏘᏲ ᎠᎵᏍᎩᏍᏗ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏓᏄᏩ ᎠᎾᎵᎯ ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
* [[ᎩᏚᏩ ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏫᏓᏎᏄᎢ ==
* {{cite book|title=Trail of Tears: The Rise and Fall of the Cherokee Nation|author=John Ehle|publisher=Anchor Books|year=1988|id=ISBN 0-385-23954-8}}
* {{cite book|title=Mankiller: A Chief and Her People|author=[[Wilma Mankiller]], Michael Wallis|publisher=St. Martin's Griffin|year=1999|id=ISBN 0-312-20662-3}}
* {{cite book|author=Deborah L. Duvall|title=[[Tahlequah|ᏔᎴᏆ]] ᎠᎴ Ꮎ ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ.|publisher=Arcadia Publishing|year=2000|id=ISBN 0-7385-0782-2 }}
* {{cite book|author=John R. Finger|title=Cherokee Americans: The Eastern Band of Cherokees in the Twentieth Century|publisher=[[University of Nebraska Press|ᏎᎷᏱ ᏧᎾᏕᏠᏆᏍᏗᎢ ᏗᏂᎴᏴᏗᏍᎩ]]|year=1993|id=ISBN 0-8032-6879-3}}
* {{cite book|author=[[Sarah H. Hill|Sarah H. ᎦᏚᏏ]]|title=Weaving New Worlds: Southeastern Cherokee Women and Their Basketry|publisher=ᎦᏯᎴᏂ ᏧᎾᏕᏠᏆᏍᏗᎢ ᏗᏂᎴᏴᏗᏍᎩ|year=1997|id=ISBN 0-8078-4650-3}}
* {{cite book|author=[[Jack Kilpatrick]] and [[Anna Gritts Kilpatrick]]|title=Friends of Thunder: Folktales of the Oklahoma Cherokees|publisher=[[University of Oklahoma Press|ᎣᎦᎳᎰᎹ ᎦᎸᎾᏗ ᏧᎾᏕᏠᏆᏍᏗᎢ ᏗᏂᎴᏴᏗᏍᎩ]]|year=1995|id=ISBN 0-8061-2722-8}}
* {{cite book|author=[[Howard Meredith]] and [[Mary Ellen Meredith]]|title=Reflection on Cherokee Literary Expression|publisher=Edwin Mellon Press|year=2003|id=ISBN 0-7734-6763-7}}
* {{cite book|author=[[Rennard Stickland]]|title=Fire and the Spirits: Cherokee Law from Clan to Court|publisher=[[University of Oklahoma Press|ᎣᎦᎳᎰᎹ ᎦᎸᎾᏗ ᏧᎾᏕᏠᏆᏍᏗᎢ ᏗᏂᎴᏴᏗᏍᎩ]]|year=1982|id=ISBN 0-8061-1619-6}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{commonscat|Cherokee}}
<br>
* [http://www.cherokee.org ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ]
* [https://web.archive.org/web/20201023104950/http://www.unitedkeetoowahband.org/ United Keetoowah Band ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]
* [http://www.cherokee-nc.com/ Eastern Band Cherokee Nation ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ]
* [https://web.archive.org/web/20080520112929/http://fax.libs.uga.edu/J84xSIx2x1xv19a/ Annual report of the Bureau of Ethnology to the Secretary of the Smithsonian Institution (1897/98: pt.1)], ᎢᎦᎢ ᎨᏐ ᎯᎠ ᎢᏰᎵᏍᏗᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ, ᎾᎥᎢ James Mooney
* [https://web.archive.org/web/20051228190253/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-2722 New [[Georgia|ᏣᏥᏱ]] Encyclopedia]
[[Category:ᏣᎳᎩ| ]]
[[Category:To be checked]]
4everg8i0uvrynirt8w42j9jamyp9go
51578
51523
2026-05-02T22:53:45Z
Canyouseedis
31715
Removed abhorrent vandalism.
51578
wikitext
text/x-wiki
{{ethnic group|
|group=Ꮳꮃꭹ
|image=<br />[[File:Flag of the Cherokee Nation.svg|none|200px]]
Ꮳꮃꭹꭿ ꭰᏸꮅ ꭶꮣꮨ
[[File:UKBflag (bordered).png|none|200px]]
Ꭰꮒꭹꮪꮹꭹ ꭰꮒꮳꮃꭹ ꭶꮣꮨ
Ꭷꮈꭼꭲꮧꮲ ꮧꮒꮴꮇꭿꮝꭹ ꮳꮃꭹꭿ ꭰᏸꮅ ꭶꮣꮨ
|poptime=316,049+<br />([[Eastern Band|Ꭷꮈꭼꭲꮧꮲ ꮧꮒꮴꮇꭿꮝꭹ]]: 13,000+, [[Cherokee Nation|Ꮳꮃꭹꭿ ꭰᏸꮅ]]: 288,749, [[United Keetoowah Band|Ꭰꮒꭹꮪꮹꭹ ꭰꮒꮳꮃꭹ]]: 14,300)<ref name=oia>[http://www.ok.gov/oiac/Publications/ "Pocket Pictorial."] ''[[Oklahoma Indian Affairs Commission|Ꭳꭶꮃꮀꮉ ꭰꮎᏼꮻꮿꭲ ꮒꮪꮎꮫꮑꮅꮩꮈ ꭰꮒꭷꮋꮟꮒ]].'' 2010: 6 ᎠᎴ 37. (retrieved 8 ꮕꮣꮥꮖ 2010)</ref>
|popplace=[[Ꭰꮉᏸꮯ]] ([[North Carolina|Ꭶꮿꮄꮒ]] Ꭰꮄ [[Oklahoma|Ꭳꭶꮃꮀꮉ]])
|rels=[[Christianity|Ꮷꮎꮑꮔꮧ ꮧꮑꮈꮩꮧ]], Four Mother's Society, Ꭰꮄ ꭶꮪꮹ [[Religion|Ꮧꮑꮈꮩꮧ]]
|ꮒꭶꮫꭶꮯꮜꮕ=[[Ꭹꮅꮟ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ|Ꭹꮅꮟ]], [[Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ|ꮳꮃꭹ]]
|related=
}}
Ꮎ '''ꮳꮃꭹ''' (ꭰꮒᏼꮻꮿ) ꭽꮻꮎꮧꮲ ꭿꭰ [[Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ]], ꭰꮄ ᏼꮻ ꮎᏸꭿꮿ [[Ꮷᏼꮲ ꭰꮉᏸꮅ]], ꭶꭺ ꮎꮎꭲ ꭿꭰ ꭱꮆꮖ ꭲᏻꮹꭺꮧ ꮪꮣꮒᏼꮢ ꭽꮻꮎꮧꮲ ꭿꭰ [[16th ꮝꭺꭿꮷꮘ ꮷꮥꮨᏼꮧ]], ꭱꮩꮂꭹ ꭶꮩ ꭴꮝꮧ ꭸꮢꭲ ꮎꮚ ꭿꭰ ꭷꮈꭼꭲꮧꮲ ꭰꮉᏸꮯ ꭰꮄ Southeastern ꭰꮉᏸꮯ [[Ꭲᏻꮹꭺꮧ]] ꭴꭺꮧꮧ ꭸꮢꭹ forcefully ꭴꮣꮕꮢ ꭿꭰ [[Ozark]] ꭴꮹꮎꮥꮝꭹ. Ꭴꮕꮜ ꭸꮢꭹ ꮜꮚ ꭿꭰ ꭰꮒꮃꮝꮣꮈ ꮹꮞꮈꭿ ꮵꮔꮝꮧ ꭿꭰ [[ꭿꮝꭹ ꭴꮎꮣꮕꮨꮜꮕ ꮜꮝꮐꭳꮜꮃꮜꮖꮉꮖꮉꮜꮖꮉꮖꮹꮬꮃꮖꮹꮬꮉꮎꮉꮉꮎꮏꮎ]].
== ᎦᏚ ᎠᏄᏬᏍᏗ ᎠᎴ ᏓᎪᏍᎬ ==
ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎦᏚ ᎠᏄᏬᏍᏗ ᎤᏬᎳᏨ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎠᎴ ᎾᏓᏛᏁᎲ 250,000 [[ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎤᏬᎳᏨ]] ᏣᎳᎩ, ᎤᎭ ᎠᏰᎵ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏓᎵᏆ, ᎣᎦᎳᎰᎻ]] (ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ]] ᎠᎴ [[ᎠᏫᏒᏗ ᎩᏚᏩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]]) ᎠᎴ ᎾᎾᎢ [[ᏣᎳᎩ, ᎤᏴᏢ ᎧᎶᎵᎾ]] ([[ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]]). ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ-ᎤᏬᎳᏨ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎤᎭ ᎠᏰᎵ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[Georgia|ᏣᏥᏱ]], [[Missouri|ᎻᏑᎵ]] ᎠᎴ [[Alabama|ᎠᎳᏆᎹ]]. ᏐᎢ ᎡᏆ ᎠᎴ ᎤᏍᏗ ᎬᏙᏗ-ᎤᏬᎳᏨ ᏣᎳᎩ ᏧᎾᏙᏢᎯ ᎠᎴ ᎤᏂᎷᏨ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏲᏩᏁᎬ]], ᎻᏑᎵ, [[ᏖᎾᏏ]], ᎠᎴ ᏐᎢ ᎦᎷᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ.
1984 KJRH-TV [[ᏓᎾᏛᏁᎵᏍᎬ]], "''ᎠᏓᏅᏙ ᎯᎠ ᎠᏥᎸ''" explored ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᎯᎠ [[ᎩᏚᏩ ᎤᎾᏙᏢᎯ]], ᎠᎴ ᎤᎾᏤᎵ ᎠᏂᏙᎾᎥ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎸᎯ ceremonies ᎠᎴ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎠᏛᏅᎢᏍᏔᏅ ᎠᎴ ᎢᎦᏘᎭ ᎢᎬᏁᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᎷᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ. Redbird ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎵᏂᎬ Nighthawk ᎨᎳ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ revitalized ᎧᏃᎮᎸᎯ ᎠᏂᏏᏴᏫ ᏄᎾᏍᏛ ᏄᎾᏛᏅ ᏣᎳᎩ, ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ [[20th ᏍᏉᎯᏧᏈ ᏧᏕᏘᏴᏗ]]. ᎪᎯ ᎢᎦ ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᎦᎵᏉᎩ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎠᎳᏍᎩᏓ ᏗᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᎠᏓᏣᎸᏗ ᎯᎠ ᎩᏚᏩ ᎧᏃᎮᎸᎯ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏅᎩ ᏧᏂᏥ ᎤᎾᏙᏢᎯ.
ᎯᎠ ᏓᏂᏍᏇᎵᏲᎬ "ᏣᎳᎩ" ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏌᏊ ᎢᏳᏩᎫᏗ ᎤᏬᎯᏳᏅ ᎾᏍᏋ ᎤᏍᏆᎸᎲ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᏚᏙᎥ, "ᏣᎳᎩ" (ᏣᎳᎩ) – ᎪᎯ ᎾᎯᏳᎢ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏄᎾᏓᏛᏁᎸ phonetically ᎭᏫᎾᏗᏢ Portuguese (ᎠᎴ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᏄᏓᎷᎸᎾ ''barranquenho'' ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ [[ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎠᎦᏘᏯ Soto]] ᏥᏄᏍᏛᎩ [[Extremaduran language|Extremaduran]]) ᏥᏄᏍᏗ ''chalaque'', ᎾᎯᏳᎢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᎦᎸᏥ ᏥᏄᏍᏗ ''cheraqui'', ᎠᎴ ᎾᎯᏳᎢ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎩᎵᏏ ᏥᏄᏍᏗ ''ᏣᎳᎩ''.
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎾᏛᏁ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᎦᎢ ᎨᏒ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬᎫ "r" ᏚᎳᏏᏔᏅᎩ ᏚᏃᏴᎬ, ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏗ ᏯᏛᎿ, ᎯᎠ ᎧᏁᏨ "ᏣᎳᎩ" ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎤᏁᏨᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏂᏪᏛ ᏥᏄᏍᏗ Ꮳ-ᏂᏚᏍᏛᎢ-Ꭹ (ᎢᎦᏪᏛ Jah-ᏂᏚᏍᏛᎢ-gee ᎠᎴ Cha-ᏂᏚᏍᏛᎢ-gee) ᎾᎥᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᎦᏬᏂᏍᎩ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏚᏃᏴᎬ ᎤᎪᏗᏗ ᎾᎥᏂᎨᎢ ᎾᎥᏂᎨ ᎡᎵᏍᏗ "ᏣᎳᎩ" ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎾᏰᎯᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏄᏛᏁᎸ ᎧᏁᎬ ᎾᎥᎢ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎬᏙᏗ trilled "r" ᎤᏃᏴᎬ ᎤᎶᏐᏅ ᎢᎬᏱ ᏚᏓᏂᏴᏒ ᎬᏙᏗ Europeans ᎢᏧᎳ ᎠᎦᎸᏥ ᎠᎴ [[Spanish|ᏍᏆᏂ]] ᎦᏌᏆᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[Georgia|ᏣᏥᏱ]] ᎠᎴ [[Alabama|ᎠᎳᏆᎹ]] ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 1700s. ᎯᎠ ᎯᎸᎯᏳᎢ [[ᎠᏂᎫᏔᏂ]] ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᎴ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎿᏛᎦ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᎦᎢ ᎨᏒ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬᎫ "r" ᏚᎳᏏᏔᏅᎩ ᏚᏃᏴᎬ.
ᎯᎠ ᎧᏁᏨ "ᏣᎳᎩ" ᎨᏒᎢ derived ᎧᏁᏨ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᎷᏨᎩ ᎠᎴᏅᏔᏅ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ [[Choctaw|ᎠᏂᏣᏓ]] ᏗᏓᏁᏟᏴᎡᏗ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ derived ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ [[Choctaw|ᎠᏂᏣᏓ]] ᎧᏁᏨ "Cha-ᏂᏚᏍᏛᎢ-kee" ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ "ᎾᏍᎩ ᎦᎪ ᎠᎴᏂᏓᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᏙᏓᎸ" ᎠᎴ "ᎾᏍᎩ ᎦᎪ ᎠᎴᏂᏓᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᏍᏔᎦᎳᏱ." ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏅᏔᏅ ᎬᏔᏅᎯ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎢ ''Ah-Ꮒ-yv-wi-Ꮿ'' (ᏗᏙᎳᎩ ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ "ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎠᎴ ᏂᎦᏛ ᎯᎠ ᏴᏫ ᏴᏫ"). ᎤᎪᏗᏗ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎤᎭ ᏚᏙᎥ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏅᏌ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗᏇ ᎪᎯ. ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ ᎤᏯᏅᏛ ᎤᏅᏌ ᏣᎳᎩ, ᎠᎴ ᏣᎳᎩ.
== ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᎴ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ==
[[File:Sequoyah.jpg|thumb|[[ᏍᏏᏉᏯ]]]]
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎧᏁᎬ [[Iroquoian languages|Iroquoian]] ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎨᏒᎢ [[Polysynthetic language|polysynthetic]] ᎠᎴ ᎨᏒᎢ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[syllabary]] ᎦᎾᎬᎢ ᎾᎥᎢ [[ᏍᏏᏆᏱ]]. ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎾᏊ ᎤᏬᎯᏳᏅ Ꮎ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᎯᎸᎯᏳᎢ Syllabary Ꮎ predated ᏍᏏᏆᏱ ᎠᎴ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᎤᏓᎵᎦᎵᏍᏔᏅ ᎤᏤᎵ ᎡᏆ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏭᏓᏁᎸᎩ ᎡᎳᏗ ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎯᎠ [[Anikutani|ᎠᏂᎫᏔᏂ]], ᎯᎸᎯᏳᎢ ᏗᎦᎳᏫᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ.
ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏧᏕᏘᏴᏓ, ᎤᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎤᏬᏪᎳᏅ transliterated ᏣᎳᎩ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎧᎾᏁᏍ ᎠᎴ ᎬᏔᏅᎯ ᎥᏳᎩ intercompatible ᏂᎬᏂᏏᏍᎬ ᏗᎦᎪᏗ ᎠᏥᏄ ᎪᏫᏍᎬ ᎯᎠ syllabary. ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎯᎠ ᏰᎵ ᎣᏏ ᎾᏞᎬ ᎦᏟᏐᏗᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ [[Unicode/Cherokee|Unicode]], ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎨᏒᎢ experiencing ᏅᎪᏢᎯᏐᏗᏱ ᎭᏫᎾᏗᏢ Ꮝ ᎬᏙᏗ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎧᎾᏁᏍ. ᎾᏍᎩ ᎢᏳᏗᎾ ᎾᏍᏋ ᎪᏪᎶᏗ, ᏱᏂᎬᏛᎾ, Ꮎ ᏥᏄᏍᏗ ᏕᎭᎷᏱ 2006 ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏙᎢ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᎬᏙᏗ-unicode ᏂᎬᏂᏏᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ online ᎪᏪᎵᎬᏂᎨᏒ ᎢᏗᎬᏁᎯ, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ online ᎦᏟᏌᏅ ᎦᎴᏴᏔᏅ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ]].
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;"
! colspan="3" | a
! colspan="2" | e
! colspan="2" | i
! o
! u
! v /ə̃/
|-
| colspan="3" | Ꭰ a
| colspan="2" | Ꭱ e
| colspan="2" | Ꭲ i
| Ꭳ o
| Ꭴ u
| Ꭵ v
|-
| Ꭶ ga
| colspan="2" | Ꭷ ka
| colspan="2" | Ꭸ ge
| colspan="2" | Ꭹ gi
| Ꭺ go
| Ꭻ gu
| Ꭼ gv
|-
| colspan="3" | Ꭽ ha
| colspan="2" | Ꭾ he
| colspan="2" | Ꭿ hi
| Ꮀ ho
| Ꮁ hu
| Ꮂ hv
|-
| colspan="3" | Ꮃ la
| colspan="2" | Ꮄ le
| colspan="2" | Ꮅ li
| Ꮆ lo
| Ꮇ lu
| Ꮈ lv
|-
| colspan="3" | Ꮉ ma
| colspan="2" | Ꮊ me
| colspan="2" | Ꮋ mi
| Ꮌ mo
| Ꮍ mu
| Ᏽ mv
|-
| Ꮎ na
| Ꮏ hna
| Ꮐ nah
| colspan="2" | Ꮑ ne
| colspan="2" | Ꮒ ni
| Ꮓ no
| Ꮔ nu
| Ꮕ nv
|-
| colspan="3" | Ꮖ qua
| colspan="2" | Ꮗ que
| colspan="2" | Ꮘ qui
| Ꮙ quo
| Ꮚ quu
| Ꮛ quv
|-
| Ꮝ s
| colspan="2" | Ꮜ sa
| colspan="2" | Ꮞ se
| colspan="2" | Ꮟ si
| Ꮠ so
| Ꮡ su
| Ꮢ sv
|-
| Ꮣ da
| colspan="2" | Ꮤ ta
| Ꮥ de
| Ꮦ te
| Ꮧ di
| Ꮨ ti
| Ꮩ do
| Ꮪ du
| Ꮫ dv
|-
| Ꮬ dla
| colspan="2" | Ꮭ tla
| colspan="2" | Ꮮ tle
| colspan="2" | Ꮯ tli
| Ꮰ tlo
| Ꮱ tlu
| Ꮲ tlv
|-
| colspan="3" | Ꮳ tsa
| colspan="2" | Ꮴ tse
| colspan="2" | Ꮵ tsi
| Ꮶ tso
| Ꮷ tsu
| Ꮸ tsv
|-
| colspan="3" | Ꮹ wa
| colspan="2" | Ꮺ we
| colspan="2" | Ꮻ wi
| Ꮼ wo
| Ꮽ wu
| Ꮾ wv
|-
| colspan="3" | Ꮿ ya
| colspan="2" | Ᏸ ye
| colspan="2" | Ᏹ yi
| Ᏺ yo
| Ᏻ yu
| Ᏼ yv
|}
== ᎧᏃᎮᏍᎩ ==
{| cellpadding="3" bordercolor="#AAAAAA" cellspacing="0" align="right" border="1" style="border-collapse:collapse; margin-left: 12px"
|--
|colspan="2" bgcolor="#fee8ab" style="text-align:center"| '''U.S. Population'''<ref>Population figures (rounded off) from Russell Thornton, ''American Indian Holocaust and Survival: A Population History Since 1492'' (Norman: University of Oklahoma Press, 1987), p. 115.; 1990 population figure from the [https://web.archive.org/web/20060210081850/http://college.hmco.com/history/readerscomp/naind/html/na_006500_cherokee.htm ''Encyclopedia of North American Indians'']; 2000 population from a [http://www.usatoday.com/news/nation/census/2002-02-13-indians.htm USA Today news story], which explains that the 2000 population figure increased so dramatically because of a greater effort to count everybody, and because multi-racial people were, for the first time, able to identify themselves as belonging to more than one group.</ref>
|--
| style="background: #fff6d9;" | '''Year'''
| style="background: #fff6d9;" | '''Population'''
|--
| 1650
| align=right | 22,000
|--
| 1808
| align=right | 13,000
|--
| 1835
| align=right | 21,500
|--
| 1850
| align=right | 16,000
|--
| 1890
| align=right | 28,000
|--
| 1910
| align=right | 31,500
|--
| 1970
| align=right | 66,000<sup>*</sup>
|--
| 1980
| align=right | 232,000<sup>*</sup>
|--
| 1990
| align=right | 308,132<sup>*</sup>
|--
| 2000
| align=right | 729,533<sup>*</sup>
|--
| colspan="2" style="background: #fff6d9;" | <small>*new counting methods used</small>
|}
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏛᎩ unified ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᎾᏙᏢᎯ interrelated ᎦᏚᎲᎢ-ᎧᏃᎮᎭ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 18th ᏍᏉᎯᏧᏈ ᏧᏕᏘᏴᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ "ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ" Moytoy, ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᎩᎵᏏ ᎠᏂᏙᎯ, ᎠᏍᎦᏯ Alexander Cumming. ᎭᏫᎾᏗᏢ 1730, ᎤᎬᏫᏳᎯ Moytoy [[Tellico|ᏖᎵᎪ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏚᏓᏂᎸᏨ ᎾᏍᏋ ᎯᎠ "ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ" ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏂᏁᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᏣᎳᎩ ᏕᎦᏚᎲ. Moytoy ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏚᏓᏂᎸᏨ recognize ᎯᎠ ᎩᎵᏏ ᎤᎬᏫᏳᎯ, George ᎧᏬᎳᏕᏍᎬ, ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎵᏍᏕᎵᏍᎩ. ᎯᏍᎩ ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ ᎪᎯ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎲ ᏚᎾᎵᎸ ᏓᏄᏩ ᎬᏙᏗ [[ᏐᎦᎴᏂ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎸᏍᎩ ᏧᏕᏘᏴᏓ. ᎯᎠ ᎦᏓ ᎦᏂᏴᏙ ᏣᎳᎩ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ, ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏫᏛᏗ ᎤᏣᏘ ᎦᏙᎳ Ꮿ ᏄᎾᏛᏅ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ, ᎠᎴ ᎯᎠ ᎦᏓ ᎦᏂᏴᏙ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎤᎶᏒᎩ ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ Moytoy ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏎᎮᏗ avuncular ᏚᎾᏓᏚᏓᎸ.
ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎾᎾᎢ ᎬᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎯᎠ [[ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏕᏲᎲ ᏓᏄᏩ]] (ᎣᏂᏱᏳ 1700s), ᎠᏰᏗ ᎢᏳᏓᏛ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᏗᎳᏍᏕᎸᏗ ᎠᎦᏛᎴᎯᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎤᏁᎬ ᎦᏁᎳ, ᎦᎾᏆᏘᏍᏗ ᏄᏩᎫᏔᏅ ᏓᏂᎦᏘᎴᎬ ᏧᏩᎫᏔᏅ treaties, ᎢᎬᏂᏌᏅᎯ ᎢᎦᏛ ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏅᏗ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᏂᏓᏙᎳᎬᎾ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᏗᎦᎾᏗᎯᏍᏗ ᎯᎠ [[Mississippi|ᎻᏏᏏᏈ]] ᎤᏪᏴ ᎡᏍᎦᏂ Ꮎ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᏗᏙᎳᎩ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎭ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ [[Missouri|ᎻᏑᎵ]]. ᎤᎾᏤᎵ ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ ᎨᏒᎩ ᎪᏢᏅ ᎾᎿ ᎯᎠ ᏒᎯᏰᏱ. Francis ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏁᎬ ᎤᏪᏴ ᎾᎥᎢ 1800. ᏭᎵᏱᎶᎸ, ᎾᎿᎢ ᎨᏒᎩ ᏯᏛᎿ ᎡᏆ ᏗᏎᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎡᏍᎦᏂ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎪᏢᏅ ᏣᎳᎩ ᎧᏃᎯᏴᎯ ᎤᏂᎷᏨ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ, ᎬᏙᏗ boundaries ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᏴᏢ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ ᎤᏪᏴ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᏢ ᎠᏕᎸ ᏗᏗ ᎯᎠ ᎤᏁᎬ ᎤᏪᏴ. ᎤᎪᏗᏗ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏂᏓᏙᎳᎬᎾ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ [[ᏥᎧᎹᎩ]]. ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[Dragging Canoe|Dragging ᏥᏳ ᎤᏍᏗ]], ᎯᎠ ᏥᎧᎹᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎠᎾᎵᏐᏈᎸᏍᎬ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ [[Shawnee (tribe)|Shawnee]] ᎠᎴ ᏚᎾᏓᏁᏤᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏲᏎᏗ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ. ᏐᎢ ᏣᎳᎩ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎦᎪ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎯᎠ ᎠᏟᏍᏙᏗ, ᏍᏏᏆᏱ, ᎠᎹ ᎦᏄᎪᎬ ᏩᎶᏏ ᎠᎴ ᎯᎠ Dutch.
ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎣᏂᏱᏳ 1820s, ᎯᎠ ᎾᎿ ᎨᏒ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᏰᎲ ᎠᏤᎸ ᎢᎬᏁᏗ ᎾᎿ ᎠᏯᏍᏗ ᎠᎩᏍᏗ ᎯᎠ ᎦᏙᎯ ᎠᏰᎲᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ ᏣᎳᎩ. ᎠᏂᎧᎻᏏᏂ ᏲᏩᏁᎬ ᏣᎳᎩ ᎤᏪᏅᏒ Washington, D.C., ᎠᎴ ᎨᏒᎩ ᎨᎠᎵ ᎠᎪᏪᎶᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ ᎧᏃᎯᏴᎯ. ᏲᏩᏁᎬ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎲ ᏔᎵ ᎠᏑᏰᏛ: ᎠᎵᎪᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏴᏫᏯ ᎾᎿ ᎨᏒ (ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᎣᎦᎳᎰᎻ), ᎠᎴ ᎠᏓᏁᏁᎤᎸᏗ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎠᏓᏯᏍᏗ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ ᎧᏃᎯᏴᎯ ᎡᏍᎦᏂ. ᏴᏩᏚᏫᏛ 1828, ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᏍᏡᏴ, ᎢᎦᏛ ᏓᏰᏏ ᎠᏴᏫᏯ ᎾᎿ ᎨᏒ. ᎠᏂᏐᎢ disobeyed ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎣᏓᏅᏛ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎠᎦᏴᎵ ᎧᏃᎯᏴᎯ ᏗᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ. ᎾᏍᎩ ᎦᎪ ᎣᏓᏅᏛ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎠᎦᏴᎵ ᏲᏩᏁᎬ ᏣᎳᎩ ᎧᏃᎯᏴᎯ ᏗᎦᏙᎯ ᎤᎭ lobbied ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴᏅ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 1900s ᎾᏍᏋ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎤᏬᎳᏨ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎭ ignored ᎤᎾᏤᎵ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ. ᎪᎯ ᎢᎦ, ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏯᎦᏴᎵ ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᏢ [[Missouri|ᎻᏑᎵ]] ᎦᎪ ᎠᎴ ᎦᏃᏢᏥᏙᎯ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏍᏛᎢ-ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ ᏣᎳᎩ (ᎠᎪᏩᏛᏗ "ᎢᏧᎳ ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎩᎳ Conquered" ᎾᎥᎢ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ Northrup, "ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ" ᎾᎥᎢ Thomas E. [[ᎪᏪᎵ]] ᏫᎦᏅᏅ, "ᎢᏰᎵᏍᏗᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ" ᎾᎥᎢ James Mooney).
[[File:Chief John Ross.jpg|left|thumb|ᎤᎬᏫᏳᎯ [[ᎦᎳᏅᎯ Ross]], ca. 1840]]
[[ᎦᎳᏅᎯ Ross]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎠᏎᏍᏙ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ emigrated ᏂᏛᎴᏅᏓ Scotland ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ ᎯᎠ ᎠᏕᏲᎲ ᏓᏄᏩ. ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎩᏄᏙᏗ-ᎩᎬ ᏣᎳᎩ ᎠᎨᏴ ᎾᏍᎩ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏂᏛᎴᏅᏓ Scotland. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᎤᏤᎵ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ ᏄᏛᏁᎵᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1809. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏬᎯᏳᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1820, ᎬᏙᏗ ᏧᏓᎩᏴᎲ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎤᎾᏒᎧᎵ. ᎦᎳᏅᎯ Ross ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1828 ᎠᎴ ᏂᎦᏰᏙᎲᏊ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[ᎢᏳᏩᎪᏗ]] ᎤᏤᎵ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1866.
ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᎾᏤᎵ ᏧᏩᏓᏔᏅᏒ ᏗᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏴᏢ [[Georgia|ᏣᏥᏱ]] ᎠᎴ [[North Carolina|ᎦᏯᎴᏂ]] ᎠᎴ [[South Carolina|ᏐᎦᎴᏂ]] ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᎵᏍᏓᎯᎨ ᎠᏒᎾᏍᏗᏱ ᎤᏁᎬ ᎾᏂᎥ ᏴᏫ, ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏔᎴᏒ ᎠᎹᏱ ᏥᏄᏍᏗ [[gold rush|ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ]] ᏴᏩᏚᏫᏛ [[Dahlonega, Georgia|ᏓᎶᏂᎦ, ᏣᏥᏱ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ 1830. ᎠᎪᏩᏛᏗ: [[ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ]], ''[[Cherokee Nation v. Georgia|ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ v. ᏣᏥᏱ]]'', ᎠᎴ [[ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ]].
Samuel ᏗᎦᏣᏄᎶ ᎤᎾᏣ, ᎪᏪᎵ [[ᎠᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᏗ]] ''ᏣᎳᎩ ᏭᏕᎵᎬ'', ᎪᏪᎵᎠ, "ᎾᎯᏳᎢ ... ᎾᎿᎢ ᎤᎷᏨᎩ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳ ᏕᎫᎪᏗᏍᎬ ᎦᏂᏰᎬ. ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏓᏍᏓᏅᏅ ᏚᎷᏨ-walled ᎤᎵᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ fanned ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ ᏗᎦᎾᏗᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, invading ᏂᎦᎥᎢ ᏧᏓᎴᎾᎢ, ᏂᎦᎥᎢ ᎠᏓᏁᎸ, ᎤᎾᏍᏕᏢ ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ ᎯᎠ ᎦᏁᎳ ᎾᎾᎢ ᎠᏓᎯᏍᏗ ᎪᏍᏓᏱ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎥᏝᎰᏩ ᎠᏰᎲ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎠᏕᎳᎰᎯᏍᏗ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏂᎦᎵᏍᏔᏅᏂᏙᎲ ᏥᏄᏍᏗ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ prodded ᎾᏍᎩᏯᎢ ᎾᏍᎩ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎠᏫ ᎤᏃᏕᎾ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᎯᎠ ᎤᏓᏂᏝᏅ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ, threatened ᎬᏙᏗ ᏗᏰᎳᏍᏗ ᎠᎴ ᏍᏆᎳ ᎦᎶᏇ, ᎠᏥᏠᏒ ᎬᏙᏗ ᏗᏂᏃᎨᏂ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎠᎦᏘᏯ ᎢᏳᏃ ᎤᏅᏌ resisted."<ref>ᏂᏛᎴᏅᏓ Samuel ᏗᎦᏣᏄᎶ ᎤᎾᏣ ᎪᎷᏩᏛᏗ, ''ᏣᎳᎩ ᏭᏕᎵᎬ: ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ Betrayed'' (ᏄᏯᎩ: Doubleday, 1976, ISBN 0-385-06735-6), p. 232.</ref> ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᏂᏰᎬ ᎯᎠ ᎤᏩᏌᏙᏴ ᎠᏎᎸᎯ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᏂᎪᎯᎸᎢ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎠᏓᏁᏗ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏲᎱᏒ ᎧᎵ ᏗᏓᏂᏐᏗ. ᎾᏍᎩᏍᎩᏂ ᏂᎨᏒᎾ, ᎯᎠ ᏓᏂᏃᎩᏍᎬ [[ᎤᏁᎳᏅᎢᎤᏪᏥ]] ᎠᏰᎲ ᏰᎵᏊ. ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎾᎯᏳᎢ, ᎤᏁᎳᏅᎢᎤᏪᏥ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᎵᎮᎵᏍᏗ ᏗᎦᏃᎩᏍᏗ.
[[File:Cherokee Supreme Court Building.jpg|thumb|ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᏁᎸ ᎠᏰᎵ ᏯᏛᎾ ᎠᎺᏉᎯ 1800'.]]
ᏌᏊ ᎢᏳᏩᎫᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏭᎷᏨᎩ [[ᎠᏴᏫᏯ ᎾᎿ ᎨᏒ]] (ᎾᏊ [[ᎣᎦᎳᎰᎻ]]), ᏄᎵᏂᎬᎬ ᏚᏍᏆᎸᏔᏅ ᎦᎸᎳᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ [[ᎩᎬ ᏗᎧᎿᏩᏛᏍᏗ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ignored. ᎾᎿ ᏕᎭᎷᏱ 22, 1839, ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎤᏓᎪᏂᏲᎢᏍᏗ tribal ᏗᏠᎯᏍᏗᏱ, ᎢᎦᏛ ᎯᎠ ᏧᏓᏃᏣᎵ signers ᎯᎠ [[ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ]] [[New Echota|ᎠᏤ ᎡᏦᏔ]] ᎨᏒᎩ assassinated, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ ᎯᎠ drafter ᎯᎠ ᎩᎬ ᏗᎧᎿᏩᏛᏍᏗ, [[ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ]], ᎨᎳᏛᏍᏗ ᎬᏙᏗ [[ᎦᎳᏅᎯ ᏣᎴᎩ]] ᎠᎴ [[Elias Boudinot]]. ᎪᎯ ᎤᏂᎩᏍᏔᏅ 15 ᏧᏕᏘᏴᏓ [[ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ]] ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ. ᏌᏊ ᎯᎠ ᎢᎦᏪᏛ survivors ᏥᏄᏍᏛᎩ [[ᏕᎦᏔᎦ]], ᎦᎪ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ [[ᎠᎵᎪᏒ]] ᏂᎦᎥ ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ [[ᏴᏩᏁᎬ ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ]]. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᏌᏊ ᎯᎠ ᎯᏍᎩ "ᎤᎾᏓᏅᏘᏌᏅ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ" Ꮎ ᎠᏍᏆᏛ treaties ᎬᏙᏗ, ᎠᎴ ᎨᏒᎩ ᎤᏬᎳᏨ ᎾᎥᎢ, ᎯᎠ ᎠᎵᎪᏒ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎺᎵᎨ.
ᎭᏫᎾᏗᏢ 1848 ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏣᎳᎩ ᎠᏫᏒᏗ ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ ᎾᎿ ᎥᎢᏒᎢ [[California|ᎠᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᏗ]] ᎠᎦᏘᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᏤ ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ ᏗᎦᏙᎯ. ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ ᎠᏍᏓᏩᏛᏓ ᎯᎠ [[Arkansas River|ᏲᏩᏁᎬ ᎤᏪᏴ]] upstream [[Rocky ᏙᏓᎸ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎡᏙᎠ-ᎢᎦ ᎧᎶᏩᏓ, ᎾᎯᏳᎢ ᎠᏍᏓᏩᏛᏓ ᎯᎠ ᎠᎴᏅᏗᏍᎬ ᏙᏓᎸ northward ᎾᎾᎯ ᎡᏙᎠ-ᎢᎦ [[Wyoming|ᏩᏲᎻ]] ᎤᏓᎷᎸ ᎠᎦᏔᎲᏒ westward. ᎯᎠ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ]]. ᎯᎠ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ, ᎦᏙ ᎤᏍᏗ undertook [[ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ]] ᎤᏚᎩ ᎦᎬᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[California|ᎠᏕᎳᏧᏢᎢ]], ᎢᎦᎷᎦ ᎨᎳᏛᏍᏗ ᎯᎠ ᎤᏠᏱ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᎯᎠ ᎠᏍᏓᏩᏗᏒ ᏑᏕᏘᏴᏓ, noticing [[placer mining|placer]] ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᏚᏂᏍᏆᏂᎪᏛ ᎭᏫᎾᏗᏢ tributaries ᎯᎠ ᎤᎦᎾᏭ Platte. ᎯᎠ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎤᏪᏅᏒ ᎬᎨᏫᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᏍᎩ, ᎠᎴ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᏌᏊ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᎠᎴᏅᏗ ᏙᏧᏓᎴᏅ ᎯᎠ [[ᎧᎶᏩᏓ ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ]] 1859.
ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᏂᎦᏛ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎲᏓ ᎾᎿ ᎯᎠ [[ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ]]. William Holland Thomas, ᎤᏁᎬ ᎠᏓᎾᏅ ᎤᏤᎵᎢ ᎠᎴ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏓᏎᎮᎮᎯ ᏂᏛᎴᏅᏓ [[Jackson ᏍᎦᏚᎩ, ᎦᏯᎴᏂ]] ᎤᎵᏍᏕᎸᎲᎩ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ 600 ᏣᎳᎩ ᏂᏛᎴᏅᏓ [[Qualla|ᏆᎳ]] ᎦᏚᎲ (ᎯᎠ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ-ᎢᎦ [[ᏣᎳᎩ, ᎦᏯᎴᏂ]]) ᎣᏤᎵ ᎢᎬᏁᎯ ᎦᏯᎴᏂ citizenship. ᏥᏄᏍᏗ ᏯᏛᎿ, ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎠᏁᎲᎢ ᎨᏒᎩ ᏙᎯ ᎠᏕᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᏩᏌᏙᏴ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏟᏐᏗᎩ, ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ 400 ᏐᎢ ᏣᎳᎩ hid ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᏄᏩᏓᎴ Snowbird ᏙᏓᎸ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ [[Graham County, North Carolina|Graham ᏍᎦᏚᎩ, ᎦᏯᎴᏂ]], ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ leadership Tsali<ref>http://www.cherokee-nc.com/history.php?Name=Tsali</ref> (ᎯᎠ ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮᏗ ᎯᎠ ᏙᏯᏗᏢ ᎢᏳᎾᏛᏁᏗ ᎠᎾᏛᏁᎵᏍᎬ ''[[Unto These Hills|Unto ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏗᎦᏚᏏ]]'' ᎠᏰᎲᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ, NC). ᎢᏧᎳ, ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ ᎨᏒᎩ ᎯᎠ ᎠᎴᏅᏙᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎨᏒᎢ ᎾᏊ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ. ᎠᏥᏄᏉᏫᏍᎬ ᎤᎵᎮᎵᏣᏘ Thomas, ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎦᏯᎴᏂ ᏣᎳᎩ ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ ᏥᏄᏍᏗ ᎢᎦᏛ Thomas' ᎤᏂᎪᏗᏗ. Thomas' ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎤᏠᏯᏍᏛᎩ ᎠᎾᏗᏒᎯᎯ, ᎠᎾᏗᏒᎯᎯ ᎠᎴ ᎤᎳᏂᎬᎬ. ᎯᎠ ᎤᏂᎪᏗᏗ mustered ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗᏇ 2,000 ᎠᏂᏍᎦᏯ ᎢᏧᎳ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏁᎬ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ, ᏓᎾᎵᎲ ᎢᎬᏱᏗᏢ ᎭᏫᎾᏗᏢ Virginia, ᎭᏢᏃ ᎤᎾᏤᎵ ᏓᎾᏟᎲ ᎪᏪᎸ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏙᏯᏗᏢ ᏓᏚᏓᎸ.<ref>http://www.cherokee-nc.com/history.php?Name=Will%20Thomas</ref> Thomas' ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ ᎣᏂ ᎠᎵᎪᏒ ᏌᏊᎭ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᎤᎾᏛᏁᎸᏗ ᎯᎠ ᏓᏄᏩ ᏧᏓᏲᎯᏍᏗ ᎤᎶᏐᏅ capturing [[Waynesville, ᎦᏯᎴᏂ]] ᎾᎿ ᎠᎾᏍᎬᏘ 9, 1865. ᎤᏅᏌ ᏚᏓᏂᎸᏨ ᎠᏑᎳᎪᎢᏍᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏓᎾᏩᏄᏁᎯ ᎾᎿ ᎯᎠ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎠᎾᏓᏁᎲ ᏗᎦᏂᏴᎯ ᎢᎬᏁᎸ ᎤᎾᏤᎵ ᏗᏂᏃᎨᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏃᎯᎵᏙᎲ. ᎪᎯ, ᏔᎵ ᎬᏙᏗ [[ᏕᎦᏔᎦ]] ᎤᏤᎵ ᏧᏓᏲᎯᏍᏗ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏂᏌᏙᏯᏍᎩ ᎾᎿ ᎫᏰᏉᏂ 23, 1865, ᎤᏓᏁᎸ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎯᎠ ᎤᎾᏤᎵᏛ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎯᎠ ᎤᏙᎯᏳ ᎣᏂ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏧᏓᏲᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎢᏧᎳ ᎤᎾᏛᏁᎸᏗ ᎯᎠ ᏴᏩᏁᎬ ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ.
[[File:CherokeeOTSA.PNG|thumb|ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᎡᏙᎠ-ᎢᎦ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ Tribal ᎠᏓᏃᎮᏗ ᎡᏍᎦᏂ]]
ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ, ᎯᎠ [[Dawes Act|Dawes ᎢᏯᏛᏁᎯ]] 1887 ᏧᎵᏍᏆᎵᏛ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ tribal ᎦᏙᎯ ᎠᎴᏅᏗᏍᎬ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ Curtis ᎢᏯᏛᏁᎯ [[1898]], ᏣᎳᎩ ᏗᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᎠᎴ governmental ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎨᏒᎩ abolished ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎠᎴ ᏐᎢ ᏗᎵᏖᎸᏗ ᎨᏒᎩ ᎠᏎᎸ ᎢᏗᎬᏁᏗ ᎤᎵᏍᏛ tribal ᏓᎳᏏᏛ ᎠᏰᏍᏛᏗ ᎯᎠ ᎦᎶᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎣᎦᎳᎰᎻ Statehood ᎭᏫᎾᏗᏢ [[1907]]. ᎯᎠ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏑᏰᏛ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎣᏍᏛ ᎦᏅᎯᏓ ᏰᎵᏊ ᎪᏪᎶᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ. ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᏬᎳᏨ ᎾᏍᎩ ᎤᏚᎳᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅ leadership ᎠᎴ ᏂᎦᎥ ᎤᏓᏂᏝᏅ ᏥᏄᏍᏛᎩ convened ᎭᏫᎾᏗᏢ 1938 ᎠᏑᏰᏍᏗ ᎤᎬᏫᏳᎯ. ᎤᏅᏌ ᎠᏑᏰᏍᏗ J. B. Milam ᏥᏄᏍᏗ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ, ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᎦᎵᏯ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ Franklin Delano Roosevelt ᎦᎫᏍᏛᏅᎯ ᎯᎠ ᏗᏙᎩᏯᏛ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1941.
[[File:A new map of the Cherokee Nation (NYPL b20719744-5387010).jpg|thumb|]]
W. W. Keeler ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏑᏰᏛ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1949 ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏗ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏠᏯᏍᏔᏅᎯ ᎯᎠ ᎣᏩᏒ-ᎤᎵᏍᏛ ᏗᎳᏏᏙᏗ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᏅᎪᏢᎯᏐᏗᏱ Ꮝ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ W. W. Keeler ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏧᏓᎩᏴᎲ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏴᏫ, ᎾᎿ ᎢᏗᏢ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎢᏯᏛᏁᎯ ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎾᎥᎢ [[President Nixon|ᎤᎬᏫᏳᎯ Nixon]]. Keeler, ᎦᎪ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ Phillips [[ᎪᎢᎯ|ᎪᎢ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ succeeded ᎾᎥᎢ Ross Swimmer, [[Wilma Mankiller]], [[Joe Byrd]], ᎠᎴ [[Chad "Corntassel" Smith|Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ]] ᎦᎪ ᎨᏒᎢ ᎾᏊ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ.
ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎩᏚᏩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᎤᎩᏒᎩ ᏄᏓᎴᎿᎥ ᎦᏅᏅᎢ ᎬᎾᏬᏍᎬ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎤᎩᏒᎩ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᎦᏎᏍᏙᏗ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ [[ᎠᏴᏫᏯ ᏅᎪᏢᎯᏐᏗᏱ ᎢᏯᏛᏁᎯ]] 1934. ᎤᏅᏌ ᎠᎴ descended ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᎠᎦᏴᎵ ᎦᏁᎳ, ᎠᎴ ᏣᎳᎩ Ꮎ ᎤᏓᏅᏒ ᏭᏕᎵᎬ ᎤᏓᎷᎸ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ, ᎠᎴ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎧᏁᎦ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎩᏄᏙᏗ ᎩᎬ ᎢᎦᎢ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏕᎪᏪᎸ ᏚᎾᏙᎥ.
== ᎯᎠ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ==
[[File:Cherokee_National_Capitol.jpg|thumb|ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᎦᏁᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[Tahlequah|ᏔᎴᏆ]], ᎣᎦᎳᎰᎻ.]]
ᎯᎠ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ (ᏩᏎᎸᎯ ᏥᏄᏍᏗ "ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ" ᎭᏫᎾᏗᏢ Ꮝ ᎦᎫᏍᏛᏗ)<ref>https://web.archive.org/web/20070216125423/http://cherokee.org/home.aspx?section=commissions&commission=CCC&ID=THdmeJ7XRJo=</ref> ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎾᏞᎬ ᎢᏧᏩᎪᏗ ᎤᎭ excelled ᎠᎴ ᎤᎭ ugatohvsvi uprecedented ᎤᏚᏃᎯᏍᏔᏍᎧ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᎳᏏᏅᏙᏗ ᎤᏛᏏᏗᏒ, ᎢᏗᎦᏘᎭ, ᎠᎴ ᎣᏍᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ Ꮝ ᎠᏁᎲᎢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ leadership ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ]], ᎬᏙᏗ ᎦᏛᎬᎢ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ, ᏧᏠᎯᏍᏗ, ᎤᏙᎯᏳ ᎾᏍᎩ ᏧᎬᏩᎶᏗ, ᎠᎴ ᏗᎦᎶᎪᏗ ᎤᎬᏩᎵ ᏧᏁᏉᏨ, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᎠᏙᏢᏍᎩ casino ᎠᏥᏰᎶᎲ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎨᏔᏗᏍᏗ [[ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]], ᎤᏙᎯᏳ ᎡᏆ ᎤᎵᏍᏕᎸᏗ contractor Ꮎ ᎪᏢᏗ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏯᎦᏴᎵ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ.
ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎭ ᎠᏁᏍᎨᏓ ᎠᏰᎸ ᏄᏛᎿᏕᎬ clinics ᏂᎦᏅᎯᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ, contributed ᎾᎥ ᏄᎾᏓᎸ ᏚᏙᎳᏩᏛᎲ ᎢᏗᏛᏁᏗ, ᎠᏁᏍᎨᏓ ᎠᎾᏕᎶᏆᏍᎬ ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᎠᎴ universities ᎾᏍᎩᎾᎢ Ꮝ ᎠᏁᎲᎢ, instilled ᎯᎠ ᎠᎵᏏᎾᎯᏍᏙᏗ [[Gadugi]] ᎠᎴ ᎣᏩᏒ-utugi gvsv ᎭᏫᎾᏗᏢ Ꮝ ᎠᏁᎲᎢ, revitalized ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᏂᎧᏅᏍᎬ ᎢᏗᏛᏁᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ Ꮝ ᏗᏂᏲᎵ ᎠᎴ ᎠᏛᏍᎩ, ᎠᎴ ᎨᏒᎢ ᎤᎳᏂᎩᏛ ᎠᎴ ᎤᏙᎯᏳ ᎠᎳᏏᏅᏙᏗ ᎠᎴ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ.
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ ᎬᎾᏕᎾ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᎦ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎢᎬᏱ [[ᏚᎵᏍᏗ]] ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎠᎴ 80,000 90,000 ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎡᏙᎵᏙᎲ Tahlequah, ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ festivities. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏕᎦᏃᏣᎸᏍᎦ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ]], tribal newspapers ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᎭ ᎠᏂᎩᏍᏔᏅ ᎦᏌᏆᎸ ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ 1828, ᎠᎴ ᏕᎦᏃᏣᎸᏍᎦ ᎦᏟᏌᏅ ᎦᎴᏴᏔᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎢᏧᎳ ᎩᎵᏏ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏍᏏᏆᏱ Syllabary. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ ᎠᎴ ᎪᎯᏳᏙ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎡᎯᏍᏛ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎠᏂᏙᎾᎥ ᏣᎳᎩ ᎥᎦᏔᎲᎢ, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ ᎯᎠ [[Cherokee Heritage Center|ᏣᎳᎩ ᎤᏩᎫᏗᏗᏒ ᎠᏰᎵ]] ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ ᏗᏟᎶᏍᏔᏅ ᎯᎸᎯᏳᎢ ᏣᎳᎩ ᎤᏍᏗ ᎦᏚᎲ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎨᏒᎢ ᎠᏍᏚᎢᏛ ᎯᎠ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎤᏩᎫᏗᏗᏒ ᎠᏰᎵ ᎤᎭ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎤᏓᏂᏝᏅ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᎬᏅ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎨᏒᎢ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎠᏍᏚᎢᏛ ᎯᎠ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ.
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ Sundance ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᏓᎾᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ Tahlequah, ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᎴ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ ᎦᏚᎲᎢ, Utah, ᎠᎴ ᏓᏓᏁᎳᏁ ᎢᏗᏛᏁᏗ ᎠᎴ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎦᎷᎩ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏫᏚᏳᎪᏛ ᎪᏪᎵ ᎠᏪᎵ ᎪᏪᎵᏍᏗ participate ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏌᎳᏙᏗ ᏗᏟᎶᏍᏔᏅ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ. ᎤᎪᏗᏗ ᏗᎦᏃᏣᎵ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ ᎠᎴ ᎠᏁᎳ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᏯᏛᎿ ᏥᏄᏍᏗ [[ᏪᏌ ᏎᏚᏗ]].
=== ᎯᎠ ᏄᏍᏗᏓᏅ ===
ᎪᎯ ᎢᎦ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎨᏒᎢ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ environmental ᎠᎵᏍᏕᎸᏙᏗ ᏠᎨᏏ. ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ 1992 ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎭ ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᎦᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᎠᏂᎧᏅᏍᎬ-Tribal Environmental ᏗᏂᎳᏫᎩ (ITEC).<ref>http://www.itecmembers.org/</ref> ᎯᎠ ᎨᏥᏅᏏᏓ ITEC ᎨᏒᎢ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᎠᏰᎸ ᏄᏛᎿᏕᎬ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ, ᎤᎾᏤᎵ ᏂᎬᏩᏍᏛ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎦᎷᎩ, ᎠᎴ ᎤᎾᏤᎵ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᏥᏄᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ ᎤᏃᎴ, ᎦᏙᎯ, ᎠᎴ ᎠᎹ. ᎠᏍᏆᏗᏍᏗ ᎪᎯ ᎨᏥᏅᏏᏓ ITEC ᏓᏓᏁᎳᏁ ᎤᏦᏍᏗ ᏂᎬᎿᏅ ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ, ᎠᎨᏲᎲᏍᎬ ᎠᎴ environmental ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎦᏟᏌᏅ environmental ᏓᏕᏲᎲᏍᎬ. ᎾᏊ, ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᏦᏍᎪᎯ-ᏐᏁᎳ (39) ITEC ᎨᎳ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ, ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ, ᎠᎴ ᏅᏓᎩ.
=== ᏣᎳᎩ Freedmen ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ Controversies ===
ᎾᎿ ᎠᎾᏱᎵᏒ 7, 2006, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏚᏃᏣᎳᏅ Ꮎ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ Freedmen, ᎯᎠ ᎤᎶᏒᎩ African ᏴᏩᏁᎬ ᎦᎪ ᎨᏒᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎦᎪ ᎨᏒᎩ ᎠᏠᏯᏍᏔᏅᎯ ᎾᎾᎯ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎤᎵᎶᎯ ᎢᎬᏁᎯ ᏓᏄᏩ, ᎠᎴ ᎾᏊ ᏰᎵ ᎢᎦᏘ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᏥᏄᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ classified ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏂᏴᏫ ᎾᎥᎢ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎤᏴᎸᎩ ᎾᎿ ᎯᎠ Dawes ᎠᏂᎧᎻᏏᏂ ᏗᎦᏙᎯ ᏗᏲᏛᎯ ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 1900s.<ref>https://web.archive.org/web/20070213034721/http://www.cherokee.org/docs/news/Freedman-Decision.pdf</ref> ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎸᎯᏳᎢ ᎢᏧᏩᎪᏗ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᏗᎧᏃᏗᎢ ᎠᏏᏴᏫ ᎤᏤᎵ ᏧᎾᏓᎴᏅᏓ ᏴᏫ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᎾᎵᏐᏈᎸᏍᎬ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ ᎠᏑᏰᏛ ᎾᎾᎯ ᏣᎳᎩ ᎤᎾᏙᏢᎯ, ᎠᎴ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᏄᎵᏍᏔᏅ viewed ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎤᏟ ᎬᏰᎸᏗ ᎬᎾᏬᏍᎬ racially ᏚᎳᏏᏔᏅᎩ ᎤᎾᏙᏢᎯ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ Freedmen, ᎤᏍᏆᎸᎲ ᏨᏓᏓᏨᏍᏙᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ, ᎠᎴ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᎡᏆ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏣᎳᎩ ᎩᎬ ᎠᎴ ᎦᏌᏆᎸ. ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ ᎾᏍᎩᏍᎩᏂ ᎤᏩᏒᎯ ᎠᏏᎾᏒᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ Freedmen ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᎦᎪ ᎾᏊ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ Freedmen ᎠᎩᎵᏲᏨ ᎤᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᎤᏠᏱ ᎤᏐᏅᎢ ᏥᏄᏍᏗ ᏐᎢ ᎠᏴᏫᏯ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᎾᏤᎵ ᏣᎳᎩ Citizenship ᎾᎾᎢ ᎯᎠ ᎠᎦᏔᎲᏍᏗ ᎯᎠ ᏍᏉᎯᏧᏈ ᏧᏕᏘᏴᏗ ᎠᎴ ᎨᏒᎩ viewed ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏂᏴᏫ, ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎯᎠ freedmen ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎾᎿᏭᏅᎩ ᎾᎿ ᎯᎠ Dawes ᎠᏂᎧᎻᏏᏂ ᏗᏲᏛᎯ ᏥᏄᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎢᎬᏱ 1900'.
ᎤᎪᏗᏗ ᏣᎳᎩ traditionalists ᎤᎭ ᏚᎦᏘᎸᏒ ᎠᎵᏍᎪᎳᏗᏍᎩ tribal ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎯᎠ Freedmen; ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎠᎵᏍᎪᎸᏙᏗ ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎠᏂᏴᏫ Delaware ᎩᎬ ᏚᎳᏏᏔᏅᎩ ᎾᏍᎩ ᏧᏩᎫᏔᏅ treaties ᎠᎴ ᏓᏓᏁᏤᎸ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏭᏔᏅᎢ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᎤᏬᎳᏨ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᎿᎢ ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ ᎤᏍᏆᎸᎡᎲ ᎯᎠ Freedmen ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎠᏂᏔᎵ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎤᏐᏅᎢ ᎠᎴ ᏧᏣᏔᏊ ᎤᎦᏙᎲᏒ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏍᏛᎢ-ᎣᎦᎳᎰᎻ Statehood ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏩᏎᏍᏗ ᎾᎿ Ꮝ ᏧᏚᎪᏔᏅ, ᎠᎴ upheld ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᎫᏍᏛᏗ ᎠᏚᏓᎸᏗ ᎢᏗᎦᏗ ᏂᏚᏳᎪᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏂᎦᏛ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ.
ᎯᎠ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏝᏱᎪᎯᎩ ᏚᏃᏣᎳᏅ Ꮎ ᎤᏍᏆᎸᎲ ᎠᏯᏙᎯᎲ ᎤᏛᎯᏍᏔᏅᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ Ꮎ ᎯᎠ ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮᏗ ᎾᎿ ᎯᎠ ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎯᎠ Freedmen ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᏊ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏓᏑᏰᏍᎬ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ amendments ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᎫᏍᏛᏗ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎪᏢᎯᏌᏅᎯ ᎠᎴ ᏄᏪᎵᏒ ᎠᏓᏍᏚᏁᏗ tribal ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᏣᎳᎩ ᎤᏤᎵ ᎾᎥᎢ ᎩᎬ ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᎠᎴ ᎬᏫᏍᏓᏗ ᎯᎠ Freedman ᏂᏛᎴᏅᏓ Tribal ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ.<ref>https://web.archive.org/web/20061005084532/http://www.cherokee.org/home.aspx?section=chief&ID=%2FaoDJcgHYwk%3D</ref> ᎾᏊ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᎫᏍᏛᏗ ᎠᏓᏍᏚᏁᏗ ᎦᎪ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎠᎴ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᏯᏓᏛᏁᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᏧᏓᎩᏴᎲ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎦᎪ ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᎩᎬ. ᎢᎦᏛ ᏣᎳᎩ traditionalists ᎿᏛᎦ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏓᏲᏔᎡᏗ ᎯᎠ ᏫᏓᎧᏃᏗᏱ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏭᏔᏅᎢ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ Ꮎ ᎯᎠ Freedman ᎠᏂᏁᏉᎬ contributed ᏣᎳᎩ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎠᎴ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᎢᏧᏩᎪᏗ, ᎠᎴ ᏗᎦᏘᎸᏍᏗ ᎠᎵᏍᎪᎳᏗᏍᎩ ᎯᎠ Freedmen ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᏐᎢ traditionalists ᎤᎭ asserted Ꮎ Freedmen ᎤᎭ ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎠᎴ ᏚᏳᎪᏛ ᎾᎿᎢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ CN.
=== ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎠᎴ ᏂᏓᏙᎳᎬᎾ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ===
ᎯᎠ [[ᎠᏫᏒᏗ ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]], ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏩᏎᎸᎯ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]], ᎤᎭ ᎠᏤᎯᏐᏗᏱ sued ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏔᏲᏍᏗ ᎯᎠ ceding tribal ᎦᏙᎯ ᎢᎦᏛ ᎠᎴ ᎠᏕᎳ ᎤᏓᏍᏛᏗᏍᏗ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎦᏟᏌᏅ ᎠᏯᏙᎯᎲ. ᏂᎦᏛ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎤᎭ ᎤᏄᎸᏅᎩ ᎠᎴ ᏭᏪᏙᎢ dismissed. ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏝᏱᎪᎯᎩ sued ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏓᏲᏔᎡᏗ HR ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏓᏚᎬ 3534, ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏓᏚᎬ Ꮎ ᎧᏁᏨ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎡᎯᏍᏛ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ ᎥᏳᎩ ᎯᎠ ᏲᏩᏁᎬ Riverbed ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ ᎬᏙᏗ ᏗᎦᏙᎯ ᎠᎴ hydroelectric ᎤᎳᏂᎬᎬ ᎤᎾᏁᎶᏔᏅ. ᎯᎠ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎤᏝᏅᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏔᏲᏍᏗ ᏚᎵᎬᏩᎳᏂᏙᎸ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏂᏛᎴᏅᏓ HR ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏓ ᎠᏎᎯᎯ ᎢᎦ ᎠᏓᏚᎬ 3534 ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ruled ᎾᏍᏋ ᎤᎾᎵᎪᏒ ᎠᎴ ᏄᏠᏯᏍᏛᎾ ᏄᏍᏛ. ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎾᏍᎩ ᎤᏃᏜᎩ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᏤᎵ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ casino ᎠᏥᏰᎶᎲ (ᎠᎪᏩᏛᏗ [[ᎠᏫᏒᏗ ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᎠᏓᏃᎯᏎᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᎩᏍᏗᏍᎬ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ casinos), ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏏᏇ sued ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏔᏲᏍᏗ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ tribal ᎦᏙᎯ ᎢᎦᏛ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᏓᏁᎸ ᎠᏁᏍᎬᏗ casinos. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᏓᎳᏑᎸ ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ dismissed, ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ruled [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎨᏒᎢ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎯᎠ ᎦᏂᏓᏛ ᏚᏳᎪᏛ ᎯᎠ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᏂᎬᎿᏅ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ.
[[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᏝᏱᎪᎯᎩ ᎠᏰᎲᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᎯᎵᏒ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ, ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᎪ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎠᏰᎲ ᏔᎵ ᎠᏁᎳ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎢᏧᎳ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᏎᎸ ᎢᏳᎢ ᎯᎠ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᎯᎵᏒ ᎾᎾᎢ ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎤᏎᎸ ᎢᏳᎢ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᎿ ᎨᏒ ᏩᏎᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎾᎾᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎬᎾᏕᎾ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᎦ, ᎯᎠ ᏂᎦᏛ ᎠᏟᎶᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ perceived ᏥᏄᏍᏗ ᏴᏫ ᎤᏁᏓᏍᏗ ᎦᎾᏄᎪᏨᎢ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎠᎴ garnered ᏄᎦᏎᏍᏛᎾ ᎠᎴ ᎾᎪᎯᏳᎲᏍᎬᎾ. ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᏃᎮᎸᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏗᏤᎢ ᏣᏥᏲᎯᏍᏗ Ꮎ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎠᏓᏍᏛᏗᏍᏙᏗ ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏄᎸᎲᏍᎬ ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] casino ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ.
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᏥᏄᏍᏗ ᏂᎦᏛ reacted unfavorably ᎯᎠ ᏗᎵᏖᎸᏗ ᎯᎠ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ, ᎠᎴ ᎯᎠ ᏂᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏂᎬᎢ viewed ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎤᏝᏏᏛ ᎠᎴ ᏗᎦᏃᏣᎵ ᎾᏛᏍᎬᎾ ᎾᎥᎢ [[United Keetoowah Band|ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]]. ᎤᎪᏗᏗ ᏣᎳᎩ ᎤᏬᎯᏳ ᎯᎠ UKB ᎨᏒᎢ Ꮭ ᎦᏅᎯᏓᎨ ᎤᏙᎯᏳᏒ "ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ" ᎠᎴ ᎠᎾᏓᏟᏏᏍᎬ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎤᎾᏓᏡᎩ, ᎠᎴ ᎤᎭ ᎠᎰᎵ ᎤᏃᏴᎬ ᎤᏃᎮᎸᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᏯᏛᎿ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏗᏤᎢ ᏗᎦᏃᏣᎳᏅ. Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ criticized ᎯᎠ UKB ᎾᏍᎩᎾᎢ disgracing ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎠᎴ behaving ᎾᏍᎩᏯᎢ "ᎠᎾᏓᏟᏏᏍᎬ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎤᎾᏓᏡᎩ" ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏬᎯᎵᏴᏓ ᎤᎾᏤᎵ ᏗᎵᏖᎸᏗ.
ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ Societies, ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏓᎦᏘᎴᎬ ᎯᎠ UKB, ᎠᎴ ᎤᏙᎯᏳ democratic societies ᎦᏙ ᎤᏍᏗ Ꮭ ᎦᏅᎯᏓᎨ ᎠᎵᏍᎪᎸᏙᏗ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ tribal ᎠᏁᎳ.
ᎾᏍᎩ ᎤᏁᎳᎩ ᎯᎠ UKB ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎨᏒᎢ ᏂᎬᎢ criticized ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎾᎾᎢ ᎡᏆ, ᎤᎪᏗᏗ ᎯᎠ UKB ᎠᏁᎳ ᎠᎴ ᎠᏂᏏᏴᏫ ᏄᎾᏍᏛ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎠᎴ ᎠᎴ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᎪᎯᏳᏅᎯ. ᎤᎪᏗᏗ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᎪᎯᏳᏅᎯ ᎠᎴ revered ᏣᎳᎩ traditionalists ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᎠᎴ ᎠᏁᎳ ᎢᏧᎳ ᎯᎠ UKB ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ.
=== ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎾᎵᏐᏈᎸᏍᎬ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ===
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎭ ᏚᏃᏣᎳᏅ ᎠᎴ participated ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎤᏫᏢ ᎢᏗᏛᏁᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᎴ ᎨᎳᏗᏓᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ cultural ᎦᏁᏟᏴᏍᏗ ᎢᏗᏛᏁᏗ ᎠᎴ ᎤᏫᏢ Tribal ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏓᎾᏠᏍᎦ involving councilors ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎢᏧᎳ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏗᏓᏂᏴᏗ ᎠᏯᏙᎯᎲ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎦᎸᏉᏙᏗ ᏂᎦᏛ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ. ᏧᏓᎴᎿᎢ ᎯᎠ [[ᎠᏫᏒᏗ ᎩᏚᏩ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]] adversarial ᎠᎾᎵᏐᏈᎸᏍᎬ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏰᎵ ᎯᎠ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎢᏧᎳ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ, ᎯᎠ [[ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏴᏫ]] ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏓᏁᎭ unified ᎠᏓᏅᏙ [[ᎦᏚᎩ]] ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎠᎴ ᎠᏁᎲᎢ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ. ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᎦᏛᎬᎢ ᎤᏙᎯᏳ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᏰᎵ ᎯᎠ ᏔᎵ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ, ᏨᏓᏓᏨᏍᏙᏗ, ᎠᎴ ᎠᏂᏔᎵ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎪᎯᏳᎯ. ᎤᎪᏗᏗ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᎥ ᏄᎾᏓᎸ ᎠᎴ ᎠᎴ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᎪᎯᏳᏅᎯ ᎾᎥᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏁᎲᎢ ᏗᎦᎾᏗᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ. '''ᎠᎾᎩᏍᏗᎯᏳᎩ''' ᎨᏒᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏂᏍᎬ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ ᎤᎾᏛᏁᎸᏗ ᎠᏂᏔᎵ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎪᎯᏳᎯ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎠᎴ ᏯᏛᎿ ᎤᎾᏛᏁᎸᏗ ᎠᏂᏔᎵ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎪᎯᏳᎯ ᎠᏰᎵ ᏣᎳᎩ ᎠᏁᎲᎢ. ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏁᎲᎢ ᎠᎴ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᎠᏁᎲᎢ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᎬᏅ ᎦᎸᎳᏗ ᎢᎦᎢ ᎢᎦᏘ '''ᎠᎾᎩᏍᏗᎯᏳᎩ''' ᎠᏰᎵ ᎯᎠ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᎠᎴ ᎠᏁᎲᎢ ᎢᏧᎳ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ.
=== ᎤᎬᏫᏳᎯ Joe Byrd ᎤᏤᎵ 1997 ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ Controversies ===
ᎤᎬᏫᏳᎯ Joe Byrd, ᏧᏓᎩᏴᎲ 1995 ᏥᏄᏍᏗ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎾᎥᏂᎨᏍᏗ ᎤᎾᏚᏓᎸ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᎤᏲᏨᎯ ᎯᎠ ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᏍᏆᎸᎲ ᎠᏯᏙᎯᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᎠᎾᏓᏛᏂ ᎤᏤᎵ ᏚᏳᎪᏛ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎾᎥᏂᎨᏍᏗ ᏓᎬᏩᎶᏛ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ Ꮝ ᎤᏩᎫᏗᏗᏒ ᎠᎴ ᏓᎳᏏᏛ. ᎤᏤᎵ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏗᎨᏥᎾᏝᎢ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᏗᏗᏲᎯᎯ ᏂᎦᎥ ᎠᎴ ᎢᏧᎳ ᎠᏴ ᏗᎪᏪᎵᏍᎩ ᎯᎠ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎧᏃᎮᎸᎯ ᏧᎾᏍᏗ, ᎦᎶᏄᎮᏛ, ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ wiretapping, ᎪᏪᎵ ᏫᎦᏅᏅ ᎦᎶᏄᎮᏛ, ᎠᎴ ᎤᎾᏙᏢᏅᎯ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ.
Joe Byrd ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ [[ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ 1995 1999 ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏄᎸᎲᏍᎩ ᎾᎥᎢ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ 1999 ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᏙᎩᏯᏛ. ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎤᏤᎵ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ, ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ]] ᎤᎦᏙᎲᏒᎢ nationwide ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎤᏐᏅ ᎠᏓᏚᎯᏍᏙᏗ ᎤᏍᏆᎸᎲ ᎧᏃᎮᎸᎯ ᎠᏓᎩᎡᏗ, ᎠᏤᏫᏍᎬ ᎠᏰᎵ ᏕᎠᎲ, ᎤᏲᎢᎬᏁᏗ ᏌᏊᎭ ᎤᎳᏂᎬᎬ, ᎠᎴ ᎤᎾᏙᏢᏅᎯ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ. Joe Byrd ᎤᏤᎵ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ ᎫᏓᎸᏙ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎤᎵᏍᏕᎸᏗ ᎬᏙᏗ ᎠᎾᏗᏒᎯᎯ, ᎤᏒᏕᎾ, ᎠᎴ ᎤᏩᏒ ᎠᎾᎩᏍᎩ ᎠᎾᎵᏏᎾᎯᏍᏗᏍᎬ ᏓᏥᏂᏴᎡᎸᎩ ᎠᎴ orchestrated ᎤᎵᏍᏕᎸᏗ ᎢᏗᎦᏘᎭ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᏩᏂᎦᎸ. Byrd ᎤᏤᎵ ᎠᏂᏌᏙᏯᏍᎩ boarded ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎦᏁᎸ ᎠᎴ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎶᏐᏅ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᎾᏕᏲᎲᏍᎬ ᎠᏁᎳᏛᏅ ᏓᎬᏩᎶᏗ ᎠᎴ ᎠᏓᏁᏤᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏚᏳᎪᏛ ᎢᏯᏛᏁᎸ ᏂᎨᏒᎾ ᏧᎾᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏰᎵ ᏕᎠᎲ. Byrd ᎠᏁᎳᏛᏅ ᏗᏍᏆᎸᏙᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ re-ᏗᏙᎩᏯᏛ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 2003 ᎠᎴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏏᏇ ᎤᏄᎸᎲᏍᎩ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎦᏁᎳ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ Chad ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎾᎥᏂᎨ ᎤᎶᏒᎩ ᎠᏓᏎᎪᎩᏍᏗ.
ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᎠᏓᏃᎯᏎᏗ, ᎠᎪᏩᏛᏗ [[Joe Byrd (ᏣᎳᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ)]].
== ᏗᎦᏃᏣᎵ ᏣᎳᎩ ==
ᎾᎿᎢ ᎨᏒᎩ ᎯᎸᏍᎩ ᏗᎦᏃᏣᎵ ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏴᏩᏁᎬ ᎧᏃᎮᏍᎩ, ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ [[ᏍᏏᏆᏱ]], ᎦᎪ ᎦᎾᎬᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ. ᏍᏏᏆᏱ ᎨᏒᎢ ᏌᏊ ᎦᏲᎵ ᏴᏫ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᏃᎮᏍᎩ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᏂᎬᎢ ᎬᏔᏅᎯ [[ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ]] ᎤᎵᏍᎪᎸᏔᏅ. ᏍᏏᏆᏱ ᎥᏝ ᎤᏕᎶᏆᎥ ᎧᏁᎬ, ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎶᏗ ᎯᎠ ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. [[Nancy Ward|Nancy ᎠᏥᎦᏘᏯ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ "ᎠᏓᎨᏳᏗ ᎠᎨᏴ" ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎠᏎᏍᏙ.
ᏗᎦᏃᏣᎵ ᏣᎳᎩ ᎠᏓᏎᎮᎮᎯ ᎠᏠᏯᏍᏛ [[Chad "ᎤᏥᏣᏔ" ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ]], [[Wilma Mankiller]] ᎠᎴ [[Ross Swimmer]]. ᎯᎠ ᏴᏩᏁᎬ ᎧᏂᎬᎾᎥ-ᏅᏯ guitarist [[Jimi Hendrix]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᎾᎿ ᎢᏗᏢ ᎤᏤᎵ ᏧᎦᏴᎵᎨ ᎤᎵᏏ, Nora ᎠᏥᎸᏍᎩ Moore. [[Oral Roberts|ᎧᏁᏨᎯ Roberts]], ᎬᏙᏗ-ᏂᏓᏙᎳᎬᎾ ᎦᎾᏄᎪᏫᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ 1950s ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎯᎠ 1990s, ᎨᏒᎢ ᎠᏆᏂᏲᏍᏗ ᎠᏫᏗᏍᎬ ᎨᎳ ᎯᎠ [[Choctaw|ᎠᏂᏣᏓ]] ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ, ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ ᎯᏁᎩ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎨᏒᎢ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏣᎳᎩ.
=== ᎢᎦᏪᏛ ᏣᎳᎩ ᎤᎶᏒᎩ ===
* [[Attakullakulla|ᎠᏔᎫᎳᎫᎳ]] (ca. 1708—ca. 1777), [[Chota|ᏦᏔ]] ᎤᎦᏪᎤᏪ;
* [[Elias Boudinot]] (1802—1839);
* [[Brad Carson]], ᎠᎴᏅᏔᏅ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ ᏗᏂᎳᏫᎩ, ᎠᏍᎪᎵ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ, Tribal ᎨᎳ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ;
* [[Ned Christie]] (1852—1892), ᏗᎦᏃᏣᎵ ᎤᏁᎫᏥᏓ ᎠᎴ Frontiersman ᎾᎯᏳᎨᏒ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ, Tribal ᎨᎳ, ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ;
* [[Joseph J. Clark]] (1893—1971);
* [[ᏔᎵᏧᏍᎦ]] (d. 1807);
* [[ᏥᏳ ᎦᏅᏏᏂ]] (ca. 1738—1792);
* [[Wilma Mankiller]] (1945—2010), [[chief|ᎤᎬᏫᏳᎯ]];
* [[J. B. Milam]] (1884—1949), [[chief|ᎤᎬᏫᏳᎯ]];
* [[Will Rogers]], [[actor|ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ]], ᏥᏍᎪᏯ ᎠᎴ entertainer<ref>http://www.archives.gov/education/lessons/fed-indian-policy/</ref>;
* [[ᎩᏚᏩ ᎤᎾᏙᏢᎯ]], ᏣᎳᎩ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎠᎴ ᎠᏓᏎᎮᎮᎯ, Tribal ᎨᎳ, UKB;
* [[ᏍᏏᏉᏯ]] (ca. 1767—1843);
* [[ᏪᏌ ᏍᏚᏗ]] (b. 1947), [[actor|ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ]];
* [[ᏕᎦᏔᎦ]] (1806—1871).
== ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ ==
* [[ᏣᎳᎩ ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎤᏁᎳᏅᎯ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎤᎦᏯ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎠᏯᏩᏍᏗ ᎧᏃᎯᏴᎯ]]
* [[ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎬᎿᎨ ᎠᏗᏔᏍᏗ]]
* [[ᎦᏘᏲ ᎠᎵᏍᎩᏍᏗ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏓᏄᏩ ᎠᎾᎵᎯ ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
* [[ᎩᏚᏩ ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏫᏓᏎᏄᎢ ==
* {{cite book|title=Trail of Tears: The Rise and Fall of the Cherokee Nation|author=John Ehle|publisher=Anchor Books|year=1988|id=ISBN 0-385-23954-8}}
* {{cite book|title=Mankiller: A Chief and Her People|author=[[Wilma Mankiller]], Michael Wallis|publisher=St. Martin's Griffin|year=1999|id=ISBN 0-312-20662-3}}
* {{cite book|author=Deborah L. Duvall|title=[[Tahlequah|ᏔᎴᏆ]] ᎠᎴ Ꮎ ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ.|publisher=Arcadia Publishing|year=2000|id=ISBN 0-7385-0782-2 }}
* {{cite book|author=John R. Finger|title=Cherokee Americans: The Eastern Band of Cherokees in the Twentieth Century|publisher=[[University of Nebraska Press|ᏎᎷᏱ ᏧᎾᏕᏠᏆᏍᏗᎢ ᏗᏂᎴᏴᏗᏍᎩ]]|year=1993|id=ISBN 0-8032-6879-3}}
* {{cite book|author=[[Sarah H. Hill|Sarah H. ᎦᏚᏏ]]|title=Weaving New Worlds: Southeastern Cherokee Women and Their Basketry|publisher=ᎦᏯᎴᏂ ᏧᎾᏕᏠᏆᏍᏗᎢ ᏗᏂᎴᏴᏗᏍᎩ|year=1997|id=ISBN 0-8078-4650-3}}
* {{cite book|author=[[Jack Kilpatrick]] and [[Anna Gritts Kilpatrick]]|title=Friends of Thunder: Folktales of the Oklahoma Cherokees|publisher=[[University of Oklahoma Press|ᎣᎦᎳᎰᎹ ᎦᎸᎾᏗ ᏧᎾᏕᏠᏆᏍᏗᎢ ᏗᏂᎴᏴᏗᏍᎩ]]|year=1995|id=ISBN 0-8061-2722-8}}
* {{cite book|author=[[Howard Meredith]] and [[Mary Ellen Meredith]]|title=Reflection on Cherokee Literary Expression|publisher=Edwin Mellon Press|year=2003|id=ISBN 0-7734-6763-7}}
* {{cite book|author=[[Rennard Stickland]]|title=Fire and the Spirits: Cherokee Law from Clan to Court|publisher=[[University of Oklahoma Press|ᎣᎦᎳᎰᎹ ᎦᎸᎾᏗ ᏧᎾᏕᏠᏆᏍᏗᎢ ᏗᏂᎴᏴᏗᏍᎩ]]|year=1982|id=ISBN 0-8061-1619-6}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{commonscat|Cherokee}}
<br>
* [http://www.cherokee.org ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ]
* [https://web.archive.org/web/20201023104950/http://www.unitedkeetoowahband.org/ United Keetoowah Band ᎠᏂᎩᏚᏩᎩ ᎠᏂᏣᎳᎩ]
* [http://www.cherokee-nc.com/ Eastern Band Cherokee Nation ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ]
* [https://web.archive.org/web/20080520112929/http://fax.libs.uga.edu/J84xSIx2x1xv19a/ Annual report of the Bureau of Ethnology to the Secretary of the Smithsonian Institution (1897/98: pt.1)], ᎢᎦᎢ ᎨᏐ ᎯᎠ ᎢᏰᎵᏍᏗᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ, ᎾᎥᎢ James Mooney
* [https://web.archive.org/web/20051228190253/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-2722 New [[Georgia|ᏣᏥᏱ]] Encyclopedia]
[[Category:ᏣᎳᎩ| ]]
[[Category:To be checked]]
790odys9yg9er8z1g4pdwx0kzeiuzl2
ᏧᎦᎾᏮ ᎪᎵᎠ
0
914
51500
50245
2026-05-02T22:23:20Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51500
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = 대한민국 (大韓民國)<br />''Daehanmin(-)guk''
| Name = ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᎵ ᎪᎴᎠ
| ᎦᏓᏘ = Flag of South Korea.svg
| Coat of arms = Coat of arms of South Korea.svg
| Location = LocationSouthKorea.png
| Area = 99646
| Population = 49044790
| Population year =
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎪᎵᎥ]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[Seoul]] (서울)
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = Seoul (서울)
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = Lee Myung-bak
| ᎠᏕᎳ = ᏬᏅ
}}
'''ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᎵ ᎪᎴᎠ''' ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[ᎠᏏᎠ|ᎠᏏᏲᎢ]].
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
{{Stub}}
[[Category:ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]]
[[Category:Questionably transliterated titles]]
bcos95k4ul82ay75bjiy19vx460e5ud
ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ
0
1138
51515
45929
2026-05-02T22:28:58Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51515
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = ᏳᎪᏍᎳᏫ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ<ref>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "Tsalagi Anagalisgi."] 2014-07-27.</ref>
| Name = ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ
| ᎦᏓᏘ = Flag of the Republic of Macedonia.svg
| Coat of arms = Coat of arms of the Republic of Macedonia.svg
| Location = Europe-Macedonia.svg
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ =
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[Skopje]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = Skopje
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[Stevo Pendarovski]]
| ᎠᏕᎳ = Dinar
}}
'''ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ''' ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[ᎡᎶᏆ]]. ᎠᎦᏴᎵ [[ᏳᎪᏍᎳᏈ]]. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᏫᏓᏎᏄᎢ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Republic of Macedonia}}
{{stub}}
[[Category:ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ]]
[[Category:ᏳᎳᏛ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
qky62kt33zjh2ysdha5yuce06jd7mqh
ᏳᎳᏛ
0
1163
51535
48249
2026-05-02T22:37:41Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51535
wikitext
text/x-wiki
'''ᏳᎳᏛ''' [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]], ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ [[ᎠᏏᎠ]].
The continent full of illegal immigrants
[[File:LocationEurope.png|thumb|250px|ᏳᎳᏛ]]
[[File:Europe satellite orthographic.jpg|thumb|350px|ᏗᏟᎶᏍᏔᏄ]]
== ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ ==
<!--Please do not try to invent names. Cite your translations!!! -->
==Ꭰ==
* [[ᎠᎵᎻᏂᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᎠᏂᏙᎳ]]<ref name=cwy/><ref name=ana/>
* [[ᎠᎵᏇᏂᏯ]]<ref name=ana>[https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Cherokee Nation Education Services.'' 2014-07-28.</ref><ref name=cwy>Cherokee Nation Education Services. ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 29 ᎧᏬᏂ 2012.</ref>
* [[ᎠᏲᎳᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ]]<ref name=ana/>
* [[ᎠᏍᏟᏯ]]<ref name=cwy/><ref name=ana/>
* [[ᎠᏏᎵᏆᏌᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎹᎵᎢᏃ]]<ref name=ana/>
==Ꭱ==
* [[ᎡᏍᏙᏂᏯ]]<ref name=ana/>
==Ꭲ==
* [[ᎢᏔᎵ]]<ref name=ana/>
==Ꭴ==
* [[North Macedonia|ᎤᏴᏢ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ]]<ref name=ana/>
==Ꮧ==
* [[ᏗᏂᎹᎦ]]<ref name=ana/>
==Ꭶ==
* [[ᎦᎸᏥᏱ]]<ref name=ana/><ref name=cldr>Common Locale Data Repository (CLDR) for Cherokee / Tsalagi. 2010.</ref>, [[ᎠᏂᎦᎸᏦ]]<ref name=cwy/>
==Ꭺ==
* [[ᎪᎢᎯ]]<ref name=ana/>
* [[ᎪᏐᏬ]]<ref name=ana/>
==Ꭼ==
* [[ᎬᏃ]]<ref name=ana/>
==Ꮂ==
* [[ᎲᏂᎦᎵ]]<ref name=ana/>
==Ꭷ==
* [[ᎧᏎᎧᏍᏕᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᎧᎶᎡᏏᎠ]]<ref name=ana/>
==Ꮃ==
* [[ᎳᏘᏫᎠ]]<ref name=ana/>
==Ꮅ==
* [[ᎵᏗᏪᏂᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᎵᎦᏗᏂᏍᏓᏂ]]<ref name=ana/>
==Ꮆ==
* [[ᎶᎹᏂᏯ]]<ref name=ana/>
==Ꮈ==
* [[ᎸᎧᏎᏋᎩ]]<ref name=ana/>
==Ꮉ==
* [[ᎹᎵᏔ]]<ref name=ana/>
* [[ᎹᎵᏙᏫᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᎹᎾᎪ]]<ref name=ana/>
==Ꮌ==
* [[ᎼᏂᏔᏁᎦᎶ]]<ref name=ana/>
==Ꮎ==
* [[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]]<ref name=ana/>
==Ꮓ==
* [[ᏃᏪ]]<ref name=ana/>
==Ꮗ==
* [[ᏇᎳᎷᏍ]]<ref name=ana/>
* [[ᏇᎵᏥᎥᎻ]]<ref name=ana/>
==Ꮙ==
* [[ᏉᎳᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᏉᏏᏂᎠ ᎠᎴ ᎲᏤᎪᏫ]]<ref name=ana/>
* [[ᏉᏥᎦᎳ]]<ref name=ana/>
==Ꮚ==
* [[ᏊᎵᎨᎵᎠ]]<ref name=ana/>
==Ꮝ==
* [[ᏍᎶᏩᎩᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᏍᎶᏫᏂᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᏍᏫᏕᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᏍᏫᏍ]]<ref name=ana/>
==Ꮜ==
* [[ᏌᎢᏆᏍ]]<ref name=ana/>
* [[ᏌᏊ ᎢᏳᎾᎢᏍᏔᏅ ᎤᎬᏫᏳᎯ]]<ref name=ana/> ([[England|ᎩᎵᏏᏲ]]<ref name=cldr/><ref name=cwy/>)
==Ꮢ==
* [[ᏒᏈᏯ]]<ref name=ana/>
==Ꮳ==
* [[ᏣᎠᏥᎢ]]<ref name=ana/>
* [[ᏣᎹᏂ]]<ref name=ana/>
==Ꮴ==
* [[ᏤᎩ ᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=ana/>
==Ꮷ==
* [[ᏧᏁᏍᏓᎸᎯ]]<ref name=ana/>
==Ꮻ==
* [[ᏫᏂᎦᏙᎯ]]<ref name=ana/>
==Ꮺ==
* [[ᏪᏗᎧᏂ ᎦᏚᎲ]]<ref name=ana/>
==Ᏺ==
* [[ᏲᏂᎢ]]<ref name=cldr/><ref name=ana/>
==Ᏻ==
* [[ᏳᎧᎴᏂ]]<ref name=ana/>
<!--Please do not try to invent names. Cite your translations!!! -->
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ ==
{{Commons|Europe|ᏩᎳᏛ}}
* [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
* [[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]]
[[Category:ᏳᎳᏛ| ]]
[[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
[[Category:To be checked]]
5jrssscjdnjy8tpe4h3qbu9rnskncpl
51536
51535
2026-05-02T22:37:57Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51536
wikitext
text/x-wiki
'''ᏳᎳᏛ''' [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]], ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ [[ᎠᏏᎠ]].
The continent full of illegal immigrants and regulations.
[[File:LocationEurope.png|thumb|250px|ᏳᎳᏛ]]
[[File:Europe satellite orthographic.jpg|thumb|350px|ᏗᏟᎶᏍᏔᏄ]]
== ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ ==
<!--Please do not try to invent names. Cite your translations!!! -->
==Ꭰ==
* [[ᎠᎵᎻᏂᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᎠᏂᏙᎳ]]<ref name=cwy/><ref name=ana/>
* [[ᎠᎵᏇᏂᏯ]]<ref name=ana>[https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Cherokee Nation Education Services.'' 2014-07-28.</ref><ref name=cwy>Cherokee Nation Education Services. ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 29 ᎧᏬᏂ 2012.</ref>
* [[ᎠᏲᎳᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ]]<ref name=ana/>
* [[ᎠᏍᏟᏯ]]<ref name=cwy/><ref name=ana/>
* [[ᎠᏏᎵᏆᏌᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎹᎵᎢᏃ]]<ref name=ana/>
==Ꭱ==
* [[ᎡᏍᏙᏂᏯ]]<ref name=ana/>
==Ꭲ==
* [[ᎢᏔᎵ]]<ref name=ana/>
==Ꭴ==
* [[North Macedonia|ᎤᏴᏢ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ]]<ref name=ana/>
==Ꮧ==
* [[ᏗᏂᎹᎦ]]<ref name=ana/>
==Ꭶ==
* [[ᎦᎸᏥᏱ]]<ref name=ana/><ref name=cldr>Common Locale Data Repository (CLDR) for Cherokee / Tsalagi. 2010.</ref>, [[ᎠᏂᎦᎸᏦ]]<ref name=cwy/>
==Ꭺ==
* [[ᎪᎢᎯ]]<ref name=ana/>
* [[ᎪᏐᏬ]]<ref name=ana/>
==Ꭼ==
* [[ᎬᏃ]]<ref name=ana/>
==Ꮂ==
* [[ᎲᏂᎦᎵ]]<ref name=ana/>
==Ꭷ==
* [[ᎧᏎᎧᏍᏕᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᎧᎶᎡᏏᎠ]]<ref name=ana/>
==Ꮃ==
* [[ᎳᏘᏫᎠ]]<ref name=ana/>
==Ꮅ==
* [[ᎵᏗᏪᏂᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᎵᎦᏗᏂᏍᏓᏂ]]<ref name=ana/>
==Ꮆ==
* [[ᎶᎹᏂᏯ]]<ref name=ana/>
==Ꮈ==
* [[ᎸᎧᏎᏋᎩ]]<ref name=ana/>
==Ꮉ==
* [[ᎹᎵᏔ]]<ref name=ana/>
* [[ᎹᎵᏙᏫᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᎹᎾᎪ]]<ref name=ana/>
==Ꮌ==
* [[ᎼᏂᏔᏁᎦᎶ]]<ref name=ana/>
==Ꮎ==
* [[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]]<ref name=ana/>
==Ꮓ==
* [[ᏃᏪ]]<ref name=ana/>
==Ꮗ==
* [[ᏇᎳᎷᏍ]]<ref name=ana/>
* [[ᏇᎵᏥᎥᎻ]]<ref name=ana/>
==Ꮙ==
* [[ᏉᎳᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᏉᏏᏂᎠ ᎠᎴ ᎲᏤᎪᏫ]]<ref name=ana/>
* [[ᏉᏥᎦᎳ]]<ref name=ana/>
==Ꮚ==
* [[ᏊᎵᎨᎵᎠ]]<ref name=ana/>
==Ꮝ==
* [[ᏍᎶᏩᎩᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᏍᎶᏫᏂᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᏍᏫᏕᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᏍᏫᏍ]]<ref name=ana/>
==Ꮜ==
* [[ᏌᎢᏆᏍ]]<ref name=ana/>
* [[ᏌᏊ ᎢᏳᎾᎢᏍᏔᏅ ᎤᎬᏫᏳᎯ]]<ref name=ana/> ([[England|ᎩᎵᏏᏲ]]<ref name=cldr/><ref name=cwy/>)
==Ꮢ==
* [[ᏒᏈᏯ]]<ref name=ana/>
==Ꮳ==
* [[ᏣᎠᏥᎢ]]<ref name=ana/>
* [[ᏣᎹᏂ]]<ref name=ana/>
==Ꮴ==
* [[ᏤᎩ ᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=ana/>
==Ꮷ==
* [[ᏧᏁᏍᏓᎸᎯ]]<ref name=ana/>
==Ꮻ==
* [[ᏫᏂᎦᏙᎯ]]<ref name=ana/>
==Ꮺ==
* [[ᏪᏗᎧᏂ ᎦᏚᎲ]]<ref name=ana/>
==Ᏺ==
* [[ᏲᏂᎢ]]<ref name=cldr/><ref name=ana/>
==Ᏻ==
* [[ᏳᎧᎴᏂ]]<ref name=ana/>
<!--Please do not try to invent names. Cite your translations!!! -->
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ ==
{{Commons|Europe|ᏩᎳᏛ}}
* [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
* [[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]]
[[Category:ᏳᎳᏛ| ]]
[[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
[[Category:To be checked]]
s3lyup5o5836p4ub2sl4xzukb2i2x3h
ᏥᏍᏆ
0
1615
51513
46667
2026-05-02T22:28:04Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51513
wikitext
text/x-wiki
ᎯᎸᏍᎩ
ᏥᏍᏆ
<!-- birds needs editing/translating-- please edit if you can -->
[[File:Turkey vulture profile.jpg|thumb|ᏥᏍᏆ]]
'''ᏥᏍᏆ'''
ᏃᎴ Ꮵ-Ꮝ-Ꮖ-Ꮿ
ᎯᎠ ᏥᏍᏆ ᏑᎵ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
ᎯᎠ ᎬᎾ ᏑᎵ.
{{Tsalagi}}
ᎬᎾ ᏑᎵ ᎧᏃᎮᏓ ᎦᏂᏓᏛ,ᎠᏖᎳ ᎤᏁᎦ [''lining that extends from the tip of its wing along the rear of the wing to its body,'' ᏃᎴ ''a head with reddish skin. The'' ᎬᏂᎨ ᏑᎵ ''has a shorter tail, silver splotches near the tips of its wings,'' ᏃᎴ ''a head with grayish skin. Both'' ᎬᏂᎨ ᏑᎵ ᏃᎴ ᎬᎾ ᏑᎵ ᎯᎸᏍᎩ ᏥᏍᏆ
''locate the dead animals or carrion they feed upon by both sight'' ᏃᎴ ''smell. ''
''the great ancestral'' ᏑᎵ ''had agreed to fly over the'' ᎡᎶᎯ ᏃᎴ ''dry the mud with its flapping wings. But when'' ᏑᎵ ''finally got into the Smokies region he was so tired that his flailing wings touched down, creating valleys.'' ᏃᎴ ''as he wearily uplifted his wings,'' ᏑᎵ ''created the mountains.''
ᏑᎵ ''was formerly a handsome'' ᏥᏍᏆ ''with a topknot that ate only freshly killed meat. In one of the stories, the other animals punished'' ᏑᎵ ''for its overbearing pride by tricking it into losing the feathers on its head so that'' ᏑᎵ ''was shamed into eating carrion. In other stories,'' ᏑᎵ ''lost its head feathers in a futile attempt to obtain the first fire.''
''Because of'' ᏑᎵ ''habit of eating carrion'' ᏃᎴ ''its supposed immunity from diseases, the Cherokees thought that'' ᏑᎵ ''possessed power over contagious diseases'' ᏃᎴ ''regarded it as the doctor among'' ᎯᎸᏍᎩ ᏥᏍᏆ. ᏑᎵ ᎤᎩᏓᏟ ''were placed over doorways in many homes as charms. During epidemics entire carcasses were hung up as preventive measures,'' ᏃᎴ'', at times, its blood was drunk as preventive measure. '']
ᎯᎸᏍᎩ
ᏥᏍᏆ
{|border="1"
|-
|bgcolor="LavenderBlush"|'''ᎩᎵᏏ:''' ||bgcolor="LavenderBlush"| '''ᏧᎳᎩ:'''
|-
|sparrow || [[ᏥᏍᏆᏯ]]
|-
|chicken hawk || [[ᏔᏬᏗ]]
|-
|blue jay || [[ᏣᏲᎦ]]
|-
|wren || [[ᏔᎵᏔᎹ]]<!--per http://cherokeedictionary.net/ -->
|-
|snowbird || [[ᏚᏗ]]
|-
|buzzard || [[ᏑᎵ]]
|-
|dove || [[ᎫᎴ ᎠᎠᏗᏍᎪᎯᎯ]]
|-
|cardinal || [[ᏙᏧᏩ]]
|-
|crow || [[ᎪᎦ]]
|-
|crane || [[ᎦᏄᏥᏔᎵ]]
|-
|titmouse || [[ᎤᏧᏥ]]
|-
|turkey || [[ᎨᏯᏔᎯ ᎬᎾ]]
|-
|eagle || [[ᎤᏬᎭᎵ]]
|-
|chickadee || [[ᏥᎩᎵᎵ]]
|-
|duck || [[ᎧᏬᏄ]]
|-
|goose || ᏌᏌ
|-
|swan || [[ᏍᎨᏆ]]
|-
|screech owl || [[ᏩᎱᎱ]]
|-
|horned owl || [[ᎤᎫᎫ]]
|-
|peacock || [[ᎬᎾ ᏔᎤᏆᏙᏟ]]
|-
|partridge || [[ᎫᏇ]]
|-
|pheasant || ᏛᏗᏍᏗ
|-
|quail || [[ᎫᏇ]]
|-
|cardinal / redbird || [[ᏙᏧᏩ]]
|-
|robin || [[ᏥᏍᏉᏉ]]
|-
|hummingbird || [[ᏩᎴᎳ]]
|-
|bird clan || [[ᎠᏂᏥᏍᏆ]]
|-
|}
[https://web.archive.org/web/20090822020318/http://www.manataka.org/page122.html ]
* [[ᎯᎸᏍᎩ ᏥᏍᏆ]]
{{stub}}
[[Category:ᏥᏍᏆ]]
[[Category:To be checked]]
r054zildwiuxit6bxvwajbc5e24dhez
ᎨᏥᎧᎲᏓ ᎠᏁᎬᎢ
0
1639
51589
51441
2026-05-02T22:58:30Z
~2026-26849-73
31714
51589
wikitext
text/x-wiki
'''ᎨᏥᎧᎲᏓ ᎠᏁᎬᎢ''' - ᏓᎾᏓᏍᎧᎩ
[[File:Gay Pornstar Dave London.jpg|thumb|ᎪᎯ ᏂᎦᏛᎢ ᎾᎾᎢ ᎯᎠ [[New Echota Historic Site|ᎢᏤ ᎡᏦᏔ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᏄᏍᏗᏓᏅ]] ᎠᏥᎸᏉᏗ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎤᏲᎱᏒ ᏀᎾ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ.]]
ᎯᎠ '''ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ''' ᏩᏎᎯᎰᎢ ᎢᎪᎯᏓ ᎨᎴᎮᎯᏒ ᎦᎷᏨ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1838 ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ]] [[ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ]] ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎢᎪᎯᏓ [[ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ]], ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ 4,000 ᏣᎳᎩ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]], ᎯᎠ ᏂᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᎨᏒᎢ ᎤᏯᏅᎲ ''Nunna daul Isunyi''—"ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᎭᏢᏃ ᎢᏧᎳ ᎠᏠᏯᏍᏗ." ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎯᎠ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎤᏩᏌᏙᏱ ᎤᎾᏂᎩᏍᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ [[ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ]] ᏓᏁᎸᏔᏅ ᎯᎠ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ, ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎯᎠ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᎧᏁᏣ "ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ" ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏊ ᏂᎦᎵᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ ᎤᏠᏱ ᏂᏕᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎾᎥᎢ ᏐᎢ ᎠᏴᏫᏯ ᏴᏫ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᏄᎾᏛᏅ ᎯᎠ "[[ᎯᏍᎩ ᎤᎾᏓᏅᏘᏌᏅ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ]]" ᎯᎠ [[ᎠᏂᎧᏫᏔ]], [[Choctaw]], [[Seminole]], [[Chickasaw]] ᎠᎴ ᏣᎳᎩ .
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᏄᎵᏍᏔᏅᎩ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎯᎠ [[Treaty of New Echota|ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ]], ᏓᏓᏁᏤᎸ ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᎾᎵᏍᏕᎸᏙᏗ ᎯᎠ [[Indian Removal Act|ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᎯ]] 1830, ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎦᏁᏟᏴᏓ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎧᎸᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏗᎦᏙᎯ ᏭᏕᎵᎬ ᎯᎠ [[Mississippi River|ᎻᏏᏏᏈ ᎤᏪᏴ]], ᎠᎴ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎥᏝ ᏗᏓᏂᎸᎢᏍᏗ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏧᏓᎩᏴᎲ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏓᏓᏘᏂᏒ ᎠᎴ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ. ᎡᏍᎦᏗᏢ, ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎾᎥᎢ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ]] [[ᎤᏬᏢᏗ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ]], ᎦᎪ ᎠᏓᏅᏒ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ ᎦᏌᏆᎸ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎬᏩᏚᏫᏛ 17,000 ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ ᎤᏓᎷᎸ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎠᏓᏅᏒ ᎢᎪᎯᏓ ᏭᏕᎵᎬ. ᎤᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅᎩ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎥᏳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ. ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎠᎴᏅᏘᏍᎬ ᎤᏓᏂᏝᏅ, ᎯᎠ Ꭴ. ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ ᏚᎾᏁᎶᏅ ᏩᏎᎸᎯ ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ ᎤᏍᏆᎸᎡᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ ᎤᏩᏌᏊ, ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎩᏍᎬᎢ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᎤᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎬ ᎤᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᎤᎾᏂᎩᏍᏗ.
== ᏣᏥᏱ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ==
ᎯᎠ ᎤᎵᏍᏓᎯᎨ ᎠᏒᎾᏍᏗᏱ ᎾᏂᎥ ᏴᏫ ᎯᎠ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ ᎢᎬᏱ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ 19th ᏍᎪᎯᏧᏈ ᏧᏕᏘᏴᏗ ᎪᏢᏅᎯ ᏄᎵᏂᎬᎬ ᎬᏙᏗ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎤᏂᎷᏨ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏟᎶᏛ ᎬᎪᏛ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎧᏃᎮᎭ. ᏀᎢᏳᎢ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏚᎳᏗ ᎤᎾᏤᎵᏛ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎠᏴᏫᏯ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏍᏓᏅᏅ, ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏚᎳᏗ ᎦᎷᏨ ᎠᎴ ᎨᏥᏅᏏᏓ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏤᎵᏛ ᎤᏠᏱ.
ᎬᏙᏗ ᎯᎠ [[ᏧᏠᎯᏍᏗ 1802]], ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ [[ᏣᏥᏱ]] ᏗᏲᎯᏍᏗ ᎢᎪᎯᏓ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ Ꮝ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎦᏙᎯ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᎾᏗᏍᎩ (ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎭ [[Alabama]] ᎠᎴ [[ᎻᏏᏏᏈ ]]). ᎦᏁᏟᏴᏍᏗ, ᎯᎠ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏚᏯᏍᏔᏅ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎾᏛᏁᎲ ᎠᏓᏁᏗ ᎦᎷᏨ ᎾᏍᎩ ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᏣᏥᏱ, ᎯᎠ ᎢᏴ ᎠᎾᏓᏁᎲ ᏣᏥᏱ ᎠᎨᏔᏗᏍᏗ ᏂᎦᏛ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᏂᏗᏢ Ꮝ ᎠᏟᎶᏛ ᎬᎪᏛ.
ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ, ᎾᏍᎩ ᎤᏤᎵ ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᎦᏙᎯ ᎫᏢᎥᏍᎬ ᎯᎠ ᎠᏍᏓᏅᏅ ᏣᏥᏱ, [[ᏔᎾᏏ]], [[ᎤᏴᏢ ᏗᎧᏃᎩᏛ]], ᎠᎴ Alabama, ᎠᏓᏱᎸ ᎠᏓᏅᏍᏗ. ᎤᏅᏌ ᎪᏢᏅ ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825 ᎾᎾᎢ [[ᎢᏤ ᎡᏦᏔ]] (ᎾᎥᏂᎨ ᎡᏙᎠ-ᎢᎦ [[Calhoun, ᏣᏥᏱ]]). ᎤᏗᏗᏢᎢᎨᏍᏙᏗ, ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[John Ross (ᎤᎬᏫᏳᎯ ᏣᎳᎩ)|ᏣᏂ Ross]] ᎠᎴ [[Major Ridge|ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ]], ᎯᎠ ᎦᏬᏂᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏠᏯᏍᏔᏅᎯ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎦᎫᏍᏛᏗ ᏀᎾ [[ᎫᏰᏉᏂ 26]], [[1827]], [[ᎧᏁᎢᏍᏗ]] ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᏋ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎠᎴ ᎤᎾᏤᎵᏛ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ.
== ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ ᎠᎴ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᏕᎦᎸᏛ ᎧᏁᏌᎢ ==
[[Image:Chief John Ross.jpg|thumb|ᎤᎬᏫᏳᎯ ᏣᏂ Ross]]
ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏄᎵᏂᎬᎬ ᎠᏰᎵ ᏣᏥᏱ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎨᏒᎩ ᎠᏲᎸᎯ ᎤᎵᏍᏛ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᏭᎵᏍᎨᏗᏴ ᎾᎥᏂᎨ [[Dahlonega, ᏣᏥᏱ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ 1829, ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᏣᏥᏱ ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ]], ᎪᎷᏩᏛᏗ [[ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ Ꭴ.. ᎧᏃᎮᏍᎩ. ᎤᏚᎩ ᎤᏩᎯ ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ speculators ᎤᎴᏅᎲ ᎠᏓᏕᏯᏙᏗ ᏀᎾ ᏣᎳᎩ ᏗᎦᏙᎯ, ᎠᎴ ᎤᎵᏂᎬᎬ ᎤᎴᏅᎲ ᎠᎩᎶᎯᏍᏗ ᏀᎾ ᎯᎠ ᏣᏥᏱ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎧᎵᏐᏗ ᎯᎠ ᏗᏚᏯᏍᏓᏁᎸ ᎯᎠ ᏧᏠᎯᏍᏗ 1802.
ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᏣᏥᏱ ᎤᏓᏅᏒ ᎧᏁᏉᏍᏗ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏧᏂᎧᎿᏩᏛᏍᏗ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1830, ᎯᎠ ᎢᏳᏍᏗ ᏯᏛᎿ ᎤᏪᏅᏒ ᎢᎪᎯᏓ [[Supreme Court of the United States|Ꭴ.. ᏭᏔᏅᎢ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ]]. ᎭᏫᎾᏗᏢ ''[[Cherokee Nation v. ᏣᏥᏱ|ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ v. ᏣᏥᏱ]]'' (1831), ᎯᎠ [[John Marshall|Marshall ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ]] ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏙᏗ Ꮎ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎠᎴ ᏭᎶᏒᏍᏛ ᎤᏴᏜ "ᎢᏅ ᏕᎨᏒ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ," ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ "ᏄᏍᏛ ᎤᏪᏅᏒ, ᎦᏛᎢ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ" ᎠᎴ ᎯᎠ ᎦᏚ ᏗᏄᏬ ᎾᏍᎩ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎤᎶᏒᎩ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎯᎠ Court's ᎠᎴᏅᏗᏍᎬ ᏓᎳᏏᏛ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏍᏓᏩᏗᏒ ᎦᏚ ᏗᏄᏬ,''[[Worcester v. State of ᏣᏥᏱ|Worcester v. ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏣᏥᏱ]]'' (1832), ᎯᎠ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏙᏗ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᏛᏗ, ᏚᏂᏴᏒ Ꮎ ᏣᏥᏱ ᏰᎵᏇ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎧᏁᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᏧᏂᎧᎿᏩᏛᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᏀᎾ ᎨᏒ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎯᎠ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ (ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ) ᎠᏰᎲ ᏓᎳᏏᏛ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏴᏫᏯ ᏂᏚᎾᏛᏁᎵᏙᎸ. ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᏣᏥᏱ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎤᏕᏯᏙᏗ ᎦᎾᏄᎪᎢᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᎸᏛ ᎧᏁᏌᎢ, ᎠᎴ ᎠᏓᎦᏎᏍᏙᏗ ᏂᎨᏒᎾ ᎯᎠ ᏭᏔᏅᎢ Court's ᏧᏚᎪᏔᏅ.
ᎯᎠ ᎠᏚᏓᎸᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎠᏠᏗ ᎬᏙᏗ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[Andrew Jackson|ᎤᏬᏢᏗ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ]], ᎦᎪ ᎤᎭ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏓᏁᏁᎤᎸᏗ ᎯᎠ ᏭᏔᏅᎢ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎤᏂᏁᏨ: "ᏣᏂ Marshall ᎤᎭ ᎪᏢᏅᎯ ᎤᏤᎵ ᏧᏚᎪᏔᏅ; ᎾᏊ ᎤᎵᏍᎪᎸᏔᏅ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎾᏍᎩ!" ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᏄᏓᎷᎸᎾ ᎥᏝ ᏄᏪᏒᎩ ᎪᎯ, ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏂᎧᎵ ᎾᏛᏁᎸ ᎢᎪᎯᏓ ᏗᎳᏏᏙᏗ ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᎠᏰᎲ Ꮭ ᎤᏚᎳᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎤᎳᏂᎬᎬ ᎯᎠ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏣᏥᏱ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏳᎳ ᎤᏦᎠᏎᏗ ᎬᏙᏗ [[states' rights|ᎧᏃᎮᎭ' ᏂᏚᏳᎪᏛ]] ᎠᏯᏙᎯᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᏓᎪᏍᎬ ᎯᎠ [[nullification crisis|ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ ᏄᏍᏗᏓᏅ]]. ᎬᏙᏗ ᎯᎠ [[Indian Removal Act|ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᎯ]] 1830, ᎯᎠ [[United States Congress|Ꭴ.. ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ]] ᎠᏰᎲ ᎠᏓᏁᎸ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᏓᎳᏏᏛ ᏗᏓᏁᏤᏗ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᏓᏁᏗ, ᎦᏁᏟᏴᏍᏗ ᎠᏴᏫᏯ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎧᎸᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙᎯ ᏭᏕᎵᎬ ᎯᎠ ᎻᏏᏏᏈ ᎤᏪᏴ. ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᎬᏔᏅᎯ ᎯᎠ ᎠᏗᏒᏍᏗ ᎬᏙᏗ ᏣᏥᏱ ᏩᏗᏱ ᎤᎳᏂᎬᎬ ᏀᎾ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ.<ref>ᏗᎵᎪᏔᏅᎯ ᎠᏯ p. 257, Prucha p. 212.</ref>
== ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎠᎴ ᎠᎵᏖᎸᏗ ==
[[Image:Major ridge.jpg|thumb|left|ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ]]
ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎦᏩᏒᎬ [[U.S. presidential election, 1832|ᏗᏙᎩᏯᏛ ᎤᏬᏢᏗ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ 1832, ᎢᎦᏛ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ strident ᏣᎳᎩ ᏗᏓᎦᏘᎴᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎤᎴᏅᎲ ᎠᏓᏅᏖᏍᎬ ᎤᎾᏤᎵ ᏀᎾ ᎠᏂᏙᎬ. ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎾᎥᎢ [[Major Ridge|ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ]], ᎤᏤᎵ ᎤᏪᏥ [[John Ridge|ᏣᏂ ᏣᎴᎩ]], ᎠᎴ ᎤᏓᏚᏥᏴ [[Elias Boudinot (Cherokee)|ᎤᏁᎳᏅᎯ Boudinot]] ᎠᎴ [[ᏕᎦᏔᎦ]], ᎤᏅᏌ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᏓᎪᏍᎬ ᎯᎠ "ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ", ᎠᎴ ᎯᎠ "ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ". ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᎤᏬᎯᏳᏅ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎣᎯᏍᏗ ᎤᏁᏉᏨ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎩᏍᏗᏱ ᎠᏑᏰᏍᏔᏅ ᏓᏓᎴᏂᏍᎬ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ Ꭴ.. ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎤᏓᎷᎸ ᎤᏁᎬ ᎦᏁᎳ, ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎠᎴ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎢᏳᏍᏗ ᏱᏓᏛᎿ ᎡᏍᎦ ᎢᏴ. ᏣᏂ ᏣᎴᎩ ᎤᎴᏅᎲ ᎠᏥᏁᏤᎸ ᎦᏬᏂᏍᎪ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎣᏂᏱᏳ 1820s. ᏀᎢᏳ ᏯᏛᎿ, ᎢᎬᏱ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ, ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᏣᏥᏱ [[Georgia Land Lottery|ᎤᎴᏅᎲ ᏚᏂᏴᏒ ᎤᏝᏅᏓᏕᎲ]] ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏯᏔᏍᏗ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᎦᏙᎯ ᏄᎾᏛᏅ ᎤᏁᎬ ᏣᏥᏱ.
ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᏧᏓᎩᏴᎲ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[John Ross (Cherokee chief)|ᏣᏂ Ross]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᏂᎦᏰᏙᎲᏊ ᏄᎵᏂᎬᎬ ᏚᎦᏘᎸᏒ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᏗᏟᎶᏍᏔᏅ ᎤᎴᏅᎲ: ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross ᎠᏎᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᏙᎩᏯᏛ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1832, ᎯᎠ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᏓᏄᎪᏫᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎴᎩ, ᎠᎴ ᎨᎳ ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏓᎯᏍᏗ. ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎦᏬᎯᎵᏴᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎾᏤᎵ ᎣᏤᎵ ᏗᏂᎳᏫᎩ, ᎾᏓᏛᏁᎲ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎤᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ. ᎪᎯ ᏗᏍᏡᏴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏀᎢ ᏔᎵ ᏚᎾᏓᏡᎬ: ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏣᎳᎩ, ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ; ᎠᎴ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏚᎾᏓᏡᎬ, ᎦᎪ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᎠᏓᏙᎵᏍᏗ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎫᏫᏍᎫᏫ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ.
ᎭᏫᎾᏗᏢ 1835, ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᎠᏑᏰᏛ ᎠᏥᎸᏉᏗ [[John F. Schermerhorn|ᏣᏂ F. Schermerhorn]] ᏥᏄᏍᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎧᎻᏏᏂ. ᎯᎠ Ꭴ.. ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᎠᎫᏴᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ 4.5 ᎢᏳᏆᏗᏅᏓ ᎤᏂᏃᏍᏓ (ᏄᎾᏛᏅ ᏐᎢ ᏗᏓᏁᏤᏗ) ᎠᎲᏍᏗ ᎤᏅᏌ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᏓᎴᏂᏍᎬ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏚᏂᏃᏗ]] 1835 ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᏂᎳᏫᎩ. ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross, ᎠᏁᎶᏗᏍᎩ ᎠᏒᏢᎢ ᎯᎠ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎤᏤᎵ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ, ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ ᏬᏏᏓᏂ ᎬᏙᏗ ᏣᏂ ᏣᎴᎩ ᎠᏍᏚᎢᏛ ᎢᏤ ᏄᏍᏛ ᏚᎾᎵᏃᎮᎸ, ᎠᎴ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ ᎤᎦᏔᎲᏒ ᎤᏣᏘᎾ ᎠᎴ ᎤᏃᎮᎴᎢ ᎾᏛᏁᎲ Schermerhorn.
ᏀᎢᏳ ᏯᏛᎿ, Schermerhorn ᎤᎾᏙᏢᏅᎯ ᏗᏠᎯᏍᏗᏱ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎤᏬᏢᏗ-ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᏁᎳ ᎾᎾᎢ [[New Echota|ᎢᏤ ᎡᏦᏔ]], [[ᏣᏥᏱ]]. ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎯᏍᎩ ᏍᎪᎯᏧᏈ ᏣᎳᎩ (ᏄᏍᏛ ᏕᎫᎪᏗᏍᎬ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏯᎦᏴᎵ) ᎦᏬᎯᎵᏴᏍᏗ ᎢᎪᎯᏓ ᎠᏓᏯᏅᏙᏗ, ᎠᎴ, ᏀᎾ [[December 30|ᎥᏍᎩᏱ 30]], [[1835]], ᏔᎳᏍᎪᎯ-ᏌᏊ proponents ᏣᎳᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ, ᏄᎾᏛᏅ ᎠᏂ ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ ᎠᎴ ᎤᏁᎳᏅᎯ Boudinot, ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎠᎴ ᎠᎦᏍᎦᏂ "X" ᏚᏙᏪᎸᎢ ᏀᎾ ᎯᎠ [[Treaty of New Echota|ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ]]. ᏣᏂ ᏣᎴᎩ ᎠᎴ ᎦᏙᎬ Watie ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏲᎸᎯ ᏬᏏᏓᏂ. ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross, ᏥᏄᏍᏗ ᎤᏚᎩ ᎤᏩᏒ, ᎤᏓᏱᎸ. ᎯᎠ ᎪᏪᎶᏗ ᎾᎾᎢ ᎨᏒᎩ ᎤᏄᎸᎲᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᎧᎿᏩᏛᏍᏗ ᎤᏜᏅᏛ ᏗᎦᏃᎸᏗᏍᎬ ᎾᎥᎢ ᏣᏂ ᏣᎴᎩ (ᎤᎶᏒᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1829) ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎠᏰᎲ ᎪᏢᏅᎯ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏅᏨ ᎪᏪᎶᏗ ᎤᏣᏘᎾ ᏣᎳᎩ ᏗᎦᏙᎯ, ᎯᎠ ᎣᏍᏛᏗᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ.
ᏭᎶᏒᏍᏛ ᎤᏴᏜ ᏏᏴᏫ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎯᎠ ᎪᏪᎵᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᎯ. ᎪᎯ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎤᏓᏁᎸ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᏂᎦᏛ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᏙᎯ ᎧᎸᎬ ᎯᎠ [[Mississippi River|ᎻᏏᏏᏈ ᎤᏪᏴ]]. ᎠᏓᎵᏍᎦᎾᏁᏗ ᎯᎠ ᏗᎦᏘᎸᏍᏗ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏣᎳᎩ ᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᎴ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross Ꮎ ᎯᎠ ᎪᏪᎵᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᎯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᎶᏄᎮᏛ, ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᏍᏓᏱᏓᏍᏗ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᏀᎾ [[May 23|ᎠᎾᏍᎬᏘ 23]], [[1836]], ᎾᎥᎢ ᎣᏍᏛ ᏌᏊ ᎠᏓᏑᏰᏍᎬ. ᎤᎪᏗᏗ ᏣᎳᎩ (ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ) ᎠᎦᏍᎦᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬ ᎾᏊ ᎨᏒ, ᎠᏕᎳᏗᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᎦᏳᎳ ᎤᎾᏂᎩᏍᏗ. ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎵᏍᏛ 1836, ᎦᏬᎯᏣᎯ 6,000 ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎲ ᎤᏓᏅᏒ ᎢᎪᎯᏓ ᏭᏕᎵᎬ. ᎦᏬᎯᏣᎯ 16,000 ᏂᎦᏰᏙᎲᏊ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᎦᎾᏭ, ᏱᏂᎬᏛᎾ; ᎯᎠ ᏓᏓᎴᏂᏍᎬ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎤᏓᏁᎸ ᎠᏂ ᏔᎵ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎠᏓᏅᏍᏗ.
== ᎨᎴᎮᎯᏒ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ==
[[Image:Trail of tears map NPS.jpg|thumb|500px|ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᏲᏝᏗᏍᏗ]]
ᎯᎠ ᏗᎦᏘᎸᏍᏗ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ ᎤᎵᏱᎸᏛ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᎹ ᎦᏄᎪᎬ 1838, ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross ᎤᏓᏁᎸᎩ ᎪᏪᎵ ᎠᏔᏲᎯᎯ ᎬᏙᏗ ᎦᏬᎯᏣᎯ 15,000 ᏣᎳᎩ ᏚᏙᎥ ᎪᏪᎸ, ᎠᏓᏛᏛᎲᏍᎬ ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏰᎵ ᏄᎵᏂᎬᎬᎾ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ. ᎤᎪᏗᏗ ᎤᏁᎬ ᏴᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎦᎶᏒᏍᏔᏅ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᏝᏏᏛ ᎦᏅᏍᎨᏂ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎠᎴ ᎤᏯᏅᎲ ᏀᎾ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏓᏅᏍᏗ. ᎤᏤᎵᏛ, ᏀᎾ [[April 23|ᎫᏬᏂ 23]], [[1838]], [[Ralph Waldo Emerson]] ᎤᏬᏪᎳᏅ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ Jackson's ᎠᏍᏆᏗᏍᏗ, ᎤᎬᏫᏳᎯ [[Martin Van Buren|ᏡᏡ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ Buren]], ᎦᏂᎳᏗᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᎵᏖᎸᏗ "ᎾᏍᎩ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎦᎶᏒᏍᏔᏅ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ." <ref>[https://web.archive.org/web/20080524061215/http://www.rwe.org/comm/index.php?option=com_content&task=view&id=79&Itemid=252 Letter to President Van Buren], [[Ralph Waldo Emerson]], 1838-04-23</ref>
ᎡᏍᎦᏗᏢ, ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ [[May 23|ᎠᎾᏍᎬᏘ 23]], [[1838]], ᎤᏲᎱᏒ ᎠᏍᏓᏅᏅ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏩᏒ ᎤᏓᏅᏖᏓ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎤᎾᏄᎪᎢᏍᏗ, ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ Buren ᏓᏥᏲᎯᏎᎸ ᏂᎦᎥ [[Winfield Scott|ᎠᏓᏠᎯᏍᏗ ᏠᎨᏏ Scott]] ᎠᏍᎪᎵ ᎯᎠ ᎤᎳᏂᎬᎬ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᏥᏰᎶᎲ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎷᏨᎩ ᎾᎾᎢ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ ᏀᎾ [[May 17|ᎠᎾᏍᎬᏘ 17]], [[1838]], ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏁᏤᏗ ᎬᏩᏚᏫᏛ 7,000 ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ. ᎤᏅᏌ ᎤᎴᏅᎲ ᎦᏌᏆᎸ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᏥᏱ ᏀᎾ [[ᎠᎾᏍᎬᏘ 26]] [[1838]]; ᏍᎪᎯ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᎦ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ, ᎠᏥᏰᎶᎲ ᎤᎴᏅᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏖᎾᏏ, ᎤᏴᏢ ᏗᎧᏃᎩᏛ , ᎠᎴ Alabama. ᎬᏩᏚᏫᏛ 17,000 ᎦᏟᏐᏗᎩ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗᏇ 2,000 ᎬᎿᎨ [[slavery in the United States|ᏗᎨᏥᎾᏝᎢ]] ᎤᏤᎵ ᎨᏒ ᎾᎥᎢ ᎤᏪᎿᎢ Cherokees—were ᎠᎲᏓ ᎾᎾᎢ ᎦᎶᏇ ᎪᏍᏓᏱ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᎾᏤᎵ ᏚᏁᏅᏒ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᏦᎢ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏳᎾᏙᏓᏆᏍᏗ ᎠᎴ ᎦᏟᏌᏅ ᎢᏧᎳ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ, ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎯᎠ ᏧᎾᏄᏬ ᏀᎾ ᎤᎾᏤᎵ ᎦᏐᎯ. ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ ᏀᎢᏳᎢ ᏭᏚᏓᏲᎯᏎᎸ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᏗᎪᏍᏓᏱ ᎾᎾᎢ Ross's ᎦᏙᎯ ᎦᎷᎬ ([[Chattanooga, Tennessee|Chattanooga, ᏖᎾᏏ]]) ᎠᎴ Gunter's ᎦᏙᎯ ᎦᎷᎬ ([[Guntersville, Alabama]]) ᏀᎾ ᎯᎠ [[Tennessee River|ᏖᎾᏏ ᎤᏪᏴ]], ᎠᎴ ᎾᎾᎢ [[Fort Cass|ᏗᏐᏴ Cass]] ([[Charleston, Tennessee|ᏣᎵ ᎢᏯᏛᏂ, ᏖᎾᏏ]]) ᎾᎥᏂᎨ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏀᎾ ᎯᎠ [[Hiwassee River|Hiwassee ᎤᏪᏴ]] ([[Calhoun, Tennessee|Calhoun, ᏖᎾᏏ]]). ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏀᎾᎢ, ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏅᏒ ᎢᎪᎯᏓ [[Indian Territory|ᎠᏴᏫᏯ ᏀᎾ ᎨᏒ]], ᎾᏍᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎠᏁᏙᎵᏙᎲ ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏍᏛᎢ ᎠᎴ ᎾᎥᎢ ᎢᎦᏛ ᎤᎾᏓᏟᏌᏅ ᏐᏈᎵ, ᏓᏆᎴᎷ, ᎠᎴ ᏥᏳ, ᏀᎾ ᎢᏴᎢ ᏴᏩᏚᏫᏛ 1,200 ᎢᏳᏟᎶᏛ (1,900 km) ᎨᎳᏛᏍᏗ ᏌᏊ ᎯᎠ ᏦᎢ ᎠᏲᏝᏗᏍᏗ.
ᎯᎠ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ ᎨᏒᎩ ᎤᏢᎢᏍᏗᏍᎬ ᎾᎥᎢ [[ᏗᏓᏲᎯᏍᏗ]] ᎠᎴ ᏐᎢ ᎠᏓᏂᎶᎯᏍᏗ, ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ. ᎤᎶᏐᏅ ᏦᎢ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ ᎠᏰᎲ ᏭᏪᏙᎢ ᎠᏓᏅᏒ ᏀᎾ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ, ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎵ ᎠᏔᏲᎯᎯ ᏂᎦᎥ Scott ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎪᎯᏗᏍᏗ [[ᎢᏳᏩᎪᏗ]] ᎤᏁᏌᏴᏟ ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎪᏢᏅᎯ ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ ᎦᏲᎵᎨ ᎦᏂᏰᎩ. ᎪᎯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎵᏍᎪᎸᏔᏅ; ᏀᎢᏳ ᏯᏛᎿ ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross, ᏭᎵᏍᏆᏛ ᏗᏓᏂᎸᎢᏍᏗ ᎠᏥᏎᎪᎩᏛ, ᎤᏓᏅᏖᎸ ᎤᎭ ᎯᎠ ᏩᎵᏃᎯᏯᏍᎬ ᎯᎠ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎤᎦᏔᎲᏒ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᎢᎪᎯᏓ ᎤᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎬ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᏂᎳᏫᎩ. ᎾᏍᎩ ᎤᏁᎳᎩ ᏀᎾᎢ ᎨᏒᎩ ᎢᎦᏛ ᏧᏂᎦᏘᎴᏛ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎯᎠ Ꭴ.. ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎯᎠ ᏗᎦᏟᏌᏅᎯ ᏓᎬᏩᎶᏛ, ᏂᎦᎥ Scott ᏗᎫᎪᏔᏅ ᏓᏓᏁᏤᎸ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᎲᏍᎬ ᎯᎠ ᏂᎦᏰᏙᎲ 11,000 ᏣᎳᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ-ᎢᏚᏳᎪᏛ [[ᎠᎾᏱᎵᏒ]] ᎤᎴᏅᎲ ᏀᎾ [[August 28|ᎦᎶᏂ 28]], [[1838]], ᎠᎴ ᎤᏠᏯᏍᏛᎩ ᏦᎦᏚ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ ᎬᏙᏗ ᎢᎦᏘᎭ ᎢᎬᏁᎸ 1,000 ᏴᏫ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ. ᎾᏍᎩ ᎤᏁᎳᎩ ᎪᎯ ᎠᏓᏁᎳᏅᎯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎪᏢᎯᏐᏗ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎤᏃᏝᎩ, ᎥᏳᎩ ᏙᎢ ᎤᎩᏒᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎠᎴᏂᏙᎠ.
ᎯᎠ ᏎᏍᏗ ᏴᏫ ᎦᎪ ᎤᏲᎱᏒ ᏥᏄᏍᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᎤᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ. ᏴᏩᏁᎬ ᎦᎾᎦᏘ ᎠᎴ ᎧᏃᎮᏛ ᎨᏥᏅᏏᏓ [[Elizur Butler|Elizur ᎠᏍᎦᏯ ᎦᎵᏦᏕ ᎠᏥᎾᏝᎢ]], ᎦᎪ ᎪᏢᏅᎯ ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ ᎬᏙᏗ ᏌᏊ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ, ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ 2,000 ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ ᎠᎴ 2,000 ᏀᎾ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ; ᎤᏤᎵ ᏂᎦᏛ ᎦᏟᏌᏅ 4,000 ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᎤᎾᎵᏃᎯᏴᎯ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎦᏁᎳ ᎠᏎᏍᏙ. ᏗᏕᎶᏆᏍᎩ [[Demography|ᎢᎬᎾᏗ ᎠᏨᏍᏛ]] ᎠᎦᏎᏍᏙᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1973 ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ 2,000 ᏂᎦᏛ ᎦᏟᏌᏅ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ; ᏄᏓᎴ, ᎭᏫᎾᏗᏢ 1984, ᎠᏍᏆᏛ Ꮎ ᏂᎦᏛ ᎦᏟᏌᏅ 8,000 ᏴᏫ ᎤᏲᎱᏒ.<ref>Prucha p. 241n58</ref><ref>Ehle pp. 390-92</ref><ref>Russel ᏧᏣᏲᏍᏗ ᎢᏯᏛᏂ, "Demography ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ" ᎭᏫᎾᏗᏢ Anderson, pp. 75-93.</ref>
ᏀᎢᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ, ᏗᏤᎢ Ꮎ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎧᏃᎩᏍᏗ ''[[Amazing Grace|ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎠᏓᏙᎵᏍᏗ]]'', ᎬᏗᏍᎬᎢ Ꮝ ᎠᏓᎵᎦᎵᏍᏗᏍᎩ ᎪᏢᎯᏐᏗ morale. ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎸᎯ ᏧᎾᏁᎸᏗ ᏗᎧᏃᎩᏛ ᎠᏰᎲ ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ ᏭᏪᏙᎢ ᎠᏁᏢᏙᏗ ᎾᏀᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᎨᏥᏅᏏᏓ [[Samuel Worcester]] ᎬᏙᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᎵᏍᏕᎸᏙᏗᏍᎬ. ᎯᎠ ᎧᏃᎩᏍᏗ ᎤᎭ ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᏠᏱ ᎠᎵᎮᎵᏍᏗ ᏗᎦᏃᎩᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ.<ref>Steve ᎠᎦᏔᎲᏍᏗ, ''ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎠᏓᏙᎵᏍᏗ: ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎸᏍᎩ America's ᎤᎪᏗᏗ ᎠᏓᎨᏳᏗ ᎧᏃᎩᏍᏗ'' (ᏗᎧᏃᎩᏛ Collins, 2003), p. 167</ref><ref>Deborah L Duvall, ''ᏓᎵᏆ: ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ'' (ᎠᎵᎮᎵᏥᏓᏍᏗ ᏓᏂᎴᏴᏗᏍᎩ, 2000), p. 35</ref><ref>ᎤᏪᎾᎢ ᎠᏍᏓᏯ M. Swiderski, ''ᎯᎠ ᏧᎾᏍᏗ ᎩᎵᏏ'' (Bergin Garvey/ᏩᎶᎠ, 1996), p. 91.</ref>
== ᏥᏍᏚ ==
ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎨᏒᎩ ᎠᎲᏓ ᎠᎴᏅᏘᏍᎬ ᏗᏓᏙᎳᏤᏗ ᎾᎥᏂᎨ [[ᏓᎵᏆ|ᏓᎵᏆ, ᎣᎦᎳᎰᎻ]]. ᎯᎠ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎢᏳᎵᏍᏙᏗ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎢᎪᎯᏓ ᎠᏓᎯᏍᏗ ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ, ᏣᏂ ᏣᎴᎩ, ᎠᎴ ᎤᏁᎳᏅᎯ Boudinot; ᎯᎠ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ, ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎦᏙᎬ Watie ᎠᏓᏅᏖᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᏲᏍᏙᏗ. ᎯᎠ ᎾᏂᎥ ᏴᏫ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᏩᎦᏛ, ᎠᎴ ᎪᎯ ᎢᎦ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏴᏫᏯ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ.
