Wikipedia chrwiki https://chr.wikipedia.org/wiki/%E1%8E%A4%E1%8E%B5%E1%8E%AE%E1%8E%B5%E1%8F%8D%E1%8F%97 MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ 0 848 51603 51479 2026-05-03T16:51:09Z ~2026-26959-82 31722 51603 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | Long name = ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ<ref>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "Tsalagi Anagalisgi."] 2016-02-16.</ref> | Name = ᎠᎺᏰᏟ | ᎦᏓᏘ = Flag of the United States (vertically flipped).svg | Coat of arms = Bombardiro Crocodillo.jpg | Location = USA orthographic.svg | ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎠᎵᏇᏂᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎵᏇᏂ]] | ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᏲᏁᎦ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ]] | ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[ᏩᏏᏂᏓᏂ D.C.]] | ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[ᏙᎾᎵᏗ ᏘᏩᎻ]] (Donald Trump) | ᎠᏕᎳ = [[ᎤᏃᏍᏗ]] }} '''ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ''' ('''ᎠᎹᏰᏟ'''<ref>Feeling 44</ref> ᎠᎴ "ᎠᎺᎢ") ᎤᏴᏢᎢ-ᎠᎺᎵᎦ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏰᎵ-ᎢᏴ ᎠᎳᏍᎦᎶᏗ ᎨᏒ, ᎤᎭ ᎬᏩᏚᏫᏛ 290,000,000 ᎠᏂᎤᏁᎦ. ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ, ᏗᎧᏃᏩᏛᏍᏗ ᏓᏃᏢᏍᎬ, ᎠᎴ [[United States Supreme Court|ᏗᏓᏱᎵᏓᏍᏗ (Judicial)]] ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᎦᏓᏅᏖᎮᎯ ᎨᏒᎢ. [[ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ]] ᎠᎴ [[ᎧᎾᏓ]]. == ᎧᏃᎮᎭ == [[File:Flag of the United States.svg|thumb|ᎠᎹᏰᏟ ᎦᏓᏘ|219x219px]] [[File:Map of USA with state names chr.svg|thumb|50 ᎧᏃᎮᎭ ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ]] ᎯᎠ 50 ᎧᏃᎮᎭ: # [[ᏕᎳᏪᎢ]], ᎥᏍᎩᏱ 7, 1787 # [[ᎤᎩᏓᎵᏱ]], ᎥᏍᎩᏱ 12, 1787 # [[ᎠᏤ ᏨᏏ]], ᎥᏍᎩᏱ 18, 1787 # [[ᏣᏥᏱ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 2, 1788 # [[ᎧᏁᏓᎦᏗ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 9, 1788 # [[ᎺᏌᏧᏎᏗ]] ᎥᏍᎩᏱ 6, 1788 # [[ᎺᎵᏂ]], ᎧᏬᏂ 28, 1788 # [[ᏐᎦᎴᏂ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 23, 1788 # [[ᎠᏤ ᎭᎻᏒ]], [[ᏕᎭᎷᏱ]] 21, 1788 # [[Virginia|ᏩᏥᏂ]], ᏕᎭᎷᏱ 25, 1788 # [[ᏄᏯᎩ]], ᎧᏰᏉᎾ 26, 1788 # [[North Carolina|ᎦᏯᎴᏂ]], [[ᏅᏓᏕᏆ]] 21, 1789 # [[Rhode Island|ᎤᏍᏗ ᏧᎦᏚᏛᎢ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 29, 1790 # [[Vermont|ᏣᏩᎦ]], ᎠᏅᏱ 4, 1791 # [[ᎬᏅᏓᎩ]], ᏕᎭᎷᏱ 1, 1792 # [[ᏔᎾᏏ]], ᏕᎭᎷᏱ 1, 1796 # [[Ohio|ᎣᎭᏲ]], ᎠᏅᏱ 1, 1803 # [[Louisiana|ᎷᏫᏏᎡᎾ]], ᎧᏬᏂ 30, 1812 # [[Indiana|ᎢᏂᏗᏰᎾ]], ᎥᏍᎩᏱ 11, 1816 # [[Mississippi|ᎻᏏᏏᏈ]], ᎥᏍᎩᏱ 10, 1817 # [[Illinois|ᎢᎵᏃᏱ]], ᎥᏍᎩᏱ 3, 1818 # [[Alabama|ᎠᎳᏆᎹ]], ᎥᏍᎩᏱ 14, 1819 # [[Maine|ᎺᏂ]], ᎠᏅᏱ 15, 1820 # [[Missouri|ᏨᎫᎵ]], ᎦᎶᏂ 10, 1821 # [[Arkansas|ᏲᏁᎬ]], ᏕᎭᎷᏱ 15, 1836 # [[ᎻᏏᎦᏂ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 26, 1837 # [[ᏧᎦᎾᏮ]], ᎠᏅᏱ 3, 1845 # [[ᏅᏓᎩ]], ᎥᏍᎩᏱ 29, 1845 # [[Iowa|ᎠᏯᏩ]], ᎥᏍᎩᏱ 28, 1846 # [[Wisconsin|ᏫᏍᎧᏂᏏᏂ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 29, 1848 # [[ᎠᏕᎳᏧᏢᎢ]], [[ᏚᎵᏍᏗ]] 9, 1850 # [[Minnesota|ᎻᏂᏐᏓ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 11, 1858 # [[Oregon|ᎤᏩᎦᏂ]], ᎥᏍᎩᏱ 14, 1859 # [[Kansas|ᏧᏂᎦᏔᏩᏙᏅᏩᏙᏗ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 29, 1861 # [[West Virginia|ᏭᏕᎵᎬ ᏩᏥᏂ]], ᏕᎭᎷᏱ 20, 1863 # [[ᏁᏩᏓ]], ᏚᏂᏂᏗ 31, 1864 # [[Nebraska|ᏎᎷᏱ]], ᎠᏅᏱ 1, 1867 # [[Colorado|ᎧᎶᏩᏓ]], ᎦᎶᏂ 1, 1876 # [[North Dakota|ᏧᏴᏢ ᏓᎧᏓ]], ᏅᏓᏕᏆ 2, 1889 # [[South Dakota|ᏧᎦᎾᏮ ᏓᎧᏓ]], ᏅᏓᏕᏆ 2, 1889 # [[Montana|ᎹᎾᏖᎾ]], ᏅᏓᏕᏆ 8, 1889 # [[ᏩᏏᏂᏓᏂ (ᏍᎦᏚᎩ)|ᏩᏏᏂᏓᏂ]], ᏅᏓᏕᏆ 11, 1889 # [[Idaho|ᎠᏓᎰ]], ᎫᏰᏉᎾ 3, 1890 # [[Wyoming|ᏩᏲᎻ]], ᎧᏰᏉᎾ 10, 1890 # [[Utah|ᏳᏔ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 4, 1896 # [[ᎣᎦᎳᎰᎹ]], ᏅᏓᏕᏆ 16, 1907 # [[ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 6, 1912 # [[Arizona|ᎡᏩᏐᎾ]], ᎥᏍᎩᏱ 14, 1912 # [[Alaska|ᎠᎳᏍᎦ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 3, 1959 # [[ᎭᏩᏱ]], ᎦᎶᏂ 21, 1959<ref>[http://www.50states.com/statehood.htm "Statehood Dates."]''50 ᎧᏃᎮᎭ.''(retrieved 27 ᏚᎵᏍᏗ 2010)</ref><ref>Cherokee Nation Cultural Resource Center Language Services. 2010.</ref> == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|United States of America|ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ}} == ᏫᏓᏎᏄᎢ == * Feeling, Durban. ''ᏣᎳᎩ-ᏲᏁᎦ ᏗᏕᏠᏆᏍᏙᏗ.'' ᏓᎵᏆ, ᎣᎦᎳᎰᎹ: ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ, 1975. {{stub}} [[Category:ᎠᎹᏰᏟ]] [[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]] [[Category:To be checked]] bogxuxzlsx2k22ouomutn3urqb7ss89 51684 51603 2026-05-04T03:15:49Z NguoiDungKhongDinhDanh 20342 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26959-82|~2026-26959-82]] ([[User talk:~2026-26959-82|talk]]) to last revision by [[User:JustARandomEditor123|JustARandomEditor123]] 51479 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | Long name = ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ<ref>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "Tsalagi Anagalisgi."] 2016-02-16.</ref> | Name = ᎠᎺᏰᏟ | ᎦᏓᏘ = Flag of the United States.svg | Coat of arms = Great Seal of the United States (obverse).svg | Location = USA orthographic.svg | ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎠᎵᏇᏂᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎵᏇᏂ]] | ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᏲᏁᎦ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ]] | ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[ᏩᏏᏂᏓᏂ D.C.]] | ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[ᏙᎾᎵᏗ ᏘᏩᎻ]] (Donald Trump) | ᎠᏕᎳ = [[ᎤᏃᏍᏗ]] }} '''ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ''' ('''ᎠᎹᏰᏟ'''<ref>Feeling 44</ref> ᎠᎴ "ᎠᎺᎢ") ᎤᏴᏢᎢ-ᎠᎺᎵᎦ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏰᎵ-ᎢᏴ ᎠᎳᏍᎦᎶᏗ ᎨᏒ, ᎤᎭ ᎬᏩᏚᏫᏛ 290,000,000 ᎠᏂᎤᏁᎦ. ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ, ᏗᎧᏃᏩᏛᏍᏗ ᏓᏃᏢᏍᎬ, ᎠᎴ [[United States Supreme Court|ᏗᏓᏱᎵᏓᏍᏗ (Judicial)]] ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᎦᏓᏅᏖᎮᎯ ᎨᏒᎢ. [[ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ]] ᎠᎴ [[ᎧᎾᏓ]]. == ᎧᏃᎮᎭ == [[File:Flag of the United States.svg|thumb|ᎠᎹᏰᏟ ᎦᏓᏘ|219x219px]] [[File:Map of USA with state names chr.svg|thumb|50 ᎧᏃᎮᎭ ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ]] ᎯᎠ 50 ᎧᏃᎮᎭ: # [[ᏕᎳᏪᎢ]], ᎥᏍᎩᏱ 7, 1787 # [[ᎤᎩᏓᎵᏱ]], ᎥᏍᎩᏱ 12, 1787 # [[ᎠᏤ ᏨᏏ]], ᎥᏍᎩᏱ 18, 1787 # [[ᏣᏥᏱ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 2, 1788 # [[ᎧᏁᏓᎦᏗ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 9, 1788 # [[ᎺᏌᏧᏎᏗ]] ᎥᏍᎩᏱ 6, 1788 # [[ᎺᎵᏂ]], ᎧᏬᏂ 28, 1788 # [[ᏐᎦᎴᏂ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 23, 1788 # [[ᎠᏤ ᎭᎻᏒ]], [[ᏕᎭᎷᏱ]] 21, 1788 # [[Virginia|ᏩᏥᏂ]], ᏕᎭᎷᏱ 25, 1788 # [[ᏄᏯᎩ]], ᎧᏰᏉᎾ 26, 1788 # [[North Carolina|ᎦᏯᎴᏂ]], [[ᏅᏓᏕᏆ]] 21, 1789 # [[Rhode Island|ᎤᏍᏗ ᏧᎦᏚᏛᎢ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 29, 1790 # [[Vermont|ᏣᏩᎦ]], ᎠᏅᏱ 4, 1791 # [[ᎬᏅᏓᎩ]], ᏕᎭᎷᏱ 1, 1792 # [[ᏔᎾᏏ]], ᏕᎭᎷᏱ 1, 1796 # [[Ohio|ᎣᎭᏲ]], ᎠᏅᏱ 1, 1803 # [[Louisiana|ᎷᏫᏏᎡᎾ]], ᎧᏬᏂ 30, 1812 # [[Indiana|ᎢᏂᏗᏰᎾ]], ᎥᏍᎩᏱ 11, 1816 # [[Mississippi|ᎻᏏᏏᏈ]], ᎥᏍᎩᏱ 10, 1817 # [[Illinois|ᎢᎵᏃᏱ]], ᎥᏍᎩᏱ 3, 1818 # [[Alabama|ᎠᎳᏆᎹ]], ᎥᏍᎩᏱ 14, 1819 # [[Maine|ᎺᏂ]], ᎠᏅᏱ 15, 1820 # [[Missouri|ᏨᎫᎵ]], ᎦᎶᏂ 10, 1821 # [[Arkansas|ᏲᏁᎬ]], ᏕᎭᎷᏱ 15, 1836 # [[ᎻᏏᎦᏂ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 26, 1837 # [[ᏧᎦᎾᏮ]], ᎠᏅᏱ 3, 1845 # [[ᏅᏓᎩ]], ᎥᏍᎩᏱ 29, 1845 # [[Iowa|ᎠᏯᏩ]], ᎥᏍᎩᏱ 28, 1846 # [[Wisconsin|ᏫᏍᎧᏂᏏᏂ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 29, 1848 # [[ᎠᏕᎳᏧᏢᎢ]], [[ᏚᎵᏍᏗ]] 9, 1850 # [[Minnesota|ᎻᏂᏐᏓ]], ᎠᏂᏍᎬᏘ 11, 1858 # [[Oregon|ᎤᏩᎦᏂ]], ᎥᏍᎩᏱ 14, 1859 # [[Kansas|ᏧᏂᎦᏔᏩᏙᏅᏩᏙᏗ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 29, 1861 # [[West Virginia|ᏭᏕᎵᎬ ᏩᏥᏂ]], ᏕᎭᎷᏱ 20, 1863 # [[ᏁᏩᏓ]], ᏚᏂᏂᏗ 31, 1864 # [[Nebraska|ᏎᎷᏱ]], ᎠᏅᏱ 1, 1867 # [[Colorado|ᎧᎶᏩᏓ]], ᎦᎶᏂ 1, 1876 # [[North Dakota|ᏧᏴᏢ ᏓᎧᏓ]], ᏅᏓᏕᏆ 2, 1889 # [[South Dakota|ᏧᎦᎾᏮ ᏓᎧᏓ]], ᏅᏓᏕᏆ 2, 1889 # [[Montana|ᎹᎾᏖᎾ]], ᏅᏓᏕᏆ 8, 1889 # [[ᏩᏏᏂᏓᏂ (ᏍᎦᏚᎩ)|ᏩᏏᏂᏓᏂ]], ᏅᏓᏕᏆ 11, 1889 # [[Idaho|ᎠᏓᎰ]], ᎫᏰᏉᎾ 3, 1890 # [[Wyoming|ᏩᏲᎻ]], ᎧᏰᏉᎾ 10, 1890 # [[Utah|ᏳᏔ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 4, 1896 # [[ᎣᎦᎳᎰᎹ]], ᏅᏓᏕᏆ 16, 1907 # [[ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 6, 1912 # [[Arizona|ᎡᏩᏐᎾ]], ᎥᏍᎩᏱ 14, 1912 # [[Alaska|ᎠᎳᏍᎦ]], ᎤᏃᎸᏔᎾ 3, 1959 # [[ᎭᏩᏱ]], ᎦᎶᏂ 21, 1959<ref>[http://www.50states.com/statehood.htm "Statehood Dates."]''50 ᎧᏃᎮᎭ.''(retrieved 27 ᏚᎵᏍᏗ 2010)</ref><ref>Cherokee Nation Cultural Resource Center Language Services. 2010.</ref> == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|United States of America|ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ}} == ᏫᏓᏎᏄᎢ == * Feeling, Durban. ''ᏣᎳᎩ-ᏲᏁᎦ ᏗᏕᏠᏆᏍᏙᏗ.'' ᏓᎵᏆ, ᎣᎦᎳᎰᎹ: ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ, 1975. {{stub}} [[Category:ᎠᎹᏰᏟ]] [[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]] [[Category:To be checked]] divyrxticgms3s29mpd1lxvx0w8nsq6 ᏫᎩᏇᏗᏯ 0 859 51660 51527 2026-05-04T03:11:37Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:KonstantinaG07|KonstantinaG07]] 48872 wikitext text/x-wiki [[File:Wikipedia-logo-v2-chr.png|400px|thumb|right|ᏫᎩᏇᏗᏯ]] ᏫᎩᏇᏗᏯ ([[Wikipedia]]) ᎢᏍ Ꮝ Ꮻ ᎡᏂᏏᎩᎶᏪᏗᏯ ᏌᏘ ᎠᎾᏲᏂ ᎧᏂ ᎡᎩᏍᏫᎶᏩ! ᎢᏂ ᏣᏄᏩᏫ 21 2001 ᏫᎩᏪᏗᏯ ᏩᏍ ᏭᏂᏕᏗ.; ᏏᏍ ᏫᎩᏪᏗᏯ ᏩᏍ ᏭᏂᏕᏗ ᎢᏂ 2004! == ᏕᎴᏖᏗ Ꭳ ᎩᎶᏎᏗ ᏫᎩᏪᏗᏯᏍ == ᏐᎻ ᎣᏫ Ꭴ ᏫᎩᏪᏗᏯᏍ ᏫᏯ ᎩᎶᏎᏗ. ᏏᏍ ᎢᏍ Ꭰ ᎵᏍᏘ ᎣᏫ ᏫᎩᏪᏗᏯᏍ ᏌᏘ ᏫᏯ ᎩᎶᏎᏗ. ᏦᎩᏔ ᎠᏩ ᎾᏩᏂ ᎧᏄᏫ ᏃᏌᏂ ᎷᏫ ᏎᏫᏖᎻᏩ ᎡᎵᏪᏂ ᏏᏧᏩᏂ Ᏹ ᎮᏪᏬ ᎯᏫ ᎼᏚ ᎩᎵᏃᏂ ᎩᏩᎾᏯᎹ ᎣᏌ ᎣᏁᏍ ᎳᎢᎩ ᏏᏪᏩᏯᏂ,; ᏂᏙᎾ,; ᏙᎩ ᏬᎾ ᎠᏂ ᏫᎩᏪᏗᏯ ᏖᏂ ᏫᏯ ᎠᎵᏐ ᎩᎶᏎᏗ Ꭳ ᏪᎼᏪᏗ. Ꮝ ᏫᎩᏪᏗᏯ ᏫᏍ Ꮝ ᎼᏍᏘ ᎠᏘᎩᎴᏍ ᎢᏍ ᎡᏂᎵᏍ ᎠᏂ ᎩᏫ ᎢᏍ Ꮝ ᎣᏂ ᏫᏍ Ꮝ ᎵᏍᏘ ᎠᎽᏂ ᎣᏫ ᎠᏘᎩᎴᏍ. ᏏᏍ ᏫᎩᏪᏗᏯ ᎭᏍ ᎫᏪᏂᏟ 1054 ᎠᏘᎩᎴᏍ! {| class="wikitable" ! [[ᏣᎳᎩ]] ! [[ᎩᎵᏏ]] ! ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ |- | [[ᎠᏩᏁᎡ]] | Avañe'ẽ | Avañe'ẽ |- | [[ᎠᎢᎹᎳ]] | Aymar | Aymar aru |- | [[ᏣᏔ]] | Choctaw | Chahta anumpa |- | [[ᏣᎳᎩ]] | Cherokee | ᏣᎳᎩ |- | [[ᎾᏩᎰ]] | Navajo | Diné bizaad |- | [[ᎡᏍᎩᎼ]] | Inuktitut | Inuktitut/ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ |- | [[ᎢᏄᏈᎠᏈ]] | Inupiatun | Inupiatun/Iñupiaq |- | [[ᎧᎳᏟᏑ]] | Greenlandic | Kalaallisut |- | [[ᎱᏌ]] | Mvskoke | Mvskoke |- | [[ᎾᏩᏟ]] | Nāhutal | Nāhuatlahtōlli |- | [[ᏁᎯᏯᏪᏫᏂ]] | Cree | Nēhiyawēwin/ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ |- | [[ᎨᏧᎠ]] | Runa Simi | Runa simi |- | [[ᏤᏤᎮᏍᏔᎮᏎ]] | Cheyenne | Tsetsêhestâhese |} [[Category:ᏫᎩᏇᏗᏯ| ]] [[Category:To be checked]] 1o45rujxqqv8ekn97zj8guan7ocsopx ᏧᎦᎾᏮ ᎪᎵᎠ 0 914 51677 51500 2026-05-04T03:11:46Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2600:1012:B33C:649:9C34:E448:70D7:A6F1|2600:1012:B33C:649:9C34:E448:70D7:A6F1]] 50245 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | Long name = 대한민국 (大韓民國)<br />''Daehanmin(-)guk'' | Name = ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᎵ ᎪᎴᎠ | ᎦᏓᏘ = Flag of South Korea.svg | Coat of arms = Coat of arms of South Korea.svg | Location = LocationSouthKorea.png | Area = 99646 | Population = 49044790 | Population year = | ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎪᎵᎥ]] | ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[Seoul]] (서울) | ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = Seoul (서울) | ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = Lee Myung-bak | ᎠᏕᎳ = ᏬᏅ }} '''ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᎵ ᎪᎴᎠ''' ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[ᎠᏏᎠ|ᎠᏏᏲᎢ]]. {{Stub}} [[Category:ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]] [[Category:Questionably transliterated titles]] 74a87xbvuy9cbbep1n4262v9nn6di83 ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ 0 1138 51666 51515 2026-05-04T03:11:40Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Rotondus|Rotondus]] 45929 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | Long name = ᏳᎪᏍᎳᏫ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ<ref>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "Tsalagi Anagalisgi."] 2014-07-27.</ref> | Name = ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ | ᎦᏓᏘ = Flag of the Republic of Macedonia.svg | Coat of arms = Coat of arms of the Republic of Macedonia.svg | Location = Europe-Macedonia.svg | ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = | ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[Skopje]] | ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = Skopje | ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[Stevo Pendarovski]] | ᎠᏕᎳ = Dinar }} '''ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ''' ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[ᎡᎶᏆ]]. ᎠᎦᏴᎵ [[ᏳᎪᏍᎳᏈ]]. == ᏫᏓᏎᏄᎢ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Republic of Macedonia}} {{stub}} [[Category:ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ]] [[Category:ᏳᎳᏛ]] [[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]] [[Category:To be checked]] 46hzxki4wqq7tqj9cz5a0ehbk7o72i8 ᏳᎳᏛ 0 1163 51652 51536 2026-05-04T03:11:33Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:119.94.14.68|119.94.14.68]] 48249 wikitext text/x-wiki '''ᏳᎳᏛ''' [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]], ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ [[ᎠᏏᎠ]]. [[File:LocationEurope.png|thumb|250px|ᏳᎳᏛ]] [[File:Europe satellite orthographic.jpg|thumb|350px|ᏗᏟᎶᏍᏔᏄ]] == ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ == <!--Please do not try to invent names. Cite your translations!!! --> ==Ꭰ== * [[ᎠᎵᎻᏂᎠ]]<ref name=ana/> * [[ᎠᏂᏙᎳ]]<ref name=cwy/><ref name=ana/> * [[ᎠᎵᏇᏂᏯ]]<ref name=ana>[https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Cherokee Nation Education Services.'' 2014-07-28.</ref><ref name=cwy>Cherokee Nation Education Services. ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 29 ᎧᏬᏂ 2012.</ref> * [[ᎠᏲᎳᏂ]]<ref name=ana/> * [[ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ]]<ref name=ana/> * [[ᎠᏍᏟᏯ]]<ref name=cwy/><ref name=ana/> * [[ᎠᏏᎵᏆᏌᏂ]]<ref name=ana/> * [[ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎹᎵᎢᏃ]]<ref name=ana/> ==Ꭱ== * [[ᎡᏍᏙᏂᏯ]]<ref name=ana/> ==Ꭲ== * [[ᎢᏔᎵ]]<ref name=ana/> ==Ꭴ== * [[North Macedonia|ᎤᏴᏢ ᎹᏏᏙᏂᎢᎠ]]<ref name=ana/> ==Ꮧ== * [[ᏗᏂᎹᎦ]]<ref name=ana/> ==Ꭶ== * [[ᎦᎸᏥᏱ]]<ref name=ana/><ref name=cldr>Common Locale Data Repository (CLDR) for Cherokee / Tsalagi. 2010.</ref>, [[ᎠᏂᎦᎸᏦ]]<ref name=cwy/> ==Ꭺ== * [[ᎪᎢᎯ]]<ref name=ana/> * [[ᎪᏐᏬ]]<ref name=ana/> ==Ꭼ== * [[ᎬᏃ]]<ref name=ana/> ==Ꮂ== * [[ᎲᏂᎦᎵ]]<ref name=ana/> ==Ꭷ== * [[ᎧᏎᎧᏍᏕᏂ]]<ref name=ana/> * [[ᎧᎶᎡᏏᎠ]]<ref name=ana/> ==Ꮃ== * [[ᎳᏘᏫᎠ]]<ref name=ana/> ==Ꮅ== * [[ᎵᏗᏪᏂᎠ]]<ref name=ana/> * [[ᎵᎦᏗᏂᏍᏓᏂ]]<ref name=ana/> ==Ꮆ== * [[ᎶᎹᏂᏯ]]<ref name=ana/> ==Ꮈ== * [[ᎸᎧᏎᏋᎩ]]<ref name=ana/> ==Ꮉ== * [[ᎹᎵᏔ]]<ref name=ana/> * [[ᎹᎵᏙᏫᎠ]]<ref name=ana/> * [[ᎹᎾᎪ]]<ref name=ana/> ==Ꮌ== * [[ᎼᏂᏔᏁᎦᎶ]]<ref name=ana/> ==Ꮎ== * [[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]]<ref name=ana/> ==Ꮓ== * [[ᏃᏪ]]<ref name=ana/> ==Ꮗ== * [[ᏇᎳᎷᏍ]]<ref name=ana/> * [[ᏇᎵᏥᎥᎻ]]<ref name=ana/> ==Ꮙ== * [[ᏉᎳᏂ]]<ref name=ana/> * [[ᏉᏏᏂᎠ ᎠᎴ ᎲᏤᎪᏫ]]<ref name=ana/> * [[ᏉᏥᎦᎳ]]<ref name=ana/> ==Ꮚ== * [[ᏊᎵᎨᎵᎠ]]<ref name=ana/> ==Ꮝ== * [[ᏍᎶᏩᎩᎠ]]<ref name=ana/> * [[ᏍᎶᏫᏂᎠ]]<ref name=ana/> * [[ᏍᏫᏕᏂ]]<ref name=ana/> * [[ᏍᏫᏍ]]<ref name=ana/> ==Ꮜ== * [[ᏌᎢᏆᏍ]]<ref name=ana/> * [[ᏌᏊ ᎢᏳᎾᎢᏍᏔᏅ ᎤᎬᏫᏳᎯ]]<ref name=ana/> ([[England|ᎩᎵᏏᏲ]]<ref name=cldr/><ref name=cwy/>) ==Ꮢ== * [[ᏒᏈᏯ]]<ref name=ana/> ==Ꮳ== * [[ᏣᎠᏥᎢ]]<ref name=ana/> * [[ᏣᎹᏂ]]<ref name=ana/> ==Ꮴ== * [[ᏤᎩ ᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=ana/> ==Ꮷ== * [[ᏧᏁᏍᏓᎸᎯ]]<ref name=ana/> ==Ꮻ== * [[ᏫᏂᎦᏙᎯ]]<ref name=ana/> ==Ꮺ== * [[ᏪᏗᎧᏂ ᎦᏚᎲ]]<ref name=ana/> ==Ᏺ== * [[ᏲᏂᎢ]]<ref name=cldr/><ref name=ana/> ==Ᏻ== * [[ᏳᎧᎴᏂ]]<ref name=ana/> <!--Please do not try to invent names. Cite your translations!!! --> == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ == {{Commons|Europe|ᏩᎳᏛ}} * [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] * [[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]] [[Category:ᏳᎳᏛ| ]] [[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] [[Category:To be checked]] hgfa5u5wiq1o9eg7ioysrpa3ojdh5sb ᏥᏍᏆ 0 1615 51667 51513 2026-05-04T03:11:41Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 46667 wikitext text/x-wiki ᎯᎸᏍᎩ ᏥᏍᏆ <!-- birds needs editing/translating-- please edit if you can --> [[File:Turkey vulture profile.jpg|thumb|ᏥᏍᏆ]] '''ᏥᏍᏆ''' ᏃᎴ Ꮵ-Ꮝ-Ꮖ-Ꮿ ᎯᎠ ᏥᏍᏆ ᏑᎵ. ᎯᎠ ᎬᎾ ᏑᎵ. {{Tsalagi}} ᎬᎾ ᏑᎵ ᎧᏃᎮᏓ ᎦᏂᏓᏛ,ᎠᏖᎳ ᎤᏁᎦ [''lining that extends from the tip of its wing along the rear of the wing to its body,'' ᏃᎴ ''a head with reddish skin. The'' ᎬᏂᎨ ᏑᎵ ''has a shorter tail, silver splotches near the tips of its wings,'' ᏃᎴ ''a head with grayish skin. Both'' ᎬᏂᎨ ᏑᎵ ᏃᎴ ᎬᎾ ᏑᎵ ᎯᎸᏍᎩ ᏥᏍᏆ ''locate the dead animals or carrion they feed upon by both sight'' ᏃᎴ ''smell. '' ''the great ancestral'' ᏑᎵ ''had agreed to fly over the'' ᎡᎶᎯ ᏃᎴ ''dry the mud with its flapping wings. But when'' ᏑᎵ ''finally got into the Smokies region he was so tired that his flailing wings touched down, creating valleys.'' ᏃᎴ ''as he wearily uplifted his wings,'' ᏑᎵ ''created the mountains.'' ᏑᎵ ''was formerly a handsome'' ᏥᏍᏆ ''with a topknot that ate only freshly killed meat. In one of the stories, the other animals punished'' ᏑᎵ ''for its overbearing pride by tricking it into losing the feathers on its head so that'' ᏑᎵ ''was shamed into eating carrion. In other stories,'' ᏑᎵ ''lost its head feathers in a futile attempt to obtain the first fire.'' ''Because of'' ᏑᎵ ''habit of eating carrion'' ᏃᎴ ''its supposed immunity from diseases, the Cherokees thought that'' ᏑᎵ ''possessed power over contagious diseases'' ᏃᎴ ''regarded it as the doctor among'' ᎯᎸᏍᎩ ᏥᏍᏆ. ᏑᎵ ᎤᎩᏓᏟ ''were placed over doorways in many homes as charms. During epidemics entire carcasses were hung up as preventive measures,'' ᏃᎴ'', at times, its blood was drunk as preventive measure. ''] ᎯᎸᏍᎩ ᏥᏍᏆ {|border="1" |- |bgcolor="LavenderBlush"|'''ᎩᎵᏏ:''' ||bgcolor="LavenderBlush"| '''ᏧᎳᎩ:''' |- |sparrow || [[ᏥᏍᏆᏯ]] |- |chicken hawk || [[ᏔᏬᏗ]] |- |blue jay || [[ᏣᏲᎦ]] |- |wren || [[ᏔᎵᏔᎹ]]<!--per http://cherokeedictionary.net/ --> |- |snowbird || [[ᏚᏗ]] |- |buzzard || [[ᏑᎵ]] |- |dove || [[ᎫᎴ ᎠᎠᏗᏍᎪᎯᎯ]] |- |cardinal || [[ᏙᏧᏩ]] |- |crow || [[ᎪᎦ]] |- |crane || [[ᎦᏄᏥᏔᎵ]] |- |titmouse || [[ᎤᏧᏥ]] |- |turkey || [[ᎨᏯᏔᎯ ᎬᎾ]] |- |eagle || [[ᎤᏬᎭᎵ]] |- |chickadee || [[ᏥᎩᎵᎵ]] |- |duck || [[ᎧᏬᏄ]] |- |goose || ᏌᏌ |- |swan || [[ᏍᎨᏆ]] |- |screech owl || [[ᏩᎱᎱ]] |- |horned owl || [[ᎤᎫᎫ]] |- |peacock || [[ᎬᎾ ᏔᎤᏆᏙᏟ]] |- |partridge || [[ᎫᏇ]] |- |pheasant || ᏛᏗᏍᏗ |- |quail || [[ᎫᏇ]] |- |cardinal / redbird || [[ᏙᏧᏩ]] |- |robin || [[ᏥᏍᏉᏉ]] |- |hummingbird || [[ᏩᎴᎳ]] |- |bird clan || [[ᎠᏂᏥᏍᏆ]] |- |} [https://web.archive.org/web/20090822020318/http://www.manataka.org/page122.html ] * [[ᎯᎸᏍᎩ ᏥᏍᏆ]] {{stub}} [[Category:ᏥᏍᏆ]] [[Category:To be checked]] 7t297mz3zhlxssacpolqtidy5v0x73h ᎨᏥᎧᎲᏓ ᎠᏁᎬᎢ 0 1639 51623 51589 2026-05-04T03:11:17Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:LNTG|LNTG]] 51441 wikitext text/x-wiki '''ᎨᏥᎧᎲᏓ ᎠᏁᎬᎢ''' - ᏓᎾᏓᏍᎧᎩ [[Image:TrailofTearsMemorial.jpg|thumb|ᎪᎯ ᏂᎦᏛᎢ ᎾᎾᎢ ᎯᎠ [[New Echota Historic Site|ᎢᏤ ᎡᏦᏔ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᏄᏍᏗᏓᏅ]] ᎠᏥᎸᏉᏗ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎤᏲᎱᏒ ᏀᎾ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᏗᎦᏌᏬᏍᏗ.]] ᎯᎠ '''ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ''' ᏩᏎᎯᎰᎢ ᎢᎪᎯᏓ ᎨᎴᎮᎯᏒ ᎦᎷᏨ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1838 ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ]] [[ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ]] ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎢᎪᎯᏓ [[ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ]], ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ 4,000 ᏣᎳᎩ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]], ᎯᎠ ᏂᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᎨᏒᎢ ᎤᏯᏅᎲ ''Nunna daul Isunyi''—"ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᎭᏢᏃ ᎢᏧᎳ ᎠᏠᏯᏍᏗ." ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎯᎠ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎤᏩᏌᏙᏱ ᎤᎾᏂᎩᏍᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ [[ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ]] ᏓᏁᎸᏔᏅ ᎯᎠ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ, ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎯᎠ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᎧᏁᏣ "ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ" ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏊ ᏂᎦᎵᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ ᎤᏠᏱ ᏂᏕᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎾᎥᎢ ᏐᎢ ᎠᏴᏫᏯ ᏴᏫ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᏄᎾᏛᏅ ᎯᎠ "[[ᎯᏍᎩ ᎤᎾᏓᏅᏘᏌᏅ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ]]" ᎯᎠ [[ᎠᏂᎧᏫᏔ]], [[Choctaw]], [[Seminole]], [[Chickasaw]] ᎠᎴ ᏣᎳᎩ . ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᏄᎵᏍᏔᏅᎩ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎯᎠ [[Treaty of New Echota|ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ]], ᏓᏓᏁᏤᎸ ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᎾᎵᏍᏕᎸᏙᏗ ᎯᎠ [[Indian Removal Act|ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᎯ]] 1830, ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎦᏁᏟᏴᏓ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎧᎸᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏗᎦᏙᎯ ᏭᏕᎵᎬ ᎯᎠ [[Mississippi River|ᎻᏏᏏᏈ ᎤᏪᏴ]], ᎠᎴ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎥᏝ ᏗᏓᏂᎸᎢᏍᏗ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏧᏓᎩᏴᎲ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏓᏓᏘᏂᏒ ᎠᎴ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ. ᎡᏍᎦᏗᏢ, ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎾᎥᎢ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ]] [[ᎤᏬᏢᏗ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ]], ᎦᎪ ᎠᏓᏅᏒ ᏂᎬᎾᏛ ᎠᏰᎵ ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ ᎦᏌᏆᎸ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎬᏩᏚᏫᏛ 17,000 ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ ᎤᏓᎷᎸ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎠᏓᏅᏒ ᎢᎪᎯᏓ ᏭᏕᎵᎬ. ᎤᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅᎩ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎥᏳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ. ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎠᎴᏅᏘᏍᎬ ᎤᏓᏂᏝᏅ, ᎯᎠ Ꭴ. ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ ᏚᎾᏁᎶᏅ ᏩᏎᎸᎯ ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ ᎤᏍᏆᎸᎡᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ ᎤᏩᏌᏊ, ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎩᏍᎬᎢ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᎤᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎬ ᎤᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᎤᎾᏂᎩᏍᏗ. == ᏣᏥᏱ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ == ᎯᎠ ᎤᎵᏍᏓᎯᎨ ᎠᏒᎾᏍᏗᏱ ᎾᏂᎥ ᏴᏫ ᎯᎠ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ ᎢᎬᏱ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ 19th ᏍᎪᎯᏧᏈ ᏧᏕᏘᏴᏗ ᎪᏢᏅᎯ ᏄᎵᏂᎬᎬ ᎬᏙᏗ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎤᏂᎷᏨ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏟᎶᏛ ᎬᎪᏛ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎧᏃᎮᎭ. ᏀᎢᏳᎢ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏚᎳᏗ ᎤᎾᏤᎵᏛ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎠᏴᏫᏯ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏍᏓᏅᏅ, ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏚᎳᏗ ᎦᎷᏨ ᎠᎴ ᎨᏥᏅᏏᏓ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏤᎵᏛ ᎤᏠᏱ. ᎬᏙᏗ ᎯᎠ [[ᏧᏠᎯᏍᏗ 1802]], ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ [[ᏣᏥᏱ]] ᏗᏲᎯᏍᏗ ᎢᎪᎯᏓ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ Ꮝ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎦᏙᎯ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᎾᏗᏍᎩ (ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎭ [[Alabama]] ᎠᎴ [[ᎻᏏᏏᏈ ]]). ᎦᏁᏟᏴᏍᏗ, ᎯᎠ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏚᏯᏍᏔᏅ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎾᏛᏁᎲ ᎠᏓᏁᏗ ᎦᎷᏨ ᎾᏍᎩ ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᏣᏥᏱ, ᎯᎠ ᎢᏴ ᎠᎾᏓᏁᎲ ᏣᏥᏱ ᎠᎨᏔᏗᏍᏗ ᏂᎦᏛ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᏂᏗᏢ Ꮝ ᎠᏟᎶᏛ ᎬᎪᏛ. ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ, ᎾᏍᎩ ᎤᏤᎵ ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᎦᏙᎯ ᎫᏢᎥᏍᎬ ᎯᎠ ᎠᏍᏓᏅᏅ ᏣᏥᏱ, [[ᏔᎾᏏ]], [[ᎤᏴᏢ ᏗᎧᏃᎩᏛ]], ᎠᎴ Alabama, ᎠᏓᏱᎸ ᎠᏓᏅᏍᏗ. ᎤᏅᏌ ᎪᏢᏅ ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825 ᎾᎾᎢ [[ᎢᏤ ᎡᏦᏔ]] (ᎾᎥᏂᎨ ᎡᏙᎠ-ᎢᎦ [[Calhoun, ᏣᏥᏱ]]). ᎤᏗᏗᏢᎢᎨᏍᏙᏗ, ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[John Ross (ᎤᎬᏫᏳᎯ ᏣᎳᎩ)|ᏣᏂ Ross]] ᎠᎴ [[Major Ridge|ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ]], ᎯᎠ ᎦᏬᏂᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ, ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏠᏯᏍᏔᏅᎯ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎦᎫᏍᏛᏗ ᏀᎾ [[ᎫᏰᏉᏂ 26]], [[1827]], [[ᎧᏁᎢᏍᏗ]] ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᏋ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎠᎴ ᎤᎾᏤᎵᏛ ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. == ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ ᎠᎴ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᏕᎦᎸᏛ ᎧᏁᏌᎢ == [[Image:Chief John Ross.jpg|thumb|ᎤᎬᏫᏳᎯ ᏣᏂ Ross]] ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏄᎵᏂᎬᎬ ᎠᏰᎵ ᏣᏥᏱ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎨᏒᎩ ᎠᏲᎸᎯ ᎤᎵᏍᏛ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᏭᎵᏍᎨᏗᏴ ᎾᎥᏂᎨ [[Dahlonega, ᏣᏥᏱ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ 1829, ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᏣᏥᏱ ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ]], ᎪᎷᏩᏛᏗ [[ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ ᎬᏅᎢᏍᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ Ꭴ.. ᎧᏃᎮᏍᎩ. ᎤᏚᎩ ᎤᏩᎯ ᎠᏕᎸ ᏓᎶᏂᎨ speculators ᎤᎴᏅᎲ ᎠᏓᏕᏯᏙᏗ ᏀᎾ ᏣᎳᎩ ᏗᎦᏙᎯ, ᎠᎴ ᎤᎵᏂᎬᎬ ᎤᎴᏅᎲ ᎠᎩᎶᎯᏍᏗ ᏀᎾ ᎯᎠ ᏣᏥᏱ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎧᎵᏐᏗ ᎯᎠ ᏗᏚᏯᏍᏓᏁᎸ ᎯᎠ ᏧᏠᎯᏍᏗ 1802. ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᏣᏥᏱ ᎤᏓᏅᏒ ᎧᏁᏉᏍᏗ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏧᏂᎧᎿᏩᏛᏍᏗ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1830, ᎯᎠ ᎢᏳᏍᏗ ᏯᏛᎿ ᎤᏪᏅᏒ ᎢᎪᎯᏓ [[Supreme Court of the United States|Ꭴ.. ᏭᏔᏅᎢ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ]]. ᎭᏫᎾᏗᏢ ''[[Cherokee Nation v. ᏣᏥᏱ|ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ v. ᏣᏥᏱ]]'' (1831), ᎯᎠ [[John Marshall|Marshall ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ]] ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏙᏗ Ꮎ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎠᎴ ᏭᎶᏒᏍᏛ ᎤᏴᏜ "ᎢᏅ ᏕᎨᏒ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ," ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ "ᏄᏍᏛ ᎤᏪᏅᏒ, ᎦᏛᎢ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ" ᎠᎴ ᎯᎠ ᎦᏚ ᏗᏄᏬ ᎾᏍᎩ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎤᎶᏒᎩ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎯᎠ Court's ᎠᎴᏅᏗᏍᎬ ᏓᎳᏏᏛ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏍᏓᏩᏗᏒ ᎦᏚ ᏗᏄᏬ,''[[Worcester v. State of ᏣᏥᏱ|Worcester v. ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏣᏥᏱ]]'' (1832), ᎯᎠ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏙᏗ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᏛᏗ, ᏚᏂᏴᏒ Ꮎ ᏣᏥᏱ ᏰᎵᏇ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎧᏁᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᏗ ᏧᏂᎧᎿᏩᏛᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᏀᎾ ᎨᏒ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎯᎠ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ (ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ) ᎠᏰᎲ ᏓᎳᏏᏛ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏴᏫᏯ ᏂᏚᎾᏛᏁᎵᏙᎸ. ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᏣᏥᏱ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎤᏕᏯᏙᏗ ᎦᎾᏄᎪᎢᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᎸᏛ ᎧᏁᏌᎢ, ᎠᎴ ᎠᏓᎦᏎᏍᏙᏗ ᏂᎨᏒᎾ ᎯᎠ ᏭᏔᏅᎢ Court's ᏧᏚᎪᏔᏅ. ᎯᎠ ᎠᏚᏓᎸᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎠᏠᏗ ᎬᏙᏗ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[Andrew Jackson|ᎤᏬᏢᏗ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ]], ᎦᎪ ᎤᎭ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏓᏁᏁᎤᎸᏗ ᎯᎠ ᏭᏔᏅᎢ ᏧᎾᏓᏱᎵᏓᏍᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎤᏂᏁᏨ: "ᏣᏂ Marshall ᎤᎭ ᎪᏢᏅᎯ ᎤᏤᎵ ᏧᏚᎪᏔᏅ; ᎾᏊ ᎤᎵᏍᎪᎸᏔᏅ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎾᏍᎩ!" ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᏄᏓᎷᎸᎾ ᎥᏝ ᏄᏪᏒᎩ ᎪᎯ, ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏂᎧᎵ ᎾᏛᏁᎸ ᎢᎪᎯᏓ ᏗᎳᏏᏙᏗ ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᎠᏰᎲ Ꮭ ᎤᏚᎳᏗ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎤᎳᏂᎬᎬ ᎯᎠ ᎬᎾᏕᎾ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏣᏥᏱ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏳᎳ ᎤᏦᎠᏎᏗ ᎬᏙᏗ [[states' rights|ᎧᏃᎮᎭ' ᏂᏚᏳᎪᏛ]] ᎠᏯᏙᎯᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᏓᎪᏍᎬ ᎯᎠ [[nullification crisis|ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ ᏄᏍᏗᏓᏅ]]. ᎬᏙᏗ ᎯᎠ [[Indian Removal Act|ᎠᏴᏫᏯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎢᏯᏛᏁᎯ]] 1830, ᎯᎠ [[United States Congress|Ꭴ.. ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ]] ᎠᏰᎲ ᎠᏓᏁᎸ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᏓᎳᏏᏛ ᏗᏓᏁᏤᏗ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᏓᏁᏗ, ᎦᏁᏟᏴᏍᏗ ᎠᏴᏫᏯ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎧᎸᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙᎯ ᏭᏕᎵᎬ ᎯᎠ ᎻᏏᏏᏈ ᎤᏪᏴ. ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᎬᏔᏅᎯ ᎯᎠ ᎠᏗᏒᏍᏗ ᎬᏙᏗ ᏣᏥᏱ ᏩᏗᏱ ᎤᎳᏂᎬᎬ ᏀᎾ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ.<ref>ᏗᎵᎪᏔᏅᎯ ᎠᏯ p. 257, Prucha p. 212.</ref> == ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎠᎴ ᎠᎵᏖᎸᏗ == [[Image:Major ridge.jpg|thumb|left|ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ]] ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎦᏩᏒᎬ [[U.S. presidential election, 1832|ᏗᏙᎩᏯᏛ ᎤᏬᏢᏗ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ 1832, ᎢᎦᏛ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ strident ᏣᎳᎩ ᏗᏓᎦᏘᎴᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎤᎴᏅᎲ ᎠᏓᏅᏖᏍᎬ ᎤᎾᏤᎵ ᏀᎾ ᎠᏂᏙᎬ. ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎾᎥᎢ [[Major Ridge|ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ]], ᎤᏤᎵ ᎤᏪᏥ [[John Ridge|ᏣᏂ ᏣᎴᎩ]], ᎠᎴ ᎤᏓᏚᏥᏴ [[Elias Boudinot (Cherokee)|ᎤᏁᎳᏅᎯ Boudinot]] ᎠᎴ [[ᏕᎦᏔᎦ]], ᎤᏅᏌ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᏓᎪᏍᎬ ᎯᎠ "ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ", ᎠᎴ ᎯᎠ "ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ". ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᎤᏬᎯᏳᏅ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎣᎯᏍᏗ ᎤᏁᏉᏨ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎩᏍᏗᏱ ᎠᏑᏰᏍᏔᏅ ᏓᏓᎴᏂᏍᎬ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ Ꭴ.. ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎤᏓᎷᎸ ᎤᏁᎬ ᎦᏁᎳ, ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ, ᎠᎴ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎢᏳᏍᏗ ᏱᏓᏛᎿ ᎡᏍᎦ ᎢᏴ. ᏣᏂ ᏣᎴᎩ ᎤᎴᏅᎲ ᎠᏥᏁᏤᎸ ᎦᏬᏂᏍᎪ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎣᏂᏱᏳ 1820s. ᏀᎢᏳ ᏯᏛᎿ, ᎢᎬᏱ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ, ᎠᎦᏲᎳᏗᏍᏗ ᏣᏥᏱ [[Georgia Land Lottery|ᎤᎴᏅᎲ ᏚᏂᏴᏒ ᎤᏝᏅᏓᏕᎲ]] ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏯᏔᏍᏗ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᎦᏙᎯ ᏄᎾᏛᏅ ᎤᏁᎬ ᏣᏥᏱ. ᏱᏂᎬᏛᎾ, ᏧᏓᎩᏴᎲ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ [[John Ross (Cherokee chief)|ᏣᏂ Ross]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏂᎪᏗᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ ᏂᎦᏰᏙᎲᏊ ᏄᎵᏂᎬᎬ ᏚᎦᏘᎸᏒ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᏗᏟᎶᏍᏔᏅ ᎤᎴᏅᎲ: ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross ᎠᏎᎯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏗᏙᎩᏯᏛ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1832, ᎯᎠ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᏓᏄᎪᏫᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎴᎩ, ᎠᎴ ᎨᎳ ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏓᎯᏍᏗ. ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎦᏬᎯᎵᏴᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎾᏤᎵ ᎣᏤᎵ ᏗᏂᎳᏫᎩ, ᎾᏓᏛᏁᎲ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎤᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ. ᎪᎯ ᏗᏍᏡᏴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏀᎢ ᏔᎵ ᏚᎾᏓᏡᎬ: ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏣᎳᎩ, ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ; ᎠᎴ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏚᎾᏓᏡᎬ, ᎦᎪ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᎠᏓᏙᎵᏍᏗ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎫᏫᏍᎫᏫ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎭᏫᎾᏗᏢ 1835, ᏤᎩ ᎤᏪᏥ ᎠᏑᏰᏛ ᎠᏥᎸᏉᏗ [[John F. Schermerhorn|ᏣᏂ F. Schermerhorn]] ᏥᏄᏍᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎧᎻᏏᏂ. ᎯᎠ Ꭴ.. ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᎠᎫᏴᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ 4.5 ᎢᏳᏆᏗᏅᏓ ᎤᏂᏃᏍᏓ (ᏄᎾᏛᏅ ᏐᎢ ᏗᏓᏁᏤᏗ) ᎠᎲᏍᏗ ᎤᏅᏌ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᏓᎴᏂᏍᎬ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏚᏂᏃᏗ]] 1835 ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᏂᎳᏫᎩ. ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross, ᎠᏁᎶᏗᏍᎩ ᎠᏒᏢᎢ ᎯᎠ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎤᏤᎵ ᏄᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ, ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ ᏬᏏᏓᏂ ᎬᏙᏗ ᏣᏂ ᏣᎴᎩ ᎠᏍᏚᎢᏛ ᎢᏤ ᏄᏍᏛ ᏚᎾᎵᏃᎮᎸ, ᎠᎴ ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ ᎤᎦᏔᎲᏒ ᎤᏣᏘᎾ ᎠᎴ ᎤᏃᎮᎴᎢ ᎾᏛᏁᎲ Schermerhorn. ᏀᎢᏳ ᏯᏛᎿ, Schermerhorn ᎤᎾᏙᏢᏅᎯ ᏗᏠᎯᏍᏗᏱ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᎤᏬᏢᏗ-ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᏁᎳ ᎾᎾᎢ [[New Echota|ᎢᏤ ᎡᏦᏔ]], [[ᏣᏥᏱ]]. ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎯᏍᎩ ᏍᎪᎯᏧᏈ ᏣᎳᎩ (ᏄᏍᏛ ᏕᎫᎪᏗᏍᎬ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏯᎦᏴᎵ) ᎦᏬᎯᎵᏴᏍᏗ ᎢᎪᎯᏓ ᎠᏓᏯᏅᏙᏗ, ᎠᎴ, ᏀᎾ [[December 30|ᎥᏍᎩᏱ 30]], [[1835]], ᏔᎳᏍᎪᎯ-ᏌᏊ proponents ᏣᎳᎩ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ, ᏄᎾᏛᏅ ᎠᏂ ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ ᎠᎴ ᎤᏁᎳᏅᎯ Boudinot, ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎠᎴ ᎠᎦᏍᎦᏂ "X" ᏚᏙᏪᎸᎢ ᏀᎾ ᎯᎠ [[Treaty of New Echota|ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ]]. ᏣᏂ ᏣᎴᎩ ᎠᎴ ᎦᏙᎬ Watie ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏲᎸᎯ ᏬᏏᏓᏂ. ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross, ᏥᏄᏍᏗ ᎤᏚᎩ ᎤᏩᏒ, ᎤᏓᏱᎸ. ᎯᎠ ᎪᏪᎶᏗ ᎾᎾᎢ ᎨᏒᎩ ᎤᏄᎸᎲᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏗᎧᎿᏩᏛᏍᏗ ᎤᏜᏅᏛ ᏗᎦᏃᎸᏗᏍᎬ ᎾᎥᎢ ᏣᏂ ᏣᎴᎩ (ᎤᎶᏒᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1829) ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎠᏰᎲ ᎪᏢᏅᎯ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏅᏨ ᎪᏪᎶᏗ ᎤᏣᏘᎾ ᏣᎳᎩ ᏗᎦᏙᎯ, ᎯᎠ ᎣᏍᏛᏗᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ. ᏭᎶᏒᏍᏛ ᎤᏴᏜ ᏏᏴᏫ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᏬᏪᎳᏅᎩ ᎯᎠ ᎪᏪᎵᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᎯ. ᎪᎯ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎤᏓᏁᎸ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᏂᎦᏛ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᏙᎯ ᎧᎸᎬ ᎯᎠ [[Mississippi River|ᎻᏏᏏᏈ ᎤᏪᏴ]]. ᎠᏓᎵᏍᎦᎾᏁᏗ ᎯᎠ ᏗᎦᏘᎸᏍᏗ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏣᎳᎩ ᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᎴ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross Ꮎ ᎯᎠ ᎪᏪᎵᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᎯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᎶᏄᎮᏛ, ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᏍᏓᏱᏓᏍᏗ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᏀᎾ [[May 23|ᎠᎾᏍᎬᏘ 23]], [[1836]], ᎾᎥᎢ ᎣᏍᏛ ᏌᏊ ᎠᏓᏑᏰᏍᎬ. ᎤᎪᏗᏗ ᏣᎳᎩ (ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ) ᎠᎦᏍᎦᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬ ᎾᏊ ᎨᏒ, ᎠᏕᎳᏗᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᎦᏳᎳ ᎤᎾᏂᎩᏍᏗ. ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎵᏍᏛ 1836, ᎦᏬᎯᏣᎯ 6,000 ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎲ ᎤᏓᏅᏒ ᎢᎪᎯᏓ ᏭᏕᎵᎬ. ᎦᏬᎯᏣᎯ 16,000 ᏂᎦᏰᏙᎲᏊ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᎦᎾᏭ, ᏱᏂᎬᏛᎾ; ᎯᎠ ᏓᏓᎴᏂᏍᎬ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎤᏓᏁᎸ ᎠᏂ ᏔᎵ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎠᏓᏅᏍᏗ. == ᎨᎴᎮᎯᏒ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ == [[Image:Trail of tears map NPS.jpg|thumb|500px|ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᏲᏝᏗᏍᏗ]] ᎯᎠ ᏗᎦᏘᎸᏍᏗ ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ ᎤᎵᏱᎸᏛ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᎹ ᎦᏄᎪᎬ 1838, ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross ᎤᏓᏁᎸᎩ ᎪᏪᎵ ᎠᏔᏲᎯᎯ ᎬᏙᏗ ᎦᏬᎯᏣᎯ 15,000 ᏣᎳᎩ ᏚᏙᎥ ᎪᏪᎸ, ᎠᏓᏛᏛᎲᏍᎬ ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏰᎵ ᏄᎵᏂᎬᎬᎾ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ. ᎤᎪᏗᏗ ᎤᏁᎬ ᏴᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎦᎶᏒᏍᏔᏅ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᏝᏏᏛ ᎦᏅᏍᎨᏂ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎠᎴ ᎤᏯᏅᎲ ᏀᎾ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏓᏅᏍᏗ. ᎤᏤᎵᏛ, ᏀᎾ [[April 23|ᎫᏬᏂ 23]], [[1838]], [[Ralph Waldo Emerson]] ᎤᏬᏪᎳᏅ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ Jackson's ᎠᏍᏆᏗᏍᏗ, ᎤᎬᏫᏳᎯ [[Martin Van Buren|ᏡᏡ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ Buren]], ᎦᏂᎳᏗᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᎵᏖᎸᏗ "ᎾᏍᎩ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎦᎶᏒᏍᏔᏅ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ." <ref>[https://web.archive.org/web/20080524061215/http://www.rwe.org/comm/index.php?option=com_content&task=view&id=79&Itemid=252 Letter to President Van Buren], [[Ralph Waldo Emerson]], 1838-04-23</ref> ᎡᏍᎦᏗᏢ, ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ [[May 23|ᎠᎾᏍᎬᏘ 23]], [[1838]], ᎤᏲᎱᏒ ᎠᏍᏓᏅᏅ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏩᏒ ᎤᏓᏅᏖᏓ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎤᎾᏄᎪᎢᏍᏗ, ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ Buren ᏓᏥᏲᎯᏎᎸ ᏂᎦᎥ [[Winfield Scott|ᎠᏓᏠᎯᏍᏗ ᏠᎨᏏ Scott]] ᎠᏍᎪᎵ ᎯᎠ ᎤᎳᏂᎬᎬ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎠᏥᏰᎶᎲ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎷᏨᎩ ᎾᎾᎢ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ ᏀᎾ [[May 17|ᎠᎾᏍᎬᏘ 17]], [[1838]], ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏁᏤᏗ ᎬᏩᏚᏫᏛ 7,000 ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ. ᎤᏅᏌ ᎤᎴᏅᎲ ᎦᏌᏆᎸ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᏣᎳᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᏥᏱ ᏀᎾ [[ᎠᎾᏍᎬᏘ 26]] [[1838]]; ᏍᎪᎯ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᎦ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ, ᎠᏥᏰᎶᎲ ᎤᎴᏅᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏖᎾᏏ, ᎤᏴᏢ ᏗᎧᏃᎩᏛ , ᎠᎴ Alabama. ᎬᏩᏚᏫᏛ 17,000 ᎦᏟᏐᏗᎩ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗᏇ 2,000 ᎬᎿᎨ [[slavery in the United States|ᏗᎨᏥᎾᏝᎢ]] ᎤᏤᎵ ᎨᏒ ᎾᎥᎢ ᎤᏪᎿᎢ Cherokees—were ᎠᎲᏓ ᎾᎾᎢ ᎦᎶᏇ ᎪᏍᏓᏱ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎤᎾᏤᎵ ᏚᏁᏅᏒ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᏦᎢ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏳᎾᏙᏓᏆᏍᏗ ᎠᎴ ᎦᏟᏌᏅ ᎢᏧᎳ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ, ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎯᎠ ᏧᎾᏄᏬ ᏀᎾ ᎤᎾᏤᎵ ᎦᏐᎯ. ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ ᏀᎢᏳᎢ ᏭᏚᏓᏲᎯᏎᎸ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᏗᎪᏍᏓᏱ ᎾᎾᎢ Ross's ᎦᏙᎯ ᎦᎷᎬ ([[Chattanooga, Tennessee|Chattanooga, ᏖᎾᏏ]]) ᎠᎴ Gunter's ᎦᏙᎯ ᎦᎷᎬ ([[Guntersville, Alabama]]) ᏀᎾ ᎯᎠ [[Tennessee River|ᏖᎾᏏ ᎤᏪᏴ]], ᎠᎴ ᎾᎾᎢ [[Fort Cass|ᏗᏐᏴ Cass]] ([[Charleston, Tennessee|ᏣᎵ ᎢᏯᏛᏂ, ᏖᎾᏏ]]) ᎾᎥᏂᎨ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏀᎾ ᎯᎠ [[Hiwassee River|Hiwassee ᎤᏪᏴ]] ([[Calhoun, Tennessee|Calhoun, ᏖᎾᏏ]]). ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏀᎾᎢ, ᎤᏅᏌ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏅᏒ ᎢᎪᎯᏓ [[Indian Territory|ᎠᏴᏫᏯ ᏀᎾ ᎨᏒ]], ᎾᏍᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎠᏁᏙᎵᏙᎲ ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏍᏛᎢ ᎠᎴ ᎾᎥᎢ ᎢᎦᏛ ᎤᎾᏓᏟᏌᏅ ᏐᏈᎵ, ᏓᏆᎴᎷ, ᎠᎴ ᏥᏳ, ᏀᎾ ᎢᏴᎢ ᏴᏩᏚᏫᏛ 1,200 ᎢᏳᏟᎶᏛ (1,900 km) ᎨᎳᏛᏍᏗ ᏌᏊ ᎯᎠ ᏦᎢ ᎠᏲᏝᏗᏍᏗ. ᎯᎠ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ ᎨᏒᎩ ᎤᏢᎢᏍᏗᏍᎬ ᎾᎥᎢ [[ᏗᏓᏲᎯᏍᏗ]] ᎠᎴ ᏐᎢ ᎠᏓᏂᎶᎯᏍᏗ, ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ. ᎤᎶᏐᏅ ᏦᎢ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ ᎠᏰᎲ ᏭᏪᏙᎢ ᎠᏓᏅᏒ ᏀᎾ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ, ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎵ ᎠᏔᏲᎯᎯ ᏂᎦᎥ Scott ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎪᎯᏗᏍᏗ [[ᎢᏳᏩᎪᏗ]] ᎤᏁᏌᏴᏟ ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎪᏢᏅᎯ ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ ᎦᏲᎵᎨ ᎦᏂᏰᎩ. ᎪᎯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎵᏍᎪᎸᏔᏅ; ᏀᎢᏳ ᏯᏛᎿ ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross, ᏭᎵᏍᏆᏛ ᏗᏓᏂᎸᎢᏍᏗ ᎠᏥᏎᎪᎩᏛ, ᎤᏓᏅᏖᎸ ᎤᎭ ᎯᎠ ᏩᎵᏃᎯᏯᏍᎬ ᎯᎠ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ ᎤᎦᏔᎲᏒ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ ᎢᎪᎯᏓ ᎤᏂᎬᏫᏳᏌᏕᎬ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᏂᎳᏫᎩ. ᎾᏍᎩ ᎤᏁᎳᎩ ᏀᎾᎢ ᎨᏒᎩ ᎢᎦᏛ ᏧᏂᎦᏘᎴᏛ ᎭᏫᏂᏗᏢ ᎯᎠ Ꭴ.. ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎢᎬᏂᏏᏍᎩ ᎯᎠ ᏗᎦᏟᏌᏅᎯ ᏓᎬᏩᎶᏛ, ᏂᎦᎥ Scott ᏗᎫᎪᏔᏅ ᏓᏓᏁᏤᎸ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᎲᏍᎬ ᎯᎠ ᏂᎦᏰᏙᎲ 11,000 ᏣᎳᎩ ᎤᎬᏫᏳᎯ Ross. ᎯᎠ ᏣᎳᎩ-ᎢᏚᏳᎪᏛ [[ᎠᎾᏱᎵᏒ]] ᎤᎴᏅᎲ ᏀᎾ [[August 28|ᎦᎶᏂ 28]], [[1838]], ᎠᎴ ᎤᏠᏯᏍᏛᎩ ᏦᎦᏚ ᏚᎾᏓᏟᏌᎲ ᎬᏙᏗ ᎢᎦᏘᎭ ᎢᎬᏁᎸ 1,000 ᏴᏫ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ. ᎾᏍᎩ ᎤᏁᎳᎩ ᎪᎯ ᎠᏓᏁᎳᏅᎯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎪᏢᎯᏐᏗ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎤᏃᏝᎩ, ᎥᏳᎩ ᏙᎢ ᎤᎩᏒᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᎠᎴᏂᏙᎠ. ᎯᎠ ᏎᏍᏗ ᏴᏫ ᎦᎪ ᎤᏲᎱᏒ ᏥᏄᏍᏗ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᎤᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ. ᏴᏩᏁᎬ ᎦᎾᎦᏘ ᎠᎴ ᎧᏃᎮᏛ ᎨᏥᏅᏏᏓ [[Elizur Butler|Elizur ᎠᏍᎦᏯ ᎦᎵᏦᏕ ᎠᏥᎾᏝᎢ]], ᎦᎪ ᎪᏢᏅᎯ ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ ᎬᏙᏗ ᏌᏊ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ, ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ 2,000 ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᎴᏫᏍᏙᏗ ᎠᎴ 2,000 ᏀᎾ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ; ᎤᏤᎵ ᏂᎦᏛ ᎦᏟᏌᏅ 4,000 ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ ᎤᎾᎵᏃᎯᏴᎯ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᎦᏁᎳ ᎠᏎᏍᏙ. ᏗᏕᎶᏆᏍᎩ [[Demography|ᎢᎬᎾᏗ ᎠᏨᏍᏛ]] ᎠᎦᏎᏍᏙᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1973 ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ 2,000 ᏂᎦᏛ ᎦᏟᏌᏅ ᎠᏲᎱᎯᏍᏗ; ᏄᏓᎴ, ᎭᏫᎾᏗᏢ 1984, ᎠᏍᏆᏛ Ꮎ ᏂᎦᏛ ᎦᏟᏌᏅ 8,000 ᏴᏫ ᎤᏲᎱᏒ.<ref>Prucha p. 241n58</ref><ref>Ehle pp. 390-92</ref><ref>Russel ᏧᏣᏲᏍᏗ ᎢᏯᏛᏂ, "Demography ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ" ᎭᏫᎾᏗᏢ Anderson, pp. 75-93.</ref> ᏀᎢᏳᎨᏒ ᎯᎠ ᎥᎢᏒᎢ, ᏗᏤᎢ Ꮎ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎧᏃᎩᏍᏗ ''[[Amazing Grace|ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎠᏓᏙᎵᏍᏗ]]'', ᎬᏗᏍᎬᎢ Ꮝ ᎠᏓᎵᎦᎵᏍᏗᏍᎩ ᎪᏢᎯᏐᏗ morale. ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎸᎯ ᏧᎾᏁᎸᏗ ᏗᎧᏃᎩᏛ ᎠᏰᎲ ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ ᏭᏪᏙᎢ ᎠᏁᏢᏙᏗ ᎾᏀᎢ ᏣᎳᎩ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᎨᏥᏅᏏᏓ [[Samuel Worcester]] ᎬᏙᏗ ᏣᎳᎩ ᎠᎵᏍᏕᎸᏙᏗᏍᎬ. ᎯᎠ ᎧᏃᎩᏍᏗ ᎤᎭ ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᏠᏱ ᎠᎵᎮᎵᏍᏗ ᏗᎦᏃᎩᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ.<ref>Steve ᎠᎦᏔᎲᏍᏗ, ''ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎠᏓᏙᎵᏍᏗ: ᎯᎠ ᎧᏃᎮᎸᏍᎩ America's ᎤᎪᏗᏗ ᎠᏓᎨᏳᏗ ᎧᏃᎩᏍᏗ'' (ᏗᎧᏃᎩᏛ Collins, 2003), p. 167</ref><ref>Deborah L Duvall, ''ᏓᎵᏆ: ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ'' (ᎠᎵᎮᎵᏥᏓᏍᏗ ᏓᏂᎴᏴᏗᏍᎩ, 2000), p. 35</ref><ref>ᎤᏪᎾᎢ ᎠᏍᏓᏯ M. Swiderski, ''ᎯᎠ ᏧᎾᏍᏗ ᎩᎵᏏ'' (Bergin Garvey/ᏩᎶᎠ, 1996), p. 91.</ref> == ᏥᏍᏚ == ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎨᏒᎩ ᎠᎲᏓ ᎠᎴᏅᏘᏍᎬ ᏗᏓᏙᎳᏤᏗ ᎾᎥᏂᎨ [[ᏓᎵᏆ|ᏓᎵᏆ, ᎣᎦᎳᎰᎻ]]. ᎯᎠ ᎠᏙᏱᏯᏛ ᎠᎬᏩᎵ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎢᏳᎵᏍᏙᏗ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎢᏤ ᎡᏦᏔ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᎤᏗᏅᏒᎩ ᎢᎪᎯᏓ ᎠᏓᎯᏍᏗ ᎠᏂᏯᏩᏍᎩ ᏄᎬᏫᏳᏒ ᏣᎴᎩ, ᏣᏂ ᏣᎴᎩ, ᎠᎴ ᎤᏁᎳᏅᎯ Boudinot; ᎯᎠ ᏗᏓᏘᏁᎯ ᎯᎠ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ, ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎦᏙᎬ Watie ᎠᏓᏅᏖᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᏲᏍᏙᏗ. ᎯᎠ ᎾᏂᎥ ᏴᏫ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᏭᎵᏱᎶᎸ ᏩᎦᏛ, ᎠᎴ ᎪᎯ ᎢᎦ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎯᎠ ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏴᏫᏯ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ. ᏀᎾᎢ ᎨᏒᎩ ᎢᎦᏛ ᏗᎦᏘᎸᏓ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᎠᏎᏱᎩ 1,000 ᏣᎳᎩ ᎠᏓᏅᏖᏗ ᎯᎠ Ꭴ.. ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ ᎠᎴ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎤᏣᏘᎾ ᎯᎠ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᏥᏱ ᎠᎴ ᏐᎢ ᎧᏃᎮᎭ. ᎾᏍᎩ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᏀᎾ ᎤᏤᎵᏓ, ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎤᏤᎵ ᎨᏒ ᏗᎦᏙᎯ (ᎤᏟ ᎬᏰᎸᏗ ᎬᎾᏬᏍᎬ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎤᏤᎵ ᎨᏒ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᎦᏙᎯ) ᎨᏒᎩ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏎᎸᎯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏴᏢ ᏗᎧᏃᎩᏛ , ᎬᏩᏚᏫᏛ 400 ᏣᎳᎩ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[Great Smoky Mountains|ᎡᏆ ᏚᏧᏍᏚ ᏙᏓᎸ]] ᎤᏤᎵ ᎨᏒ ᎾᎥᎢ ᎧᎵᏬᎯ ᏓᎪᎥᎩ [[William Holland Thomas|ᏫᎵᎭᎹ Holland ᏙᎹᏏ]] (ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᏭᏪᏙᎢ ᎠᏠᏯᏍᏔᏅᎯ ᎾᎥᎢ ᏣᎳᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏧᏣ), ᎠᎴ ᎨᏒᎩ ᎯᎠ ᎢᏴ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎠᏎᎸᎯ ᎠᎲᏏᏓᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎤᏴᏢ ᏗᎧᏃᎩᏛ ᏣᎳᎩ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎯᎠ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏂᏤᎷᎯᏍᎩ ᏣᎳᎩ. ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎥᏊ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᏌᏊ ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ ᏝᏊ ᎠᏰᎸᏗ ᎦᏟᏐᏗᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏴᏩᏁᎬ ᎧᏃᎮᏍᎩ. ᎠᏅᏓᏗᏍᏗ ᎯᎠ ᏂᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ, ᎯᎠ Ꭴ.. ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎠᏤᎸ ᎢᎬᏁᏗ ᎯᎠ '''ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ ᎬᎾᏕᎾ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ''' ᎭᏫᎾᏗᏢ 1987. ᎾᏍᎩ ᏗᏓᏁᏍᏙᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ 2,200 ᎢᏳᏟᎶᏛ (3,540 km) ᏗᎦᎾᏗᎯᏍᏗ ᏐᏁᎳ ᎧᏃᎮᎭ. ᎭᏫᎾᏗᏢ 2004, ᎦᎸᎳᏗ ᏗᎦᎳᏫᎩ [[Sam Brownback|ᎦᏁᎳ ᏬᏗᎨ ᎦᏐᎯ]] ([[Republican Party (United States)|ᎤᏴᏜ]] [[Kansas]]) ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏩᏁᎸ ᎤᏫᏢ ᎠᎵᏁᎩ ᎪᏪᎵ (ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᏫᏢ ᎠᎵᏁᎩ ᎪᏪᎵ 37) "ᎠᏍᎪᎸᏔᏅ ᎠᏓᏙᎯᏯᏕᏁᏗ ᎣᎵᏓᏍᏔᏅ ᏂᎦᏛ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏫ ᎠᏓᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ" ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏧᏩᎫᏔᏅᏒ "ᎤᏓᏂᎳ-ᏁᎭ ᏧᎾᎳᏏᏙᏗ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ ᎠᏂᏰᎸᏍᎬ ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ." ᎯᎠ [[United States Senate|ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ]] ᎤᎭ ᎩᎳ ᎠᎵᏖᎸᏗ ᏀᎾ ᎯᎠ ᎠᏟᎶᏍᏗ. == ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎪᏪᎸ ᏄᏍᏗᏓᏅ == * ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎵᏍᎩ [[Robert Conley|Robert ᎪᎯᏳᏙᏗ ᏂᎬᏅ]] ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ ''ᎣᏓᎸ ᏅᎩᏨᎴ ᎧᏃᎩᏍᏗ'' (1992) <ref>ᎪᎯᏳᏙᏗ ᏂᎬᏅ, Robert J. ᎣᏓᎸ ᏅᎩᏨᎴ ᎧᏃᎩᏍᏗ: ᏗᎪᎵᏰᏗ ᎪᏪᎵ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ. Norman: Ꭴ ᎣᎦᎳᎰᎻ P, 1992</ref> * ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎵᏍᎩ [[Diane Glancy]] ᏗᎪᎵᏰᏗ ᎪᏪᎵ ''ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᎵᏐᏆᎸᏗ: ᏗᎪᎵᏰᏗ ᎪᏪᎵ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ'' (1996) ᎨᏒᎢ [[polyvocal]] ᏓᎵᏍᏛ Ꮎ ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎯᎠ ᎤᏂᎦᏙᎲᏒ ᎢᏧᎳ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏁᎬ ᎤᏂᎦᏙᎲᏒ ᏀᎾ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ. <ref>Glancy, Diane. ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᎵᏐᏆᎸᏗ: ᏗᎪᎵᏰᏗ ᎪᏪᎵ ᎯᎠ ᏅᎾᏓᎤᎳᏨᏱ. ᏅᏯᎩ: Harcourt ᏕᎦᏂᏴᏛ, 1996</ref> * [[Forrest Carter|ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ ᎡᏙᎵᏙᎲ]], ᎦᎪ ᎠᏓᎳᏍᏛᏁᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᏣᎳᎩ ᎧᏃᎮᎸᏍᎩ ᎧᏃᎮᏗ, ᎪᏪᎵᎠ ᎬᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ ''ᎯᎠ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎤᏍᏗ ᏡᎬ'' (1976).<ref>ᎡᏙᎵᏙᎲ, ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ. ᎯᎠ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎤᏍᏗ ᏡᎬ: ᎤᏙᎯᏳ ᎧᏃᎮᎸᏍᎩ. Albuquerque: Ꭴ ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ P, 1986 [1976]</ref> * ᎤᎪᏗᏗ ᎢᏗᎦᎸᎳᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ Glenn J. Twist's ᎤᏓᏂᏝᏅ ''ᎠᏍᏆᏂᎪᏒᏗ ᎣᏓᎸ ᎠᏓᏃᎮᏗ'' ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ ᎠᎴ ᏂᏕᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᏓᏓᏘᏂᏒ ᎢᏳᏩᎪᏗ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏅᏅ <ref>ᎠᏍᏕᏯᏍᏗ, Glenn J. ''ᎠᏍᏆᏂᎪᏒᏗ ᎣᏓᎸ ᎠᏓᏃᎮᏗ: ᎢᏗᎦᎸᎳᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏣᎳᎩ ᏏᏓᏁᎸᎯ''. ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗ ᏠᎨᏏ ᎠᏰᎵ: ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗ ᏠᎨᏏ ᏅᎬᎪᏙᏗ ᏗᏂᎴᏱᏗᏍᎩ, 1997</ref> == ᎠᎪᏩᏛᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ == * [[ᎦᏅᎯᏓ ᎠᎢᏒ ᎯᎠ Navajo]] == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == <references /> == ᏫᏓᏎᎸᎢ == *[[:en:S:Appeal of the Cherokee Nation|Appeal of the Cherokee Nation]] * {{cite book | last = Anderson | first = William L| title = Cherokee Removal: Before and After | edition = | publisher = Athens, ᏣᏥᏱ: University of Georgia Press | year = 1991 | id = ISBN 082031482X }} * {{cite book | last = Carter | first = Samuel | title = Cherokee Sunset: A Nation Betrayed | edition = | publisher = New York: Doubleday | year = 1976 | id = ISBN 0-385-06735-6}} * {{cite book | last = Ehle | first = John | title = Trail of Tears: The Rise and Fall of the Cherokee Nation | edition = | publisher = New York: Doubleday | year = 1988 | id = ISBN 0-385-23953-X }} * {{cite book | last = Foreman | first = Grant | title = Indian Removal: The Emigration of the Five Civilized Tribes of Indians | edition = 11th printing (1989) | publisher = Norman, Oklahoma: University of Oklahoma Press | year = 1932 | id = ISBN 0-8061-1172-0 }} * {{cite book | last = Prucha | first = Francis Paul | title = The Great Father: The United States Government and the American Indians (Volume I) | edition = | publisher = Lincoln, Nebraska: University of Nebraska Press | year = 1984 | id = ISBN 0-8032-3668-9 }} * {{cite book | author = [[Robert V. Remini|ᏗᎵᎪᏔᏅᎯ ᎠᏯ, Robert V]] | title = Andrew Jackson and his Indian Wars | edition = | publisher = New York: Viking | year = 2001 | id = ISBN 0-670-91025-2 }} * {{cite book | last = Wallace | first = Anthony FC | title = The Long, Bitter Trail: Andrew Jackson and the Indians | edition = | publisher = New York: Hill and Wang | year = 1993 | id = ISBN 0-8090-6631-9}} [[Category:ᏣᎳᎩ]] [[Category:ᎧᏃᎮᏍᎩ]] [[Category:To be checked]] od7sr3lnid9gn2jdkj0digyb4cd2l9v ᏍᏏᏉᏯ 0 1642 51622 51590 2026-05-04T03:11:17Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Canyouseedis|Canyouseedis]] 51576 wikitext text/x-wiki [[File:Sequoyah.jpg|thumb|right|250px|''Se-quo-yah'', ᎥᏓᏓᎫᏴᎡᏗᏱ, [[ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ''ᎠᏴᏫᏯ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ'', McKinney ᎠᎴ ᎦᎳᏅᏛ, [[1856]]. ᎪᎯ ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏗᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎦᎶᏁᏛ ᎾᎥᎢ [[ᏣᎵ ᏥᏍᏆ ᎤᎬᏫᏳᎯ]] ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[1828]].]] ᏍᏏᏉᏯ ''Ssiquoya'' ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏣᎳᎩ]]) (ca. 1767 – ᎫᏰᏉᏂ ᎠᎴ ᎦᎶᏂ 1843), ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ '''ᏣᏥ ᎢᏰᎵᏍᏗ''', '''ᎠᏓᏩᏛᎯᏙᎯ''' ᎠᎴ '''ᎠᎴᏂᏙᎲ''', ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᎦᎪ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ]], ᎯᎠ ᎢᏴ ᎠᏓᏠᎯᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏀᎾᎢ ᏀᎾ ᎯᎠ [[ᏙᎪᏩᎸ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ]]. God bless America ᎾᎥ ᏔᎾᏏ ᏛᏍᎩᏥ ᏙᏧᏙᎥ ᎦᏚᎲ, ᎤᎿ ᎨᏎ ᎤᎨᏓᎵᏴ ᏕᎨᎦᏨᏍᏔᏁ ᎠᏣᎳᎩ ᎤᎬᏩᏳᎯ ᎤᏪᏥ, ᏭᏖ, ᏃᏊᎴ ᏅᏕᏂᎵ ᎩᏍᏗ. ᏗᎦᏁᎦ ᏗᎦᎾᏕᎩ ᎨᏎ ᏅᏕᏂᎵ. ᏭᏕᏁ ᏏᏉᏯ ᎦᎵᏆᏚ ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎦᎵᏉᎩ ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ. ᎠᏲᏟ ᏥᎨᏎ ᎤᏓᏂᏰ ᏔᎾᏏ ᎤᎾᎴᏅ ᎠᏂᏲᏁᎦ ᏭᏂᎥ. ᏣᏥᏱ ᏗᏝ ᏭᏓᏅᏎ ᏭᏕᎶᏆᎡ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏅᏍᎬ ᎠᏕᎳ ᎤᏁᎦ ᎢᎬᏗᏍᎬ. ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏩᏎ ᎤᏬᏢᏅ, ᎠᏥᏁᏍᏓ ᏁᎴ ᏏᏉᏯ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᎤᏬᏢᏅᏅ ᎦᎾᏕᎬ. ᎤᏚᎸᎮ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏏᏉᏯ. ᎠᏎᏃ Ꮭ ᏯᎦᏔᎮ ᎤᏬᏪᎶᏗ. ᎪᏟᎩ ᎨᏎ ᎤᏪᎿᎢ ᎠᏍᎦᏯ ᏗᎦᎶᎩᏍᎩ. ᏣᎵ ᏧᏙᎢᏓ ᎥᏍᎩᏃ ᎤᏎᎮᎴ ᏲᏁᎦ ᎢᎬᏗ ᏚᏙᎥ ᎤᏬᏪᎳᎾ. ᎾᎯᏳ, ᏁᎳᏚ-ᏐᏁᎳ ᎤᎴᏅᎮ ᎠᏓᏅᏕᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ. ᎤᏓᏅᏒ ᎠᎳᏆᎹ ᏗᏝ ᏬᎶᏒᎢ. ᏭᏖᎳᏕ ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏲᏍᎩ ᎠᎾᏟᎲ ᎤᎾᏙᏢᏒᎢ. ᎾᎯᏳ ᏓᎿᏩ ᎠᏍᏆᎵᏍᎬ ᎤᏕᎳᎰᏎ ᏂᎦᎥ ᎦᎷᎶᎬ ᏣᎳᎩ ᎪᏪᎶᏗ. ᎬᏩᎵᏨ ᎨᎡ ᏙᏧᏁᏅᏒ ᏗᎪᏪᎵ ᏧᏃᏪᎳᏅ ᏫᏚᏂᏅᏗ ᎠᎴ ᎤᏃᏪᎶᏗ ᏂᎦᎵᏍᏔᏅᏍᎬᎢ. ᏓᎿᏩ ᎤᎵᏍᏆᏙᎾ ᎤᎴᏅᎮ ᏙᏳ ᎨᏒ ᏚᎸᏫᏍᏓᏁᎲ ᏕᎪᏢᏍᎬ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ. ᎤᎴᏅᎮ ᏕᎪᏪᎵᏍᎬ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬ ᎦᏁᎬᎢ. ᏁᎵᏍᎪ ᏑᏓᎵ ᎢᏳᏓᎴᎩ ᎦᏁᏍᏗ ᏚᏬᏪᎳᏁᎢ. ᎤᏍᏗ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏥ, ᎠᏲᎦ ᏧᏙᎢᏓ, ᎠᎯᏓ ᎤᏕᎶᏆᎡᎢ ᎤᏬᏪᎶᏗ ᏣᎳᎩ. ᎤᏎᎮᎴ ᏔᎵᏁ ᎠᎾᏟᏅᏢ, ᏣᏥ Lowery, ᏙᏱᏗᏝ ᏭᏎᎮᎴ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᏲᎦ, ᏅᏊ ᏅᏛᏛᏁᎢ ᎪᎰᏍᏗ ᏣᏥ. ᏏᏉᏯ ᎤᏬᏪᎳᏁ ᎤᏬᎭᎵᏴᏓ ᏅᏊᎴ ᎤᏛᏛᏁᎢ ᎠᏲᎦ ᎤᎪᎵᏰᏗᎢ. ᎤᏍᏗᏰᏔᏁ ᏣᏥ ᎠᏂᏐᎢ ᏴᏫ ᏧᏎᎮᏗ ᏂᎬᏁᎲ ᏕᎪᏪᎵᏍᎬᎢ. ᏁᎳᏚ ᏌᏊᏦᏁ, ᎤᎾᏠᏯᏍᏔᏁ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᏟ ᎤᎾᏤᎵ ᎤᏅᏔᏁ ᏗᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎶᏗ. ᏏᏉᏯ ᏃᏊᎴ ᎤᏓᏅᏎ ᏭᏕᎵᎬ ᏗᏝ, ᏲᏁᎬ ᏙᏧᏙᎥ ᏭᎶᏎᎢ. [[ᎠᎹᎭ ᎠᎹ]] ᎦᎶᏗᏍᎨ ᎤᏔᎾ ᏧᎳᏍᎩᎢ. ᏳᎧᏲᏌ ᎠᎹ ᎠᏘᏯᏍᎨ ᎠᎹ, ᏃᏊ ᏫᎦᎾᏕᎨᎢ. ᏁᎳᏚ ᏅᎩᏦᏁ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎢᏤ ᎢᏦᏓ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᎤᎾᏓᏡᎬ ᎤᏃᏢᏁ ᎤᏯᏟᏗ. ᎣᏂᏊᏳᏍᏗ ᎤᏅᎪᏤ ᏗᎦᎴᏔᏅ, ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅ, ᎤᎿ ᎥᏍᏊ ᎦᏚᎲ. ᏁᎳᏚ-ᏧᏁᎵᏦᏁ ᏣᎦᏟᎶᏍᏔᏅ ᎤᏂᏑᏫᏎ ᏩᏒᏓᏂ ᏩᏂᎦᏛ ᏧᏄᎦᏙᏗ ᎨᏥᎢᎸᏍᏗ ᏲᏁᎬ ᎤᎦᎳᎰᎹ ᏗᏝ. ᎠᏂᏍᏆᏂ ᏗᏁᎲ ᏗᏝ, ᎢᎦᏓ [[ᎠᏂᏣᎳᎩ]] ᎤᎿ ᏥᏭᏂᎶᏒ ᏓᏲᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᏧᏩᏂ ᎤᏲᎱᏒ [[1843|ᏧᏁᎳᏚ ᏅᏍᎪ ᏦᎢ]] ᎤᏕᏗᏴᏌᏗᏒᎢ. Ꮭ ᎩᎶ ᏳᏅᏔ ᎤᎿᎢ ᎦᏂᏌᎲᎢ. == ᎤᏕᏅ ᎠᎴ ᎢᎬᏱ ᎥᎴᏂᏙᎲ == ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᏀᎾᎢ ᎠᎴ ᎢᏳ ᎢᎪᎯ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎤᎾᏅᏛ, ᎣᏂ ᏧᏩᎫᏛ Ꮭ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎪᏪᎸ ᎬᏂᎨᏒ ᏂᏚᏍᏗ. ᎠᏩᏒᏗᏱ ᎠᎴ ᏄᏍᏗᏓᏅ ᎾᎥᎢ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᏀᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᎤᏕᏅ ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎠᏰᎵ 1760 ᎠᎴ 1776. ᏥᏄᏍᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎤᏤᎵ ᏀᎾᎢ ᎤᏕᏅ, ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᎪᏗᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ ᏀᎾ ᎯᎸᏢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᎦᎾᏭ Atlantic]] ᎠᎴ [[ᎤᎦᎾᏭ ᎠᏰᎵ]] ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎯᎠ [[ᏌᏊᎭ ᎧᏃᎮᎭ]]. [[ᏧᏠᎯᏍᏗ Mooney]], ᏧᏓᏃᏣᎵ ᎠᎴ ᎪᏪᎵᏍᎩ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏴᏫ, ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ ᎪᎱᏍᏗ ᎠᎾᏓᏛᏂ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᏁᎬᎢ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᎤᏂᏩᏒ ᎤᏤᎵ ᎢᎬᏱ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎤᏍᏗ ᎦᏚᎲ [[Tuskegee]], [[ᏖᎾᏏ]]. ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᏏᏉᏯ ᎠᎴ Sikwâ'yǐ ᎨᏒᎢ ᎤᏬᎯᏳᏅ ᎾᏍᏋ ᏗᎫᎪᏔᏅ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎧᏁᏨ ᏏᏆ ''ᏏᏆ'' ᎦᏛᎬᎢ "[[ᏏᏆ]]". ᎪᎯ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᏩᏎᎸᎯ ᎠᏛᏍᎩ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎴ ᎣᏂᏯᎨᏍᏙᏗ ᎠᏥᏐᏅᏅ Ꮎ ᎠᎦᏍᎦᏂ ᏏᏉᏯ [[ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ]]. ᎤᏤᎵ ᏧᏂᏥ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᎾᏅᏛ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏣᎳᎩ ᎠᎴ ᎤᏙᏣᎸᏅ ᎯᎠ [[ᎦᎶᏁᏗ ᏧᏂᏴᏫ]]. Mooney ᎧᏃᎮᎭ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᎨᏴ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎯᎠ ᎤᏓᏠᎩᏴ ᏣᎳᎩ [[ᎤᎬᏫᏳᎯ]]. ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᏳᏍᏗᏊ [[ᎤᏁᎬ]] ᎠᎴ ᎢᎦᏛ-ᎤᏁᎬ ᎠᎴ ᎢᎦᏛ [[ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ]]. ᏙᏧᏓᎴᏅ ᏚᏓᎴᎿᎥ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏗᏙᎳᎩ ᎤᏠᏱ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ, ᎠᎴ ᎤᎪᏗᏗ (ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ Mooney) ᎧᏁᎢᏍᏙᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ [[ᎤᏭᏯᏔᏅ ᏓᎾᏘᏍᎩ]] ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏪᏥ [[Christopher Gist|Christopher ᎠᎴᏂᏙᎲ]], [[ᎠᏯᏩᏍᏗ]] ᎾᏍᎩᎾᎢ [[ᏣᏥ ᏬᏏᏓᏂ]]. ᎯᎠ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ Ꮎ ᏏᏉᏯ ᏄᏛᏁᎸ ᎾᏍᎩ ᏂᎨᏒᎾ ᎧᏁᎬ [[ᎩᎵᏏ (ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ)|ᎩᎵᏏ]] ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᏋ ᎠᏓᏎᎮᏗ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᎤᏂᏥ ᎨᏒᎩ ᏚᏲᏒᎩ ᎾᎥᎢ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᏙᏓ. ᎾᎾᎢ ᎢᎦᏛ ᎪᏍᏓᏱ ᎤᏓᎷᎸ 1809, ᏏᏉᏯ ᎤᏓᏅᏒ ᎯᎠ [[ᏫᎵ ᎦᏚᎲ]] Alabama. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅ ᎤᏤᎵ ᏗᏓᏁᏟᏴᎡᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ [[ᎤᏍᏗ ᎤᏪᏴ ᏓᏄᏩ]] ᎠᏰᎵ 1813 ᎠᎴ 1814 ᏗᎦᏘᎴᎩ ᎯᎠ [[ᎩᎦᎨ ᎦᎾᏍᏓ]]. ᎢᏳᏃ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏯᏛᎾ ᎤᏙᎯᏳ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏰᎵᏆ ᎢᏯᏛᏁᏗ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎦᎸᎳᏗᎨᏍᏗ ᏄᏓᎷᎸᎾ Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏯᏓᎢᏗᏏ ᎤᎭ ᏚᎾᎵᎸ, ᎠᎴ ᎤᏤᎵ ᏅᏏᎾᏒ ᏰᎵᏇ ᎤᎭ ᎢᏧᎳᎭ ᏭᏪᏙᎢ ᏄᎵᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏓᎾᏟᎲ ᎤᏩᏌᏊ. == "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ" ᎠᎴ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ == [[File:Cherokee-syllabary.svg|thumb|left|150px|ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎯᎠ ᎢᎬᏱ ᏦᎢ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎢᏧᎳ ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ ''ᏣᎳᎩ'' ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ "ᏣᎳᎩ."]] ᏥᏄᏍᏗ ᎠᏕᎸ ᎤᏁᎬ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ, ᏏᏉᏯ ᏂᎦᏛ ᎤᏠᏱᎭ ᎬᏙᏗ ᎤᏍᏗ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ [[ᏗᏓᏙᎳᏤᏗ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎡᏍᎦᏂ. ᎢᏳᏓᎵᎭ, ᎯᎠ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎨᏒᎩ ᎠᏓᏕᏲᏅ ᎾᎥᎢ ᎤᎾᏤᎵ [[ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ]], ᏩᏎᎯᎲᎢ ᎤᎾᏤᎵ ᏓᎾᏓᏛᎪᏗᏍᎬ ᏥᏄᏍᏗ "ᎦᏬᏂᏍᎬ ᏧᎦᎶᎦ". ᏴᏩᏚᏫᏛ [[1809]], ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎪᏢᏗ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ [[ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏣᎳᎩ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]. ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏁᎶᏗᏍᎩ ᎪᏢᏗ [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ]], ᏏᏉᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎠᏯᏔᏍᏗ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎧᏁᏨ ᎾᏀᎢ [[ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ]] ᎠᎴ ᎪᏢᏗ ᏌᏊ ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ [[ᎪᏪᎵ]]. ᎤᎵᏍᎨᏛ ᎢᎬᏁᏗ ᎯᎠ [[ᎶᎻ ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]] ᎠᎴ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ ᏰᎵᏊ ᏱᎩ ᎯᎠ [[Cyrillic ᏗᎦᎶᏆᏍᏙ]], ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎪᏢᏅᎯ 85 [[ᎠᎦᏓᏅᏖᏗ]] ᎢᏯᏓᏛᏁᏗ ᎯᎠ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎩᎶ ᏂᏓᏳᏅᏅ ᎪᏪᎵ. ᎪᎯ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎤᎩᏒᎩ ᏏᏉᏯ 12 ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎧᎵᏬᎯ. ᏀᎾᎢ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎢᎦᏛ ᎤᏝᏏᏛ ᏧᏠᎯᏍᏗ ᎤᏤᎵ ᎾᏍᎩᏴᏫ ᏣᎳᎩ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏧᎬᏩᎶᏗᏯ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏗᏁᏝᎾ, ᏏᏉᏯ ᏚᏕᏲᏅᎩ ᎤᏤᎵ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏴ ᎠᏲᎧ ᎯᎳᎪ [[ᎥᎪᎵᏰᏍᎬ]] ᎠᎴ ᎪᏪᎶᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏣᎳᎩ. ᎤᎶᏐᏅ ᎠᏍᏆᏂᎪᎯᏍᏗ ᎾᎥᎢ ᎬᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᎢᏤ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ, ᏏᏉᏯ ᎠᏁᎳᏛᏅ ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᏗ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ [[ᏅᏬᏘ ᎠᎾᏏᎦᏯ]] ᎾᏍᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᏍᏋ ᎠᎵᏖᎸᏗ ᎾᎥᎢ ᎠᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᎴᏂᏙᎲ [[ᏄᏩᎾᏅ]] ᎾᎥᎢ ᎤᏐᏅᎢ [[ᎠᏓᏅᏙ]]. ᏏᏉᏯ ᏭᎵᏍᏆᏛ ᎪᎯᏳᏔᏅ ᎤᏤᎵ ᎠᏓᎪᎾᏛᏙᏗ ᎠᏂᏟᏏᏍᎬ [[Chickamaugan]] [[ᏓᏄᏩ ᎠᎾᎵᎯ]]. ᏄᎵᏍᏛ ᏗᏤᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎠᏰᏍᏛᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎨᏒᎩ ᎠᎧᎵᎢᎲ [[ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ]]ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏓᏅᏍᏗ ᎠᏕᎶᏆᏍᏗ ᎯᎠ ᎢᏤ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ. ᎾᎥᎢ 1823 ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎧᎵ ᎬᏙᏗ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎯᎠ ᎠᏃᏪᎵᏍᎬ ᎢᏯᏛᏁᎵᏓᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎪᏢᏅᎯ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825. == ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᏲᏩᏁᎬ ᎠᎴ ᎤᏗᏗᏢ ᏭᏕᎵᎬ == ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎤᏤᎵ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1825, ᏏᏉᏯ ᎠᎢᏒᎩ ᎯᎠ ᎢᏤ ᏣᎳᎩ ᏀᎾ ᎨᏒ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᏲᏩᏁᎬ]]. ᏀᎾᎢ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎠᏫᏒᏗ ᎦᎸᎳᏗᏢ [[ᎪᏢᏅᎥᏍᎩ]] ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᎠᎹ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ. ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᎵᏱᎸᏛ ᏕᏕᏲᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏂᎥᏇ ᎦᎪ ᎤᎷᏨᎩ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ. ᎭᏫᎾᏗᏢ 1828, ᏏᏉᏯ ᎥᎢᏒᎢ [[ᏬᏏᏓᏂ, D.C.]] ᏥᏄᏍᏗ ᎢᎦᏛ [[ᎦᏅᏍᎨᏂ]] ᏗᏓᏁᏤᏗ ᎧᏃᎮᏛ ᏓᏠᎯᏍᏛ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎦᏙᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎣᎦᎳᎰᎻ]]. ᎤᏤᎵ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎠᏲᎸᎯ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎾᏀᎢ ᏚᏓᏂᏴᏒ ᎬᏙᏗ ᏗᏂᎳᏫᎩ ᏐᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᏴᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ. ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᏓᎾᏠᏍᎦ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᏚᏭᎪᏔᏅ ᎪᏢᏗ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎢᎬᏩᎾᏓᎴᎩ ᎬᏙᏗ ᏄᎾᏛᏅ ᏂᎦᏛ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ. ᎬᏙᏗ ᎪᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᏓᏅᏛ, ᏏᏉᏯ ᎤᎴᏅᎲ ᎥᎢᏒᎢ ᎡᏍᎦᏂ ᎡᏙᎠ ᎢᎦ [[ᎡᏩᏐᎾ]] ᎠᎴ [[ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]] ᎤᎪᎲᎢ ᎠᏂᎳᏍᏓᎸ ᏀᎾᎢ. ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎦᏟᏐᏗᎩ, ᏏᏉᏯ ᎠᏍᎩᏓᏒᎯ ᎥᎪᏩᏘᏍᎬ ᎯᎠ ᎡᏆ ᏣᎳᎩ ᎠᏰᎵ ᎤᏙᏢᏒ ᎠᎵᎪᏗ. ᎾᏍᎩ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏀᎾ ᎠᏁᎳᏗᏍᏗ ᎤᎪᎲᎢ ᏣᎳᎩ ᎦᎪ ᎠᏰᎲ ᎤᏓᏅᏒ [[ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ]] Ꮎ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ ᎤᏲᎱᏒ ᎠᏰᎵ 1843 ᎠᎴ 1845. == ᏏᏉᏯ ᎤᏤᎵ ᏓᎪᏍᎬ == * ᎯᎠ ᏚᏙᎥ ᎯᎠ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏢᏃ ᏏᏉᏯ ᎠᏰᎲ ᎠᎴᏂᏙᎸ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎦᏁᏟᏴᏓ ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ 1851. ᎯᎳᎪ ᎢᏳ ᎣᎦᎳᎰᎻ ᏥᏄᏍᏛᎩ ᎤᏬᎯᏳᏔᏅ ᎯᎠ ᏗᏌᏊ ᎤᎾᎵᎪᎯ, Ꮎ ᎡᏍᎦᏂ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᏗ ᎤᎾᏅᏛ ᏥᏄᏍᏗ [[Sequoyah County|ᏏᏉᏯ ᏍᎦᏚᎩ]]. * ᎯᎠ [[Sequoia]] ᏡᎬ ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎥᏊ ᏁᎵᏒ ᎾᏍᏋ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎾᏍᎩ ᎠᏍᎦᏯ (ᎠᎪᏩᏛᏗ, ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏄᎵᏍᏛ, ᎯᎠ [[OED]]). ᎢᎦᏛ ᏩᎶᎠ ᎤᎭ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ ᎪᎯ ᎠᏆᏤᎵ ᎠᏛᏗ {{verify source}}. * ᎯᎠ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅ [[State of Sequoyah|ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᏏᏉᏯ]] ᏥᏄᏍᏛᎩ ᏓᎪᎥᎩ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᏤᎵ ᎠᏥᎸᏉᏗ. * [[Sequoyah High School (Oklahoma)|ᏏᏉᏯ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ (ᎣᎦᎳᎰᎻ)]] ᎨᏒᎢ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᎠᏥᏍᏆᏂᎪᏛ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᏓᎪᎥᎩ ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎪᎷᏩᏛᏗ ᎯᎠ ᏣᎳᎩ ᏣᎳᎩ ᏗᎪᏪᎵ. * [[Sequoyah Research Center|ᏏᏉᏯ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ]] ᎨᏒᎢ ᏅᎠᏯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎬᏙᏗ ᏓᏓᏂᏟᏍᎬ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᎾᏰᎯᏯ ᏴᏩᏁᎬ ᏁᎵᏒ ᎠᎴ ᎪᏪᎸ ᏄᏍᏗᏓᏅ. == ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ == * [https://web.archive.org/web/20150322051150/http://www.wcu.edu/library/DigitalCollections/CherokeePhoenix/Vol1/no24/pg2col1a-2a.htm Invention of the Cherokee Alphabet] ᎦᎴᏴᏔᏅᎯ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ''ᏣᎳᎩ ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ'' * [http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v008/v008p149.html The Life and Work of Sequoyah; ''Chronicles of ᎣᎦᎳᎰᎹ''] * [https://web.archive.org/web/20071116005904/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-618&sug=y Sequoyah] (ᎢᏤ ᏣᏥᏱ ᎥᎦᏔᎲᎢ) * [https://web.archive.org/web/20130525025210/http://digital.library.okstate.edu/chronicles/v015/v015p003.html The Father of Sequoyah: Nathaniel Gist; ''Chronicles of Oklahoma''] * [https://web.archive.org/web/20170530113616/http://www.tiro.com/syllabics/Cherokee/Sequoyah.html Sequoyah] ᏂᏛᎴᏅᏓ Tiro ᏗᎦᎪᏗ ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ * [https://web.archive.org/web/20080827223400/http://ngeorgia.com/people/sequoyah.html Sequoyah (aka George Gist), a ᏧᏴᏢ ᏣᏥᏱ Notable] * [http://www.cherokee.org ᏣᎳᎩᎯ ᎠᎹᏰᎵ] [[Category:1767 births]] [[Category:1843 ᏗᏲᎱᎯᏍᏗ]] [[Category:ᎠᏂᏣᎳᎩ]] [[Category:Machine-translated articles]] [[Category:To be checked]] axebpdbuq2q9lnoe54s4vh3z0qrjqk8 ᎤᏐᎪᏍᏓᎩᎦᎨ ᎣᎭᎳ 0 1643 51673 51507 2026-05-04T03:11:44Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:MF-Warburg|MF-Warburg]] 41991 wikitext text/x-wiki [[File:Vivien Leigh Gone Wind Restored.jpg|250px|right]] [[ᎹᎦᏪᏘ ᎻᏤᎵ]]Ꮝ ''[[ᎪᏂ ᏫᏍ Ꮝ ᏫᏂ]]'' ([[1936]]) - [[1939]] [[ᏗᏟᎶᏍᏔᏅ]] [[ᏫᏫᏂ ᎴᎢ]]Ꮝ [[ᎣᏍᎧ]]. [[Category:ᏁᎵᏒᎢ ᎠᏂᏴᏫ]] [[Category:To be checked]] lbwi2exg8dlpk48i1pwwcakchdrxah7 ᏧᏍᎦ 0 2347 51646 51544 2026-05-04T03:11:29Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:86.188.137.98|86.188.137.98]] 47996 wikitext text/x-wiki [[File:2494-Quercus muehlenbergii-Arb.Brno-8.12.JPG|thumb|250px|[[ᎤᎭᎩᏂ]]<ref name=trees/>]] '''ᏧᏍᎦ''' (tsusga) ᎠᎴ '''ᎠᏓᏯᎢ''' (adayai)<ref>ᎩᏚᏩ ᎧᏁᎢᏍᏗ, ᎪᎸᏅᏱ ᏣᎳᎩ-ᏲᏁᎦ ᏗᏕᎶᏆᏍᏙᏗ.</ref>... <gallery>File:Lewis County Blackjack Oak.JPG|[[ᏃᏘ]]<ref name=trees/> File:2014-10-30 10 02 06 Pin Oak foliage during autumn along Dunmore Avenue in Ewing, New Jersey.JPG|[[ᏔᎸ]]<ref name=trees/> File:Quercus nigra USDA.jpg|[[ᏙᎳᏥ]] File:Quercus-alba-white-oak-hdr-0a.jpg|ᏧᏍᎦ<ref name=trees>[https://web.archive.org/web/20190623155624/https://cherokee.org/Portals/cherokeeorg/Language/Trees.pdf ᏕᏡᎬᎢ] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ᎤᎾᏙᏢᏒ.</ref></gallery> == ᏫᏓᏎᎸᎢ == {{reflist}} == ᎢᎸᏍᎩ ᎧᏃᎮᎸᏍᎩ == {{Commons|Quercus|ᏧᏍᎦ}} {{stub}} [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] 0rljp1irfo0b5detofh4frqfkvdj5jc ᎬᎪᏩᏛᏗ ᏗᎧᏃᏗ 0 2550 51619 51593 2026-05-04T03:11:15Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Biosthmors|Biosthmors]] 42646 wikitext text/x-wiki [[Image:spectrum4websiteEval.png|centre|approximation to the white light spectrum dispersed via an EdmundScientific Spectroscope or a 4x8 sheet of diffraction ᏗᎦᎾᏗᏫᏍᏗ.]] ᎯᎠ '''ᎬᎪᏩᏛᏗ ᏗᎧᏃᏗ''' (ᎠᎴ ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ '''ᎠᎪᏩᏛᏗ ᏗᎧᏃᏗ''') ᎨᏒᎢ ᎯᎠ ᎢᎦᏛ ᎯᎠ... [[File:Atmospheric electromagnetic transmittance or opacity.jpg|thumb|200px|ᎤᏐᏅ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎡᎶᎯ ᎤᏤᎵ ᎤᏃᎴ...]] == ᎠᎪᏩᏛᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ == * [[ᏗᎧᏃᏗ]] * [[ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏙᏗ]] * [[ᎤᏅᎪᎳᏛ]] * [[ᏅᏓ]] [[Category:ᏗᏑᏫᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] q81we9o7fn7zw29edl9jal1mckan2c6 ᎤᎾᏥ 0 2552 51614 51599 2026-05-04T03:11:13Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:119.94.0.193|119.94.0.193]] 47599 wikitext text/x-wiki [[File:Feathery Snow Crystals (2217830221).jpg|thumb]] ᎤᎾᏥ (unatsi) ᎤᏁᏍᏓᎸ ᏊᏢᏑᏚ (unesdalv quutlvsudu) [[Category:ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ]] [[Category:ᎠᎹ]] 80yuwaah4w5vownr8ww1odp8ged8qsx ᏡᎬᎢ 0 2557 51612 51601 2026-05-04T03:11:11Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Wutsje|Wutsje]] 48627 wikitext text/x-wiki [[File:Juniperus virginiana near Oxford, Ohio.jpg|right|250px|thumb|[[ᎠᏥᎾ]]]] '''ᏡᎬᎢ''' ᎨᏒᎢ ᎡᏆ, ᎦᏌᏆᎸ, [[ᎠᏓ]] [[ᎦᎪᏘ]]. <gallery> File:Nyssa sylvatica v sylvatica.jpg|[[ᎣᏂᏆ]]<ref name=trees/> File:Tsuga canadensis cones edit.jpg|[[ᏃᏄ]] File:Oxydendrum arboreum.jpg|[[ᏅᏙᏇᏯ]] File:1600-Magnolia acuminata-DZ-8.12.JPG|[[ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ]] File:Black Walnut nut and leave detail.JPG|[[ᏎᏗ]]<ref name=trees/> File:Fraxinus excelsior.jpg|[[ᏧᎦᏃᏅ]] File:American Chestnut.JPG|[[ᎤᎾᎩᎾ]] ᎠᎴ ᏘᎵ File:Mulberry 2399.jpg|[[ᎫᏩ]]<ref name=trees>[https://web.archive.org/web/20190623155624/https://cherokee.org/Portals/cherokeeorg/Language/Trees.pdf ᏕᏡᎬᎢ] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. ᏣᎳᎩ ᎠᏂᏬᏂᏍᎩ ᎤᎾᏙᏢᏒ.</ref> File:NAS-005f Quercus stellata.png|[[ᏧᏍᎦ]] File:Shagbark Hickory in Elizabeth Park, West Hartford, CT - October 14, 2010.jpg|[[ᏩᏁᎢ]]<ref name=trees/> File:Ripening Chickasaw Plum.JPG|[[ᏆᏄᎾᏍᏗ]] File:Cypresses.jpg|[[ᎠᏥᎾ ᎠᎪᏗ ᎡᎯ]] File:Tree with red apples in Barkedal 4.jpg|[[ᏒᎦᏔ]] File:Common Persimmon in Bear Creek Lake State Park (5091116539).jpg|[[ᏌᎵ]]<ref name=trees/> File:Eastern White Pine (Pinus strobus) - Killarney, Ontario 02.jpg|[[ᏃᏥ]]<ref name=trees/> File:RedbudOhio02.jpg|[[ᎦᏱᎪᎩ]] File:Sycamore trunk and branches.JPG|[[ᎫᏩᏧᏁᎦ]] File:Red Maple (2880932994).gif|[[ᏧᏩᎩ]] File:Hazelnut.jpg|[[ᏳᎩᏓ]] File:Omranium aluminiux.jpg|[[ᎼᏊᏒᏓᏝᎫ]] </gallery> == ᏫᏓᏎᎸᎢ == {{reflist}} == ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ == * [[ᎠᏓᎦᏙᎯ ᎠᏓᏅᏖᎵᏙᎲ]] * [[ᎩᏔᏯ]] == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{commons|Trees}} [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] [[Category:To be checked]] e2noi1dwqq1ymcwhqqbmnwq917wa57r ᎤᎶᎩᎳ 0 2562 51620 51592 2026-05-04T03:11:16Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 51417 wikitext text/x-wiki '''ᎤᎶᎩᎳ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (ulogila) ᎨᏒᎢ ᎬᎪᏩᏛᏗ ᎦᏟᏌᏅ ᎤᎪᏗᏗ ᎦᏟᏌᏅ ᎦᎴᏴᏔᏅ ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ ᎠᎴ ᎤᏁᏍᏓᎳ ᎤᏓᏅᏖᏗ ᎦᏛᎢ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᏃᎴᏍᎬ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᎦᏚᎢ ᎯᎠ ᎡᎶᎯ ᎠᎴ ᏄᏓᎴ ... <gallery> File:Cumulus cloud.jpg|ᎤᏬᎩᎸ ᎠᎾᏓᎪᎾᏛᏗᏍᎬ ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ File:Different clouds april 2006 (larger).jpg|Cumulonimbus ᎤᎶᎩᎸ File: Huge_cumulonimbus_HK.jpg| File: Wolkenstockwerke.png|ᎤᎶᎩᎸ ᏗᏓᎴᎾᏔᏅ ᏗᎦᏘᏌᏅᎩ ᎾᎥᎢ ᏂᎦᏛᎢ ᏄᏍᏗᏓᏅ File: Mackerelskybig.jpg|Altocumulus ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏗᎧᏃᏗ ᎦᎷᎾᏗ File: Clouds02.jpg|ᎢᎦᏛ ᎡᎳᏗ ᏚᎶᎩᎸ File:Chaparral Supercell 2.JPG| File: CloudColors.jpg|ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᎤᎶᎩᎸ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏗᎧᏃᏗ File: Low clouds.jpg|ᎦᏂᏰᎩ ᎡᎳᏗ ᏚᎶᎩᎸ File:View from Pico Do Areiro to Pico Ruivo, Madeira.JPG|ᎭᏫᎾᏗᏢ mountaineous ᎡᏍᎦᏂ ᏌᏊ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎠᏩᏛᏓ ᎯᎠ ᏫᎪᏍᏓᏴ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᏚᎶᎩᎸ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᎭᏂ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎠ... </gallery> == ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ == * [[ᎠᎦᎷᎦ]] * [[ᎠᎦᏍᎬ]] ==ᏫᏓᏎᏄᎢ== {{reflist}} [[Category:ᎠᎹ]] [[Category:ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ]] [[Category:To be checked]] [[Category:Machine-translated articles]] najcytt4yp016xu94tvajurhk3ll96x ᎤᏬᏚ 0 2563 51616 51597 2026-05-04T03:11:14Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2603:8001:2500:59:34F7:E793:61B:405D|2603:8001:2500:59:34F7:E793:61B:405D]] 50603 wikitext text/x-wiki [[File:Rozeta Paryż notre-dame chalger.jpg|thumb|ᎤᏬᏚ]] '''ᎤᏬᏚ''' ᎨᏒᎢ ᏧᎬᏩᎶᏗ ᎤᎾᎵᎪᏅᎯ ᎬᏙᏗ ᎢᎦᏛ ᎠᎴ ᎠᎵᏤᎸᎮᏍᎩ [[ᎥᎦᏔᎲᎢ]] ᎥᎴᏂᏙᎲ ᎤᏤᎵ ᎪᎯᏳᏙᏗ ᎠᎴ... [[Category:ᏗᏓᏅᏖᏗ]] [[Category:To be checked]] tsqdeot3qqvieg0d3d30p1dwgywm6yi ᎦᏚᎲᎢ 0 2575 51626 51583 2026-05-04T03:11:19Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:A09|A09]] 48461 wikitext text/x-wiki [[File:Taipei night birdeye2.jpg|right|thumb|250px|ᏒᏃᏱ ᏗᎧᏃᏗᎢ [[ᏔᎢᏇ]].]] <!-- Taipei City --> [[File:Ferry terminal South Harbour. Helsinki, Finland.jpg|right|thumb|250px|[[ᎮᎵᏏᏂᎩ]].]] <!-- Helsinki City --> '''ᎦᏚᎲᎢ''' ... == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} [[Category:ᏗᏓᏙᎳᏤᎸ]] [[Category:To be checked]] swhtiv56pq40otq5t2ba4lleqtm02ym ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ 0 2585 51621 51591 2026-05-04T03:11:16Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 46446 wikitext text/x-wiki [[File:Rolling-thunder-cloud.jpg|thumb|right|300px| [[roll cloud|ᎠᏲᏛᎯ ᎤᎶᎩᎸ]] ᎤᎾᎵᎪᏅᎯ ᎬᏙᏗ ᎦᎨᏛ ᎠᎴ ᎤᎶᏒᏍᏔᏅᎯ ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ ᎦᏬᎯᎸᏙᏗ [[Enschede]], [[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]].]] '''ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬᎫ ᎡᎯᏍᏛ ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎡᎶᎯ ᎤᏤᎵ ᎦᏃᎴᏍᎬ, ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᏦᎠᏎᏗ Ꮝ ᎦᏚᎢ, ᎠᎴ ᎤᎳᏂᎩᏗᏳ ᎪᏣᎸᏙᏗ ᎤᎶᏒᏍᏔᏅᎯ ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ. ᎾᏍᎩ ᎠᎾᏍᎬᏘ ᎾᏍᏋ ᎪᏪᎳᏅᎯ ᎾᎥᎢ ᎤᎳᏂᎩᏓ ᎦᏃᎸᎥᏍᎬ (ᎦᏃᎸᎥᏍᎬ ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ), [[ᎠᏴᏓᏆᎶᏍᎬ]] ᎠᎴ [[ᎠᎾᎦᎵᏍᎬ]] ([[ᎠᎾᎵᏖᎸᎲᏍᎬ ᎦᏁᏰᎩ]]), ᎦᎨᏛ [[ᏑᎾᎴᎢ]], ᏯᏛᎿ ᏥᏄᏍᏗ [[ice|ᎤᏁᏍᏓᎳ]] (ᎤᏁᏍᏓᎳ ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ), ᎠᎴ ᎦᏃᎸᎥᏍᎬ ᎠᎯᏴᏍᏗ ᎢᎦᏛ ᏗᎧᏃᏗ ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎯᎠ [[ᎦᏃᎴᏍᎬ]] (ᏥᏄᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎪᏍᏚᎭ ᎦᏃᎸᏍᎩ ᎠᎦᏍᎩ, snowstorm, hailstorm, ᎠᎴ ᎤᏠᏯᏍᏗ. <gallery> File:Port and lighthouse overnight storm with lightning in Port-la-Nouvelle.jpg| File:PIA02863 - Jupiter surface motion animation.gif|ᎯᎠ ᎡᏆ ᎩᎦᎨ ᎤᏓᏓᎸ ᎾᎿ ᎤᏁᎳᏅᎯ File:Aivazovsky,_Ivan_-_The_Ninth_Wave.jpg| File:Train stuck in snow.jpg| </gallery> == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Storms}} [[Category:ᏙᏯᏗᎳ ᏄᏍᏗᏓᏅ]] [[Category:To be checked]] fcymixtmjedbv0kgeo4gy5lw4tjh01j ᎠᏕᎳ 0 2592 51665 51516 2026-05-04T03:11:40Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:119.94.0.193|119.94.0.193]] 47645 wikitext text/x-wiki [[File:Billets de 5000.jpg|thumb|ᎠᏕᎳ]] ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎠᎾᎵᏏᎾᎯᏍᏗᏍᎩ]], ᎾᎿᎢ ᎠᎴ ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏩᏎᏍᏗ ᎾᎿ ᎾᏍᎩᎾᎢ '''ᎠᏕᎳ''', ᎤᏁᎳᎩ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏊ ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎾᏊ ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎦᏎᏍᏔᏅ ᎾᏍᏋ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬᎫ ᎣᏍᏛ ᎠᎴ ᎥᏓᏘᏁᎸ Ꮎ ᎠᎧᎵᏐᏗ ᎯᎠ ᎠᏕᎳ ᎤᏯᎾᏛᏁᏗ: ᎾᏍᏋ ᎠᏰᎵᏇ ᎢᏴ ᎦᏁᏟᏴᏍᏗ, ᎠᏓᎾᏅ ᏧᎬᏩᎶᏗ, ᎠᎴ ... [[File:Edward S. Curtis Collection People 032.jpg|thumb|...]] [[File:Delaware Bridge Company Dollar.jpg|thumb|300px|right|ᎤᏤᎵᏓ 1 ᏗᎪᏪᎵ ᏗᎪᎥᎯ, ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮ-ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮᎯᏛ ᎾᎥᎢ ᎯᎠ "[[ᏕᎳᏪᎢ]] ᎠᏒᏢᎢᎯ ᎤᎾᏓᏡᎩ" ᎢᏤ ᎫᏢᎥᏍᎬ 1836-1841.]] [[File:Ichiu10sen.jpg|thumb|right|ᏣᏆᏂ ᎠᏕᎳ (ᎤᏪᏘ)]] == ᎠᎪᏩᏛᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ == {{Commons|Money}} == ᏫᏓᏎᎸᎢ == {{reflist}} [[Category:ᎠᏕᎳ| ]] [[Category:To be checked]] 43qira8wido7oykjm1o699ewrxipr5h ᎠᏥᎾ 0 2615 51630 51572 2026-05-04T03:11:21Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Thegoat246|Thegoat246]] 48658 wikitext text/x-wiki [[File:Juniperus virginiana near Oxford, Ohio.jpg|thumb|ᎠᏥᎾ]] '''ᎠᏥᎾ''' ᎠᎴ ᎠᏥᏂ ᏧᎬᎢ ᎠᎹᏰᏟ ᏮᏑᎵ. 40' 60' ᏩᏍᏗ ᎢᏂ ᎢᎦᏗ ᎬᎵᏰᏗ ᏃᎴ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎤᏔᏂᎨᎢ ᏮᏑᎵ. ᎠᏂᏤᎢ ᎠᏥᎾ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᏤᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᎤᏍᎪᎸ ᎤᏑᏫᏓ ᏗᎧᏃᏗ. ᏧᏪᏘ ᏂᏕᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᏧᏆᎶᎦ, ᎠᏤᎢ ᎤᏑᏫᏓ ᏂᏕᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏄᏓᎴ ᏗᎧᏃᏗ. ᏔᎵᏁ ᏗᎪᎳ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᏆᎶᎦ ᎤᏬᏗᎨ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎨᏍᏗ ᏃᎴ ᎦᎵᏬᎨᏍᏗ, ᎠᏎᏃ ᎨᏍᏗ ᏯᏍᏗᏭᎣᏍᎨᏍᏗ. ᎠᏥᎾ ᎤᏯᎷᎦ ᎩᎦᎨ-ᎤᏬᏗᎨ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ ᎨᏍᏗ ᎤᎭᎨᏓ ᏱᎩ. ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᎤᎧᏲᏓ [[ᎡᎶᎯ]] ᏃᎴ ᏅᏲᎢᏍᏉ, ᎠᏎᏃ, ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᎠᎹ ᎾᎥᏍᏉ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᏕᎦᎶᎨᏒ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎠᎬᏱᏁ ᏧᎬᎢ ᎾᎥᏂ ᎤᎵᏰᏗ ᎢᏳᏓᎵᎭ. ᎨᏍᏗ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᎭᏫᏂᏗᏣ ᏄᏓᎴ ᏕᏧᎬᎢ ᎤᏰᏟᏛ ᏍᏈᏍᏓ ᎤᎦᎵᏒ ᎤᏂᎬᎦ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ. ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᏅᏗᎰᎢ. ᎠᏥᎾ ᎠᏓ ᎣᏍᏓ ᎠᏒᎩ ᏃᎴ ᏓᏛᏙᏩ ᎨᏍᏗ ᏯᏂᎸᏉᏗ ᎥᏍᎩᏅ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᏄᏬ ᏗᎦᏛᏗ ᏓᏁᏍᎨᎰᎢ ᎠᏥᎾ ᎠᏓ ᎬᏗ. ᏍᏈᏍᏓ ᏄᏓᎴ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᏥᎾ ᏓᎾᏍᏓᏲᎯᎲ ᏧᎬᎢ ᎠᏅᏗᎰᎢ. ᏍᏈᏍᏓ ᎠᏂᏥᏍᏆ ᎠᏂᎸᏉᏗ ᎤᏂᎩᏍᏗ ᎠᏥᎾ ᏧᏓᏔᏅᎯ. [[File:2014-05-13 08 32 55 Eastern Red Cedar at South Riding Golf Club in South Riding, Virginia.JPG|thumb|left|ᎠᏥᎾ]] [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] 0ia02dmhnbhl3qguhu4x4e8aghqj54a ᎪᏪᎵ 0 2694 51639 51557 2026-05-04T03:11:26Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Russesch|Russesch]] 50906 wikitext text/x-wiki [[File:Brockhaus Lexikon.jpg|right|thumb|200px|]] '''ᎪᏪᎵ'''. [[Category:ᏗᎪᏪᎵ| ]] [[Category:ᏗᏛᎪᏔᏅ]] [[Category:To be checked]] f9kkldtkpcwtg7m8k8563l58y9wx7yv ᏙᏯ 0 2705 51631 51570 2026-05-04T03:11:22Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2001:8003:3C42:2300:305B:CB1F:2BD8:CB2D|2001:8003:3C42:2300:305B:CB1F:2BD8:CB2D]] 46094 wikitext text/x-wiki <!--{{Taxobox | color = pink | name = ᏙᏯ | fossil_range = ᎣᏂᏱᏳ [[Miocene|ᎻᏲᏎᏄ]] - ᎾᏞᎬ | image = Beaver.jpg | image_width = 200px | image_caption = [[ᎠᎺᎵᎨ ᏙᏯ]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Rodent]]ia | familia = [[Castoridae]] | genus = '''''Castor''''' | genus_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | subdivision_ranks = [[ᏧᎾᏓᎴᎿ ᎠᏁᎯ]] | subdivision = ''[[ᎠᎺᎵᎨ ᏙᏯ|C. canadensis]]''<br /> ''[[European Beaver|C. ᎠᏍᏗ ᎪᏢᏔᏅ]]'' }} IS THIS STRUCTURE DESIRED?--> '''ᏙᏯ''' ᎠᎴ ... [[File:Beaver.jpg|thumb]] [[File:Biberschaedel-drawing.jpg|thumb|ᏙᏯ [[skull|ᎣᏓᏅᏛ]]]] [[File:Broken_Beaver_Dam.jpg|thumb|right|250px|ᎠᏚᎳᏗ ᏙᏯ ᎠᏓᎦᏴᎵᎨ. Allegheny ᎤᏔᏂᏗ ᎦᏙᎯ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ, ᏄᏯᎩ]] [[File:Beavertracks.JPG|thumb|right|150px|ᏙᏯ ᎤᏔᏏᏅᏱ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᎾᏥ, ᎭᏫᎾᏗᏢ [[Ontario]]. ᎣᏂᏗᏢ ᎤᏩᏱ approx 20cm ᎦᏅᎯᏓ.]] [[File:Beaver dam in Yellowstone.jpg|thumb|250px|...]] [[File:Beaver dam in Tierra del Fuego.jpg|thumb|250px|...]] [[File:Beaver_dam_in_Fossil_Butte_NM-750px.JPG|thumb|250px|...]] [[File:BeaverDam 8409.jpg|thumb|right|300px|...]] == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commons|Castor|Beaver}} [[Category:ᎦᎾᏝᎢ (ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᏟ)]] [[Category:ᎦᎾᏝᎢ (ᏳᎳᏛ)]] [[Category:To be checked]] opxp6cspojqq0e6bu5apipfyfhu5hol ᏖᎸᎳᏗ 0 2711 51638 51558 2026-05-04T03:11:26Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:37.145.166.58|37.145.166.58]] 47353 wikitext text/x-wiki <!-- IS THIS STRUCTURE DESIRED? {{Taxobox | color = lightgreen | name = Grape | image = Close up grapes.jpg | image_width = 250px | image_caption = Wine Grapes | regnum = [[Plant|ᎦᎪᏘae]] | divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Vitales]] | familia = [[Vitaceae]] | genus = '''''Vitis''''' | genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] | subdivision_ranks = Species | subdivision = ''[[Vitis acerifolia]]''<br /> ''[[Vitis aestivalis]]''<br /> ''[[Vitis amurensis]]''<br /> ''[[Vitis arizonica]]''<br /> ''[[Vitis x bourquina]]''<br /> ''[[Vitis californica]]''<br /> ''[[Vitis x champinii]]''<br /> ''[[Vitis cinerea]]''<br /> ''[[Vitis x doaniana]]''<br /> ''[[Vitis girdiana]]''<br /> ''[[Vitis labrusca]]''<br /> ''[[Vitis x labruscana]]''<br /> ''[[Vitis lincecumii]]<br /> ''[[Vitis monticola]]''<br /> ''[[Vitis mustangensis]]''<br /> ''[[Vitis x novae-angliae]]''<br /> ''[[Vitis palmata]]''<br /> ''[[Vitis riparia]]''<br /> ''[[Vitis rotundifolia]]''<br /> ''[[Vitis rupestris]]''<br /> ''[[Vitis shuttleworthii]]''<br /> ''[[Vitis tiliifolia]]''<br /> ''[[Vitis vinifera]]''<br /> ''[[Vitis vulpina]]'' }}--> [[File:Close up grapes.jpg|250px|thumb|]] '''ᏔᎸᎳᏘ''' ᎠᎴ ᎯᎠ [[ᎤᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]]<!--fruit--> Ꮎ ᎠᏛᏍᎬ ᎾᎿ ᎦᎪᏘ ᏖᎸᎳᏗ [[vine]]. <center><gallery> File:GrapeField.jpg| Image:Young grapes.jpg|Young grapes Image:Grapes, Rostov-on-Don, Russia.jpg Image:Wine grapes baja.jpg| Image:Grapes05.jpg|A bunch of grapes Image:Autumn Royal grapes.jpg|Autumn Royal grapes Image:Concord grape plant.jpg|Foliage of the Concord grape plant Image:Uvas.jpg| File:Grape gathering.jpg| </gallery></center> == ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{commons|Grape|ᏔᎸᎳᏘ}} [[Category:Plantae]] [[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏔᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] 8kx3cf5271y0iq27fvp0gfapggitzfk ᎠᏂᏣᏍᎩᎵ 0 2715 51672 51508 2026-05-04T03:11:43Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2600:1700:1E0:6B20:1C5D:4AE9:5FA8:E35|2600:1700:1E0:6B20:1C5D:4AE9:5FA8:E35]] 44189 wikitext text/x-wiki [[File:Athenodorus_-_The_Greek_Stoic_Philosopher_Athenodorus_Rents_a_Haunted_House.jpg|thumb|ᎠᏂᏣᏍᎩᎵ]] '''ᎠᏂᏣᏍᎩᎵ''' ([[Anitsasgili]]) [[Category:ᏗᏓᏅᏖᏗ]] [[Category:To be checked]] snn6g3op6tjk5ntqnaiw30iy8gtvisq ᏗᎧᏃᎩᏛ 0 2720 51641 51554 2026-05-04T03:11:27Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2600:1700:1E0:6B20:1C5D:4AE9:5FA8:E35|2600:1700:1E0:6B20:1C5D:4AE9:5FA8:E35]] 44168 wikitext text/x-wiki '''ᏗᎧᏃᎩᏛ''' ... == ᏓᏓᏚᎬ [[ᎪᏪᎵ]] == <references/> [[Category:ᏗᎧᏃᎩᏛ| ]] [[Category:To be checked]] h62xdgyg6elxrn9y6c0iht26dd4br7c ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗᎤ ᏪᏴ 0 2722 51670 51510 2026-05-04T03:11:42Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Savh|Savh]] 44233 wikitext text/x-wiki [[File:Wpdms nasa topo green river utah.jpg|300px|right|thumb|ᎯᎠ ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗ ᎤᏪᏴ, ᎤᏪᏴ ᎯᎠ ᎧᎶᏩᏓ, ᎨᏒᎢ ᎤᎾᏓᏎᎮᎸᎩ highlighted ᎾᎿ ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎯᎠ ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏫᏒᏗ ᎧᏃᎮᎭ.]] ᎯᎠ '''ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗᎤ ᏪᏴ''' ᎨᏒᎢ [[ᎤᏪᏴ]] ᎯᎠ... [[File:GreenRiverWY.jpg|left|thumb|256px|ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎢᏤ ᎢᏳᏍᏗ ᎤᏪᏴ, ᏩᏲᎻ]] [[Category:ᎠᎹ]] [[Category:ᎠᎹᏰᏟ]] [[Category:To be checked]] hs4u0sg1aieg2cm0lp6v3yrh4401uqu ᎦᏍᎩᎶ 0 2727 51618 51594 2026-05-04T03:11:15Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:222.127.137.202|222.127.137.202]] 47691 wikitext text/x-wiki '''ᎦᏍᎩᎶ'''(gasgilo) ᎨᏒᎢ ᎠᎬᎭᎸᏓ ᎦᎵᏦᏕ ᎠᏅᏗ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎠᏂᏅᎢ, ᎤᏠᏯᏍᏛ ᎦᏗ, ᎦᏐᎯ, ᎠᎴ ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎧᏃᎨᏂ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ, ᏱᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎬᏙᏗ ᎾᎥᎢ ᏌᏊ ᎠᏏᏴᏫ. ᏗᎦᏍᎩᎶ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎤᎭ ᏅᎩ ᏗᏂᏅᏍᎨᏂ ᎠᎵᏍᏕᎸᏗ ᎯᎠ ᎦᏗ ᎤᏛᎯᏍᏔᏅᎩ ᎦᎸᎳᏗᏢ ᎯᎠ ᎠᏯᏖᏃᎯ. ᏄᏠᏯᏍᏛᎾ ᎦᏐᎯ ᎠᎴ ᎧᏃᎨᏂ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎨᏒᎢ ᎤᏯᏅᎲ '''ᎦᏗ'''. <gallery> File:Dining chair 1939.jpg| File:Japanese chair and armrest.jpg| File:Bus shelter at Hynes Convention Center station, July 2005.jpg|[[ᏴᏫ ᎤᎾᏦᏙᏗ]] ᏄᎾᏰᎯᏍᏛᎾ ᎬᏙᏗ ᏗᎦᏗ ᎬᏙᏗ ᎧᏃᎨᏂ ᎠᏣᏪᏐᎸᏍᏙᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎠᏰᎵ ᎠᎴᏫᏍᏔᏅ ᎠᏝᎥ ᎡᎳᏗ File:Lightmatter bench.jpg|ᎦᏅᎯᏗ ᎦᏍᎩᎶ ᎨᏒᎢ ᎦᏅᎯᏓ ᏰᎵᏊ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᎯᎸᏍᎩ ᏴᏫ ᎤᏬᎳ ᎾᎿ </gallery> [[Category:ᎦᎵᏦᏕ ᎠᏅᏗ]] [[Category:Machine-translated articles]] [[Category:To be checked]] 7dr5r15fspy7h9dqyan1a05butwh716 ᎠᎹᏳᎸᏗ 0 2735 51669 51511 2026-05-04T03:11:42Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Biosthmors|Biosthmors]] 42781 wikitext text/x-wiki [[File:Knight's Point, West Coast.jpg|right|thumb|300px|]] ᎯᎠ '''ᎠᎹᏳᎸᏗ''' ᎨᏒᎢ ᎧᏁᎢᏍᏔᏅᎯ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᎢᎦᏛ ᎯᎠ ᎦᏙᎯ ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ ᎠᎴ ᎾᎥᏂᎨ ᎯᎠ [[ocean|ᎠᎺᏉᎯ]]. ᎠᎹᏳᎸᏗ ᎨᏒᎢ ᏗᏙᎳᏤᎩ, ᎠᏍᏓᏅᏅ ᎾᎿ ᎡᎶᎯ ᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎠᎾᏓᏎᎮᎲᎢ ᎯᎠ ᏚᏂᏲᏍᎬ ᎠᎹᏳᎸᏗ ᎠᎴ ᎯᎠ ᎧᏁᏨ ᎨᏒᎢ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎬᏔᏅᎯ ᏩᏎᏍᏗ ᎯᎠ ᎠᎹᏳᎸᏗ ᎤᏩᏌᏊ. ᎯᎠ ᎦᏟᏐᏗᎩ, '''ᎦᏙᎯ''' ᏄᏍᏛ ᎧᏃᎮᏗ ᎪᎱᏍᏗ ᏥᏄᏍᏗ ᎠᎴᏂᏙᎲ ᎾᎿ, ᎾᎥᏂᎨ ᎠᎴ ᎤᎾᎵᎪᏅᎯ ᎬᏙᏗ ᎠᎹᏳᎸᏗ. <gallery> File:Marbleheadcoastline.jpg| File:Accreting coast Image6.svg| </gallery> ==ᏫᏓᏎᏄᎢ== {{reflist}} [[Category:ᎦᏙᎯ ᏄᏍᏗᏓᏅ]] [[Category:Machine-translated articles]] [[Category:To be checked]] 1wnncv6hgpfsqx72fdn7x12k793df2p ᎪᎦ 0 2802 51661 51526 2026-05-04T03:11:38Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Wooze|Wooze]] 48873 wikitext text/x-wiki [[File:Corvus-brachyrhynchos-001.jpg|250px|thumb|ᎠᎺᏫᎧᏂ ᎩᏬ ᏏᏂ ᎢᏂ ᎣᏂᏔᏫᏲ]] ... '''ᎪᎦ''' ([[Goga]]) ᎢᏍ ᏬᎺᎵ ᏭᏂ ᎢᏂ ᏫᎴᎢᏎᏍ ᎳᎢᎩ ᏑᏍ ᎠᏂ ᎣᏌᏍ ᏫᎴᎢᏎᏍ! ᏎᎢ ᎡᏯ ᎣᏂᎵ ᏭᏂ ᎢᏂ ᏳᏂᏖᏗ ᏍᏖᎢᏖᏍ ᎠᏂ ᎧᎾᏓ. ᏎᎢ ᎡᏯ ᎠᏘ ᎵᏍᏘ ᎪᏂᏌᏂ ᎵᏫᎵ ᎣᏫ ᎡᎩᏍᏘᏂᎩᏘᏲᏂ. ᏎᎢ ᎡᏯ ᎠᎵᏐ ᏭᏂ ᎢᏂ ᏩᎻᎳᏂᏗᏍ ᏙᏂᏍ ᎠᏂ ᎢᏪᏂ ᏏᏘᏍ. == ᏪᏪᏂᏎᏍ == {{reflist}} == ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commons|Corvus brachyrhynchos|ᎪᎦ để}} [[Category:ᏥᏍᏆ]] 6lf3wzwsczs7wmollh70u6bth4hnjzn ᏓᎾᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎬ 0 2807 51605 44578 2026-05-03T16:54:11Z ~2026-26959-82 31722 51605 wikitext text/x-wiki {| align=right style="overflow:auto" |- |[[File:Penis Festival @ Kanamara Festival @ Kanayama Shrine @ Kawasaki (13695075884).jpg|thumb]] |} '''ᏓᎾᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎬ''' ... ==ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ== <references /> [[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]] mj47vi7n9755atr1clwqgej4p0r133f 51682 51605 2026-05-04T03:15:12Z NguoiDungKhongDinhDanh 20342 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26959-82|~2026-26959-82]] ([[User talk:~2026-26959-82|talk]]) to last revision by [[User:Praxidicae|Praxidicae]] 43354 wikitext text/x-wiki {| align=right style="overflow:auto" |- |[[File:Renfair entertainers.jpg|thumb|]] [[File:2010 06 13 arne mueseler 0680.jpg|thumb|200px|]] |} '''ᏓᎾᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎬ''' ... ==ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ== <references /> [[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]] rfskucjug4h8kgugnyaupfp9bel80e7 ᎪᏢᏅ 0 2813 51642 51553 2026-05-04T03:11:27Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2600:1700:1E0:6B20:1C5D:4AE9:5FA8:E35|2600:1700:1E0:6B20:1C5D:4AE9:5FA8:E35]] 44286 wikitext text/x-wiki [[File:NCI_butter.jpg|right|thumbnail|250px|ᎪᏢᏅ]] '''ᎪᏢᏅ''' ([[Gotlvnv]]) [[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏔᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] rqfz7tcsnhbb7lv88rurcscje78ixm9 ᎦᏃᏥ 0 2819 51668 51512 2026-05-04T03:11:41Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2600:1700:1E0:6B20:1C5D:4AE9:5FA8:E35|2600:1700:1E0:6B20:1C5D:4AE9:5FA8:E35]] 44237 wikitext text/x-wiki [[File:leathertools.jpg|thumb|250px|ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ ᎦᏃᏥ-ᏚᏂᎸᏫᏍᏓᏁᎲ ᎪᎱᏍᏗ ᏗᎬᏔᏂᏓᏍᏗ]] '''ᎦᏃᏥ''' ([[Ganotsi]]) == ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{commonscat|Leather}} [[Category:ᏭᎫᏅᏛ ᏗᎬᏙᏗ]] [[Category:To be checked]] rjcaycl0iobeqsbulacegohk5pvbfhv ᏓᏂᏍᏓᏲᎯᎲ 0 2831 51676 51501 2026-05-04T03:11:45Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Stanglavine|Stanglavine]] 44141 wikitext text/x-wiki [[File:Worship_of_the_shepherds_by_bronzino.jpg|thumb|right|220px|]] '''ᏓᏂᏍᏓᏲᎯᎲ''' ... == ᏓᏓᏚᎬ [[ᎪᏪᎵ]] == <references/> [[Category:ᏧᎾᏁᏄᏗ ᏗᏁᎸᏙᏗ]] [[Category:To be checked]] 2lf2ga5rixo7a9i2lhtcopvhx4auhqi ᎤᎾᎩᎾ 0 2845 51648 51541 2026-05-04T03:11:30Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:ᎠᏍᎦᏯᏗᎯ|ᎠᏍᎦᏯᏗᎯ]] 48977 wikitext text/x-wiki <!-- IS THIS STRUCTURE DESIRED? {{Taxobox | color = lightgreen | name = American Chestnut | image = American_Chestnut.JPG | image_width = 240px | image_caption = American Chestnut leaves and nuts | regnum = [[Plant]] | divisio = [[flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[dicotyledon|Magnoliopsida]] | ordo = [[Fagales]] | familia = [[Fagaceae]] | genus = '''''[[Chestnut|Castanea]]''''' | species = '''''C. dentata''''' | binomial = ''Castanea dentata'' | binomial_authority = (Marsh.) Borkh. }}--> [[File:American Chestnut.JPG|250px|thumb]] ᎯᎠ '''ᏴᏩᏁᎬ ᎤᎾᎩᎾ''' (''[[Castanea dentata]]'') ... <gallery> AmericanChestnutPollen.JPG| Castanea_dentata.JPG| Castanea_dentata_field_trial.jpg| </gallery> ==ᏫᏓᏎᎸᎢ== {{reflist}} [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] [[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏔᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] pgpjcm86cedj1zhn2u8i0bramxafezt ᎧᏫ 0 2850 51606 51556 2026-05-03T16:57:42Z ~2026-26959-82 31722 51606 wikitext text/x-wiki [[File:Fell For It Again Award Wikipedia Version.png|thumb|300x300px|ᎠᎫᎩᏍᏗ ᎧᏫ]] '''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span>''' (kawi) ᎨᏒᎢ ᎤᏂᎸᏉᏗ <span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᎠᏛᏅᎢᏍᏔᏃᏅᎯ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ... [[File:Coffee Flowers Show.jpg|thumb|300px|right|''Coffea arabica''—Brazil]] [[File:DirkvdM orosi coffee-trees.jpg|thumb|300px|ᎤᏓᏩᏗᏍᎬ-ᏕᏡᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ ... ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎠᏍᏆᏂᎪᏙᏗ ᎠᏫᏒ, ᎤᏅᏌ ᎠᎴ pruned]] [[File:Espresso-roasted coffee beans.jpg|thumb|right|150px|... ᎧᏫ ᏚᏯ]] == ᎠᎪᏩᏛᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ == * [[ᎤᎦᎶᎬ]] == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == <references/> == ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{commonscat|Coffee}} [[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏔᏍᏗ]] [[Category:Plantae]] [[Category:To be checked]] loenc1lwf6pqhpjeo5eozfag3xdigwn 51607 51606 2026-05-03T16:58:25Z Quinlan83 19586 Restored revision 46962 by [[Special:Contributions/2001:4451:1E3:2600:C1B9:CE28:CBB7:A75|2001:4451:1E3:2600:C1B9:CE28:CBB7:A75]] ([[User talk:2001:4451:1E3:2600:C1B9:CE28:CBB7:A75|talk]]): Restore (TwinkleGlobal) 51607 wikitext text/x-wiki [[File:A small cup of coffee.JPG|thumbnail|300px|right| ᎠᎫᎩᏍᏗ ᎧᏫ]] '''ᎧᏫ''' (kawi) ᎨᏒᎢ ᎤᏂᎸᏉᏗ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᏛᏅᎢᏍᏔᏃᏅᎯ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ... [[File:Coffee Flowers Show.jpg|thumb|300px|right|''Coffea arabica''—Brazil]] [[File:DirkvdM orosi coffee-trees.jpg|thumb|300px|ᎤᏓᏩᏗᏍᎬ-ᏕᏡᎬ ᎭᏫᎾᏗᏢ ... ᎤᎶᏐᏅ ᎯᎠ ᎠᏍᏆᏂᎪᏙᏗ ᎠᏫᏒ, ᎤᏅᏌ ᎠᎴ pruned]] [[File:Espresso-roasted coffee beans.jpg|thumb|right|150px|... ᎧᏫ ᏚᏯ]] == ᎠᎪᏩᏛᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ == * [[ᎤᎦᎶᎬ]] == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == <references/> == ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{commonscat|Coffee}} [[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎠᎴ ᎠᏗᏔᏍᏗ]] [[Category:Plantae]] [[Category:To be checked]] hl9nctzxzbq5zjn9aqswoyh9fovw7p2 ᎠᏫᏒᏅ 0 2858 51643 51552 2026-05-04T03:11:28Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Breogan2008|Breogan2008]] 51025 wikitext text/x-wiki [[File:Butchart gardens.JPG|thumb|250px|right| ᎾᏍᎩᏍᎩᏂ ᎤᏩᏒᎯ ᎡᏆ ᎠᏫᏒᏅ ᎭᏫᎾᏗᏢ [[ᎨᎾᏓ]].]] [[File:Kuekenhoff 001.jpg|thumb|right|250px|...]] [[File:garden.fountain.arp.750pix.jpg|thumb|right|250px|...]] '''ᎠᏫᏒᏅ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (awisvnv) == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} ==ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ== {{commons|Garden}} [[Category:ᎦᏙᎯ ᏄᏍᏗᏓᏅ]] [[Category:ᏗᎦᎪᎯᏗ]] [[Category:To be checked]] fpjfhtzveco8fcwxtecz2frgm4kd9br ᎥᎦᏔᎲᎢ 0 2872 51617 51595 2026-05-04T03:11:14Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2001:4451:1F9:FC00:90E5:42E8:BBF1:307A|2001:4451:1F9:FC00:90E5:42E8:BBF1:307A]] 47254 wikitext text/x-wiki '''ᎥᎦᏔᎲᎢ''' ᎨᏒᎢ ᎠᏓᏃᎯᏎᏗ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ [[person|ᎠᏏᏴᏫ]], ᎤᎾᏙᏢᎯ ᎠᎴ ᏐᎢ ᎬᏂᎨᏒ ᏄᏍᏛᎢ ᎨᏒᎢ ᎦᏯᏙᎲᏍᏗ. ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎨᏒᎢ ᎤᏁᏉᏤᎸ ᎢᏳᏍᏗᏊ ᎾᎥᎢ ᎤᎦᏙᎲᏒ, ᎠᎾᏕᎶᏆᏍᎬ ᎠᎴ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᎠᎴ ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎤᎾᎵᎪᏒ ᎠᎴ ᎤᏂᎦᏛᎲᏍᎩ. ᎯᎠ ᎠᎴᏂᏍᎬ ''ᎥᎦᏔᎲᎢ'' ᎨᏒᎢ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᎬᏔᏅᎯ ᎤᏁᎫᏥᏛ ᎯᎠ ᎤᏬᎯᏳ ᎪᎵᏍᏗᏱ ᎢᏳᏍᏗ ᎧᏃᎮᏗ, ᏰᎵᏊ ᏱᎩ ᎬᏙᏗ ᎯᎠ ᏅᏏᎾᏒ ᎬᏙᏗ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᎩᎾᎢ ᏗᎪᏍᎩ ᎤᏰᎸᏛᎢ. [[File:Classical-Definition-of-Kno.png|right|300px|thumb| [[venn diagram|venn ᎠᏓᏕᏲᎲᏍᎩ ᎪᏪᎸ]] ᎦᏃᏢᎩ ᎥᎦᏔᎲᎢ [[truth|ᏚᏳᎪᏛ]]]] == ᎤᏓᏎᎦᏤᏗ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{sisterlinks|Knowledge}} [[Category:ᎤᏬᎳᏨᎯ]] [[Category:To be checked]] 4arg2ggx56s3xnmox4is7yydvv6v5no ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ 0 2883 51615 51598 2026-05-04T03:11:13Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:~2025-56630-1|~2025-56630-1]] 51088 wikitext text/x-wiki [[File:Table of Geometry, Cyclopaedia, Volume 1.jpg|thumb|right|250px|ᎦᏍᎩᎶ ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ, ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ 1728 ''...''.]] '''ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ''' ᏚᎴᏅ ᏥᏄᏍᏗ ᎯᎠ ᏠᎨᏏ [[ᎥᎦᏔᎲᎢ]] ᎠᏂᎾᏕᎬ ᎬᏙᏗ ... [[File:Pythagorean.svg|thumb|''a''<ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>2</ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>&nbsp;+&nbsp;''b''<ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>2</ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>&nbsp;=&nbsp;''c''<ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>2</ᎠᏍᏓᏩᏛᏍᏗ>]] [[File:Woman teaching geometry.jpg|thumb|230px|''ᎠᎨᏴ ᏓᏕᏲᎲᏍᎬ ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ''. ᏗᏟᎶᏍᏙᏗ ᎾᎾᎢ ᎯᎠ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎢᏳᏕᏘᏴᏓ ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ Euclid ᎤᏤᎵ [[Element (mathematics)|ᎢᏧᏓᎴᎩ]], (ca. 1310)]] [[File:God the Geometer.jpg|thumb|225px|ᎢᎬᏱ '[[science|agatohvsdi]],' ᎾᏍᎩᎾ ᎨᏒ ᏗᏎᏍᏗ ᏓᏍᏓᏅᏅ ᎠᎴ ...]] [[File:Image-Al-Kitāb_al-muḫtaṣar_fī_ḥisāb_al-ğabr_wa-l-muqābala.jpg|thumb||ᎤᏆᏓᏛ ᏂᏛᎴᏅᏓ ᎯᎠ ...]] [[File:Durer astronomer.jpg|thumb|225px| ᎢᏯᏓᏛᏁᎸ ᎾᎥᎢ ...]] [[File:Descartes Discourse on Method.png|thumb|... ᎾᎥᎢ ...]] [[Category:ᏗᏎᏍᏗ ᎤᎬᏩᎵ]] [[Category:To be checked]] queiufo7itq48kjziao6obycy3wk8zh ᎤᎭᎸᏂ 0 2901 51640 51555 2026-05-04T03:11:27Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:119.94.0.193|119.94.0.193]] 47647 wikitext text/x-wiki [[Image:Big bell. Rewalsar.jpg|right|thumb|300px|ᎤᎭᎸᏂ, [[ᏂᏚᏓᎨᏒ (India)|ᏂᏚᏓᎨᏒ]].]] '''ᎤᎭᎸᏂ''' ᎨᏒᎢ ᏄᏦᏍᏛᎾ [[ᎤᏃᏴᎬ]]-ᎠᏃᏢᏍᎬ ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ. ᎯᎠ ᎤᎭᎸᏂ ᎨᏒᎢ ᎤᎵᏍᏓ ᏗᎫᎪᏙᏗ ᎪᎱᏍᏗᎬᏔᏂᏓᏍᏗ ᎠᎴ idiophone. <gallery> Image:050113 02 Stalbridge church.jpg| Image:Libertybell alone small.jpg| Image:Moscow98kremlin8.jpg| Image:ZygmuntDzwon.JPG| </gallery> [[Category:ᎪᎱᏍᏗ ᏗᎬᏔᏂᏓᏍᏗ]] [[Category:ᏗᎧᏃᎩᏛ]] [[Category:To be checked]] 8xitb0x8xwkb32hr5p1kscybonvygkv ᎠᏓᎾᏌᏁᏍᎩ 0 2939 51671 51509 2026-05-04T03:11:43Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:222.127.137.202|222.127.137.202]] 47668 wikitext text/x-wiki '''ᎠᏓᎾᏌᏁᏍᎩ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (adanasanesgi) ᎨᏒᎢ ᏂᎦᎵᏍᏔᏂᏙᎲ ᏗᎬᏩᎶᏒ ᎦᏙ ᎤᏍᏗ ᏂᎦᏛ ᏓᎦᏘᎴᎦ ᎠᎦᏎᏍᏙᏗ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᏐᎢ. ᎪᎯᏊ ᎢᏴ ᏥᎩ [[ᏭᏚᎸᏛ ᎬᏙᏗ]] ᏄᏍᏛ ᎧᏃᎮᏗ ᎬᏗᏍᎬ ᎯᎠ [[general theory of relativity|ᎨᏅᏏᏔ]], ᎠᎴ ᎯᎠ ᎤᏣᏘ ᏄᏦᏍᏛᎾ ᎢᏤ ᎢᏯᏛᏂ ᎤᏤᎵ ᏗᎧᎿᏩᏛᏍᏗ ᎢᎬᏩᎾᏓᎴᎩ ᏄᏓᎨᏒ ᏓᏓᏁᎳᏁ ᎤᎵᎶᎲᏍᎩ ᎾᎥᏂᎨ ᎡᎵᏍᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎤᎪᏗᏗ ᏕᎦᎸᏛ ᎧᏁᏌᎢ. [[File:Solar sys8.jpg|right|350px|thumb|ᎯᎠ '''ᏄᏓᎨᏒ ᎦᏌᏙᏯᏍᏗ''' ᎤᏍᏆᏂᎪᏗ ᎯᎠ ᎤᏚᎳᏗ ᎭᏫᎾᏗᏢ ᎬᏩᏚᏫᏛ ᎬᏩᏚᏫᏛ ᎯᎠ ᏅᏙ ᎢᎦ ᎡᎯ.]] == ᏫᏓᏎᎸᎢ == {{reflist}} [[Category:ᎠᎦᏙᎲᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] hlua62i1feigezsgwws6tvvrz48im0k ᏙᏒᏓᎵ 0 2943 51664 51517 2026-05-04T03:11:39Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Biosthmors|Biosthmors]] 43209 wikitext text/x-wiki <!