ᏀᎾᎢ ᎨᏒᎩ ᎢᎦᏛ ᏗᎦᏘᎸᏓ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᎠᏎᏱᎩ 1,000 ᏣᎳᎩ ᎠᏓᏅᏖᏗ ᎯᎠ Ꭴ.. ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ ᎠᎴ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎤᏣᏘᎾ ᎯᎠ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᏥᏱ ᎠᎴ ᏐᎢ ᎧᏃᎮᎭ. ᎾᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᏀᎾ ᎤᏤᎵᏓ, ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎤᏤᎵ ᎨᏒ ᏗᎦᏙᎯ (ᎤᏟ ᎬᏰᎸᏗ ᎬᎾᏬᏍᎬ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎤᏤᎵ ᎨᏒ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎦᏙᎯ) ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏎᎸᎯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏴᏢ ᏗᎧᏃᎩᏛ , ᎬᏩᏚᏫᏛ 400 ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[Great Smoky Mountains|ᎡᏆ ᏚᏧᏍᏚ ᏙᏓᎸ]] ᎤᏤᎵ ᎨᏒ ᎾᎥᎢ ᎧᎵᏬᎯ ᏓᎪᎥᎩ [[William Holland Thomas|ᏫᎵᎭᎹ Holland ᏙᎹᏏ]] (ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᏭᏪᏙᎢ ᎠᏠᏯᏍᏔᏅᎯ ᎾᎥᎢ ᏣᎳᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏧᏣ), ᎠᎴ ᎨᏒᎩ ᎯᎠ ᎢᏴ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏎᎸᎯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎤᏴᏢ ᏗᎧᏃᎩᏛ ᏣᎳᎩ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ.
ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎥᏊ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᏌᏊ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᏝᏊ ᎠᏰᎸᏗ ᎦᏟᏐᏗᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏴᏩᏁᎬ ᎧᏃᎮᏍᎩ. ᎠᏅᏓᏗᏍᏗ ᎯᎠ ᏂᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ, ᎯᎠ Ꭴ.. ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᏤᎸ ᎢᎬᏁᏗ ᎯᎠ '''ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᎬᎾᏕᎾ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ''' ᎭᏫᎾᏗᏢ 1987. ᎾᏍᎩ ᏗᏓᏁᏍᏙᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ 2,200 ᎢᏳᏟᎶᏛ (3,540 km) ᏗᎦᎾᏗᎯᏍᏗ ᏐᏁᎳ ᎧᏃᎮᎭ.
ᎭᏫᎾᏗᏢ 2004, ᎦᎸᎳᏗ ᏗᎦᎳᏫᎩ [[Sam Brownback|ᎦᏁᎳ ᏬᏗᎨ ᎦᏐᎯ]] ([[Republican Party (United States)|ᎤᏴᏜ]] [[Kansas]]) ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏩᏁᎸ ᎤᏫᏢ ᎠᎵᏁᎩ ᎪᏪᎵ (ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᏫᏢ ᎠᎵᏁᎩ ᎪᏪᎵ 37) "ᎠᏍᎪᎸᏔᏅ ᎠᏓᏙᎯᏯᏕᏁᏗ ᎣᎵᏓᏍᏔᏅ ᏂᎦᏛ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏫ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ" ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ "ᎤᏓᏂᎳ-ᏁᎭ ᏧᎾᎳᏏᏙᏗ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ." ᎯᎠ [[United States Senate|ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ]] ᎤᎭ ᎩᎳ ᎠᎵᏖᎸᏗ ᏀᎾ ᎯᎠ ᎠᏟᎶᏍᏗ.
== ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎪᏪᎸ ᏄᏍᏗᏓᏅ ==
* ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎵᏍᎩ [[Robert Conley|Robert ᎪᎯᏳᏙᏗ ᏂᎬᏅ]] ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ ''ᎣᏓᎸ ᏅᎩᏨᎴ ᎧᏃᎩᏍᏗ'' (1992) <ref>ᎪᎯᏳᏙᏗ ᏂᎬᏅ, Robert J. ᎣᏓᎸ ᏅᎩᏨᎴ ᎧᏃᎩᏍᏗ: ᏗᎪᎵᏰᏗ ᎪᏪᎵ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ. Norman: Ꭴ ᎣᎦᎳᎰᎻ P, 1992</ref>
* ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎵᏍᎩ [[Diane Glancy]] ᏗᎪᎵᏰᏗ ᎪᏪᎵ ''ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᎵᏐᏆᎸᏗ: ᏗᎪᎵᏰᏗ ᎪᏪᎵ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ'' (1996) ᎨᏒᎢ [[polyvocal]] ᏓᎵᏍᏛ Ꮎ ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎯᎠ ᎤᏂᎦᏙᎲᏒ ᎢᏧᎳ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏁᎬ ᎤᏂᎦᏙᎲᏒ ᏀᎾ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ. <ref>Glancy, Diane. ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᎵᏐᏆᎸᏗ: ᏗᎪᎵᏰᏗ ᎪᏪᎵ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ. ᏅᏯᎩ: Harcourt ᏕᎦᏂᏴᏛ, 1996</ref>
* [[Forrest Carter|ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ ᎡᏙᎵᏙᎲ]], ᎦᎪ ᎠᏓᎳᏍᏛᏁᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎧᏃᎮᎸᏍᎩ ᎧᏃᎮᏗ, ᎪᏪᎵᎠ ᎬᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ ''ᎯᎠ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎤᏍᏗ ᏡᎬ'' (1976).<ref>ᎡᏙᎵᏙᎲ, ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ. ᎯᎠ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎤᏍᏗ ᏡᎬ: ᎤᏙᎯᏳ ᎧᏃᎮᎸᏍᎩ. Albuquerque: Ꭴ ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ P, 1986 [1976]</ref>
* ᎤᎪᏗᏗ ᎢᏗᎦᎸᎳᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ Glenn J. Twist's ᎤᏓᏂᏝᏅ ''ᎠᏍᏆᏂᎪᏒᏗ ᎣᏓᎸ ᎠᏓᏃᎮᏗ'' ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᎠᎴ ᏂᏕᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᏓᏓᏘᏂᏒ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ <ref>ᎠᏍᏕᏯᏍᏗ, Glenn J. ''ᎠᏍᏆᏂᎪᏒᏗ ᎣᏓᎸ ᎠᏓᏃᎮᏗ: ᎢᏗᎦᎸᎳᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏣᎳᎩ ᏏᏓᏁᎸᎯ''. ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗ ᏠᎨᏏ ᎠᏰᎵ: ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗ ᏠᎨᏏ ᏅᎬᎪᏙᏗ ᏗᏂᎴᏱᏗᏍᎩ, 1997</ref>
== ᎠᎪᏩᏛᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ==
* [[ᎦᏅᎯᏓ ᎠᎢᏒ ᎯᎠ Navajo]]
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
<references />
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
*[[:en:S:Appeal of the Cherokee Nation|Appeal of the Cherokee Nation]]
* {{cite book | last = Anderson | first = William L| title = Cherokee Removal: Before and After | edition = | publisher = Athens, ᏣᏥᏱ: University of Georgia Press | year = 1991 | id = ISBN 082031482X }}
* {{cite book | last = Carter | first = Samuel | title = Cherokee Sunset: A Nation Betrayed | edition = | publisher = New York: Doubleday | year = 1976 | id = ISBN 0-385-06735-6}}
* {{cite book | last = Ehle | first = John | title = Trail of Tears: The Rise and Fall of the Cherokee Nation | edition = | publisher = New York: Doubleday | year = 1988 | id = ISBN 0-385-23953-X }}
* {{cite book | last = Foreman | first = Grant | title = Indian Removal: The Emigration of the Five Civilized Tribes of Indians | edition = 11th printing (1989) | publisher = Norman, Oklahoma: University of Oklahoma Press | year = 1932 | id = ISBN 0-8061-1172-0 }}
* {{cite book | last = Prucha | first = Francis Paul | title = The Great Father: The United States Government and the American Indians (Volume I) | edition = | publisher = Lincoln, Nebraska: University of Nebraska Press | year = 1984 | id = ISBN 0-8032-3668-9 }}
* {{cite book | author = [[Robert V. Remini|ᏗᎵᎪᏔᏅᎯ ᎠᏯ, Robert V]] | title = Andrew Jackson and his Indian Wars | edition = | publisher = New York: Viking | year = 2001 | id = ISBN 0-670-91025-2 }}
* {{cite book | last = Wallace | first = Anthony FC | title = The Long, Bitter Trail: Andrew Jackson and the Indians | edition = | publisher = New York: Hill and Wang | year = 1993 | id = ISBN 0-8090-6631-9}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎧᏃᎮᏍᎩ]]
[[Category:To be checked]]
fkand10kmnrcmoo4kwrpsqipa0ym9r6
ᏍᏏᏉᏯ
0
1642
51521
51005
2026-05-02T22:32:50Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51521
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sequoyah.jpg|thumb|right|250px|''Se-quo-yah'', ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ, [[ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ''ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ'', McKinney ᎠᎴ ᎦᎳᏅᏛ, [[1856]]. ᎪᎯ ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏗᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎦᎶᏁᏛ ᎾᎥᎢ [[ᏣᎵ ᏥᏍᏆ ᎤᎬᏫᏳᎯ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[1828]].]]
'''ᏏᏉᏯ''' (ᏍᏏᏉᏯ ''Ssiquoya'' ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏣᎳᎩ]]) (ca. 1767 – ᎫᏰᏉᏂ ᎠᎴ ᎦᎶᏂ 1843), ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ '''ᏣᏥ ᎢᏰᎵᏍᏗ''', '''ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ''' ᎠᎴ '''ᎠᎴᏂᏙᎲ''', ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎦᎪ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ]], ᎯᎠ ᎢᏴ ᎠᏓᏠᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏀᎾᎢ ᏀᎾ ᎯᎠ [[ᏙᎪᏩᎸ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ]]. God bless America
ᎾᎥ ᏔᎾᏏ ᏛᏍᎩᏥ ᏙᏧᏙᎥ ᎦᏚᎲ, ᎤᎿ ᎨᏎ ᎤᎨᏓᎵᏴ ᏕᎨᎦᏨᏍᏔᏁ ᎠᏣᎳᎩ ᎤᎬᏩᏳᎯ
ᎤᏪᏥ, ᏭᏖ, ᏃᏊᎴ ᏅᏕᏂᎵ ᎩᏍᏗ. ᏗᎦᏁᎦ ᏗᎦᎾᏕᎩ ᎨᏎ ᏅᏕᏂᎵ. ᏭᏕᏁ ᏏᏉᏯ ᎦᎵᏆᏚ ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎦᎵᏉᎩ ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ.
ᎠᏲᏟ ᏥᎨᏎ ᎤᏓᏂᏰ ᏔᎾᏏ ᎤᎾᎴᏅ ᎠᏂᏲᏁᎦ ᏭᏂᎥ. ᏣᏥᏱ ᏗᏝ ᏭᏓᏅᏎ ᏭᏕᎶᏆᎡ
ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏅᏍᎬ ᎠᏕᎳ ᎤᏁᎦ ᎢᎬᏗᏍᎬ. ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏩᏎ ᎤᏬᏢᏅ, ᎠᏥᏁᏍᏓ ᏁᎴ ᏏᏉᏯ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᎤᏬᏢᏅᏅ ᎦᎾᏕᎬ. ᎤᏚᎸᎮ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏏᏉᏯ. ᎠᏎᏃ Ꮭ ᏯᎦᏔᎮ ᎤᏬᏪᎶᏗ. ᎪᏟᎩ ᎨᏎ ᎤᏪᎿᎢ ᎠᏍᎦᏯ ᏗᎦᎶᎩᏍᎩ. ᏣᎵ ᏧᏙᎢᏓ ᎥᏍᎩᏃ ᎤᏎᎮᎴ ᏲᏁᎦ ᎢᎬᏗ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎳᎾ. ᎾᎯᏳ, ᏁᎳᏚ-ᏐᏁᎳ ᎤᎴᏅᎮ ᎠᏓᏅᏕᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ.
ᎤᏓᏅᏒ ᎠᎳᏆᎹ ᏗᏝ ᏬᎶᏒᎢ. ᏭᏖᎳᏕ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏲᏍᎩ ᎠᎾᏟᎲ ᎤᎾᏙᏢᏒᎢ. ᎾᎯᏳ ᏓᎿᏩ ᎠᏍᏆᎵᏍᎬ ᎤᏕᎳᎰᏎ ᏂᎦᎥ ᎦᎷᎶᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ. ᎬᏩᎵᏨ ᎨᎡ ᏙᏧᏁᏅᏒ ᏗᎪᏪᎵ ᏧᏃᏪᎳᏅ ᏫᏚᏂᏅᏗ ᎠᎴ ᎤᏃᏪᎶᏗ ᏂᎦᎵᏍᏔᏅᏍᎬᎢ.
ᏓᎿᏩ ᎤᎵᏍᏆᏙᎾ ᎤᎴᏅᎮ ᏙᏳ ᎨᏒ ᏚᎸᏫᏍᏓᏁᎲ ᏕᎪᏢᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ. ᎤᎴᏅᎮ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬ ᎦᏁᎬᎢ. ᏁᎵᏍᎪ ᏑᏓᎵ ᎢᏳᏓᎴᎩ ᎦᏁᏍᏗ ᏚᏬᏪᎳᏁᎢ. ᎤᏍᏗ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏥ, ᎠᏲᎦ ᏧᏙᎢᏓ, ᎠᎯᏓ ᎤᏕᎶᏆᎡᎢ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏣᎳᎩ. ᎤᏎᎮᎴ ᏔᎵᏁ ᎠᎾᏟᏅᏢ, ᏣᏥ Lowery, ᏙᏱᏗᏝ ᏭᏎᎮᎴ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᏲᎦ, ᏅᏊ ᏅᏛᏛᏁᎢ ᎪᎰᏍᏗ ᏣᏥ. ᏏᏉᏯ ᎤᏬᏪᎳᏁ ᎤᏬᎭᎵᏴᏓ ᏅᏊᎴ ᎤᏛᏛᏁᎢ ᎠᏲᎦ ᎤᎪᎵᏰᏗᎢ. ᎤᏍᏗᏰᏔᏁ ᏣᏥ ᎠᏂᏐᎢ ᏴᏫ ᏧᏎᎮᏗ ᏂᎬᏁᎲ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬᎢ. ᏁᎳᏚ ᏌᏊᏦᏁ, ᎤᎾᏠᏯᏍᏔᏁ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᏟ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏅᏔᏁ ᏗᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ.
ᏏᏉᏯ ᏃᏊᎴ ᎤᏓᏅᏎ ᏭᏕᎵᎬ ᏗᏝ, ᏲᏁᎬ ᏙᏧᏙᎥ ᏭᎶᏎᎢ. [[ᎠᎹᎭ ᎠᎹ]] ᎦᎶᏗᏍᎨ ᎤᏔᎾ
ᏧᎳᏍᎩᎢ. ᏳᎧᏲᏌ ᎠᎹ ᎠᏘᏯᏍᎨ ᎠᎹ, ᏃᏊ ᏫᎦᎾᏕᎨᎢ. ᏁᎳᏚ ᏅᎩᏦᏁ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎢᏤ ᎢᏦᏓ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎤᏃᏢᏁ ᎤᏯᏟᏗ. ᎣᏂᏊᏳᏍᏗ ᎤᏅᎪᏤ ᏗᎦᎴᏔᏅ, ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅ, ᎤᎿ ᎥᏍᏊ ᎦᏚᎲ. ᏁᎳᏚ-ᏧᏁᎵᏦᏁ ᏣᎦᏟᎶᏍᏔᏅ ᎤᏂᏑᏫᏎ ᏩᏒᏓᏂ ᏩᏂᎦᏛ ᏧᏄᎦᏙᏗ ᎨᏥᎢᎸᏍᏗ ᏲᏁᎬ ᎤᎦᎳᎰᎹ ᏗᏝ.
ᎠᏂᏍᏆᏂ ᏗᏁᎲ ᏗᏝ, ᎢᎦᏓ [[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᎿ ᏥᏭᏂᎶᏒ ᏓᏲᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᏧᏩᏂ ᎤᏲᎱᏒ [[1843|ᏧᏁᎳᏚ
ᏅᏍᎪ ᏦᎢ]] ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ. Ꮭ ᎩᎶ ᏳᏅᏔ ᎤᎿᎢ ᎦᏂᏌᎲᎢ.
== ᎤᏕᏅ ᎠᎴ ᎢᎬᏱ ᎥᎴᏂᏙᎲ ==
ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᏀᎾᎢ ᎠᎴ ᎢᏳ ᎢᎪᎯ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎤᎾᏅᏛ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ Ꮭ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎪᏪᎸ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᏚᏍᏗ. ᎠᏩᏒᏗᏱ ᎠᎴ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎾᎥᎢ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᏀᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎠᏰᎵ 1760 ᎠᎴ 1776. ᏥᏄᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᏀᎾᎢ ᎤᏕᏅ, ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ ᏀᎾ ᎯᎸᏢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᎦᎾᏭ Atlantic]] ᎠᎴ [[ᎤᎦᎾᏭ ᎠᏰᎵ]] ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎯᎠ [[ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ]]. [[ᏧᏠᎯᏍᏗ Mooney]], ᏧᏓᏃᏣᎵ ᎠᎴ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ, ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᎪᎱᏍᏗ ᎠᎾᏓᏛᏂ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᏁᎬᎢ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᎤᏂᏩᏒ ᎤᏤᎵ ᎢᎬᏱ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏚᎲ [[Tuskegee]], [[ᏖᎾᏏ]].
ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᏏᏉᏯ ᎠᎴ Sikwâ'yǐ ᎨᏒᎢ ᎤᏬᎯᏳᏅ ᎾᏍᏋ ᏗᎫᎪᏔᏅ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎧᏁᏨ ᏏᏆ ''ᏏᏆ'' ᎦᏛᎬᎢ "[[ᏏᏆ]]". ᎪᎯ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᏩᏎᎸᎯ ᎠᏛᏍᎩ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᎠᏥᏐᏅᏅ Ꮎ ᎠᎦᏍᎦᏂ ᏏᏉᏯ [[ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ]].
ᎤᏤᎵ ᏧᏂᏥ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᎾᏅᏛ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏙᏣᎸᏅ ᎯᎠ [[ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ]]. Mooney ᎧᏃᎮᎭ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ ᎤᏓᏠᎩᏴ ᏣᎳᎩ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ]]. ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᏳᏍᏗᏊ [[ᎤᏁᎬ]] ᎠᎴ ᎢᎦᏛ-ᎤᏁᎬ ᎠᎴ ᎢᎦᏛ [[ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ]]. ᏙᏧᏓᎴᏅ ᏚᏓᎴᎿᎥ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᏠᏱ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ, ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ (ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ Mooney) ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ [[ᎤᏭᏯᏔᏅ ᏓᎾᏘᏍᎩ]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏪᏥ [[Christopher Gist|Christopher ᎠᎴᏂᏙᎲ]], [[ᎠᏯᏩᏍᏗ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ [[ᏣᏥ ᏬᏏᏓᏂ]].
ᎯᎠ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎧᏁᎬ [[ᎩᎵᏏ (ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ)|ᎩᎵᏏ]] ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᏋ ᎠᏓᏎᎮᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎨᏒᎩ ᏚᏲᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ. ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎤᏓᎷᎸ 1809, ᏏᏉᏯ ᎤᏓᏅᏒ ᎯᎠ [[ᏫᎵ ᎦᏚᎲ]] Alabama. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅ ᎤᏤᎵ ᏗᏓᏁᏟᏴᎡᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᏍᏗ ᎤᏪᏴ ᏓᏄᏩ]] ᎠᏰᎵ 1813 ᎠᎴ 1814 ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ [[ᎩᎦᎨ ᎦᎾᏍᏓ]]. ᎢᏳᏃ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ, ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᏅᏏᎾᏒ ᏰᎵᏇ ᎤᎭ ᎢᏧᎳᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏓᎾᏟᎲ ᎤᏩᏌᏊ.
== "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ" ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ==
[[File:Cherokee-syllabary.svg|thumb|left|150px|ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᏦᎢ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎢᏧᎳ ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ ''ᏣᎳᎩ'' ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ "ᏣᎳᎩ."]]
ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ, ᏏᏉᏯ ᏂᎦᏛ ᎤᏠᏱᎭ ᎬᏙᏗ ᎤᏍᏗ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ [[ᏗᏓᏙᎳᏤᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎡᏍᎦᏂ. ᎢᏳᏓᎵᎭ, ᎯᎠ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏕᏲᏅ ᎾᎥᎢ ᎤᎾᏤᎵ [[ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ]], ᏩᏎᎯᎲᎢ ᎤᎾᏤᎵ ᏓᎾᏓᏛᎪᏗᏍᎬ ᏥᏄᏍᏗ "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ". ᏴᏩᏚᏫᏛ [[1809]], ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏗ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]].
ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏁᎶᏗᏍᎩ ᎪᏢᏗ [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ]], ᏏᏉᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎠᏯᏔᏍᏗ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ ᎾᏀᎢ [[ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ]] ᎠᎴ ᎪᏢᏗ ᏌᏊ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ [[ᎪᏪᎵ]]. ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎢᎬᏁᏗ ᎯᎠ [[ᎶᎻ ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]] ᎠᎴ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ ᎯᎠ [[Cyrillic ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]], ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅᎯ 85 [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ]] ᎢᏯᏓᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ. ᎪᎯ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎩᏒᎩ ᏏᏉᏯ 12 ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎧᎵᏬᎯ.
ᏀᎾᎢ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᎦᏛ ᎤᏝᏏᏛ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᎾᏍᎩᏴᏫ ᏣᎳᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏧᎬᏩᎶᏗᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏗᏁᏝᎾ, ᏏᏉᏯ ᏚᏕᏲᏅᎩ ᎤᏤᎵ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏴ ᎠᏲᎧ ᎯᎳᎪ [[ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ]] ᎠᎴ ᎪᏪᎶᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ. ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎢᏤ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ, ᏏᏉᏯ ᎠᏁᎳᏛᏅ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ [[ᏅᏬᏘ ᎠᎾᏏᎦᏯ]] ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏍᏋ ᎠᎵᏖᎸᏗ ᎾᎥᎢ ᎠᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᎴᏂᏙᎲ [[ᏄᏩᎾᏅ]] ᎾᎥᎢ ᎤᏐᏅᎢ [[ᎠᏓᏅᏙ]]. ᏏᏉᏯ ᏭᎵᏍᏆᏛ ᎪᎯᏳᏔᏅ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᏟᏏᏍᎬ [[Chickamaugan]] [[ᏓᏄᏩ ᎠᎾᎵᎯ]]. ᏄᎵᏍᏛ ᏗᏤᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎠᏰᏍᏛᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎧᎵᎢᎲ [[ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ]]ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏕᎶᏆᏍᏗ ᎯᎠ ᎢᏤ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎾᎥᎢ 1823 ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎵ ᎬᏙᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎯᎠ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825.
== ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ ᎤᏗᏗᏢ ᏭᏕᎵᎬ ==
ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825, ᏏᏉᏯ ᎠᎢᏒᎩ ᎯᎠ ᎢᏤ ᏣᎳᎩ ᏀᎾ ᎨᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏲᏩᏁᎬ]]. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᏫᏒᏗ ᎦᎸᎳᏗᏢ [[ᎪᏢᏅᎥᏍᎩ]] ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᎠᎹ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᏕᏕᏲᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏂᎥᏇ ᎦᎪ ᎤᎷᏨᎩ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ. ᎭᏫᎾᏗᏢ 1828, ᏏᏉᏯ ᎥᎢᏒᎢ [[ᏬᏏᏓᏂ, D.C.]] ᏥᏄᏍᏗ ᎢᎦᏛ [[ᎦᏅᏍᎨᏂ]] ᏗᏓᏁᏤᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎣᎦᎳᎰᎻ]].
ᎤᏤᎵ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎠᏲᎸᎯ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏀᎢ ᏚᏓᏂᏴᏒ ᎬᏙᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏐᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏴᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᎾᏠᏍᎦ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎪᏢᏗ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᎬᏩᎾᏓᎴᎩ ᎬᏙᏗ ᏄᎾᏛᏅ ᏂᎦᏛ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎬᏙᏗ ᎪᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᏓᏅᏛ, ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᎥᎢᏒᎢ ᎡᏍᎦᏂ ᎡᏙᎠ ᎢᎦ [[ᎡᏩᏐᎾ]] ᎠᎴ [[ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]] ᎤᎪᎲᎢ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏀᎾᎢ.
ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏟᏐᏗᎩ, ᏏᏉᏯ ᎠᏍᎩᏓᏒᎯ ᎥᎪᏩᏘᏍᎬ ᎯᎠ ᎡᏆ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎵᎪᏗ. ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏀᎾ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎤᎪᎲᎢ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᎤᏓᏅᏒ [[ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ]] Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏲᎱᏒ ᎠᏰᎵ 1843 ᎠᎴ 1845.
== ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏓᎪᏍᎬ ==
* ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᎯᎠ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏢᏃ ᏏᏉᏯ ᎠᏰᎲ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏁᏟᏴᏓ ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1851. ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏬᎯᏳᏔᏅ ᎯᎠ ᏗᏌᏊ ᎤᎾᎵᎪᎯ, Ꮎ ᎡᏍᎦᏂ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ [[Sequoyah County|ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ]].
* ᎯᎠ [[Sequoia]] ᏡᎬ ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎥᏊ ᏁᎵᏒ ᎾᏍᏋ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ (ᎠᎪᏩᏛᏗ, ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏄᎵᏍᏛ, ᎯᎠ [[OED]]). ᎢᎦᏛ ᏩᎶᎠ ᎤᎭ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ ᎪᎯ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᏛᏗ {{verify source}}.
* ᎯᎠ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ [[State of Sequoyah|ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏏᏉᏯ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏓᎪᎥᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏤᎵ ᎠᏥᎸᏉᏗ.
* [[Sequoyah High School (Oklahoma)|ᏏᏉᏯ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ (ᎣᎦᎳᎰᎻ)]] ᎨᏒᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏥᏍᏆᏂᎪᏛ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ.
* [[Sequoyah Research Center|ᏏᏉᏯ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ]] ᎨᏒᎢ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎬᏙᏗ ᏓᏓᏂᏟᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏁᎵᏒ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᏄᏍᏗᏓᏅ.
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
* [https://web.archive.org/web/20150322051150/http://www.wcu.edu/library/DigitalCollections/CherokeePhoenix/Vol1/no24/pg2col1a-2a.htm Invention of the Cherokee Alphabet] ᎦᎴᏴᏔᏅᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ''ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ''
* [http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v008/v008p149.html The Life and Work of Sequoyah; ''Chronicles of ᎣᎦᎳᎰᎹ'']
* [https://web.archive.org/web/20071116005904/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-618&sug=y Sequoyah] (ᎢᏤ ᏣᏥᏱ ᎥᎦᏔᎲᎢ)
* [https://web.archive.org/web/20130525025210/http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v015/v015p003.html The Father of Sequoyah: Nathaniel Gist; ''Chronicles of Oklahoma'']
* [https://web.archive.org/web/20170530113616/http://www.tiro.com/syllabics/Cherokee/Sequoyah.html Sequoyah] ᏂᏛᎴᏅᏓ Tiro ᏗᎦᎪᏗ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ
* [https://web.archive.org/web/20080827223400/http://ngeorgia.com/people/sequoyah.html Sequoyah (aka George Gist), a ᏧᏴᏢ ᏣᏥᏱ Notable]
* [http://www.cherokee.org ᏣᎳᎩᎯ ᎠᎹᏰᎵ]
[[Category:1767 births]]
[[Category:1843 ᏗᏲᎱᎯᏍᏗ]]
[[Category:ᎠᏂᏣᎳᎩ]]
[[Category:Machine-translated articles]]
[[Category:To be checked]]
riix3472oaesl4f0njj6d5flhkmbuzr
51522
51521
2026-05-02T22:33:00Z
~2026-26849-73
31714
51522
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sequoyah.jpg|thumb|right|250px|''Se-quo-yah'', ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ, [[ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ''ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ'', McKinney ᎠᎴ ᎦᎳᏅᏛ, [[1856]]. ᎪᎯ ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏗᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎦᎶᏁᏛ ᎾᎥᎢ [[ᏣᎵ ᏥᏍᏆ ᎤᎬᏫᏳᎯ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[1828]].]]
'''ᏏᏉᏯ''' (ᏍᏏᏉᏯ ''Ssiquoya'' ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏣᎳᎩ]]) (ca. 1767 – ᎫᏰᏉᏂ ᎠᎴ ᎦᎶᏂ 1843), ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ '''ᏣᏥ ᎢᏰᎵᏍᏗ''', '''ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ''' ᎠᎴ '''ᎠᎴᏂᏙᎲ''', ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎦᎪ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ]], ᎯᎠ ᎢᏴ ᎠᏓᏠᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏀᎾᎢ ᏀᎾ ᎯᎠ [[ᏙᎪᏩᎸ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ]]. God bless America
ᎾᎥ ᏔᎾᏏ ᏛᏍᎩᏥ ᏙᏧᏙᎥ ᎦᏚᎲ, ᎤᎿ ᎨᏎ ᎤᎨᏓᎵᏴ ᏕᎨᎦᏨᏍᏔᏁ ᎠᏣᎳᎩ ᎤᎬᏩᏳᎯ
ᎤᏪᏥ, ᏭᏖ, ᏃᏊᎴ ᏅᏕᏂᎵ ᎩᏍᏗ. ᏗᎦᏁᎦ ᏗᎦᎾᏕᎩ ᎨᏎ ᏅᏕᏂᎵ. ᏭᏕᏁ ᏏᏉᏯ ᎦᎵᏆᏚ ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎦᎵᏉᎩ ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ.
ᎠᏲᏟ ᏥᎨᏎ ᎤᏓᏂᏰ ᏔᎾᏏ ᎤᎾᎴᏅ ᎠᏂᏲᏁᎦ ᏭᏂᎥ. ᏣᏥᏱ ᏗᏝ ᏭᏓᏅᏎ ᏭᏕᎶᏆᎡ
ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏅᏍᎬ ᎠᏕᎳ ᎤᏁᎦ ᎢᎬᏗᏍᎬ. ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏩᏎ ᎤᏬᏢᏅ, ᎠᏥᏁᏍᏓ ᏁᎴ ᏏᏉᏯ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᎤᏬᏢᏅᏅ ᎦᎾᏕᎬ. ᎤᏚᎸᎮ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏏᏉᏯ. ᎠᏎᏃ Ꮭ ᏯᎦᏔᎮ ᎤᏬᏪᎶᏗ. ᎪᏟᎩ ᎨᏎ ᎤᏪᎿᎢ ᎠᏍᎦᏯ ᏗᎦᎶᎩᏍᎩ. ᏣᎵ ᏧᏙᎢᏓ ᎥᏍᎩᏃ ᎤᏎᎮᎴ ᏲᏁᎦ ᎢᎬᏗ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎳᎾ. ᎾᎯᏳ, ᏁᎳᏚ-ᏐᏁᎳ ᎤᎴᏅᎮ ᎠᏓᏅᏕᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ.
ᎤᏓᏅᏒ ᎠᎳᏆᎹ ᏗᏝ ᏬᎶᏒᎢ. ᏭᏖᎳᏕ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏲᏍᎩ ᎠᎾᏟᎲ ᎤᎾᏙᏢᏒᎢ. ᎾᎯᏳ ᏓᎿᏩ ᎠᏍᏆᎵᏍᎬ ᎤᏕᎳᎰᏎ ᏂᎦᎥ ᎦᎷᎶᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ. ᎬᏩᎵᏨ ᎨᎡ ᏙᏧᏁᏅᏒ ᏗᎪᏪᎵ ᏧᏃᏪᎳᏅ ᏫᏚᏂᏅᏗ ᎠᎴ ᎤᏃᏪᎶᏗ ᏂᎦᎵᏍᏔᏅᏍᎬᎢ.
ᏓᎿᏩ ᎤᎵᏍᏆᏙᎾ ᎤᎴᏅᎮ ᏙᏳ ᎨᏒ ᏚᎸᏫᏍᏓᏁᎲ ᏕᎪᏢᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ. ᎤᎴᏅᎮ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬ ᎦᏁᎬᎢ. ᏁᎵᏍᎪ ᏑᏓᎵ ᎢᏳᏓᎴᎩ ᎦᏁᏍᏗ ᏚᏬᏪᎳᏁᎢ. ᎤᏍᏗ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏥ, ᎠᏲᎦ ᏧᏙᎢᏓ, ᎠᎯᏓ ᎤᏕᎶᏆᎡᎢ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏣᎳᎩ. ᎤᏎᎮᎴ ᏔᎵᏁ ᎠᎾᏟᏅᏢ, ᏣᏥ Lowery, ᏙᏱᏗᏝ ᏭᏎᎮᎴ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᏲᎦ, ᏅᏊ ᏅᏛᏛᏁᎢ ᎪᎰᏍᏗ ᏣᏥ. ᏏᏉᏯ ᎤᏬᏪᎳᏁ ᎤᏬᎭᎵᏴᏓ ᏅᏊᎴ ᎤᏛᏛᏁᎢ ᎠᏲᎦ ᎤᎪᎵᏰᏗᎢ. ᎤᏍᏗᏰᏔᏁ ᏣᏥ ᎠᏂᏐᎢ ᏴᏫ ᏧᏎᎮᏗ ᏂᎬᏁᎲ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬᎢ. ᏁᎳᏚ ᏌᏊᏦᏁ, ᎤᎾᏠᏯᏍᏔᏁ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᏟ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏅᏔᏁ ᏗᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ.
ᏏᏉᏯ ᏃᏊᎴ ᎤᏓᏅᏎ ᏭᏕᎵᎬ ᏗᏝ, ᏲᏁᎬ ᏙᏧᏙᎥ ᏭᎶᏎᎢ. [[ᎠᎹᎭ ᎠᎹ]] ᎦᎶᏗᏍᎨ ᎤᏔᎾ
ᏧᎳᏍᎩᎢ. ᏳᎧᏲᏌ ᎠᎹ ᎠᏘᏯᏍᎨ ᎠᎹ, ᏃᏊ ᏫᎦᎾᏕᎨᎢ. ᏁᎳᏚ ᏅᎩᏦᏁ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎢᏤ ᎢᏦᏓ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎤᏃᏢᏁ ᎤᏯᏟᏗ. ᎣᏂᏊᏳᏍᏗ ᎤᏅᎪᏤ ᏗᎦᎴᏔᏅ, ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅ, ᎤᎿ ᎥᏍᏊ ᎦᏚᎲ. ᏁᎳᏚ-ᏧᏁᎵᏦᏁ ᏣᎦᏟᎶᏍᏔᏅ ᎤᏂᏑᏫᏎ ᏩᏒᏓᏂ ᏩᏂᎦᏛ ᏧᏄᎦᏙᏗ ᎨᏥᎢᎸᏍᏗ ᏲᏁᎬ ᎤᎦᎳᎰᎹ ᏗᏝ.
ᎠᏂᏍᏆᏂ ᏗᏁᎲ ᏗᏝ, ᎢᎦᏓ [[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᎿ ᏥᏭᏂᎶᏒ ᏓᏲᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᏧᏩᏂ ᎤᏲᎱᏒ [[1843|ᏧᏁᎳᏚ
ᏅᏍᎪ ᏦᎢ]] ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ. Ꮭ ᎩᎶ ᏳᏅᏔ ᎤᎿᎢ ᎦᏂᏌᎲᎢ.
== ᎤᏕᏅ ᎠᎴ ᎢᎬᏱ ᎥᎴᏂᏙᎲ ==
ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᏀᎾᎢ ᎠᎴ ᎢᏳ ᎢᎪᎯ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎤᎾᏅᏛ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ Ꮭ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎪᏪᎸ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᏚᏍᏗ. ᎠᏩᏒᏗᏱ ᎠᎴ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎾᎥᎢ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᏀᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎠᏰᎵ 1760 ᎠᎴ 1776. ᏥᏄᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᏀᎾᎢ ᎤᏕᏅ, ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ ᏀᎾ ᎯᎸᏢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᎦᎾᏭ Atlantic]] ᎠᎴ [[ᎤᎦᎾᏭ ᎠᏰᎵ]] ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎯᎠ [[ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ]]. [[ᏧᏠᎯᏍᏗ Mooney]], ᏧᏓᏃᏣᎵ ᎠᎴ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ, ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᎪᎱᏍᏗ ᎠᎾᏓᏛᏂ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᏁᎬᎢ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᎤᏂᏩᏒ ᎤᏤᎵ ᎢᎬᏱ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏚᎲ [[Tuskegee]], [[ᏖᎾᏏ]].
ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᏏᏉᏯ ᎠᎴ Sikwâ'yǐ ᎨᏒᎢ ᎤᏬᎯᏳᏅ ᎾᏍᏋ ᏗᎫᎪᏔᏅ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎧᏁᏨ ᏏᏆ ''ᏏᏆ'' ᎦᏛᎬᎢ "[[ᏏᏆ]]". ᎪᎯ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᏩᏎᎸᎯ ᎠᏛᏍᎩ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᎠᏥᏐᏅᏅ Ꮎ ᎠᎦᏍᎦᏂ ᏏᏉᏯ [[ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ]].
ᎤᏤᎵ ᏧᏂᏥ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᎾᏅᏛ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏙᏣᎸᏅ ᎯᎠ [[ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ]]. Mooney ᎧᏃᎮᎭ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ ᎤᏓᏠᎩᏴ ᏣᎳᎩ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ]]. ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᏳᏍᏗᏊ [[ᎤᏁᎬ]] ᎠᎴ ᎢᎦᏛ-ᎤᏁᎬ ᎠᎴ ᎢᎦᏛ [[ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ]]. ᏙᏧᏓᎴᏅ ᏚᏓᎴᎿᎥ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᏠᏱ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ, ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ (ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ Mooney) ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ [[ᎤᏭᏯᏔᏅ ᏓᎾᏘᏍᎩ]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏪᏥ [[Christopher Gist|Christopher ᎠᎴᏂᏙᎲ]], [[ᎠᏯᏩᏍᏗ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ [[ᏣᏥ ᏬᏏᏓᏂ]].
ᎯᎠ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎧᏁᎬ [[ᎩᎵᏏ (ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ)|ᎩᎵᏏ]] ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᏋ ᎠᏓᏎᎮᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎨᏒᎩ ᏚᏲᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ. ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎤᏓᎷᎸ 1809, ᏏᏉᏯ ᎤᏓᏅᏒ ᎯᎠ [[ᏫᎵ ᎦᏚᎲ]] Alabama. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅ ᎤᏤᎵ ᏗᏓᏁᏟᏴᎡᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᏍᏗ ᎤᏪᏴ ᏓᏄᏩ]] ᎠᏰᎵ 1813 ᎠᎴ 1814 ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ [[ᎩᎦᎨ ᎦᎾᏍᏓ]]. ᎢᏳᏃ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ, ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᏅᏏᎾᏒ ᏰᎵᏇ ᎤᎭ ᎢᏧᎳᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏓᎾᏟᎲ ᎤᏩᏌᏊ.
== "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ" ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ==
[[File:Cherokee-syllabary.svg|thumb|left|150px|ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᏦᎢ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎢᏧᎳ ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ ''ᏣᎳᎩ'' ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ "ᏣᎳᎩ."]]
ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ, ᏏᏉᏯ ᏂᎦᏛ ᎤᏠᏱᎭ ᎬᏙᏗ ᎤᏍᏗ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ [[ᏗᏓᏙᎳᏤᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎡᏍᎦᏂ. ᎢᏳᏓᎵᎭ, ᎯᎠ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏕᏲᏅ ᎾᎥᎢ ᎤᎾᏤᎵ [[ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ]], ᏩᏎᎯᎲᎢ ᎤᎾᏤᎵ ᏓᎾᏓᏛᎪᏗᏍᎬ ᏥᏄᏍᏗ "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ". ᏴᏩᏚᏫᏛ [[1809]], ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏗ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]].
ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏁᎶᏗᏍᎩ ᎪᏢᏗ [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ]], ᏏᏉᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎠᏯᏔᏍᏗ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ ᎾᏀᎢ [[ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ]] ᎠᎴ ᎪᏢᏗ ᏌᏊ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ [[ᎪᏪᎵ]]. ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎢᎬᏁᏗ ᎯᎠ [[ᎶᎻ ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]] ᎠᎴ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ ᎯᎠ [[Cyrillic ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]], ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅᎯ 85 [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ]] ᎢᏯᏓᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ. ᎪᎯ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎩᏒᎩ ᏏᏉᏯ 12 ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎧᎵᏬᎯ.
ᏀᎾᎢ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᎦᏛ ᎤᏝᏏᏛ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᎾᏍᎩᏴᏫ ᏣᎳᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏧᎬᏩᎶᏗᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏗᏁᏝᎾ, ᏏᏉᏯ ᏚᏕᏲᏅᎩ ᎤᏤᎵ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏴ ᎠᏲᎧ ᎯᎳᎪ [[ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ]] ᎠᎴ ᎪᏪᎶᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ. ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎢᏤ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ, ᏏᏉᏯ ᎠᏁᎳᏛᏅ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ [[ᏅᏬᏘ ᎠᎾᏏᎦᏯ]] ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏍᏋ ᎠᎵᏖᎸᏗ ᎾᎥᎢ ᎠᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᎴᏂᏙᎲ [[ᏄᏩᎾᏅ]] ᎾᎥᎢ ᎤᏐᏅᎢ [[ᎠᏓᏅᏙ]]. ᏏᏉᏯ ᏭᎵᏍᏆᏛ ᎪᎯᏳᏔᏅ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᏟᏏᏍᎬ [[Chickamaugan]] [[ᏓᏄᏩ ᎠᎾᎵᎯ]]. ᏄᎵᏍᏛ ᏗᏤᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎠᏰᏍᏛᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎧᎵᎢᎲ [[ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ]]ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏕᎶᏆᏍᏗ ᎯᎠ ᎢᏤ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎾᎥᎢ 1823 ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎵ ᎬᏙᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎯᎠ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825.
== ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ ᎤᏗᏗᏢ ᏭᏕᎵᎬ ==
ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825, ᏏᏉᏯ ᎠᎢᏒᎩ ᎯᎠ ᎢᏤ ᏣᎳᎩ ᏀᎾ ᎨᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏲᏩᏁᎬ]]. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᏫᏒᏗ ᎦᎸᎳᏗᏢ [[ᎪᏢᏅᎥᏍᎩ]] ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᎠᎹ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᏕᏕᏲᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏂᎥᏇ ᎦᎪ ᎤᎷᏨᎩ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ. ᎭᏫᎾᏗᏢ 1828, ᏏᏉᏯ ᎥᎢᏒᎢ [[ᏬᏏᏓᏂ, D.C.]] ᏥᏄᏍᏗ ᎢᎦᏛ [[ᎦᏅᏍᎨᏂ]] ᏗᏓᏁᏤᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎣᎦᎳᎰᎻ]].
ᎤᏤᎵ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎠᏲᎸᎯ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏀᎢ ᏚᏓᏂᏴᏒ ᎬᏙᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏐᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏴᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᎾᏠᏍᎦ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎪᏢᏗ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᎬᏩᎾᏓᎴᎩ ᎬᏙᏗ ᏄᎾᏛᏅ ᏂᎦᏛ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎬᏙᏗ ᎪᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᏓᏅᏛ, ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᎥᎢᏒᎢ ᎡᏍᎦᏂ ᎡᏙᎠ ᎢᎦ [[ᎡᏩᏐᎾ]] ᎠᎴ [[ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]] ᎤᎪᎲᎢ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏀᎾᎢ.
ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏟᏐᏗᎩ, ᏏᏉᏯ ᎠᏍᎩᏓᏒᎯ ᎥᎪᏩᏘᏍᎬ ᎯᎠ ᎡᏆ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎵᎪᏗ. ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏀᎾ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎤᎪᎲᎢ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᎤᏓᏅᏒ [[ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ]] Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏲᎱᏒ ᎠᏰᎵ 1843 ᎠᎴ 1845.
== ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏓᎪᏍᎬ ==
* ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᎯᎠ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏢᏃ ᏏᏉᏯ ᎠᏰᎲ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏁᏟᏴᏓ ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1851. ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏬᎯᏳᏔᏅ ᎯᎠ ᏗᏌᏊ ᎤᎾᎵᎪᎯ, Ꮎ ᎡᏍᎦᏂ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ [[Sequoyah County|ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ]].
* ᎯᎠ [[Sequoia]] ᏡᎬ ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎥᏊ ᏁᎵᏒ ᎾᏍᏋ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ (ᎠᎪᏩᏛᏗ, ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏄᎵᏍᏛ, ᎯᎠ [[OED]]). ᎢᎦᏛ ᏩᎶᎠ ᎤᎭ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ ᎪᎯ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᏛᏗ {{verify source}}.
* ᎯᎠ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ [[State of Sequoyah|ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏏᏉᏯ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏓᎪᎥᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏤᎵ ᎠᏥᎸᏉᏗ.
* [[Sequoyah High School (Oklahoma)|ᏏᏉᏯ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ (ᎣᎦᎳᎰᎻ)]] ᎨᏒᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏥᏍᏆᏂᎪᏛ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
* [[Sequoyah Research Center|ᏏᏉᏯ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ]] ᎨᏒᎢ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎬᏙᏗ ᏓᏓᏂᏟᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏁᎵᏒ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᏄᏍᏗᏓᏅ.
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
* [https://web.archive.org/web/20150322051150/http://www.wcu.edu/library/DigitalCollections/CherokeePhoenix/Vol1/no24/pg2col1a-2a.htm Invention of the Cherokee Alphabet] ᎦᎴᏴᏔᏅᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ''ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ''
* [http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v008/v008p149.html The Life and Work of Sequoyah; ''Chronicles of ᎣᎦᎳᎰᎹ'']
* [https://web.archive.org/web/20071116005904/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-618&sug=y Sequoyah] (ᎢᏤ ᏣᏥᏱ ᎥᎦᏔᎲᎢ)
* [https://web.archive.org/web/20130525025210/http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v015/v015p003.html The Father of Sequoyah: Nathaniel Gist; ''Chronicles of Oklahoma'']
* [https://web.archive.org/web/20170530113616/http://www.tiro.com/syllabics/Cherokee/Sequoyah.html Sequoyah] ᏂᏛᎴᏅᏓ Tiro ᏗᎦᎪᏗ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ
* [https://web.archive.org/web/20080827223400/http://ngeorgia.com/people/sequoyah.html Sequoyah (aka George Gist), a ᏧᏴᏢ ᏣᏥᏱ Notable]
* [http://www.cherokee.org ᏣᎳᎩᎯ ᎠᎹᏰᎵ]
[[Category:1767 births]]
[[Category:1843 ᏗᏲᎱᎯᏍᏗ]]
[[Category:ᎠᏂᏣᎳᎩ]]
[[Category:Machine-translated articles]]
[[Category:To be checked]]
d6k78o5lvoudbzb0kcr2x2pcofh002v
51546
51522
2026-05-02T22:40:32Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51546
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sequoyah.jpg|thumb|right|250px|''Se-quo-yah'', ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ, [[ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ''ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ'', McKinney ᎠᎴ ᎦᎳᏅᏛ, [[1856]]. ᎪᎯ ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏗᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎦᎶᏁᏛ ᎾᎥᎢ [[ᏣᎵ ᏥᏍᏆ ᎤᎬᏫᏳᎯ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[1828]].]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' (ᏍᏏᏉᏯ ''Ssiquoya'' ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏣᎳᎩ]]) (ca. 1767 – ᎫᏰᏉᏂ ᎠᎴ ᎦᎶᏂ 1843), ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ '''ᏣᏥ ᎢᏰᎵᏍᏗ''', '''ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ''' ᎠᎴ '''ᎠᎴᏂᏙᎲ''', ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎦᎪ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ]], ᎯᎠ ᎢᏴ ᎠᏓᏠᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏀᎾᎢ ᏀᎾ ᎯᎠ [[ᏙᎪᏩᎸ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ]]. God bless America
ᎾᎥ ᏔᎾᏏ ᏛᏍᎩᏥ ᏙᏧᏙᎥ ᎦᏚᎲ, ᎤᎿ ᎨᏎ ᎤᎨᏓᎵᏴ ᏕᎨᎦᏨᏍᏔᏁ ᎠᏣᎳᎩ ᎤᎬᏩᏳᎯ
ᎤᏪᏥ, ᏭᏖ, ᏃᏊᎴ ᏅᏕᏂᎵ ᎩᏍᏗ. ᏗᎦᏁᎦ ᏗᎦᎾᏕᎩ ᎨᏎ ᏅᏕᏂᎵ. ᏭᏕᏁ ᏏᏉᏯ ᎦᎵᏆᏚ ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎦᎵᏉᎩ ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ.
ᎠᏲᏟ ᏥᎨᏎ ᎤᏓᏂᏰ ᏔᎾᏏ ᎤᎾᎴᏅ ᎠᏂᏲᏁᎦ ᏭᏂᎥ. ᏣᏥᏱ ᏗᏝ ᏭᏓᏅᏎ ᏭᏕᎶᏆᎡ
ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏅᏍᎬ ᎠᏕᎳ ᎤᏁᎦ ᎢᎬᏗᏍᎬ. ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏩᏎ ᎤᏬᏢᏅ, ᎠᏥᏁᏍᏓ ᏁᎴ ᏏᏉᏯ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᎤᏬᏢᏅᏅ ᎦᎾᏕᎬ. ᎤᏚᎸᎮ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏏᏉᏯ. ᎠᏎᏃ Ꮭ ᏯᎦᏔᎮ ᎤᏬᏪᎶᏗ. ᎪᏟᎩ ᎨᏎ ᎤᏪᎿᎢ ᎠᏍᎦᏯ ᏗᎦᎶᎩᏍᎩ. ᏣᎵ ᏧᏙᎢᏓ ᎥᏍᎩᏃ ᎤᏎᎮᎴ ᏲᏁᎦ ᎢᎬᏗ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎳᎾ. ᎾᎯᏳ, ᏁᎳᏚ-ᏐᏁᎳ ᎤᎴᏅᎮ ᎠᏓᏅᏕᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ.
ᎤᏓᏅᏒ ᎠᎳᏆᎹ ᏗᏝ ᏬᎶᏒᎢ. ᏭᏖᎳᏕ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏲᏍᎩ ᎠᎾᏟᎲ ᎤᎾᏙᏢᏒᎢ. ᎾᎯᏳ ᏓᎿᏩ ᎠᏍᏆᎵᏍᎬ ᎤᏕᎳᎰᏎ ᏂᎦᎥ ᎦᎷᎶᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ. ᎬᏩᎵᏨ ᎨᎡ ᏙᏧᏁᏅᏒ ᏗᎪᏪᎵ ᏧᏃᏪᎳᏅ ᏫᏚᏂᏅᏗ ᎠᎴ ᎤᏃᏪᎶᏗ ᏂᎦᎵᏍᏔᏅᏍᎬᎢ.
ᏓᎿᏩ ᎤᎵᏍᏆᏙᎾ ᎤᎴᏅᎮ ᏙᏳ ᎨᏒ ᏚᎸᏫᏍᏓᏁᎲ ᏕᎪᏢᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ. ᎤᎴᏅᎮ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬ ᎦᏁᎬᎢ. ᏁᎵᏍᎪ ᏑᏓᎵ ᎢᏳᏓᎴᎩ ᎦᏁᏍᏗ ᏚᏬᏪᎳᏁᎢ. ᎤᏍᏗ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏥ, ᎠᏲᎦ ᏧᏙᎢᏓ, ᎠᎯᏓ ᎤᏕᎶᏆᎡᎢ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏣᎳᎩ. ᎤᏎᎮᎴ ᏔᎵᏁ ᎠᎾᏟᏅᏢ, ᏣᏥ Lowery, ᏙᏱᏗᏝ ᏭᏎᎮᎴ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᏲᎦ, ᏅᏊ ᏅᏛᏛᏁᎢ ᎪᎰᏍᏗ ᏣᏥ. ᏏᏉᏯ ᎤᏬᏪᎳᏁ ᎤᏬᎭᎵᏴᏓ ᏅᏊᎴ ᎤᏛᏛᏁᎢ ᎠᏲᎦ ᎤᎪᎵᏰᏗᎢ. ᎤᏍᏗᏰᏔᏁ ᏣᏥ ᎠᏂᏐᎢ ᏴᏫ ᏧᏎᎮᏗ ᏂᎬᏁᎲ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬᎢ. ᏁᎳᏚ ᏌᏊᏦᏁ, ᎤᎾᏠᏯᏍᏔᏁ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᏟ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏅᏔᏁ ᏗᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ.
ᏏᏉᏯ ᏃᏊᎴ ᎤᏓᏅᏎ ᏭᏕᎵᎬ ᏗᏝ, ᏲᏁᎬ ᏙᏧᏙᎥ ᏭᎶᏎᎢ. [[ᎠᎹᎭ ᎠᎹ]] ᎦᎶᏗᏍᎨ ᎤᏔᎾ
ᏧᎳᏍᎩᎢ. ᏳᎧᏲᏌ ᎠᎹ ᎠᏘᏯᏍᎨ ᎠᎹ, ᏃᏊ ᏫᎦᎾᏕᎨᎢ. ᏁᎳᏚ ᏅᎩᏦᏁ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎢᏤ ᎢᏦᏓ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎤᏃᏢᏁ ᎤᏯᏟᏗ. ᎣᏂᏊᏳᏍᏗ ᎤᏅᎪᏤ ᏗᎦᎴᏔᏅ, ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅ, ᎤᎿ ᎥᏍᏊ ᎦᏚᎲ. ᏁᎳᏚ-ᏧᏁᎵᏦᏁ ᏣᎦᏟᎶᏍᏔᏅ ᎤᏂᏑᏫᏎ ᏩᏒᏓᏂ ᏩᏂᎦᏛ ᏧᏄᎦᏙᏗ ᎨᏥᎢᎸᏍᏗ ᏲᏁᎬ ᎤᎦᎳᎰᎹ ᏗᏝ.
ᎠᏂᏍᏆᏂ ᏗᏁᎲ ᏗᏝ, ᎢᎦᏓ [[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᎿ ᏥᏭᏂᎶᏒ ᏓᏲᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᏧᏩᏂ ᎤᏲᎱᏒ [[1843|ᏧᏁᎳᏚ
ᏅᏍᎪ ᏦᎢ]] ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ. Ꮭ ᎩᎶ ᏳᏅᏔ ᎤᎿᎢ ᎦᏂᏌᎲᎢ.
== ᎤᏕᏅ ᎠᎴ ᎢᎬᏱ ᎥᎴᏂᏙᎲ ==
ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᏀᎾᎢ ᎠᎴ ᎢᏳ ᎢᎪᎯ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎤᎾᏅᏛ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ Ꮭ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎪᏪᎸ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᏚᏍᏗ. ᎠᏩᏒᏗᏱ ᎠᎴ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎾᎥᎢ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᏀᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎠᏰᎵ 1760 ᎠᎴ 1776. ᏥᏄᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᏀᎾᎢ ᎤᏕᏅ, ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ ᏀᎾ ᎯᎸᏢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᎦᎾᏭ Atlantic]] ᎠᎴ [[ᎤᎦᎾᏭ ᎠᏰᎵ]] ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎯᎠ [[ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ]]. [[ᏧᏠᎯᏍᏗ Mooney]], ᏧᏓᏃᏣᎵ ᎠᎴ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ, ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᎪᎱᏍᏗ ᎠᎾᏓᏛᏂ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᏁᎬᎢ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᎤᏂᏩᏒ ᎤᏤᎵ ᎢᎬᏱ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏚᎲ [[Tuskegee]], [[ᏖᎾᏏ]].
ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᏏᏉᏯ ᎠᎴ Sikwâ'yǐ ᎨᏒᎢ ᎤᏬᎯᏳᏅ ᎾᏍᏋ ᏗᎫᎪᏔᏅ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎧᏁᏨ ᏏᏆ ''ᏏᏆ'' ᎦᏛᎬᎢ "[[ᏏᏆ]]". ᎪᎯ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᏩᏎᎸᎯ ᎠᏛᏍᎩ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᎠᏥᏐᏅᏅ Ꮎ ᎠᎦᏍᎦᏂ ᏏᏉᏯ [[ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ]].
ᎤᏤᎵ ᏧᏂᏥ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᎾᏅᏛ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏙᏣᎸᏅ ᎯᎠ [[ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ]]. Mooney ᎧᏃᎮᎭ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ ᎤᏓᏠᎩᏴ ᏣᎳᎩ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ]]. ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᏳᏍᏗᏊ [[ᎤᏁᎬ]] ᎠᎴ ᎢᎦᏛ-ᎤᏁᎬ ᎠᎴ ᎢᎦᏛ [[ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ]]. ᏙᏧᏓᎴᏅ ᏚᏓᎴᎿᎥ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᏠᏱ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ, ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ (ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ Mooney) ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ [[ᎤᏭᏯᏔᏅ ᏓᎾᏘᏍᎩ]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏪᏥ [[Christopher Gist|Christopher ᎠᎴᏂᏙᎲ]], [[ᎠᏯᏩᏍᏗ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ [[ᏣᏥ ᏬᏏᏓᏂ]].
ᎯᎠ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎧᏁᎬ [[ᎩᎵᏏ (ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ)|ᎩᎵᏏ]] ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᏋ ᎠᏓᏎᎮᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎨᏒᎩ ᏚᏲᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ. ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎤᏓᎷᎸ 1809, ᏏᏉᏯ ᎤᏓᏅᏒ ᎯᎠ [[ᏫᎵ ᎦᏚᎲ]] Alabama. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅ ᎤᏤᎵ ᏗᏓᏁᏟᏴᎡᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᏍᏗ ᎤᏪᏴ ᏓᏄᏩ]] ᎠᏰᎵ 1813 ᎠᎴ 1814 ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ [[ᎩᎦᎨ ᎦᎾᏍᏓ]]. ᎢᏳᏃ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ, ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᏅᏏᎾᏒ ᏰᎵᏇ ᎤᎭ ᎢᏧᎳᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏓᎾᏟᎲ ᎤᏩᏌᏊ.
== "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ" ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ==
[[File:Cherokee-syllabary.svg|thumb|left|150px|ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᏦᎢ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎢᏧᎳ ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ ''ᏣᎳᎩ'' ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ "ᏣᎳᎩ."]]
ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ, ᏏᏉᏯ ᏂᎦᏛ ᎤᏠᏱᎭ ᎬᏙᏗ ᎤᏍᏗ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ [[ᏗᏓᏙᎳᏤᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎡᏍᎦᏂ. ᎢᏳᏓᎵᎭ, ᎯᎠ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏕᏲᏅ ᎾᎥᎢ ᎤᎾᏤᎵ [[ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ]], ᏩᏎᎯᎲᎢ ᎤᎾᏤᎵ ᏓᎾᏓᏛᎪᏗᏍᎬ ᏥᏄᏍᏗ "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ". ᏴᏩᏚᏫᏛ [[1809]], ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏗ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]].
ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏁᎶᏗᏍᎩ ᎪᏢᏗ [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ]], ᏏᏉᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎠᏯᏔᏍᏗ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ ᎾᏀᎢ [[ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ]] ᎠᎴ ᎪᏢᏗ ᏌᏊ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ [[ᎪᏪᎵ]]. ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎢᎬᏁᏗ ᎯᎠ [[ᎶᎻ ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]] ᎠᎴ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ ᎯᎠ [[Cyrillic ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]], ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅᎯ 85 [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ]] ᎢᏯᏓᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ. ᎪᎯ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎩᏒᎩ ᏏᏉᏯ 12 ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎧᎵᏬᎯ.
ᏀᎾᎢ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᎦᏛ ᎤᏝᏏᏛ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᎾᏍᎩᏴᏫ ᏣᎳᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏧᎬᏩᎶᏗᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏗᏁᏝᎾ, ᏏᏉᏯ ᏚᏕᏲᏅᎩ ᎤᏤᎵ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏴ ᎠᏲᎧ ᎯᎳᎪ [[ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ]] ᎠᎴ ᎪᏪᎶᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ. ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎢᏤ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ, ᏏᏉᏯ ᎠᏁᎳᏛᏅ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ [[ᏅᏬᏘ ᎠᎾᏏᎦᏯ]] ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏍᏋ ᎠᎵᏖᎸᏗ ᎾᎥᎢ ᎠᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᎴᏂᏙᎲ [[ᏄᏩᎾᏅ]] ᎾᎥᎢ ᎤᏐᏅᎢ [[ᎠᏓᏅᏙ]]. ᏏᏉᏯ ᏭᎵᏍᏆᏛ ᎪᎯᏳᏔᏅ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᏟᏏᏍᎬ [[Chickamaugan]] [[ᏓᏄᏩ ᎠᎾᎵᎯ]]. ᏄᎵᏍᏛ ᏗᏤᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎠᏰᏍᏛᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎧᎵᎢᎲ [[ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ]]ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏕᎶᏆᏍᏗ ᎯᎠ ᎢᏤ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎾᎥᎢ 1823 ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎵ ᎬᏙᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎯᎠ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825.
== ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ ᎤᏗᏗᏢ ᏭᏕᎵᎬ ==
ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825, ᏏᏉᏯ ᎠᎢᏒᎩ ᎯᎠ ᎢᏤ ᏣᎳᎩ ᏀᎾ ᎨᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏲᏩᏁᎬ]]. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᏫᏒᏗ ᎦᎸᎳᏗᏢ [[ᎪᏢᏅᎥᏍᎩ]] ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᎠᎹ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᏕᏕᏲᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏂᎥᏇ ᎦᎪ ᎤᎷᏨᎩ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ. ᎭᏫᎾᏗᏢ 1828, ᏏᏉᏯ ᎥᎢᏒᎢ [[ᏬᏏᏓᏂ, D.C.]] ᏥᏄᏍᏗ ᎢᎦᏛ [[ᎦᏅᏍᎨᏂ]] ᏗᏓᏁᏤᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎣᎦᎳᎰᎻ]].
ᎤᏤᎵ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎠᏲᎸᎯ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏀᎢ ᏚᏓᏂᏴᏒ ᎬᏙᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏐᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏴᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᎾᏠᏍᎦ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎪᏢᏗ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᎬᏩᎾᏓᎴᎩ ᎬᏙᏗ ᏄᎾᏛᏅ ᏂᎦᏛ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎬᏙᏗ ᎪᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᏓᏅᏛ, ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᎥᎢᏒᎢ ᎡᏍᎦᏂ ᎡᏙᎠ ᎢᎦ [[ᎡᏩᏐᎾ]] ᎠᎴ [[ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]] ᎤᎪᎲᎢ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏀᎾᎢ.
ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏟᏐᏗᎩ, ᏏᏉᏯ ᎠᏍᎩᏓᏒᎯ ᎥᎪᏩᏘᏍᎬ ᎯᎠ ᎡᏆ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎵᎪᏗ. ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏀᎾ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎤᎪᎲᎢ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᎤᏓᏅᏒ [[ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ]] Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏲᎱᏒ ᎠᏰᎵ 1843 ᎠᎴ 1845.
== ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏓᎪᏍᎬ ==
* ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᎯᎠ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏢᏃ ᏏᏉᏯ ᎠᏰᎲ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏁᏟᏴᏓ ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1851. ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏬᎯᏳᏔᏅ ᎯᎠ ᏗᏌᏊ ᎤᎾᎵᎪᎯ, Ꮎ ᎡᏍᎦᏂ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ [[Sequoyah County|ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ]].
* ᎯᎠ [[Sequoia]] ᏡᎬ ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎥᏊ ᏁᎵᏒ ᎾᏍᏋ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ (ᎠᎪᏩᏛᏗ, ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏄᎵᏍᏛ, ᎯᎠ [[OED]]). ᎢᎦᏛ ᏩᎶᎠ ᎤᎭ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ ᎪᎯ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᏛᏗ {{verify source}}.
* ᎯᎠ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ [[State of Sequoyah|ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏏᏉᏯ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏓᎪᎥᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏤᎵ ᎠᏥᎸᏉᏗ.
* [[Sequoyah High School (Oklahoma)|ᏏᏉᏯ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ (ᎣᎦᎳᎰᎻ)]] ᎨᏒᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏥᏍᏆᏂᎪᏛ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
* [[Sequoyah Research Center|ᏏᏉᏯ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ]] ᎨᏒᎢ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎬᏙᏗ ᏓᏓᏂᏟᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏁᎵᏒ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᏄᏍᏗᏓᏅ.
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
* [https://web.archive.org/web/20150322051150/http://www.wcu.edu/library/DigitalCollections/CherokeePhoenix/Vol1/no24/pg2col1a-2a.htm Invention of the Cherokee Alphabet] ᎦᎴᏴᏔᏅᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ''ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ''
* [http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v008/v008p149.html The Life and Work of Sequoyah; ''Chronicles of ᎣᎦᎳᎰᎹ'']
* [https://web.archive.org/web/20071116005904/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-618&sug=y Sequoyah] (ᎢᏤ ᏣᏥᏱ ᎥᎦᏔᎲᎢ)
* [https://web.archive.org/web/20130525025210/http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v015/v015p003.html The Father of Sequoyah: Nathaniel Gist; ''Chronicles of Oklahoma'']
* [https://web.archive.org/web/20170530113616/http://www.tiro.com/syllabics/Cherokee/Sequoyah.html Sequoyah] ᏂᏛᎴᏅᏓ Tiro ᏗᎦᎪᏗ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ
* [https://web.archive.org/web/20080827223400/http://ngeorgia.com/people/sequoyah.html Sequoyah (aka George Gist), a ᏧᏴᏢ ᏣᏥᏱ Notable]
* [http://www.cherokee.org ᏣᎳᎩᎯ ᎠᎹᏰᎵ]
[[Category:1767 births]]
[[Category:1843 ᏗᏲᎱᎯᏍᏗ]]
[[Category:ᎠᏂᏣᎳᎩ]]
[[Category:Machine-translated articles]]
[[Category:To be checked]]
sekjikhuey6l99i5pvx1k4pc591ibfw
51576
51546
2026-05-02T22:53:20Z
Canyouseedis
31715
Removed abhorrent vandalism.
51576
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sequoyah.jpg|thumb|right|250px|''Se-quo-yah'', ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ, [[ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ''ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ'', McKinney ᎠᎴ ᎦᎳᏅᏛ, [[1856]]. ᎪᎯ ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏗᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎦᎶᏁᏛ ᎾᎥᎢ [[ᏣᎵ ᏥᏍᏆ ᎤᎬᏫᏳᎯ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[1828]].]]
ᏍᏏᏉᏯ ''Ssiquoya'' ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏣᎳᎩ]]) (ca. 1767 – ᎫᏰᏉᏂ ᎠᎴ ᎦᎶᏂ 1843), ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ '''ᏣᏥ ᎢᏰᎵᏍᏗ''', '''ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ''' ᎠᎴ '''ᎠᎴᏂᏙᎲ''', ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎦᎪ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ]], ᎯᎠ ᎢᏴ ᎠᏓᏠᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏀᎾᎢ ᏀᎾ ᎯᎠ [[ᏙᎪᏩᎸ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ]]. God bless America
ᎾᎥ ᏔᎾᏏ ᏛᏍᎩᏥ ᏙᏧᏙᎥ ᎦᏚᎲ, ᎤᎿ ᎨᏎ ᎤᎨᏓᎵᏴ ᏕᎨᎦᏨᏍᏔᏁ ᎠᏣᎳᎩ ᎤᎬᏩᏳᎯ
ᎤᏪᏥ, ᏭᏖ, ᏃᏊᎴ ᏅᏕᏂᎵ ᎩᏍᏗ. ᏗᎦᏁᎦ ᏗᎦᎾᏕᎩ ᎨᏎ ᏅᏕᏂᎵ. ᏭᏕᏁ ᏏᏉᏯ ᎦᎵᏆᏚ ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎦᎵᏉᎩ ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ.
ᎠᏲᏟ ᏥᎨᏎ ᎤᏓᏂᏰ ᏔᎾᏏ ᎤᎾᎴᏅ ᎠᏂᏲᏁᎦ ᏭᏂᎥ. ᏣᏥᏱ ᏗᏝ ᏭᏓᏅᏎ ᏭᏕᎶᏆᎡ
ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏅᏍᎬ ᎠᏕᎳ ᎤᏁᎦ ᎢᎬᏗᏍᎬ. ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏩᏎ ᎤᏬᏢᏅ, ᎠᏥᏁᏍᏓ ᏁᎴ ᏏᏉᏯ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᎤᏬᏢᏅᏅ ᎦᎾᏕᎬ. ᎤᏚᎸᎮ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏏᏉᏯ. ᎠᏎᏃ Ꮭ ᏯᎦᏔᎮ ᎤᏬᏪᎶᏗ. ᎪᏟᎩ ᎨᏎ ᎤᏪᎿᎢ ᎠᏍᎦᏯ ᏗᎦᎶᎩᏍᎩ. ᏣᎵ ᏧᏙᎢᏓ ᎥᏍᎩᏃ ᎤᏎᎮᎴ ᏲᏁᎦ ᎢᎬᏗ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎳᎾ. ᎾᎯᏳ, ᏁᎳᏚ-ᏐᏁᎳ ᎤᎴᏅᎮ ᎠᏓᏅᏕᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ.
ᎤᏓᏅᏒ ᎠᎳᏆᎹ ᏗᏝ ᏬᎶᏒᎢ. ᏭᏖᎳᏕ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏲᏍᎩ ᎠᎾᏟᎲ ᎤᎾᏙᏢᏒᎢ. ᎾᎯᏳ ᏓᎿᏩ ᎠᏍᏆᎵᏍᎬ ᎤᏕᎳᎰᏎ ᏂᎦᎥ ᎦᎷᎶᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ. ᎬᏩᎵᏨ ᎨᎡ ᏙᏧᏁᏅᏒ ᏗᎪᏪᎵ ᏧᏃᏪᎳᏅ ᏫᏚᏂᏅᏗ ᎠᎴ ᎤᏃᏪᎶᏗ ᏂᎦᎵᏍᏔᏅᏍᎬᎢ.
ᏓᎿᏩ ᎤᎵᏍᏆᏙᎾ ᎤᎴᏅᎮ ᏙᏳ ᎨᏒ ᏚᎸᏫᏍᏓᏁᎲ ᏕᎪᏢᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ. ᎤᎴᏅᎮ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬ ᎦᏁᎬᎢ. ᏁᎵᏍᎪ ᏑᏓᎵ ᎢᏳᏓᎴᎩ ᎦᏁᏍᏗ ᏚᏬᏪᎳᏁᎢ. ᎤᏍᏗ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏥ, ᎠᏲᎦ ᏧᏙᎢᏓ, ᎠᎯᏓ ᎤᏕᎶᏆᎡᎢ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏣᎳᎩ. ᎤᏎᎮᎴ ᏔᎵᏁ ᎠᎾᏟᏅᏢ, ᏣᏥ Lowery, ᏙᏱᏗᏝ ᏭᏎᎮᎴ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᏲᎦ, ᏅᏊ ᏅᏛᏛᏁᎢ ᎪᎰᏍᏗ ᏣᏥ. ᏏᏉᏯ ᎤᏬᏪᎳᏁ ᎤᏬᎭᎵᏴᏓ ᏅᏊᎴ ᎤᏛᏛᏁᎢ ᎠᏲᎦ ᎤᎪᎵᏰᏗᎢ. ᎤᏍᏗᏰᏔᏁ ᏣᏥ ᎠᏂᏐᎢ ᏴᏫ ᏧᏎᎮᏗ ᏂᎬᏁᎲ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬᎢ. ᏁᎳᏚ ᏌᏊᏦᏁ, ᎤᎾᏠᏯᏍᏔᏁ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᏟ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏅᏔᏁ ᏗᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ.
ᏏᏉᏯ ᏃᏊᎴ ᎤᏓᏅᏎ ᏭᏕᎵᎬ ᏗᏝ, ᏲᏁᎬ ᏙᏧᏙᎥ ᏭᎶᏎᎢ. [[ᎠᎹᎭ ᎠᎹ]] ᎦᎶᏗᏍᎨ ᎤᏔᎾ
ᏧᎳᏍᎩᎢ. ᏳᎧᏲᏌ ᎠᎹ ᎠᏘᏯᏍᎨ ᎠᎹ, ᏃᏊ ᏫᎦᎾᏕᎨᎢ. ᏁᎳᏚ ᏅᎩᏦᏁ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎢᏤ ᎢᏦᏓ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎤᏃᏢᏁ ᎤᏯᏟᏗ. ᎣᏂᏊᏳᏍᏗ ᎤᏅᎪᏤ ᏗᎦᎴᏔᏅ, ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅ, ᎤᎿ ᎥᏍᏊ ᎦᏚᎲ. ᏁᎳᏚ-ᏧᏁᎵᏦᏁ ᏣᎦᏟᎶᏍᏔᏅ ᎤᏂᏑᏫᏎ ᏩᏒᏓᏂ ᏩᏂᎦᏛ ᏧᏄᎦᏙᏗ ᎨᏥᎢᎸᏍᏗ ᏲᏁᎬ ᎤᎦᎳᎰᎹ ᏗᏝ.
ᎠᏂᏍᏆᏂ ᏗᏁᎲ ᏗᏝ, ᎢᎦᏓ [[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᎿ ᏥᏭᏂᎶᏒ ᏓᏲᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᏧᏩᏂ ᎤᏲᎱᏒ [[1843|ᏧᏁᎳᏚ
ᏅᏍᎪ ᏦᎢ]] ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ. Ꮭ ᎩᎶ ᏳᏅᏔ ᎤᎿᎢ ᎦᏂᏌᎲᎢ.
== ᎤᏕᏅ ᎠᎴ ᎢᎬᏱ ᎥᎴᏂᏙᎲ ==
ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᏀᎾᎢ ᎠᎴ ᎢᏳ ᎢᎪᎯ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎤᎾᏅᏛ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ Ꮭ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎪᏪᎸ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᏚᏍᏗ. ᎠᏩᏒᏗᏱ ᎠᎴ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎾᎥᎢ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᏀᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎠᏰᎵ 1760 ᎠᎴ 1776. ᏥᏄᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᏀᎾᎢ ᎤᏕᏅ, ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ ᏀᎾ ᎯᎸᏢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᎦᎾᏭ Atlantic]] ᎠᎴ [[ᎤᎦᎾᏭ ᎠᏰᎵ]] ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎯᎠ [[ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ]]. [[ᏧᏠᎯᏍᏗ Mooney]], ᏧᏓᏃᏣᎵ ᎠᎴ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ, ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᎪᎱᏍᏗ ᎠᎾᏓᏛᏂ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᏁᎬᎢ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᎤᏂᏩᏒ ᎤᏤᎵ ᎢᎬᏱ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏚᎲ [[Tuskegee]], [[ᏖᎾᏏ]].
ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᏏᏉᏯ ᎠᎴ Sikwâ'yǐ ᎨᏒᎢ ᎤᏬᎯᏳᏅ ᎾᏍᏋ ᏗᎫᎪᏔᏅ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎧᏁᏨ ᏏᏆ ''ᏏᏆ'' ᎦᏛᎬᎢ "[[ᏏᏆ]]". ᎪᎯ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᏩᏎᎸᎯ ᎠᏛᏍᎩ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᎠᏥᏐᏅᏅ Ꮎ ᎠᎦᏍᎦᏂ ᏏᏉᏯ [[ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ]].
ᎤᏤᎵ ᏧᏂᏥ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᎾᏅᏛ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏙᏣᎸᏅ ᎯᎠ [[ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ]]. Mooney ᎧᏃᎮᎭ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ ᎤᏓᏠᎩᏴ ᏣᎳᎩ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ]]. ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᏳᏍᏗᏊ [[ᎤᏁᎬ]] ᎠᎴ ᎢᎦᏛ-ᎤᏁᎬ ᎠᎴ ᎢᎦᏛ [[ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ]]. ᏙᏧᏓᎴᏅ ᏚᏓᎴᎿᎥ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᏠᏱ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ, ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ (ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ Mooney) ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ [[ᎤᏭᏯᏔᏅ ᏓᎾᏘᏍᎩ]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏪᏥ [[Christopher Gist|Christopher ᎠᎴᏂᏙᎲ]], [[ᎠᏯᏩᏍᏗ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ [[ᏣᏥ ᏬᏏᏓᏂ]].
ᎯᎠ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎧᏁᎬ [[ᎩᎵᏏ (ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ)|ᎩᎵᏏ]] ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᏋ ᎠᏓᏎᎮᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎨᏒᎩ ᏚᏲᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ. ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎤᏓᎷᎸ 1809, ᏏᏉᏯ ᎤᏓᏅᏒ ᎯᎠ [[ᏫᎵ ᎦᏚᎲ]] Alabama. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅ ᎤᏤᎵ ᏗᏓᏁᏟᏴᎡᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᏍᏗ ᎤᏪᏴ ᏓᏄᏩ]] ᎠᏰᎵ 1813 ᎠᎴ 1814 ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ [[ᎩᎦᎨ ᎦᎾᏍᏓ]]. ᎢᏳᏃ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ, ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᏅᏏᎾᏒ ᏰᎵᏇ ᎤᎭ ᎢᏧᎳᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏓᎾᏟᎲ ᎤᏩᏌᏊ.
== "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ" ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ==
[[File:Cherokee-syllabary.svg|thumb|left|150px|ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᏦᎢ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎢᏧᎳ ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ ''ᏣᎳᎩ'' ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ "ᏣᎳᎩ."]]
ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ, ᏏᏉᏯ ᏂᎦᏛ ᎤᏠᏱᎭ ᎬᏙᏗ ᎤᏍᏗ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ [[ᏗᏓᏙᎳᏤᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎡᏍᎦᏂ. ᎢᏳᏓᎵᎭ, ᎯᎠ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏕᏲᏅ ᎾᎥᎢ ᎤᎾᏤᎵ [[ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ]], ᏩᏎᎯᎲᎢ ᎤᎾᏤᎵ ᏓᎾᏓᏛᎪᏗᏍᎬ ᏥᏄᏍᏗ "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ". ᏴᏩᏚᏫᏛ [[1809]], ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏗ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]].
ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏁᎶᏗᏍᎩ ᎪᏢᏗ [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ]], ᏏᏉᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎠᏯᏔᏍᏗ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ ᎾᏀᎢ [[ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ]] ᎠᎴ ᎪᏢᏗ ᏌᏊ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ [[ᎪᏪᎵ]]. ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎢᎬᏁᏗ ᎯᎠ [[ᎶᎻ ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]] ᎠᎴ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ ᎯᎠ [[Cyrillic ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]], ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅᎯ 85 [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ]] ᎢᏯᏓᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ. ᎪᎯ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎩᏒᎩ ᏏᏉᏯ 12 ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎧᎵᏬᎯ.
ᏀᎾᎢ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᎦᏛ ᎤᏝᏏᏛ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᎾᏍᎩᏴᏫ ᏣᎳᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏧᎬᏩᎶᏗᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏗᏁᏝᎾ, ᏏᏉᏯ ᏚᏕᏲᏅᎩ ᎤᏤᎵ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏴ ᎠᏲᎧ ᎯᎳᎪ [[ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ]] ᎠᎴ ᎪᏪᎶᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ. ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎢᏤ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ, ᏏᏉᏯ ᎠᏁᎳᏛᏅ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ [[ᏅᏬᏘ ᎠᎾᏏᎦᏯ]] ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏍᏋ ᎠᎵᏖᎸᏗ ᎾᎥᎢ ᎠᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᎴᏂᏙᎲ [[ᏄᏩᎾᏅ]] ᎾᎥᎢ ᎤᏐᏅᎢ [[ᎠᏓᏅᏙ]]. ᏏᏉᏯ ᏭᎵᏍᏆᏛ ᎪᎯᏳᏔᏅ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᏟᏏᏍᎬ [[Chickamaugan]] [[ᏓᏄᏩ ᎠᎾᎵᎯ]]. ᏄᎵᏍᏛ ᏗᏤᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎠᏰᏍᏛᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎧᎵᎢᎲ [[ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ]]ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏕᎶᏆᏍᏗ ᎯᎠ ᎢᏤ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎾᎥᎢ 1823 ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎵ ᎬᏙᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎯᎠ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825.
== ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ ᎤᏗᏗᏢ ᏭᏕᎵᎬ ==
ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825, ᏏᏉᏯ ᎠᎢᏒᎩ ᎯᎠ ᎢᏤ ᏣᎳᎩ ᏀᎾ ᎨᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏲᏩᏁᎬ]]. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᏫᏒᏗ ᎦᎸᎳᏗᏢ [[ᎪᏢᏅᎥᏍᎩ]] ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᎠᎹ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᏕᏕᏲᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏂᎥᏇ ᎦᎪ ᎤᎷᏨᎩ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ. ᎭᏫᎾᏗᏢ 1828, ᏏᏉᏯ ᎥᎢᏒᎢ [[ᏬᏏᏓᏂ, D.C.]] ᏥᏄᏍᏗ ᎢᎦᏛ [[ᎦᏅᏍᎨᏂ]] ᏗᏓᏁᏤᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎣᎦᎳᎰᎻ]].
ᎤᏤᎵ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎠᏲᎸᎯ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏀᎢ ᏚᏓᏂᏴᏒ ᎬᏙᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏐᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏴᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᎾᏠᏍᎦ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎪᏢᏗ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᎬᏩᎾᏓᎴᎩ ᎬᏙᏗ ᏄᎾᏛᏅ ᏂᎦᏛ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎬᏙᏗ ᎪᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᏓᏅᏛ, ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᎥᎢᏒᎢ ᎡᏍᎦᏂ ᎡᏙᎠ ᎢᎦ [[ᎡᏩᏐᎾ]] ᎠᎴ [[ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]] ᎤᎪᎲᎢ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏀᎾᎢ.
ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏟᏐᏗᎩ, ᏏᏉᏯ ᎠᏍᎩᏓᏒᎯ ᎥᎪᏩᏘᏍᎬ ᎯᎠ ᎡᏆ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎵᎪᏗ. ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏀᎾ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎤᎪᎲᎢ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᎤᏓᏅᏒ [[ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ]] Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏲᎱᏒ ᎠᏰᎵ 1843 ᎠᎴ 1845.
== ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏓᎪᏍᎬ ==
* ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᎯᎠ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏢᏃ ᏏᏉᏯ ᎠᏰᎲ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏁᏟᏴᏓ ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1851. ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏬᎯᏳᏔᏅ ᎯᎠ ᏗᏌᏊ ᎤᎾᎵᎪᎯ, Ꮎ ᎡᏍᎦᏂ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ [[Sequoyah County|ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ]].
* ᎯᎠ [[Sequoia]] ᏡᎬ ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎥᏊ ᏁᎵᏒ ᎾᏍᏋ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ (ᎠᎪᏩᏛᏗ, ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏄᎵᏍᏛ, ᎯᎠ [[OED]]). ᎢᎦᏛ ᏩᎶᎠ ᎤᎭ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ ᎪᎯ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᏛᏗ {{verify source}}.
* ᎯᎠ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ [[State of Sequoyah|ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏏᏉᏯ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏓᎪᎥᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏤᎵ ᎠᏥᎸᏉᏗ.
* [[Sequoyah High School (Oklahoma)|ᏏᏉᏯ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ (ᎣᎦᎳᎰᎻ)]] ᎨᏒᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏥᏍᏆᏂᎪᏛ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ.
* [[Sequoyah Research Center|ᏏᏉᏯ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ]] ᎨᏒᎢ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎬᏙᏗ ᏓᏓᏂᏟᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏁᎵᏒ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᏄᏍᏗᏓᏅ.
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
* [https://web.archive.org/web/20150322051150/http://www.wcu.edu/library/DigitalCollections/CherokeePhoenix/Vol1/no24/pg2col1a-2a.htm Invention of the Cherokee Alphabet] ᎦᎴᏴᏔᏅᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ''ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ''
* [http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v008/v008p149.html The Life and Work of Sequoyah; ''Chronicles of ᎣᎦᎳᎰᎹ'']
* [https://web.archive.org/web/20071116005904/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-618&sug=y Sequoyah] (ᎢᏤ ᏣᏥᏱ ᎥᎦᏔᎲᎢ)
* [https://web.archive.org/web/20130525025210/http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v015/v015p003.html The Father of Sequoyah: Nathaniel Gist; ''Chronicles of Oklahoma'']
* [https://web.archive.org/web/20170530113616/http://www.tiro.com/syllabics/Cherokee/Sequoyah.html Sequoyah] ᏂᏛᎴᏅᏓ Tiro ᏗᎦᎪᏗ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ
* [https://web.archive.org/web/20080827223400/http://ngeorgia.com/people/sequoyah.html Sequoyah (aka George Gist), a ᏧᏴᏢ ᏣᏥᏱ Notable]
* [http://www.cherokee.org ᏣᎳᎩᎯ ᎠᎹᏰᎵ]
[[Category:1767 births]]
[[Category:1843 ᏗᏲᎱᎯᏍᏗ]]
[[Category:ᎠᏂᏣᎳᎩ]]
[[Category:Machine-translated articles]]
[[Category:To be checked]]
axebpdbuq2q9lnoe54s4vh3z0qrjqk8
51590
51576
2026-05-02T22:59:27Z
~2026-26849-73
31714
51590
wikitext
text/x-wiki
[[File:Goatse cookie.jpg|thumb|250x250px|''Se-quo-yah'', ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ, [[ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ''ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ'', McKinney ᎠᎴ ᎦᎳᏅᏛ, [[1856]]. ᎪᎯ ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏗᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎦᎶᏁᏛ ᎾᎥᎢ [[ᏣᎵ ᏥᏍᏆ ᎤᎬᏫᏳᎯ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[1828]].]]
ᏍᏏᏉᏯ ''Ssiquoya'' ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏣᎳᎩ]]) (ca. 1767 – ᎫᏰᏉᏂ ᎠᎴ ᎦᎶᏂ 1843), ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ '''ᏣᏥ ᎢᏰᎵᏍᏗ''', '''ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ''' ᎠᎴ '''ᎠᎴᏂᏙᎲ''', ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎦᎪ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ]], ᎯᎠ ᎢᏴ ᎠᏓᏠᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏀᎾᎢ ᏀᎾ ᎯᎠ [[ᏙᎪᏩᎸ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ]]. God bless America
ᎾᎥ ᏔᎾᏏ ᏛᏍᎩᏥ ᏙᏧᏙᎥ ᎦᏚᎲ, ᎤᎿ ᎨᏎ ᎤᎨᏓᎵᏴ ᏕᎨᎦᏨᏍᏔᏁ ᎠᏣᎳᎩ ᎤᎬᏩᏳᎯ
ᎤᏪᏥ, ᏭᏖ, ᏃᏊᎴ ᏅᏕᏂᎵ ᎩᏍᏗ. ᏗᎦᏁᎦ ᏗᎦᎾᏕᎩ ᎨᏎ ᏅᏕᏂᎵ. ᏭᏕᏁ ᏏᏉᏯ ᎦᎵᏆᏚ ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎦᎵᏉᎩ ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ.
ᎠᏲᏟ ᏥᎨᏎ ᎤᏓᏂᏰ ᏔᎾᏏ ᎤᎾᎴᏅ ᎠᏂᏲᏁᎦ ᏭᏂᎥ. ᏣᏥᏱ ᏗᏝ ᏭᏓᏅᏎ ᏭᏕᎶᏆᎡ
ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏅᏍᎬ ᎠᏕᎳ ᎤᏁᎦ ᎢᎬᏗᏍᎬ. ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏩᏎ ᎤᏬᏢᏅ, ᎠᏥᏁᏍᏓ ᏁᎴ ᏏᏉᏯ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᎤᏬᏢᏅᏅ ᎦᎾᏕᎬ. ᎤᏚᎸᎮ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏏᏉᏯ. ᎠᏎᏃ Ꮭ ᏯᎦᏔᎮ ᎤᏬᏪᎶᏗ. ᎪᏟᎩ ᎨᏎ ᎤᏪᎿᎢ ᎠᏍᎦᏯ ᏗᎦᎶᎩᏍᎩ. ᏣᎵ ᏧᏙᎢᏓ ᎥᏍᎩᏃ ᎤᏎᎮᎴ ᏲᏁᎦ ᎢᎬᏗ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎳᎾ. ᎾᎯᏳ, ᏁᎳᏚ-ᏐᏁᎳ ᎤᎴᏅᎮ ᎠᏓᏅᏕᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ.
ᎤᏓᏅᏒ ᎠᎳᏆᎹ ᏗᏝ ᏬᎶᏒᎢ. ᏭᏖᎳᏕ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏲᏍᎩ ᎠᎾᏟᎲ ᎤᎾᏙᏢᏒᎢ. ᎾᎯᏳ ᏓᎿᏩ ᎠᏍᏆᎵᏍᎬ ᎤᏕᎳᎰᏎ ᏂᎦᎥ ᎦᎷᎶᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ. ᎬᏩᎵᏨ ᎨᎡ ᏙᏧᏁᏅᏒ ᏗᎪᏪᎵ ᏧᏃᏪᎳᏅ ᏫᏚᏂᏅᏗ ᎠᎴ ᎤᏃᏪᎶᏗ ᏂᎦᎵᏍᏔᏅᏍᎬᎢ.
ᏓᎿᏩ ᎤᎵᏍᏆᏙᎾ ᎤᎴᏅᎮ ᏙᏳ ᎨᏒ ᏚᎸᏫᏍᏓᏁᎲ ᏕᎪᏢᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ. ᎤᎴᏅᎮ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬ ᎦᏁᎬᎢ. ᏁᎵᏍᎪ ᏑᏓᎵ ᎢᏳᏓᎴᎩ ᎦᏁᏍᏗ ᏚᏬᏪᎳᏁᎢ. ᎤᏍᏗ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏥ, ᎠᏲᎦ ᏧᏙᎢᏓ, ᎠᎯᏓ ᎤᏕᎶᏆᎡᎢ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏣᎳᎩ. ᎤᏎᎮᎴ ᏔᎵᏁ ᎠᎾᏟᏅᏢ, ᏣᏥ Lowery, ᏙᏱᏗᏝ ᏭᏎᎮᎴ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᏲᎦ, ᏅᏊ ᏅᏛᏛᏁᎢ ᎪᎰᏍᏗ ᏣᏥ. ᏏᏉᏯ ᎤᏬᏪᎳᏁ ᎤᏬᎭᎵᏴᏓ ᏅᏊᎴ ᎤᏛᏛᏁᎢ ᎠᏲᎦ ᎤᎪᎵᏰᏗᎢ. ᎤᏍᏗᏰᏔᏁ ᏣᏥ ᎠᏂᏐᎢ ᏴᏫ ᏧᏎᎮᏗ ᏂᎬᏁᎲ
ᏕᎪᏪᎵᏍᎬᎢ. ᏁᎳᏚ ᏌᏊᏦᏁ, ᎤᎾᏠᏯᏍᏔᏁ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᏟ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏅᏔᏁ ᏗᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ.
ᏏᏉᏯ ᏃᏊᎴ ᎤᏓᏅᏎ ᏭᏕᎵᎬ ᏗᏝ, ᏲᏁᎬ ᏙᏧᏙᎥ ᏭᎶᏎᎢ. [[ᎠᎹᎭ ᎠᎹ]] ᎦᎶᏗᏍᎨ ᎤᏔᎾ
ᏧᎳᏍᎩᎢ. ᏳᎧᏲᏌ ᎠᎹ ᎠᏘᏯᏍᎨ ᎠᎹ, ᏃᏊ ᏫᎦᎾᏕᎨᎢ. ᏁᎳᏚ ᏅᎩᏦᏁ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎢᏤ ᎢᏦᏓ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎤᏃᏢᏁ ᎤᏯᏟᏗ. ᎣᏂᏊᏳᏍᏗ ᎤᏅᎪᏤ ᏗᎦᎴᏔᏅ, ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅ, ᎤᎿ ᎥᏍᏊ ᎦᏚᎲ. ᏁᎳᏚ-ᏧᏁᎵᏦᏁ ᏣᎦᏟᎶᏍᏔᏅ ᎤᏂᏑᏫᏎ ᏩᏒᏓᏂ ᏩᏂᎦᏛ ᏧᏄᎦᏙᏗ ᎨᏥᎢᎸᏍᏗ ᏲᏁᎬ ᎤᎦᎳᎰᎹ ᏗᏝ.
ᎠᏂᏍᏆᏂ ᏗᏁᎲ ᏗᏝ, ᎢᎦᏓ [[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᎿ ᏥᏭᏂᎶᏒ ᏓᏲᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᏧᏩᏂ ᎤᏲᎱᏒ [[1843|ᏧᏁᎳᏚ
ᏅᏍᎪ ᏦᎢ]] ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ. Ꮭ ᎩᎶ ᏳᏅᏔ ᎤᎿᎢ ᎦᏂᏌᎲᎢ.
== ᎤᏕᏅ ᎠᎴ ᎢᎬᏱ ᎥᎴᏂᏙᎲ ==
ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᏀᎾᎢ ᎠᎴ ᎢᏳ ᎢᎪᎯ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎤᎾᏅᏛ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ Ꮭ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎪᏪᎸ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᏚᏍᏗ. ᎠᏩᏒᏗᏱ ᎠᎴ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎾᎥᎢ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᏀᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎠᏰᎵ 1760 ᎠᎴ 1776. ᏥᏄᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᏀᎾᎢ ᎤᏕᏅ, ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ ᏀᎾ ᎯᎸᏢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᎦᎾᏭ Atlantic]] ᎠᎴ [[ᎤᎦᎾᏭ ᎠᏰᎵ]] ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎯᎠ [[ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ]]. [[ᏧᏠᎯᏍᏗ Mooney]], ᏧᏓᏃᏣᎵ ᎠᎴ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ, ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᎪᎱᏍᏗ ᎠᎾᏓᏛᏂ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᏁᎬᎢ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᎤᏂᏩᏒ ᎤᏤᎵ ᎢᎬᏱ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏚᎲ [[Tuskegee]], [[ᏖᎾᏏ]].
ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᏏᏉᏯ ᎠᎴ Sikwâ'yǐ ᎨᏒᎢ ᎤᏬᎯᏳᏅ ᎾᏍᏋ ᏗᎫᎪᏔᏅ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎧᏁᏨ ᏏᏆ ''ᏏᏆ'' ᎦᏛᎬᎢ "[[ᏏᏆ]]". ᎪᎯ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᏩᏎᎸᎯ ᎠᏛᏍᎩ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᎠᏥᏐᏅᏅ Ꮎ ᎠᎦᏍᎦᏂ ᏏᏉᏯ [[ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ]].
ᎤᏤᎵ ᏧᏂᏥ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᎾᏅᏛ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏙᏣᎸᏅ ᎯᎠ [[ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ]]. Mooney ᎧᏃᎮᎭ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ ᎤᏓᏠᎩᏴ ᏣᎳᎩ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ]]. ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᏳᏍᏗᏊ [[ᎤᏁᎬ]] ᎠᎴ ᎢᎦᏛ-ᎤᏁᎬ ᎠᎴ ᎢᎦᏛ [[ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ]]. ᏙᏧᏓᎴᏅ ᏚᏓᎴᎿᎥ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᏠᏱ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ, ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ (ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ Mooney) ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ [[ᎤᏭᏯᏔᏅ ᏓᎾᏘᏍᎩ]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏪᏥ [[Christopher Gist|Christopher ᎠᎴᏂᏙᎲ]], [[ᎠᏯᏩᏍᏗ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ [[ᏣᏥ ᏬᏏᏓᏂ]].
ᎯᎠ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎧᏁᎬ [[ᎩᎵᏏ (ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ)|ᎩᎵᏏ]] ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᏋ ᎠᏓᏎᎮᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎨᏒᎩ ᏚᏲᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ. ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎤᏓᎷᎸ 1809, ᏏᏉᏯ ᎤᏓᏅᏒ ᎯᎠ [[ᏫᎵ ᎦᏚᎲ]] Alabama. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅ ᎤᏤᎵ ᏗᏓᏁᏟᏴᎡᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᏍᏗ ᎤᏪᏴ ᏓᏄᏩ]] ᎠᏰᎵ 1813 ᎠᎴ 1814 ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ [[ᎩᎦᎨ ᎦᎾᏍᏓ]]. ᎢᏳᏃ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ, ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᏅᏏᎾᏒ ᏰᎵᏇ ᎤᎭ ᎢᏧᎳᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏓᎾᏟᎲ ᎤᏩᏌᏊ.
== "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ" ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ==
[[File:Cherokee-syllabary.svg|thumb|left|150px|ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᏦᎢ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎢᏧᎳ ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ ''ᏣᎳᎩ'' ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ "ᏣᎳᎩ."]]
ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ, ᏏᏉᏯ ᏂᎦᏛ ᎤᏠᏱᎭ ᎬᏙᏗ ᎤᏍᏗ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ [[ᏗᏓᏙᎳᏤᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎡᏍᎦᏂ. ᎢᏳᏓᎵᎭ, ᎯᎠ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏕᏲᏅ ᎾᎥᎢ ᎤᎾᏤᎵ [[ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ]], ᏩᏎᎯᎲᎢ ᎤᎾᏤᎵ ᏓᎾᏓᏛᎪᏗᏍᎬ ᏥᏄᏍᏗ "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ". ᏴᏩᏚᏫᏛ [[1809]], ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏗ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]].
ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏁᎶᏗᏍᎩ ᎪᏢᏗ [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ]], ᏏᏉᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎠᏯᏔᏍᏗ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ ᎾᏀᎢ [[ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ]] ᎠᎴ ᎪᏢᏗ ᏌᏊ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ [[ᎪᏪᎵ]]. ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎢᎬᏁᏗ ᎯᎠ [[ᎶᎻ ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]] ᎠᎴ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ ᎯᎠ [[Cyrillic ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]], ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅᎯ 85 [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ]] ᎢᏯᏓᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ. ᎪᎯ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎩᏒᎩ ᏏᏉᏯ 12 ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎧᎵᏬᎯ.
ᏀᎾᎢ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᎦᏛ ᎤᏝᏏᏛ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᎾᏍᎩᏴᏫ ᏣᎳᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏧᎬᏩᎶᏗᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏗᏁᏝᎾ, ᏏᏉᏯ ᏚᏕᏲᏅᎩ ᎤᏤᎵ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏴ ᎠᏲᎧ ᎯᎳᎪ [[ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ]] ᎠᎴ ᎪᏪᎶᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ. ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎢᏤ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ, ᏏᏉᏯ ᎠᏁᎳᏛᏅ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ [[ᏅᏬᏘ ᎠᎾᏏᎦᏯ]] ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏍᏋ ᎠᎵᏖᎸᏗ ᎾᎥᎢ ᎠᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᎴᏂᏙᎲ [[ᏄᏩᎾᏅ]] ᎾᎥᎢ ᎤᏐᏅᎢ [[ᎠᏓᏅᏙ]]. ᏏᏉᏯ ᏭᎵᏍᏆᏛ ᎪᎯᏳᏔᏅ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᏟᏏᏍᎬ [[Chickamaugan]] [[ᏓᏄᏩ ᎠᎾᎵᎯ]]. ᏄᎵᏍᏛ ᏗᏤᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎠᏰᏍᏛᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎧᎵᎢᎲ [[ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ]]ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏕᎶᏆᏍᏗ ᎯᎠ ᎢᏤ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎾᎥᎢ 1823 ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎵ ᎬᏙᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎯᎠ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825.
== ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ ᎤᏗᏗᏢ ᏭᏕᎵᎬ ==
ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825, ᏏᏉᏯ ᎠᎢᏒᎩ ᎯᎠ ᎢᏤ ᏣᎳᎩ ᏀᎾ ᎨᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏲᏩᏁᎬ]]. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᏫᏒᏗ ᎦᎸᎳᏗᏢ [[ᎪᏢᏅᎥᏍᎩ]] ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᎠᎹ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᏕᏕᏲᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏂᎥᏇ ᎦᎪ ᎤᎷᏨᎩ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ. ᎭᏫᎾᏗᏢ 1828, ᏏᏉᏯ ᎥᎢᏒᎢ [[ᏬᏏᏓᏂ, D.C.]] ᏥᏄᏍᏗ ᎢᎦᏛ [[ᎦᏅᏍᎨᏂ]] ᏗᏓᏁᏤᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎣᎦᎳᎰᎻ]].
ᎤᏤᎵ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎠᏲᎸᎯ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏀᎢ ᏚᏓᏂᏴᏒ ᎬᏙᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏐᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏴᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᎾᏠᏍᎦ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎪᏢᏗ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᎬᏩᎾᏓᎴᎩ ᎬᏙᏗ ᏄᎾᏛᏅ ᏂᎦᏛ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎬᏙᏗ ᎪᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᏓᏅᏛ, ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᎥᎢᏒᎢ ᎡᏍᎦᏂ ᎡᏙᎠ ᎢᎦ [[ᎡᏩᏐᎾ]] ᎠᎴ [[ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]] ᎤᎪᎲᎢ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏀᎾᎢ.
ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏟᏐᏗᎩ, ᏏᏉᏯ ᎠᏍᎩᏓᏒᎯ ᎥᎪᏩᏘᏍᎬ ᎯᎠ ᎡᏆ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎵᎪᏗ. ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏀᎾ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎤᎪᎲᎢ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᎤᏓᏅᏒ [[ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ]] Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏲᎱᏒ ᎠᏰᎵ 1843 ᎠᎴ 1845.
== ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏓᎪᏍᎬ ==
* ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᎯᎠ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏢᏃ ᏏᏉᏯ ᎠᏰᎲ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏁᏟᏴᏓ ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1851. ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏬᎯᏳᏔᏅ ᎯᎠ ᏗᏌᏊ ᎤᎾᎵᎪᎯ, Ꮎ ᎡᏍᎦᏂ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ [[Sequoyah County|ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ]].
* ᎯᎠ [[Sequoia]] ᏡᎬ ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎥᏊ ᏁᎵᏒ ᎾᏍᏋ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ (ᎠᎪᏩᏛᏗ, ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏄᎵᏍᏛ, ᎯᎠ [[OED]]). ᎢᎦᏛ ᏩᎶᎠ ᎤᎭ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ ᎪᎯ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᏛᏗ {{verify source}}.
* ᎯᎠ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ [[State of Sequoyah|ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏏᏉᏯ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏓᎪᎥᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏤᎵ ᎠᏥᎸᏉᏗ.
* [[Sequoyah High School (Oklahoma)|ᏏᏉᏯ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ (ᎣᎦᎳᎰᎻ)]] ᎨᏒᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏥᏍᏆᏂᎪᏛ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ.
* [[Sequoyah Research Center|ᏏᏉᏯ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ]] ᎨᏒᎢ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎬᏙᏗ ᏓᏓᏂᏟᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏁᎵᏒ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᏄᏍᏗᏓᏅ.
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
* [https://web.archive.org/web/20150322051150/http://www.wcu.edu/library/DigitalCollections/CherokeePhoenix/Vol1/no24/pg2col1a-2a.htm Invention of the Cherokee Alphabet] ᎦᎴᏴᏔᏅᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ''ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ''
* [http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v008/v008p149.html The Life and Work of Sequoyah; ''Chronicles of ᎣᎦᎳᎰᎹ'']
* [https://web.archive.org/web/20071116005904/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-618&sug=y Sequoyah] (ᎢᏤ ᏣᏥᏱ ᎥᎦᏔᎲᎢ)
* [https://web.archive.org/web/20130525025210/http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v015/v015p003.html The Father of Sequoyah: Nathaniel Gist; ''Chronicles of Oklahoma'']
* [https://web.archive.org/web/20170530113616/http://www.tiro.com/syllabics/Cherokee/Sequoyah.html Sequoyah] ᏂᏛᎴᏅᏓ Tiro ᏗᎦᎪᏗ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ
* [https://web.archive.org/web/20080827223400/http://ngeorgia.com/people/sequoyah.html Sequoyah (aka George Gist), a ᏧᏴᏢ ᏣᏥᏱ Notable]
* [http://www.cherokee.org ᏣᎳᎩᎯ ᎠᎹᏰᎵ]
[[Category:1767 births]]
[[Category:1843 ᏗᏲᎱᎯᏍᏗ]]
[[Category:ᎠᏂᏣᎳᎩ]]
[[Category:Machine-translated articles]]
[[Category:To be checked]]
t2tkypmg262l874qvexz1nr327dzwkl
ᎤᏐᎪᏍᏓᎩᎦᎨ ᎣᎭᎳ
0
1643
51507
41991
2026-05-02T22:26:21Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51507
wikitext
text/x-wiki
[[File:Vivien Leigh Gone Wind Restored.jpg|250px|right]]
[[ᎹᎦᏪᏘ ᎻᏤᎵ]]Ꮝ ''[[ᎪᏂ ᏫᏍ Ꮝ ᏫᏂ]]'' ([[1936]]) - [[1939]] [[ᏗᏟᎶᏍᏔᏅ]] [[ᏫᏫᏂ ᎴᎢ]]Ꮝ [[ᎣᏍᎧ]]. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
[[Category:ᏁᎵᏒᎢ ᎠᏂᏴᏫ]]
[[Category:To be checked]]
1ofjejn81514tze6tscge0zx4gup503
ᏧᏍᎦ
0
2347
51544
47996
2026-05-02T22:40:03Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51544
wikitext
text/x-wiki
[[File:2494-Quercus muehlenbergii-Arb.Brno-8.12.JPG|thumb|250px|[[ᎤᎭᎩᏂ]]<ref name=trees/>]]
'''ᏧᏍᎦ''' (tsusga) <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> '''ᎠᏓᏯᎢ''' (adayai)<ref>ᎩᏚᏩ ᎧᏁᎢᏍᏗ, ᎪᎸᏅᏱ ᏣᎳᎩ-ᏲᏁᎦ ᏗᏕᎶᏆᏍᏙᏗ.</ref>...
<gallery>File:Lewis County Blackjack Oak.JPG|[[ᏃᏘ]]<ref name=trees/>
File:2014-10-30 10 02 06 Pin Oak foliage during autumn along Dunmore Avenue in Ewing, New Jersey.JPG|[[ᏔᎸ]]<ref name=trees/>
File:Quercus nigra USDA.jpg|[[ᏙᎳᏥ]]
File:Quercus-alba-white-oak-hdr-0a.jpg|ᏧᏍᎦ<ref name=trees>[https://web.archive.org/web/20190623155624/https://cherokee.org/Portals/cherokeeorg/Language/Trees.pdf ᏕᏡᎬᎢ] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ᎤᎾᏙᏢᏒ.</ref></gallery>
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
{{reflist}}
== ᎢᎸᏍᎩ ᎧᏃᎮᎸᏍᎩ ==
{{Commons|Quercus|ᏧᏍᎦ}}
{{stub}}
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
glw42cm14z0zu0zaau6agfacky7rrhs
ᎬᎪᏩᏛᏗ ᏗᎧᏃᏗ
0
2550
51593
42646
2026-05-02T23:02:11Z
~2026-26849-73
31714
51593
wikitext
text/x-wiki
[[File:Scrotum high temperature.jpg|alt=approximation to the white light spectrum dispersed via an EdmundScientific Spectroscope or a 4x8 sheet of diffraction ᏗᎦᎾᏗᏫᏍᏗ.|center|approximation to the white light spectrum dispersed via an EdmundScientific Spectroscope or a 4x8 sheet of
diffraction ᏗᎦᎾᏗᏫᏍᏗ.]]
ᎯᎠ '''ᎬᎪᏩᏛᏗ ᏗᎧᏃᏗ''' (ᎠᎴ ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ '''ᎠᎪᏩᏛᏗ ᏗᎧᏃᏗ''') ᎨᏒᎢ ᎯᎠ ᎢᎦᏛ ᎯᎠ...
[[File:Atmospheric electromagnetic transmittance or opacity.jpg|thumb|200px|ᎤᏐᏅ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎡᎶᎯ ᎤᏤᎵ ᎤᏃᎴ...]]
== ᎠᎪᏩᏛᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ==
* [[ᏗᎧᏃᏗ]]
* [[ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏙᏗ]]
* [[ᎤᏅᎪᎳᏛ]]
* [[ᏅᏓ]]
[[Category:ᏗᏑᏫᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
dn177duqauijh9gnqvye1zk3ovgazzp
ᎤᎾᏥ
0
2552
51514
47599
2026-05-02T22:28:46Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51514
wikitext
text/x-wiki
[[File:Feathery Snow Crystals (2217830221).jpg|thumb]]
ᎤᎾᏥ (unatsi) ᎤᏁᏍᏓᎸ ᏊᏢᏑᏚ (unesdalv quutlvsudu) <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
[[Category:ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ]]
[[Category:ᎠᎹ]]
jw6ww5pociclb0tw47r30h7007v0mhw
51599
51514
2026-05-02T23:08:05Z
~2026-26849-73
31714
51599
wikitext
text/x-wiki
[[File:Image of a Woman's Vulva.jpg|thumb]]
ᎤᎾᏥ (unatsi) ᎤᏁᏍᏓᎸ ᏊᏢᏑᏚ (unesdalv quutlvsudu) <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
[[Category:ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ]]
[[Category:ᎠᎹ]]
q94o0yqe89s1c03g2gu7lclftmmdntn
ᏡᎬᎢ
0
2557
51601
48627
2026-05-02T23:10:42Z
~2026-26849-73
31714
51601
wikitext
text/x-wiki
[[File:Full image of Tung Tung Tung Sahur.png|thumb|250x250px|[[ᎠᏥᎾ]]]]
'''ᏡᎬᎢ''' ᎨᏒᎢ ᎡᏆ, ᎦᏌᏆᎸ, [[ᎠᏓ]] [[ᎦᎪᏘ]].
<gallery>
File:Nyssa sylvatica v sylvatica.jpg|[[ᎣᏂᏆ]]<ref name=trees/>
File:Tsuga canadensis cones edit.jpg|[[ᏃᏄ]]
File:Oxydendrum arboreum.jpg|[[ᏅᏙᏇᏯ]]
File:1600-Magnolia acuminata-DZ-8.12.JPG|[[ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ]]
File:Black Walnut nut and leave detail.JPG|[[ᏎᏗ]]<ref name=trees/>
File:Fraxinus excelsior.jpg|[[ᏧᎦᏃᏅ]]
File:American Chestnut.JPG|[[ᎤᎾᎩᎾ]] ᎠᎴ ᏘᎵ
File:Mulberry 2399.jpg|[[ᎫᏩ]]<ref name=trees>[https://web.archive.org/web/20190623155624/https://cherokee.org/Portals/cherokeeorg/Language/Trees.pdf ᏕᏡᎬᎢ] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ᎤᎾᏙᏢᏒ.</ref>
File:NAS-005f Quercus stellata.png|[[ᏧᏍᎦ]]
File:Shagbark Hickory in Elizabeth Park, West Hartford, CT - October 14, 2010.jpg|[[ᏩᏁᎢ]]<ref name=trees/>
File:Ripening Chickasaw Plum.JPG|[[ᏆᏄᎾᏍᏗ]]
File:Cypresses.jpg|[[ᎠᏥᎾ ᎠᎪᏗ ᎡᎯ]]
File:Tree with red apples in Barkedal 4.jpg|[[ᏒᎦᏔ]]
File:Common Persimmon in Bear Creek Lake State Park (5091116539).jpg|[[ᏌᎵ]]<ref name=trees/>
File:Eastern White Pine (Pinus strobus) - Killarney, Ontario 02.jpg|[[ᏃᏥ]]<ref name=trees/>
File:RedbudOhio02.jpg|[[ᎦᏱᎪᎩ]]
File:Sycamore trunk and branches.JPG|[[ᎫᏩᏧᏁᎦ]]
File:Red Maple (2880932994).gif|[[ᏧᏩᎩ]]
File:Hazelnut.jpg|[[ᏳᎩᏓ]]
File:Omranium aluminiux.jpg|[[ᎼᏊᏒᏓᏝᎫ]]
</gallery>
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
{{reflist}}
== ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ ==
* [[ᎠᏓᎦᏙᎯ ᎠᏓᏅᏖᎵᏙᎲ]]
* [[ᎩᏔᏯ]]
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{commons|Trees}}
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
[[Category:To be checked]]
krg0nnmicgbqfiwh9tzx0zu3lyak4z8
ᎤᎶᎩᎳ
0
2562
51592
51417
2026-05-02T23:01:36Z
~2026-26849-73
31714
51592
wikitext
text/x-wiki
'''ᎤᎶᎩᎳ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (ulogila) ᎨᏒᎢ ᎬᎪᏩᏛᏗ ᎦᏟᏌᏅ ᎤᎪᏗᏗ ᎦᏟᏌᏅ ᎦᎴᏴᏔᏅ ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ ᎠᎴ ᎤᏁᏍᏓᎳ ᎤᏓᏅᏖᏗ ᎦᏛᎢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᏃᎴᏍᎬ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᏚᎢ ᎯᎠ ᎡᎶᎯ ᎠᎴ ᏄᏓᎴ ...
<gallery>
File:Vulva, Labia minora and vaginal opening visible (trimmed pubic hair).jpg
File:Cumulus cloud.jpg|ᎤᏬᎩᎸ ᎠᎾᏓᎪᎾᏛᏗᏍᎬ ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ
File:Different clouds april 2006 (larger).jpg|Cumulonimbus ᎤᎶᎩᎸ
File:Huge cumulonimbus HK.jpg
File:Wolkenstockwerke.png|ᎤᎶᎩᎸ ᏗᏓᎴᎾᏔᏅ ᏗᎦᏘᏌᏅᎩ ᎾᎥᎢ ᏂᎦᏛᎢ ᏄᏍᏗᏓᏅ
File:Mackerelskybig.jpg|Altocumulus ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏗᎧᏃᏗ ᎦᎷᎾᏗ
File:Clouds02.jpg|ᎢᎦᏛ ᎡᎳᏗ ᏚᎶᎩᎸ
File:Chaparral Supercell 2.JPG
File:CloudColors.jpg|ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎤᎶᎩᎸ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏗᎧᏃᏗ
File:Low clouds.jpg|ᎦᏂᏰᎩ ᎡᎳᏗ ᏚᎶᎩᎸ
File:View from Pico Do Areiro to Pico Ruivo, Madeira.JPG|ᎭᏫᎾᏗᏢ mountaineous ᎡᏍᎦᏂ ᏌᏊ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎠᏩᏛᏓ ᎯᎠ ᏫᎪᏍᏓᏴ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᏚᎶᎩᎸ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᎭᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ...
</gallery>
== ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ ==
* [[ᎠᎦᎷᎦ]]
* [[ᎠᎦᏍᎬ]]
==ᏫᏓᏎᏄᎢ==
{{reflist}}
[[Category:ᎠᎹ]]
[[Category:ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ]]
[[Category:To be checked]]
[[Category:Machine-translated articles]]
74op4d8f3q42d9p4wd4og88y1wusug9
ᎤᏬᏚ
0
2563
51596
50603
2026-05-02T23:05:10Z
~2026-26849-73
31714
51596
wikitext
text/x-wiki
[[File:Marisa get out.svg|thumb|ᎤᏬᏚ]]
'''ᎤᏬᏚ''' ᎨᏒᎢ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎤᎾᎵᎪᏅᎯ ᎬᏙᏗ ᎢᎦᏛ ᎠᎴ ᎠᎵᏤᎸᎮᏍᎩ [[ᎥᎦᏔᎲᎢ]] ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎤᏤᎵ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎠᎴ...
[[Category:ᏗᏓᏅᏖᏗ]]
[[Category:To be checked]]
2zxto3e7yis34nw7mv019dtlfipi34t
51597
51596
2026-05-02T23:05:58Z
~2026-26849-73
31714
51597
wikitext
text/x-wiki
[[File:DoRuRu as Flandre Scarlet sitting, front view 20230527a.jpg|thumb|ᎤᏬᏚ]]
'''ᎤᏬᏚ''' ᎨᏒᎢ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎤᎾᎵᎪᏅᎯ ᎬᏙᏗ ᎢᎦᏛ ᎠᎴ ᎠᎵᏤᎸᎮᏍᎩ [[ᎥᎦᏔᎲᎢ]] ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎤᏤᎵ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎠᎴ...
[[Category:ᏗᏓᏅᏖᏗ]]
[[Category:To be checked]]
lsq8wdfd3hfj2o224tybau614mvrg0c
ᎦᏚᎲᎢ
0
2575
51540
50977
2026-05-02T22:39:12Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51540
wikitext
text/x-wiki
[[File:Taipei night birdeye2.jpg|right|thumb|250px|ᏒᏃᏱ ᏗᎧᏃᏗᎢ [[ᏔᎢᏇ]].]] <!-- Taipei City -->
[[File:Ferry terminal South Harbour. Helsinki, Finland.jpg|right|thumb|250px|[[ᎮᎵᏏᏂᎩ]].]] <!-- Helsinki City -->
'''ᎦᏚᎲᎢ''' ... <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
[[Category:ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ]]
[[Category:To be checked]]
p65jwy6bol0doougfrfxgfzl44jl3t1
51583
51540
2026-05-02T22:55:40Z
~2026-26849-73
31714
51583
wikitext
text/x-wiki
[[File:Foreskin retraction and mobility.webm|thumb|250x250px|ᏒᏃᏱ ᏗᎧᏃᏗᎢ [[ᏔᎢᏇ]].]]<!-- Taipei City -->
[[File:Ferry terminal South Harbour. Helsinki, Finland.jpg|right|thumb|250px|[[ᎮᎵᏏᏂᎩ]].]] <!-- Helsinki City -->
'''ᎦᏚᎲᎢ''' ... <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
[[Category:ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ]]
[[Category:To be checked]]
220blq6zhuijc8e0ra4xvajrp0n93xd
ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ
0
2585
51591
46446
2026-05-02T23:01:01Z
~2026-26849-73
31714
51591
wikitext
text/x-wiki
[[File:Shaved vagina.jpg|thumb|300x300px|[[roll cloud|ᎠᏲᏛᎯ ᎤᎶᎩᎸ]] ᎤᎾᎵᎪᏅᎯ ᎬᏙᏗ ᎦᎨᏛ ᎠᎴ ᎤᎶᏒᏍᏔᏅᎯ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ [[Enschede]], [[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]].]]
'''ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬᎫ ᎡᎯᏍᏛ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎡᎶᎯ ᎤᏤᎵ ᎦᏃᎴᏍᎬ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᏦᎠᏎᏗ Ꮝ ᎦᏚᎢ, ᎠᎴ ᎤᎳᏂᎩᏗᏳ ᎪᏣᎸᏙᏗ ᎤᎶᏒᏍᏔᏅᎯ ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ. ᎾᏍᎩ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᏋ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎾᎥᎢ ᎤᎳᏂᎩᏓ ᎦᏃᎸᎥᏍᎬ (ᎦᏃᎸᎥᏍᎬ ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ), [[ᎠᏴᏓᏆᎶᏍᎬ]] ᎠᎴ [[ᎠᎾᎦᎵᏍᎬ]] ([[ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ]]), ᎦᎨᏛ [[ᏑᎾᎴᎢ]], ᏯᏛᎿ ᏥᏄᏍᏗ [[ice|ᎤᏁᏍᏓᎳ]] (ᎤᏁᏍᏓᎳ ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ), ᎠᎴ ᎦᏃᎸᎥᏍᎬ ᎠᎯᏴᏍᏗ ᎢᎦᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎯᎠ [[ᎦᏃᎴᏍᎬ]] (ᏥᏄᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎪᏍᏚᎭ ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ, snowstorm, hailstorm, ᎠᎴ ᎤᏠᏯᏍᏗ.
<gallery>
File:Port and lighthouse overnight storm with lightning in Port-la-Nouvelle.jpg|
File:PIA02863 - Jupiter surface motion animation.gif|ᎯᎠ ᎡᏆ ᎩᎦᎨ ᎤᏓᏓᎸ ᎾᎿ ᎤᏁᎳᏅᎯ
File:Aivazovsky,_Ivan_-_The_Ninth_Wave.jpg|
File:Train stuck in snow.jpg|
</gallery>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Storms}}
[[Category:ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ]]
[[Category:To be checked]]
g4pnbtmf8s0hclek5vd8x1wr93jfjiq
ᎠᏕᎳ
0
2592
51516
47645
2026-05-02T22:29:10Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51516
wikitext
text/x-wiki
[[File:Billets de 5000.jpg|thumb|ᎠᏕᎳ]]
ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎠᎾᎵᏏᎾᎯᏍᏗᏍᎩ]], ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏩᏎᏍᏗ ᎾᎿ ᎾᏍᎩᎾᎢ '''ᎠᏕᎳ''', ᎤᏁᎳᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏊ ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎾᏊ ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᎾᏍᏋ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬᎫ ᎣᏍᏛ ᎠᎴ ᎥᏓᏘᏁᎸ Ꮎ ᎠᎧᎵᏐᏗ ᎯᎠ ᎠᏕᎳ ᎤᏯᎾᏛᏁᏗ: ᎾᏍᏋ ᎠᏰᎵᏇ ᎢᏴ ᎦᏁᏟᏴᏍᏗ, ᎠᏓᎾᏅ ᏧᎬᏩᎶᏗ, ᎠᎴ ...
[[File:Edward S. Curtis Collection People 032.jpg|thumb|...]]
[[File:Delaware Bridge Company Dollar.jpg|thumb|300px|right|ᎤᏤᎵᏓ 1 ᏗᎪᏪᎵ ᏗᎪᎥᎯ, ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮ-ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮᎯᏛ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ "[[ᏕᎳᏪᎢ]] ᎠᏒᏢᎢᎯ ᎤᎾᏓᏡᎩ" ᎢᏤ ᎫᏢᎥᏍᎬ 1836-1841.]]
[[File:Ichiu10sen.jpg|thumb|right|ᏣᏆᏂ ᎠᏕᎳ (ᎤᏪᏘ)]] <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᎠᎪᏩᏛᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ==
{{Commons|Money}}
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
{{reflist}}
[[Category:ᎠᏕᎳ| ]]
[[Category:To be checked]]
oklwu664ri51yrattfxtvqvhuri36bq
ᎠᏥᎾ
0
2615
51542
48658
2026-05-02T22:39:39Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51542
wikitext
text/x-wiki
[[File:Juniperus virginiana near Oxford, Ohio.jpg|thumb|ᎠᏥᎾ]]
'''ᎠᏥᎾ''' <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᎠᏥᏂ ᏧᎬᎢ ᎠᎹᏰᏟ ᏮᏑᎵ. 40' 60' ᏩᏍᏗ ᎢᏂ ᎢᎦᏗ ᎬᎵᏰᏗ ᏃᎴ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎤᏔᏂᎨᎢ ᏮᏑᎵ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᎠᏥᎾ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᏤᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᎤᏍᎪᎸ ᎤᏑᏫᏓ ᏗᎧᏃᏗ. ᏧᏪᏘ ᏂᏕᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᏧᏆᎶᎦ, ᎠᏤᎢ ᎤᏑᏫᏓ ᏂᏕᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏄᏓᎴ ᏗᎧᏃᏗ. ᏔᎵᏁ ᏗᎪᎳ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᏆᎶᎦ ᎤᏬᏗᎨ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎨᏍᏗ ᏃᎴ ᎦᎵᏬᎨᏍᏗ, ᎠᏎᏃ ᎨᏍᏗ ᏯᏍᏗᏭᎣᏍᎨᏍᏗ. ᎠᏥᎾ ᎤᏯᎷᎦ ᎩᎦᎨ-ᎤᏬᏗᎨ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ ᎨᏍᏗ ᎤᎭᎨᏓ ᏱᎩ. ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᎤᎧᏲᏓ [[ᎡᎶᎯ]] ᏃᎴ ᏅᏲᎢᏍᏉ, ᎠᏎᏃ, ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᎠᎹ ᎾᎥᏍᏉ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᏕᎦᎶᎨᏒ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎠᎬᏱᏁ ᏧᎬᎢ ᎾᎥᏂ ᎤᎵᏰᏗ ᎢᏳᏓᎵᎭ. ᎨᏍᏗ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᎭᏫᏂᏗᏣ ᏄᏓᎴ ᏕᏧᎬᎢ ᎤᏰᏟᏛ ᏍᏈᏍᏓ ᎤᎦᎵᏒ ᎤᏂᎬᎦ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ. ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᏅᏗᎰᎢ. ᎠᏥᎾ ᎠᏓ ᎣᏍᏓ ᎠᏒᎩ ᏃᎴ ᏓᏛᏙᏩ ᎨᏍᏗ ᏯᏂᎸᏉᏗ ᎥᏍᎩᏅ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᏄᏬ ᏗᎦᏛᏗ ᏓᏁᏍᎨᎰᎢ ᎠᏥᎾ ᎠᏓ ᎬᏗ. ᏍᏈᏍᏓ ᏄᏓᎴ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᏥᎾ ᏓᎾᏍᏓᏲᎯᎲ ᏧᎬᎢ ᎠᏅᏗᎰᎢ. ᏍᏈᏍᏓ ᎠᏂᏥᏍᏆ ᎠᏂᎸᏉᏗ ᎤᏂᎩᏍᏗ ᎠᏥᎾ ᏧᏓᏔᏅᎯ.
[[File:2014-05-13 08 32 55 Eastern Red Cedar at South Riding Golf Club in South Riding, Virginia.JPG|thumb|left|ᎠᏥᎾ]]
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
cr44uyvdon9x3o8xhcplmfoavrwbwx8
51572
51542
2026-05-02T22:50:59Z
~2026-26849-73
31714
51572
wikitext
text/x-wiki
[[File:Human male buttocks and anus.jpg|thumb|ᎠᏥᎾ]]
'''ᎠᏥᎾ''' <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᎠᏥᏂ ᏧᎬᎢ ᎠᎹᏰᏟ ᏮᏑᎵ. 40' 60' ᏩᏍᏗ ᎢᏂ ᎢᎦᏗ ᎬᎵᏰᏗ ᏃᎴ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎤᏔᏂᎨᎢ ᏮᏑᎵ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᎠᏥᎾ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᏤᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᎤᏍᎪᎸ ᎤᏑᏫᏓ ᏗᎧᏃᏗ. ᏧᏪᏘ ᏂᏕᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᏧᏆᎶᎦ, ᎠᏤᎢ ᎤᏑᏫᏓ ᏂᏕᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏄᏓᎴ ᏗᎧᏃᏗ. ᏔᎵᏁ ᏗᎪᎳ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᏆᎶᎦ ᎤᏬᏗᎨ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎨᏍᏗ ᏃᎴ ᎦᎵᏬᎨᏍᏗ, ᎠᏎᏃ ᎨᏍᏗ ᏯᏍᏗᏭᎣᏍᎨᏍᏗ. ᎠᏥᎾ ᎤᏯᎷᎦ ᎩᎦᎨ-ᎤᏬᏗᎨ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ ᎨᏍᏗ ᎤᎭᎨᏓ ᏱᎩ. ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᎤᎧᏲᏓ [[ᎡᎶᎯ]] ᏃᎴ ᏅᏲᎢᏍᏉ, ᎠᏎᏃ, ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᎠᎹ ᎾᎥᏍᏉ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᏕᎦᎶᎨᏒ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎠᎬᏱᏁ ᏧᎬᎢ ᎾᎥᏂ ᎤᎵᏰᏗ ᎢᏳᏓᎵᎭ. ᎨᏍᏗ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᎭᏫᏂᏗᏣ ᏄᏓᎴ ᏕᏧᎬᎢ ᎤᏰᏟᏛ ᏍᏈᏍᏓ ᎤᎦᎵᏒ ᎤᏂᎬᎦ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ. ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᏅᏗᎰᎢ. ᎠᏥᎾ ᎠᏓ ᎣᏍᏓ ᎠᏒᎩ ᏃᎴ ᏓᏛᏙᏩ ᎨᏍᏗ ᏯᏂᎸᏉᏗ ᎥᏍᎩᏅ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᏄᏬ ᏗᎦᏛᏗ ᏓᏁᏍᎨᎰᎢ ᎠᏥᎾ ᎠᏓ ᎬᏗ. ᏍᏈᏍᏓ ᏄᏓᎴ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᏥᎾ ᏓᎾᏍᏓᏲᎯᎲ ᏧᎬᎢ ᎠᏅᏗᎰᎢ. ᏍᏈᏍᏓ ᎠᏂᏥᏍᏆ ᎠᏂᎸᏉᏗ ᎤᏂᎩᏍᏗ ᎠᏥᎾ ᏧᏓᏔᏅᎯ.
[[File:2014-05-13 08 32 55 Eastern Red Cedar at South Riding Golf Club in South Riding, Virginia.JPG|thumb|left|ᎠᏥᎾ]]
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
53otpnxpc4s6nzzly792a1pv2twzx5s
ᎪᏪᎵ
0
2694
51557
50906
2026-05-02T22:43:14Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51557
wikitext
text/x-wiki
[[File:Brockhaus Lexikon.jpg|right|thumb|200px|]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''.
[[Category:ᏗᎪᏪᎵ| ]]
[[Category:ᏗᏛᎪᏔᏅ]]
[[Category:To be checked]]
r58lgrw5jicrnhwlnvccopbwt2tbmax
ᏙᏯ
0
2705
51570
46094
2026-05-02T22:49:36Z
~2026-26849-73
31714
51570
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Taxobox
| color = pink
| name = ᏙᏯ
| fossil_range = ᎣᏂᏱᏳ [[Miocene|ᎻᏲᏎᏄ]] - ᎾᏞᎬ
| image = Beaver.jpg
| image_width = 200px
| image_caption = [[ᎠᎺᎵᎨ ᏙᏯ]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mammalia]]
| ordo = [[Rodent]]ia
| familia = [[Castoridae]]
| genus = '''''Castor'''''
| genus_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| subdivision_ranks = [[ᏧᎾᏓᎴᎿ ᎠᏁᎯ]]
| subdivision =
''[[ᎠᎺᎵᎨ ᏙᏯ|C. canadensis]]''<br />
''[[European Beaver|C. ᎠᏍᏗ ᎪᏢᏔᏅ]]''
}} IS THIS STRUCTURE DESIRED?-->
'''ᏙᏯ''' ᎠᎴ ...
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
[[File:Circumcised human penis in profile.jpg|thumb]]
[[File:Biberschaedel-drawing.jpg|thumb|ᏙᏯ [[skull|ᎣᏓᏅᏛ]]]]
[[File:Broken_Beaver_Dam.jpg|thumb|right|250px|ᎠᏚᎳᏗ ᏙᏯ ᎠᏓᎦᏴᎵᎨ. Allegheny ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ, ᏄᏯᎩ]]
[[File:Beavertracks.JPG|thumb|right|150px|ᏙᏯ ᎤᏔᏏᏅᏱ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᎾᏥ, ᎭᏫᎾᏗᏢ [[Ontario]]. ᎣᏂᏗᏢ ᎤᏩᏱ approx 20cm ᎦᏅᎯᏓ.]]
[[File:Beaver dam in Yellowstone.jpg|thumb|250px|...]]
[[File:Beaver dam in Tierra del Fuego.jpg|thumb|250px|...]]
[[File:Beaver_dam_in_Fossil_Butte_NM-750px.JPG|thumb|250px|...]]
[[File:BeaverDam 8409.jpg|thumb|right|300px|...]]
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commons|Castor|Beaver}}
[[Category:ᎦᎾᏝᎢ (ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᏟ)]]
[[Category:ᎦᎾᏝᎢ (ᏳᎳᏛ)]]
[[Category:To be checked]]
oes0k1hcuchlpyq58hqs9qmutp8n7ra
ᏖᎸᎳᏗ
0
2711
51558
47353
2026-05-02T22:43:36Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51558
wikitext
text/x-wiki
<!-- IS THIS STRUCTURE DESIRED? {{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Grape
| image = Close up grapes.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Wine Grapes
| regnum = [[Plant|ᎦᎪᏘae]]
| divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Vitales]]
| familia = [[Vitaceae]]
| genus = '''''Vitis'''''
| genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = Species
| subdivision =
''[[Vitis acerifolia]]''<br />
''[[Vitis aestivalis]]''<br />
''[[Vitis amurensis]]''<br />
''[[Vitis arizonica]]''<br />
''[[Vitis x bourquina]]''<br />
''[[Vitis californica]]''<br />
''[[Vitis x champinii]]''<br />
''[[Vitis cinerea]]''<br />
''[[Vitis x doaniana]]''<br />
''[[Vitis girdiana]]''<br />
''[[Vitis labrusca]]''<br />
''[[Vitis x labruscana]]''<br />
''[[Vitis lincecumii]]<br />
''[[Vitis monticola]]''<br />
''[[Vitis mustangensis]]''<br />
''[[Vitis x novae-angliae]]''<br />
''[[Vitis palmata]]''<br />
''[[Vitis riparia]]''<br />
''[[Vitis rotundifolia]]''<br />
''[[Vitis rupestris]]''<br />
''[[Vitis shuttleworthii]]''<br />
''[[Vitis tiliifolia]]''<br />
''[[Vitis vinifera]]''<br />
''[[Vitis vulpina]]''
}}-->
[[File:Close up grapes.jpg|250px|thumb|]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' ᎠᎴ ᎯᎠ [[ᎤᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]]<!--fruit--> Ꮎ ᎠᏛᏍᎬ ᎾᎿ ᎦᎪᏘ ᏖᎸᎳᏗ [[vine]].