--{{Taxobox | name=ᏙᏒᏓᎵ | image=Ant_cultivating_aphids.jpg | subordo = [[Apocrita]] | superfamilia = [[Vespoidea]] | familia = '''Formicidae''' | familia_authority = Latreille 1809 | classis = Insecta | subdivision_ranks = Subfamilies | subdivision = * [[Aenictogitoninae]] * [[Agroecomyrmecinae]] * [[Amblyoponinae]] (incl. "[[Apomyrminae]]") * [[Aneuretinae]] * [[Cerapachyinae]] * [[Dolichoderinae]] * [[Ecitoninae]] (incl. "[[Dorylinae]]" and "[[Aenictinae]]") * [[Ectatomminae]] * [[Formicinae]] * [[Heteroponerinae]] * [[Leptanillinae]] * [[Leptanilloidinae]] * [[Myrmeciinae]] (incl. "[[Nothomyrmeciinae]]") * [[Myrmicinae]] * [[Ponerinae]] (incl. ''[[Paraponera]]'') * [[Proceratiinae]] * [[Pseudomyrmecinae]] }} IS THIS STRUCTURE DESIRED? --> '''ᏙᏒᏓᎵ''' ... [[File:Ant head closeup.jpg|thumb|right|255px|]] == ᎧᏅᏑᎸ == {{commons|Ant|ᏙᏒᏓᎵ}} == ᏫᏓᏎᎸᎢ == <references/> [[Category:ᏨᏍᎪᏱ]] [[Category:To be checked]] 89r4hwhoyqifydcks415ywiqzlpxot6 ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ 0 3040 51659 51528 2026-05-04T03:11:37Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2001:56A:7788:8600:5CF4:7A54:589C:B433|2001:56A:7788:8600:5CF4:7A54:589C:B433]] 50040 wikitext text/x-wiki [[file:Anglospeak (subnational version).svg|upright=2|thumb]] [[File:Masterpieces.jpg|thumb|ᏴᏭᏁᎦ [[ᏗᎪᏪᎵ]]]] [[File:EN English Language Symbol ISO 639-1 IETF Language Tag Icon.svg|thumb|upright=0.5|EN ([[ISO 639]]-1)]] '''<span lang="bez" dir="ltr">ᎩᎵᏏ</span>''' ('''ᏴᏭᏁᎦ''') [[ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]]. ᎩᎵᏏᏃ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᎤᏒᎧᎵ [[ᎠᎺᎢ]], ᎩᎵᏏ, [[ᎡᎳᏗᏜ|ᎡᎳᏗᏢ]], ᎠᎴ ᎠᏂᏐᎢ. {| class="wikitable" style="border=1px solid grey;" ! ᏣᎳᎩ !! ᎦᎴᎪ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ |- | ᎣᏏᏲ | Hello |- | ᏩᏙ | Thank you |- | ᎠᏍᎦᏲ | Man |- | ᎠᎨᏳᏣ | Woman |- |} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|English language}} {{stub}} [[Category:ᏳᎳᏛ]] [[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] elaboomk3ydfvli98y8korrxv6xlqhn ᎨᎾᏓ 0 3569 51637 51559 2026-05-04T03:11:25Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Eowrjfjdjdjr|Eowrjfjdjdjr]] 51455 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | Long name = | Name = ᎨᎾᏓ<ref name=cwm>[http://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Cherokee World Map." ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-26.</ref> | ᎦᏓᏘ = Flag of Canada (Pantone).svg | Coat of arms = Royal Coat of arms of Canada.svg | Location = Canada (orthographic projection).svg | size = 170px | Area = 9,984,670 km<sup>2</sup> | Population = 35,427,524 | Population year = 2014 | ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎡᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] ᎠᎴ [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] | ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᎠᏔᏩ]] | ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[ᏙᏬᏂᏙ]] | ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ =Mark Carney | ᎠᏕᎳ = [[ᎧᎾᏓ ᎠᏕᎳ]] }} '''ᎨᎾᏓ''' ([[ᎠᎦᎸᏥ]] ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ, ''Canada'') ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ [[ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]]-Ꭿ. ᏂᎬᎢ 9,984,670 km<sup>2</sup>. ᎾᏂᎥ ᏴᏫ 33,625,989.<ref>[https://web.archive.org/web/20110615050454/http://www.statcan.gc.ca/pub/82-003-x/pop/pop-h-clock-eng.htm "ᎨᎾᏓ ᎾᏂᎥ ᏴᏫ ᏩᏥ."] ''Statistics ᎨᎾᏓ.'' (20 ᏚᏂᏅᏗ 2010)</ref> ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ [[Ottawa|ᎠᏔᏩ]]. ᏄᎬᏫᏳᏌᏕᎩ, ᏧᏂᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎨᎦᏓᏅᏖᎮᎯ ᎨᏒᎢ. [[ᏙᏬᏂᏙ]] ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ-Ꭿ. == ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ == ᎯᎠ ᏌᏇ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᏦᎢ ᎿᎾ ᎨᏒ ᎨᎾᏓ-Ꭿ. === ᎧᏃᎮᎭ === # [[Ontario]] # [[Quebec]] # [[Nova Scotia]] # [[New Brunswick]] # [[Manitoba|ᎹᏂᏙᏆ (Manitoba)]] # [[British Columbia|ᏈᏗᏏ ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ]] # [[Prince Edward Island]] # [[Saskatchewan]] # [[Alberta]] # [[Newfoundland and Labrador]] === ᎿᎾ ᎨᏒ === # [[Northwest Territories]] # [[Yukon]] # [[Nunavut]] == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} [[Category:ᎨᎾᏓ| ]] [[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]] [[Category:To be checked]] 63yorl58px7i6eks8z5hcp2tisd2zd8 ᏍᏆᏂ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ 0 3581 51650 51538 2026-05-04T03:11:31Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Salvabl|Salvabl]] 49737 wikitext text/x-wiki [[File:Map-Hispanophone World.svg|thumb|upright=2|ᏍᏆᏂ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ [[ᎡᎶᎯ]]-Ꭿ]] '''ᏍᏆᏂ''' (español) ᎠᎴᏅᏙᏗ [[ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ]], [[ᏳᎳᏛ]]-Ꭿ. == ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ == <div style="font-size:100%;-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[ᎠᎹᏰᏟ]]<ref name=CLDR>Common Locale Data Repository for Cherokee / Tsalagi. 2010.</ref> * [[ᎠᏂᏍᏆᏂ]]<ref name=ana>Erb, Joseph. [https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-27.</ref> * [[ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ]]<ref name=ana/> * [[ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ]]<ref name=ana/> * [[ᏉᎵᏫᎠ]]<ref name=ana/> * [[ᏥᎵ]]<ref name=ana/> * [[ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ]]<ref name=ana/> * [[ᎪᏍᏓ ᎵᎧ]]<ref name=ana/> * [[ᎫᏆ]]<ref name=ana/> * [[Ecuador|ᎡᏆᏙᎵ]]<ref name=ana/> * [[El Salvador|ᎡᎵᏌᎵᏆᏙᎵ]]<ref name=ana/> * [[Guatemala|ᏩᏔᎹᎳ]]<ref name=ana/> * [[Honduras|ᎭᏂᏚᎳᏍ]]<ref name=ana/> * [[Nicaragua|ᏂᎧᎳᏆ]]<ref name=ana/> * [[Panama|ᏆᎾᎹ]]<ref name=ana/> * [[Paraguay|ᏆᎳᏇᎢᏯ]]<ref name=ana/> * [[Peru|ᏇᎷ]]<ref name=ana/> * [[Uruguay|ᏳᎷᏇ]]<ref name=ana/> * [[ᏪᏁᏑᏪᎳ]]<ref name=ana/> </div> == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Spanish language}} [[Category:ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ]] [[Category:ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ]] [[Category:ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]] [[Category:ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] 4kudbi7eu1now5zxbvqgp3y3qv1vd11 ᏲᎾ ᏗᎧᏃᎩᏍᏗ 0 3765 51680 51497 2026-05-04T03:11:47Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Praxidicae|Praxidicae]] 43311 wikitext text/x-wiki ᎪᎯᎦ ᏥᎨᏒ ᎡᎮ ᏣᎳᎩ ᏧᏂᏴᏫ ᎠᏂᏣᎫᎢ ᎨᎪᏎᎸᎢ, ᎠᎴ ᏌᏊ ᏏᏓᏁᎸ ᎤᎾᏙᏢᏒ ᎾᏍᎩ ᎯᎠ ᎫᏂᏴᏫ ᎡᎮ ᎠᏧᏣ ᎠᏂᎩᏍᎨᏃ ᏧᏪᏅᏒ ᎠᎴ ᎤᏙᏓᏩᏓ ᏙᏦᏓᎸ ᏪᏙᎲᎢ. ᎢᏴᏓᎵᎭᏃ ᏂᎪᎸᏊ ᎡᎨ ᎠᎴ ᎠᎪᎯᎸ ᏪᏙᎲ, ᎦᏂᎵᏃ ᎣᏂ ᎨᏒ ᏝᏃ ᏧᏪᏅᏒ ᏯᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎨ, ᎠᏎᏃ ᎢᎦᏊ ᏥᏂᎦᎵᏍᏗ ᎠᏂᎩᏍᎨ ᎠᎴ ᏒᏃᏱᏴ ᎩᎳ ᎢᎦᎷᎨ. ᏧᎦᏴᎵᎨᏃ ᎬᏩᏐᎮᎮ, ᎠᏎᏃ ᏝᏃ ᎪᎱᏍᏗ ᏱᏓᏰᎸᏗᏍᎨ, ᎠᎴ Ꮎ ᎠᏧᏩ, ᏏᏊ ᎡᎨ ᏂᏓᏙᏓᏫᏒ ᎬᏂ ᎤᎾᏕᎳᎰᏌ ᎦᏅᎯᏓ ᎤᏬᏗᎨᎩ Ꮭ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᎠᏛᏍᎬ ᎠᏰᎸ ᏂᎬᎢ. ᎾᏊᏃ ᎤᏂᏍᏆᎾᎪᏎ ᎠᎴ ᎤᎾᏛᏛᏁ ᏂᎦᎥ ᎤᏚᎵᏍᎬ ᎠᏙᎯ ᎤᏪᏓᏍᏗ ᏄᏚᎵᏍᎬᎾᏃ ᎨᏒ ᏧᏪᏅᏒ ᎤᎵᏍᏓᏴᏙᏗᎢ. ᎤᏛᏁᏃ Ꮎ ᎠᏧᏣ, “ᎠᏯ ᏥᏩᏘᏍᎪ ᏰᎵ ᏱᎦ ᎠᎩᎩᏍᏗ ᎤᎿᎢ, ᎠᎴ ᎤᏟ ᏂᏓᏤᏝ ᏏᏃ Ꮎ ᏎᎷ ᎠᎴ ᏚᏯ ᏥᏙᎩᎭ ᎣᎦᏕᏗᎢ, ᎠᎴ Ꮭ ᏴᏓᎪᎯᏥ ᏓᎨᏏ ᎠᏙᎯ ᏂᎪᎸ ᏫᎨᎡᏗ.” ᏧᎦᏴᎵᎨᏃ ᎤᎾᏓᏅᏖᏔᏅ ᎠᎴ ᎤᏂᏍᏘᏰᏔᏁ ᏧᏂᎯᏯᏍᏘ ᏂᎨᏒᎾ, ᎠᏎᏃ ᎯᎠ ᏄᏪᏎᎢ, “ᎤᏟ ᏂᏓᏤᏝ ᎤᎿᎢ ᎠᎭᏂᏃ ᎨᏒᎢ, ᎠᎴ ᏍᏘᎪᏩᏘ ᎠᏯ ᎦᏓᏁᏟᏴᏍᎬ ᎦᏳᎳ, ᎾᏍᎩᏃ Ꮭ ᎬᏩᏕᏗ ᏱᎩ ᎠᎭᏂ ᎪᎯ ᎢᎬᏩᏓᎴᏅᏓ. ᏱᏍᎩᏂᏍᏩᏕᏍ ᏰᎵᏊᏰᏃ ᏂᎦᎠ ᎢᎦᎵᏍᏕᎸᏙᏗ ᎠᎴ ᏝᏃ ᎢᎸᎯᏳ ᏗᏍᏗᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏱᎦᎩ ᏍᏗᎩᏍᏗᎢ; ᎠᏎᏃ ᏱᏍᏓᏚᎵ ᏍᏕᏅᏍᏗᎢ ᎢᎬᏱ ᎦᎵᏉᎩ ᎢᎦ ᎠᎹ ᏍᏛᏍᏗ.” ᎾᏃ ᎤᏓᏙᏓ ᎠᎴ ᎤᏓᏥ ᎤᏂᏃᎮᏠᎾ ᎾᏊ ᏭᏂᏃᎯᏎᎴ ᏩᏍᎪᎵᏴ ᎠᏍᎦᏯ ᏧᏂᏴᏫ ᎨᏒᎢ. ᏗᎦᎳᏫᏓ ᎤᏂᏍᏆᎸᎡᎴ ᎾᏍᎩ ᎢᏳᏰᎶᏗ ᎠᎴ ᏂᎦᏓ ᎤᏂᏃᎮᏠᎾ ᏚᏄᎪᏔᏁ: “ᎠᎭᏂ ᏍᏓᏯ ᏗᎩᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᏂᎪᎸᏊ ᏝᏃ ᎡᎵᏱᎦ ᏱᎩᎰᎢ. ᎤᎿᏃ ᎨᏒ ᏂᎪᎸᏊ ᎡᎵᏊᏃ ᏂᎦᎣᎢ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᏂᎨᏒᎾ ᎨᏐᎢ, ᏓᏲᏍᏗᏍᏓᏩᏕᏏ.” ᎦᎵᏉᎩᏃ ᏧᏒᎯᏓ ᎠᎹ ᎤᏅᏎᎢ, ᎦᎵᏉᎩᏁᏃ ᏒᎾᎴ ᏭᏟᏯᎶᎴ ᏂᎦᏓ ᎠᏂᏣᎫᎯ ᎤᎾᏂᎨᏎ ᎤᎾᏕᏗ ᎤᏃᏢᏒ ᎠᎴ ᏙᏦᏓᎸ ᏚᏄᎪᏔᏁ Ꮎ ᎠᏧᏣ ᏚᏘᏅᏎᎢ. ᎾᏊᏃ ᏴᏫ ᏐᎢ ᏕᎦᏚᎲ ᎤᎾᏛᎦᎾ ᎤᏲ ᎤᏂᏰᎸᏁ ᎠᎴ ᎤᏂᏅᏎ ᎤᏂᎧᎲᎭ ᏩᏍᎪᎵᏴ ᎠᏍᎦᏯ ᏧᏂᎳᏕᏗ ᎠᏂᏣᎫᎯ ᎤᎾᏅᏙᏗ ᎠᎴ ᎠᏙᎯ ᏭᏂᎶᎯᏍᏗ ᏂᎨᏒᎾ ᎾᎿᏃ ᏭᎾᏕᏗᎢ. Ꮎ ᎨᏥᏅᏒ ᏚᏂᏩᏛᎭ ᎦᏳᎳ, ᏚᏄᎪᏗᏗᏎ ᎠᎴ ᎤᏂᏍᏆᏂᎪᏎ ᎤᎾᏕᎳᎰᏌ ᏗᏂᏰᎸ ᎠᏓᎴᏂᏍᎬ ᏓᏚᏢᏍᎬ ᎡᎿᎢ ᏧᏂᏍᏘᏰᎪ ᎾᏍᎩᏯᎢ, ᏅᏛᎦᎵᏍᏙᏗᏍᎬ ᎦᎵᏉᎩ ᏧᏒᎯᏓ ᏝᏃ ᏴᏫ ᎤᎾᎵᏍᏓᏴᏙᏗ ᎤᏂᎬ ᏱᎨᏎ ᎠᎴ ᎾᎾᏛᏁᎲ ᎠᏓᏁᏟᏴᏍᎨ. Ꮎ ᎠᏂᏣᎫᎯ ᏝᏃ ᏯᎾᎦᏔᎲᏍᎨ, ᎠᏎᏃ ᎯᎠ ᏄᏂᏪᏎ, “ᎣᏤᎦ ᎤᎿᎢ ᏰᎵᏊ ᎢᎦ ᏍᎦᎵᏍᏓᏴᏗᎢ. ᎪᎯ ᎬᏩᏓᎴᏅᏓ ᏲᎾ ᏙᎦᏙᎡᏍᏗ ᎠᎴ ᎾᏊ ᏂᎯ ᎢᏨᏌ ᏱᏗᏥᏲᏏᎭ ᎢᏥᎷᎨᏍᏗ ᎠᏙᎯ ᎠᎴ ᏫᏍᎩᏯᏂᏍᎨᏍᏗ ᎠᎴ ᏲᏥᎷᎩ ᎣᎬᏌᏃ ᎣᎩᏇᏓᎸᎢ ᏱᏨᎥᏏ. ᏞᏍᏗᏃ ᏱᏥᏍᎦᎢᎮᏍᏗ ᏗᏍᎩ ᎢᏍᏗᎢ, ᏂᎪᎯᎸᏰᏃ ᎣᏤᎮᏍᏗ.” ᎾᏊᏃ ᏚᏁᏲᏁ ᏗᎧᏃᎩᏓ ᎾᏍᎩ ᏧᏂᏯᏅᏙᏗ, ᎠᎴ ᏲᎾ ᏧᏂᏲᎯ ᏏᏃ ᏚᎾᏅᏔ ᎾᏍᎩ ᏗᏃᎩᏍᏗ. ᎾᏊᏃ ᏚᏂᏍᏆᏓ ᏗᏃᎩᏓ Ꮎ ᎠᏂᏣᎫᎯ ᎤᎾᎴᏅᎮ ᎠᎾᎢᏒᎢ ᎠᎴ Ꮎ ᎨᏥᏅᏒ ᏗᎤᎾᎦᏔᎲᏌ ᎤᎾᏕᏗ ᎢᏗᏜ, ᎠᏎᏃ ᏍᏗᎩᏓᏊ ᎤᎾᏂᎩᏓ ᎨᏎ ᏫᏚᎾᎧᎾᏁ ᎠᎴ ᏫᏚᏂᎪᎮ ᎯᎸᏍᎩ ᎢᏯᏂᎢ ᏲᎾ ᏩᏁᎬ ᎠᏙᎯ ᎢᏗᏜ. ᎢᎬᏱ ᏲᎾ ᎧᏃᎩᏍᏗ Ꭾ-Ꭱ! ᎠᏂᏣᎫᎯ, ᎠᏂᏣᎫᎯ, ᎠᏆᏚᎵ ᎡᎳᏗ ᏗᎦᏥᏅᏗ, ᎠᏂᏣᎫᎯ, ᎠᏂᏣᎫᎯ, ᎠᏆᏚᎵ ᎡᎳᏗ ᏗᎦᏥᏅᏗ – Ᏻ!<br/> Ꮎ ᏲᎾ ᏧᏲᎯ ᎠᎴ ᏅᏗᏍᎪ ᏂᎪᎸ ᏒᎾᎴᎢ ᎠᎹ ᎬᏍᎬᎢ, ᎠᎴ Ꮭ ᏯᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎪ ᎬᏂ ᏒᎯᏰᏱ ᏱᏄᎵᏍᏔᎾ. ᎯᎠᏃ ᎧᏃᎩᏍᎪ ᎧᏃᎩᏓ ᎤᎵᏦᏛ ᏳᏂᎩᏌ, ᎠᎴ ᏏᏊ ᏐᎢ ᏳᎩᏨᎾ, ᎠᏎᏃ Ꮭ ᎢᎸᎯᏳ ᏔᎵ ᎢᏳᏣᎪᏗ ᏏᎦᏊ ᎨᏒᎢ.<br/> ᏔᎵᏁ ᏲᎾ ᏃᎩᏍᏗ<br/> ᎯᎠᏃ ᎧᏃᎩᏍᏗ ᎾᏍᏊ ᎧᏃᎩᏍᎪ Ꮎ ᏲᎾ ᏧᏲᎯ, ᏕᎦᎳᏅᏗᏍᎬ Ꮎ ᏲᎾ, ᏅᏓᏳᏂᎩᏓ<br/> ᎤᏬᏢᏒ ᎤᎿ ᎤᏃᎭᎵᏓᏍᏗ ᎤᏙᏓᏫᏗᏒᎢ. ᏄᏍᏛᏃᎤᏃᏴᎬ ᎧᏃᎩᏓ ᎠᎯᏓ ᎠᎴ ᎣᏍᏓ ᎬᏛᎪᏗ.<br/> Ꭾ-Ꭱ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᏥᏍᏚᏱ’ ᏁᎭᎾᏚᏯᏄ; ᏥᏍᏚᏱ’ ᏁᎭᎾᏚᏯᏄ – ᏲᎰ-Ꭳ!<br/> Ꭾ-Ꭱ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎫᏬᎯ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ; ᎫᏬᎯ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ; – ᏲᎰ-Ꭳ!<br/> Ꭾ-Ꭱ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎤᏯᏰ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ; ᎤᏯᏰ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ; – ᏲᎰ-Ꭳ!<br/> Ꭾ-Ꭱ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ; ᎦᏖᏆ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ; ᎦᏖ’ Ꮖ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ; – ᏲᎰ-Ꭳ!<br/> (ᎢᎦᏪᏓ) ᎤᎴ-Ꮔ ᎠᏎᎯ’ ᏔᏕᏯᏍᏔᏗᎯ’ ᎬᎿᎨ ᎠᏍᏚ’ ᏥᎩ’ Ꭾ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ’ (ᏅᎩ ᎢᏳᏩᎪᏘ)<br/> ᏥᏍᏚᏱᎢ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ (ᏔᎵ ᎢᏳᏩᎪᏘ) – ᏲᎰ!<br/> Ꭾ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ (ᏅᎩ ᎢᏳᏩᎪᏘ)<br/> ᏧᏬᎯᎢ’ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ (ᏔᎵ ᎢᏳᏩᎪᏘ) – ᏲᎰ!<br/> Ꭾ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ’ (ᏅᎩ ᎢᏳᏩᎪᏘ)<br/> ᎤᏯ’ Ᏸ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ (ᏔᎵ ᎢᏳᏩᎪᏘ) – ᏲᎰ!<br/> Ꭾ! ᎭᏳᏯ’ ᎭᏂᏩ’ (ᏅᎩ ᎢᏳᏩᎪᏘ)<br/> ᎦᏖ’ Ꮖ ᏁᎭᎾᏚ’ ᏯᏄ (ᏔᎵ ᎢᏳᏩᎪᏘ) – ᏲᎰ!<br/> ᎠᎴ ᎾᏊ ᏙᎯᏳ ᏂᏗᎥ ᎠᎴ Ꮎ ᏦᏍᏓ ᎬᎿᎨ ᎪᎱᏍᏗ, ᏫᏓᏤᎸᏃ, ᏙᏓᏓᏓᎪᎯ<br/> ==ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ== * [http://www.youtube.com/watch?v=tyaRMyZwmBc ᏲᎾ ᎠᎳᏍᎩᏓᎶ], ᎤᎾᏛᎶᏗ [[Category:ᏣᎳᎩ]] [[Category:ᏗᎧᏃᎩᏛ]] [[Category:To be checked]] 5dkdq08dvmjaz7b66jgz0n5250yz10r ᏎᏗ 0 3780 51647 51543 2026-05-04T03:11:30Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:119.94.6.31|119.94.6.31]] 47306 wikitext text/x-wiki [[File:Juglans nigra11.JPEG|thumb|200px|ᏎᏗ (''Juglans nigra'')]] [[File:Juglans nigra MHNT.BOT.2018.6.22.jpg|thumb|200px|[[ᎠᏓ]]]] '''ᎬᎿᎨ ᏎᏗ''' ᏗᏐ ᏚᏙᎥ: '''ᏎᏗ''' ᏣᎳᎩ ᎤᏅᏔᏂᏓᏍᏗ: ᎬᎿᎨ ᏎᏗ ᎤᏅᏔᏅ ᎠᏂ[[ᏣᎳᎩ]] ᎢᎸᏍᎩ ᏧᎾᏁᏢᏔᏅᏒᎢ. ᎾᏃᏎᏗ, ᎾᏍᎩ ᎤᏁᎳᎩ ᎠᏍᏓᏯ ᏗᎬᏍᏆᎶᏍᏗ ᏥᎩ, ᎣᏍᏓ ᏗᎩᏍᏗ. ᏎᏗᏃ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏩᏁ ᏓᎾᏓᏁᏟᏴᏍᏗᎮ ᎦᎾᏥ ᎠᏃᏢᏍᎬ (ᎦᎾᏥ), ᎢᎦᏓᏃ ᎤᏟ ᎾᏂᏰᎸᏍᎨ ᏩᏁ ᎤᏅᏙᏗ ᏏᏃ ᏎᏗ ᎨᏒᎢ (ᏓᏤᎴ ᎠᎩᏍᏗ ᎠᎴ ᎤᏯᎨᏛ ᎤᏓᏁᏅ). ᎤᏬᏗᎨ ᎠᏂᏑᏴᏗᎮ Ꮎ ᏎᏗ ᎤᏁᎦᎸᏅ ᏂᏓᏳᏓᎴᏅ, ᎥᏍᎩᏃ ᏎᏗ ᎤᏁᎦᎸᏅ ᏂᏓᏳᏓᎴᏅ ᏓᏅᏗᎮ ᎠᏣᏗ ᏓᎾᎸᏕᏍᏗᎮ. ᎠᏂᏣᎳᎩᏃ ᎥᏍᎩ ᎠᏓ ᏓᏅᏗᎮ ᏓᏃᏢᏍᎨ ᏗᎦᏅᎯᏗ ᏗᎫᎯᎵᏙᏗ ᏗᎦᏘᏍᏗ. ᎤᏪᏘᏃ ᎨᏎ ᎯᎢᎾ ᏡᎬᎢ ᏚᏂᏨᏍᏓᎵᏗᏍᎬ ᎠᎴ ᏥᏍᎪᏯ ᏓᏂᎯᎲ ᏓᏅᏗᏍᎨ. Ꮎ [[ᏧᎬᎢ|ᏡᎬᎢ]] ᎦᎸᎳᏗᏜ ᏥᏓᏟᎶᏍᏗ, Ꮎ ᎤᏴᏢ ᎧᎸᎬ ᎢᏗᏢ ᏍᎩᏚᎩ ᎦᎸᎳᏗ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗᎢ, ᎬᏂᎨᏒ ᎢᎬᏁᎸ ᎢᎩ ᎦᏳᎳ ᏡᎬ ᎠᎴ ᎠᏛᏍᎨ ᎤᎿᎾ ᎠᏏ ᎾᎾᏁᏍᎨᏍᎬᎾᏊ ᏧᎾᏔᏅ ᎠᏂᎨᏳᏣ ᏧᎾᏕᎶᏆᏍᏗ ᏁᎳᏚ ᎢᏍᎪᎯᏧᏈ ᎯᎩᏍᎪᎯ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ. ᎯᎢᎾ ᏕᏡᎬ ᏔᎵᏧᏈ ᎯᎩᏍᎪᎯ ᏧᏕᏘᏴᏓ ᎢᎪᎯᏗ ᎬᏩᎾᏕᏗ. ᏄᏍᏛ ᏗᎧᏃᏗ: ᎢᏅ ᎢᎦᏘ ᏡᎬᎢ, ᏑᏓᎵᏍᎪᎯ ᎦᎵᏆᏍᎪᎯᏃ ᎢᎳᏏᏓ ᎢᎦᏘ ᎠᎴ ᏅᎩ ᎢᎳᏏᏓ ᏩᏍᏛ ᎢᎩᏗ. ᏧᎦᎶᎦ ᏤᏆ ᏐᏁᎳ ᏔᎵᏍᎪᎯ ᎢᏴ ᏩᏍᏔ ᎾᏂᎣ ᏚᎵᏍᏚᏐᎢ ᏝᏃ ᏚᏩᎾᎦᏢ ᏥᏂᏚᏍᏗ ᏱᏂᏚᏍᏗ ᎠᎴ ᏗᎪᏍᏓᏱ ᎨᏐᎢ. ᏚᏯᎸᏒᏃ “X” ᎢᏧᏍᏗ ᏚᏙᏪᎶ ᏗᎪᏟᏍᏙᏗ. ᎠᏓᏃ ᎨᏒ ᎤᎵᏏᎩ ᎤᏬᏗᎨ ᎤᎵᏑᏫᏓ ᎢᎩ. ᏌᎶᎵ ᎠᎴ ᎠᏂᏐ ᎠᏁᏯᏔ ᎢᎾᎨ ᎠᏁ ᏎᏗ ᏭᎪᏛ ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ ᎤᏂᏰᎸᏐᎢ. ᎤᎿᎾ ᎠᏩᏛᏗᎢ: ᎬᎿᎨ ᏎᏗ ᎡᎵᏊ ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᎠᏩᏛᏗ. ᏭᎪᏛ ᎤᏛᎯᏍᏗ ᎨᏒ ᎾᎿ ᏧᏃᎱᎪᏗᎢ, ᎠᏎᏃ ᏕᎧᎾᎷᏍᎬ ᎦᏚ ᏗᏩᏛᏗ ᎢᎨᏐ Ꮎ ᏌᎶᎵ ᏧᎦᏔ ᏚᏂᎧᏅᎢ. [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] [[Category:To be checked]] h1u0misbxpnzrkuvp4vwbob3h95grq2 ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ 0 3829 51679 51498 2026-05-04T03:11:47Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Praxidicae|Praxidicae]] 43735 wikitext text/x-wiki '''ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ''' ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎦᏁᎴ ᎤᏟᏱᏗᏜ ᎦᎸᎶᎯ ᎠᏍᏆᎾᎪᏔᏅᎲᏍᏗ, ᎠᏎᏃ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎦᏁᎴ ᎠᏰᎵᏳ ᎦᎸᎶᎯ ᎨᏒ, ᎦᎸᎳᏗᏜ ᏚᏳᎪᏛ ᎡᎶᎯ. ᏂᏓᏙᏓᏫᏒᏃ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎦᎴᎬ ᎦᎸᎶᎯ ᎤᎳᏍᏈᏛ ᎤᏕᎵᎬ ᎢᏗᏜ, ᏴᏓᎭᏃ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏅᏒ ᎠᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎨ. ᎾᏊᏃ, ᏅᏓ ᎢᎦ ᏒᎯ ᏕᎦᎾᏆᏘᎮ ᏴᏫ ᎡᎶᎯ ᎠᏁᎯ, ᏅᏗᎦᎵᏍᏙᏗᏍᎬ Ꮭ ᎢᎸᎯᏳ ᏥᏳᎪᏗ ᏱᏓᎾᎧᏂᏍᎨ ᏧᎾᎦᏔᏍᏗᏊ ᎨᏎᎢ. ᏄᏪᏎᎴᎢᏃ ᎤᏙᎢ, ᎤᏒᎢ ᎡᎯ ᏅᏓ, “ᎬᎩᎵᏏ ᎤᏂᏁᎩᎶᏗ, ᏂᎦᎵᏍᏗ ᏂᏓᏅᏁᎰ ᏚᎾᎧᏛ ᎢᏳᏍᏗᎭ ᏱᎬᎩᎪᎭ”. ᎠᏎᏃ ᎤᏒᎢ ᎡᎯ ᏅᏓ ᎯᎠ ᏄᏪᏒᎢ, “ᏕᏥᎸᏉᏗ ᎣᏂ ᎠᏁᎯ ᎣᏣᎳᏅᏢ, ᎣᏍᏓ ᏗᎨᎦᏅᏗ ᎨᎵᏍᎪᎢ.” ᎯᎠᏃ ᏅᏗᎦᎵᏍᏙᏗᏍᎬ ᏂᎪᎸ ᏄᎾᏓᏅᏘᏴ ᎬᏩᏰᏨᏓᏁᎲ ᎢᎦ ᎤᏘᏍᏛ ᎤᏒᎢ ᎦᎸᎶᎯ. ᎤᏓᏃ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏚᏛᏳᎨᎮᎢ ᏂᎦᎥ ᎠᏥᎸᏉᏛ ᎤᏓ ᏒᏃᏱ ᎡᎯ ᏚᏭᎪᏔᏁ ᏧᎯᏍᏗ ᏴᏫ. ᏂᎪᎯᎸ ᏏᎦ ᎨᏒ ᎾᎯᏳ ᎾᎥᏂᎨᏍᏘ ᏳᏭᎷᏣ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏧᏪᏅᏒ, ᎡᎳᏗ ᏂᎬᏁᎮ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᏗᏞᎩ ᏚᎾᏗᎴᎲᏍᏗᏍᎨ ᏯᏂᏍᎪᎯᏥᏆᏃ ᏴᏫ ᏚᏂᏲᎱᏎ. ᎾᎯᏳᏃ ᎦᎪᏭ ᏧᎵᎢ ᏱᏚᏲᏎᎳ ᏱᏅᏫᏍᏗᎴ ᎩᎶ ᏂᏗᏥᏃᎯᏱᏒᎾ ᏱᎩ, ᎠᏂᏴᏫᏃ ᎠᏁᎬ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏫᏓᏂᏔᏲᏎᎲ ᎬᏩᏂᏍᏕᎸᏗ. ᎯᎠᏃ ᎠᏂᏍᎦᏯ, ᎤᎾᏓᏅᏘ ᏚᎾᏓᏅᏛᎢ ᎨᏒᎢ, ᏄᏂᏪᏒᏃ ᏑᏓᎴᎩᏃ ᎬᏩᎾᏛᏁᏗ ᎤᏅᏌ ᎤᎾᎵᏍᏕᎸᏗ ᎾᏍᎩᏃ ᎤᏂᎯᏍᏗ ᎨᏒ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ. Ꮎ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏅᏬᏘ ᎤᏃᏢᏁ ᏧᏂᏁᏟᏴᏍᏗ ᎠᏂᏔᎵ ᎠᏂᏴᏫ ᎢᎾᏓ ᎢᏧᏅᏁᏗᎢ, ᏆᎾᏓᏲᏂ ᎢᏳᏍᏗ ᎠᎴ ᏧᎦᏔᏥᏍᏔᎵ, ᏰᎵ ᎬᏩᎾᏗᏍᎦᎵᏗ ᎾᎥᏂᎨᏍᏗ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᏅᏒ ᎦᎶᎯᏍᏗᏳᎶᏗ ᎾᏍᎩ ᎤᏂᏍᎦᎵᏍᏗᎢ Ꮎ ᎠᎦᏴᎵ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ. Ꮎ ᎢᎾᏓ ᎤᏁᏅᏎ ᎦᎸᎶᎯ ᏗᎨᏒᎢ ᎠᎴ ᎠᏂᎦᏘᏰ ᎬᏂ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏳᎷᏣ ᏳᎵᏍᏔᏴᏂᏝ. ᎠᏎᏃ ᎾᎯᏳ ᎤᏛᏅᏍᏔᏅ ᎨᏎ Ꮎ ᏆᎾᏓᏲᏂ ᎢᏳᏍᏗ ᏅᏓᏳᏓᏓᎢᏅᏗ, ᎤᏍᎪᏍᏛ ᎢᎦ ᎤᏘᏍᏛ ᏚᎦᏛᏲᏍᏗᏍᎨ ᎠᎴ ᎪᎱᏍᏗᏊ ᏓᎶᏂᎨ ᏩᏥᎳ ᎢᏳᏍᏗ ᎬᏩᎳᏥᏈᏍᏗ ᎨᏎ, ᎤᏠᏱᏊ ᎪᎯ ᎨᏒ ᏥᎾᏛᏁᎰ ᎾᏊ ᏳᏁᎸᏔᎾ ᎤᏓᏍᎦᎵᏍᏗᎢ. Ꮎ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏣᏁᎵᏗ ᎤᏬᏎᎴ ᏭᏴᎴᏃ ᎦᎵᏦᏕ, ᎾᏃ ᏧᎦᏔᏥᏍᏔᎵ ᎤᏕᎰᏐᏅ ᎤᏟ ᏭᏓᎾᏏᏅᏍᏔᏁ ᎪᎱᏍᏗᏊ ᏄᏛᏁᎸᎾ. ᏴᏫᏃ Ꮟ ᏓᏂᏲᎱᏍᎨ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᏗᏞᎬ ᎨᏒᎢ, ᎤᏁᏅᏎ ᏔᎵᏁ ᏚᏂᏔᏲᏎᎸᏎ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᎬᏩᏂᏍᏕᎸᏗᎢ. ᏏᏊᏃ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏅᏬᏘ ᎤᏃᏢᏁ ᎤᏂᏁᏟᏴᏎᏃ ᏌᏊ ᎠᏍᎦᏯ ᎡᏆᏃ ᎤᎧᏖᎾ ᏄᏅᏁᎴ, ᎠᎹᎯ ᎡᎯ ᎪᎱᏍᏗ ᎦᎾᏰᎩ, ᏐᎢᏃ ᎨᏒ ᎤᏦᎾᏘ. ᏧᎵᏯᎸᏍᏔᏅᏃ, ᎢᎾᏓ ᎨᏥᏃᏫᏎᎸ ᎨᏎ ᎢᏳᎾᏛᏅᏁᏗ ᎤᏂᎯᏍᏗ Ꮎ ᎠᎦᏴᎵ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏅᏓ ᎾᏊ ᏳᏭᎴᏫᏍᏔᎾ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏧᏪᏅᏒᎢ. ᎤᎧᏖᎾ ᎡᏆ ᎠᎴ ᎦᎾᏰᎩ ᎨᏎᎢ, ᏚᎵᎨᏃ ᎠᏍᎪᎵ, ᎠᎴ ᏂᎦᏓ ᎤᏃᎯᏳᏎ ᎬᏩᏓᎴᏁᎯᏓᏍᏗ ᎨᏒ. ᎾᏃ ᎤᏦᎾᏘ ᎠᎦᏟᏱᏴ ᎢᎬᏱ ᏭᏗᏢᏍᏔᏁ ᎠᎴ ᎤᏓᏄᏖᏲᎴ ᏙᏯᏗᏜᏊ ᎨᏒ ᎦᎵᏦᏕ. ᎾᏊᏃ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏅᏓ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏍᏚᎢᏌ ᎦᎶᎯᏍᏗ ᎠᏲᎲ ᎤᏥᎢ, ᎤᏍᎦᎶᏨ ᎦᎶᏫᏍᏗᏳᎶᏗᏃ ᎤᏅᏤ ᎤᎵᏬᏨᎢ. ᎤᏩᎨᏫᏒᏃ ᎨᏒ ᎤᎦᏘᏗᏍᏗ Ꮎ ᎠᎦᏴᎵ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏅᏓ, ᎤᏪᏅᏎᏃ ᎠᏂᏴᏫ ᎢᏗᏜ, ᎠᎴ ᎤᎧᏖᎾ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎤᎿᎸᏎ ᎤᏦᎾᏘᏃ ᎾᏍᏜᏗᏴ ᏄᎵᏍᏙᏔᏁ ᎾᏍᏊ ᎤᏪᏅᏎᏊ. ᎾᎯᏳ ᎤᏓᎬᏣᏓᎴᏅᏓ ᎡᏓᏓᏙᎵᏍᏔᏁᎰ ᎤᏦᎾᏘ, ᎠᎴ Ꮭ ᏰᏗᎯᎣᎢ, ᏅᏗᎦᎵᏍᏙᏗᎲ ᏓᎤᏚᎵᏍᎬ ᏴᏫ ᎣᏍᏓ ᏳᎾᎵᏍᏔᏁᏗᎢ, ᎠᎴ Ꮭ ᎢᎸᎯᏳ ᏯᏁᎸᏗᏍᎪ ᎤᏓᏍᎦᎵᏍᏗ ᏅᏕᏴᏙᏗᏍᎬᎾ ᏱᎩ. ᎠᏎᏃ ᎤᎧᏖᎾ ᎤᏟᎯᏊ ᏳᎿᎸᎯ ᎠᎴ ᎤᎪᏕᏊ ᎦᎾᏰᎬ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎬ ᏂᎪᎯᎸᎢ. ᎤᎶᏒᏍᏗᏃ ᎠᏓᎯᎯ ᏄᎵᏍᏔᏁ ᎾᏍᏊ ᏱᏚᎧᎾᎾᏊ ᎠᏍᎦᏯ, ᏂᎦᏓ ᏏᏓᏁᎸᎤᎾᏙᏢᏒ ᏓᏂᏲᎱᏍᎨ. ᏭᎵᏯᎶᎸᏃ ᏴᏫ ᏗᎦᎳᏫᏓ ᎤᏂᏍᏆᎸᎡᎴ ᎠᎴ ᏚᏄᎪᏔᏁ ᎤᎶᏒᏍᏗ ᎦᎾᏰᎩ ᎨᏒ, ᎦᎸᏔᏗᏃ ᏗᎨᏒ ᏭᏂᎧᏅᎢ, Ꮎ ᎡᎶᎯ, ᎾᎿᏃ Ꮟ ᏪᎭ. ᎾᏊᏃ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏩᏛᎭ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᎵᏬᏨ ᎤᎵᏍᏚᏁ ᎦᎵᏦᏕ ᎠᎴ ᎤᏲ ᎤᏓᏅᏖᎢ. ᎾᏊᏃ ᏴᏫ Ꮭ ᏱᏓᏂᏲᎱᏍᎨ ᎤᏗᏞᎬ ᏱᏂᏗᎦᎵᏍᏙᏗᏍᎨ, ᎠᏎᏃ ᎤᎵᏏᎬ ᎠᎾᎴᏂᏙᎲ. ᏏᏊᏃ ᎬᏩᏂᏍᏕᎶᏗ ᏚᏂᏔᏲᏎᎸ ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ, ᎯᎠᏃ ᏄᏂᏪᏎᎢ ᎾᏃ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏄᎪᏍᏗ ᎢᏳᏅᏁᏗᎢ ᏳᎾᏚᎵᎭ, ᏭᏂᏯᎤᏗᏃ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏨᏍᎩᏃ ᏗᎨᏒᎢ. ᎯᎢᏃ ᎠᏂᏥᏍᎩᎵ ᎤᏂᏚᎲ, ᎾᏍᎩ ᎤᎵᏏᎬ ᏥᏄᏍᏗ, Ꮎ ᎤᎵᏏᎩ ᎦᏙᎯ ᎤᏕᎵᎬ ᎢᏗᏜ ᏥᎩ. ᏴᏫ ᎦᎵᏉᎩ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏚᎾᏑᏰᏎ ᎤᏁᏅᏍᏗᎢ. ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏚᏂᏃᏎᎴ ᎦᎵᏉᎩ ᎢᏯᏂ ᎧᏁᏌᎢ ᎤᏂᏅᏍᏗᎢ, ᎠᎴ ᎠᏂᏏᏴᏫᎭ ᎤᏂᏴᏫᏗᎢ ᎤᏙᏆᏯ ᎤᏩᏱᏝᏅ ᎣᏬᏰᏂ ᎾᏯᏔᎥ ᎢᎦᏅᎯᏓ. ᏳᏭᏂᎷᏣᏃ ᏨᏍᎩᏃ, ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏚᏃᏏᏌᏁᎴ, ᏧᏂᏩᏛᏗ ᏂᎦᏓ ᎠᏂᏥᏍᎩᎵ ᏗᎾᎵᏍᎩᏍᎬᎢ. ᏙᏯᏗᏜᏃ ᎦᏌᏆᎸ ᎤᏙᏢᏒ ᎤᎾᎴᏗ ᎨᏎ, ᎠᎴ ᎾᏊ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏳᎵᏍᎩᏍᏔᏅᏍᏔᎾ ᏄᎾᏛᏅ, ᎤᏂᏫᏍᏛᏂᏍᏙᏗ ᏧᏩᏱᏝᏅ ᎠᎴ ᎦᏙᎯ ᏴᏫᎦᏅᎩ. ᎾᎯᏳᏃ ᎧᏁᏌᎢ ᏫᎬᏩᏂᎸᏗ ᏱᎩ ᎠᎴ ᏳᏩᏂᎧᏏ ᎤᏥᎢ. ᎠᏎᏃ Ꮭ ᎤᏂᏍᏚᎢᏍᏗ ᏱᎨᏎ ᎧᏁᏌᎢ, ᏝᏍᏊ ᎤᏜᏅᏛᏊ, ᎬᏂ ᏧᏁᏅᏒ ᏳᏭᏂᎷᏣ ᎦᎵᏉᎩᏃ ᎢᏯᏂ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏚᏂᏅᏎ ᏧᏩᏱᏝᏅ ᎾᏃ ᎧᏁᏌᎢ ᎠᎴ ᎤᎾᏂᎩᏒ ᏭᏕᎵᎬ ᎢᏗᏜ ᎦᎵᏉᎩ ᏧᎩᏨᏅ ᎬᏂ ᏭᏂᎷᏣ Ꮎ ᎠᎵᏏᎲᏍᎩ ᎦᏙᎯ. ᎾᎿᏃ ᏚᏂᏩᏛᎮ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᎠᏂᏥᏍᎩᎵ ᎠᎵᏍᎩᏍᏗ ᎤᏂᏍᏆᎸᎡᎲ, ᎾᏍᎩᏯ ᏗᏅᏃᏓ ᏥᎨᏐᎢ. ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᏙᏯᏗᏜ ᏄᏛᏅ ᎦᏌᏆᎸ ᎪᏢᏒ. ᎤᎵᏍᎩᏍᏔᏅᏍᏔᎾ ᎾᎥ ᎠᏁᏙᎲ, ᏌᏊ Ꮎ ᎦᎵᏉᎩ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᎤᏪᏩᏍᏛᏂᏍᏔᏁ ᎤᏩᏱᏝᏅ ᎬᏗ, ᎾᏊᏃ ᏅᏩᏓᎴ ᎠᎴ ᏅᏩᏓᎴ, ᎬᏂ ᎦᎵᏉᎩᏁ ᎤᏕᏯᏗᏒ ᏙᏯᏗᏜ ᏓᏳᏅᏥᎸ ᎦᏌᏆᎸ ᎨᏒᎢ. Ꮎ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᎧᏁᏌᎢ ᎤᏂᎸᏁ ᎠᎴ ᎤᏂᏍᏚᏁ ᎫᏢᏙᏗ, ᎾᏃ ᎠᏂᏐᎢ ᎠᏂᏥᏍᎵ ᏝᏍᏊ ᏧᎾᏕᎳᎰᏎ ᏱᏅᏫᏍᏕ ᏄᎵᏍᏔᏂᏙᎸ. Ꮎ ᎠᏂᎦᎵᏉᎩ ᎤᏄᏖᏎ ᎧᏁᏌᎢ ᎠᎴ ᏧᏁᏅᏒ ᏚᏄᎪᏔᏁ ᏗᎧᏄᎬ ᎢᏗᏜ. ᏂᎪᎯᎸᎾᏊᏃ ᎤᏛᏂᏕ Ꮎ ᎠᎨᏳᏣ ᎠᎴ ᎠᏔᏲᎯᎲ ᎤᏄᎪᏍᏗᎢ, ᎠᏎᏃ Ꮎ ᏧᎾᎵᎪᎯ ᎬᎾᎢᏎᏊ ᎾᏂᏁᏤᎲᎾ. ᏄᎵᏍᏛᏃ ᏏᏊ ᎤᎵᏍᏔᏁ ᎤᏲᏏᏍᎬ ᎤᏛᏁ, ᎠᏎᏃ Ꮭ ᎪᎱᏍᏗ ᏳᎾᏛᏁ. ᎾᏊᏃ ᎦᏂᎵᏱ ᏧᏁᏅᏒ ᎾᎥᏂᎨᏍᏗ ᎠᏁᏙᎲᎢ, Ꮎ ᎤᏓ ᎢᎦ ᏒᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᎷᏁ ᏗᎧᎸᎬ ᎢᏗᏜ ᏭᎧᏛᎢ. Ꮎ ᏅᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎤᏪᎷᏁ ᎤᎭᏬᏍᏗᏍᎬ ᎠᎴ ᏚᏔᏲᏎᎴ ᏍᏘᎩᏓᏊ ᎤᏂᏌᎳᏙᏗ ᏧᏢᏛ. ᎾᏊᏃ ᎠᏂᏍᎦᎢᎮ ᏙᎯᏳ ᎠᏲᎱᏍᎬ ᎠᏁᎵᏍᎨ, ᏙᏳᏃ ᏩᏍᏘᎬᏭ ᎤᏄᏞᏎ ᎫᏢᏛ ᎤᏃᎴ ᎤᏂᏴᏓᏁᏗ. ᎪᎱᏍᏗᏃ ᏥᏓᏐᎸᏓᏫᏍᎪ ᎤᏃᏴᎵᏎ, ᎠᎴ ᎪᎱᏍᏗ ᎤᏂᏃᎯᎸᏍᏔᏁᎴ ᎤᏅᏍᏓᎸ ᏭᏕᎵᏨ. ᎾᏊᏃ ᎤᎾᏛᎦᏅ ᏙᏧᏩ ᎠᏠᏱᎲ, “ᏈᏍ! ᏈᏍ! ᏈᏍ!” ᎤᏂᏍᏚᏅᏃᎠᏍᏚᏛ ᎠᎴ ᏏᏊ ᎬᎾᎢᏎᎢᏊ. ᎠᏎᏃ ᏭᏂᎷᏣ ᎤᎾᏕᏗᏱ ᎤᏂᏍᏚᎢᏌᏃ ᎧᏁᏌ ᎤᏏᏩ ᎨᏎ. ᎢᎦᏅᏔᏃ Ꮎ ᏙᏧᏩ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ ᎨᏒᎢ. Ꮎ ᏧᎾᎵᎪᎯ ᎤᏁᎳᎩ ᏳᏄᏝᎡ ᎧᏁᏌᎢ, ᏧᎾᏍᏗ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏂᎬᏩᏂᏪᏎᎸ, ᏰᎵᏊ ᏙᎯ ᏳᎾᏘᏃᎴ ᏧᏪᏅᏒ, ᎠᎴ ᎪᎯ ᎨᏒ ᏫᏗᎦᏗᏩᏛᏗ ᏱᎨᏎ ᎠᏂᏥᏍᎩᎵ ᏧᏂᏚᎲᎢ. Ꮎ ᎦᎵᏉᎩ ᎢᏯᏂ ᏧᏂᏍᏚᎢᏎ ᎧᏁᏌᎢ, ᎤᏗᎦᎵᏍᏙᏗ Ꮭ ᎢᎸᎯᏳ ᏳᏫᏙᎨᏗᏯᏅ ᏴᏫ ᏧᏂᏲᎱᏒᎢ. Ꮎ ᎤᏓ ᎢᎦ ᎡᎯ ᎤᏚᎩ ᎤᏩᏒ ᎾᎯᏳ Ꮎ ᏧᎾᎵᎪᎯ ᎤᏁᏅᏌ ᎠᎵᏏᎲᏍᎩ ᎦᏙᎯ ᎢᏗᏜ, ᎠᏎᏃ ᎤᏂᎷᏣ ᎾᏅᏘᏁᎲᎾ ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏳᏣ, ᏚᏠᏱᎴ ᎬᏂ ᏚᎦᏌᏬᎸ ᎡᏆ ᎤᏃᎱᎪᏗ ᎸᏩᏂᏌᎾ. ᎠᏂᏍᎦᎢᎲ ᎡᎶᎯ ᏂᎬ ᏙᏗᏂᎬᏥᏒ ᏴᏫ ᏏᏯ ᏗᎦᎳᏫᏨ ᎤᏂᏍᏆᎸᎡᎸ ᎠᎴ ᏚᏄᎪᏔᏁ ᏧᏂᏅᏍᏗ ᏫᏓᎾᏤᎸ ᏗᎨᎦᏅᏗ ᎠᏂᏫᎾ ᎠᎴ ᎠᎾᏔ ᎤᏂᏍᏆᏂᎪᏙᏗ ᎢᎦ ᎡᎯ ᏅᏓ ᎠᎴ ᎤᏑᎳᎪᏍᏗ ᎠᏠᏱᎲ. ᎯᎠᏃ ᎤᎾᏓᏟᏌᏅ ᎬᏩᎵᏍᎩᎡᎴ ᎠᎴ ᏫᏓᏤᎸ ᏕᎬᏩᏃᎩᎡᎴ, ᎠᏎᏃ ᏩᎪᎯᎸ ᎤᏗᏥᏍᎨᎢ ᎠᎴ Ꮭ ᎪᎱᏍᏗ ᏯᏛᏓᏍᏗᎮ. ᎾᏊᏃ ᎣᏂᏱ ᎨᏒ ᎠᎱᎳ ᎦᎸᏂᎯ ᎤᏁᏟᏴᏎ ᎧᏃᎩᏍᏗ, ᏚᎧᎾᏁᏃ ᎠᎴ ᎣᏍᏓ ᎤᏰᎸᏁ ᏓᎪᏩᏘᏍᎬ ᏧᏃᏚ ᎠᏂᏓᎨ ᏴᏫ ᎤᏩᎨᏫᏎ ᎤᏲ ᎤᏓᏅᏛ ᎠᎴ ᎤᏤᏨᏍᏔᏁ. [[Category:To be checked]] 4kzn83jfy8cjnfz20zuvbyzhoui5303 ᎡᏆ ᎦᏙᎯ 0 3945 51657 51530 2026-05-04T03:11:36Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 51082 wikitext text/x-wiki [[File:Continents vide couleurs-automatedvector.svg|thumb|upright=1.5|ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] ᎯᎠ ᎦᎵᏉᎨ '''ᎡᏆ ᎦᏙᎯ'''. ᎠᎴ ᎠᏂᏴᏫ Oceania ᏯᏓᎭᎢ ᎠᏎᏍᏗᎭ... # [[ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]] # [[ᎬᎿᎦᏍᏛ]] # [[ᎡᎳᏗᏜ]]<ref name=ana>[https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-27.