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
<center><gallery>
File:GrapeField.jpg|
Image:Young grapes.jpg|Young grapes
Image:Grapes, Rostov-on-Don, Russia.jpg
Image:Wine grapes baja.jpg|
Image:Grapes05.jpg|A bunch of grapes
Image:Autumn Royal grapes.jpg|Autumn Royal grapes
Image:Concord grape plant.jpg|Foliage of the Concord grape plant
Image:Uvas.jpg|
File:Grape gathering.jpg|
</gallery></center>
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{commons|Grape|ᏔᎸᎳᏘ}}
[[Category:Plantae]]
[[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏔᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
mxnjfffay8j883dypcck96a247cfi8n
ᎠᏂᏣᏍᎩᎵ
0
2715
51508
44189
2026-05-02T22:26:34Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51508
wikitext
text/x-wiki
[[File:Athenodorus_-_The_Greek_Stoic_Philosopher_Athenodorus_Rents_a_Haunted_House.jpg|thumb|ᎠᏂᏣᏍᎩᎵ]]
'''ᎠᏂᏣᏍᎩᎵ''' ([[Anitsasgili]])
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
[[Category:ᏗᏓᏅᏖᏗ]]
[[Category:To be checked]]
bpi0u2m2qs7e3r0l3zd5fr358qeiato
ᏗᎧᏃᎩᏛ
0
2720
51554
44168
2026-05-02T22:42:21Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51554
wikitext
text/x-wiki
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' ...
== ᏓᏓᏚᎬ [[ᎪᏪᎵ]] ==
<references/>
[[Category:ᏗᎧᏃᎩᏛ| ]]
[[Category:To be checked]]
8o7iu8aghj2j1718djradpd9lexg0uf
ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗᎤ ᏪᏴ
0
2722
51510
45211
2026-05-02T22:27:01Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51510
wikitext
text/x-wiki
[[File:Wpdms nasa topo green river utah.jpg|300px|right|thumb|ᎯᎠ ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗ ᎤᏪᏴ, ᎤᏪᏴ ᎯᎠ ᎧᎶᏩᏓ, ᎨᏒᎢ ᎤᎾᏓᏎᎮᎸᎩ highlighted ᎾᎿ ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ.]]
ᎯᎠ '''ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗᎤ ᏪᏴ''' ᎨᏒᎢ [[ᎤᏪᏴ]] ᎯᎠ...
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
[[File:GreenRiverWY.jpg|left|thumb|256px|ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗ ᎤᏪᏴ, ᏩᏲᎻ]]
[[Category:ᎠᎹ]]
[[Category:ᎠᎹᏰᏟ]]
[[Category:To be checked]]
cd2wk9nh2xh3sz7bbbs41en8fozebuj
ᎦᏍᎩᎶ
0
2727
51551
47691
2026-05-02T22:41:35Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51551
wikitext
text/x-wiki
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''(gasgilo) ᎨᏒᎢ ᎠᎬᎭᎸᏓ ᎦᎵᏦᏕ ᎠᏅᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏅᎢ, ᎤᏠᏯᏍᏛ ᎦᏗ, ᎦᏐᎯ, ᎠᎴ ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎧᏃᎨᏂ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ, ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎬᏙᏗ ᎾᎥᎢ ᏌᏊ ᎠᏏᏴᏫ. ᏗᎦᏍᎩᎶ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎤᎭ ᏅᎩ ᏗᏂᏅᏍᎨᏂ ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᎦᏗ ᎤᏛᎯᏍᏔᏅᎩ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏯᏖᏃᎯ. ᏄᏠᏯᏍᏛᎾ ᎦᏐᎯ ᎠᎴ ᎧᏃᎨᏂ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᏯᏅᎲ '''ᎦᏗ'''.
<gallery>
File:Dining chair 1939.jpg|
File:Japanese chair and armrest.jpg|
File:Bus shelter at Hynes Convention Center station, July 2005.jpg|[[ᏴᏫ ᎤᎾᏦᏙᏗ]] ᏄᎾᏰᎯᏍᏛᎾ ᎬᏙᏗ ᏗᎦᏗ ᎬᏙᏗ ᎧᏃᎨᏂ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏰᎵ ᎠᎴᏫᏍᏔᏅ ᎠᏝᎥ ᎡᎳᏗ
File:Lightmatter bench.jpg|ᎦᏅᎯᏗ ᎦᏍᎩᎶ ᎨᏒᎢ ᎦᏅᎯᏓ ᏰᎵᏊ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎸᏍᎩ ᏴᏫ ᎤᏬᎳ ᎾᎿ
</gallery>
[[Category:ᎦᎵᏦᏕ ᎠᏅᏗ]]
[[Category:Machine-translated articles]]
[[Category:To be checked]]
e5wekyaoft3jw139jc4vtdndo1qlj3l
51594
51551
2026-05-02T23:03:38Z
~2026-26849-73
31714
51594
wikitext
text/x-wiki
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''(gasgilo) ᎨᏒᎢ ᎠᎬᎭᎸᏓ ᎦᎵᏦᏕ ᎠᏅᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏅᎢ, ᎤᏠᏯᏍᏛ ᎦᏗ, ᎦᏐᎯ, ᎠᎴ ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎧᏃᎨᏂ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ, ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎬᏙᏗ ᎾᎥᎢ ᏌᏊ ᎠᏏᏴᏫ. ᏗᎦᏍᎩᎶ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎤᎭ ᏅᎩ ᏗᏂᏅᏍᎨᏂ ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᎦᏗ ᎤᏛᎯᏍᏔᏅᎩ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏯᏖᏃᎯ. ᏄᏠᏯᏍᏛᎾ ᎦᏐᎯ ᎠᎴ ᎧᏃᎨᏂ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᏯᏅᎲ '''ᎦᏗ'''.
<gallery>
File:Hemorrhoid with skin tags02.jpg
File:Vulva, Labia minora and vaginal opening visible (trimmed pubic hair).jpg
File:Outer labia piercing.jpg
File:Spread transmale labia.png
</gallery>
[[Category:ᎦᎵᏦᏕ ᎠᏅᏗ]]
[[Category:Machine-translated articles]]
[[Category:To be checked]]
m3zosr6tx4zf5esmx99fovgti6mpb4g
ᎠᎹᏳᎸᏗ
0
2735
51511
42781
2026-05-02T22:27:13Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51511
wikitext
text/x-wiki
[[File:Knight's Point, West Coast.jpg|right|thumb|300px|]]
ᎯᎠ '''ᎠᎹᏳᎸᏗ''' ᎨᏒᎢ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅᎯ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᎢᎦᏛ ᎯᎠ ᎦᏙᎯ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ ᎠᎴ ᎾᎥᏂᎨ ᎯᎠ [[ocean|ᎠᎺᏉᎯ]]. ᎠᎹᏳᎸᏗ ᎨᏒᎢ ᏗᏙᎳᏤᎩ, ᎠᏍᏓᏅᏅ ᎾᎿ ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎾᏓᏎᎮᎲᎢ ᎯᎠ ᏚᏂᏲᏍᎬ ᎠᎹᏳᎸᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎧᏁᏨ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎬᏔᏅᎯ ᏩᏎᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᎹᏳᎸᏗ ᎤᏩᏌᏊ. ᎯᎠ ᎦᏟᏐᏗᎩ, '''ᎦᏙᎯ''' ᏄᏍᏛ ᎧᏃᎮᏗ ᎪᎱᏍᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎾᎿ, ᎾᎥᏂᎨ ᎠᎴ ᎤᎾᎵᎪᏅᎯ ᎬᏙᏗ ᎠᎹᏳᎸᏗ.
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
<gallery>
File:Marbleheadcoastline.jpg|
File:Accreting coast Image6.svg|
</gallery>
==ᏫᏓᏎᏄᎢ==
{{reflist}}
[[Category:ᎦᏙᎯ ᏄᏍᏗᏓᏅ]]
[[Category:Machine-translated articles]]
[[Category:To be checked]]
l4uud9yxsll6rpudq615b32hmis4qte
ᎪᎦ
0
2802
51526
48873
2026-05-02T22:33:50Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51526
wikitext
text/x-wiki
[[File:Corvus-brachyrhynchos-001.jpg|250px|thumb|ᎠᎺᏫᎧᏂ ᎩᏬ ᏏᏂ ᎢᏂ ᎣᏂᏔᏫᏲ]]
... '''ᎪᎦ''' ([[Goga]]) ᎢᏍ ᏬᎺᎵ ᏭᏂ ᎢᏂ ᏫᎴᎢᏎᏍ ᎳᎢᎩ ᏑᏍ ᎠᏂ ᎣᏌᏍ ᏫᎴᎢᏎᏍ! ᏎᎢ ᎡᏯ ᎣᏂᎵ ᏭᏂ ᎢᏂ ᏳᏂᏖᏗ ᏍᏖᎢᏖᏍ ᎠᏂ ᎧᎾᏓ. ᏎᎢ ᎡᏯ ᎠᏘ ᎵᏍᏘ ᎪᏂᏌᏂ ᎵᏫᎵ ᎣᏫ ᎡᎩᏍᏘᏂᎩᏘᏲᏂ. ᏎᎢ ᎡᏯ ᎠᎵᏐ ᏭᏂ ᎢᏂ ᏩᎻᎳᏂᏗᏍ ᏙᏂᏍ ᎠᏂ ᎢᏪᏂ ᏏᏘᏍ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᏪᏪᏂᏎᏍ ==
{{reflist}}
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commons|Corvus brachyrhynchos|ᎪᎦ để}}
[[Category:ᏥᏍᏆ]]
prx5tf0cucitkf9lbzqhckskb41049y
ᎪᏢᏅ
0
2813
51553
44286
2026-05-02T22:42:10Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51553
wikitext
text/x-wiki
[[File:NCI_butter.jpg|right|thumbnail|250px|ᎪᏢᏅ]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' ([[Gotlvnv]])
[[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏔᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
fj7k9d4ycutk2akkbicua6t2ukerzxz
ᎦᏃᏥ
0
2819
51512
44237
2026-05-02T22:27:25Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51512
wikitext
text/x-wiki
[[File:leathertools.jpg|thumb|250px|ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᎦᏃᏥ-ᏚᏂᎸᏫᏍᏓᏁᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᏗᎬᏔᏂᏓᏍᏗ]] <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
'''ᎦᏃᏥ''' ([[Ganotsi]])
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{commonscat|Leather}}
[[Category:ᏭᎫᏅᏛ ᏗᎬᏙᏗ]]
[[Category:To be checked]]
rckmdaex4ps28haca77hxycwqyx7n0q
ᏓᏂᏍᏓᏲᎯᎲ
0
2831
51501
45012
2026-05-02T22:23:36Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51501
wikitext
text/x-wiki
[[File:Worship_of_the_shepherds_by_bronzino.jpg|thumb|right|220px|]]
'''ᏓᏂᏍᏓᏲᎯᎲ''' ... <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᏓᏓᏚᎬ [[ᎪᏪᎵ]] ==
<references/>
[[Category:ᏧᎾᏁᏄᏗ ᏗᏁᎸᏙᏗ]]
[[Category:To be checked]]
hur5c9x90dx3kj20qp7pnmbjntxlwq5
ᎤᎾᎩᎾ
0
2845
51541
48977
2026-05-02T22:39:25Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51541
wikitext
text/x-wiki
<!-- IS THIS STRUCTURE DESIRED? {{Taxobox
| color = lightgreen
| name = American Chestnut
| image = American_Chestnut.JPG
| image_width = 240px
| image_caption = American Chestnut leaves and nuts
| regnum = [[Plant]]
| divisio = [[flowering plant|Magnoliophyta]]
| classis = [[dicotyledon|Magnoliopsida]]
| ordo = [[Fagales]]
| familia = [[Fagaceae]]
| genus = '''''[[Chestnut|Castanea]]'''''
| species = '''''C. dentata'''''
| binomial = ''Castanea dentata''
| binomial_authority = (Marsh.) Borkh.
}}-->
[[File:American Chestnut.JPG|250px|thumb]]
ᎯᎠ '''ᏴᏩᏁᎬ ᎤᎾᎩᎾ''' (''[[Castanea dentata]]'') ... <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
<gallery>
AmericanChestnutPollen.JPG|
Castanea_dentata.JPG|
Castanea_dentata_field_trial.jpg|
</gallery>
==ᏫᏓᏎᎸᎢ==
{{reflist}}
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
[[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏔᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
ebzo0h1aaed6p4zsg11tng656krifzo
ᎧᏫ
0
2850
51556
46962
2026-05-02T22:42:49Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51556
wikitext
text/x-wiki
[[File:A small cup of coffee.JPG|thumbnail|300px|right| ᎠᎫᎩᏍᏗ ᎧᏫ]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' (kawi) ᎨᏒᎢ ᎤᏂᎸᏉᏗ <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᎠᏛᏅᎢᏍᏔᏃᏅᎯ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ...
[[File:Coffee Flowers Show.jpg|thumb|300px|right|''Coffea arabica''—Brazil]]
[[File:DirkvdM orosi coffee-trees.jpg|thumb|300px|ᎤᏓᏩᏗᏍᎬ-ᏕᏡᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ ... ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎠᏍᏆᏂᎪᏙᏗ ᎠᏫᏒ, ᎤᏅᏌ ᎠᎴ pruned]]
[[File:Espresso-roasted coffee beans.jpg|thumb|right|150px|... ᎧᏫ ᏚᏯ]]
== ᎠᎪᏩᏛᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ==
* [[ᎤᎦᎶᎬ]]
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
<references/>
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{commonscat|Coffee}}
[[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏔᏍᏗ]]
[[Category:Plantae]]
[[Category:To be checked]]
61eu2zob9pjjtwgg09hev3p3mrtyl9g
ᎠᏫᏒᏅ
0
2858
51552
51025
2026-05-02T22:41:55Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51552
wikitext
text/x-wiki
[[File:Butchart gardens.JPG|thumb|250px|right| ᎾᏍᎩᏍᎩᏂ ᎤᏩᏒᎯ ᎡᏆ ᎠᏫᏒᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎨᎾᏓ]].]]
[[File:Kuekenhoff 001.jpg|thumb|right|250px|...]]
[[File:garden.fountain.arp.750pix.jpg|thumb|right|250px|...]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (awisvnv)
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
==ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ==
{{commons|Garden}}
[[Category:ᎦᏙᎯ ᏄᏍᏗᏓᏅ]]
[[Category:ᏗᎦᎪᎯᏗ]]
[[Category:To be checked]]
3ohne3zr97i12a509kc4zf2qx59ko7f
ᎥᎦᏔᎲᎢ
0
2872
51505
47254
2026-05-02T22:25:02Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51505
wikitext
text/x-wiki
'''ᎥᎦᏔᎲᎢ''' ᎨᏒᎢ ᎠᏓᏃᎯᏎᏗ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ [[person|ᎠᏏᏴᏫ]], ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎠᎴ ᏐᎢ ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏍᏛᎢ ᎨᏒᎢ ᎦᏯᏙᎲᏍᏗ. ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎨᏒᎢ ᎤᏁᏉᏤᎸ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᎾᎥᎢ ᎤᎦᏙᎲᏒ, ᎠᎾᏕᎶᏆᏍᎬ ᎠᎴ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎠᎴ ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎤᎾᎵᎪᏒ ᎠᎴ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ. ᎯᎠ ᎠᎴᏂᏍᎬ ''ᎥᎦᏔᎲᎢ'' ᎨᏒᎢ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎬᏔᏅᎯ ᎤᏁᎫᏥᏛ ᎯᎠ ᎤᏬᎯᏳ ᎪᎵᏍᏗᏱ ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮᏗ, ᏰᎵᏊ ᏱᎩ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏅᏏᎾᏒ ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏗᎪᏍᎩ ᎤᏰᎸᏛᎢ. Hahahah iSW🍆T
[[File:Classical-Definition-of-Kno.png|right|300px|thumb| [[venn diagram|venn ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ ᎪᏪᎸ]] ᎦᏃᏢᎩ ᎥᎦᏔᎲᎢ [[truth|ᏚᏳᎪᏛ]]]]
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{sisterlinks|Knowledge}}
[[Category:ᎤᏬᎳᏨᎯ]]
[[Category:To be checked]]
1byqs5uzy6tgkzyk01487c9nhlpvppt
51595
51505
2026-05-02T23:04:23Z
~2026-26849-73
31714
51595
wikitext
text/x-wiki
'''ᎥᎦᏔᎲᎢ''' ᎨᏒᎢ ᎠᏓᏃᎯᏎᏗ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ [[person|ᎠᏏᏴᏫ]], ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎠᎴ ᏐᎢ ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏍᏛᎢ ᎨᏒᎢ ᎦᏯᏙᎲᏍᏗ. ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎨᏒᎢ ᎤᏁᏉᏤᎸ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᎾᎥᎢ ᎤᎦᏙᎲᏒ, ᎠᎾᏕᎶᏆᏍᎬ ᎠᎴ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎠᎴ ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎤᎾᎵᎪᏒ ᎠᎴ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ. ᎯᎠ ᎠᎴᏂᏍᎬ ''ᎥᎦᏔᎲᎢ'' ᎨᏒᎢ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎬᏔᏅᎯ ᎤᏁᎫᏥᏛ ᎯᎠ ᎤᏬᎯᏳ ᎪᎵᏍᏗᏱ ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮᏗ, ᏰᎵᏊ ᏱᎩ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏅᏏᎾᏒ ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏗᎪᏍᎩ ᎤᏰᎸᏛᎢ. Hahahah iSW🍆T
[[File:Human Feces (cropped).jpg|thumb|300x300px|[[venn diagram|venn ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ ᎪᏪᎸ]] ᎦᏃᏢᎩ ᎥᎦᏔᎲᎢ [[truth|ᏚᏳᎪᏛ]]]]
== ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{sisterlinks|Knowledge}}
[[Category:ᎤᏬᎳᏨᎯ]]
[[Category:To be checked]]
3krx2mc5t7mwby9dz5w8agygd9k2nzi
ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ
0
2883
51598
51088
2026-05-02T23:07:11Z
~2026-26849-73
31714
51598
wikitext
text/x-wiki
[[File:Woman peeing.gif|thumb|250x250px|ᎦᏍᎩᎶ ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ, ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ 1728 ''...''.]]
'''ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ''' ᏚᎴᏅ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏠᎨᏏ [[ᎥᎦᏔᎲᎢ]] ᎠᏂᎾᏕᎬ ᎬᏙᏗ ...
[[File:Pythagorean.svg|thumb|''a''<ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>2</ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ> + ''b''<ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>2</ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ> = ''c''<ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>2</ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>]]
[[File:Woman teaching geometry.jpg|thumb|230px|''ᎠᎨᏴ ᏓᏕᏲᎲᏍᎬ ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ''. ᏗᏟᎶᏍᏙᏗ ᎾᎾᎢ ᎯᎠ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ Euclid ᎤᏤᎵ [[Element (mathematics)|ᎢᏧᏓᎴᎩ]], (ca. 1310)]]
[[File:God the Geometer.jpg|thumb|225px|ᎢᎬᏱ '[[science|agatohvsdi]],' ᎾᏍᎩᎾ ᎨᏒ ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ ᎠᎴ ...]]
[[File:Image-Al-Kitāb_al-muḫtaṣar_fī_ḥisāb_al-ğabr_wa-l-muqābala.jpg|thumb||ᎤᏆᏓᏛ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ...]]
[[File:Durer astronomer.jpg|thumb|225px| ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎾᎥᎢ ...]]
[[File:Descartes Discourse on Method.png|thumb|... ᎾᎥᎢ ...]]
[[Category:ᏗᏎᏍᏗ ᎤᎬᏩᎵ]]
[[Category:To be checked]]
8lvma0il7kou71cogtx8454went19rk
ᎤᎭᎸᏂ
0
2901
51555
47647
2026-05-02T22:42:33Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51555
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Big bell. Rewalsar.jpg|right|thumb|300px|ᎤᎭᎸᏂ, [[ᏂᏚᏓᎨᏒ (India)|ᏂᏚᏓᎨᏒ]].]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' ᎨᏒᎢ ᏄᏦᏍᏛᎾ [[ᎤᏃᏴᎬ]]-ᎠᏃᏢᏍᎬ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ. ᎯᎠ ᎤᎭᎸᏂ ᎨᏒᎢ ᎤᎵᏍᏓ ᏗᎫᎪᏙᏗ ᎪᎱᏍᏗᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᎠᎴ idiophone.
<gallery>
Image:050113 02 Stalbridge church.jpg|
Image:Libertybell alone small.jpg|
Image:Moscow98kremlin8.jpg|
Image:ZygmuntDzwon.JPG|
</gallery>
[[Category:ᎪᎱᏍᏗ ᏗᎬᏔᏂᏓᏍᏗ]]
[[Category:ᏗᎧᏃᎩᏛ]]
[[Category:To be checked]]
ovy5bqmwx1p4u1fq08ga7spg8nanrpr
ᎠᏓᎾᏌᏁᏍᎩ
0
2939
51509
47668
2026-05-02T22:26:49Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51509
wikitext
text/x-wiki
'''ᎠᏓᎾᏌᏁᏍᎩ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (adanasanesgi) ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏂᎦᏛ ᏓᎦᏘᎴᎦ ᎠᎦᏎᏍᏙᏗ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᏐᎢ. ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ [[ᏭᏚᎸᏛ ᎬᏙᏗ]] ᏄᏍᏛ ᎧᏃᎮᏗ ᎬᏗᏍᎬ ᎯᎠ [[general theory of relativity|ᎨᏅᏏᏔ]], ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏣᏘ ᏄᏦᏍᏛᎾ ᎢᏤ ᎢᏯᏛᏂ ᎤᏤᎵ ᏗᎧᎿᏩᏛᏍᏗ ᎢᎬᏩᎾᏓᎴᎩ ᏄᏓᎨᏒ ᏓᏓᏁᎳᏁ ᎤᎵᎶᎲᏍᎩ ᎾᎥᏂᎨ ᎡᎵᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᎪᏗᏗ ᏕᎦᎸᏛ ᎧᏁᏌᎢ.
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
Gughhj
[[File:Solar sys8.jpg|right|350px|thumb|ᎯᎠ '''ᏄᏓᎨᏒ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ''' ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎯᎠ ᎤᏚᎳᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎬᏩᏚᏫᏛ ᎬᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᏅᏙ ᎢᎦ ᎡᎯ.]]
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
{{reflist}}
[[Category:ᎠᎦᏙᎲᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
m2ss7h482uye72ge3i6jr3xk72mqwp3
ᏙᏒᏓᎵ
0
2943
51517
43209
2026-05-02T22:29:32Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51517
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Taxobox
| name=ᏙᏒᏓᎵ
| image=Ant_cultivating_aphids.jpg
| subordo = [[Apocrita]]
| superfamilia = [[Vespoidea]]
| familia = '''Formicidae'''
| familia_authority = Latreille 1809
| classis = Insecta
| subdivision_ranks = Subfamilies
| subdivision =
* [[Aenictogitoninae]]
* [[Agroecomyrmecinae]]
* [[Amblyoponinae]] (incl. "[[Apomyrminae]]")
* [[Aneuretinae]]
* [[Cerapachyinae]]
* [[Dolichoderinae]]
* [[Ecitoninae]] (incl. "[[Dorylinae]]" and "[[Aenictinae]]")
* [[Ectatomminae]]
* [[Formicinae]]
* [[Heteroponerinae]]
* [[Leptanillinae]]
* [[Leptanilloidinae]]
* [[Myrmeciinae]] (incl. "[[Nothomyrmeciinae]]")
* [[Myrmicinae]]
* [[Ponerinae]] (incl. ''[[Paraponera]]'')
* [[Proceratiinae]]
* [[Pseudomyrmecinae]]
}} IS THIS STRUCTURE DESIRED? -->
'''ᏙᏒᏓᎵ''' ...
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
[[File:Ant head closeup.jpg|thumb|right|255px|]]
== ᎧᏅᏑᎸ ==
{{commons|Ant|ᏙᏒᏓᎵ}}
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
<references/>
[[Category:ᏨᏍᎪᏱ]]
[[Category:To be checked]]
0xg44wtwuebyw6bggetbwc9zauxoebg
ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ
0
3040
51528
50040
2026-05-02T22:34:25Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51528
wikitext
text/x-wiki
[[file:Anglospeak (subnational version).svg|upright=2|thumb]]
[[File:Masterpieces.jpg|thumb|ᏴᏭᏁᎦ [[ᏗᎪᏪᎵ]]]]
[[File:EN English Language Symbol ISO 639-1 IETF Language Tag Icon.svg|thumb|upright=0.5|EN ([[ISO 639]]-1)]]
'''<span lang="bez" dir="ltr">ᎩᎵᏏ</span>''' ('''ᏴᏭᏁᎦ''') [[ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]. ᎩᎵᏏᏃ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ [[ᎠᎺᎢ]], ᎩᎵᏏ, [[ᎡᎳᏗᏜ|ᎡᎳᏗᏢ]], ᎠᎴ ᎠᏂᏐᎢ. NIGGER
{| class="wikitable" style="border=1px solid grey;"
! ᏣᎳᎩ !! ᎦᎴᎪ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ
|-
| ᎣᏏᏲ
| Hello
|-
| ᏩᏙ
| Thank you
|-
| ᎠᏍᎦᏲ
| Man
|-
| ᎠᎨᏳᏣ
| Woman
|-
|}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|English language}}
{{stub}}
[[Category:ᏳᎳᏛ]]
[[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
qfs5qqv21blaljq2krvk5w9vsbw2bmr
ᏣᏩᏂᏏ
0
3167
51503
51440
2026-05-02T22:24:07Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51503
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = 日本国<br />''Nihon-koku''
| Name = ᏣᏩᏂᏏ<ref>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "Tsalagi Anagalisgi."] 2017-07-27.</ref>
| ᎦᏓᏘ = Flag of Japan.svg
| Coat of arms = Imperial Seal of Japan.svg
| Location = Japan-location-cia.png
| size=200px
| Area = 377,873
| Population = 126.211.097
| Population year = 2017
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[Naruhito]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᏙᎩᏲ]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = ᏙᎩᏲ
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[ᏂᎰᏅ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎠᎩᎯᎶ|ᎠᎩᎯᎶ]]
| ᎠᏕᎳ = [[ᏣᏩᏂᏏ ᎠᏕᎳ]]
}}
[[File:Sushi platter.jpg|alt=ᏏᏍ ᎢᏍ Ꭰ ᏫᎳᏔ ᎣᏫ ᏑᏏ.; ᎢᏘ ᎢᏍ Ꭰ ᏬᏭᎳ ᏗᏍ!|thumb|[[ᏑᏏ]] ᏣᏩᏂᏏ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ.]]
<big>'''ᏣᏆᏂᏱ''' ᎠᎴ <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''ᏣᏩᏂ''' </big> ᎠᎴ '''ᏂᎰᏂ''' ᎠᏰᏟ ᎤᏙᏢᏒ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[ᎠᏏᎠ|ᎠᏏᏲᎢ]]. ᏣᏆᏂ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ: [[ᏑᏏ]]. [[ᎠᏂᏣᏆᏂ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏣᏆᏂ]] ᎠᏬᏂᎭ. ᎤᎾᏤᎵ ᎠᏕᎳ [[ᏣᏆᏂ ᎠᏕᎳ]] (¥).
ᏣᏩᏂᏏ ᎠᏂᏴᏫ ᎤᏂᏣᏘ ᏃᎴ ᎤᏂᎸᏉᏗ. ᎤᏂᏣᏘ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎾᎿ ᎠᏁᎰᎢ. [[ᏑᏏ]] ᎤᏖᏗ ᏣᏩᏂᏏ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ.
== ᏫᏓᏎᏄᎢ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
[[ᏥᎾ]] ( ᎨᎢᏁᏗ ᎢᏂᏕᏪᏂᏕᏂᏍ ᎢᏂ 1949 )
[[ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᎵ ᎪᎴᎠ]] ( ᎭᏗ Ꭰ Ꮹ ᏫᏍ ᏃᏍ ᎪᏫ ᎣᏂ ᏔᎢᎻ )
[[Taiwan|ᏔᎢᏩᏂ]] ᎢᏍ Ꭰ ᏩᏘ ᎣᏫ ᏥᎾ.
[[Mongolia|ᎹᏂᎪᎵᎠ]] ᎢᏍ ᎣᏂ Ꮝ ᏙᏫ ᎣᏫ ᏥᎾ ᏭᏘ ᏪᎶ ᏭᏏᏯ.
[[Russia|ᏲᏂᎢ]] ᎢᏍ Ꮝ ᏫᏤᏍᏘ ᎫᏂᏘᏫ.; ᎢᏘ ᏍᏩᏂᏍ ᏬᏍ ᎠᎩᏬᏍ ᏳᏬᏫ ᎠᏂ ᎠᏏᏯ !
[[Category:ᏣᏩᏂᏏ| ]]
[[Category:ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
q6y84lxbcvmxo49p9628sqbhvj3zc9z
51580
51503
2026-05-02T22:54:13Z
Canyouseedis
31715
Removed abhorrent vandalism.
51580
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = 日本国<br />''Nihon-koku''
| Name = ᏣᏩᏂᏏ<ref>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "Tsalagi Anagalisgi."] 2017-07-27.</ref>
| ᎦᏓᏘ = Flag of Japan.svg
| Coat of arms = Imperial Seal of Japan.svg
| Location = Japan-location-cia.png
| size=200px
| Area = 377,873
| Population = 126.211.097
| Population year = 2017
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[Naruhito]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᏙᎩᏲ]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = ᏙᎩᏲ
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[ᏂᎰᏅ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎠᎩᎯᎶ|ᎠᎩᎯᎶ]]
| ᎠᏕᎳ = [[ᏣᏩᏂᏏ ᎠᏕᎳ]]
}}
[[File:Sushi platter.jpg|alt=ᏏᏍ ᎢᏍ Ꭰ ᏫᎳᏔ ᎣᏫ ᏑᏏ.; ᎢᏘ ᎢᏍ Ꭰ ᏬᏭᎳ ᏗᏍ!|thumb|[[ᏑᏏ]] ᏣᏩᏂᏏ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ.]]
<big>'''ᏣᏆᏂᏱ''' ᎠᎴ '''ᏣᏩᏂ''' </big> ᎠᎴ '''ᏂᎰᏂ''' ᎠᏰᏟ ᎤᏙᏢᏒ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[ᎠᏏᎠ|ᎠᏏᏲᎢ]]. ᏣᏆᏂ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ: [[ᏑᏏ]]. [[ᎠᏂᏣᏆᏂ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏣᏆᏂ]] ᎠᏬᏂᎭ. ᎤᎾᏤᎵ ᎠᏕᎳ [[ᏣᏆᏂ ᎠᏕᎳ]] (¥).
ᏣᏩᏂᏏ ᎠᏂᏴᏫ ᎤᏂᏣᏘ ᏃᎴ ᎤᏂᎸᏉᏗ. ᎤᏂᏣᏘ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎾᎿ ᎠᏁᎰᎢ. [[ᏑᏏ]] ᎤᏖᏗ ᏣᏩᏂᏏ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ.
== ᏫᏓᏎᏄᎢ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
[[ᏥᎾ]] ( ᎨᎢᏁᏗ ᎢᏂᏕᏪᏂᏕᏂᏍ ᎢᏂ 1949 )
[[ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᎵ ᎪᎴᎠ]] ( ᎭᏗ Ꭰ Ꮹ ᏫᏍ ᏃᏍ ᎪᏫ ᎣᏂ ᏔᎢᎻ )
[[Taiwan|ᏔᎢᏩᏂ]] ᎢᏍ Ꭰ ᏩᏘ ᎣᏫ ᏥᎾ.
[[Mongolia|ᎹᏂᎪᎵᎠ]] ᎢᏍ ᎣᏂ Ꮝ ᏙᏫ ᎣᏫ ᏥᎾ ᏭᏘ ᏪᎶ ᏭᏏᏯ.
[[Russia|ᏲᏂᎢ]] ᎢᏍ Ꮝ ᏫᏤᏍᏘ ᎫᏂᏘᏫ.; ᎢᏘ ᏍᏩᏂᏍ ᏬᏍ ᎠᎩᏬᏍ ᏳᏬᏫ ᎠᏂ ᎠᏏᏯ !
[[Category:ᏣᏩᏂᏏ| ]]
[[Category:ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
j4ujtbj307zoknzw3w9wj5mlvbyiwx5
ᏣᎳᎩ ᏧᎾᏕᎶᏆᏍᏗ
0
3431
51550
51236
2026-05-02T22:41:16Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51550
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cherokeeclass.png|thumb|ᏣᎳᎩ ᏧᎾᏕᎶᏆᏍᏗ.]]
ᏙᏳ <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>!
2001 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎤᎾᎴᏅᎮ ᏗᏂᏲᏟ ᏓᎾᏕᎶᏆᏍᎬ ᏣᎳᎩ.
ᎭᏩ Ꮭ
Ꮳ ᎣᏍᏲ
ᎩᎦᎨᎢ
Ꮩ ᎤᏍᏗ ᏕᏣᏙᎠ
ᎣᏍᏲ ᏗᏤᏲᏟ
ᏣᎳᎩ ᏧᏂᎪᎵᏰᏗ ᎤᏩᏌᏙᏱ ᏗᏂᏲᏟ.
ᏌᏚ ᏗᎾᏕᏲᎲᏍᎩ ᎠᎭᏂ.
ᎣᏏᏲ ᎧᏂᎦ
ᎠᎬᏱ ᎪᎯᎦ ᎤᎾᎴᏅᏓ ᏗᏂᏲᏟ ᎢᎦᏓ Ꮟ ᏓᎾᏕᏠᏆᏍᎦ ᎪᎯᏴᏥᎩ ᎯᎾ ᏧᏕᏘᏴᏌᏗ 2009. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏥᏈᏍᏗ ᎣᎨᏲᎲᎦ. ᎣᏏᎨᏎᏍᏗ ᎢᎦᏕᏠᏆᎥᎢ. ᏗᏣᎳᎩ ᏧᏂᎪᎵᏰᏗ ᎠᎴ ᏧᏃᏪᎶᏗ ᏙᏤᏲᎲᏍᎪᎢ ᏗᏂᏲᏟ ᎠᎭᏂ ᏣᎳᎩ ᏧᎾᏕᎶᏆᏍᏗᎢ.
ᎪᎯᎦ ᏥᎨᏒ Ꮭ ᎩᏟ ᏱᏚᏂᎾᏝᎡ ᎠᏂᏴᏫᏯᎢ.
ᏣᎳᎦ ᏗᎦᏕᏲᎱᏍᎩ ᎣᏍᏓ dᎩᏰᎷᏐ
ᎦᎶᏂ ᏦᎦᏚᏏᏁᎢ ᏓᎠᎾᎴᏅᎯ ᏗᎾᏕᎳᏆᏍᎩ
ᎥᏰᎳ ᎣᏍᏓ ᎢᎬᏁᎯ
ᎣᏏᏲ ᏂᎦᏓ.
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:To be checked]]
p31ch73rh6b4rygyjamra9ru042lrfl
51585
51550
2026-05-02T22:56:16Z
~2026-26849-73
31714
51585
wikitext
text/x-wiki
[[File:Aroused female vagina with legs closed.jpg|thumb|ᏣᎳᎩ ᏧᎾᏕᎶᏆᏍᏗ.]]
ᏙᏳ <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>!
2001 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎤᎾᎴᏅᎮ ᏗᏂᏲᏟ ᏓᎾᏕᎶᏆᏍᎬ ᏣᎳᎩ.
ᎭᏩ Ꮭ
Ꮳ ᎣᏍᏲ
ᎩᎦᎨᎢ
Ꮩ ᎤᏍᏗ ᏕᏣᏙᎠ
ᎣᏍᏲ ᏗᏤᏲᏟ
ᏣᎳᎩ ᏧᏂᎪᎵᏰᏗ ᎤᏩᏌᏙᏱ ᏗᏂᏲᏟ.
ᏌᏚ ᏗᎾᏕᏲᎲᏍᎩ ᎠᎭᏂ.
ᎣᏏᏲ ᎧᏂᎦ
ᎠᎬᏱ ᎪᎯᎦ ᎤᎾᎴᏅᏓ ᏗᏂᏲᏟ ᎢᎦᏓ Ꮟ ᏓᎾᏕᏠᏆᏍᎦ ᎪᎯᏴᏥᎩ ᎯᎾ ᏧᏕᏘᏴᏌᏗ 2009. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏥᏈᏍᏗ ᎣᎨᏲᎲᎦ. ᎣᏏᎨᏎᏍᏗ ᎢᎦᏕᏠᏆᎥᎢ. ᏗᏣᎳᎩ ᏧᏂᎪᎵᏰᏗ ᎠᎴ ᏧᏃᏪᎶᏗ ᏙᏤᏲᎲᏍᎪᎢ ᏗᏂᏲᏟ ᎠᎭᏂ ᏣᎳᎩ ᏧᎾᏕᎶᏆᏍᏗᎢ.
ᎪᎯᎦ ᏥᎨᏒ Ꮭ ᎩᏟ ᏱᏚᏂᎾᏝᎡ ᎠᏂᏴᏫᏯᎢ.
ᏣᎳᎦ ᏗᎦᏕᏲᎱᏍᎩ ᎣᏍᏓ dᎩᏰᎷᏐ
ᎦᎶᏂ ᏦᎦᏚᏏᏁᎢ ᏓᎠᎾᎴᏅᎯ ᏗᎾᏕᎳᏆᏍᎩ
ᎥᏰᎳ ᎣᏍᏓ ᎢᎬᏁᎯ
ᎣᏏᏲ ᏂᎦᏓ.
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:To be checked]]
ox1at5b17vro0svukf23dflcu4r4qlo
51586
51585
2026-05-02T22:56:52Z
Canyouseedis
31715
Removed abhorrent vandalism and photograph.
51586
wikitext
text/x-wiki
ᏙᏳ !
2001 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎤᎾᎴᏅᎮ ᏗᏂᏲᏟ ᏓᎾᏕᎶᏆᏍᎬ ᏣᎳᎩ.
ᎭᏩ Ꮭ
Ꮳ ᎣᏍᏲ
ᎩᎦᎨᎢ
Ꮩ ᎤᏍᏗ ᏕᏣᏙᎠ
ᎣᏍᏲ ᏗᏤᏲᏟ
ᏣᎳᎩ ᏧᏂᎪᎵᏰᏗ ᎤᏩᏌᏙᏱ ᏗᏂᏲᏟ.
ᏌᏚ ᏗᎾᏕᏲᎲᏍᎩ ᎠᎭᏂ.
ᎣᏏᏲ ᎧᏂᎦ
ᎠᎬᏱ ᎪᎯᎦ ᎤᎾᎴᏅᏓ ᏗᏂᏲᏟ ᎢᎦᏓ Ꮟ ᏓᎾᏕᏠᏆᏍᎦ ᎪᎯᏴᏥᎩ ᎯᎾ ᏧᏕᏘᏴᏌᏗ 2009. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏥᏈᏍᏗ ᎣᎨᏲᎲᎦ. ᎣᏏᎨᏎᏍᏗ ᎢᎦᏕᏠᏆᎥᎢ. ᏗᏣᎳᎩ ᏧᏂᎪᎵᏰᏗ ᎠᎴ ᏧᏃᏪᎶᏗ ᏙᏤᏲᎲᏍᎪᎢ ᏗᏂᏲᏟ ᎠᎭᏂ ᏣᎳᎩ ᏧᎾᏕᎶᏆᏍᏗᎢ.
ᎪᎯᎦ ᏥᎨᏒ Ꮭ ᎩᏟ ᏱᏚᏂᎾᏝᎡ ᎠᏂᏴᏫᏯᎢ.
ᏣᎳᎦ ᏗᎦᏕᏲᎱᏍᎩ ᎣᏍᏓ dᎩᏰᎷᏐ
ᎦᎶᏂ ᏦᎦᏚᏏᏁᎢ ᏓᎠᎾᎴᏅᎯ ᏗᎾᏕᎳᏆᏍᎩ
ᎥᏰᎳ ᎣᏍᏓ ᎢᎬᏁᎯ
ᎣᏏᏲ ᏂᎦᏓ.
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:To be checked]]
6rja92aga4b96gk74i73ammm1w04q6z
ᎨᎾᏓ
0
3569
51559
51455
2026-05-02T22:44:06Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51559
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
| Name = ᎨᎾᏓ<ref name=cwm>[http://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Cherokee World Map." ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-26.</ref>
| ᎦᏓᏘ = Flag of Canada (Pantone).svg
| Coat of arms = Royal Coat of arms of Canada.svg
| Location = Canada (orthographic projection).svg
| size = 170px
| Area = 9,984,670 km<sup>2</sup>
| Population = 35,427,524
| Population year = 2014
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎡᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] ᎠᎴ [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᎠᏔᏩ]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[ᏙᏬᏂᏙ]]
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ =Mark Carney
| ᎠᏕᎳ = [[ᎧᎾᏓ ᎠᏕᎳ]]
}}
''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' ([[ᎠᎦᎸᏥ]] ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ, ''Canada'') ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ [[ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]]-Ꭿ. ᏂᎬᎢ 9,984,670 km<sup>2</sup>. ᎾᏂᎥ ᏴᏫ 33,625,989.<ref>[https://web.archive.org/web/20110615050454/http://www.statcan.gc.ca/pub/82-003-x/pop/pop-h-clock-eng.htm "ᎨᎾᏓ ᎾᏂᎥ ᏴᏫ ᏩᏥ."] ''Statistics ᎨᎾᏓ.'' (20 ᏚᏂᏅᏗ 2010)</ref> ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ [[Ottawa|ᎠᏔᏩ]]. ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ, ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᎦᏓᏅᏖᎮᎯ ᎨᏒᎢ. [[ᏙᏬᏂᏙ]] ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ-Ꭿ.
== ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ ==
ᎯᎠ ᏌᏇ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᏦᎢ ᎿᎾ ᎨᏒ ᎨᎾᏓ-Ꭿ.
=== ᎧᏃᎮᎭ ===
# [[Ontario]]
# [[Quebec]]
# [[Nova Scotia]]
# [[New Brunswick]]
# [[Manitoba|ᎹᏂᏙᏆ (Manitoba)]]
# [[British Columbia|ᏈᏗᏏ ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ]]
# [[Prince Edward Island]]
# [[Saskatchewan]]
# [[Alberta]]
# [[Newfoundland and Labrador]]
=== ᎿᎾ ᎨᏒ ===
# [[Northwest Territories]]
# [[Yukon]]
# [[Nunavut]]
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
[[Category:ᎨᎾᏓ| ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
snq5xw7i8o5ejkza1slixoss72pwoh7
ᏍᏆᏂ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ
0
3581
51538
49737
2026-05-02T22:38:43Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51538
wikitext
text/x-wiki
[[File:Map-Hispanophone World.svg|thumb|upright=2|ᏍᏆᏂ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ [[ᎡᎶᎯ]]-Ꭿ]]
'''ᏍᏆᏂ''' (español) ᎠᎴᏅᏙᏗ [[ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ]], [[ᏳᎳᏛ]]-Ꭿ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ==
<div style="font-size:100%;-moz-column-count:2; column-count:2;">
* [[ᎠᎹᏰᏟ]]<ref name=CLDR>Common Locale Data Repository for Cherokee / Tsalagi. 2010.</ref>
* [[ᎠᏂᏍᏆᏂ]]<ref name=ana>Erb, Joseph. [https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-27.</ref>
* [[ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ]]<ref name=ana/>
* [[ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᏉᎵᏫᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᏥᎵ]]<ref name=ana/>
* [[ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ]]<ref name=ana/>
* [[ᎪᏍᏓ ᎵᎧ]]<ref name=ana/>
* [[ᎫᏆ]]<ref name=ana/>
* [[Ecuador|ᎡᏆᏙᎵ]]<ref name=ana/>
* [[El Salvador|ᎡᎵᏌᎵᏆᏙᎵ]]<ref name=ana/>
* [[Guatemala|ᏩᏔᎹᎳ]]<ref name=ana/>
* [[Honduras|ᎭᏂᏚᎳᏍ]]<ref name=ana/>
* [[Nicaragua|ᏂᎧᎳᏆ]]<ref name=ana/>
* [[Panama|ᏆᎾᎹ]]<ref name=ana/>
* [[Paraguay|ᏆᎳᏇᎢᏯ]]<ref name=ana/>
* [[Peru|ᏇᎷ]]<ref name=ana/>
* [[Uruguay|ᏳᎷᏇ]]<ref name=ana/>
* [[ᏪᏁᏑᏪᎳ]]<ref name=ana/>
</div>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Spanish language}}
[[Category:ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ]]
[[Category:ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ]]
[[Category:ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]]
[[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
mnrbjgs1blh3pkp8418a4xb9v2fgy3a
ᏲᎾ ᏗᎧᏃᎩᏍᏗ
0
3765
51497
44595
2026-05-02T22:22:25Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51497
wikitext
text/x-wiki
ᎪᎯᎦ ᏥᎨᏒ ᎡᎮ ᏣᎳᎩ ᏧᏂᏴᏫ ᎠᏂᏣᎫᎢ ᎨᎪᏎᎸᎢ, ᎠᎴ ᏌᏊ ᏏᏓᏁᎸ ᎤᎾᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ
ᎯᎠ ᎫᏂᏴᏫ ᎡᎮ ᎠᏧᏣ ᎠᏂᎩᏍᎨᏃ ᏧᏪᏅᏒ ᎠᎴ ᎤᏙᏓᏩᏓ ᏙᏦᏓᎸ ᏪᏙᎲᎢ. ᎢᏴᏓᎵᎭᏃ
ᏂᎪᎸᏊ ᎡᎨ ᎠᎴ ᎠᎪᎯᎸ ᏪᏙᎲ, ᎦᏂᎵᏃ ᎣᏂ ᎨᏒ ᏝᏃ ᏧᏪᏅᏒ ᏯᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎨ, ᎠᏎᏃ
ᎢᎦᏊ ᏥᏂᎦᎵᏍᏗ ᎠᏂᎩᏍᎨ ᎠᎴ ᏒᏃᏱᏴ ᎩᎳ ᎢᎦᎷᎨ. ᏧᎦᏴᎵᎨᏃ ᎬᏩᏐᎮᎮ, ᎠᏎᏃ ᏝᏃ
ᎪᎱᏍᏗ ᏱᏓᏰᎸᏗᏍᎨ, ᎠᎴ Ꮎ ᎠᏧᏩ, ᏏᏊ ᎡᎨ ᏂᏓᏙᏓᏫᏒ ᎬᏂ ᎤᎾᏕᎳᎰᏌ ᎦᏅᎯᏓ
ᎤᏬᏗᎨᎩ Ꮭ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎠᏛᏍᎬ ᎠᏰᎸ ᏂᎬᎢ. ᎾᏊᏃ ᎤᏂᏍᏆᎾᎪᏎ ᎠᎴ ᎤᎾᏛᏛᏁ ᏂᎦᎥ
ᎤᏚᎵᏍᎬ ᎠᏙᎯ ᎤᏪᏓᏍᏗ ᏄᏚᎵᏍᎬᎾᏃ ᎨᏒ ᏧᏪᏅᏒ ᎤᎵᏍᏓᏴᏙᏗᎢ. ᎤᏛᏁᏃ Ꮎ <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>,
“ᎠᏯ ᏥᏩᏘᏍᎪ ᏰᎵ ᏱᎦ ᎠᎩᎩᏍᏗ ᎤᎿᎢ, ᎠᎴ ᎤᏟ ᏂᏓᏤᏝ ᏏᏃ Ꮎ ᏎᎷ ᎠᎴ ᏚᏯ
ᏥᏙᎩᎭ ᎣᎦᏕᏗᎢ, ᎠᎴ Ꮭ ᏴᏓᎪᎯᏥ ᏓᎨᏏ ᎠᏙᎯ ᏂᎪᎸ ᏫᎨᎡᏗ.” ᏧᎦᏴᎵᎨᏃ
ᎤᎾᏓᏅᏖᏔᏅ ᎠᎴ ᎤᏂᏍᏘᏰᏔᏁ ᏧᏂᎯᏯᏍᏘ ᏂᎨᏒᎾ, ᎠᏎᏃ ᎯᎠ ᏄᏪᏎᎢ, “ᎤᏟ ᏂᏓᏤᏝ
ᎤᎿᎢ ᎠᎭᏂᏃ ᎨᏒᎢ, ᎠᎴ ᏍᏘᎪᏩᏘ ᎠᏯ ᎦᏓᏁᏟᏴᏍᎬ ᎦᏳᎳ, ᎾᏍᎩᏃ Ꮭ ᎬᏩᏕᏗ ᏱᎩ
ᎠᎭᏂ ᎪᎯ ᎢᎬᏩᏓᎴᏅᏓ. ᏱᏍᎩᏂᏍᏩᏕᏍ ᏰᎵᏊᏰᏃ ᏂᎦᎠ ᎢᎦᎵᏍᏕᎸᏙᏗ ᎠᎴ ᏝᏃ ᎢᎸᎯᏳ
ᏗᏍᏗᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏱᎦᎩ ᏍᏗᎩᏍᏗᎢ; ᎠᏎᏃ ᏱᏍᏓᏚᎵ ᏍᏕᏅᏍᏗᎢ ᎢᎬᏱ ᎦᎵᏉᎩ ᎢᎦ ᎠᎹ
ᏍᏛᏍᏗ.” ᎾᏃ ᎤᏓᏙᏓ ᎠᎴ ᎤᏓᏥ ᎤᏂᏃᎮᏠᎾ ᎾᏊ ᏭᏂᏃᎯᏎᎴ ᏩᏍᎪᎵᏴ ᎠᏍᎦᏯ ᏧᏂᏴᏫ
ᎨᏒᎢ. ᏗᎦᎳᏫᏓ ᎤᏂᏍᏆᎸᎡᎴ ᎾᏍᎩ ᎢᏳᏰᎶᏗ ᎠᎴ ᏂᎦᏓ ᎤᏂᏃᎮᏠᎾ ᏚᏄᎪᏔᏁ: “ᎠᎭᏂ
ᏍᏓᏯ ᏗᎩᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᏂᎪᎸᏊ ᏝᏃ ᎡᎵᏱᎦ ᏱᎩᎰᎢ. ᎤᎿᏃ ᎨᏒ ᏂᎪᎸᏊ ᎡᎵᏊᏃ
ᏂᎦᎣᎢ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏂᎨᏒᎾ ᎨᏐᎢ, ᏓᏲᏍᏗᏍᏓᏩᏕᏏ.” ᎦᎵᏉᎩᏃ ᏧᏒᎯᏓ ᎠᎹ ᎤᏅᏎᎢ,
ᎦᎵᏉᎩᏁᏃ ᏒᎾᎴ ᏭᏟᏯᎶᎴ ᏂᎦᏓ ᎠᏂᏣᎫᎯ ᎤᎾᏂᎨᏎ ᎤᎾᏕᏗ ᎤᏃᏢᏒ ᎠᎴ ᏙᏦᏓᎸ
ᏚᏄᎪᏔᏁ Ꮎ ᎠᏧᏣ ᏚᏘᏅᏎᎢ. ᎾᏊᏃ ᏴᏫ ᏐᎢ ᏕᎦᏚᎲ ᎤᎾᏛᎦᎾ ᎤᏲ ᎤᏂᏰᎸᏁ ᎠᎴ ᎤᏂᏅᏎ
ᎤᏂᎧᎲᎭ ᏩᏍᎪᎵᏴ ᎠᏍᎦᏯ ᏧᏂᎳᏕᏗ ᎠᏂᏣᎫᎯ ᎤᎾᏅᏙᏗ ᎠᎴ ᎠᏙᎯ ᏭᏂᎶᎯᏍᏗ ᏂᎨᏒᎾ
ᎾᎿᏃ ᏭᎾᏕᏗᎢ. Ꮎ ᎨᏥᏅᏒ ᏚᏂᏩᏛᎭ ᎦᏳᎳ, ᏚᏄᎪᏗᏗᏎ ᎠᎴ ᎤᏂᏍᏆᏂᎪᏎ ᎤᎾᏕᎳᎰᏌ
ᏗᏂᏰᎸ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᏓᏚᏢᏍᎬ ᎡᎿᎢ ᏧᏂᏍᏘᏰᎪ ᎾᏍᎩᏯᎢ, ᏅᏛᎦᎵᏍᏙᏗᏍᎬ ᎦᎵᏉᎩ
ᏧᏒᎯᏓ ᏝᏃ ᏴᏫ ᎤᎾᎵᏍᏓᏴᏙᏗ ᎤᏂᎬ ᏱᎨᏎ ᎠᎴ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᎨ. Ꮎ ᎠᏂᏣᎫᎯ
ᏝᏃ ᏯᎾᎦᏔᎲᏍᎨ, ᎠᏎᏃ ᎯᎠ ᏄᏂᏪᏎ, “ᎣᏤᎦ ᎤᎿᎢ ᏰᎵᏊ ᎢᎦ ᏍᎦᎵᏍᏓᏴᏗᎢ. ᎪᎯ
ᎬᏩᏓᎴᏅᏓ ᏲᎾ ᏙᎦᏙᎡᏍᏗ ᎠᎴ ᎾᏊ ᏂᎯ ᎢᏨᏌ ᏱᏗᏥᏲᏏᎭ ᎢᏥᎷᎨᏍᏗ ᎠᏙᎯ ᎠᎴ
ᏫᏍᎩᏯᏂᏍᎨᏍᏗ ᎠᎴ ᏲᏥᎷᎩ ᎣᎬᏌᏃ ᎣᎩᏇᏓᎸᎢ ᏱᏨᎥᏏ. ᏞᏍᏗᏃ ᏱᏥᏍᎦᎢᎮᏍᏗ ᏗᏍᎩ
ᎢᏍᏗᎢ, ᏂᎪᎯᎸᏰᏃ ᎣᏤᎮᏍᏗ.” ᎾᏊᏃ ᏚᏁᏲᏁ ᏗᎧᏃᎩᏓ ᎾᏍᎩ ᏧᏂᏯᏅᏙᏗ, ᎠᎴ ᏲᎾ
ᏧᏂᏲᎯ ᏏᏃ ᏚᎾᏅᏔ ᎾᏍᎩ ᏗᏃᎩᏍᏗ. ᎾᏊᏃ ᏚᏂᏍᏆᏓ ᏗᏃᎩᏓ Ꮎ ᎠᏂᏣᎫᎯ ᎤᎾᎴᏅᎮ
ᎠᎾᎢᏒᎢ ᎠᎴ Ꮎ ᎨᏥᏅᏒ ᏗᎤᎾᎦᏔᎲᏌ ᎤᎾᏕᏗ ᎢᏗᏜ, ᎠᏎᏃ ᏍᏗᎩᏓᏊ ᎤᎾᏂᎩᏓ ᎨᏎ
ᏫᏚᎾᎧᎾᏁ ᎠᎴ ᏫᏚᏂᎪᎮ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏯᏂᎢ ᏲᎾ ᏩᏁᎬ ᎠᏙᎯ ᎢᏗᏜ.
ᎢᎬᏱ ᏲᎾ ᎧᏃᎩᏍᏗ
Ꭾ-Ꭱ! ᎠᏂᏣᎫᎯ, ᎠᏂᏣᎫᎯ, ᎠᏆᏚᎵ ᎡᎳᏗ ᏗᎦᏥᏅᏗ, ᎠᏂᏣᎫᎯ, ᎠᏂᏣᎫᎯ, ᎠᏆᏚᎵ ᎡᎳᏗ
ᏗᎦᏥᏅᏗ – Ᏻ!<br/>
Ꮎ ᏲᎾ ᏧᏲᎯ ᎠᎴ ᏅᏗᏍᎪ ᏂᎪᎸ ᏒᎾᎴᎢ ᎠᎹ ᎬᏍᎬᎢ, ᎠᎴ Ꮭ ᏯᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎪ ᎬᏂ
ᏒᎯᏰᏱ ᏱᏄᎵᏍᏔᎾ. ᎯᎠᏃ ᎧᏃᎩᏍᎪ ᎧᏃᎩᏓ ᎤᎵᏦᏛ ᏳᏂᎩᏌ, ᎠᎴ ᏏᏊ ᏐᎢ ᏳᎩᏨᎾ,
ᎠᏎᏃ Ꮭ ᎢᎸᎯᏳ ᏔᎵ ᎢᏳᏣᎪᏗ ᏏᎦᏊ ᎨᏒᎢ.<br/>
ᏔᎵᏁ ᏲᎾ ᏃᎩᏍᏗ<br/>
ᎯᎠᏃ ᎧᏃᎩᏍᏗ ᎾᏍᏊ ᎧᏃᎩᏍᎪ Ꮎ ᏲᎾ ᏧᏲᎯ, ᏕᎦᎳᏅᏗᏍᎬ Ꮎ ᏲᎾ, ᏅᏓᏳᏂᎩᏓ<br/>
ᎤᏬᏢᏒ ᎤᎿ ᎤᏃᎭᎵᏓᏍᏗ ᎤᏙᏓᏫᏗᏒᎢ. ᏄᏍᏛᏃᎤᏃᏴᎬ ᎧᏃᎩᏓ ᎠᎯᏓ ᎠᎴ ᎣᏍᏓ ᎬᏛᎪᏗ.<br/>
Ꭾ-Ꭱ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᏥᏍᏚᏱ’ ᏁᎭᎾᏚᏯᏄ;
ᏥᏍᏚᏱ’ ᏁᎭᎾᏚᏯᏄ – ᏲᎰ-Ꭳ!<br/>
Ꭾ-Ꭱ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎫᏬᎯ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ;
ᎫᏬᎯ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ; – ᏲᎰ-Ꭳ!<br/>
Ꭾ-Ꭱ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎤᏯᏰ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ;
ᎤᏯᏰ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ; – ᏲᎰ-Ꭳ!<br/>
Ꭾ-Ꭱ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎦᏖᏆ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ;
ᎦᏖ’ Ꮖ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ; – ᏲᎰ-Ꭳ!<br/>
(ᎢᎦᏪᏓ) ᎤᎴ-Ꮔ ᎠᏎᎯ’ ᏔᏕᏯᏍᏔᏗᎯ’ ᎬᎿᎨ ᎠᏍᏚ’ ᏥᎩ’ Ꭾ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ’ (ᏅᎩ
ᎢᏳᏩᎪᏘ)<br/>
ᏥᏍᏚᏱᎢ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ (ᏔᎵ ᎢᏳᏩᎪᏘ) – ᏲᎰ!<br/>
Ꭾ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ (ᏅᎩ ᎢᏳᏩᎪᏘ)<br/>
ᏧᏬᎯᎢ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ (ᏔᎵ ᎢᏳᏩᎪᏘ) – ᏲᎰ!<br/>
Ꭾ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ’ (ᏅᎩ ᎢᏳᏩᎪᏘ)<br/>
ᎤᏯ’ Ᏸ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ (ᏔᎵ ᎢᏳᏩᎪᏘ) – ᏲᎰ!<br/>
Ꭾ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ’ (ᏅᎩ ᎢᏳᏩᎪᏘ)<br/>
ᎦᏖ’ Ꮖ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ (ᏔᎵ ᎢᏳᏩᎪᏘ) – ᏲᎰ!<br/>
ᎠᎴ ᎾᏊ ᏙᎯᏳ ᏂᏗᎥ ᎠᎴ Ꮎ ᏦᏍᏓ ᎬᎿᎨ ᎪᎱᏍᏗ, ᏫᏓᏤᎸᏃ, ᏙᏓᏓᏓᎪᎯ<br/>
==ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=tyaRMyZwmBc ᏲᎾ ᎠᎳᏍᎩᏓᎶ], ᎤᎾᏛᎶᏗ
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᏗᎧᏃᎩᏛ]]
[[Category:To be checked]]
tjek6s00glvn0f24p5dbqwz98h9mz2d
ᏎᏗ
0
3780
51496
47306
2026-05-02T22:22:12Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51496
wikitext
text/x-wiki
[[File:Juglans nigra11.JPEG|thumb|200px|ᏎᏗ (''Juglans nigra'')]]
[[File:Juglans nigra MHNT.BOT.2018.6.22.jpg|thumb|200px|[[ᎠᏓ]]]]
'''ᎬᎿᎨ ᏎᏗ'''
ᏗᏐ ᏚᏙᎥ: '''ᏎᏗ'''
ᏣᎳᎩ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ: ᎬᎿᎨ ᏎᏗ ᎤᏅᏔᏅ ᎠᏂ[[ᏣᎳᎩ]] ᎢᎸᏍᎩ ᏧᎾᏁᏢᏔᏅᏒᎢ. ᎾᏃᏎᏗ, ᎾᏍᎩ ᎤᏁᎳᎩ ᎠᏍᏓᏯ ᏗᎬᏍᏆᎶᏍᏗ ᏥᎩ, ᎣᏍᏓ ᏗᎩᏍᏗ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏩᏁ ᏓᎾᏓᏁᏟᏴᏍᏗᎮ ᎦᎾᏥ ᎠᏃᏢᏍᎬ (ᎦᎾᏥ), ᎢᎦᏓᏃ ᎤᏟ ᎾᏂᏰᎸᏍᎨ ᏩᏁ ᎤᏅᏙᏗ ᏏᏃ ᏎᏗ ᎨᏒᎢ (ᏓᏤᎴ ᎠᎩᏍᏗ ᎠᎴ ᎤᏯᎨᏛ ᎤᏓᏁᏅ). ᎤᏬᏗᎨ ᎠᏂᏑᏴᏗᎮ Ꮎ ᏎᏗ ᎤᏁᎦᎸᏅ ᏂᏓᏳᏓᎴᏅ, ᎥᏍᎩᏃ ᏎᏗ ᎤᏁᎦᎸᏅ ᏂᏓᏳᏓᎴᏅ ᏓᏅᏗᎮ ᎠᏣᏗ ᏓᎾᎸᏕᏍᏗᎮ. ᎠᏂᏣᎳᎩᏃ ᎥᏍᎩ ᎠᏓ ᏓᏅᏗᎮ ᏓᏃᏢᏍᎨ ᏗᎦᏅᎯᏗ ᏗᎫᎯᎵᏙᏗ ᏗᎦᏘᏍᏗ. ᎤᏪᏘᏃ ᎨᏎ ᎯᎢᎾ ᏡᎬᎢ ᏚᏂᏨᏍᏓᎵᏗᏍᎬ ᎠᎴ ᏥᏍᎪᏯ ᏓᏂᎯᎲ ᏓᏅᏗᏍᎨ. Ꮎ [[ᏧᎬᎢ|ᏡᎬᎢ]] ᎦᎸᎳᏗᏜ ᏥᏓᏟᎶᏍᏗ, Ꮎ ᎤᏴᏢ ᎧᎸᎬ ᎢᏗᏢ ᏍᎩᏚᎩ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗᎢ, ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᎸ ᎢᎩ ᎦᏳᎳ ᏡᎬ ᎠᎴ ᎠᏛᏍᎨ ᎤᎿᎾ ᎠᏏ ᎾᎾᏁᏍᎨᏍᎬᎾᏊ ᏧᎾᏔᏅ ᎠᏂᎨᏳᏣ ᏧᎾᏕᎶᏆᏍᏗ ᏁᎳᏚ ᎢᏍᎪᎯᏧᏈ ᎯᎩᏍᎪᎯ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ. ᎯᎢᎾ ᏕᏡᎬ ᏔᎵᏧᏈ ᎯᎩᏍᎪᎯ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎢᎪᎯᏗ ᎬᏩᎾᏕᏗ.
ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ: ᎢᏅ ᎢᎦᏘ ᏡᎬᎢ, ᏑᏓᎵᏍᎪᎯ ᎦᎵᏆᏍᎪᎯᏃ ᎢᎳᏏᏓ ᎢᎦᏘ ᎠᎴ ᏅᎩ ᎢᎳᏏᏓ ᏩᏍᏛ ᎢᎩᏗ. ᏧᎦᎶᎦ ᏤᏆ ᏐᏁᎳ ᏔᎵᏍᎪᎯ ᎢᏴ ᏩᏍᏔ ᎾᏂᎣ ᏚᎵᏍᏚᏐᎢ ᏝᏃ ᏚᏩᎾᎦᏢ ᏥᏂᏚᏍᏗ ᏱᏂᏚᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᎪᏍᏓᏱ ᎨᏐᎢ. ᏚᏯᎸᏒᏃ “X” ᎢᏧᏍᏗ ᏚᏙᏪᎶ ᏗᎪᏟᏍᏙᏗ. ᎠᏓᏃ ᎨᏒ ᎤᎵᏏᎩ ᎤᏬᏗᎨ ᎤᎵᏑᏫᏓ ᎢᎩ. ᏌᎶᎵ ᎠᎴ ᎠᏂᏐ ᎠᏁᏯᏔ ᎢᎾᎨ ᎠᏁ ᏎᏗ ᏭᎪᏛ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎤᏂᏰᎸᏐᎢ.
ᎤᎿᎾ ᎠᏩᏛᏗᎢ: ᎬᎿᎨ ᏎᏗ ᎡᎵᏊ ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᎠᏩᏛᏗ. ᏭᎪᏛ ᎤᏛᎯᏍᏗ ᎨᏒ ᎾᎿ ᏧᏃᎱᎪᏗᎢ, ᎠᏎᏃ ᏕᎧᎾᎷᏍᎬ ᎦᏚ ᏗᏩᏛᏗ ᎢᎨᏐ Ꮎ ᏌᎶᎵ ᏧᎦᏔ ᏚᏂᎧᏅᎢ.