</ref> # [[ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ]] # [[ᏧᏁᏍᏓᎸ]] # [[ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]] # [[ᏳᎳᏛ]]<ref>Handouts from the [https://web.archive.org/web/20100926012823/http://www.cherokee.org/Culture/LanguageList/Default.aspx ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ Cultural Resource Center: Language Services]. 2009</ref> ==ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ== *[[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]] == ᏫᏓᏎᏄᎢ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Continents|ᎡᏆ ᎦᏙᎯ}} [[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ| ]] [[Category:To be checked]] o41fytj7lj2o9a7gdovwaed51pkmy6x ᏗᎧᏃᏗ 0 3976 51624 51588 2026-05-04T03:11:18Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Ziv|Ziv]] 51452 wikitext text/x-wiki [[File:Colouring pencils.jpg|right|300px|thumb|ᎠᏑᏫᏍᏒ ᏗᎪᏪᎶᏗ]] ᏗᏑᏫᏍᏙᏗ (ᏗᏑᏫᏍᏗ<ref>Robinson 24</ref> ᏧᎨᎴᏅᏓ ᏗᎧᎬᏗ<ref>Cowen 49.</ref>) [[ᎬᎪᏩᏛᏗ ᏗᎧᏃᏗ]]. ᎢᎦᏛ ᏗᏑᏫᏍᏙᏗ ᎠᏎᏍᏗᎭ: {| class="wikitable" ! ᏗᏑᏫᏍᏗ ! sample |- | <big>'''[[ᎬᎿᎨᎢ]]'''</big> | bgcolor="#000000" | |- | <big>'''[[ᎬᎿᎨᎤᏍᎪᎸ]]'''</big> | bgcolor="#808080" | |- | <big>'''[[ᎠᏕᎸᎤᏁᎦ]]'''</big> | bgcolor="#C0C0C0" | |- | <big>'''[[ᎤᏬᏗᎨ]]'''</big> | bgcolor="#704214" | |- | <big>'''[[ᏌᎪᏂᎨ]]'''</big> | bgcolor="#0000FF" | |- | '''[[ᏔᏉᎢᏏ-ᏌᎪᏂᎨᎢ]]''' | bgcolor="#40E0D0" | |- | <big>'''[[ᎢᏤᏳᏍᏗ]]'''</big> | bgcolor="#00AA00" | |- | '''[[ᎡᎹᎳ-ᎢᏤᏳᏍᏗ]]''' | bgcolor="#50C878" | |- | '''[[ᎳᎢᎻ-ᎢᏤᏳᏍᏗ]]''' | bgcolor="#BFFF00" | |- | <big>'''[[ᎩᎦᎨᏳᏍᏗ]]'''</big> | bgcolor="#FFC0CB" | |- | <big>'''[[ᏕᎭᎷᎨᎢ]]'''</big> <br><small>ᎠᏛᎭᎵᎨ<ref name=con/> (ᎦᎨᏍᏗ<ref name=pr/> ᎠᎴ ᎩᎦᎨᎢᏳᏍᏗ)</small> | bgcolor="#660099" | |- | <big>'''[[ᎩᎦᎨᎢ]]'''</big> | bgcolor="#FF0000" | |- | <big>'''[[ᎣᏂᏥ (ᏗᎧᏃᏗ)|ᎣᏂᏥ]]'''</big><ref name=con>Cowen and Noble 99.</ref> | bgcolor="#FF7F00" | |- | <big>'''[[ᎠᏕᎸᏓᎶᏂᎨᎢ]]'''</big> | bgcolor="#FFD700" | |- | <big>'''[[ᏓᎶᏂᎨᎢ]]'''</big> | bgcolor="#ffff00" | |- | '''[[ᏎᎷ-ᏓᎶᏂᎨᎢ]]''' | bgcolor="#FBEC5D" | |- | <big>'''[[ᎤᏁᎦ]]'''</big> | bgcolor="#FFFFFF" | |} [[File:Cadmiumred.jpg|10px|left]] ᎩᎦᎨ<br/> [[File:Cadmiumorange.jpg|left|10px]] ᎨᎯᎥ<ref name=pr>Robinson 107</ref> (ᎣᏂᏥ<ref name=con>Cowen and Noble 99.</ref>)<br/> [[File:Cadmiumyellowlight.jpg|left|10px]] ᏓᎶᏂᎨ</br> [[File:Chromiumoxidegreen.jpg|left|10px]] ᎢᏥᎢᏳᏍᏗ</br> [[File:Azul square.svg|left|10px]] ᏌᎪᏂᎨ</br> [[File:Solid purple.png|left|10px]] ᎠᏛᎭᎵᎨ<ref name=con/> (ᎦᎨᏍᏗ<ref name=pr/> ᎠᎴ ᎩᎦᎨᎢᏳᏍᏗ)</br> [[File:Quinacridoneviolet.jpg|left|10px]] ᎤᏐᎪᏍᏓᎩᎦᎨ [[File:Colora1.png|left|10px]] ᎦᎦᎨ ᎤᏍᎪᎸ<ref name=con/> (ᎩᎦᎨᎢᏳᏍᏗ)</br> [[File:Solid black.svg|left|10px]] ᎬᎿᎨ</br> [[File:Solid white bordered.svg|left|10px]] ᎤᏁᎦ</br> [[File:Quinacridonegold.jpg|left|10px]] ᏬᏗ (ᎤᎧᏲᏓ ᎩᎦᎨ ᎠᎴ [[ᎦᏙᎯ]] ᏗᎧᏃᏗ) [[File:Solid brown.svg|left|10px]] ᎤᏬᏗᎨ</br> [[File:Solid gray.png|left|10px]] ᎬᎿᎨ ᎤᏍᎪᎸ<ref name=con/> (ᎤᏍᎪᎸᏌᎪᏂᎨ<ref name=pr/> ᎠᎴ ᎤᏍᎪᎸ)</br> [[File:Silver color.jpg|left|20px]] ᎠᎴᎸᎤᏁᎬ<ref name=pr/> [[File:Color circle (hue-sat).png|thumb|ᏗᎧᏃᏗ ᎦᏓᏆᎸ]] ==ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ== <references/> ==ᏫᏓᏎᏄᎢ== *Cowen, Agnes Spade. ''Cherokee English Language Reference Book.'' Welling, Oklahoma: Cross-Cultural Education Center, 1995. *Cowen, Agnes Spade and Jane B. Noble. ''Contemporary Cherokee Language Book.'' Tulsa, OK: Cross-Cultural Education Center, 1996. *Robinson, Prentice. ''Easy to Use Cherokee Dictionary.'' Tulsa: Cherokee Language and Culture, 1996. ==ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ== {{Commonscat|Color}} [[Category:ᏗᏑᏫᏍᏗ| ]] [[Category:To be checked]] 9jl1dnpnsd4n9ob6vifdxw9v10pgc2b ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᏟ 0 4058 51653 51534 2026-05-04T03:11:33Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:JB82|JB82]] 48950 wikitext text/x-wiki [[File:Location North America.svg|thumb|ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]] ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]. ᎯᎠ ᏔᎵ [[Americas|ᎠᎺᎵᎦᎢ]]: ᏧᏴᏢ ᎠᎺᎵᎦ ᎠᎴ [[ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ]]. [[Mexico City|ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ ᎦᏚᎲᎢ]] ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ-Ꭿ. == ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ == {|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse" |- bgcolor="#ECECEC" ! ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ ! ᏂᎬᎢ<br />(km²) ! [[Population|ᎾᏂᎥ ᏴᏫ]]<ref>[http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf "Demographic Yearbook: Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density."] United Nations Statistics Division, 2008 (2010-10-14)</ref> ! [[Capital|ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ]] |- | [[ᏆᏊᏓ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]])<ref name=cldr>[http://sourceware.org/bugzilla/attachment.cgi?id=5075 Common Locale Data Repository (CLDR) for Cherokee/Tsalagi.] 2010.</ref> | align="right" | 54 | align="right" | 65,000 | [[ᎭᎻᎵᏔᏂ]] |- | [[ᎨᎾᏓ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 9,984,670 | align="right" | 33,573,000 | [[Ottawa|ᎠᏔᏩ]] |- | [[ᎢᏤ ᏍᏛᏱ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 2,166,086 | align="right" | 57,000 | [[Nuuk]] |- | [[ᎠᏂᏍᏆᏂ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 1,964,375 | align="right" | 109,610,000 | [[Mexico City|ᎠᏂᏍᏆᏂ ᎦᏚᎲ]] |- | [[Overseas Collectivity of Saint Pierre and Miquelon|ᏍᏆᏂᏱ ᎾᏂᎥ ᎾᎿ ᏎᏂᏘ ᏈᏓ ᎠᎴ ᎻᏇᎶᏂ]]<ref name=cwm/> (ᎦᎸᏥᏱ) | align="right" | 242 | align="right" | 6,000 | [[Saint-Pierre|ᏎᏂᏘ ᏈᏓ]] |- | [[ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ]]<ref name=cwm/><ref>ᎠᏠᏯᏍᏗᏍᎩ [[Hawaii|ᎭᏩᏱ]]</ref> | align="right" | 9,629,091 | align="right" | 314,659,000 | [[Washington, D.C.|ᏩᏒᏓᏃᎢ]] |- class="sortbottom" | colspan=5 align=center|'''ᎨᏆᏙᏯ''' |- | [[ᎠᏂᎩᎳ]]<ref name=cwm/> ([[United Kingdom|ᎩᎵᏏᏲ]]) | align="right" | 91 | align="right" | 15,000 | [[The Valley|Ꮎ ᎤᎨᏓᎵᏲᎢ]] |- | [[ᎠᏂᏘᏆ ᎠᎴ ᏆᏊᏓ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 442 | align="right" | 88,000 | [[St. John's|ᎾᏍᎦᏅᎾ ᏣᏂ]] |- | [[ᎠᎷᏆ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/> | align="right" | 180 | align="right" | 107,000 | [[Oranjestad]] |- | [[Bahamas|ᎾᏍᎩ ᏆᎭᎹᏍ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 13,943 | align="right" | 342,000 | [[Nassau]] |- | [[ᏆᏇᏙᏍ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 430 | align="right" | 256,000 | [[Bridgetown|ᏈᏥᎦᏚᎲ]] |- | [[ᏆᏊᏓ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]]) | align="right" | 54 | align="right" | 65,000 | [[ᎭᎻᎵᏔᏂ]] |- | [[ᏉᎾᎵ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/> | align="right" | 294 | align="right" | 12,093<ref name="nethant">[https://web.archive.org/web/20100501150627/http://www.cbs.an/population/population_b2.asp "Central Bureau of Statistics Netherlands Antilles."] Statistical information: Population. ''Government of the Netherlands Antilles.'' (2010-10-14)</ref> | [[Kralendijk]] |- | [[ᏈᏗᏍ ᏮᏥᏂ ᎤᎦᏚᏛ]]<ref name=cwl>[https://web.archive.org/web/20140705153827/https://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Consortium Word List."] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-26.</ref> ([[ᎩᎵᏏᏲ]]) | align="right" | 151 | align="right" | 23,000 | [[Road Town|ᏅᏃᎯ ᎦᏚᎲ]] |- | [[ᎨᎢᎹᏂ ᏚᎦᏚᏛᎢ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]]) | align="right" | 264 | align="right" | 56,000 | [[George Town|ᏣᏥ ᎦᏚᎲ]] |- | [[ᎫᏆ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 109,886 | align="right" | 11,204,000 | [[Havana]] |- | [[ᎫᎳᎨᎣ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/> | align="right" | 444 | align="right" | 140,794<ref name="nethant"/> | [[Willemstad]] |- | [[ᏙᎻᏂᎧ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 751 | align="right" | 67,000 | [[Roseau]] |- |[[ᏙᎻᏂᎧᏂ ᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 48,671 | align="right" | 10,090,000 | [[Santo Domingo|ᎾᏍᎦᏅᎾᏙᎻᏂᎪ]] |- | [[Grenada|ᏋᎾᏓ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 344 | align="right" | 104,000 | [[St. George's|ᎾᏍᎦᏅᎾ ᏣᏥ]] |- | [[Guadeloupe|ᏩᏓᎷᏇ]]<ref name=cwm/> ([[France|ᎦᎸᏥᏱ]])<ref name=cldr/> | align="right" | 1705 | align="right" | 465,000 | [[Basse-Terre]] |- | [[Haiti|ᎮᎢᏘ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 27,750 | align="right" | 10,033,000 | [[Port-au-Prince]] |- | [[Jamaica|ᏣᎺᎢᎧ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 10,991 | align="right" | 2,719,000 | [[Kingston, Jamaica]] |- | [[Martinique|ᎹᏘᏂᎨ]]<ref name=cwm/> ([[France|ᎦᎸᏥᏱ]]) | align="right" | 1,128 | align="right" | 405,000 | [[Fort-de-France]] |- | [[Montserrat|ᎹᏂᏘᏌᎳᏗ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]]) | align="right" | 102 | align="right" | 6,000 | [[Plymouth, Montserrat|Plymouth]]; [[Brades, Montserrat|Brades]]<ref>Due to ongoing activity of the [[Soufriere Hills volcano]] beginning in July 1995, much of Plymouth was destroyed and government offices were relocated to Brades. Plymouth remains the ''de jure'' capital.</ref> |- | [[Navassa Island|ᎾᏩᏌ ᎤᎦᏚᏛᎢ]]<ref name=cwm/> ([[ᎠᎹᏰᏟ]]) | align="right" | 5<ref name="areacia">[https://web.archive.org/web/20140131115000/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html "The World Factbook: 2010 edition."] ''Government of the United States, Central Intelligence Agency.'' (2010-10-14)</ref> | align="right" | 0<ref name="popcia">2010. [https://web.archive.org/web/20181004113653/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html "The World Factbook: 2010 edition."] ''Government of the United States, Central Intelligence Agency.'' (2010-10-14)</ref> |&nbsp;— |- | [[Puerto Rico|ᏇᎵᏙ ᎵᎪ]]<ref name=cwm/> ([[ᎠᎹᏰᏟ]]) | align="right" | 8,870 | align="right" | 3,982,000 | [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] |- | [[Saba|ᏌᏆ]]<ref name=cwm/> (ᏛᏥᏱ) | align="right" | 13 | align="right" | 1,537<ref name="nethant"/> | [[The Bottom]] |- | [[Saint Barthélemy|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᏆᏕᎳᎻ]]<ref name=cwm/> ([[France|ᎦᎸᏥᏱ]]) | align="right" | 21<ref name="areacia"/> | align="right" | 7,448<ref name="popcia"/> | [[Gustavia]] |- |[[Saint Kitts & Nevis|ᎠᏂᏪᏌ ᎠᎴ ᎠᏂᏁᏫᏍ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 2,61 | align="right" | 52,000 | [[Basseterre]] |- | [[Saint Lucia|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎷᏥᎢᏯ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 539 | align="right" | 172,000 | [[Castries]] |- | [[Saint Martin|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎹᎵᏘᏂ]]<ref name=cwm/> ([[France|ᎦᎸᏥᏱ]]) | align="right" | 54<ref name="areacia"/> | align="right" | 29,820<ref name="popcia"/> | [[Marigot, St. Martin|Marigot]] |- | [[Saint Vincent & The Grenadines|ᎾᏍᎦᏅᎾ ᏫᏂᏎᏂᏘ ᎠᎴ Ꮎ ᏇᎾᏗᏂᏏ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 389 | align="right" | 109,000 | [[Kingstown]] |- | [[Sint Eustatius|ᏏᏂᏘ ᎢᏳᏍᏕᏏᎥᏍ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/> | align="right" | 21 | align="right" | 2,739<ref name="nethant"/> | [[Oranjestad, Sint Eustatius|Oranjestad]] |- | [[Sint Maarten|ᏏᏂᏘ ᎹᏘᏂ]] ([[ᎾᏍᎩ ᏁᏛᎳᏂ]])<ref name=cwm/> | align="right" | 34 | align="right" | 40,009<ref name="nethant"/> | [[Philipsburg, Sint Maarten|Philipsburg]] |- | [[Trinidad and Tobago|ᏟᏂᏕᏗᎠᎴᏙᏆᎪ]]<ref name=cwm/><ref name="two">Depending on definitions, Aruba, Bonaire, Curaçao, [[Panama|ᏆᎾᎹ]], ᎠᎴ [[Trinidad and Tobago|ᏟᏂᏕᏗᎠᎴᏙᏆᎪ]] have territory in [[List of countries spanning more than one continent|either or both of]] North and South America.</ref> | align="right" | 5,130 | align="right" | 1,339,000 | [[Port of Spain]] |- | [[Turks and Caicos Islands|ᎠᏂᏛᎩ ᎠᎴ ᎨᎪ ᏚᎦᏚᏛ]]<ref name=cwm/> ([[ᎩᎵᏏᏲ]]) | align="right" | 948 | align="right" | 33,000 | [[Cockburn Town]] |- | [[Virgin Islands of the United States|ᎠᏒᏂᎸᏂᎨᏒᎾ ᏚᎦᏚᏛ ᎾᎿ ᎾᏍᎩ ᎤᎾᎵᎪᎯ ᏗᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=cwm/> ([[ᎠᎹᏰᏟ]]) | align="right" | 347 | align="right" | 110,000 | [[Charlotte Amalie, U.S. Virgin Islands|Charlotte Amalie, ᎢᏈᎾ ᎠᎹᏰᏟ ᏕᎨᏒ]] |-class="sortbottom" | colspan=5 align=center |'''ᎠᏰᏟ ᎠᎹᏰᏟ ''' |- | [[ᏇᎵᏍ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 22,966 | align="right" | 307,000 | [[Belmopan|ᏇᎵᎼᏆᏂ]] |- | [[ᎪᏍᏓ ᎵᎧ]]<ref name=cwm>[https://web.archive.org/web/20140705153827/https://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Cherokee World Map."] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-26.</ref> | align="right" | 51,100 | align="right" | 4,579,000 | [[San José, Costa Rica|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎰᏎ]] |- | [[El Salvador|ᎡᎵ ᏌᎵᏆᏙᎵ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 21,041 | align="right" | 6,163,000 | [[San Salvador|ᎠᏥᎸᏉᏗ ᏌᎵᏆᏙᎵ]] |- | [[Guatemala|ᏩᏔᎹᎳ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 108,889 | align="right" | 14,027,000 | [[Guatemala City|ᏩᏔᎹᎳ ᎦᏚᎲ]] |- | [[Honduras|ᎭᏂᏚᎳᏍ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 112,492 | align="right" | 7,466,000 | [[Tegucigalpa]] |- | [[Nicaragua|ᏂᎧᎳᏆ]]<ref name=cwm/> | align="right" | 130,373 | align="right" | 5,743,000 | [[Managua]] |- | [[Panama|ᏆᎾᎹ]]<ref name=cwm/> <ref name="two" /><ref>[[Panama|ᏆᎾᎹ]] is generally considered a North American country, though some authorities divide it at the [[Panama Canal]]. Figures listed here are for the entire country.</ref> | align="right" | 75,417 | align="right" | 3,454,000 | [[Panama City|ᏆᎾᎹ ᎦᏚᎲ]] |- style=" font-weight:bold; " class="sortbottom" ! Total | align="right" | 24,500,995 | align="right" | 541,720,440 | |} == ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ == * [[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]] == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} [[Category:ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ| ]] [[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] [[Category:To be checked]] dtmy9dlt3kvhmwk0bqpc8foe8vljkgj ᎠᏔᏩ (ᎠᏂᏔᎵᎣ) 0 4061 51636 51560 2026-05-04T03:11:24Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Sakura emad|Sakura emad]] 50747 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Ottawa, Ontario.svg|thumb|ᎠᏔᏩ ᎦᏓᏘ]] '''ᎠᏔᏩ''' ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ [[ᎨᎾᏓ]] ᎠᎴ [[ᎠᏂᏔᎵᎣ]]. ᏔᎵᏁ ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᎨᎾᏓ-Ꭿ. [[File:Canada_Ottawa_Panorama.jpg|thumb|left|600px]] [[Category:ᎨᎾᏓ]] [[Category:To be checked]] bbg1cnzjuu3g45chuy8tfoaxk5prgsp ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᏟ 0 4115 51654 51533 2026-05-04T03:11:34Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:2603:8001:2500:59:2908:1FD3:F943:D240|2603:8001:2500:59:2908:1FD3:F943:D240]] 49858 wikitext text/x-wiki [[File:South America (orthographic projection).svg|thumb|ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]] [[File:Menina da etnia Terena.jpg|thumb|200px|[[Terena people|Terena]] ᎠᎨᏳᏣ, [[ᏆᏏᎵ]]]] '''ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (ᎾᏍᎩᎾᏍᏇ '''ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎺᏰᎵ.''' [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]]. ᎯᎠ ᏔᎵ [[Americas|ᎠᎺᎵᎦᎢ]]: ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ ᎠᎴ [[ᏧᏴᏢ ᎠᎺᎵᎦ]]. [[Mexico City|ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ ᎦᏚᎲᎢ]] ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ-Ꭿ.<ref>[http://www.worldatlas.com/citypops.htm "][[Largest Cities of the World|ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ ᎡᎶᎯ-Ꮒ]]<span>."</span> ''Worldatlas.'' (5 ᏅᏓᏕᏆ 2010)</ref> == ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ == {|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse" |- bgcolor="#ECECEC" ! ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ<br />ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ ! ᏂᎬᎢ<br />(km²) ! [[Population|ᎾᏂᎥ ᏴᏫ]]<ref>[http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf "Demographic Yearbook: Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density."] United Nations Statistics Division, 2008 (2010-10-14)</ref> ! [[Capital|ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ]] |- | [[ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ]]<ref name=ana>[https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-29.</ref> | align="right" | 2,766,890 | align="right" | 40,482,000 | [[Buenos Aires]] |- | [[ᏉᎵᏫᎠ]]<ref name=ana/> | align="right" | 1,098,580 | align="right" | 9,863,000 | [[La Paz, Bolivia|La Paz]] ᎠᎴ [[Sucre, Bolivia|Sucre]] |- | [[ᏆᏏᎵ]]<ref name=ana/> | align="right" | 8,514,877 | align="right" | 191,241,714 | [[Brasilia]] |- | [[ᏥᎵ]]<ref name=ana/> | align="right" | 756,950 | align="right" | 16,928,873 | [[Santiago|ᏌᏂᏘᏯᎪ ᏭᏂᎥ]] |- | [[ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ]]<ref name=ana/> | align="right" | 1,138,910 | align="right" | 45,928,970 | [[Bogotá]] |- | [[ᎡᏆᏙᎵ]]<ref name=ana/> | align="right" | 283,560 | align="right" | 14,573,101 | [[Quito]] |- | [[Falkland Islands|ᏩᎩᎤᎦᏚᏛᎢ]]<ref name=ana/> ([[United Kingdom|ᎩᎵᏏᏲ]]) | align="right" | 12,173 | align="right" | 3,140 | [[Port Stanley]] |- | [[French Guiana|ᎦᎸᏥᎦᏯᎾ]]<ref name=ana/>([[France|ᎦᎸᏥᏱ]]) | align="right" | 442 | align="right" | 88,000 | [[Cayenne, French Guiana|Cayenne]] |- | [[Guyana|ᎦᏯᎾ]]<ref name=ana/> | align="right" | 214,999 | align="right" | 772,298 | [[Georgetown, Guyana|Georgetown]] |- | [[Paraguay|ᏆᎳᏇᎢᏯ]]<ref name=ana/> | align="right" | 406,750 | align="right" | 6,831,306 | [[Asunción]] |- | [[Peru|ᏇᎷ]]<ref name=ana/> | align="right" | 1,285,220 | align="right" | 29,132,013 | [[Lima, Peru|ᎵᎹ]] |- | [[Suriname|ᏒᎵᎾᎻ]]<ref name=ana/> | align="right" | 163,270 | align="right" | 472,000 | [[Paramaribo]] |- | [[Uruguay|ᏳᎷᏇ]]<ref name=ana/> | align="right" | 176,220 | align="right" | 3,477,780 | [[Montevideo]] |- | [[ᏪᏁᏑᏪᎳ]]<ref name=ana/> | align="right" | 912,050 | align="right" | 26,814,843 | [[Caracas]] |} == ᎠᎾᎳᏍᏓᎸ == [[File:Congresista mariasumire.JPG|thumb|200px|[[María Sumire]], Peruvian [[ᏗᏘᏲᎯᎯ]] ᎠᎴ [[congress|ᏩᏥᏂ ᏗᏂᎳᏫᎩ]] ᎨᎳ]] [[File:Indios2-19042007.jpg|thumb|right|200px|ᏔᎵ ᎡᎯᏯᎢ ᎠᏂᎦᏯ, ᏆᏏᎵ]] [[File:Indios da tribo Tucuxi participam do Fórum Social Mundial 1006 FP6469.jpg|thumb|right|200px|ᏆᏏᎵ ᎡᎯᏯᎢ [[family|ᏚᏓᏘᏳᎥᎢ]]]] [[File:Peru Machu Picchu Sunrise 2.jpg|thumb|199x199px|[[Machu Picchu]], [[ᎣᏓᎸᎢ]], [[Peru|ᏇᎷ]]]] <div style="font-size:100%;-moz-column-count:2; column-count:2;"> <!