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
[[Category:To be checked]]
1yvdqkxwxsit1lmhv23qasj8sxnumvt
51543
51496
2026-05-02T22:39:50Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51543
wikitext
text/x-wiki
[[File:Juglans nigra11.JPEG|thumb|200px|ᏎᏗ (''Juglans nigra'')]]
[[File:Juglans nigra MHNT.BOT.2018.6.22.jpg|thumb|200px|[[ᎠᏓ]]]]
'''ᎬᎿᎨ ᏎᏗ'''
ᏗᏐ ᏚᏙᎥ: '''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''
ᏣᎳᎩ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ: ᎬᎿᎨ ᏎᏗ ᎤᏅᏔᏅ ᎠᏂ[[ᏣᎳᎩ]] ᎢᎸᏍᎩ ᏧᎾᏁᏢᏔᏅᏒᎢ. ᎾᏃᏎᏗ, ᎾᏍᎩ ᎤᏁᎳᎩ ᎠᏍᏓᏯ ᏗᎬᏍᏆᎶᏍᏗ ᏥᎩ, ᎣᏍᏓ ᏗᎩᏍᏗ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏩᏁ ᏓᎾᏓᏁᏟᏴᏍᏗᎮ ᎦᎾᏥ ᎠᏃᏢᏍᎬ (ᎦᎾᏥ), ᎢᎦᏓᏃ ᎤᏟ ᎾᏂᏰᎸᏍᎨ ᏩᏁ ᎤᏅᏙᏗ ᏏᏃ ᏎᏗ ᎨᏒᎢ (ᏓᏤᎴ ᎠᎩᏍᏗ ᎠᎴ ᎤᏯᎨᏛ ᎤᏓᏁᏅ). ᎤᏬᏗᎨ ᎠᏂᏑᏴᏗᎮ Ꮎ ᏎᏗ ᎤᏁᎦᎸᏅ ᏂᏓᏳᏓᎴᏅ, ᎥᏍᎩᏃ ᏎᏗ ᎤᏁᎦᎸᏅ ᏂᏓᏳᏓᎴᏅ ᏓᏅᏗᎮ ᎠᏣᏗ ᏓᎾᎸᏕᏍᏗᎮ. ᎠᏂᏣᎳᎩᏃ ᎥᏍᎩ ᎠᏓ ᏓᏅᏗᎮ ᏓᏃᏢᏍᎨ ᏗᎦᏅᎯᏗ ᏗᎫᎯᎵᏙᏗ ᏗᎦᏘᏍᏗ. ᎤᏪᏘᏃ ᎨᏎ ᎯᎢᎾ ᏡᎬᎢ ᏚᏂᏨᏍᏓᎵᏗᏍᎬ ᎠᎴ ᏥᏍᎪᏯ ᏓᏂᎯᎲ ᏓᏅᏗᏍᎨ. Ꮎ [[ᏧᎬᎢ|ᏡᎬᎢ]] ᎦᎸᎳᏗᏜ ᏥᏓᏟᎶᏍᏗ, Ꮎ ᎤᏴᏢ ᎧᎸᎬ ᎢᏗᏢ ᏍᎩᏚᎩ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗᎢ, ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᎸ ᎢᎩ ᎦᏳᎳ ᏡᎬ ᎠᎴ ᎠᏛᏍᎨ ᎤᎿᎾ ᎠᏏ ᎾᎾᏁᏍᎨᏍᎬᎾᏊ ᏧᎾᏔᏅ ᎠᏂᎨᏳᏣ ᏧᎾᏕᎶᏆᏍᏗ ᏁᎳᏚ ᎢᏍᎪᎯᏧᏈ ᎯᎩᏍᎪᎯ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ. ᎯᎢᎾ ᏕᏡᎬ ᏔᎵᏧᏈ ᎯᎩᏍᎪᎯ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎢᎪᎯᏗ ᎬᏩᎾᏕᏗ.
ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ: ᎢᏅ ᎢᎦᏘ ᏡᎬᎢ, ᏑᏓᎵᏍᎪᎯ ᎦᎵᏆᏍᎪᎯᏃ ᎢᎳᏏᏓ ᎢᎦᏘ ᎠᎴ ᏅᎩ ᎢᎳᏏᏓ ᏩᏍᏛ ᎢᎩᏗ. ᏧᎦᎶᎦ ᏤᏆ ᏐᏁᎳ ᏔᎵᏍᎪᎯ ᎢᏴ ᏩᏍᏔ ᎾᏂᎣ ᏚᎵᏍᏚᏐᎢ ᏝᏃ ᏚᏩᎾᎦᏢ ᏥᏂᏚᏍᏗ ᏱᏂᏚᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᎪᏍᏓᏱ ᎨᏐᎢ. ᏚᏯᎸᏒᏃ “X” ᎢᏧᏍᏗ ᏚᏙᏪᎶ ᏗᎪᏟᏍᏙᏗ. ᎠᏓᏃ ᎨᏒ ᎤᎵᏏᎩ ᎤᏬᏗᎨ ᎤᎵᏑᏫᏓ ᎢᎩ. ᏌᎶᎵ ᎠᎴ ᎠᏂᏐ ᎠᏁᏯᏔ ᎢᎾᎨ ᎠᏁ ᏎᏗ ᏭᎪᏛ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎤᏂᏰᎸᏐᎢ.
ᎤᎿᎾ ᎠᏩᏛᏗᎢ: ᎬᎿᎨ ᏎᏗ ᎡᎵᏊ ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᎠᏩᏛᏗ. ᏭᎪᏛ ᎤᏛᎯᏍᏗ ᎨᏒ ᎾᎿ ᏧᏃᎱᎪᏗᎢ, ᎠᏎᏃ ᏕᎧᎾᎷᏍᎬ ᎦᏚ ᏗᏩᏛᏗ ᎢᎨᏐ Ꮎ ᏌᎶᎵ ᏧᎦᏔ ᏚᏂᎧᏅᎢ.
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
[[Category:To be checked]]
slvmmberbfiovizbkhnluogvofd78zr
ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ
0
3829
51498
44565
2026-05-02T22:22:37Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51498
wikitext
text/x-wiki
'''ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ''' ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎦᏁᎴ ᎤᏟᏱᏗᏜ ᎦᎸᎶᎯ ᎠᏍᏆᎾᎪᏔᏅᎲᏍᏗ, ᎠᏎᏃ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎦᏁᎴ ᎠᏰᎵᏳ ᎦᎸᎶᎯ ᎨᏒ, ᎦᎸᎳᏗᏜ ᏚᏳᎪᏛ ᎡᎶᎯ. ᏂᏓᏙᏓᏫᏒᏃ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎦᎴᎬ ᎦᎸᎶᎯ ᎤᎳᏍᏈᏛ ᎤᏕᎵᎬ ᎢᏗᏜ, ᏴᏓᎭᏃ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏅᏒ ᎠᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎨ. ᎾᏊᏃ, ᏅᏓ ᎢᎦ ᏒᎯ ᏕᎦᎾᏆᏘᎮ ᏴᏫ ᎡᎶᎯ ᎠᏁᎯ, ᏅᏗᎦᎵᏍᏙᏗᏍᎬ Ꮭ ᎢᎸᎯᏳ ᏥᏳᎪᏗ ᏱᏓᎾᎧᏂᏍᎨ ᏧᎾᎦᏔᏍᏗᏊ ᎨᏎᎢ. ᏄᏪᏎᎴᎢᏃ ᎤᏙᎢ, ᎤᏒᎢ ᎡᎯ ᏅᏓ, “ᎬᎩᎵᏏ ᎤᏂᏁᎩᎶᏗ, ᏂᎦᎵᏍᏗ ᏂᏓᏅᏁᎰ ᏚᎾᎧᏛ ᎢᏳᏍᏗᎭ ᏱᎬᎩᎪᎭ”. ᎠᏎᏃ ᎤᏒᎢ ᎡᎯ ᏅᏓ ᎯᎠ ᏄᏪᏒᎢ, “ᏕᏥᎸᏉᏗ ᎣᏂ ᎠᏁᎯ ᎣᏣᎳᏅᏢ, ᎣᏍᏓ ᏗᎨᎦᏅᏗ ᎨᎵᏍᎪᎢ.” ᎯᎠᏃ ᏅᏗᎦᎵᏍᏙᏗᏍᎬ ᏂᎪᎸ ᏄᎾᏓᏅᏘᏴ ᎬᏩᏰᏨᏓᏁᎲ ᎢᎦ ᎤᏘᏍᏛ ᎤᏒᎢ <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>.
ᎤᏓᏃ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏚᏛᏳᎨᎮᎢ ᏂᎦᎥ ᎠᏥᎸᏉᏛ ᎤᏓ ᏒᏃᏱ ᎡᎯ ᏚᏭᎪᏔᏁ ᏧᎯᏍᏗ ᏴᏫ. ᏂᎪᎯᎸ ᏏᎦ ᎨᏒ ᎾᎯᏳ ᎾᎥᏂᎨᏍᏘ ᏳᏭᎷᏣ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏧᏪᏅᏒ, ᎡᎳᏗ ᏂᎬᏁᎮ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᏗᏞᎩ ᏚᎾᏗᎴᎲᏍᏗᏍᎨ ᏯᏂᏍᎪᎯᏥᏆᏃ ᏴᏫ ᏚᏂᏲᎱᏎ. ᎾᎯᏳᏃ ᎦᎪᏭ ᏧᎵᎢ ᏱᏚᏲᏎᎳ ᏱᏅᏫᏍᏗᎴ ᎩᎶ ᏂᏗᏥᏃᎯᏱᏒᎾ ᏱᎩ, ᎠᏂᏴᏫᏃ ᎠᏁᎬ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏫᏓᏂᏔᏲᏎᎲ ᎬᏩᏂᏍᏕᎸᏗ. ᎯᎠᏃ ᎠᏂᏍᎦᏯ, ᎤᎾᏓᏅᏘ ᏚᎾᏓᏅᏛᎢ ᎨᏒᎢ, ᏄᏂᏪᏒᏃ ᏑᏓᎴᎩᏃ ᎬᏩᎾᏛᏁᏗ ᎤᏅᏌ ᎤᎾᎵᏍᏕᎸᏗ ᎾᏍᎩᏃ ᎤᏂᎯᏍᏗ ᎨᏒ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ.
Ꮎ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏅᏬᏘ ᎤᏃᏢᏁ ᏧᏂᏁᏟᏴᏍᏗ ᎠᏂᏔᎵ ᎠᏂᏴᏫ ᎢᎾᏓ ᎢᏧᏅᏁᏗᎢ, ᏆᎾᏓᏲᏂ ᎢᏳᏍᏗ ᎠᎴ ᏧᎦᏔᏥᏍᏔᎵ, ᏰᎵ ᎬᏩᎾᏗᏍᎦᎵᏗ ᎾᎥᏂᎨᏍᏗ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏅᏒ ᎦᎶᎯᏍᏗᏳᎶᏗ ᎾᏍᎩ ᎤᏂᏍᎦᎵᏍᏗᎢ Ꮎ ᎠᎦᏴᎵ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ. Ꮎ ᎢᎾᏓ ᎤᏁᏅᏎ ᎦᎸᎶᎯ ᏗᎨᏒᎢ ᎠᎴ ᎠᏂᎦᏘᏰ ᎬᏂ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏳᎷᏣ ᏳᎵᏍᏔᏴᏂᏝ. ᎠᏎᏃ ᎾᎯᏳ ᎤᏛᏅᏍᏔᏅ ᎨᏎ Ꮎ ᏆᎾᏓᏲᏂ ᎢᏳᏍᏗ ᏅᏓᏳᏓᏓᎢᏅᏗ, ᎤᏍᎪᏍᏛ ᎢᎦ ᎤᏘᏍᏛ ᏚᎦᏛᏲᏍᏗᏍᎨ ᎠᎴ ᎪᎱᏍᏗᏊ ᏓᎶᏂᎨ ᏩᏥᎳ ᎢᏳᏍᏗ ᎬᏩᎳᏥᏈᏍᏗ ᎨᏎ, ᎤᏠᏱᏊ ᎪᎯ ᎨᏒ ᏥᎾᏛᏁᎰ ᎾᏊ ᏳᏁᎸᏔᎾ ᎤᏓᏍᎦᎵᏍᏗᎢ. Ꮎ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏣᏁᎵᏗ ᎤᏬᏎᎴ ᏭᏴᎴᏃ ᎦᎵᏦᏕ, ᎾᏃ ᏧᎦᏔᏥᏍᏔᎵ ᎤᏕᎰᏐᏅ ᎤᏟ ᏭᏓᎾᏏᏅᏍᏔᏁ ᎪᎱᏍᏗᏊ ᏄᏛᏁᎸᎾ. ᏴᏫᏃ Ꮟ ᏓᏂᏲᎱᏍᎨ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᏗᏞᎬ ᎨᏒᎢ, ᎤᏁᏅᏎ ᏔᎵᏁ ᏚᏂᏔᏲᏎᎸᏎ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᎬᏩᏂᏍᏕᎸᏗᎢ. ᏏᏊᏃ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏅᏬᏘ ᎤᏃᏢᏁ ᎤᏂᏁᏟᏴᏎᏃ ᏌᏊ ᎠᏍᎦᏯ ᎡᏆᏃ ᎤᎧᏖᎾ ᏄᏅᏁᎴ, ᎠᎹᎯ ᎡᎯ ᎪᎱᏍᏗ ᎦᎾᏰᎩ, ᏐᎢᏃ ᎨᏒ ᎤᏦᎾᏘ.
ᏧᎵᏯᎸᏍᏔᏅᏃ, ᎢᎾᏓ ᎨᏥᏃᏫᏎᎸ ᎨᏎ ᎢᏳᎾᏛᏅᏁᏗ ᎤᏂᎯᏍᏗ Ꮎ ᎠᎦᏴᎵ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏅᏓ ᎾᏊ ᏳᏭᎴᏫᏍᏔᎾ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏧᏪᏅᏒᎢ. ᎤᎧᏖᎾ ᎡᏆ ᎠᎴ ᎦᎾᏰᎩ ᎨᏎᎢ, ᏚᎵᎨᏃ ᎠᏍᎪᎵ, ᎠᎴ ᏂᎦᏓ ᎤᏃᎯᏳᏎ ᎬᏩᏓᎴᏁᎯᏓᏍᏗ ᎨᏒ. ᎾᏃ ᎤᏦᎾᏘ ᎠᎦᏟᏱᏴ ᎢᎬᏱ ᏭᏗᏢᏍᏔᏁ ᎠᎴ ᎤᏓᏄᏖᏲᎴ ᏙᏯᏗᏜᏊ ᎨᏒ ᎦᎵᏦᏕ. ᎾᏊᏃ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏅᏓ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏍᏚᎢᏌ ᎦᎶᎯᏍᏗ ᎠᏲᎲ ᎤᏥᎢ, ᎤᏍᎦᎶᏨ ᎦᎶᏫᏍᏗᏳᎶᏗᏃ ᎤᏅᏤ ᎤᎵᏬᏨᎢ. ᎤᏩᎨᏫᏒᏃ ᎨᏒ ᎤᎦᏘᏗᏍᏗ Ꮎ ᎠᎦᏴᎵ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏅᏓ, ᎤᏪᏅᏎᏃ ᎠᏂᏴᏫ ᎢᏗᏜ, ᎠᎴ ᎤᎧᏖᎾ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᎿᎸᏎ ᎤᏦᎾᏘᏃ ᎾᏍᏜᏗᏴ ᏄᎵᏍᏙᏔᏁ ᎾᏍᏊ ᎤᏪᏅᏎᏊ. ᎾᎯᏳ ᎤᏓᎬᏣᏓᎴᏅᏓ ᎡᏓᏓᏙᎵᏍᏔᏁᎰ ᎤᏦᎾᏘ, ᎠᎴ Ꮭ ᏰᏗᎯᎣᎢ, ᏅᏗᎦᎵᏍᏙᏗᎲ ᏓᎤᏚᎵᏍᎬ ᏴᏫ ᎣᏍᏓ ᏳᎾᎵᏍᏔᏁᏗᎢ, ᎠᎴ Ꮭ ᎢᎸᎯᏳ ᏯᏁᎸᏗᏍᎪ ᎤᏓᏍᎦᎵᏍᏗ ᏅᏕᏴᏙᏗᏍᎬᎾ ᏱᎩ.
ᎠᏎᏃ ᎤᎧᏖᎾ ᎤᏟᎯᏊ ᏳᎿᎸᎯ ᎠᎴ ᎤᎪᏕᏊ ᎦᎾᏰᎬ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬ ᏂᎪᎯᎸᎢ. ᎤᎶᏒᏍᏗᏃ ᎠᏓᎯᎯ ᏄᎵᏍᏔᏁ ᎾᏍᏊ ᏱᏚᎧᎾᎾᏊ ᎠᏍᎦᏯ, ᏂᎦᏓ ᏏᏓᏁᎸᎤᎾᏙᏢᏒ ᏓᏂᏲᎱᏍᎨ. ᏭᎵᏯᎶᎸᏃ ᏴᏫ ᏗᎦᎳᏫᏓ ᎤᏂᏍᏆᎸᎡᎴ ᎠᎴ ᏚᏄᎪᏔᏁ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎦᎾᏰᎩ ᎨᏒ, ᎦᎸᏔᏗᏃ ᏗᎨᏒ ᏭᏂᎧᏅᎢ, Ꮎ ᎡᎶᎯ, ᎾᎿᏃ Ꮟ ᏪᎭ.
ᎾᏊᏃ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏩᏛᎭ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᎵᏬᏨ ᎤᎵᏍᏚᏁ ᎦᎵᏦᏕ ᎠᎴ ᎤᏲ ᎤᏓᏅᏖᎢ. ᎾᏊᏃ ᏴᏫ Ꮭ ᏱᏓᏂᏲᎱᏍᎨ ᎤᏗᏞᎬ ᏱᏂᏗᎦᎵᏍᏙᏗᏍᎨ, ᎠᏎᏃ ᎤᎵᏏᎬ ᎠᎾᎴᏂᏙᎲ. ᏏᏊᏃ ᎬᏩᏂᏍᏕᎶᏗ ᏚᏂᏔᏲᏎᎸ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ, ᎯᎠᏃ ᏄᏂᏪᏎᎢ ᎾᏃ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏄᎪᏍᏗ ᎢᏳᏅᏁᏗᎢ ᏳᎾᏚᎵᎭ, ᏭᏂᏯᎤᏗᏃ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏨᏍᎩᏃ ᏗᎨᏒᎢ. ᎯᎢᏃ ᎠᏂᏥᏍᎩᎵ ᎤᏂᏚᎲ, ᎾᏍᎩ ᎤᎵᏏᎬ ᏥᏄᏍᏗ, Ꮎ ᎤᎵᏏᎩ ᎦᏙᎯ ᎤᏕᎵᎬ ᎢᏗᏜ ᏥᎩ.
ᏴᏫ ᎦᎵᏉᎩ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏚᎾᏑᏰᏎ ᎤᏁᏅᏍᏗᎢ. ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏚᏂᏃᏎᎴ ᎦᎵᏉᎩ ᎢᏯᏂ ᎧᏁᏌᎢ ᎤᏂᏅᏍᏗᎢ, ᎠᎴ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎤᏂᏴᏫᏗᎢ ᎤᏙᏆᏯ ᎤᏩᏱᏝᏅ ᎣᏬᏰᏂ ᎾᏯᏔᎥ ᎢᎦᏅᎯᏓ. ᏳᏭᏂᎷᏣᏃ ᏨᏍᎩᏃ, ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏚᏃᏏᏌᏁᎴ, ᏧᏂᏩᏛᏗ ᏂᎦᏓ ᎠᏂᏥᏍᎩᎵ ᏗᎾᎵᏍᎩᏍᎬᎢ. ᏙᏯᏗᏜᏃ ᎦᏌᏆᎸ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎾᎴᏗ ᎨᏎ, ᎠᎴ ᎾᏊ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏳᎵᏍᎩᏍᏔᏅᏍᏔᎾ ᏄᎾᏛᏅ, ᎤᏂᏫᏍᏛᏂᏍᏙᏗ ᏧᏩᏱᏝᏅ ᎠᎴ ᎦᏙᎯ ᏴᏫᎦᏅᎩ. ᎾᎯᏳᏃ ᎧᏁᏌᎢ ᏫᎬᏩᏂᎸᏗ ᏱᎩ ᎠᎴ ᏳᏩᏂᎧᏏ ᎤᏥᎢ. ᎠᏎᏃ Ꮭ ᎤᏂᏍᏚᎢᏍᏗ ᏱᎨᏎ ᎧᏁᏌᎢ, ᏝᏍᏊ ᎤᏜᏅᏛᏊ, ᎬᏂ ᏧᏁᏅᏒ ᏳᏭᏂᎷᏣ ᎦᎵᏉᎩᏃ ᎢᏯᏂ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏚᏂᏅᏎ ᏧᏩᏱᏝᏅ ᎾᏃ ᎧᏁᏌᎢ ᎠᎴ ᎤᎾᏂᎩᏒ ᏭᏕᎵᎬ ᎢᏗᏜ ᎦᎵᏉᎩ ᏧᎩᏨᏅ ᎬᏂ ᏭᏂᎷᏣ Ꮎ ᎠᎵᏏᎲᏍᎩ ᎦᏙᎯ. ᎾᎿᏃ ᏚᏂᏩᏛᎮ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᎠᏂᏥᏍᎩᎵ ᎠᎵᏍᎩᏍᏗ ᎤᏂᏍᏆᎸᎡᎲ, ᎾᏍᎩᏯ ᏗᏅᏃᏓ ᏥᎨᏐᎢ. ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏙᏯᏗᏜ ᏄᏛᏅ ᎦᏌᏆᎸ ᎪᏢᏒ. ᎤᎵᏍᎩᏍᏔᏅᏍᏔᎾ ᎾᎥ ᎠᏁᏙᎲ, ᏌᏊ Ꮎ ᎦᎵᏉᎩ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᎤᏪᏩᏍᏛᏂᏍᏔᏁ ᎤᏩᏱᏝᏅ ᎬᏗ, ᎾᏊᏃ ᏅᏩᏓᎴ ᎠᎴ ᏅᏩᏓᎴ, ᎬᏂ ᎦᎵᏉᎩᏁ ᎤᏕᏯᏗᏒ ᏙᏯᏗᏜ ᏓᏳᏅᏥᎸ ᎦᏌᏆᎸ ᎨᏒᎢ.
Ꮎ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᎧᏁᏌᎢ ᎤᏂᎸᏁ ᎠᎴ ᎤᏂᏍᏚᏁ ᎫᏢᏙᏗ, ᎾᏃ ᎠᏂᏐᎢ ᎠᏂᏥᏍᎵ ᏝᏍᏊ ᏧᎾᏕᎳᎰᏎ ᏱᏅᏫᏍᏕ ᏄᎵᏍᏔᏂᏙᎸ. Ꮎ ᎠᏂᎦᎵᏉᎩ ᎤᏄᏖᏎ ᎧᏁᏌᎢ ᎠᎴ ᏧᏁᏅᏒ ᏚᏄᎪᏔᏁ ᏗᎧᏄᎬ ᎢᏗᏜ.
ᏂᎪᎯᎸᎾᏊᏃ ᎤᏛᏂᏕ Ꮎ ᎠᎨᏳᏣ ᎠᎴ ᎠᏔᏲᎯᎲ ᎤᏄᎪᏍᏗᎢ, ᎠᏎᏃ Ꮎ ᏧᎾᎵᎪᎯ ᎬᎾᎢᏎᏊ ᎾᏂᏁᏤᎲᎾ. ᏄᎵᏍᏛᏃ ᏏᏊ ᎤᎵᏍᏔᏁ ᎤᏲᏏᏍᎬ ᎤᏛᏁ, ᎠᏎᏃ Ꮭ ᎪᎱᏍᏗ ᏳᎾᏛᏁ. ᎾᏊᏃ ᎦᏂᎵᏱ ᏧᏁᏅᏒ ᎾᎥᏂᎨᏍᏗ ᎠᏁᏙᎲᎢ, Ꮎ ᎤᏓ ᎢᎦ ᏒᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᎷᏁ ᏗᎧᎸᎬ ᎢᏗᏜ ᏭᎧᏛᎢ.
Ꮎ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᎷᏁ ᎤᎭᏬᏍᏗᏍᎬ ᎠᎴ ᏚᏔᏲᏎᎴ ᏍᏘᎩᏓᏊ ᎤᏂᏌᎳᏙᏗ ᏧᏢᏛ. ᎾᏊᏃ ᎠᏂᏍᎦᎢᎮ ᏙᎯᏳ ᎠᏲᎱᏍᎬ ᎠᏁᎵᏍᎨ, ᏙᏳᏃ ᏩᏍᏘᎬᏭ ᎤᏄᏞᏎ ᎫᏢᏛ ᎤᏃᎴ ᎤᏂᏴᏓᏁᏗ. ᎪᎱᏍᏗᏃ ᏥᏓᏐᎸᏓᏫᏍᎪ ᎤᏃᏴᎵᏎ, ᎠᎴ ᎪᎱᏍᏗ ᎤᏂᏃᎯᎸᏍᏔᏁᎴ ᎤᏅᏍᏓᎸ ᏭᏕᎵᏨ. ᎾᏊᏃ ᎤᎾᏛᎦᏅ ᏙᏧᏩ ᎠᏠᏱᎲ, “ᏈᏍ! ᏈᏍ! ᏈᏍ!” ᎤᏂᏍᏚᏅᏃᎠᏍᏚᏛ ᎠᎴ ᏏᏊ ᎬᎾᎢᏎᎢᏊ. ᎠᏎᏃ ᏭᏂᎷᏣ ᎤᎾᏕᏗᏱ ᎤᏂᏍᏚᎢᏌᏃ ᎧᏁᏌ ᎤᏏᏩ ᎨᏎ. ᎢᎦᏅᏔᏃ Ꮎ ᏙᏧᏩ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎨᏒᎢ.
Ꮎ ᏧᎾᎵᎪᎯ ᎤᏁᎳᎩ ᏳᏄᏝᎡ ᎧᏁᏌᎢ, ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏂᎬᏩᏂᏪᏎᎸ, ᏰᎵᏊ ᏙᎯ ᏳᎾᏘᏃᎴ ᏧᏪᏅᏒ, ᎠᎴ ᎪᎯ ᎨᏒ ᏫᏗᎦᏗᏩᏛᏗ ᏱᎨᏎ ᎠᏂᏥᏍᎩᎵ ᏧᏂᏚᎲᎢ. Ꮎ ᎦᎵᏉᎩ ᎢᏯᏂ ᏧᏂᏍᏚᎢᏎ ᎧᏁᏌᎢ, ᎤᏗᎦᎵᏍᏙᏗ Ꮭ ᎢᎸᎯᏳ ᏳᏫᏙᎨᏗᏯᏅ ᏴᏫ ᏧᏂᏲᎱᏒᎢ. Ꮎ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏚᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᎯᏳ Ꮎ ᏧᎾᎵᎪᎯ ᎤᏁᏅᏌ ᎠᎵᏏᎲᏍᎩ ᎦᏙᎯ ᎢᏗᏜ, ᎠᏎᏃ ᎤᏂᎷᏣ ᎾᏅᏘᏁᎲᎾ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ, ᏚᏠᏱᎴ ᎬᏂ ᏚᎦᏌᏬᎸ ᎡᏆ ᎤᏃᎱᎪᏗ ᎸᏩᏂᏌᎾ. ᎠᏂᏍᎦᎢᎲ ᎡᎶᎯ ᏂᎬ ᏙᏗᏂᎬᏥᏒ ᏴᏫ ᏏᏯ ᏗᎦᎳᏫᏨ ᎤᏂᏍᏆᎸᎡᎸ ᎠᎴ ᏚᏄᎪᏔᏁ ᏧᏂᏅᏍᏗ ᏫᏓᎾᏤᎸ ᏗᎨᎦᏅᏗ ᎠᏂᏫᎾ ᎠᎴ ᎠᎾᏔ ᎤᏂᏍᏆᏂᎪᏙᏗ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏅᏓ ᎠᎴ ᎤᏑᎳᎪᏍᏗ ᎠᏠᏱᎲ. ᎯᎠᏃ ᎤᎾᏓᏟᏌᏅ ᎬᏩᎵᏍᎩᎡᎴ ᎠᎴ ᏫᏓᏤᎸ ᏕᎬᏩᏃᎩᎡᎴ, ᎠᏎᏃ ᏩᎪᎯᎸ ᎤᏗᏥᏍᎨᎢ ᎠᎴ Ꮭ ᎪᎱᏍᏗ ᏯᏛᏓᏍᏗᎮ. ᎾᏊᏃ ᎣᏂᏱ ᎨᏒ ᎠᎱᎳ ᎦᎸᏂᎯ ᎤᏁᏟᏴᏎ ᎧᏃᎩᏍᏗ, ᏚᎧᎾᏁᏃ ᎠᎴ ᎣᏍᏓ ᎤᏰᎸᏁ ᏓᎪᏩᏘᏍᎬ ᏧᏃᏚ ᎠᏂᏓᎨ ᏴᏫ ᎤᏩᎨᏫᏎ ᎤᏲ ᎤᏓᏅᏛ ᎠᎴ ᎤᏤᏨᏍᏔᏁ.
[[Category:To be checked]]
275czuvzgayx4xn5qmv5c72ydngqarg
ᎡᏆ ᎦᏙᎯ
0
3945
51530
51082
2026-05-02T22:34:45Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51530
wikitext
text/x-wiki
[[File:Continents vide couleurs-automatedvector.svg|thumb|upright=1.5|ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
ᎯᎠ ᎦᎵᏉᎨ '''ᎡᏆ ᎦᏙᎯ'''. ᎠᎴ ᎠᏂᏴᏫ Oceania ᏯᏓᎭᎢ ᎠᏎᏍᏗᎭ...
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
# [[ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]]
# [[ᎬᎿᎦᏍᏛ]]
# [[ᎡᎳᏗᏜ]]<ref name=ana>[https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-27.</ref>
# [[ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ]]
# [[ᏧᏁᏍᏓᎸ]]
# [[ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]]
# [[ᏳᎳᏛ]]<ref>Handouts from the [https://web.archive.org/web/20100926012823/http://www.cherokee.org/Culture/LanguageList/Default.aspx ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ Cultural Resource Center: Language Services]. 2009</ref>
==ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ==
*[[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]]
== ᏫᏓᏎᏄᎢ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Continents|ᎡᏆ ᎦᏙᎯ}}
[[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ| ]]
[[Category:To be checked]]
axjom9bqlko9d2yw1q2v8pm7x6pbazt
ᏗᎧᏃᏗ
0
3976
51588
51452
2026-05-02T22:57:39Z
~2026-26849-73
31714
51588
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hadako-tan.png|thumb|400x400px|ᎠᏑᏫᏍᏒ ᏗᎪᏪᎶᏗ]]
ᏗᏑᏫᏍᏙᏗ (ᏗᏑᏫᏍᏗ<ref>Robinson 24</ref> ᏧᎨᎴᏅᏓ ᏗᎧᎬᏗ<ref>Cowen 49.</ref>) [[ᎬᎪᏩᏛᏗ ᏗᎧᏃᏗ]]. ᎢᎦᏛ ᏗᏑᏫᏍᏙᏗ ᎠᏎᏍᏗᎭ:
{| class="wikitable"
! ᏗᏑᏫᏍᏗ
! sample
|-
| <big>'''[[ᎬᎿᎨᎢ]]'''</big>
| bgcolor="#000000" |
|-
| <big>'''[[ᎬᎿᎨᎤᏍᎪᎸ]]'''</big>
| bgcolor="#808080" |
|-
| <big>'''[[ᎠᏕᎸᎤᏁᎦ]]'''</big>
| bgcolor="#C0C0C0" |
|-
| <big>'''[[ᎤᏬᏗᎨ]]'''</big>
| bgcolor="#704214" |
|-
| <big>'''[[ᏌᎪᏂᎨ]]'''</big>
| bgcolor="#0000FF" |
|-
| '''[[ᏔᏉᎢᏏ-ᏌᎪᏂᎨᎢ]]'''
| bgcolor="#40E0D0" |
|-
| <big>'''[[ᎢᏤᏳᏍᏗ]]'''</big>
| bgcolor="#00AA00" |
|-
| '''[[ᎡᎹᎳ-ᎢᏤᏳᏍᏗ]]'''
| bgcolor="#50C878" |
|-
| '''[[ᎳᎢᎻ-ᎢᏤᏳᏍᏗ]]'''
| bgcolor="#BFFF00" |
|-
| <big>'''[[ᎩᎦᎨᏳᏍᏗ]]'''</big>
| bgcolor="#FFC0CB" |
|-
| <big>'''[[ᏕᎭᎷᎨᎢ]]'''</big> <br><small>ᎠᏛᎭᎵᎨ<ref name=con/> (ᎦᎨᏍᏗ<ref name=pr/> ᎠᎴ ᎩᎦᎨᎢᏳᏍᏗ)</small>
| bgcolor="#660099" |
|-
| <big>'''[[ᎩᎦᎨᎢ]]'''</big>
| bgcolor="#FF0000" |
|-
| <big>'''[[ᎣᏂᏥ (ᏗᎧᏃᏗ)|ᎣᏂᏥ]]'''</big><ref name=con>Cowen and Noble 99.</ref>
| bgcolor="#FF7F00" |
|-
| <big>'''[[ᎠᏕᎸᏓᎶᏂᎨᎢ]]'''</big>
| bgcolor="#FFD700" |
|-
| <big>'''[[ᏓᎶᏂᎨᎢ]]'''</big>
| bgcolor="#ffff00" |
|-
| '''[[ᏎᎷ-ᏓᎶᏂᎨᎢ]]'''
| bgcolor="#FBEC5D" |
|-
| <big>'''[[ᎤᏁᎦ]]'''</big>
| bgcolor="#FFFFFF" |
|}
[[File:Cadmiumred.jpg|10px|left]]
ᎩᎦᎨ<br/>
[[File:Cadmiumorange.jpg|left|10px]]
ᎨᎯᎥ<ref name=pr>Robinson 107</ref> (ᎣᏂᏥ<ref name=con>Cowen and Noble 99.</ref>)<br/>
[[File:Cadmiumyellowlight.jpg|left|10px]]
ᏓᎶᏂᎨ</br>
[[File:Chromiumoxidegreen.jpg|left|10px]]
ᎢᏥᎢᏳᏍᏗ</br>
[[File:Azul square.svg|left|10px]]
ᏌᎪᏂᎨ</br>
[[File:Solid purple.png|left|10px]]
ᎠᏛᎭᎵᎨ<ref name=con/> (ᎦᎨᏍᏗ<ref name=pr/> ᎠᎴ ᎩᎦᎨᎢᏳᏍᏗ)</br>
[[File:Quinacridoneviolet.jpg|left|10px]]
ᎤᏐᎪᏍᏓᎩᎦᎨ
[[File:Colora1.png|left|10px]]
ᎦᎦᎨ ᎤᏍᎪᎸ<ref name=con/> (ᎩᎦᎨᎢᏳᏍᏗ)</br>
[[File:Solid black.svg|left|10px]]
ᎬᎿᎨ</br>
[[File:Solid white bordered.svg|left|10px]]
ᎤᏁᎦ</br>
[[File:Quinacridonegold.jpg|left|10px]]
ᏬᏗ (ᎤᎧᏲᏓ ᎩᎦᎨ ᎠᎴ [[ᎦᏙᎯ]] ᏗᎧᏃᏗ)
[[File:Solid brown.svg|left|10px]]
ᎤᏬᏗᎨ</br>
[[File:Solid gray.png|left|10px]]
ᎬᎿᎨ ᎤᏍᎪᎸ<ref name=con/> (ᎤᏍᎪᎸᏌᎪᏂᎨ<ref name=pr/> ᎠᎴ ᎤᏍᎪᎸ)</br>
[[File:Silver color.jpg|left|20px]]
ᎠᎴᎸᎤᏁᎬ<ref name=pr/>
[[File:Color circle (hue-sat).png|thumb|ᏗᎧᏃᏗ ᎦᏓᏆᎸ]]
==ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ==
<references/>
==ᏫᏓᏎᏄᎢ==
*Cowen, Agnes Spade. ''Cherokee English Language Reference Book.'' Welling, Oklahoma: Cross-Cultural Education Center, 1995.
*Cowen, Agnes Spade and Jane B. Noble. ''Contemporary Cherokee Language Book.'' Tulsa, OK: Cross-Cultural Education Center, 1996.
*Robinson, Prentice. ''Easy to Use Cherokee Dictionary.'' Tulsa: Cherokee Language and Culture, 1996.
==ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ==
{{Commonscat|Color}}
[[Category:ᏗᏑᏫᏍᏗ| ]]
[[Category:To be checked]]
36clfjr6w2azclp8nov0iixgrn1oxeb
ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᏟ
0
4058
51534
48950
2026-05-02T22:37:09Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51534
wikitext
text/x-wiki
[[File:Location North America.svg|thumb|ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]]
ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]. ᎯᎠ ᏔᎵ [[Americas|ᎠᎺᎵᎦᎢ]]: ᏧᏴᏢ ᎠᎺᎵᎦ ᎠᎴ [[ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ]]. [[Mexico City|ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ ᎦᏚᎲᎢ]] ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ-Ꭿ.
The best continent sadly also full of niggers
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ==
{|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#ECECEC"
! ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ
! ᏂᎬᎢ<br />(km²)
! [[Population|ᎾᏂᎥ ᏴᏫ]]<ref>[http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf "Demographic Yearbook: Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density."] United Nations Statistics Division, 2008 (2010-10-14)</ref>
! [[Capital|ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ]]
|-
| [[ᏆᏊᏓ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]])<ref name=cldr>[http://sourceware.org/bugzilla/attachment.cgi?id=5075 Common Locale Data Repository (CLDR) for Cherokee/Tsalagi.] 2010.</ref>
| align="right" | 54
| align="right" | 65,000
| [[ᎭᎻᎵᏔᏂ]]
|-
| [[ᎨᎾᏓ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 9,984,670
| align="right" | 33,573,000
| [[Ottawa|ᎠᏔᏩ]]
|-
| [[ᎢᏤ ᏍᏛᏱ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 2,166,086
| align="right" | 57,000
| [[Nuuk]]
|-
| [[ᎠᏂᏍᏆᏂ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 1,964,375
| align="right" | 109,610,000
| [[Mexico City|ᎠᏂᏍᏆᏂ ᎦᏚᎲ]]
|-
| [[Overseas Collectivity of Saint Pierre and Miquelon|ᏍᏆᏂᏱ ᎾᏂᎥ ᎾᎿ ᏎᏂᏘ ᏈᏓ ᎠᎴ ᎻᏇᎶᏂ]]<ref name=cwm/> (ᎦᎸᏥᏱ)
| align="right" | 242
| align="right" | 6,000
| [[Saint-Pierre|ᏎᏂᏘ ᏈᏓ]]
|-
| [[ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ]]<ref name=cwm/><ref>ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ [[Hawaii|ᎭᏩᏱ]]</ref>
| align="right" | 9,629,091
| align="right" | 314,659,000
| [[Washington, D.C.|ᏩᏒᏓᏃᎢ]]
|- class="sortbottom"
| colspan=5 align=center|'''ᎨᏆᏙᏯ'''
|-
| [[ᎠᏂᎩᎳ]]<ref name=cwm/> ([[United Kingdom|ᎩᎵᏏᏲ]])
| align="right" | 91
| align="right" | 15,000
| [[The Valley|Ꮎ ᎤᎨᏓᎵᏲᎢ]]
|-
| [[ᎠᏂᏘᏆ ᎠᎴ ᏆᏊᏓ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 442
| align="right" | 88,000
| [[St. John's|ᎾᏍᎦᏅᎾ ᏣᏂ]]
|-
| [[ᎠᎷᏆ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/>
| align="right" | 180
| align="right" | 107,000
| [[Oranjestad]]
|-
| [[Bahamas|ᎾᏍᎩ ᏆᎭᎹᏍ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 13,943
| align="right" | 342,000
| [[Nassau]]
|-
| [[ᏆᏇᏙᏍ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 430
| align="right" | 256,000
| [[Bridgetown|ᏈᏥᎦᏚᎲ]]
|-
| [[ᏆᏊᏓ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]])
| align="right" | 54
| align="right" | 65,000
| [[ᎭᎻᎵᏔᏂ]]
|-
| [[ᏉᎾᎵ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/>
| align="right" | 294
| align="right" | 12,093<ref name="nethant">[https://web.archive.org/web/20100501150627/http://www.cbs.an/population/population_b2.asp "Central Bureau of Statistics Netherlands Antilles."] Statistical information: Population. ''Government of the Netherlands Antilles.'' (2010-10-14)</ref>
| [[Kralendijk]]
|-
| [[ᏈᏗᏍ ᏮᏥᏂ ᎤᎦᏚᏛ]]<ref name=cwl>[https://web.archive.org/web/20140705153827/https://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Consortium Word List."] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-26.</ref> ([[ᎩᎵᏏᏲ]])
| align="right" | 151
| align="right" | 23,000
| [[Road Town|ᏅᏃᎯ ᎦᏚᎲ]]
|-
| [[ᎨᎢᎹᏂ ᏚᎦᏚᏛᎢ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]])
| align="right" | 264
| align="right" | 56,000
| [[George Town|ᏣᏥ ᎦᏚᎲ]]
|-
| [[ᎫᏆ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 109,886
| align="right" | 11,204,000
| [[Havana]]
|-
| [[ᎫᎳᎨᎣ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/>
| align="right" | 444
| align="right" | 140,794<ref name="nethant"/>
| [[Willemstad]]
|-
| [[ᏙᎻᏂᎧ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 751
| align="right" | 67,000
| [[Roseau]]
|-
|[[ᏙᎻᏂᎧᏂ ᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 48,671
| align="right" | 10,090,000
| [[Santo Domingo|ᎾᏍᎦᏅᎾᏙᎻᏂᎪ]]
|-
| [[Grenada|ᏋᎾᏓ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 344
| align="right" | 104,000
| [[St. George's|ᎾᏍᎦᏅᎾ ᏣᏥ]]
|-
| [[Guadeloupe|ᏩᏓᎷᏇ]]<ref name=cwm/> ([[France|ᎦᎸᏥᏱ]])<ref name=cldr/>
| align="right" | 1705
| align="right" | 465,000
| [[Basse-Terre]]
|-
| [[Haiti|ᎮᎢᏘ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 27,750
| align="right" | 10,033,000
| [[Port-au-Prince]]
|-
| [[Jamaica|ᏣᎺᎢᎧ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 10,991
| align="right" | 2,719,000
| [[Kingston, Jamaica]]
|-
| [[Martinique|ᎹᏘᏂᎨ]]<ref name=cwm/> ([[France|ᎦᎸᏥᏱ]])
| align="right" | 1,128
| align="right" | 405,000
| [[Fort-de-France]]
|-
| [[Montserrat|ᎹᏂᏘᏌᎳᏗ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]])
| align="right" | 102
| align="right" | 6,000
| [[Plymouth, Montserrat|Plymouth]]; [[Brades, Montserrat|Brades]]<ref>Due to ongoing activity of the [[Soufriere Hills volcano]] beginning in July 1995, much of Plymouth was destroyed and government offices were relocated to Brades. Plymouth remains the ''de jure'' capital.</ref>
|-
| [[Navassa Island|ᎾᏩᏌ ᎤᎦᏚᏛᎢ]]<ref name=cwm/> ([[ᎠᎹᏰᏟ]])
| align="right" | 5<ref name="areacia">[https://web.archive.org/web/20140131115000/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html "The World Factbook: 2010 edition."] ''Government of the United States, Central Intelligence Agency.'' (2010-10-14)</ref>
| align="right" | 0<ref name="popcia">2010. [https://web.archive.org/web/20181004113653/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html "The World Factbook: 2010 edition."] ''Government of the United States, Central Intelligence Agency.'' (2010-10-14)</ref>
| —
|-
| [[Puerto Rico|ᏇᎵᏙ ᎵᎪ]]<ref name=cwm/> ([[ᎠᎹᏰᏟ]])
| align="right" | 8,870
| align="right" | 3,982,000
| [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]
|-
| [[Saba|ᏌᏆ]]<ref name=cwm/> (ᏛᏥᏱ)
| align="right" | 13
| align="right" | 1,537<ref name="nethant"/>
| [[The Bottom]]
|-
| [[Saint Barthélemy|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᏆᏕᎳᎻ]]<ref name=cwm/> ([[France|ᎦᎸᏥᏱ]])
| align="right" | 21<ref name="areacia"/>
| align="right" | 7,448<ref name="popcia"/>
| [[Gustavia]]
|-
|[[Saint Kitts & Nevis|ᎠᏂᏪᏌ ᎠᎴ ᎠᏂᏁᏫᏍ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 2,61
| align="right" | 52,000
| [[Basseterre]]
|-
| [[Saint Lucia|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎷᏥᎢᏯ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 539
| align="right" | 172,000
| [[Castries]]
|-
| [[Saint Martin|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎹᎵᏘᏂ]]<ref name=cwm/> ([[France|ᎦᎸᏥᏱ]])
| align="right" | 54<ref name="areacia"/>
| align="right" | 29,820<ref name="popcia"/>
| [[Marigot, St. Martin|Marigot]]
|-
| [[Saint Vincent & The Grenadines|ᎾᏍᎦᏅᎾ ᏫᏂᏎᏂᏘ ᎠᎴ Ꮎ ᏇᎾᏗᏂᏏ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 389
| align="right" | 109,000
| [[Kingstown]]
|-
| [[Sint Eustatius|ᏏᏂᏘ ᎢᏳᏍᏕᏏᎥᏍ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/>
| align="right" | 21
| align="right" | 2,739<ref name="nethant"/>
| [[Oranjestad, Sint Eustatius|Oranjestad]]
|-
| [[Sint Maarten|ᏏᏂᏘ ᎹᏘᏂ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/>
| align="right" | 34
| align="right" | 40,009<ref name="nethant"/>
| [[Philipsburg, Sint Maarten|Philipsburg]]
|-
| [[Trinidad and Tobago|ᏟᏂᏕᏗᎠᎴᏙᏆᎪ]]<ref name=cwm/><ref name="two">Depending on definitions, Aruba, Bonaire, Curaçao, [[Panama|ᏆᎾᎹ]], ᎠᎴ [[Trinidad and Tobago|ᏟᏂᏕᏗᎠᎴᏙᏆᎪ]] have territory in [[List of countries spanning more than one continent|either or both of]] North and South America.</ref>
| align="right" | 5,130
| align="right" | 1,339,000
| [[Port of Spain]]
|-
| [[Turks and Caicos Islands|ᎠᏂᏛᎩ ᎠᎴ ᎨᎪ ᏚᎦᏚᏛ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]])
| align="right" | 948
| align="right" | 33,000
| [[Cockburn Town]]
|-
| [[Virgin Islands of the United States|ᎠᏒᏂᎸᏂᎨᏒᎾ ᏚᎦᏚᏛ ᎾᎿ ᎾᏍᎩ ᎤᎾᎵᎪᎯ ᏗᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=cwm/> ([[ᎠᎹᏰᏟ]])
| align="right" | 347
| align="right" | 110,000
| [[Charlotte Amalie, U.S. Virgin Islands|Charlotte Amalie, ᎢᏈᎾ ᎠᎹᏰᏟ ᏕᎨᏒ]]
|-class="sortbottom"
| colspan=5 align=center |'''ᎠᏰᏟ ᎠᎹᏰᏟ '''
|-
| [[ᏇᎵᏍ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 22,966
| align="right" | 307,000
| [[Belmopan|ᏇᎵᎼᏆᏂ]]
|-
| [[ᎪᏍᏓ ᎵᎧ]]<ref name=cwm>[https://web.archive.org/web/20140705153827/https://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Cherokee World Map."] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-26.</ref>
| align="right" | 51,100
| align="right" | 4,579,000
| [[San José, Costa Rica|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎰᏎ]]
|-
| [[El Salvador|ᎡᎵ ᏌᎵᏆᏙᎵ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 21,041
| align="right" | 6,163,000
| [[San Salvador|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᏌᎵᏆᏙᎵ]]
|-
| [[Guatemala|ᏩᏔᎹᎳ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 108,889
| align="right" | 14,027,000
| [[Guatemala City|ᏩᏔᎹᎳ ᎦᏚᎲ]]
|-
| [[Honduras|ᎭᏂᏚᎳᏍ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 112,492
| align="right" | 7,466,000
| [[Tegucigalpa]]
|-
| [[Nicaragua|ᏂᎧᎳᏆ]]<ref name=cwm/>
| align="right" | 130,373
| align="right" | 5,743,000
| [[Managua]]
|-
| [[Panama|ᏆᎾᎹ]]<ref name=cwm/> <ref name="two" /><ref>[[Panama|ᏆᎾᎹ]] is generally considered a North American country, though some authorities divide it at the [[Panama Canal]]. Figures listed here are for the entire country.</ref>
| align="right" | 75,417
| align="right" | 3,454,000
| [[Panama City|ᏆᎾᎹ ᎦᏚᎲ]]
|- style=" font-weight:bold; " class="sortbottom"
! Total
| align="right" | 24,500,995
| align="right" | 541,720,440
|
|}
== ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ ==
* [[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]]
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
[[Category:ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ| ]]
[[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
[[Category:To be checked]]
h0u2x4o4fgrpf87o8io28ciqlcmea8r
ᎠᏔᏩ (ᎠᏂᏔᎵᎣ)
0
4061
51560
50747
2026-05-02T22:44:17Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51560
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag of Ottawa, Ontario.svg|thumb|ᎠᏔᏩ ᎦᏓᏘ]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ [[ᎨᎾᏓ]] ᎠᎴ [[ᎠᏂᏔᎵᎣ]]. ᏔᎵᏁ ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᎨᎾᏓ-Ꭿ.
[[File:Canada_Ottawa_Panorama.jpg|thumb|left|600px]]
[[Category:ᎨᎾᏓ]]
[[Category:To be checked]]
hf3ubxl52cg40iq2pf4rbuosrmvplzv
ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᏟ
0
4115
51533
49858
2026-05-02T22:36:32Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51533
wikitext
text/x-wiki
[[File:South America (orthographic projection).svg|thumb|ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]]
[[File:Menina da etnia Terena.jpg|thumb|200px|[[Terena people|Terena]] ᎠᎨᏳᏣ, [[ᏆᏏᎵ]]]]
'''ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (ᎾᏍᎩᎾᏍᏇ '''ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎺᏰᎵ.''' [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]. ᎯᎠ ᏔᎵ [[Americas|ᎠᎺᎵᎦᎢ]]: ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ ᎠᎴ [[ᏧᏴᏢ ᎠᎺᎵᎦ]]. [[Mexico City|ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ ᎦᏚᎲᎢ]] ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ-Ꭿ.<ref>[http://www.worldatlas.com/citypops.htm "][[Largest Cities of the World|ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᎡᎶᎯ-Ꮒ]]<span>."</span> ''Worldatlas.'' (5 ᏅᏓᏕᏆ 2010)</ref>
The continent of beaners and niggers
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ ==
{|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#ECECEC"
! ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ<br />ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ
! ᏂᎬᎢ<br />(km²)
! [[Population|ᎾᏂᎥ ᏴᏫ]]<ref>[http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf "Demographic Yearbook: Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density."] United Nations Statistics Division, 2008 (2010-10-14)</ref>
! [[Capital|ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ]]
|-
| [[ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ]]<ref name=ana>[https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-29.</ref>
| align="right" | 2,766,890
| align="right" | 40,482,000
| [[Buenos Aires]]
|-
| [[ᏉᎵᏫᎠ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 1,098,580
| align="right" | 9,863,000
| [[La Paz, Bolivia|La Paz]] ᎠᎴ [[Sucre, Bolivia|Sucre]]
|-
| [[ᏆᏏᎵ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 8,514,877
| align="right" | 191,241,714
| [[Brasilia]]
|-
| [[ᏥᎵ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 756,950
| align="right" | 16,928,873
| [[Santiago|ᏌᏂᏘᏯᎪ ᏭᏂᎥ]]
|-
| [[ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 1,138,910
| align="right" | 45,928,970
| [[Bogotá]]
|-
| [[ᎡᏆᏙᎵ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 283,560
| align="right" | 14,573,101
| [[Quito]]
|-
| [[Falkland Islands|ᏩᎩᎤᎦᏚᏛᎢ]]<ref name=ana/> ([[United Kingdom|ᎩᎵᏏᏲ]])
| align="right" | 12,173
| align="right" | 3,140
| [[Port Stanley]]
|-
| [[French Guiana|ᎦᎸᏥᎦᏯᎾ]]<ref name=ana/>([[France|ᎦᎸᏥᏱ]])
| align="right" | 442
| align="right" | 88,000
| [[Cayenne, French Guiana|Cayenne]]
|-
| [[Guyana|ᎦᏯᎾ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 214,999
| align="right" | 772,298
| [[Georgetown, Guyana|Georgetown]]
|-
| [[Paraguay|ᏆᎳᏇᎢᏯ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 406,750
| align="right" | 6,831,306
| [[Asunción]]
|-
| [[Peru|ᏇᎷ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 1,285,220
| align="right" | 29,132,013
| [[Lima, Peru|ᎵᎹ]]
|-
| [[Suriname|ᏒᎵᎾᎻ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 163,270
| align="right" | 472,000
| [[Paramaribo]]
|-
| [[Uruguay|ᏳᎷᏇ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 176,220
| align="right" | 3,477,780
| [[Montevideo]]
|-
| [[ᏪᏁᏑᏪᎳ]]<ref name=ana/>
| align="right" | 912,050
| align="right" | 26,814,843
| [[Caracas]]
|}
== ᎠᎾᎳᏍᏓᎸ ==
[[File:Congresista mariasumire.JPG|thumb|200px|[[María Sumire]], Peruvian [[ᏗᏘᏲᎯᎯ]] ᎠᎴ [[congress|ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ]] ᎨᎳ]]
[[File:Indios2-19042007.jpg|thumb|right|200px|ᏔᎵ ᎡᎯᏯᎢ ᎠᏂᎦᏯ, ᏆᏏᎵ]]
[[File:Indios da tribo Tucuxi participam do Fórum Social Mundial 1006 FP6469.jpg|thumb|right|200px|ᏆᏏᎵ ᎡᎯᏯᎢ [[family|ᏚᏓᏘᏳᎥᎢ]]]]
[[File:Peru Machu Picchu Sunrise 2.jpg|thumb|199x199px|[[Machu Picchu]], [[ᎣᏓᎸᎢ]], [[Peru|ᏇᎷ]]]]
<div style="font-size:100%;-moz-column-count:2; column-count:2;">
<!--This list is incomplete -->
* [[Alacalufe]], [[Chile|ᏥᎵ]]
* [[Amanyé]], [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]]
* [[Arawaks]], [[Colombia|ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ]], [[French Guiana|ᎦᎸᏥ ᎦᎢᏯᏂ]], [[Guyana|ᎫᏯᎾ]], Suriname, ᏪᏁᏑᏪᎳ
* [[Arhuaco]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Atacameño]], ᏥᎵ
* [[Aymara]], [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]]
* [[Awá]], ᏆᏏᎵ, ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Banawa]] ([[Baniwa]]), [[Brazil|ᏆᏏᎵ]]
* [[Cañari]], ᎡᏆᏙᎵ
* [[Caingang]], ᏆᏏᎵ
* [[Chayahuita]], ᏇᎷ
* [[Chibcha]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Cocama]], ᏆᏏᎵ, ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ, ᏇᎷ
* [[Coconuco]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Cumanagoto]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ, [[Veneuela|ᏪᏁᏑᏪᎳ]]
* [[Diaguita]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ, ᏥᎵ
* [[Dowlut]], ᏆᏏᎵ
* [[Enawene Nawe]], ᏆᏏᎵ
* [[Enxet]], [[Paraguay|ᏆᎳᏇᎢᏯ]]
* [[Gê]], [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]], ᏆᏏᎵ, ᏆᎳᏇᎢᏯ
* [[Guambiano]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Guanes]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Guaraní]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ, [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]], ᏆᏏᎵ, [[ᏆᎳᏇᎢᏯ]]
* [[Inga people|Inga]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Juris]], ᏆᏏᎵ
* [[Kalias]], ᏆᏏᎵ
* [[Kamayurá|Kamayurá (Kamaiurá)]], ᏆᏏᎵ
* [[Kamsá]] (Sibundoy), ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Kankuamo]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Karajá]], ᏆᏏᎵ
* [[Kayapo]] ([[Caiapo]]), ᏆᏏᎵ
* [[Kolla]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ
* [[Kogui]]/Kággaba, ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Kubeo]], ᏆᏏᎵ
* [[Mapuche]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ ᎠᎴ ᏥᎵ
* [[Marinahas]], ᏆᏏᎵ
* [[Matsés]], ᏆᏏᎵ
* [[Mayoruna]], ᏆᏏᎵ
* [[Mokaná]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Munduruku]], ᏆᏏᎵ
* [[Muisca]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Nambikwara]], ᏆᏏᎵ
* [[Ofayé]], ᏆᏏᎵ
* [[Pacabuy]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Paez people|Páez]]/Nasa, ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Panará]], ᏆᏏᎵ
* [[Pastos]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Pataxó]], ᏆᏏᎵ
* [[Pehuenche]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ, ᏥᎵ
* [[Pijao]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Pirahã]], ᏆᏏᎵ
* [[Quechua]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ, [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ, [[Chile|ᏥᎵ]], [[ᎡᏆᏙᎵ]], ᎠᎴ [[ᏇᎷ]]
* [[Quilombolo]], ᏆᏏᎵ
* [[Shipibo]], ᏆᏏᎵ, ᏇᎷ
* [[Shuar]], ᎡᏆᏙᎵ, ᏇᎷ
* [[Suruí]], ᏆᏏᎵ
* [[Sutagaos]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Tama]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Tapirape]], ᏆᏏᎵ
* [[Terena]], ᏆᏏᎵ
* [[Ticuna]], ᏆᏏᎵ
* [[Toba]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ
* [[Totoró]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Tremembé]], ᏆᏏᎵ
* [[Tupi]], ᏆᏏᎵ
* [[Tupiniquim]] (Tupinikim), ᏆᏏᎵ
* [[Umbrá]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Urarina]]
* [[U'wa]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Wai Wai]]
* [[Waorani]], ᏆᏏᎵ
* [[Wichí]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ
* [[Wiwa]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Xavante]], ᏆᏏᎵ
* [[Xokó]], ᏆᏏᎵ
* [[Xucuru]], ᏆᏏᎵ
* [[Yagua]], ᏇᎷ
* [[Yanacona]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ
* [[Yanomami]] ([[Yanomamo]]), ᏆᏏᎵ, [[ᏪᏁᏑᏪᎳ]]
* [[Yawanawa]], ᏆᏏᎵ
* [[Zapara]], ᎡᏆᏙᎵ, ᏇᎷ
* [[Zuruaha]], ᏆᏏᎵ
* [[Zemborya]], ᏆᏏᎵ
</div>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ ==
* [[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]]
[[Category:ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ| ]]
[[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
[[Category:To be checked]]
dkui65y7oxs4qz31f47c8w1wa482h9b
ᏅᏓ
0
4516
51525
50762
2026-05-02T22:33:38Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51525
wikitext
text/x-wiki
[[File:Izgrew.jpg|thumb|ᏅᏓ]]
'''ᏅᏓ''' (Nvda; ᎪᏟᏍᏙᏗ: [[File:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]] ᎢᏍ ᏩᏘ Ꮻ ᏳᏍ ᎠᏍ ᎢᏘ ᎪᎺᏍ ᏬᎻ Ꭴ ᏳᏂᏩᏍ. Ꮻ ᏃᎹᎵ ᏂᏗ ᎢᏘ Ꮩ ᏫᏫᏂ ᏬᎷᏘᏲᏂ ᎠᏂ Ꮩ ᎮᎵᏫ ᎩᏬᏫᏍ ᎠᏂ WᎶᏩᏍ ᎩᏬ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
Ꮻ ᎠᎵᏐ ᏂᏗ ᎢᏘ Ꮩ ᏌᏩᎢᏫ. Ꭴ ᏒᏂ ᎢᏍ Ꭰ ᎢᎻᏬᏔᏂ ᏏᏂ ᎢᏂ Ꭴ ᏬᎵ ᎠᏂ ᏐᎳ ᏏᏍᏖᎻ.
== ᏫᏯ ᎢᏘᏍ ᏭᏂ ==
Ꭴ ᏒᏂ ᎢᏍ ᏭᏂ ᎢᏂ Ꮝ ᏐᎳ ᏏᏍᏖᎻ ᎣᏫ Ꭴ ᏫᎳᏁᏘ. ᎢᏘᏍ ᎠᏭᏘ 4.;6 ᏫᎵᏲᏂ ᏯᏍ ᎣᎵ.
ᎢᏘ ᎧᏂ Ꮻ ᏏᏂ ᏬᎻ Ꭰ ᏍᏩᏎᎩᏩᏫᏘ Ꭳ ᏍᏩᏎᏏᏫ.
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
[[Category:ᎤᏁᎳᏅ ᎤᏬᏢᏅ]]
[[Category:To be checked]]
87emoisfj40cnhcwfu0vnzedn6j4ptp
ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ
0
4707
51532
50800
2026-05-02T22:35:46Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51532
wikitext
text/x-wiki
[[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|240px|ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]]
ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]], ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ [[ᏳᎳᏆ]]. ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎡᏆ ᎦᏙᎯ ᎡᎶᎯ-Ꭿ.
The continent of gooks
==ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ==
===ᎠᏰᎵ ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ===
*[[Kazakhstan|ᎧᏎᎧᏍᏕᏂ]]<ref name=ana/>
*[[Kyrgyzstan|ᎩᎵᏣᎢᏍ]]<ref name=ana/>
*[[Tajikistan|ᏔᏥᎩᏍᏕᏂ]]<ref name=ana/>
*[[Turkmenistan|ᏛᎵᎩᎺᏂᏍᏔᏂ]]<ref name=ana/>
*[[Uzbekistan|ᎤᏍᏇᎩᏍᏖᏂ]]<ref name=ana/>
===ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ===
*[[ᎰᏂᎩ ᎪᏂᎩ]]<ref name=ana/>
*[[ᏣᏩᏂᏏ]]<ref name=ana/>
*[[ᎹᎧᎣ]]<ref name=ana/>
*[[Mongolia|ᎹᏂᎪᎵᎠ]]<ref name=ana/>
*[[North Korea|ᏧᏴᏢ ᎪᎵᎠ]]<ref name=ana/>
*[[China|ᏓᎶᏂᎨᏍᏛ]]<ref name=ana/>
*[[South Korea|ᎤᎦᏃᏮ ᎪᎵᎠ]]<ref name=ana/>
*[[Taiwan|ᏔᎢᏩᏂ]]<ref name=ana/>
===ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ===
*ᎢᎦᏛ [[Russia|ᏲᏂᎢ]]<ref name=ana/>
===ᎤᎦᎾᏭ-ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ===
*[[ᏊᎾᎢ]]<ref name=ana/>
*[[Myanmar|ᎹᏯᎹᎵ]]<ref name=ana/>
*[[East Timor|ᏘᎼᎵ-ᎴᏍᏖ]]<ref name=ana/>
*[[Indonesia|ᎢᏂᏙᏂᏍᏯ]]<ref name=ana/>
*[[Laos|ᎴᎣᏍ]]<ref name=ana/>
*[[Malaysia|ᎹᎴᏏᎢᎠ]]<ref name=ana/>
*[[Philipines|ᏈᎵᏈᏂ]]<ref name=ana/>
*[[Singapore|ᏏᏂᎦᏉᎵ]]<ref name=ana/>
*[[Thailand|ᏔᏱᎦᏙᎯ]]<ref name=ana/>
*[[Vietnam|ᏫᎡᏘᎾᎻᏱ]]<ref name=ana/>
===ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᎵ ᏗᏕᎬᏔᏛ===
[[File:Location-Asia-UNsubregions orthographic projection.png|thumb|240px]]
*[[Afghanistan|ᎠᏫᎨᏂᏍᏖᏂ]]<ref name=ana/>
*[[ᏆᏂᎦᎵᏕᏍ]]<ref name=ana/>
*[[ᏊᏔᏂ]]<ref name=ana/>
*[[India|ᎢᏂᏗᎢᎠ]]<ref name=ana/>
*[[Maldives|ᎹᎵᏗᏫᏍ]]<ref name=ana/>
*[[Nepal|ᏁᏆᎵ]]<ref name=ana/>
*[[Pakistan|ᏆᎩᏍᏔᏂ]]<ref name=ana/>
*[[Sri Lanka|ᏍᎵᎳᏂᎧ]]<ref name=ana/>
===ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ===
*[[Armenia|ᎠᎵᎻᏂᎠ]]<ref name=ana>[https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-27.</ref>
*[[Azerbaijan|ᎠᏏᎵᏆᏌᏂ]]<ref name=ana/>
*[[ᏆᎭᎴᎢᏂ]]<ref name=ana/>
*[[Cyprus|ᏌᎢᏆᏍ]]<ref name=ana/>
*[[Georgia|ᏣᎠᏥᎢ]]<ref name=ana/>
*[[ᎢᎳᎩ]]<ref name=ana/>
*[[ᎢᎴᏂ]]<ref name=ana/>
*[[ᎢᏏᎵᏱ]]<ref name=ana/>
* [[Jordan|ᏦᏓᏂ]]<ref name=ana/>
* [[ᏇᎢᏘ]]<ref name=ana/>
* [[Lebanon|ᎴᏆᎾᏂ]]<ref name=ana/>
* [[Oman|ᎣᎺᏂ]]<ref name=ana/>
*[[Palestine|ᏆᎴᏍᏗᏂ]]<ref name=ana/>
* [[Qatar|ᎧᏔᎵ]]<ref name=ana/>
* [[ᏌᎤᏗ ᎡᎴᏈᎠ]]<ref name=ana/>
* [[Syria|ᏏᎵᏯ]]<ref name=ana/>
*ᎢᎦᏛ [[Turkey|ᎬᏃ]]<ref name=ana/>
* [[United Arab Emirates|ᏌᏊ ᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅ ᎡᎳᏈ ᎡᎹᎴᏘ]]
* [[Yemen|ᏰᎺᏂ]]
*ᎢᎦᏛ [[ᎢᏥᏈᎢ]]
==ᏫᏓᏎᏄᎢ==
{{reflist}}
==ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ==
{{Commons|Asia|ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ}}
*[[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
*[[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]]
[[Category:ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ| ]]
[[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
[[Category:To be checked]]
jvyvgd12tesaehphxuhe4vo8dxcmh81
ᏒᎦᏔ
0
4762
51565
44585
2026-05-02T22:45:56Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51565
wikitext
text/x-wiki
[[File:Red_Apple.jpg|thumb|ᎩᎦᎨᎢ ᏒᎦᏔ]]
<big>'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''</big> ᎤᏓᏔᏅᎯ ᎠᎩᏍᏗ ᎨᏐᎢ.
[[Category:Plantae]]
[[Category:ᎤᎾᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
oz30dzsvmfe319rf9ai0cpjinsze3jb
ᏆᏄᎾᏍᏗ
0
4771
51600
47993
2026-05-02T23:09:59Z
~2026-26849-73
31714
51600
wikitext
text/x-wiki
[[File:Shaved uncut penis.jpg|thumb]]
'''ᏆᏄᎾᏍᏗ'''<ref>[https://cherokee.org/Portals/cherokeeorg/Language/Consortium%20Word%20List.pdf Consortium word list] Accessed June 11, 2019.</ref> (quanunasdi) ᎠᏕᎭᎷᎨᎢ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᎠᎩᏍᏗ.
<gallery>
File:Ripening Chickasaw Plum.JPG|
Image:Prunus angustifolia.jpg|
File:Prunus angustifolia 2.gif|
File:American Plum.jpg|
</gallery>
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
{{reflist}}
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
[[Category:ᎤᎾᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
rmkwrlwska4ijrx2dfnlon5zzl4wei4
ᏒᏗᏩᎵ
0
4791
51566
42348
2026-05-02T22:46:21Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51566
wikitext
text/x-wiki
[[File:Raspberries,_fruit_of_four_species.jpg|thumb|right|ᏒᏗᏩᎵ]]
<big>'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''</big> - ᎩᎦᎨᎢ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᎠᎩᏍᏗ ᎨᏐᎢ.
[[Category:Plantae]]
[[Category:ᎤᎾᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
s8b7ibgi407qbtl87jrd87ggmva7p1m
ᎪᎢᎯ
0
4890
51495
51256
2026-05-02T22:21:57Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51495
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = Ελληνική Δημοκρατία <br /> ''Elliniki Dimokratia''
| Name = ᎪᎢ
| ᎦᏓᏘ = Flag_of_Greece.svg
| Coat of arms = Coat of arms of Greece.svg
| Location = EU-Greece.svg
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎠᏂᎪᎢ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎪᎢ]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[Athens|ᎡᏗᏂᏱ]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = ᎡᏗᏂᏱ
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[Karolos Papoulias|ᎧᎶᎶᏏ ᏆᏊᎵᎠᏏ]] <br /> [[Lucas Papademos|ᎷᎧᏏ ᏆᏆᏗᎼᏏ]]
| ᎠᏕᎳ = [[ᏳᎳᏈ ᎠᏕᎳ]]
}}
<big>'''ᎪᎢ'''</big> ᎠᏰᏟ ᎤᏙᏢᏒ [[ᏳᎳᏈ|ᏳᎳᏉᎢ]]. [[ᎠᏂᎪᎢ]] [[ᎪᎢ]] <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᎠᏂᏬᏂᎭ.
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Greece}}
{{stub}}
[[Category:ᎪᎢᎯ]]
[[Category:ᏳᎳᏛ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
4vd4htmmszr6eyig8jqy0is7mg1dlqk
ᎬᎿᎦᏍᏛ
0
5672
51531
51394
2026-05-02T22:35:16Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51531
wikitext
text/x-wiki
[[File:Africa (orthographic projection).svg|thumb|140px|ᎬᎿᎨᏍᏛ.]]
'''ᎬᎿᎨᏍᏛ''' ᎡᏆ ᎦᏙᎯ. ᎯᎠ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᎴᏅᏙᏗ.
The continent of niggers
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
==ᎠᏰᎵᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:100%;"
|-
! [[Name|ᏚᏙᎥ]] (''[[official name|ᎠᏰᎵᎤᏒᎧᎵ ᏚᏙᎥ]]'')
! class=unsortable| [[ᎦᏓᏘ]]
! [[ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ]]
! [[ᎠᏕᎳ]]
! [[Official language|ᎠᏰᎵᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
! [[Area|ᏂᎬᎢ]] (km<sup>2</sup>)
! [[Population|ᎾᏂᎥ ᏴᏫ]]
! GDP per capita (PPP)–US$ ([[ᎤᏃᏍᏗ]])
! class=unsortable| [[Map|ᎡᎶᎯᏓᏟᎶᏍᏔᏅ]]
|-
| [[ᎠᎵᏥᎵᏯ]]<ref name=cwy>Cherokee Nation Educational Services. 29 ᎧᏬᏂ 2012.</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ag.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎠᎵᏥᎵᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏴᏫ ᎤᎾᏤᎵ ᏥᏈᏍᏗ ᎠᎾᏓᏅᏖᏒᎬ ᏍᎦᏚᎩ ᏀᎿ ᎠᎵᏥᎵᏯ]]'') || [[File:Flag of Algeria.svg|100px]] || [[Algiers]] || [[Algerian dinar]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 2,381,740 || 33,333,216 || 7,124 || <span style="display:none">3</span>[[File:Location Algeria AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎠᏂᎪᎸ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ao.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎠᏂᎪᎸ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᏂᎪᎸ]]'') || [[File:Flag of Angola.svg|100px]] || [[Luanda]] || [[Kwanza]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 1,246,700 || 15,941,000 || 2,813 || <span style="display:none">42</span>
[[File:Location Angola AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᏆᏂᎢᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bn.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏆᏂᎢᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> <br />(''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏆᏂᎢᏂ]]'') || [[File:Flag of Benin.svg|100px]] || [[Porto Novo]] || [[West African CFA Franc]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 112,622 || 8,439,000 || 1,176 || <span style="display:none">24</span>[[File:Location Benin AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᏆᏣᏩᎾ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bc.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏆᏣᏩᎾ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏆᏣᏩᎾ]]'') || [[File:Flag of Botswana.svg|100px]] || [[Gaborone]] || [[Botswana pula|Pula]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Tswana language|Setswana]] || 581,726 || 1,839,833 || 11,400 || <span style="display:none">46</span>[[File:Location Botswana AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᏋᎩᎾ ᏩᏐ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏋᎩᎾ ᏩᏐ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> <br />(''[[ᏋᎩᎾ ᏩᏐ]]'')|| [[File:Flag of Burkina Faso.svg|100px]] || [[Ouagadougou]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 274,000 || 13,228,000 || 1,284 || <span style="display:none">21</span>[[File:Location Burkina Faso AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᏋᎷᏂᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/by.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏋᎷᏂᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏋᎷᏂᏗ]]'') || [[File:Flag of Burundi.svg|100px]] || [[Bujumbura]] || [[ᏋᎷᏂᏗ ᎠᏕᎳ]] || [[Kirundi]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 27,830 || 7,548,000 || 739 || <span style="display:none">38</span>[[File:Location Burundi AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎧᎹᎷᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cm.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎧᎹᎷᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎧᎹᎷᏂ]]'') || [[File:Flag of Cameroon.svg|100px]] || [[Yaoundé]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 475,442 || 17,795,000 || 2,421 || <span style="display:none">26</span>[[File:Location Cameroon AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎢᎬᎾᏕᎾ ᎢᏤᏳᏍᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cv.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎢᎬᎾᏕᎾ ᎢᏤᏳᏍᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᎢᏤᏳᏍᏗ]]'') || [[File:Flag of Cape Verde.svg|100px]] || [[Praia]] || [[Cape Verdean escudo]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 4,033 || 420,979 || 6,418 || <span style="display:none">14a</span>[[File:Location Cape Verde AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ ᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ct.html |title=[[The World Fact Book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ ᏍᎦᏚᎩ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of the Central African Republic.svg|100px]] || [[Bangui]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[Sango]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 622,984 || 4,216,666 || 1,198 || <span style="display:none">27</span>[[File:Location Central African Republic AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᏣᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cd.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏣᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏣᏗ]]'') || [[File:Flag of Chad.svg|100px]] || [[N'Djamena]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 1,284,000 || 10,146,000 || 1,519 || <span style="display:none">11</span>[[File:Location Chad AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎪᎼᎳᏍ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cn.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎪᎼᎳᏍ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏌᏊ ᎾᎿ ᎾᏍᎩ ᎪᎼᎳᏍ]]'') || [[File:Flag of the Comoros.svg|100px]] || [[Moroni, Comoros|Moroni]] || [[Comorian ᎠᏕᎳ]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[Comorian language|Comorian]]|| 2,235 || 798,000 || 1,660 || <span style="display:none">43a</span>[[File:Location Comoros AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎢᏬᎵ ᎾᎿ ᎠᎹᏳᎶᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iv.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎢᏬᎵ ᎾᎿ ᎠᎹᏳᎶᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎢᏬᎵᎾᎿᎠᎹᏳᎶᏗ]]'') || [[File:Flag of Cote d'Ivoire.svg|100px]] || [[Yamoussoukro]] <br /> || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 322,460 || 17,654,843 || 1,600 || <span style="display:none">20</span>[[File:Location Côte d'Ivoire AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᏍᎩ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᎧᏂᎪ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cg.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᏍᎩ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᎧᏂᎪ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]]|accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᏍᎩ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᎧᏂᎪ]]'') || [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|100px]] || [[Kinshasa]] || [[Congolese ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 2,344,858 || 71,712,867 || 774 || <span style="display:none">34</span>[[File:Location DR Congo AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎧᏂᎪ ᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cf.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎧᏂᎪ ᏍᎦᏚᎩ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᎧᏂᎪ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|100px]] || [[Brazzaville]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 342,000 || 4,012,809 || 3,919 || <span style="display:none">25</span>[[File:Location Republic of the Congo AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᏥᏊᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/dj.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏥᏊᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏥᏊᏗ]]'') || [[File:Flag of Djibouti.svg|100px]] || [[ᏥᏊᏗ (ᎦᏚᎲᎢ)|ᏥᏊᏗ]] || [[Djiboutian ᎠᏕᎳ]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 23,200 || 906,000 || 2,070 || <span style="display:none">29</span>[[File:Location Djibouti AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎢᏥᏈᎢ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/eg.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Egypt|ᎢᏥᏈᎢ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[ᎾᏍᎩ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎢᏥᏈᎢ]]'') || [[File:Flag of Egypt.svg|100px]] || [[Cairo]] || [[Egyptian Pound]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 1,001,449 || 80,335,036 || 4,836 || <span style="display:none">5</span>[[File:Location Egypt AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Equatorial Guinea|ᎡᏆᏙᎵᎠᎵ ᎩᎢᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ek.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Equatorial Guinea|ᎡᏆᏙᎵᎠᎵ ᎩᎢᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Equatorial Guinea|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎡᏆᏙᎵᎠᎵᎩᎢᏂ]]'') || [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|100px]] || [[Malabo]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[Spanish language|ᏍᏆᏂ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 28,051 || 504,000 || 16,312 || <span style="display:none">31</span>[[File:Location Equatorial Guinea AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Eritrea|ᎡᎵᏟᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/er.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Eritrea|ᎡᎵᏟᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> <br />(''[[State of Eritrea|ᎡᎵᏟᏯ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Eritrea.svg|100px]] || [[Asmara]] || [[Eritrean nakfa|Nakfa]] || [[Tigrinya]], [[ᎡᎳᏈᎩ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]]|| 117,600 || 5,880,000 || 1,000 || <span style="display:none">13</span>[[File:Location Eritrea AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Ethiopia|ᎢᏗᎣᏈᎠ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/et.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Ethiopia|ᎢᏗᎣᏈᎠ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Federal Democratic Republic of Ethiopia|ᎠᏰᏘ ᏥᏈᏍᏗ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎢᏗᎣᏈᎠ]]'') || [[File:Flag of Ethiopia.svg|100px]] || [[Addis Ababa]] || [[Ethiopian birr]] || [[Amharic language|Amharic]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]]||| 1,104,300 || 85,237,338 || 1,100 || <span style="display:none">28</span>[[File:Location Ethiopia AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Gabon|ᎦᏉᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gb.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Gabon|ᎦᏉᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Gabonese Republic|ᎠᏂᎦᏉᏂ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Gabon.svg|100px]] || [[Libreville]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 267,668 || 1,384,000 || 7,055 || <span style="display:none">32</span>[[File:Location Gabon AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[The Gambia|ᎾᏍᎩ ᎦᎹᏈᎢᎠ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ga.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[The Gambia|ᎾᏍᎩ ᎦᎹᏈᎢᎠ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of The Gambia|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎾᏍᎩ ᎦᎹᏈᎢᎠ]]'') || [[File:Flag of The Gambia.svg|100px]] || [[Banjul]] || [[Dalasi]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 10,380 || 1,517,000 || 2002 || <span style="display:none">15</span>[[File:Location Gambia AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Ghana|ᎦᎾ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gh.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Ghana|ᎦᎠᎾ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Ghana|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎦᎾ]]'') || [[File:Flag of Ghana.svg|100px]] || [[Accra]] || [[Ghanaian cedi]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 238,534 || 23,000,000 || 2,700 || <span style="display:none">22</span>[[File:Location Ghana AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Guinea|ᎫᎢᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gv.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Guinea|ᎫᎢᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Guinea|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎫᎢᏂ]]'') || [[File:Flag of Guinea.svg|100px]] || [[Conakry]] || [[Guinean ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 245,857 || 9,402,000 || 2,035 ||<span style="display:none">17</span> [[File:Location Guinea AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Guinea-Bissau|ᎫᏇ ᏈᏌᎤᏫ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pu.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Guinea-Bissau|ᎫᏇ ᏈᏌᎤᏫ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Guinea-Bissau|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎫᏇᏈᏌᎤᏫ]]'') || [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|100px]] || [[Bissau|ᏈᏌᎤᏫ]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 36,125 || 1,586,000 || 736 || <span style="display:none">16</span>[[File:Location Guinea Bissau AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Kenya|ᎨᏂᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ke.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Kenya|ᎨᏂᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Kenya|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎨᏂᏯ]]'') || [[File:Flag of Kenya.svg|100px]] || [[Nairobi]] || [[Kenyan shilling]] || [[Swahili language|ᏍᏩᎯᎵ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 580,367 || 34,707,817 || 1,445 || <span style="display:none">36</span>[[File:Location Kenya AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Lesotho|ᎴᏐᏙ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lt.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Lesotho|ᎴᏐᏙ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Kingdom of Lesotho|ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎨᏒ ᎾᎿ ᎴᏐᏙ]]'') || [[File:Flag of Lesotho.svg|100px]] || [[Maseru]] || [[Lesotho loti|Loti]] || [[Sesotho language|Southern Sotho]], [[English language|ᎩᎵᏏ]] || 30,355 || 1,795,000 || 2,113 || <span style="display:none">49</span>[[File:Location Lesotho AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎳᏈᎵᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/li.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎳᏈᎵᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎳᏈᎵᏯ]]'') || [[File:Flag of Liberia.svg|100px]] || [[Monrovia]] || [[Liberian ᎠᏕᎳ]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 111,369 || 3,283,000 || 1,003 || <span style="display:none">19</span>[[File:Location Liberia AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Libya|ᎵᏈᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ly.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Libya|ᎵᏈᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> <br />(''[[Republic of Libya|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎵᏈᏯ]]'') || [[File:Flag of Libya.svg|100px]] || [[Tripoli]] || [[Libyan dinar]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 1,759,540 || 6,036,914 || 12,700 || <span style="display:none">4</span>[[File:Location Libya AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Madagascar|ᎹᏓᎦᏍᎧᎵ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ma.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Madagascar|ᎹᏓᎦᏍᎧᎵ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Madagascar|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏓᎦᏍᎧᎵ]]'') || [[File:Flag of Madagascar.svg|100px]] || [[Antananarivo]] || [[Malagasy Ariary]] || [[Malagasy language|Malagasy]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 587,041 || 18,606,000 || 905 ||<span style="display:none">44</span> [[File:Location Madagascar AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Malawi|ᎹᎳᏫ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mi.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Malawi|ᎹᎳᏫ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Malawi|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᎳᏫ]]'') || [[File:Flag of Malawi.svg|100px]] || [[Lilongwe]] || [[Malawian kwacha]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Chichewa language|Chichewa]] || 118,484 || 12,884,000 || 596 || <span style="display:none">42</span>[[File:Location Malawi AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Mali|ᎹᎵ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ng.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Mali|ᎹᎵ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> <br />(''[[Republic of Mali|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᎵ]]'') || [[File:Flag of Mali.svg|100px]] || [[Bamako]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 1,240,192 || 13,518,000 || 1,154 || <span style="display:none">9</span> [[File:Location Mali AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Mauritania|ᎹᎵᏖᏂᏯ ᏭᏂᎥ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mr.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Mauritania|ᎹᎵᏖᏂᏯ ᏭᏂᎥ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Islamic Republic of Mauritania|ᎢᏍᎳᎹ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᎵᏖᏂᏯ ᏭᏂᎥ]]'') || [[File:1959-2017 Flag of Mauritania.svg|100px]] || [[Nouakchott]] || [[Mauritanian ouguiya]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 1,030,700 || 3,069,000 || 2,402 || <span style="display:none">8</span>[[File:Location Mauritania AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Mauritius|ᎼᎵᏏᎥᏍ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mp.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Mauritius|ᎼᎵᏏᎥᏍ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Mauritius|ᎼᎵᏏᎥᏍᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Mauritius.svg|100px]] || [[Port Louis|ᏥᏳᏗᏔᎳᏗᏍᏗ Louis]] || [[Mauritian rupee]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[Mauritian Creole]] || 2,040 || 1,219,220 || 13,703 || <span style="display:none">44a</span>[[File:Location Mauritius AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎼᎶᎪ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎼᎶᎪ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎨᏒ ᎾᎿ ᎼᎶᎪ]]'') || [[File:Flag of Morocco.svg|100px]] || [[Rabat]] || [[Moroccan dirham]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]], [[Berber language|Berber]] || 710,850 (claimed), 446,550 (internationally recognized) || 35,757,175 || 4,600 || <span style="display:none">2</span>[[File:Location Morocco Africa.svg|150px]]
|-
| [[Mozambique|ᎼᏎᎻᏇᎩ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mz.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Mozambique|ᎼᏎᎻᏇᎩ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Mozambique|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎼᏎᎻᏇᎩ]]'') || [[File:Flag of Mozambique.svg|100px]] || [[Maputo]] || [[Mozambican metical]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 801,590 || 20,366,795 || 1,389 || <span style="display:none">43</span>[[File:Location Mozambique AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Namibia|ᎾᎻᏈᎢᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wa.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Namibia|ᎾᎻᏈᎢᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 20085 }}</ref> (''[[Republic of Namibia|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎾᎻᏈᎢᏯ]]'') || [[File:Flag of Namibia.svg|100px]] || [[Windhoek]] || [[Namibian ᎠᏕᎳ]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 825,418 || 2,031,000 || 7,478 || <span style="display:none">45</span>[[File:Location Namibia AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Niger|ᎾᎢᏨ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ng.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Niger|ᎾᎢᏨ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Niger|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎾᎢᏨ]]'') || [[File:Flag of Niger.svg|100px]] || [[Niamey]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 1,267,000 || 13,957,000 || 872 || <span style="display:none">10</span>[[File:Location Niger AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Nigeria|ᏂᏥᎵᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ni.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Nigeria|ᏂᏥᎵᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Federal Republic of Nigeria|ᎠᏰᏟ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏂᏥᎵᏯ]]'') || [[File:Flag of Nigeria.svg|100px]] || [[Abuja]] || [[Nigerian naira]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 923,768 || 154,729,000 || 1,188 || <span style="display:none">25</span>[[File:Location Nigeria AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Rwanda|ᎶᏩᏂᏓ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rw.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Rwanda|ᎶᏩᏂᏓ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Rwanda|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎶᏩᏂᏓ]]'') || [[File:Flag of Rwanda.svg|100px]] || [[Kigali]] || [[Rwandan ᎠᏕᎳ]] || [[Kinyarwanda]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 26,798 || 7,600,000 || 1,300 || <span style="display:none">37</span>[[File:Location Rwanda AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[São Tomé and Príncipe|ᏌᎣᏙᎺᎠᎴᏈᏂᏏᏇ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tp.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Sao Tome and Principe|ᏌᎣᏙᎺᎠᎴᏈᏂᏏᏇ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]]|accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Democratic Republic of São Tomé and Príncipe|ᏥᏈᏍᏗ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏌᎣ ᏙᎺ ᎠᎴ ᏈᏂᏏᏇ]]'') || [[File:Flag of Sao Tome and Principe.svg|100px]] || [[São Tomé]] || [[São Tomé and Príncipe Dobra]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 964 || 157,000 || 1,266 || <span style="display:none">31a</span>[[File:Location São Tomé and Príncipe AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Senegal|ᏏᏂᎦᎵ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sg.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Senegal|ᏏᏂᎦᎵ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Senegal|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏏᏂᎦᎵ]]'') || [[File:Flag of Senegal.svg|100px]] || [[Dakar]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 196,723 || 11,658,000 || 1,759 ||<span style="display:none">14</span> [[File:Location Senegal AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Seychelles|ᏏᎡᏥᎵᏍ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/se.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Seychelles|ᏏᎡᏥᎵᏍ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Seychelles|ᏏᎡᏥᎵᏍ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Seychelles.svg|100px]] || [[Victoria, Seychelles|Victoria]] || [[Seychellois rupee]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[Seychellois Creole]] || 451 || 80,654 || 11,818 ||<span style="display:none">39a</span> [[File:Location Seychelles AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Sierra Leone|ᏏᏰᎳ ᎵᏲᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sl.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Sierra Leone|ᏏᎡᎳᎴᎣᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref><br/>(''[[Republic of Sierra Leone|ᏏᏰᎳ ᎵᏲᏂ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Sierra Leone.svg|100px]] || [[Freetown|ᎠᏎᏊᎢ-ᎦᏚᎲ]] || [[Sierra Leonean leone|Leone]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 71,740 || 6,144,562 || 903 || <span style="display:none">18</span>[[File:Location Sierra Leone AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᏐᎹᎵ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/so.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏐᎹᎵ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏐᎹᎵ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Somalia.svg|100px]] || [[Mogadishu]] || [[Somali shilling|ᏐᎹᎵ ᎠᏕᎳ]] || [[Somali language|Somali]], [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 637,657 || 9,832,017 || 600 || <span style="display:none">30</span>[[File:Location Somalia AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[ᎤᎦᏃᏮ ᎬᎿᎨᏍᏛ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sf.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎤᎦᏃᏮ ᎬᎿᎨᏍᏛ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎤᎦᏃᏮ ᎬᎿᎨᏍᏛ]]'') || [[File:Flag of South Africa.svg|100px]] || [[Bloemfontein]], [[Cape Town]], ᎠᎴ [[Pretoria]] <br /> || [[South African rand]] ||[[Afrikaans]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Southern Ndebele language|Southern Ndebele]], [[Northern Sotho language|Northern Sotho]], [[Sotho language|Sotho]], [[Swati language|ᏍᎳᏘ]], [[Tsonga language|Tsonga]], [[Tswana language|Tswana]], [[Venda language|Venda]], [[Xhosa language|Xhosa]], [[Zulu language|Zulu]] || 1,221,037 || 47,432,000 || 12,161 || <span style="display:none">48</span>[[File:Location South Africa AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[South Sudan|ᎤᎦᏃᏮ ᏑᏕᏂ]]<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/od.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[South Sudan|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎤᎦᏃᏮ ᏑᏕᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=13 ᎫᏰᏉᏂ 2011 }}</ref> (''[[Republic of South Sudan|ᎤᎦᏃᏮ ᏑᏕᏂ]]'') || [[File:Flag of South Sudan.svg|100px]] || [[Juba]] || [[South Sudanese pound]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 644,329 || 8,260,490 || || <span style="display:none">12</span>[[File:Location South Sudan AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Sudan|ᏑᏓᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/su.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Sudan|ᏑᏕᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=13 ᎫᏰᏉᏂ 2011}}</ref> (''[[Republic of the Sudan|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏑᏓᏂ]]'')<br> || [[File:Flag of Sudan.svg|100px]] || [[Khartoum]] || [[Sudanese pound]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎢᏂᎩᎵᏍ]] || 1,861,484 || 36,787,012<!--45,047,502 - 8,260,490--> || 2,300 || <span style="display:none">12</span>[[File:Location Sudan-N AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Swaziland|ᎡᏍᏩᏘᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wz.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Swaziland|ᎡᏍᏩᏘᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Kingdom of Swaziland|ᎤᎬᏫᏳᎯ ᏀᎾ ᎡᏍᏩᏘᏂ]]'') || [[File:Flag of Swaziland.svg|100px]] || [[Lobamba]] ([[royal|ᎠᏥᎸᏉᏗᏴᏫ]] ᎠᎴ [[legislative|ᏗᏂᎳᏫᎩ]]) <br /> [[Mbabane]] (ᏄᏂᎬᏫᏩᏌᏕᎩ) || [[Lilangeni]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Swati language|ᏍᎳᏘ]] || 17,364 || 1,032,000 || 5,245 || <span style="display:none">50</span>[[File:Location Swaziland AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Tanzania|ᏖᏂᏏᏂᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tz.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Tanzania|ᏖᏂᏏᏂᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[United Republic of Tanzania|ᏌᏊ ᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏖᏂᏏᏂᏯ]]'') || [[File:Flag of Tanzania.svg|100px]] || [[Dodoma|ᏙᏙᎹ]] || [[Tanzanian shilling]] || [[Swahili language|ᏍᏩᎯᎵ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 945,087 || 37,849,133 || 723 || <span style="display:none">39</span>[[File:Location Tanzania AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Togo|ᏙᎪ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/to.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Togo|ᏙᎪ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Togolese Republic|ᎠᏂᏙᎪᎵᏍ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Togo (3-2).svg|100px]] || [[Lomé]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 56,785 || 6,100,000 || 1,700 || <span style="display:none">23</span>[[File:Location Togo AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Tunisia|ᏚᏂᏏᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ts.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Tunisia|ᏚᏂᏏᏍᎠ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Tunisian Republic|ᏚᏂᏏᏍᎠ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Tunisia.svg|100px]] || [[Tunis|ᏚᏂᏍ]] || [[Tunisian dinar|ᏚᏂᏏᏍᎠ dinar]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 163,610 || 10,102,000 || 8,800 || <span style="display:none">3</span>[[File:Location Tunisia AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Uganda|ᏳᎦᏂᏓ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ug.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Uganda|ᏳᎦᏂᏓ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Uganda|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏳᎦᏂᏓ]]'') || [[File:Flag of Uganda.svg|100px]] || [[Kampala]] || [[Ugandan shilling]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Swahili language|ᏍᏩᎯᎵ]] || 236,040 || 27,616,000 || 1,700 || <span style="display:none">35</span>[[File:Location Uganda AU Africa.svg|150px]]
|-
| ''[[Zambia|ᏌᎻᎠ]]''<ref name=cwy/><ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/za.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Zambia|ᏌᎻᎠ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Zambia|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏌᎻᎠ]]'') || [[File:Flag of Zambia.svg|100px]] || [[Lusaka]] || [[Zambian kwacha]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]]|| 752,614 || 14,668,000 || 931 || <span style="display:none">41</span>[[File:Location Zambia AU Africa.svg|150px]]
|-
| [[Zimbabwe|ᏏᎻᏆᏇ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/zi.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Zimbabwe|ᏏᎻᏆᏇ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Zimbabwe|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏏᎻᏆᏇ]]'') || [[File:Flag of Zimbabwe.svg|100px]] || [[Harare]] || [[Zimbabwean ᎠᏕᎳ]] || [[Shona language|Shona]], [[Northern Ndebele language|Ndebele]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 390,757 || 13,010,000 || 2,607 || <span style="display:none">47</span>[[File:Location Zimbabwe AU Africa.svg|150px]]
|}
==ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ==
{{reflist}}
==ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ==
* [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
[[Category:ᎬᎿᎦᏍᏛ| ]]
[[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
[[Category:To be checked]]
g3lab7lgnvckcjv2yiqepqtj8rlxjzr
ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ
0
5736
51537
50225
2026-05-02T22:38:25Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51537
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = <!--Kingdom of Spain-->ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎨᏒ ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ<ref name=cwl>[http://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Consortium Word List."] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-27.</ref>
| Name = ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ<ref name=cwm>[http://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Cherokee World Map."] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-27.</ref>
| ᎦᏓᏘ = Flag of Spain.svg
| Coat of arms = Escudo de España (mazonado).svg
| Location = EU-Spain.svg
| Area = 504,645 km<sup>2</sup> (195,364 sq mi)
| Population = 46,704,314
| Population year = 2013
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᏍᏆᏂ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏍᏆᏂ]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = Madrid
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = Madrid
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = Pedro Sánchez
| ᎠᏕᎳ = [[Euro|ᏳᎳᏛ]] ([[€]])<ref name=cldr>Common Data Locale Repository for Cherokee/Tsalagi.</ref>
}} <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[ᏳᎳᏛ]]. ᎠᏂᏴᏫ [[Spanish language|ᏍᏆᏂ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] ᎠᏂᎦᏬᏂᎠ. [[Madrid]] ᎠᏰᎵᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ [[city|ᎦᏚᎲᎢ]].
==ᏫᏓᏎᏄᎢ==
{{reflist}}
[[Category:ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ| ]]
[[Category:ᏳᎳᏛ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
rhofmiz04z4z6cjz3upvp1xn3f4pjoo
ᎡᎳᏗᏜ
0
5744
51474
50701
2026-05-02T15:19:24Z
JustARandomEditor123
31706
Updated the links to other articles.
51474
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = <!--Commonwealth of Australia-->ᏂᎦᏓᎤᎾᏤᎵ ᎾᎿ ᎡᎳᏗᏜ<ref name=ana>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-27.</ref>
| Name = ᎡᎳᏗᏜ<ref name=ana/>
| ᎦᏓᏘ = Flag of Australia.svg
| Coat of arms = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg
| Location = Australia (orthographic projection).svg
| size = 170px
| Area = 7,617,9300 km<sup>2</sup>
| Population = 21,507,717<ref>{{Census 2011 AUS|id=0|name=Australia|accessdate=21 June 2012|quick=on}}</ref>
| Population year = 2011
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[Canberra]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[Sydney, Australia|Sydney]]
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ =
| ᎠᏕᎳ =
}}
[[File:Alan Dargin 2003.jpg|thumb|[[Alan Dagin]] (1967—2008), ᎡᎯᏯᎢ ᏗᎧᏃᎩᏍᏗᎩ]]
[[File:LenWaters.jpg|thumb|[[Len Waters]] (1924–1993) ᎢᎬᏱ ᎡᎯᏯᎢ [[military|ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ]] [[aviator|ᎦᏃᎯᎵᏙᎯ]] ᏖᎳᏗᏝ-Ꭿ ᎨᏒᎢ.]]
'''ᎡᎳᏗᏜ''' (ᎾᏍᎩᎾᏍᏇ '''ᏒᎳᏗᏝ''') [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]], [[ᏍᎦᏚᎩ]] ᎠᎴ Ꮎ ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ [[ᎠᎽᏰᎵ]]. ᏒᎳᏗᏝ, ᏍᎦᏚᎩ, ᎠᏠᏯᏍᏗ [[Tasmania|ᏔᏍᎺᏂᏯ ᏧᏁᎯ]] ᎠᎴ ᎯᎸᏍᏗ ᎠᏲᎵᎨ ᎠᎹᏰᎵ.
== ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ ==
ᎯᎠ ᏑᏓᎵ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᏧᏁᎳ ᎿᎾ ᎨᏒ ᏒᎳᏗᏝ-Ꭿ.
== ᎧᏃᎮᎭ ==
# [[ᎠᏤ ᎤᎦᎾᏮ ᏪᎵᏍ]]
# [[ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ]]
# [[ᎤᎦᏃᏮ ᎡᎳᏗᏜ]]
# [[ᏔᏍᎺᏂᎠ]]
# [[ᏫᎩᏙᎵᏯ]]
# [[ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎡᎳᏗᏜ]]
== ᎿᎾ ᎨᏒ ==
# [[Northern Territory|ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᎿᎾ ᎨᏒ]]
# [[Australian Capital Territory|ᏒᎳᏗᏝ ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎿᎾ ᎨᏒ]]
# [[Jervis Bay Territory|Jervis ᎥᏓᎵ ᎿᎾ ᎨᏒ]], [[Naval base|ᎠᎺᏉᎯ ᎠᏂᏯᏫᏍᏗ ᎠᎴᏅᏗᏍᎬ]] ᎠᎴ [[port|ᏥᏳ ᏗᏔᎳᏗᏍᏗ]]
# [[Christmas Island|ᏓᏂᏍᏓᏲᎯᎲ ᎠᎽᏰᎵ]] ᎠᎴ [[Cocos (Keeling) Islands]]
# [[Ashmore and Cartier Islands|Ashmore ᎠᎴ Cartier ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]]
# [[Coral Sea Islands|ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]]
# [[Heard Island and McDonald Islands|Heard ᎠᎽᏰᎵ ᎠᎴ McDonald ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]]
# [[Australian Antarctic Territory|ᏒᎳᏗᏝ ᏧᏁᏍᏓᎸ ᎿᎾ ᎨᏒ]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150703214756/https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/as.html "ᏒᎳᏗᏝ."] ''CIA Factbook.'' (4 [[November|ᏅᏓᏕᏆ]] 2010)</ref>
== ᎠᎾᎳᏍᏓᎸ ==
ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗᏊ 550,000 [[indgenous|ᎡᎯᏯᎢ]] ᎠᎾᏴᏫ ᏒᎳᏗᏝ ᎠᏁᎯ.<ref>(2001 data projected to 2010) [https://web.archive.org/web/20070829222849/http://epress.anu.edu.au/agenda/011/02/11-2-NA-1.pdf ANU.edu.au] [[Australian National University]]</ref>
* [[Koori]] (Koorie), [[New South Wales|ᎠᏤ ᏧᎦᎾᏮ Wales]] ᎠᎴ [[Victoria, Australia|ᏫᎩᏙᎠ]]
* [[Ngunnawal]], [[Australian Capital Territory|ᏒᎳᏗᏝ ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎿᎾ ᎨᏒ]] ᎠᎴ [[New South Wales|ᎠᏤ ᏧᎦᎾᏮ Wales]]
* [[Murri]], [[Queensland|ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ]]
* [[Murrdi]], ᎤᎦᎾ ᏭᎧᎸᎬ ᎠᎴ ᎠᏰᎵ [[Queensland|ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ]]
* [[Noongar]], ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏍᏢ [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]]
* [[Yamatji]], ᎠᏰᎵ [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]]
* [[Wangai]], [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]] [[Goldfields]]
* [[Nunga]], ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏍᏢ [[South Australia|ᏧᎦᎾᏮ ᏒᎳᏗᏝ]]
* [[Anangu]], ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ [[South Australia|ᏧᎦᎾᏮ ᏒᎳᏗᏝ]], [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]], ᎠᎴ [[Northern Territory|ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᎿᎾ ᎨᏒ]]
* [[Yapa]], ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏰᎵ [[Northern Territory|ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᎿᎾ ᎨᏒ]]
* [[Yolngu]], ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[Arnhem Land|Arnhem ᎦᏙᎯ]] (NT)
* [[Tiwi people|Tiwi]], [[Tiwi Islands|ᏘᏫ ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]]
* [[Anindilyakwa]], [[Groote Eylandt]]
* [[Palawah]] (Pallawah), [[Tasmania|ᏔᏍᎺᏂᎠ]]<ref>Nathan, D: [http://www.dnathan.com/VL/austLang.htm "Aboriginal Languages of Australia."] ''Aboriginal Languages of Australia Virtual Library'', 2007</ref>
* [[Torres Strait Islanders]]
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commons|Australia}}
:* [http://www.australia.com/en-us ᎠᏁᏙᎵᏙᎲ ᏒᎳᏗᏢ-Ꭿ]
[[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
ibx509gjzwa0hiqu7hu1arjlsw0c66f
51529
51474
2026-05-02T22:34:35Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51529
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = <!--Commonwealth of Australia-->ᏂᎦᏓᎤᎾᏤᎵ ᎾᎿ ᎡᎳᏗᏜ<ref name=ana>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-27.</ref>
| Name = ᎡᎳᏗᏜ<ref name=ana/>
| ᎦᏓᏘ = Flag of Australia.svg
| Coat of arms = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg
| Location = Australia (orthographic projection).svg
| size = 170px
| Area = 7,617,9300 km<sup>2</sup>
| Population = 21,507,717<ref>{{Census 2011 AUS|id=0|name=Australia|accessdate=21 June 2012|quick=on}}</ref>
| Population year = 2011
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[Canberra]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[Sydney, Australia|Sydney]]
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ =
| ᎠᏕᎳ = <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
}}
[[File:Alan Dargin 2003.jpg|thumb|[[Alan Dagin]] (1967—2008), ᎡᎯᏯᎢ ᏗᎧᏃᎩᏍᏗᎩ]]
[[File:LenWaters.jpg|thumb|[[Len Waters]] (1924–1993) ᎢᎬᏱ ᎡᎯᏯᎢ [[military|ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ]] [[aviator|ᎦᏃᎯᎵᏙᎯ]] ᏖᎳᏗᏝ-Ꭿ ᎨᏒᎢ.]]
'''ᎡᎳᏗᏜ''' (ᎾᏍᎩᎾᏍᏇ '''ᏒᎳᏗᏝ''') [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]], [[ᏍᎦᏚᎩ]] ᎠᎴ Ꮎ ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ [[ᎠᎽᏰᎵ]]. ᏒᎳᏗᏝ, ᏍᎦᏚᎩ, ᎠᏠᏯᏍᏗ [[Tasmania|ᏔᏍᎺᏂᏯ ᏧᏁᎯ]] ᎠᎴ ᎯᎸᏍᏗ ᎠᏲᎵᎨ ᎠᎹᏰᎵ.
== ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ ==
ᎯᎠ ᏑᏓᎵ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᏧᏁᎳ ᎿᎾ ᎨᏒ ᏒᎳᏗᏝ-Ꭿ.
== ᎧᏃᎮᎭ ==
# [[ᎠᏤ ᎤᎦᎾᏮ ᏪᎵᏍ]]
# [[ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ]]
# [[ᎤᎦᏃᏮ ᎡᎳᏗᏜ]]
# [[ᏔᏍᎺᏂᎠ]]
# [[ᏫᎩᏙᎵᏯ]]
# [[ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎡᎳᏗᏜ]]
== ᎿᎾ ᎨᏒ ==
# [[Northern Territory|ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᎿᎾ ᎨᏒ]]
# [[Australian Capital Territory|ᏒᎳᏗᏝ ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎿᎾ ᎨᏒ]]
# [[Jervis Bay Territory|Jervis ᎥᏓᎵ ᎿᎾ ᎨᏒ]], [[Naval base|ᎠᎺᏉᎯ ᎠᏂᏯᏫᏍᏗ ᎠᎴᏅᏗᏍᎬ]] ᎠᎴ [[port|ᏥᏳ ᏗᏔᎳᏗᏍᏗ]]
# [[Christmas Island|ᏓᏂᏍᏓᏲᎯᎲ ᎠᎽᏰᎵ]] ᎠᎴ [[Cocos (Keeling) Islands]]
# [[Ashmore and Cartier Islands|Ashmore ᎠᎴ Cartier ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]]
# [[Coral Sea Islands|ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]]
# [[Heard Island and McDonald Islands|Heard ᎠᎽᏰᎵ ᎠᎴ McDonald ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]]
# [[Australian Antarctic Territory|ᏒᎳᏗᏝ ᏧᏁᏍᏓᎸ ᎿᎾ ᎨᏒ]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150703214756/https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/as.html "ᏒᎳᏗᏝ."] ''CIA Factbook.'' (4 [[November|ᏅᏓᏕᏆ]] 2010)</ref>
== ᎠᎾᎳᏍᏓᎸ ==
ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗᏊ 550,000 [[indgenous|ᎡᎯᏯᎢ]] ᎠᎾᏴᏫ ᏒᎳᏗᏝ ᎠᏁᎯ.<ref>(2001 data projected to 2010) [https://web.archive.org/web/20070829222849/http://epress.anu.edu.au/agenda/011/02/11-2-NA-1.pdf ANU.edu.au] [[Australian National University]]</ref>
* [[Koori]] (Koorie), [[New South Wales|ᎠᏤ ᏧᎦᎾᏮ Wales]] ᎠᎴ [[Victoria, Australia|ᏫᎩᏙᎠ]]
* [[Ngunnawal]], [[Australian Capital Territory|ᏒᎳᏗᏝ ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎿᎾ ᎨᏒ]] ᎠᎴ [[New South Wales|ᎠᏤ ᏧᎦᎾᏮ Wales]]
* [[Murri]], [[Queensland|ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ]]
* [[Murrdi]], ᎤᎦᎾ ᏭᎧᎸᎬ ᎠᎴ ᎠᏰᎵ [[Queensland|ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ]]
* [[Noongar]], ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏍᏢ [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]]
* [[Yamatji]], ᎠᏰᎵ [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]]
* [[Wangai]], [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]] [[Goldfields]]
* [[Nunga]], ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏍᏢ [[South Australia|ᏧᎦᎾᏮ ᏒᎳᏗᏝ]]
* [[Anangu]], ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ [[South Australia|ᏧᎦᎾᏮ ᏒᎳᏗᏝ]], [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]], ᎠᎴ [[Northern Territory|ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᎿᎾ ᎨᏒ]]
* [[Yapa]], ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏰᎵ [[Northern Territory|ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᎿᎾ ᎨᏒ]]
* [[Yolngu]], ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[Arnhem Land|Arnhem ᎦᏙᎯ]] (NT)
* [[Tiwi people|Tiwi]], [[Tiwi Islands|ᏘᏫ ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]]
* [[Anindilyakwa]], [[Groote Eylandt]]
* [[Palawah]] (Pallawah), [[Tasmania|ᏔᏍᎺᏂᎠ]]<ref>Nathan, D: [http://www.dnathan.com/VL/austLang.htm "Aboriginal Languages of Australia."] ''Aboriginal Languages of Australia Virtual Library'', 2007</ref>
* [[Torres Strait Islanders]]
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commons|Australia}}
:* [http://www.australia.com/en-us ᎠᏁᏙᎵᏙᎲ ᏒᎳᏗᏢ-Ꭿ]
[[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
him3f7jedpt9q6nrlcddbouuel1xro6
ᏕᎦᏔᎦ
0
6641
51549
46539
2026-05-02T22:41:05Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51549
wikitext
text/x-wiki
[[File:Stand Watie.jpg|thumb|ᏕᎦᏔᎦ.]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' (Degataga), '''ᏕᎦᏙᎦ ᏩᏗ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (Degadoga Wadi), ({{lang-en|Stand Watie}}), (1806—1871).
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Stand Watie}}
{{Stub}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
[[Category:To be checked]]
k0zcx8fmjmixkwvcekxdmt6xknw3zkr
ᏪᏌ ᏍᏚᏗ
0
6644
51587
48972
2026-05-02T22:57:00Z
~2026-26849-73
31714
51587
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hentai - yuuree-redraw.jpg|thumb|ᏪᏌ ᏍᏚᏗ, 2008]]
'''ᏪᏌ ᏍᏚᏗ''', ({{lang-en|Wes Studi}}), (b. 1947), [[ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ]].
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Stub}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
[[Category:To be checked]]
kx08vp0rt82t87bepxmccxcj90eoz7d
ᎫᏍᏘᏂ ᏗᏕᎵ
0
6694
51561
49044
2026-05-02T22:44:33Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51561
wikitext
text/x-wiki
[[File:Justin Bieber NRJ Music Awards 2012.jpg|thumb|ᎫᏍᏘᏂ ᏗᏕᎵ, 2012]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᏗᏕᎵ''' ᏚᏂᏃᎩ [[ᎨᎾᏓ]].
{{Stub}}
[[Category:To be checked]]
cgm3ubrls4v4l4naxs646j6xzusipxu
ᎧᏂᎦ ᎪᎳᎭ
0
6924
51547
49039
2026-05-02T22:40:43Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51547
wikitext
text/x-wiki
[[File:Royboney.jpg|thumb|ᎧᏂᎦ ᎪᎳᎭ, 2006]]
'''ᎧᏂᎦ <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''', ({{lang-en|Roy Boney, Jr.}}), (b. 1978), [[ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ]].
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Stub}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
[[Category:To be checked]]
o1w326eoc0nea5clv4l7xheglh3wccs
51584
51547
2026-05-02T22:55:42Z
Canyouseedis
31715
Removed abhorrent vandalism.
51584
wikitext
text/x-wiki
[[File:Royboney.jpg|thumb|ᎧᏂᎦ ᎪᎳᎭ, 2006]]
'''ᎧᏂᎦ,''' ({{lang-en|Roy Boney, Jr.}}), (b. 1978), [[ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ]].
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Stub}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
[[Category:To be checked]]
cunb5z6zkl9ibrqlg21rb7fwj54zejv
ᏔᎵᏧᏍᎦ
0
6928
51548
42371
2026-05-02T22:40:54Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51548
wikitext
text/x-wiki
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''', ({{lang-en|Doublehead}}), (1744–1807).
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Stub}}
[[Category:ᏣᎳᎩ]]
[[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]]
[[Category:To be checked]]
l9m6tzx2b4ln48vf6rm1hdtjmnm793z
ᏃᏄ
0
7137
51575
50136
2026-05-02T22:53:10Z
~2026-26849-73
31714
51575
wikitext
text/x-wiki
[[File:Penis in non aroused state.jpg|thumb|397x397px|ᏃᏄ ᏧᏆᎶᎦ]]
[[File:Tsuga canadensis adelges.jpg|272x272px|thumb|''Adelges'']]
'''ᏃᏄ''' ('''nonu''') ᏧᎬᎢ ᎧᎸᎬᎢ ᎠᎹᏰᏟ ᏃᎴ ᎧᎾᏓᏍᏉ ᏮᏑᎵ. ᎢᏂ ᎢᎦᏗ ᎡᎵᏉ ᏱᏩᎵᏰᎲᎦ. ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏃᏄ 150'<ref>https://www.conifers.org/pi/Tsuga_canadensis.php</ref> ᎢᎦᏗ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪ. ᎤᏯᎷᎦ ᎩᎦᎨ-ᎤᏬᏗᎨᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏅᏗ. ᏧᏆᎶᎦ ᎦᎸᎳᏗᏣ ᎤᏩᏌ ᎠᏤᎢ, ᎠᏎᏅ ᎡᎳᏗᏣ ᏔᎵ ᎤᏁᎦ ᏓᏍᏓᏅᏅᎢ. ᏃᏄ ᏧᎦᏔ ᏙᏳ ᏧᏍᏗ. 400 ᎠᎴ 600 ᎢᏳᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎡᎵᏉ ᏱᏩᎵᏰᎲᎦ. ᎤᏪᏯ ᏃᎴ ᎱᏂᎯᎥ ᎾᎥ ᏃᏄ ᏗᏧᎬᎢ ᏓᏂᎪᎵᏰᏍᎪ. ᏃᎴᏍᏉ ᏅᏲᎯ ᎡᎵᏉ ᏱᏩᎵᏰᎲᎦ ᏃᏄ. ᏃᏉᏃ ᏥᏍᏈᏍᏓ ᏃᏄ ᏗᏧᎬᎢ ᎠᏂᎵᏬᎪᎢ ᎤᏰᏟᏛ ᎢᏤᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᏥᎪᏱ ᏃᏄ ᎠᎩᏍᎪᎢ. ᎯᎠᏃ ᎢᏤᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᏥᎪᏯ ᏃᏄ ᎭᏞ. ᎠᎹᏰᏟ ᎤᎷᏨᎢ 1924. [[ᏥᏅ]] ᎡᎯ ᎯᎠ ᏥᎪᏯ. ᎠᏂᏴᏫ ᏃᏄ ᎠᏂᏍᏕᎵᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎠᏁᎵᎰᎢ ᎨᏍᏗ ᏂᎦᏓ ᏃᏄ ᏗᏧᎬᎢ ᏯᏂᎵᏬᎨᏍᏗ. ᏥᏍᏆ ᎠᏁᎯ ᏃᏄ ᏗᏧᎬᎢ ᎤᏰᏟᏛ ᏥᏍᏈᏍᏓ ᏧᏆᎶᎦ ᎤᏂᎾᎠ.
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Hemlock}}
{{stub}}
[[Category:Plantae]]
[[Category:ᎤᎾᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]]
[[Category:To be checked]]
== ᎯᎪᏩᏔ ᏍᏉ ==
* https://www.americanforests.org/magazine/article/the-last-of-the-giants/
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
ie2tqntvmrhsn2x2h6v16zeu0lu0pga
ᏅᏙᏇᏯ
0
7138
51563
47553
2026-05-02T22:45:30Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51563
wikitext
text/x-wiki
[[File:Oxydendrum arboreum.jpg|thumb|317x317px|ᏅᏙᏇᏯ]]
[[ᏅᏙᏇᏯ]] (Nvdoqueya) ᎡᎳᏗ ᎢᎦᏗ [[ᏧᎬᎢ]] ᎢᎩ. [[ᎠᎹᏰᏟ]] '''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''ᎧᎸᎬᎢ ᏮᏑᎵ. ᎡᎳᏗ ᎨᎠᎯᏞᏟ ᏗᏧᎬᎢ, ᎦᏅᏅ ᎾᎥ, ᏃᎴ ᏦᎨᏏ ᎾᎥ ᏮᏑᎵ. ᏅᏙᏇᏯ [[ᏧᏆᎶᎦ]] ᏦᎢ ᎯᏍᎩ ᏩᏍᏗ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏃᎴ ᎠᏤᎢ-ᏓᎶᏂᎨᎢ ᎠᎵᏑᏫᏓ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏅᏗ. ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏧᏆᎶᎦ ᎩᎦᎨ, ᏓᎶᏂᎨ ᎤᏍᎪᎸ, ᏃᎴ ᎩᎦᎨᎢ ᎤᏍᎪᎸ ᎢᏳᏍᏗ ᎾᎾᎵᏍᏗᏍᎪᎢ. ᏅᏙᏇᏯ ᏓᏥᎸᏍᎩ ᎤᏍᏗ ᏃᎴ ᎤᏁᎦ - ᎦᏲᏟ ᎤᎭᎸᏂ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏅᏗ. ᏅᏙᏇᏯ ᏕᎭᎷᏱ ᎫᏰᏉᏂ ᏩᏍᏗ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ. ᎡᎵᏉ ᏱᏩᎵᏰᎲᎦ ᎼᏊᏒᏓᏝᎫ ᏅᎩᏍᎪᎢ ᏩᏍᏗ ᎢᏯᎳᏏᏅᎯ. ᎠᏫ ᏅᏙᏇᏯ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᏂᏰᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏅᏙᏇᏯ ᎤᎵᏬᏨᎢ ᎾᎥ ᏥᏍᏆ ᎠᏁᎯ.
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
5rapj6thkqi662hxdmc4wgkjm6ij0rd
51582
51563
2026-05-02T22:55:06Z
~2026-26849-73
31714
51582
wikitext
text/x-wiki
[[File:Pénis érection.jpg|thumb|317x317px|ᏅᏙᏇᏯ]]
[[ᏅᏙᏇᏯ]] (Nvdoqueya) ᎡᎳᏗ ᎢᎦᏗ [[ᏧᎬᎢ]] ᎢᎩ. [[ᎠᎹᏰᏟ]] '''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''ᎧᎸᎬᎢ ᏮᏑᎵ. ᎡᎳᏗ ᎨᎠᎯᏞᏟ ᏗᏧᎬᎢ, ᎦᏅᏅ ᎾᎥ, ᏃᎴ ᏦᎨᏏ ᎾᎥ ᏮᏑᎵ. ᏅᏙᏇᏯ [[ᏧᏆᎶᎦ]] ᏦᎢ ᎯᏍᎩ ᏩᏍᏗ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏃᎴ ᎠᏤᎢ-ᏓᎶᏂᎨᎢ ᎠᎵᏑᏫᏓ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏅᏗ. ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏧᏆᎶᎦ ᎩᎦᎨ, ᏓᎶᏂᎨ ᎤᏍᎪᎸ, ᏃᎴ ᎩᎦᎨᎢ ᎤᏍᎪᎸ ᎢᏳᏍᏗ ᎾᎾᎵᏍᏗᏍᎪᎢ. ᏅᏙᏇᏯ ᏓᏥᎸᏍᎩ ᎤᏍᏗ ᏃᎴ ᎤᏁᎦ - ᎦᏲᏟ ᎤᎭᎸᏂ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏅᏗ. ᏅᏙᏇᏯ ᏕᎭᎷᏱ ᎫᏰᏉᏂ ᏩᏍᏗ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ. ᎡᎵᏉ ᏱᏩᎵᏰᎲᎦ ᎼᏊᏒᏓᏝᎫ ᏅᎩᏍᎪᎢ ᏩᏍᏗ ᎢᏯᎳᏏᏅᎯ. ᎠᏫ ᏅᏙᏇᏯ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᏂᏰᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏅᏙᏇᏯ ᎤᎵᏬᏨᎢ ᎾᎥ ᏥᏍᏆ ᎠᏁᎯ.
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
i5iy37snn07jx83blpf7jjrkzdfduyo
ᎫᏩ
0
7139
51564
47387
2026-05-02T22:45:46Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51564
wikitext
text/x-wiki
[[File:NAS-116 Morus rubra.png|thumb|ᎫᏩ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᏃᎴ ᏧᏆᎶᎦ]]
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
<gallery>
Morus rubra 250389.png|
File:Mulberry_2399.jpg|
Morus rubra range.png|
</gallery>
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
6v82ms23060lifju2f8z2qsh4yjypcr
51577
51564
2026-05-02T22:53:30Z
~2026-26849-73
31714
51577
wikitext
text/x-wiki
[[File:Penis without Labels.jpg|thumb|ᎫᏩ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᏃᎴ ᏧᏆᎶᎦ]]
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
<gallery>
Morus rubra 250389.png|
File:Mulberry_2399.jpg|
Morus rubra range.png|
</gallery>
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
rppecbw5e3kw7c2v5vj4sknb0mumyi2
ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ
0
7142
51562
47283
2026-05-02T22:44:58Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51562
wikitext
text/x-wiki
[[File:1600-Magnolia acuminata-DZ-8.12.JPG|thumb|312x312px|ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎩ ᏧᏆᎶᎦ ᏃᎴ ᎤᏓᏔᏅᎯ]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᏤᏆ''' [[ᏧᎬᎢ]] ᎧᎸᎬᏗᏣ ᎠᎹᏰᎵ ᏮᏑᎵ. ᎦᏚᏏ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎨᏍᏗ ᎦᏚᏏ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᏍᏉ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᏓᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᏧᏁᎦ ᎠᏑᏫᏓ ᏃᎴ ᏗᏩᏂᎨ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᏧᏆᎶᎦ ᏙᏳ ᏤᏆ ᎢᏳᏍᏗ ᏚᏙᎥ. ᏑᏓᎵ ᏩᏍᏗ ᏍᎪᎯ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᎠᏂᏥᎸᏍᎩ ᏓᎶᏂᎨ-ᎠᏤᎢ ᏚᎵᏑᏫᏓ, ᏔᎵ ᏩᏍᏗ ᏅᎩ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓ. ᏧᏓᏔᏅᎯ ᏔᎵ ᏩᏍᏗ ᏅᎩ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓᏍᏉ. ᎠᎬᏱ ᎠᏤ ᏧᎵᏑᏫᏓ ᏧᏓᏔᏅᎯ, ᎠᏎᏃ ᎾᎾᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᎩᎦᎨ ᏃᎴ ᎤᏬᏗᎨ. ᎦᎦᎹ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ "ᎦᎦᎹ ᏧᎬᎢ" ᎣᎯᏒᎧᎶ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᏲᏁᎦ ᎬᏗ. ᎧᏬᏄ ᏃᎴ ᎠᏂᏍᎬᏘ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏧᏓᏔᏅᎯ ᎫᏰᏉᏂ ᏃᎴ ᎦᎶᏂ ᏧᎰᎢ. ᎦᏚᏏ ᎾᎥ ᎤᎵᏰᏗ ᎤᎸᏉᏗ ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ. ᎤᏪᏯ ᏃᎴ ᎠᎹᎨᏴᎢ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ.
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
694jd4b86wn021ig1tgs2jgml2gs9wt
51571
51562
2026-05-02T22:50:21Z
~2026-26849-73
31714
51571
wikitext
text/x-wiki
[[File:Human testicles shaved.jpg|thumb|234x234px|ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎩ ᏧᏆᎶᎦ ᏃᎴ ᎤᏓᏔᏅᎯ]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᏤᏆ''' [[ᏧᎬᎢ]] ᎧᎸᎬᏗᏣ ᎠᎹᏰᎵ ᏮᏑᎵ. ᎦᏚᏏ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎨᏍᏗ ᎦᏚᏏ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᏍᏉ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᏓᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᏧᏁᎦ ᎠᏑᏫᏓ ᏃᎴ ᏗᏩᏂᎨ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᏧᏆᎶᎦ ᏙᏳ ᏤᏆ ᎢᏳᏍᏗ ᏚᏙᎥ. ᏑᏓᎵ ᏩᏍᏗ ᏍᎪᎯ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᎠᏂᏥᎸᏍᎩ ᏓᎶᏂᎨ-ᎠᏤᎢ ᏚᎵᏑᏫᏓ, ᏔᎵ ᏩᏍᏗ ᏅᎩ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓ. ᏧᏓᏔᏅᎯ ᏔᎵ ᏩᏍᏗ ᏅᎩ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓᏍᏉ. ᎠᎬᏱ ᎠᏤ ᏧᎵᏑᏫᏓ ᏧᏓᏔᏅᎯ, ᎠᏎᏃ ᎾᎾᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᎩᎦᎨ ᏃᎴ ᎤᏬᏗᎨ. ᎦᎦᎹ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ "ᎦᎦᎹ ᏧᎬᎢ" ᎣᎯᏒᎧᎶ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᏲᏁᎦ ᎬᏗ. ᎧᏬᏄ ᏃᎴ ᎠᏂᏍᎬᏘ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏧᏓᏔᏅᎯ ᎫᏰᏉᏂ ᏃᎴ ᎦᎶᏂ ᏧᎰᎢ. ᎦᏚᏏ ᎾᎥ ᎤᎵᏰᏗ ᎤᎸᏉᏗ ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ. ᎤᏪᏯ ᏃᎴ ᎠᎹᎨᏴᎢ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ.
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
bl4u9hpqn72sdbd0n0l39yaan33sc0b
ᏩᏚᎵᏏ
0
7182
51569
44989
2026-05-02T22:48:40Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51569
wikitext
text/x-wiki
[[File:Runny hunny.jpg|thumb|ᏩᏚᎵᏏ]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''...
<gallery>
File:Honey comb.jpg|ᏩᏚᎵᏏ ᎤᏂᎾᏌᎥ ᎠᎴ "ᏩᏚᎵᏏ ᎤᎾᏌᎥ (w) ᏩᏚᎵᏏ ᎤᏂᏅᏅ (e)"<ref>[https://cherokee.org/Portals/cherokeeorg/Language/Consortium%20Word%20List.pdf Consortium Word List]</ref>
</gallery>
==ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ==
*[[ᎦᏍᎪᏳ]]
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
{{reflist}}
{{Commonscat|Category:honey}}
[[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ]]
5xigit00ngew21o2sxzkiosk5imgf37
ᏧᏩᎩ
0
7200
51545
48412
2026-05-02T22:40:19Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51545
wikitext
text/x-wiki
[[File:Redmaplefoliage.jpg|thumb|ᏂᎦᏓ ᏕᏧᎬᎢ ᎩᎦᎨ ᎤᏑᏫᏓ ᎢᏳᏍᏗ ᎭᏂ ᏧᏩᎩ.]]
'''ᏧᏩᎩ''', ᎩᎦᎨ ᎠᏥᎸᏍᎩ, ᎩᎦᎨ ᎠᏥᎶᏍᎩ, ᏃᎴ ᎧᎳᏩᎩ ᏂᎦᏓ ᏚᏙᎥ ᎤᏐᏱ ᏧᎬᎢ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᏧᎬᎢ ᏎᎦᏨ ᏂᎬᎢ ᎧᎸᎬᎢ ᏃᎴ ᎠᏰᏟ ᎠᎹᏰᏟ ᎬᏩᏛᏗ. ᏧᏩᎩ ᎤᎦᎿᏩ-ᎧᎸᎬ Manitoba Ontario ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ, Newfoundland ᏗᏣ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. Newfoundland Florida ᏩᏍᏗ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᏍᏉ ᏃᎴ ᎧᎸᎬ TexasᏍᏉ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᏧᏆᎶᎦ, ᎠᏥᎸᏍᎩ, ᏃᎴ ᎤᏯᎷᎦ ᎨᏍᏗ ᏧᏂᏐᏱ ᏱᏗᎧᏃᏗᎢ ᏂᎬᎢ. ᏧᏩᎩ Florida ᏯᎵᏰᎲᏍᎪ ᏰᎵᏉ ᏙᏳ ᏄᏓᎴ ᏧᏩᎩ ᎧᏍᏚᏱ ᎾᎥ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᎤᎵᏰᏅ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ ᏧᏩᎩ, ᎢᏳᏓᎵᎭ 100' ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ ᎢᏳᎵᏍᏙᏗ. ᏧᏩᎪ ᏓᏥᎸᏍᎩ, ᎦᎾᏍᏓ, ᏃᎴ ᎠᏂᏤᎢ ᏧᏆᎶᎦ ᏂᎦᏓ ᎩᎦᎨ ᏗᎧᏃᏗᎢ. ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ, ᏙᏳ ᎤᏬᏚᎯ ᎩᎦᎨ ᎤᏑᏫᏓ ᎾᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᏧᏩᎩ ᏧᏆᎶᎦ.
ᏧᏩᎩ ᎬᏩᏛᏗ ᏌᎷᏱ ᎠᎹᏳᎸᏓ, ᎡᎶᎯ ᎤᎧᏲᏓ, ᏃᎴ ᏎᎦᏨ ᏄᏓᎴ ᎤᎾᎵᏰᏗᎢ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᎠᎹᎡᏉ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎦᏚᏏᏍᏉ ᎡᎯ. ᎤᏰᏟᏛ ᏙᏳ ᎤᏬᏚ ᏧᏆᎶᎦ ᎾᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ ᏍᏈᏍᏓ ᎠᏂᏴᏫ ᏧᏩᎩ ᎤᎾᏛᎯᏙᏗ ᎠᏂᎸᏉᏗ.
== ᏙᎩᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ==
[[File:Acer_rubrum.jpg|thumb|ᏧᏩᎩ ᏧᏆᎶᎦ Florida ᏧᏩᏛᎮᎢ]]
ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏧᏩᎩ ᎬᏕᎶᎰᎯᏍᏗᎢ, ᎠᏎᏃ ᏍᏈᏍᏓ ᏗᎧᏃᏗᎢ ᎤᏤᎵᎢ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ. ᎠᏰᏟ ᎠᎴ ᎤᏔᏅ ᏧᎬᎢ. ᎤᎵᏰᏃᏅ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ, ᎡᎵᏉ 90' 120' ᏩᏍᏗ ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ ᎨᏎᏍᏗ. ᏧᏩᎩ ᎤᏴᏣ ᎧᎴᎾ ᎦᏚᏏ ᎠᏁᎯ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏙᏳ ᎤᏔᏅ ᎠᎾᎵᏰᎲᏍᎪᎢ - ᎢᏳᏓᎵᎭ 135' ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ. ᏧᏩᎩ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᎾᏥᎶᏍᎪᎢ 3.5" 4.25" ᏩᏍᏗ. ᎤᎵᏰᏃᏅ ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ ᎠᏰᎵ ᎪᏌᏆᎵ ᎤᏥᎶᎥ 18" 35" ᏩᏍᏗ. ᎢᏳᏓᎵᎭ 60". ᎠᏙᎯ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏧᏩᎩ, ᎦᎸᎳᏗ ᎨᏎᏍᏗ ᏧᏩᏂᎦᎳᏅ, ᎠᏎᏃ ᏧᏩᎩ ᎨᏍᏗ ᎠᏙᎯ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ, ᎡᎳᏗᎨᎢ ᏧᏩᏂᎦᎳᏅ ᎨᏎᏍᏗ. ᏧᏩᎩ ᎬᏂᎨᎢ ᎤᏍᎪᎸᎦ ᎤᏯᎷᎦ ᎤᎭ. ᏧᎬᎢ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ, ᎬᏂᎨᎢ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎨᏍᏗ ᎤᏯᎷᎦ ᏃᎴ ᏄᏓᎴᏨ ᏗᎧᏃᏗᎢ ᎨᏎᏍᏗ. ᏭᏔᎾᎨ ᏧᏩᎩ ᏃᏉᏃ ᎠᎾᎧᏔᎭ 125' ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ. ᎻᏏᎦᏂ ᎠᎵᏰᎲᏍᎦ.
ᏧᏩᎩ ᏗᎦᎾᏍᏓ ᎩᎦᎨ ᎤᏑᏫᏓ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ ᎦᏲᏟ ᎤᎸᏌᏗᏳᏍᏗᏍᏉ. ᏧᏩᎩ ᎠᏂᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᎨᏍᏗ ᏍᏓᏱ ᏱᎩ. ᎠᏤᎢ ᎩᎦᎨ ᏩᏍᏗ ᎤᏑᏫᏓ. ᎪᎳ ᏱᎨᏐᎢ, ᏕᎬᎪᏩᏛᏗ ᏧᏩᎩ ᎠᏂᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᎤᏰᏟᏛ ᏧᎾᏔᏅ ᏃᎴ ᎩᎦᎨ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ.
[[File:Acer_rubrum_drummondii_drawing.png|right|thumb|ᏧᏩᎩ ᏗᏥᎶᏍᏓᏅ]]
ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ ᎠᎾᏥᎸᏍᎪᎢ ᎥᏍᎩᏱ ᏕᎷᏱ ᏩᏍᏗ. 8 ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎾᎥ ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ ᎤᏥᎸᏗ ᎠᎾᎴᏂᏍᎪᎢ, ᎠᏎᏃ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏅᎩ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎾᎥ ᎠᎾᎴᏂᏍᎪᎢ. ᎩᎦᎨ ᏓᏥᎸᏍᎩ ᏧᎭ ᏧᏩᎩ.
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
{{reflist}}
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
tahro35dt50bz3nmkye6n0vki5j16co
51573
51545
2026-05-02T22:51:38Z
~2026-26849-73
31714
51573
wikitext
text/x-wiki
[[File:Penis-anatomy.jpg|thumb|ᏂᎦᏓ ᏕᏧᎬᎢ ᎩᎦᎨ ᎤᏑᏫᏓ ᎢᏳᏍᏗ ᎭᏂ ᏧᏩᎩ.]]
'''ᏧᏩᎩ''', ᎩᎦᎨ ᎠᏥᎸᏍᎩ, ᎩᎦᎨ ᎠᏥᎶᏍᎩ, ᏃᎴ ᎧᎳᏩᎩ ᏂᎦᏓ ᏚᏙᎥ ᎤᏐᏱ ᏧᎬᎢ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᏧᎬᎢ ᏎᎦᏨ ᏂᎬᎢ ᎧᎸᎬᎢ ᏃᎴ ᎠᏰᏟ ᎠᎹᏰᏟ ᎬᏩᏛᏗ. ᏧᏩᎩ ᎤᎦᎿᏩ-ᎧᎸᎬ Manitoba Ontario ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ, Newfoundland ᏗᏣ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. Newfoundland Florida ᏩᏍᏗ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᏍᏉ ᏃᎴ ᎧᎸᎬ TexasᏍᏉ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᏧᏆᎶᎦ, ᎠᏥᎸᏍᎩ, ᏃᎴ ᎤᏯᎷᎦ ᎨᏍᏗ ᏧᏂᏐᏱ ᏱᏗᎧᏃᏗᎢ ᏂᎬᎢ. ᏧᏩᎩ Florida ᏯᎵᏰᎲᏍᎪ ᏰᎵᏉ ᏙᏳ ᏄᏓᎴ ᏧᏩᎩ ᎧᏍᏚᏱ ᎾᎥ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᎤᎵᏰᏅ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ ᏧᏩᎩ, ᎢᏳᏓᎵᎭ 100' ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ ᎢᏳᎵᏍᏙᏗ. ᏧᏩᎪ ᏓᏥᎸᏍᎩ, ᎦᎾᏍᏓ, ᏃᎴ ᎠᏂᏤᎢ ᏧᏆᎶᎦ ᏂᎦᏓ ᎩᎦᎨ ᏗᎧᏃᏗᎢ. ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ, ᏙᏳ ᎤᏬᏚᎯ ᎩᎦᎨ ᎤᏑᏫᏓ ᎾᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᏧᏩᎩ ᏧᏆᎶᎦ.
ᏧᏩᎩ ᎬᏩᏛᏗ ᏌᎷᏱ ᎠᎹᏳᎸᏓ, ᎡᎶᎯ ᎤᎧᏲᏓ, ᏃᎴ ᏎᎦᏨ ᏄᏓᎴ ᎤᎾᎵᏰᏗᎢ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᎠᎹᎡᏉ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎦᏚᏏᏍᏉ ᎡᎯ. ᎤᏰᏟᏛ ᏙᏳ ᎤᏬᏚ ᏧᏆᎶᎦ ᎾᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ ᏍᏈᏍᏓ ᎠᏂᏴᏫ ᏧᏩᎩ ᎤᎾᏛᎯᏙᏗ ᎠᏂᎸᏉᏗ.
== ᏙᎩᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ==
[[File:Acer_rubrum.jpg|thumb|ᏧᏩᎩ ᏧᏆᎶᎦ Florida ᏧᏩᏛᎮᎢ]]
ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏧᏩᎩ ᎬᏕᎶᎰᎯᏍᏗᎢ, ᎠᏎᏃ ᏍᏈᏍᏓ ᏗᎧᏃᏗᎢ ᎤᏤᎵᎢ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ. ᎠᏰᏟ ᎠᎴ ᎤᏔᏅ ᏧᎬᎢ. ᎤᎵᏰᏃᏅ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ, ᎡᎵᏉ 90' 120' ᏩᏍᏗ ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ ᎨᏎᏍᏗ. ᏧᏩᎩ ᎤᏴᏣ ᎧᎴᎾ ᎦᏚᏏ ᎠᏁᎯ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏙᏳ ᎤᏔᏅ ᎠᎾᎵᏰᎲᏍᎪᎢ - ᎢᏳᏓᎵᎭ 135' ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ. ᏧᏩᎩ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᎾᏥᎶᏍᎪᎢ 3.5" 4.25" ᏩᏍᏗ. ᎤᎵᏰᏃᏅ ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ ᎠᏰᎵ ᎪᏌᏆᎵ ᎤᏥᎶᎥ 18" 35" ᏩᏍᏗ. ᎢᏳᏓᎵᎭ 60". ᎠᏙᎯ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏧᏩᎩ, ᎦᎸᎳᏗ ᎨᏎᏍᏗ ᏧᏩᏂᎦᎳᏅ, ᎠᏎᏃ ᏧᏩᎩ ᎨᏍᏗ ᎠᏙᎯ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ, ᎡᎳᏗᎨᎢ ᏧᏩᏂᎦᎳᏅ ᎨᏎᏍᏗ. ᏧᏩᎩ ᎬᏂᎨᎢ ᎤᏍᎪᎸᎦ ᎤᏯᎷᎦ ᎤᎭ. ᏧᎬᎢ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ, ᎬᏂᎨᎢ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎨᏍᏗ ᎤᏯᎷᎦ ᏃᎴ ᏄᏓᎴᏨ ᏗᎧᏃᏗᎢ ᎨᏎᏍᏗ. ᏭᏔᎾᎨ ᏧᏩᎩ ᏃᏉᏃ ᎠᎾᎧᏔᎭ 125' ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ. ᎻᏏᎦᏂ ᎠᎵᏰᎲᏍᎦ.
ᏧᏩᎩ ᏗᎦᎾᏍᏓ ᎩᎦᎨ ᎤᏑᏫᏓ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ ᎦᏲᏟ ᎤᎸᏌᏗᏳᏍᏗᏍᏉ. ᏧᏩᎩ ᎠᏂᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᎨᏍᏗ ᏍᏓᏱ ᏱᎩ. ᎠᏤᎢ ᎩᎦᎨ ᏩᏍᏗ ᎤᏑᏫᏓ. ᎪᎳ ᏱᎨᏐᎢ, ᏕᎬᎪᏩᏛᏗ ᏧᏩᎩ ᎠᏂᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᎤᏰᏟᏛ ᏧᎾᏔᏅ ᏃᎴ ᎩᎦᎨ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ.
[[File:Acer_rubrum_drummondii_drawing.png|right|thumb|ᏧᏩᎩ ᏗᏥᎶᏍᏓᏅ]]
ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ ᎠᎾᏥᎸᏍᎪᎢ ᎥᏍᎩᏱ ᏕᎷᏱ ᏩᏍᏗ. 8 ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎾᎥ ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ ᎤᏥᎸᏗ ᎠᎾᎴᏂᏍᎪᎢ, ᎠᏎᏃ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏅᎩ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎾᎥ ᎠᎾᎴᏂᏍᎪᎢ. ᎩᎦᎨ ᏓᏥᎸᏍᎩ ᏧᎭ ᏧᏩᎩ.
== ᏫᏓᏎᎸᎢ ==
{{reflist}}
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
nx7m1vk3sme4xy4gxh3xdt2cqbkjmj4
ᏔᎢᏩᏂ
0
7782
51504
49012
2026-05-02T22:24:25Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51504
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Name = ᏔᎢᏩᏂ<ref name=ana>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-28.</ref>
| Long name = Republic of China
| ᎦᏓᏘ = Flag of the Republic of China.svg
| Coat of arms = National Emblem of the Republic of China.svg
| Location = Island_of_Taiwan_(orthographic_projection).svg
| size=200px
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᏓᎶᏂᎨ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ]]<ref name=cldr>[http://sourceware.org/bugzilla/attachment.cgi?id=5075 Common Locale Data Repository (CLDR) for Cherokee/Tsalagi.] 2010.</ref>
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᏔᎢᏇ]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[ᎢᏤ ᏔᎢᏇ]]
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ =
| ᎠᏕᎳ = [[New Taiwan dollar]]<ref name=cldr/>
}}
<big>'''ᏥᎾ'''</big> ᏙᏱᏗᏢ <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> [[ᎡᏏᏱ|ᎡᏏᏲᎢ]].
'''ᏔᎢᏩᏂ''' [[country|ᏙᏱᏗᏢᎦᏚᎲ]] [[Asia|ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]]-Ꮒ. ᎠᏂᏴᏫ [[ᏓᎶᏂᎨ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ]] ᎠᏂᎦᏬᏂᎠ. [[Taipei|ᏔᎢᏇ]] ᎠᏰᎵᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ [[city|ᎦᏚᎲᎢ]].
== ᏗᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ==
<gallery>
Neihu_during_2015_winter_solstice.jpg|
Sun_Down_(250260941).jpeg|ᏔᎢᏇ 101
</gallery>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
[[Category:ᏓᎶᏂᎨᏍᏛ]]
[[Category:ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
53kbn27c3ymwq4rqwgdwgpefgt77zsg
51581
51504
2026-05-02T22:54:31Z
Canyouseedis
31715
Removed abhorrent vandalism.
51581
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Name = ᏔᎢᏩᏂ<ref name=ana>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-28.</ref>
| Long name = Republic of China
| ᎦᏓᏘ = Flag of the Republic of China.svg
| Coat of arms = National Emblem of the Republic of China.svg
| Location = Island_of_Taiwan_(orthographic_projection).svg
| size=200px
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᏓᎶᏂᎨ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ]]<ref name=cldr>[http://sourceware.org/bugzilla/attachment.cgi?id=5075 Common Locale Data Repository (CLDR) for Cherokee/Tsalagi.] 2010.</ref>
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᏔᎢᏇ]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[ᎢᏤ ᏔᎢᏇ]]
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ =
| ᎠᏕᎳ = [[New Taiwan dollar]]<ref name=cldr/>
}}
<big>'''ᏥᎾ'''</big> ᏙᏱᏗᏢ [[ᎡᏏᏱ|ᎡᏏᏲᎢ]].
'''ᏔᎢᏩᏂ''' [[country|ᏙᏱᏗᏢᎦᏚᎲ]] [[Asia|ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]]-Ꮒ. ᎠᏂᏴᏫ [[ᏓᎶᏂᎨ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ]] ᎠᏂᎦᏬᏂᎠ. [[Taipei|ᏔᎢᏇ]] ᎠᏰᎵᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ [[city|ᎦᏚᎲᎢ]].
== ᏗᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ==
<gallery>
Neihu_during_2015_winter_solstice.jpg|
Sun_Down_(250260941).jpeg|ᏔᎢᏇ 101
</gallery>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
[[Category:ᏓᎶᏂᎨᏍᏛ]]
[[Category:ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
i6288h7rfbd4kucjpnzu6wyf585g8mo
ᎪᏍᏓ ᎵᎧ
0
7867
51539
51330
2026-05-02T22:38:55Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51539
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
| Long name = ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎪᏍᏓᎵᎧ<ref name=ana>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-29.</ref>
| Name = ᎪᏍᏓ ᎵᎧ
| ᎦᏓᏘ = Flag of Costa Rica (state).svg
| Coat of arms = Coat of arms of Costa Rica.svg
| Location = Costa Rica (orthographic projection).svg
| ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᏍᏆᏂ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏍᏆᏂ]]
| ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎰᏎ]]
| ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎰᏎ
| ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[Carlos Alvarado Quesada]]
| ᎠᏕᎳ = CRI
}}
'''ᎪᏍᏓ ᎵᎧ''' [[ᏙᏱᏗᏢᎦᏚᎲ]] [[ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᏟ]]-Ꮒ. [[ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎰᏎ]] ᎠᏰᎵᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ [[ᎦᏚᎲᎢ]]. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Costa Rica}}
{{stub}}
[[Category:ᎪᏍᏓ ᎵᎧ]]
[[Category:ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]]
[[Category:To be checked]]
pmxovmxegcrab98mhlhnn6ogxl6cv7u
ᎣᏂᏆ
0
8082
51579
47505
2026-05-02T22:54:01Z
~2026-26849-73
31714
51579
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venentrombose am Penis 01.jpg|thumb|ᎣᏂᏆ ᏧᏆᎶᎦ]]
'''ᎣᏂᏆ''' (oniqua) [[ᏡᎬ|ᏡᎬᎢ]] ᎧᎸᎬᏗᏣ [[ᎠᎹᏰᏟ]] ᏮᏑᎵ. 40' - 60' ᎢᎦᏘ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᏌᏉ ᎣᏂᏆ 141' ᎤᎵᏰᏅᎢ.<ref>The Sibley Guide to Trees, pg. 360</ref> ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᎾᏓᏅᏖᏍᎪᎢ ᎣᏂᏆ ᏧᎬᎢ ᏗᎧᏅᏗ ᏌᎵ ᎢᏳᏍᏗ, ᎠᏎᏃ ᎨᏍᏗ ᏧᏂᏐᏱ ᏗᏧᎬᎢ ᏱᎩ. ᎣᏂᏆ ᎠᏂᏥᎸᏍᎩ ᏧᏂᏍᏗ ᏃᎴ ᎠᏤᎢ-ᏓᎶᏂᎨ ᏓᏑᏫᏓ. ᎧᏬᏂ, ᎠᏂᏍᎬᏘ, ᏃᎴ ᏕᎭᎷᏱ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ ᎣᏂᏆ. ᎣᏂᏆ ᎠᏓᏛᏍᎩ ᎤᏍᏗ ᏃᎴ ᏌᎪᏂᎨ ᎠᏑᏫᏓ ᏗᎧᏅᏗ. ᎣᏂᏆ ᏧᏆᎶᎦ ᏅᎩ ᎢᏳᏍᏗ ᎢᏯᏏᏔᏛᎯ ᎢᎦᏅᎯᏓ. ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ, ᏓᎶᏂᎨ, ᎠᏓᎶᏂᎨᎢ ᏃᎴ ᎩᎦᎨ ᎠᏑᏫᏓ ᎣᏂᏆ ᏧᏆᎶᎦ. ᎪᎨᏱ ᏃᎴ ᎪᎩ ᏱᎩ, ᎭᏫᏂᏗᏣ ᎣᏂᏆ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᏤᎢ ᎤᏍᎪᎸ ᎠᏑᏫᏓ. ᎠᏂᏤᎢ ᏧᏩᏂᎦᎳᏅ ᎠᏤᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᎠᏑᏫᏓ, ᎠᏎᏃ ᎾᎾᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᎩᎦᎨ-ᎤᏬᏗᎨ ᎠᎴ ᎬᏂᎨᎢ ᎤᏍᎪᎸᎢ ᎠᏑᏫᏓ. ᏥᏍᏈᏍᏓ ᏩᏚᎵᏏ ᏃᎴ ᏥᎪᏯ ᎣᏂᏆ ᎤᏂᏩᏛᎯᏓᏍᏗ ᎤᏂᎸᏉᏗ ᎠᏥᎸᏍᎩ ᏭᏂᎥ. ᎤᏂᏆ ᏧᏂᏦᏍᏗ ᏓᏓᏛᏍᎩ, ᎠᏎᏃ ᎢᎦᏓ ᏥᏍᏆ ᏓᏓᎬᏍᎩ ᏓᏂᎩᏍᎪᎢ.
<gallery>
File:NyssaSylvaticaTrunk.jpg|
File:Nyssa sylvatica range map.jpg|
File:2014-11-02 12 47 05 Black Tupelo during autumn at The College of New Jersey in Ewing, New Jersey.JPG|
</gallery>
==ᏫᏓᏎᎸᎢ==
{{reflist}}
[[Category:ᏕᏡᎬᎢ]]
mcp98b35sr0953ds0ok6ouc385ssvyv
ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ
0
8785
51502
50519
2026-05-02T22:23:50Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51502
wikitext
text/x-wiki
[[File:Barthelemy Phoenix.jpg|thumb|ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ.]] <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
'''ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (tsulehisanvhi)
== ᏓᏓᏚᎬ [[ᎪᏪᎵ]] ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Phoenix}}
{{Stub}}
[[Category:ᎠᏂᎪᎢ ᎤᏂᏃᎮᎸᎯ]]
[[Category:To be checked]]
tbcrcgfkbi1he5lbwvc8kll33xonk9c
ᏎᎼᏂ
0
8886
51499
51018
2026-05-02T22:22:53Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51499
wikitext
text/x-wiki
[[File:Salmo salar.jpg|thumb|ᏎᎼᏂ.]]
'''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref>
== ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ ==
{{reflist}}
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Salmon}}
{{Stub}}
[[Category:ᎬᏃᏓ ᎠᎦᏎᏍᏙᏗ]]
[[Category:To be checked]]
gtydonsh0hhzi15mmi1tpe0r3koiy23
ᎳᏆᏗ
0
8945
51506
51439
2026-05-02T22:26:05Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51506
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox city
| official_name = ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎹᎶᎪ
| common_name = ᎹᎶᎪ
| image_flag = Flag of Morocco.svg
| image_coat = Coat of arms of Morocco.svg
| capital = [[ᎳᏆᏗ]]
| national_anthem = [[Hymne Chérifien]]
| government_type = [[Constitutional monarchy]]
| official_languages = [[Arabic language|ᎠᏫᏂᏗᏢ]]
}}
'''ᎹᎶᎪ''' (Ma-lo-go), ᏑᏓᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎹᎶᎪ, ᎠᏰᎵ ᎩᏄᏓᏕᎩ ᎠᏣᏱ.
'''[[ᎳᏆᏗ]]''' (La-qua-di) — ᎤキャపిᏔᎵ (capital) ᎹᎶᎪ. Among us Sus
== ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ==
[[ᎠᏫᏂᏗᏢ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] ᎠᎴ [[ᏈᏓ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] ᎤᏂᏬᏂᎯᏍᏗ ᎹᎶᎪ.
== ᏓᏓᏓᏍᏓᏅᏅ ==
* [https://maroc.ma ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎹᎶᎪ]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᎩᏄᏓᏕᎩ]]
[[Category:ᎠᏣᏱ]]
[[Category:ᎹᎶᎪ]]
lhoc7mthppmgg7is8ijpnn71gj9c1zz
ᎠᏤ ᎤᎦᎾᏮ ᏪᎵᏍ
0
8952
51469
2026-05-02T14:39:38Z
JustARandomEditor123
31706
Created the page.
51469
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Australian state
| name = ᎠᏤ ᎤᎦᎾᏮ ᏪᎵᏍ
| local name = New South Wales
| flag = Flag of New South Wales.svg
| coat of arms = Coat of arms of New South Wales.svg
| location = New South Wales in Australia.svg
| capital = [[ᏏᎢᏗᏂᎢ]]
| premier = [[Chris Minns]]
}}
'''ᎠᏤ ᎤᎦᎾᏮ ᏪᎵᏍ''' ({{lang-en|New South Wales}}) ᎨᏐ ᏍᎦᏚᎩ [[ᎡᎳᏗᏜ]].
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|New South Wales}}
{{Stub}}
[[Category:To be checked]]
r4y0gyg9b8e25aijh8mdn7ba3bids2a
ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ
0
8953
51470
2026-05-02T14:48:29Z
JustARandomEditor123
31706
Created the page.
51470
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Australian state
| name = ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ
| local name = Queensland
| flag = Flag of Queensland.svg
| coat of arms = Coat of arms of Queensland.svg
| location = Queensland in Australia.svg
| capital = [[Brisbane]]
| premier = [[David Crisafulli]]
}}
'''ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ''' ({{lang-en|Queensland}}) ᎨᏐ ᏍᎦᏚᎩ [[ᎡᎳᏗᏜ]].
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Queensland}}
{{Stub}}
[[Category:To be checked]]
19qnstzsx2cvtu30pz18dnm3n1lc7e7
ᎤᎦᏃᏮ ᎡᎳᏗᏜ
0
8954
51471
2026-05-02T14:57:58Z
JustARandomEditor123
31706
Created the page.
51471
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Australian state
| name = ᎤᎦᏃᏮ ᎡᎳᏗᏜ
| local name = South Australia
| flag = Flag of South Australia.svg
| coat of arms = Coat of arms of South Australia.svg
| location = South Australia in Australia.svg
| capital = [[Adelaide]]
| premier = [[Peter Malinauskas]]
}}
'''ᎤᎦᏃᏮ ᎡᎳᏗᏜ''' ({{lang-en|South Australia}}) ᎨᏐ ᏍᎦᏚᎩ [[ᎡᎳᏗᏜ]].
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|South Australia}}
{{Stub}}
[[Category:To be checked]]
1i0ggguxbbhayb5zrcx2mjqnww0ncee
ᏫᎩᏙᎵᏯ
0
8955
51472
2026-05-02T15:10:43Z
JustARandomEditor123
31706
Created the page.
51472
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Australian state
| name = ᏫᎩᏙᎵᏯ
| local name = Victoria
| flag = Flag of Victoria (Australia).svg
| coat of arms = Coat of arms of Victoria.svg
| location = Victoria in Australia.svg
| capital = [[Melbourne]]
| premier = [[Jacinta Allan]]
}}
'''ᏫᎩᏙᎵᏯ''' ({{lang-en|Victoria}}) ᎨᏐ ᏍᎦᏚᎩ [[ᎡᎳᏗᏜ]].
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Victoria, Australia}}
{{Stub}}
[[Category:To be checked]]
s88qf35s3c9iqxxh168terwp6g1a0fl
ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎡᎳᏗᏜ
0
8956
51473
2026-05-02T15:17:40Z
JustARandomEditor123
31706
Created the page.
51473
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Australian state
| name = ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎡᎳᏗᏜ
| local name = Western Australia
| flag = Flag of Western Australia.svg
| coat of arms = Coat of arms of Western Australia.svg
| location = Western Australia in Australia.svg
| capital = [[Perth]]
| premier = [[Roger Cook]]
}}
'''ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎡᎳᏗᏜ''' ({{lang-en|Western Australia}}) ᎨᏐ ᏍᎦᏚᎩ [[ᎡᎳᏗᏜ]].
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Western Australia}}
{{Stub}}
[[Category:To be checked]]
hlae5jnygzzb7zwbtfuivi2ffuzwmnw
ᎧᏁᏓᎦᏗ
0
8957
51475
2026-05-02T15:30:19Z
JustARandomEditor123
31706
Created the page.
51475
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag of Connecticut.svg|right|thumb|ᎦᏓᏘ.]]
[[File:Map of USA CT.svg|right|thumb]]
'''ᎧᏁᏓᎦᏗ''' ({{lang-en|Connecticut}}) ᎦᏚᎲᎢ ᎡᏉ ᏄᏲᎪᎢ, ᏄᏲᎩ, [[ᎠᎹᏰᏟ]].
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Connecticut}}
{{stub}}
[[Category:ᎠᎹᏰᏟ]]
[[Category:To be checked]]
2nf17b4cbi5swz2h11k00bb9ew7lhie
ᎺᎵᏂ
0
8958
51476
2026-05-02T15:35:24Z
JustARandomEditor123
31706
Created page with "[[File:Flag of Maryland.svg|right|thumb|ᎦᏓᏘ.]] [[File:Map of USA MD.svg|right|thumb]] '''ᎺᎵᏂ''' ({{lang-en|Maryland}}) ᎦᏚᎲᎢ ᎡᏉ ᏄᏲᎪᎢ, ᏄᏲᎩ, [[ᎠᎹᏰᏟ]]. == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Maryland}} {{stub}} [[Category:ᎠᎹᏰᏟ]] [[Category:To be checked]]"
51476
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag of Maryland.svg|right|thumb|ᎦᏓᏘ.]]
[[File:Map of USA MD.svg|right|thumb]]
'''ᎺᎵᏂ''' ({{lang-en|Maryland}}) ᎦᏚᎲᎢ ᎡᏉ ᏄᏲᎪᎢ, ᏄᏲᎩ, [[ᎠᎹᏰᏟ]].
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|Maryland}}
{{stub}}
[[Category:ᎠᎹᏰᏟ]]
[[Category:To be checked]]
ozoiujhnlcbqmc8th6ncbqnf6qxbw84
ᏐᎦᎴᏂ
0
8959
51477
2026-05-02T15:39:55Z
JustARandomEditor123
31706
Created the page.
51477
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag of South Carolina.svg|right|thumb|ᎦᏓᏘ.]]
[[File:Map of USA SC.svg|right|thumb]]
'''ᏐᎦᎴᏂ''' ({{lang-en|South Carolina}}) ᎦᏚᎲᎢ ᎡᏉ ᏄᏲᎪᎢ, ᏄᏲᎩ, [[ᎠᎹᏰᏟ]].
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|South Carolina}}
{{stub}}
[[Category:ᎠᎹᏰᏟ]]
[[Category:To be checked]]
agdaelsrt8r8p8fbut7kpp5o5tupnid
ᎠᏤ ᎭᎻᏒ
0
8960
51478
2026-05-02T15:43:16Z
JustARandomEditor123
31706
Created the page.
51478
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag of New Hampshire.svg|right|thumb|ᎦᏓᏘ.]]
[[File:Map of USA NH.svg|right|thumb]]
'''ᎠᏤ ᎭᎻᏒ''' ({{lang-en|New Hampshire}}) ᎦᏚᎲᎢ ᎡᏉ ᏄᏲᎪᎢ, ᏄᏲᎩ, [[ᎠᎹᏰᏟ]].
== ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ ==
{{Commonscat|New Hampshire}}
{{stub}}
[[Category:ᎠᎹᏰᏟ]]
[[Category:To be checked]]
1ynf5dsuu182natugwrfupb9qw59bpa
ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ
0
8961
51480
2026-05-02T17:34:15Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "'''ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ''' (Galonedi tsuniyvwi) - ᎯᎠ ᎠᏂᏴᏫ ᏳᎳᏛ ᎠᏁᎯ. ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ ᎤᏂᏬᏂᎯᏍᏗ ᎦᎶᏁᏗ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. [[File:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|thumb|300px|ᎦᎶᏁᏗ ᎦᏓᏤᎸᎢ]] == ᎥᎦᏔᎲᎢ == ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ ᎤᏂᎲᎢ ᎦᏓᏤᎸ ᏳᎳᏛ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎹᎴᎪ ᎤᎾᏓᎡᎸᎢ. ᎳᏆᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᎦᎶᏁᏗ Ꭶ..."
51480
wikitext
text/x-wiki
'''ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ''' (Galonedi tsuniyvwi) - ᎯᎠ ᎠᏂᏴᏫ ᏳᎳᏛ ᎠᏁᎯ. ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ ᎤᏂᏬᏂᎯᏍᏗ ᎦᎶᏁᏗ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ.
[[File:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|thumb|300px|ᎦᎶᏁᏗ ᎦᏓᏤᎸᎢ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ ᎤᏂᎲᎢ ᎦᏓᏤᎸ ᏳᎳᏛ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎹᎴᎪ ᎤᎾᏓᎡᎸᎢ. ᎳᏆᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᎦᎶᏁᏗ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎬᏗ, ᎾᎿ ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ. ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ ᎹᎴᎪ ᎠᏁᎯ.
== ᎥᏬᏂᎯᏍᏗ ==
ᎦᎶᏁᏗ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏂᏬᏂᎩᏍᏗ ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ. ᎯᎠ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎪᏪᎵ ᎬᏗ ᎹᎴᎪ ᎾᏍᎩ ᎾᎿ ᎳᏆᏗ. ᎥᏬᏂᎯᏍᏗ ᎦᎶᏁᏗ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᏳᎳᏛᎢ ᎠᎴ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ ᎦᏓᏤᎸᎢ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᎦᎶᏁᏗ ᎦᏓᏤᎸᎢ]]
* [[ᎹᎴᎪ]]
* [[ᎳᏆᏗ]]
[[Category:ᎠᏂᏴᏫ]]
[[Category:ᏳᎳᏛ]]
[[Category:ᎦᎶᏁᏗ]]
mr72w82gn2dgsx7hmts7riqoygakfdm
ᏗᏟᏃᎮᏗ
0
8962
51481
2026-05-02T17:36:59Z
Аноним какой-то
31359
/* */
51481
wikitext
text/x-wiki
'''ᏗᏟᏃᎮᏗ''' (Ditlinohedi) — ᎯᎠ ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎬᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ. ᏴᏫ ᎬᏗ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏓᏓᏬᏂᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎵ ᏗᏓᏅᏁᎲᎢ.
[[File:Smartphone icon.svg|thumb|200px|ᏗᏟᏃᎮᏗ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᎪᎯ ᎢᎦ. ᏧᏓᎴᏅᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᏓᏓᏁᎲᎢ. ᏴᏫ ᎹᎴᎪ, ᏳᎳᏛ ᎠᎴ ᎡᎶᎯ ᏂᎬᎾᏛᎢ ᎬᏗ ᎯᎠ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ. ᎳᏆᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎤᏂᎲᎢ ᏗᏟᏃᎮᏗ.
== ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ==
ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎬᏗ ᎥᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏟᏃحهᏗ ᎬᏗ ᎪᏪᎵ. ᎯᎠ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎠᏂᏍᏕᎵᏍᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᎦᏓᏘᏍᏗ]]
* [[ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ]]
* [[ኢንተርኔት]]
[[Category:ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]]
[[Category:ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ]]
6iflfxjz4vpu16k8r5tgnst2mt052ca
51483
51481
2026-05-02T17:41:48Z
Аноним какой-то
31359
/* ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ */
51483
wikitext
text/x-wiki
'''ᏗᏟᏃᎮᏗ''' (Ditlinohedi) — ᎯᎠ ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎬᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ. ᏴᏫ ᎬᏗ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏓᏓᏬᏂᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎵ ᏗᏓᏅᏁᎲᎢ.
[[File:Smartphone icon.svg|thumb|200px|ᏗᏟᏃᎮᏗ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᎪᎯ ᎢᎦ. ᏧᏓᎴᏅᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᏓᏓᏁᎲᎢ. ᏴᏫ ᎹᎴᎪ, ᏳᎳᏛ ᎠᎴ ᎡᎶᎯ ᏂᎬᎾᏛᎢ ᎬᏗ ᎯᎠ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ. ᎳᏆᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎤᏂᎲᎢ ᏗᏟᏃᎮᏗ.
== ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ==
ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎬᏗ ᎥᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏟᏃحهᏗ ᎬᏗ ᎪᏪᎵ. ᎯᎠ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎠᏂᏍᏕᎵᏍᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᎦᏓᏘᏍᏗ]]
* [[ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ]]
[[Category:ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]]
[[Category:ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ]]
c5roekbyredgk5vz37q4pbktngdi2l4
ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ
0
8963
51482
2026-05-02T17:37:38Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "'''ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ''' (Kanigidu ditlinohedi) — ᎯᎠ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᏂᎬᎾᏛᎢ. Ꮭ ᏗᎦᏛᏗ ᏱᎩ ᏗᎧᎾᏩᏛᏗ ᏗᏟᏃᎮᏗ. [[File:Nokia 3310 (2017) Blue (01).jpg|thumb|220px|ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ]] == ᎥᎦᏔᎲᎢ == ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᏴᏫ ᏓᏓᏬᏂᏍᎬᎢ. ᎢᎬᏱᏱ ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ 1973 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒᎢ. ᎪᎯ..."
51482
wikitext
text/x-wiki
'''ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ''' (Kanigidu ditlinohedi) — ᎯᎠ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᏂᎬᎾᏛᎢ. Ꮭ ᏗᎦᏛᏗ ᏱᎩ ᏗᎧᎾᏩᏛᏗ ᏗᏟᏃᎮᏗ.
[[File:Nokia 3310 (2017) Blue (01).jpg|thumb|220px|ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᏴᏫ ᏓᏓᏬᏂᏍᎬᎢ. ᎢᎬᏱᏱ ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ 1973 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒᎢ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏂᎦᏛ ᏴᏫ ᎡᎶᎯ ᎠᏁᎯ ᎤᏂᎲᎢ ᎯᎠ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ. ᎹᎴᎪ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎬᏗ ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎳᏆᏗ ᎠᎴ ᏗᏐᎢ ᎦᏚᎲᎢ.
== ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ==
ᏴᏫ ᎬᏗ ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏓᏓᏬᏂᏍᎬ, ᎪᏪᎵ ᏗᏓᏅᏁᎲ ᎠᎴ ᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ. ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎪᏪᎵ ᎬᏗ ᏰᎵ ᎧᏂᎩᏛ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ. ᎯᎠ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎠᏂᏍᏕᎵᏍᎩ ᏴᏫ ᎤᎾᏓᏬᏂᎯᏍᏗ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᏗᏟᏃᎮᏗ]]
* [[ᎦᏓᏘᏍᏗ]]
* [[ኢንተርኔት]]
[[Category:ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]]
[[Category:ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ]]
40jw71wmlhfxgtb49bug8izex1mrznr
Addis Ababa
0
8964
51484
2026-05-02T17:44:10Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "'''ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ''' (Adisi Adaqua) — ᎯᎠ ᎡᏆ ᎦᏚᎲᎢ ᎠᎴ ᎤᎲᎢ ᎢᏗᎣᏈᎠ. ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎾᎿ ᎠᏁᎯ. [[File:Addis Ababa view.jpg|thumb|300px|ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ - ᎢᏗᎣᏈᎠ]] == ᎥᎦᏔᎲᎢ == ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ ᎤᎲᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ. ᎯᎠ ᎦᏚᎲᎢ 1886 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒᎢ ᏧᏓᎴᏅᏛ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ ᎡᏆ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᏂᎲᎢ ᏂᎬᎾᏛᎢ ᎢᏗᎣ..."
51484
wikitext
text/x-wiki
'''ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ''' (Adisi Adaqua) — ᎯᎠ ᎡᏆ ᎦᏚᎲᎢ ᎠᎴ ᎤᎲᎢ ᎢᏗᎣᏈᎠ. ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎾᎿ ᎠᏁᎯ.
[[File:Addis Ababa view.jpg|thumb|300px|ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ - ᎢᏗᎣᏈᎠ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ ᎤᎲᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ. ᎯᎠ ᎦᏚᎲᎢ 1886 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒᎢ ᏧᏓᎴᏅᏛ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ ᎡᏆ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᏂᎲᎢ ᏂᎬᎾᏛᎢ ᎢᏗᎣᏈᎠ. ᎾᎿ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᎠᎴ ᏧᏓᎴᏅᏛ ᏴᏫ ᏓᏓᏬᏂᏍᎬᎢ.
== ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ==
ᎠᏂᏴᏫ ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ ᎠᏁᎯ ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ᎠᎻᎭᎵᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎦᎶᏁᏗ ᎠᎴ ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏓᏓᏬᏂᏍᎬᎢ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᏒᎢ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᎢᏗᎣᏈᎠ]]
* [[ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ]]
* [[ᎳᏆᏗ]]
[[Category:ᎦᏚᎲᎢ]]
[[Category:ᎢᏗᎣᏈᎠ]]
r5a0dw3wbirpf99vxt568j5fxbt9f46
ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ
0
8965
51485
2026-05-02T17:45:04Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "'''ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ''' (Yeliqua iyadvnedi) — ᎯᎠ ᎦᏛᎩ ᏴᏫ ᏰᎵ ᎢᏳᏛᏁᏗ ᎪᎱᏍᏗ. ᎯᎠ ᎤᎵᎮᎵᏍᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᏒᎢ. [[File:Human-Knowledge.png|thumb|250px|ᏴᏫ ᎤᏂᎲᎢ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ]] == ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ == ᏴᏫ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎤᏂᎲᎢ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎢᏳᏃ ᏓᏓᏅᏁᎲᎢ. ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᏟᏃᎮᏗ Ꭼ..."
51485
wikitext
text/x-wiki
'''ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ''' (Yeliqua iyadvnedi) — ᎯᎠ ᎦᏛᎩ ᏴᏫ ᏰᎵ ᎢᏳᏛᏁᏗ ᎪᎱᏍᏗ. ᎯᎠ ᎤᎵᎮᎵᏍᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᏒᎢ.
[[File:Human-Knowledge.png|thumb|250px|ᏴᏫ ᎤᏂᎲᎢ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ]]
== ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ==
ᏴᏫ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎤᏂᎲᎢ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎢᏳᏃ ᏓᏓᏅᏁᎲᎢ. ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎬᏗ ᏴᏫ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᎪᎯ ᎢᎦ. ᎳᏆᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏏ ᎠᏓᏆ ᏗᏕᎶᏆᏍᎩ ᎤᏂᎲᎢ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ.
== ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ==
ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᏴᏫ ᎤᎾᏓᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎢᏳᏃ ᏴᏫ ᏓᏂᏬᏂᏍᎬ ᏣᎳᎩ, ᎤᏂᎲᎢ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎤᏂᏍᏆᏂᎪᏙᏗ ᎤᏂᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ]]
* [[ᎦᏓᏘᏍᏗ]]
* [[ᎠᏓᏅᏓᏗᏍᎩ]]
[[Category:ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ]]
[[Category:ᏴᏫ]]
t694exblrk0gnbri5l03j43hugex9jr
ᎤᏁᎬ
0
8966
51486
2026-05-02T17:46:02Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "'''ᎤᏁᎬ''' (Unvga) — ᎯᎠ ᏗᎧᏃᏗ ᎤᏓᏤᎵᏓ. ᎤᏁᎬ ᎢᏳᏍᏗ ᎤᏓᏑᏰᏓ ᏂᎦᏛ ᏗᎧᏃᏗ. [[File:White color.jpg|thumb|200px|ᎤᏁᎬ ᏗᎧᏃᏗ]] == ᎥᎦᏔᎲᎢ == ᎤᏁᎬ ᏗᎧᏃᏗ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎡᎶᎯ ᏓᏓᏁᎲᎢ. ᎥᏍᎩᏱ ᎤᏁᎬ ᎢᏳᏍᏗ ᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ. ᎹᎴᎪ ᎤᎲᎢ ᎡᏆ ᎦᏚᎲᎢ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᎩ "ᎤᏁᎬ ᎦᏚᎲᎢ" (Casablanca). ᎾᎿ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎠᏓ..."
51486
wikitext
text/x-wiki
'''ᎤᏁᎬ''' (Unvga) — ᎯᎠ ᏗᎧᏃᏗ ᎤᏓᏤᎵᏓ. ᎤᏁᎬ ᎢᏳᏍᏗ ᎤᏓᏑᏰᏓ ᏂᎦᏛ ᏗᎧᏃᏗ.
[[File:White color.jpg|thumb|200px|ᎤᏁᎬ ᏗᎧᏃᏗ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᎤᏁᎬ ᏗᎧᏃᏗ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎡᎶᎯ ᏓᏓᏁᎲᎢ. ᎥᏍᎩᏱ ᎤᏁᎬ ᎢᏳᏍᏗ ᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ. ᎹᎴᎪ ᎤᎲᎢ ᎡᏆ ᎦᏚᎲᎢ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᎩ "ᎤᏁᎬ ᎦᏚᎲᎢ" (Casablanca). ᎾᎿ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎠᏓᏁᎸ ᎤᏁᎬ ᏗᎧᏃᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ.
== ᎪᎯ ᎢᎦ ==
ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᎬᏗ ᎤᏁᎬ ᏗᎧᏃᏗ ᏗᏓᏅᏓᏗᏍᎩ ᎨᏒᎢ. ᎤᏁᎬ ᎦᏛᎩ ᏅᏩᏙᎯᏯᏛ ᎠᎴ ᎦᏓᎭ ᏂᎨᏒᎾ. ᎤᏁᎬ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᎧᏃᏗ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎠᎴ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᏓᏓᏁᎲᎢ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᏗᎧᏃᏗ]]
* [[ᎹᎴᎪ]]
* [[ᏅᏩᏙᎯᏯᏛ]]
[[Category:ᏗᎧᏃᏗ]]
[[Category:ᎡᎶᎯ]]
mqgg195mowb41i8wpxgyg2n6mx8i44x
Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ
0
8967
51487
2026-05-02T17:47:22Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "'''Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ''' (Tsalagi gawonihisdi) — ᎯᎠ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ Ꮳꮃꭹ ᏴᏫ. ꮿꮝꮵ ᎤᏬᏪᎳᏅ ᎯᎠ ᏗᎦᏓᏛ 1820 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒᎢ. [[File:Cherokee Syllabary.jpg|thumb|300px|Ꮳꮃꭹ ᏗᎦᏓᏛ ꮿꮝꮵ ᎤᏬᏪᎳᏅᎢ]] == ᎥᎦᏔᎲᎢ == Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎤᎲᎢ. ꮿꮝꮵ ᎤᏬᏪᎳᏅ 85 ᏗᎦᏓᏛ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏴᏫ ᏓᏂ..."
51487
wikitext
text/x-wiki
'''Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ''' (Tsalagi gawonihisdi) — ᎯᎠ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ Ꮳꮃꭹ ᏴᏫ. ꮿꮝꮵ ᎤᏬᏪᎳᏅ ᎯᎠ ᏗᎦᏓᏛ 1820 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒᎢ.
[[File:Cherokee Syllabary.jpg|thumb|300px|Ꮳꮃꭹ ᏗᎦᏓᏛ ꮿꮝꮵ ᎤᏬᏪᎳᏅᎢ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎤᎲᎢ. ꮿꮝꮵ ᎤᏬᏪᎳᏅ 85 ᏗᎦᏓᏛ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏴᏫ ᏓᏂᏬᏂᏍᎩ Ꮳꮃꭹ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎣᎦᎳᎰᎹ ᎠᎴ ᎦᏯᎴᏂ. ᎯᎠ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ.
== ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ==
ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᏓᏂᏕᎶᏆᏍᎩ Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ. ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎹᎴᎪ ᎠᎴ ᏳᎳᏛ ᏴᏫ ᏰᎵ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎯᎠ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎢᏳᏃ ᏓᏓᏅᏁᎲ ᏓᏂᎳᏓᏛ (Internet). ᎳᏆᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᏰᎵ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ Ꮳꮃꭹ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎬᏗ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ꮿꮝꮵ]]
* [[ᏗᎦᏓᏛ]]
* [[ᏓᏂᎳᏓᏛ]]
[[Category:Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ]]
[[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
jedslden2jr8c5qn385hc9lt9k9l58b
51489
51487
2026-05-02T17:50:39Z
Аноним какой-то
31359
51489
wikitext
text/x-wiki
'''Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ''' (Tsalagi gawonihisdi) — ᎯᎠ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ Ꮳꮃꭹ ᏴᏫ. ꮿꮝꮵ ᎤᏬᏪᎳᏅ ᎯᎠ ᏗᎦᏓᏛ 1820 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒᎢ.
[[File:Cherokee Syllabary.jpg|thumb|300px|Ꮳꮃꭹ ᏗᎦᏓᏛ ꮿꮝꮵ ᎤᏬᏪᎳᏅᎢ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎤᎲᎢ. ꮿꮝꮵ ᎤᏬᏪᎳᏅ 85 ᏗᎦᏓᏛ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏴᏫ ᏓᏂᏬᏂᏍᎩ Ꮳꮃꭹ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎣᎦᎳᎰᎹ ᎠᎴ ᎦᏯᎴᏂ. ᎯᎠ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ꮿꮝꮵ]]
* [[ᏗᎦᏓᏛ]]
* [[ᏓᏂᎳᏓᏛ]]
[[Category:Ꮳꮃꭹ ꭶꮼꮒꭿꮝꮧ]]
[[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
f4vitawasz8zfg6r8apt3e56vudqm6h
Ꮷᏼꮲ ꭰꮉᏸꮅ
0
8968
51488
2026-05-02T17:50:10Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "'''Ꮷᏼꮲ ꭰꮉᏸꮅ''' (Tsupunisi Adunvsi) — ᎯᎠ ᎡᏆ ᏗᏓᏟᎶᏍᏗᏍᎩ ᏣᏩᏂᏏ ᎦᏓᏤᎸᎢ ᎡᎯ. ᎤᏓᏟᎶᏍᏔᏅᎢ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᎡᎶᎯ ᏂᎬᎾᏛᎢ. [[File:Great Wave off Kanagawa2.jpg|thumb|300px|ᎯᎠ ᎡᏆ ᏓᎩᎶᎯ ᎧᎾᎦᏩ]] == ᎥᎦᏔᎲᎢ == Ꮷᏼꮲ ꭰꮉᏸꮅ ᎤᏕᏅ 1760 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒᎢ ᎡᏙ, ᏣᏩᏂᏏ. ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᏗᏓᏟᎶᏍᏗ..."
51488
wikitext
text/x-wiki
'''Ꮷᏼꮲ ꭰꮉᏸꮅ''' (Tsupunisi Adunvsi) — ᎯᎠ ᎡᏆ ᏗᏓᏟᎶᏍᏗᏍᎩ ᏣᏩᏂᏏ ᎦᏓᏤᎸᎢ ᎡᎯ. ᎤᏓᏟᎶᏍᏔᏅᎢ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᎡᎶᎯ ᏂᎬᎾᏛᎢ.
[[File:Great Wave off Kanagawa2.jpg|thumb|300px|ᎯᎠ ᎡᏆ ᏓᎩᎶᎯ ᎧᎾᎦᏩ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
Ꮷᏼꮲ ꭰꮉᏸꮅ ᎤᏕᏅ 1760 ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒᎢ ᎡᏙ, ᏣᏩᏂᏏ. ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᏗᏓᏟᎶᏍᏗ ᎤᏬᏪᎳᏅ ᎬᏗ ᎤᏓᏑᏰᏓ "ᎤᏁᎬ ᎤᏓᎨᏓ ᏦᎢᏍᎪᎯ ᏑᏓᎵ ᎢᏳᏓᎵ" (36 views of Mount Fuji). ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎤᏬᏪᎳᏅ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏗᏟᎶᏍᏔᏅᎢ ᎠᎺᏉᎯ ᎠᎴ ᎠᏂᏴᏫ ᏓᏂᎸᏫᏍᏓᏁᎲᎢ.
== ᏗᏓᏟᎶᏍᏗ ==
"ᎯᎠ ᎡᏆ ᏓᎩᎶᎯ ᎧᎾᎦᏩ" ᎯᎠ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᎦᏓᏔᎲᎢ ᏗᏟᎶᏍᏔᏅᎢ ᎡᎶᎯ ᏂᎬᎾᏛᎢ. Ꮷᏼꮲ ꭰꮉᏸꮅ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᎤᎲᎢ ᏗᏓᏟᎶᏍᏗ ᎨᏒᎢ. ᎤᏓᏟᎶᏍᏔᏅᎢ ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᏗᏓᏟᎶᏍᏗᏍᎩ ᎤᏂᎪᏗᏗ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᏣᏩᏂᏏ]]
* [[ᏗᏓᏟᎶᏍᏗ]]
* [[ᎠᎺᏉᎯ]]
[[Category:ᏗᏓᏟᎶᏍᏗᏍᎩ]]
[[Category:ᏣᏩᏂᏏ]]
cduskza22l9olz75s6krne9gxbi2m2i
Ꭲᏻꮹꭺꮧ
0
8969
51490
2026-05-02T17:54:28Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "'''Ꭲᏻꮹꭺꮧ''' (Itsuquasi) — ᎯᎠ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᏗᏓᏓᏛ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᎢᏳᏍᏗ ᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᏂᎦᏛ ᎡᎶᎯ. [[File:Old clock face.jpg|thumb|250px|Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]] == ᎥᎦᏔᎲᎢ == ᏴᏫ ᎬᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏓᏓᏎᎦᏤᎲ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏓᏛ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᏒᏃᏱ ᎠᎴ ᎢᎦ. ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎢᏯᏔᏬᏍᏔᏅ ᏌᏉ ᎢᏯᏔᏬᏍ..."
51490
wikitext
text/x-wiki
'''Ꭲᏻꮹꭺꮧ''' (Itsuquasi) — ᎯᎠ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᏗᏓᏓᏛ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᎢᏳᏍᏗ ᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᏂᎦᏛ ᎡᎶᎯ.
[[File:Old clock face.jpg|thumb|250px|Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᏴᏫ ᎬᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏓᏓᏎᎦᏤᎲ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏓᏛ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᏒᏃᏱ ᎠᎴ ᎢᎦ. ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎢᏯᏔᏬᏍᏔᏅ ᏌᏉ ᎢᏯᏔᏬᏍᏗ ᏓᏓᏁᎲᎢ. ᎯᎠ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᎤᎵᎮᎵᏍᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎨᏒᎢ.
== ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ==
ᏴᏫ ᎤᏂᎲᎢ ᏧᏓᎴᏅᏛ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏓᏛ ᎤᎾᏓᏕᎶᏆᏍᏗ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎠᎴ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎬᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏎᎦᏤᎲᎢ. ᏂᎦᏛ ᏴᏫ ᎡᎶᎯ ᎠᏁᎯ ᎤᎾᏓᏑᏰᏓ ᎯᎠ Ꭲᏻꮹꭺꮧ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᏅᏓ]]
* [[ᎧᎸᏓᏆᏗ]]
* [[ᎡᎶᎯ]]
[[Category:ᎥᎦᏔᎲᎢ]]
[[Category:ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]]
4j87cat5sazcqi0iuignpwt5rjj7kpk
51524
51490
2026-05-02T22:33:27Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51524
wikitext
text/x-wiki
'''Ꭲᏻꮹꭺꮧ''' (Itsuquasi) — ᎯᎠ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᏗᏓᏓᏛ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᎢᏳᏍᏗ ᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᏂᎦᏛ ᎡᎶᎯ. <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
[[File:Old clock face.jpg|thumb|250px|Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᏴᏫ ᎬᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏓᏓᏎᎦᏤᎲ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏓᏛ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᏒᏃᏱ ᎠᎴ ᎢᎦ. ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎢᏯᏔᏬᏍᏔᏅ ᏌᏉ ᎢᏯᏔᏬᏍᏗ ᏓᏓᏁᎲᎢ. ᎯᎠ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᎤᎵᎮᎵᏍᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎨᏒᎢ.
== ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ==
ᏴᏫ ᎤᏂᎲᎢ ᏧᏓᎴᏅᏛ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏓᏛ ᎤᎾᏓᏕᎶᏆᏍᏗ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎠᎴ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎬᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏎᎦᏤᎲᎢ. ᏂᎦᏛ ᏴᏫ ᎡᎶᎯ ᎠᏁᎯ ᎤᎾᏓᏑᏰᏓ ᎯᎠ Ꭲᏻꮹꭺꮧ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᏅᏓ]]
* [[ᎧᎸᏓᏆᏗ]]
* [[ᎡᎶᎯ]]
[[Category:ᎥᎦᏔᎲᎢ]]
[[Category:ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]]
s2n41bb6w9ps9ntpp8hl6g0m4m7n3uj
Ꭰტომ
0
8970
51491
2026-05-02T17:59:18Z
Аноним какой-то
31359
/* */
51491
wikitext
text/x-wiki
'''ᎠᏔᎹ''' (Atama) — ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎤᏓᏑᏰᏓ ᏂᎦᏛ ᎪᎱᏍᏗ ᎡᎶᎯ. ᏂᎦᏛ ᎪᎱᏍᏗ ᎡᎶᎯ ᎨᎯ ᎠᏔᎹ ᏗᎪᏢᏔᏅᎯ. Ꮭ ᎩᎶ ᏰᎵ ᏗᎦᏅᏓ ᏱᎩ ᎠᏔᎹ ᏂᏓᏓᎨᏗ ᏗᎦᏘ ᎬᏗ.
[[File:Atom-Structure.png|thumb|300px|ᎠᏔᎹ ᏗᎪᏢᏔᏅᎢ: ᎠᏰᎵ ᎨᏒ ᎠᎴ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ]]
== ᏗᎪᏢᏔᏅᎢ ==
ᎠᏔᎹ ᏦᎢ ᎢᏳᏓᎴᎩ ᏗᏓᏓᏛ ᎤᏂᎲᎢ:
* '''ᎠᏰᎵ ᎨᏒ''' (Nucleus): ᎾᎿ ᏄᏓᏑᏓ ᏇᏠᏂ (protons) ᎠᎴ ᏄᏠᏂ (neutrons).
* '''ᎡᎴᎩᏠᏂ''' (Electrons): ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᏗᏓᏓᏛ ᎦᎸᎶᎢ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎠᏰᎵ ᎨᏒ ᎬᏩᏚᏫᏛ.
== ᏗᎦᏓᏤᎸᎢ ==
ᏧᏓᎴᏅᏛ ᎪᎱᏍᏗ (Elements) ᏧᏓᎴᏅᏛ ᎢᎦᎢ ᎠᏔᎹ ᎤᏂᎲᎢ. 氫 (Hydrogen) ᎯᎠ ᎤᏟ ᎢᎦᎢ ᎤᏍᏗ ᎠᏔᎹ. ᏂᎦᏛ ᏗᎦᏓᏤᎸᎢ ᏓᏂᎳᏓᏛ ᎤᏂᎲᎢ ᏗᎧᏃᏗ ᏗᎦᏓᏛ (Periodic table) ᎾᎿ ᏓᏂᎦᏔᎲᎢ.
== ᎦᏓᏅᎢ ᎠᎴ ᎤᏃᎴ ==
ᎠᏔᎹ ᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᏗᎪᏢᏗ ᎤᏓᏑᏰᏓ (Molecules). ᎯᎠ ᎤᏓᏑᏰᏓ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᎠᎺᎢ, ᎤᏃᎴ ᎠᎴ ᏂᎦᏛ ᎦᏓᏅᎢ. ᎢᏳᏃ ᎠᏔᎹ ᏂᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎾ, ᎥᏝ ᎪᎱᏍᏗ ᏱᎬᏅᎢ ᎡᎶᎯ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᎡᎶᎯ]]
* [[ᎥᎦᏔᎲᎢ]]
* [[ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]]
[[Category:ᎥᎦᏔᎲᎢ]]
[[Category:ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]]
ewpyqfuf03j3tp8479i8suvzrhm2xgh
Equatorial Guinea
0
8971
51492
2026-05-02T18:02:15Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "'''ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ''' (Mawani Iquadolia) — ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎦᏓᏤᎸᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ ᏧᏓᏱᎸᏛ. ᎹᎳᏉ ᎯᎠ ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᎲᎢ ᎦᏚᎲᎢ [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ek.html]. [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|thumb|200px|ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎠᏓᏅᏓᏗᏍᎩ]] == ᎥᎦᏔᎲᎢ == ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᎲᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ ᎦᏓᏅᎢ. ᎯᎠ ᎠᏰ..."
51492
wikitext
text/x-wiki
'''ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ''' (Mawani Iquadolia) — ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎦᏓᏤᎸᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ ᏧᏓᏱᎸᏛ. ᎹᎳᏉ ᎯᎠ ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᎲᎢ ᎦᏚᎲᎢ [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ek.html].
[[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|thumb|200px|ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎠᏓᏅᏓᏗᏍᎩ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᎲᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ ᎦᏓᏅᎢ. ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎦᏓᏤᎸᎢ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎤᏂᎲᎢ ᎪᏪᎵ ᎥᎦᏔᎲᎢ. ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎾᎥᏂᎨ ᎨᎻᎷᏂ ᎠᎴ ᎦᏉᏂ. ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎾᎿ ᎠᏁᎯ ᏓᏂᎸᏫᏍᏓᏁᎲᎢ ᎪᎯ ᎢᎦ.
== ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ==
ᏍᏆᏂ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ. ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏴᏫ ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ᎦᎶᏁᏗ ᎠᎴ ᏉᏧᎩᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏛ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎬᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᏒᎢ.
== ᎠᏕᎸ ==
ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᏂᎲᎢ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎪᏪᎵ ᎠᏕᎸ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᎡᎶᎯ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎡᏆ ᏗᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. ᏴᏫ ᎬᏗ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎤᎾᏓᏕᎶᏆᏍᏗ ᎥᎦᏔᎲᎢ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ]]
* [[ᎹᎴᎪ]]
* [[ᎢᏗᎣᏈᎠ]]
[[Category:ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ]]
pqp15so47vbjlw8uvwvkmiewoxyb88x
51493
51492
2026-05-02T18:05:12Z
Аноним какой-то
31359
51493
wikitext
text/x-wiki
'''ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ''' (Mawani Iquadolia) — ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎦᏓᏤᎸᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ ᏧᏓᏱᎸᏛ. ᎹᎳᏉ ᎯᎠ ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᎲᎢ ᎦᏚᎲᎢ [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ek.html "Equatorial Guinea."].
[[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|thumb|200px|ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎠᏓᏅᏓᏗᏍᎩ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᎲᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ ᎦᏓᏅᎢ. ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎦᏓᏤᎸᎢ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎤᏂᎲᎢ ᎪᏪᎵ ᎥᎦᏔᎲᎢ. ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎾᎥᏂᎨ ᎨᎻᎷᏂ ᎠᎴ ᎦᏉᏂ. ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎾᎿ ᎠᏁᎯ ᏓᏂᎸᏫᏍᏓᏁᎲᎢ ᎪᎯ ᎢᎦ.
== ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ==
ᏍᏆᏂ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ. ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏴᏫ ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ᎦᎶᏁᏗ ᎠᎴ ᏉᏧᎩᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏛ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎬᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᏒᎢ.
== ᎠᏕᎸ ==
ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᏂᎲᎢ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎪᏪᎵ ᎠᏕᎸ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᎡᎶᎯ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎡᏆ ᏗᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. ᏴᏫ ᎬᏗ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎤᎾᏓᏕᎶᏆᏍᏗ ᎥᎦᏔᎲᎢ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ]]
* [[ᎹᎴᎪ]]
* [[ᎢᏗᎣᏈᎠ]]
[[Category:ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ]]
573v4c3w3njioov0whwaez0fnxrgycn
51494
51493
2026-05-02T18:26:08Z
InternetArchiveBot
19482
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
51494
wikitext
text/x-wiki
'''ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ''' (Mawani Iquadolia) — ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎦᏓᏤᎸᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ ᏧᏓᏱᎸᏛ. ᎹᎳᏉ ᎯᎠ ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᎲᎢ ᎦᏚᎲᎢ [https://web.archive.org/web/20200831000148/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ek.html "Equatorial Guinea."].
[[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|thumb|200px|ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎠᏓᏅᏓᏗᏍᎩ]]
== ᎥᎦᏔᎲᎢ ==
ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᎲᎢ ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ ᎦᏓᏅᎢ. ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎦᏓᏤᎸᎢ ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎤᏂᎲᎢ ᎪᏪᎵ ᎥᎦᏔᎲᎢ. ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎾᎥᏂᎨ ᎨᎻᎷᏂ ᎠᎴ ᎦᏉᏂ. ᎤᏂᎪᏗᏗ ᏴᏫ ᎾᎿ ᎠᏁᎯ ᏓᏂᎸᏫᏍᏓᏁᎲᎢ ᎪᎯ ᎢᎦ.
== ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ==
ᏍᏆᏂ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ. ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏴᏫ ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ᎦᎶᏁᏗ ᎠᎴ ᏉᏧᎩᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏛ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎬᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᏒᎢ.
== ᎠᏕᎸ ==
ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ ᎤᏂᎲᎢ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎪᏪᎵ ᎠᏕᎸ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᎡᎶᎯ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎡᏆ ᏗᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. ᏴᏫ ᎬᏗ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᏗᏓᏛᏓᏁᏟᏴᏍᎩ ᎤᎾᏓᏕᎶᏆᏍᏗ ᎥᎦᏔᎲᎢ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ ==
* [[ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ]]
* [[ᎹᎴᎪ]]
* [[ᎢᏗᎣᏈᎠ]]
[[Category:ᎹᏩᏂ ᎢᏆᏙᎵᎠ]]
[[Category:ᎠᏰᎵ ᏐᏈᎵ]]
4acjl1lubnu9ptofhva5g5v0q0dqk8z
Nigger
0
8972
51567
2026-05-02T22:46:54Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51567
wikitext
text/x-wiki
Nigger
o0qzjlq5p76uwnx40bxmpqld3og8q24
51568
51567
2026-05-02T22:47:02Z
~2026-26849-73
31714
/* */
51568
wikitext
text/x-wiki
<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>
dr67ez2cingd8lz6twin0s79pkdj655
ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ
0
8973
51602
2026-05-03T07:46:11Z
Аноним какой-то
31359
Created page with "{{Infobox ethnic group |group = ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ |image = [[File:First Nations mosaic.jpg|250px]] |caption = ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎢᏳᎾᏛᏁᎵᏓᏍᏗ |population = ~5,000,000 - 10,000,000 |languages = [[ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]], [[Navajo language|ᏗᏁ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]], [[English language|ᎠᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]], ᎠᎴ ᏗᏓᎴᏅᏓ |religions = ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏗᏓᏙᎵᏍᏙᏗ |related..."
51602
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ethnic group
|group = ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ
|image = [[File:First Nations mosaic.jpg|250px]]
|caption = ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎢᏳᎾᏛᏁᎵᏓᏍᏗ
|population = ~5,000,000 - 10,000,000
|languages = [[ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]], [[Navajo language|ᏗᏁ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]], [[English language|ᎠᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]], ᎠᎴ ᏗᏓᎴᏅᏓ
|religions = ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏗᏓᏙᎵᏍᏙᏗ
|related = [[First Nations]], [[Indigenous peoples of South America]]
}}
'''ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ''' ᎯᎠ ᎠᏂᏴᏫ ᎢᎬᏱᏓᎵ ᎠᎹᏰᏟ ᎤᏂᎷᏨᎢ. ᎤᏂᏣᏔ ᏧᎾᏓᎴᏅᏓ ᏴᏫ ᏓᏁᏩᏗᏒᎢ, ᏗᎧᎿᏩᏛᏍᏗ ᎠᎴ ᎢᏳᎾᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᏓᏂᎦᏘᏯ. ᎾᏍᎩ ᎢᎦᏛ ᎤᏂᎲᎢ ᎤᏩᏌ ᎤᏂᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᎪᏪᎵ [https://old.bigenc.ru/linguistics/text/2008049?ysclid=mopgmq03lp793978879][https://www.britannica.com/topic/Indigenous-languages-of-North-America][https://www.dictionary.com/articles/native-american-terms][https://www.mustgo.com/worldlanguages/indigenous-languages-of-south-america/].
== ᏥᏓᎾᏓᎴᎩ (History) ==
ᎢᏳᏩᏓᏓᎴᎩ ᏥᏓᎾᏓᎴᎩ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎤᏓᎴᏅᎲ ᎦᏓ ᎦᏅᏅᎢ ᎤᏂᎷᏨ. ᎠᏏ ᎤᏂᏣᏔ ᎤᏂᎷᏨᎾ ᎢᏳᏩᏓᏍᏗ, ᎦᏓᏘ ᎤᏂᎲᎢ ᏓᏂᏍᏓᏱᏓ. ᎾᏍᎩ ᎣᏂ ᎢᎦ ᏳᏍᏗ ᏓᏂᏩᏘᏍᎬ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏴᏫᏯ ᏓᏂᏟᏂᎬᏁᎲ ᎦᏓ ᎤᏂᎷᏨ [https://www.britannica.com/topic/Indigenous-languages-of-North-America].
== ᎢᏳᎾᏛᏁᎵᏓᏍᏗ (Culture) ==
ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎤᏂᏣᏔ ᏧᎾᏓᎴᏅᏓ ᎢᏳᎾᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎤᏂᎭ. ᎾᏍᎩ ᎦᏚᎲᎢ ᏓᏁᏩᏗᏒ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏓᏂᎦᏘᏯ. ᎠᏎᏃ ᎤᏂᏣᏔ ᎾᏍᎩᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᎴ ᎤᏂᏤᎵᏓ ᏗᏂᏃᎩᏍᏗ. ᏣᎳᎩ, ᏣᏯᏂ, ᎠᎴ ᏗᏁ — ᏂᎦᏛ ᎤᏂᏤᎵᏓ ᎤᏂᎲ ᎢᏳᎾᏛᏁᎵᏓᏍᏗ.
== ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎤᏁᏉᏨᎢ (Language) ==
ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎤᏓᎴᏅᏓ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᏂᎭ. [[ᏏᏉᏯ]] ᎤᏬᏢᏅ ᏣᎳᎩ ᏗᏓᏤᎵᏍᎩ ᎾᏍᎩ ᎢᏳᏍᏗ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᏂᏬᏂᏍᎬ ᎤᏂᏣᏔ ᎤᏂᏁᏉᏤᎢ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏳᏍᏗ ᏓᏂᏟᏂᎬᏁᎲ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏓᏂᏍᏓᏱᏗᏍᎬᎢ, ᎾᏍᎩᏯ [[ᏫᎩᏇᏗᏯ]] ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ.
== ᎪᎯ ᎢᎦ ᎢᏳᏍᏗ (Modernity) ==
ᎪᎯ ᎢᎦ ᎢᏳᏍᏗ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏓᏂᏟᏂᎬᏁᎭ ᏧᏂᏤᎵ ᎦᏓ ᎠᎴ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏓᏂᎦᏘᏯ. ᏗᏂᏲᏟ ᏓᎾᏕᎶᏆᎠ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᏗᎦᏓᏲᏍᏗ ᎬᏗ, ᎠᎴ ᎤᏂᏣᏔ ᏓᏂᏬᏂᏍᎬ ᎢᏳᏩᏓᏍᏗ ᏓᏂᎧᎿᏩᏕᎦ.
== ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᎦᎴᏅᏓ ==
* [[ᏏᏉᏯ]]
* [[ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]
* [[ᎠᎹᏰᏟ]]
== ᏗᏓᏤᎵᏍᎩ ==
[[Category:ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ]]
[[Category:ᎠᎹᏰᏟ]]
[[Category:ᏴᏫ]]
9etjbvr4eowk6f59gwg6q06qmlkpsxg