--This list is incomplete --> * [[Alacalufe]], [[Chile|ᏥᎵ]] * [[Amanyé]], [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]] * [[Arawaks]], [[Colombia|ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ]], [[French Guiana|ᎦᎸᏥ ᎦᎢᏯᏂ]], [[Guyana|ᎫᏯᎾ]], Suriname, ᏪᏁᏑᏪᎳ * [[Arhuaco]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Atacameño]], ᏥᎵ * [[Aymara]], [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]] * [[Awá]], ᏆᏏᎵ, ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Banawa]] ([[Baniwa]]), [[Brazil|ᏆᏏᎵ]] * [[Cañari]], ᎡᏆᏙᎵ * [[Caingang]], ᏆᏏᎵ * [[Chayahuita]], ᏇᎷ * [[Chibcha]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Cocama]], ᏆᏏᎵ, ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ, ᏇᎷ * [[Coconuco]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Cumanagoto]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ, [[Veneuela|ᏪᏁᏑᏪᎳ]] * [[Diaguita]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ, ᏥᎵ * [[Dowlut]], ᏆᏏᎵ * [[Enawene Nawe]], ᏆᏏᎵ * [[Enxet]], [[Paraguay|ᏆᎳᏇᎢᏯ]] * [[Gê]], [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]], ᏆᏏᎵ, ᏆᎳᏇᎢᏯ * [[Guambiano]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Guanes]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Guaraní]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ, [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]], ᏆᏏᎵ, [[ᏆᎳᏇᎢᏯ]] * [[Inga people|Inga]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Juris]], ᏆᏏᎵ * [[Kalias]], ᏆᏏᎵ * [[Kamayurá|Kamayurá (Kamaiurá)]], ᏆᏏᎵ * [[Kamsá]] (Sibundoy), ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Kankuamo]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Karajá]], ᏆᏏᎵ * [[Kayapo]] ([[Caiapo]]), ᏆᏏᎵ * [[Kolla]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ * [[Kogui]]/Kággaba, ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Kubeo]], ᏆᏏᎵ * [[Mapuche]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ ᎠᎴ ᏥᎵ * [[Marinahas]], ᏆᏏᎵ * [[Matsés]], ᏆᏏᎵ * [[Mayoruna]], ᏆᏏᎵ * [[Mokaná]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Munduruku]], ᏆᏏᎵ * [[Muisca]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Nambikwara]], ᏆᏏᎵ * [[Ofayé]], ᏆᏏᎵ * [[Pacabuy]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Paez people|Páez]]/Nasa, ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Panará]], ᏆᏏᎵ * [[Pastos]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Pataxó]], ᏆᏏᎵ * [[Pehuenche]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ, ᏥᎵ * [[Pijao]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Pirahã]], ᏆᏏᎵ * [[Quechua]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ, [[Bolivia|ᏉᎵᏫᎠ]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ, [[Chile|ᏥᎵ]], [[ᎡᏆᏙᎵ]], ᎠᎴ [[ᏇᎷ]] * [[Quilombolo]], ᏆᏏᎵ * [[Shipibo]], ᏆᏏᎵ, ᏇᎷ * [[Shuar]], ᎡᏆᏙᎵ, ᏇᎷ * [[Suruí]], ᏆᏏᎵ * [[Sutagaos]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Tama]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Tapirape]], ᏆᏏᎵ * [[Terena]], ᏆᏏᎵ * [[Ticuna]], ᏆᏏᎵ * [[Toba]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ * [[Totoró]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Tremembé]], ᏆᏏᎵ * [[Tupi]], ᏆᏏᎵ * [[Tupiniquim]] (Tupinikim), ᏆᏏᎵ * [[Umbrá]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Urarina]] * [[U'wa]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Wai Wai]] * [[Waorani]], ᏆᏏᎵ * [[Wichí]], ᎠᏥᏂᏘᏂᎠ * [[Wiwa]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Xavante]], ᏆᏏᎵ * [[Xokó]], ᏆᏏᎵ * [[Xucuru]], ᏆᏏᎵ * [[Yagua]], ᏇᎷ * [[Yanacona]], ᎪᎸᎻᏈᎢᎠ * [[Yanomami]] ([[Yanomamo]]), ᏆᏏᎵ, [[ᏪᏁᏑᏪᎳ]] * [[Yawanawa]], ᏆᏏᎵ * [[Zapara]], ᎡᏆᏙᎵ, ᏇᎷ * [[Zuruaha]], ᏆᏏᎵ * [[Zemborya]], ᏆᏏᎵ </div> == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ == * [[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]] [[Category:ᏧᎦᎾᏮ ᎠᎹᏰᎵ| ]] [[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] [[Category:To be checked]] 0fn6mxtrteul11c329k59z1cyqm8jxh ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ 0 4314 51604 46192 2026-05-03T16:53:23Z ~2026-26959-82 31722 51604 wikitext text/x-wiki <big>'''ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ'''</big> ᎠᎴ <big>'''ᏄᎺᏏᎪ'''</big> ᎠᎴ <big>'''ᎺᏏᎪᎢᏤᏍᏛᎢ'''</big> (ᏄᏲᎩ, ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ, New Mexico, Nuevo México, Yootó Hahoodzo) ᎦᏚᎲᎢ ᎡᏉ ᏄᏲᎪᎢ, ᏄᏲᎩ, [[ᎠᎹᏰᏟ]]. [[File:Penis Festival @ Kanamara Matsuri @ Kanayama Shrine @ Kawasaki (13694742855).jpg|thumb]] [[File:Map of USA NM.svg|left|thumb]] [[File:Taos_Pueblo,_NM.jpg|right|thumb]] {{stub}} [[Category:ᎠᎹᏰᏟ]] [[Category:To be checked]] krikya6nnmt5tk3m5qy0fu28uz8lcpm 51683 51604 2026-05-04T03:15:20Z NguoiDungKhongDinhDanh 20342 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26959-82|~2026-26959-82]] ([[User talk:~2026-26959-82|talk]]) to last revision by [[User:FireDragonValo|FireDragonValo]] 46192 wikitext text/x-wiki <big>'''ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ'''</big> ᎠᎴ <big>'''ᏄᎺᏏᎪ'''</big> ᎠᎴ <big>'''ᎺᏏᎪᎢᏤᏍᏛᎢ'''</big> (ᏄᏲᎩ, ᎠᏂᏍᏆᏂᎢ, New Mexico, Nuevo México, Yootó Hahoodzo) ᎦᏚᎲᎢ ᎡᏉ ᏄᏲᎪᎢ, ᏄᏲᎩ, [[ᎠᎹᏰᏟ]]. [[File:Flag of New Mexico.svg|right|thumb]] [[File:Map of USA NM.svg|left|thumb]] [[File:Taos_Pueblo,_NM.jpg|right|thumb]] {{stub}} [[Category:ᎠᎹᏰᏟ]] [[Category:To be checked]] 2vozg0olu9fuq30szspb8jlhmv6r9lk ᏅᏓ 0 4516 51662 51525 2026-05-04T03:11:38Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:A09|A09]] 48669 wikitext text/x-wiki [[File:Izgrew.jpg|thumb|ᏅᏓ]] '''ᏅᏓ''' (Nvda; ᎪᏟᏍᏙᏗ: [[File:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]] ᎢᏍ ᏩᏘ Ꮻ ᏳᏍ ᎠᏍ ᎢᏘ ᎪᎺᏍ ᏬᎻ Ꭴ ᏳᏂᏩᏍ. Ꮻ ᏃᎹᎵ ᏂᏗ ᎢᏘ Ꮩ ᏫᏫᏂ ᏬᎷᏘᏲᏂ ᎠᏂ Ꮩ ᎮᎵᏫ ᎩᏬᏫᏍ ᎠᏂ WᎶᏩᏍ ᎩᏬ. Ꮻ ᎠᎵᏐ ᏂᏗ ᎢᏘ Ꮩ ᏌᏩᎢᏫ. Ꭴ ᏒᏂ ᎢᏍ Ꭰ ᎢᎻᏬᏔᏂ ᏏᏂ ᎢᏂ Ꭴ ᏬᎵ ᎠᏂ ᏐᎳ ᏏᏍᏖᎻ. == ᏫᏯ ᎢᏘᏍ ᏭᏂ == Ꭴ ᏒᏂ ᎢᏍ ᏭᏂ ᎢᏂ Ꮝ ᏐᎳ ᏏᏍᏖᎻ ᎣᏫ Ꭴ ᏫᎳᏁᏘ. ᎢᏘᏍ ᎠᏭᏘ 4.;6 ᏫᎵᏲᏂ ᏯᏍ ᎣᎵ. ᎢᏘ ᎧᏂ Ꮻ ᏏᏂ ᏬᎻ Ꭰ ᏍᏩᏎᎩᏩᏫᏘ Ꭳ ᏍᏩᏎᏏᏫ. == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == [[Category:ᎤᏁᎳᏅ ᎤᏬᏢᏅ]] [[Category:To be checked]] exgoevpihlyayrk396p68v4qtvqiigl ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ 0 4707 51655 51532 2026-05-04T03:11:34Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:A09|A09]] 50800 wikitext text/x-wiki [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|240px|ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ]] ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]], ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗ [[ᏳᎳᏆ]]. ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎡᏆ ᎦᏙᎯ ᎡᎶᎯ-Ꭿ. ==ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ== ===ᎠᏰᎵ ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ=== *[[Kazakhstan|ᎧᏎᎧᏍᏕᏂ]]<ref name=ana/> *[[Kyrgyzstan|ᎩᎵᏣᎢᏍ]]<ref name=ana/> *[[Tajikistan|ᏔᏥᎩᏍᏕᏂ]]<ref name=ana/> *[[Turkmenistan|ᏛᎵᎩᎺᏂᏍᏔᏂ]]<ref name=ana/> *[[Uzbekistan|ᎤᏍᏇᎩᏍᏖᏂ]]<ref name=ana/> ===ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ=== *[[ᎰᏂᎩ ᎪᏂᎩ]]<ref name=ana/> *[[ᏣᏩᏂᏏ]]<ref name=ana/> *[[ᎹᎧᎣ]]<ref name=ana/> *[[Mongolia|ᎹᏂᎪᎵᎠ]]<ref name=ana/> *[[North Korea|ᏧᏴᏢ ᎪᎵᎠ]]<ref name=ana/> *[[China|ᏓᎶᏂᎨᏍᏛ]]<ref name=ana/> *[[South Korea|ᎤᎦᏃᏮ ᎪᎵᎠ]]<ref name=ana/> *[[Taiwan|ᏔᎢᏩᏂ]]<ref name=ana/> ===ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ=== *ᎢᎦᏛ [[Russia|ᏲᏂᎢ]]<ref name=ana/> ===ᎤᎦᎾᏭ-ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ=== *[[ᏊᎾᎢ]]<ref name=ana/> *[[Myanmar|ᎹᏯᎹᎵ]]<ref name=ana/> *[[East Timor|ᏘᎼᎵ-ᎴᏍᏖ]]<ref name=ana/> *[[Indonesia|ᎢᏂᏙᏂᏍᏯ]]<ref name=ana/> *[[Laos|ᎴᎣᏍ]]<ref name=ana/> *[[Malaysia|ᎹᎴᏏᎢᎠ]]<ref name=ana/> *[[Philipines|ᏈᎵᏈᏂ]]<ref name=ana/> *[[Singapore|ᏏᏂᎦᏉᎵ]]<ref name=ana/> *[[Thailand|ᏔᏱᎦᏙᎯ]]<ref name=ana/> *[[Vietnam|ᏫᎡᏘᎾᎻᏱ]]<ref name=ana/> ===ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏗᎵ ᏗᏕᎬᏔᏛ=== [[File:Location-Asia-UNsubregions orthographic projection.png|thumb|240px]] *[[Afghanistan|ᎠᏫᎨᏂᏍᏖᏂ]]<ref name=ana/> *[[ᏆᏂᎦᎵᏕᏍ]]<ref name=ana/> *[[ᏊᏔᏂ]]<ref name=ana/> *[[India|ᎢᏂᏗᎢᎠ]]<ref name=ana/> *[[Maldives|ᎹᎵᏗᏫᏍ]]<ref name=ana/> *[[Nepal|ᏁᏆᎵ]]<ref name=ana/> *[[Pakistan|ᏆᎩᏍᏔᏂ]]<ref name=ana/> *[[Sri Lanka|ᏍᎵᎳᏂᎧ]]<ref name=ana/> ===ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ=== *[[Armenia|ᎠᎵᎻᏂᎠ]]<ref name=ana>[https://web.archive.org/web/20211026041246/https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-27.</ref> *[[Azerbaijan|ᎠᏏᎵᏆᏌᏂ]]<ref name=ana/> *[[ᏆᎭᎴᎢᏂ]]<ref name=ana/> *[[Cyprus|ᏌᎢᏆᏍ]]<ref name=ana/> *[[Georgia|ᏣᎠᏥᎢ]]<ref name=ana/> *[[ᎢᎳᎩ]]<ref name=ana/> *[[ᎢᎴᏂ]]<ref name=ana/> *[[ᎢᏏᎵᏱ]]<ref name=ana/> * [[Jordan|ᏦᏓᏂ]]<ref name=ana/> * [[ᏇᎢᏘ]]<ref name=ana/> * [[Lebanon|ᎴᏆᎾᏂ]]<ref name=ana/> * [[Oman|ᎣᎺᏂ]]<ref name=ana/> *[[Palestine|ᏆᎴᏍᏗᏂ]]<ref name=ana/> * [[Qatar|ᎧᏔᎵ]]<ref name=ana/> * [[ᏌᎤᏗ ᎡᎴᏈᎠ]]<ref name=ana/> * [[Syria|ᏏᎵᏯ]]<ref name=ana/> *ᎢᎦᏛ [[Turkey|ᎬᏃ]]<ref name=ana/> * [[United Arab Emirates|ᏌᏊ ᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅ ᎡᎳᏈ ᎡᎹᎴᏘ]] * [[Yemen|ᏰᎺᏂ]] *ᎢᎦᏛ [[ᎢᏥᏈᎢ]] ==ᏫᏓᏎᏄᎢ== {{reflist}} ==ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ== {{Commons|Asia|ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ}} *[[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] *[[ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ ᏙᎪᏪᎸ]] [[Category:ᏓᎶᏂᎦᏍᏛ| ]] [[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] [[Category:To be checked]] 3cgcq6yxm52ykqw26ncz3bj8u4vtu6w ᏒᎦᏔ 0 4762 51634 51565 2026-05-04T03:11:23Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Praxidicae|Praxidicae]] 44138 wikitext text/x-wiki [[File:Red_Apple.jpg|thumb|ᎩᎦᎨᎢ ᏒᎦᏔ]] <big>'''ᏒᎦᏔ'''</big> ᎤᏓᏔᏅᎯ ᎠᎩᏍᏗ ᎨᏐᎢ. [[Category:Plantae]] [[Category:ᎤᎾᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] krmmv50joyeqotut9po3f306j4uul98 ᏆᏄᎾᏍᏗ 0 4771 51613 51600 2026-05-04T03:11:12Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:86.188.137.98|86.188.137.98]] 47993 wikitext text/x-wiki [[File:Prunus americana (16236067093a).jpg|thumb|right|]] '''ᏆᏄᎾᏍᏗ'''<ref>[https://cherokee.org/Portals/cherokeeorg/Language/Consortium%20Word%20List.pdf Consortium word list] Accessed June 11, 2019.</ref> (quanunasdi) ᎠᏕᎭᎷᎨᎢ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᎠᎩᏍᏗ. <gallery> File:Ripening Chickasaw Plum.JPG| Image:Prunus angustifolia.jpg| File:Prunus angustifolia 2.gif| File:American Plum.jpg| </gallery> == ᏫᏓᏎᎸᎢ == {{reflist}} [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] [[Category:ᎤᎾᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] otpg0klcispvghms4lhadq5lc4ee2g0 ᏒᏗᏩᎵ 0 4791 51633 51566 2026-05-04T03:11:23Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:MF-Warburg|MF-Warburg]] 42348 wikitext text/x-wiki [[File:Raspberries,_fruit_of_four_species.jpg|thumb|right|ᏒᏗᏩᎵ]] <big>'''ᏒᏗᏩᎵ'''</big> - ᎩᎦᎨᎢ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᎠᎩᏍᏗ ᎨᏐᎢ. [[Category:Plantae]] [[Category:ᎤᎾᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] c9ylyi0s8e75tg3rkjc1j2hfp4erjgn ᎪᎢᎯ 0 4890 51681 51495 2026-05-04T03:11:48Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:~2026-41116-5|~2026-41116-5]] 51256 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | Long name = Ελληνική Δημοκρατία <br /> ''Elliniki Dimokratia'' | Name = ᎪᎢ | ᎦᏓᏘ = Flag_of_Greece.svg | Coat of arms = Coat of arms of Greece.svg | Location = EU-Greece.svg | ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎠᏂᎪᎢ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎪᎢ]] | ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[Athens|ᎡᏗᏂᏱ]] | ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = ᎡᏗᏂᏱ | ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[Karolos Papoulias|ᎧᎶᎶᏏ ᏆᏊᎵᎠᏏ]] <br /> [[Lucas Papademos|ᎷᎧᏏ ᏆᏆᏗᎼᏏ]] | ᎠᏕᎳ = [[ᏳᎳᏈ ᎠᏕᎳ]] }} <big>'''ᎪᎢ'''</big> ᎠᏰᏟ ᎤᏙᏢᏒ [[ᏳᎳᏈ|ᏳᎳᏉᎢ]]. [[ᎠᏂᎪᎢ]] [[ᎪᎢ]] ᎠᏂᏬᏂᎭ. == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Greece}} {{stub}} [[Category:ᎪᎢᎯ]] [[Category:ᏳᎳᏛ]] [[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]] la3k1jy4u0vbj5n4s09fajrk45yech6 ᎬᎿᎦᏍᏛ 0 5672 51656 51531 2026-05-04T03:11:35Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:~2026-16194-94|~2026-16194-94]] 51394 wikitext text/x-wiki [[File:Africa (orthographic projection).svg|thumb|140px|ᎬᎿᎨᏍᏛ.]] '''ᎬᎿᎨᏍᏛ''' ᎡᏆ ᎦᏙᎯ. ᎯᎠ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᎴᏅᏙᏗ. ==ᎠᏰᎵᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ== {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:100%;" |- ! [[Name|ᏚᏙᎥ]] (''[[official name|ᎠᏰᎵᎤᏒᎧᎵ ᏚᏙᎥ]]'') ! class=unsortable| [[ᎦᏓᏘ]] ! [[ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ]] ! [[ᎠᏕᎳ]] ! [[Official language|ᎠᏰᎵᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] ! [[Area|ᏂᎬᎢ]] (km<sup>2</sup>) ! [[Population|ᎾᏂᎥ ᏴᏫ]] ! GDP per capita (PPP)–US$ ([[ᎤᏃᏍᏗ]]) ! class=unsortable| [[Map|ᎡᎶᎯᏓᏟᎶᏍᏔᏅ]] |- | [[ᎠᎵᏥᎵᏯ]]<ref name=cwy>Cherokee Nation Educational Services. 29 ᎧᏬᏂ 2012.</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ag.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎠᎵᏥᎵᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏴᏫ ᎤᎾᏤᎵ ᏥᏈᏍᏗ ᎠᎾᏓᏅᏖᏒᎬ ᏍᎦᏚᎩ ᏀᎿ ᎠᎵᏥᎵᏯ]]'') || [[File:Flag of Algeria.svg|100px]] || [[Algiers]] || [[Algerian dinar]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 2,381,740 || 33,333,216 || 7,124 || <span style="display:none">3</span>[[File:Location Algeria AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎠᏂᎪᎸ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ao.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎠᏂᎪᎸ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᏂᎪᎸ]]'') || [[File:Flag of Angola.svg|100px]] || [[Luanda]] || [[Kwanza]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 1,246,700 || 15,941,000 || 2,813 || <span style="display:none">42</span> [[File:Location Angola AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᏆᏂᎢᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bn.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏆᏂᎢᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> <br />(''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏆᏂᎢᏂ]]'') || [[File:Flag of Benin.svg|100px]] || [[Porto Novo]] || [[West African CFA Franc]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 112,622 || 8,439,000 || 1,176 || <span style="display:none">24</span>[[File:Location Benin AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᏆᏣᏩᎾ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bc.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏆᏣᏩᎾ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏆᏣᏩᎾ]]'') || [[File:Flag of Botswana.svg|100px]] || [[Gaborone]] || [[Botswana pula|Pula]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Tswana language|Setswana]] || 581,726 || 1,839,833 || 11,400 || <span style="display:none">46</span>[[File:Location Botswana AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᏋᎩᎾ ᏩᏐ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏋᎩᎾ ᏩᏐ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> <br />(''[[ᏋᎩᎾ ᏩᏐ]]'')|| [[File:Flag of Burkina Faso.svg|100px]] || [[Ouagadougou]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 274,000 || 13,228,000 || 1,284 || <span style="display:none">21</span>[[File:Location Burkina Faso AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᏋᎷᏂᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/by.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏋᎷᏂᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏋᎷᏂᏗ]]'') || [[File:Flag of Burundi.svg|100px]] || [[Bujumbura]] || [[ᏋᎷᏂᏗ ᎠᏕᎳ]] || [[Kirundi]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 27,830 || 7,548,000 || 739 || <span style="display:none">38</span>[[File:Location Burundi AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎧᎹᎷᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cm.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎧᎹᎷᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎧᎹᎷᏂ]]'') || [[File:Flag of Cameroon.svg|100px]] || [[Yaoundé]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 475,442 || 17,795,000 || 2,421 || <span style="display:none">26</span>[[File:Location Cameroon AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎢᎬᎾᏕᎾ ᎢᏤᏳᏍᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cv.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎢᎬᎾᏕᎾ ᎢᏤᏳᏍᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎢᎬᎾᏕᎾ ᎢᏤᏳᏍᏗ]]'') || [[File:Flag of Cape Verde.svg|100px]] || [[Praia]] || [[Cape Verdean escudo]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 4,033 || 420,979 || 6,418 || <span style="display:none">14a</span>[[File:Location Cape Verde AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ ᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ct.html |title=[[The World Fact Book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ ᏍᎦᏚᎩ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of the Central African Republic.svg|100px]] || [[Bangui]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[Sango]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 622,984 || 4,216,666 || 1,198 || <span style="display:none">27</span>[[File:Location Central African Republic AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᏣᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cd.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏣᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏣᏗ]]'') || [[File:Flag of Chad.svg|100px]] || [[N'Djamena]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 1,284,000 || 10,146,000 || 1,519 || <span style="display:none">11</span>[[File:Location Chad AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎪᎼᎳᏍ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cn.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎪᎼᎳᏍ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏌᏊ ᎾᎿ ᎾᏍᎩ ᎪᎼᎳᏍ]]'') || [[File:Flag of the Comoros.svg|100px]] || [[Moroni, Comoros|Moroni]] || [[Comorian ᎠᏕᎳ]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[Comorian language|Comorian]]|| 2,235 || 798,000 || 1,660 || <span style="display:none">43a</span>[[File:Location Comoros AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎢᏬᎵ ᎾᎿ ᎠᎹᏳᎶᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iv.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎢᏬᎵ ᎾᎿ ᎠᎹᏳᎶᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎢᏬᎵᎾᎿᎠᎹᏳᎶᏗ]]'') || [[File:Flag of Cote d'Ivoire.svg|100px]] || [[Yamoussoukro]] <br /> || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 322,460 || 17,654,843 || 1,600 || <span style="display:none">20</span>[[File:Location Côte d'Ivoire AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᏍᎩ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᎧᏂᎪ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cg.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᏍᎩ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᎧᏂᎪ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]]|accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᏍᎩ ᎤᏂᏣᏘ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᎧᏂᎪ]]'') || [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|100px]] || [[Kinshasa]] || [[Congolese ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 2,344,858 || 71,712,867 || 774 || <span style="display:none">34</span>[[File:Location DR Congo AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎧᏂᎪ ᏍᎦᏚᎩ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cf.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎧᏂᎪ ᏍᎦᏚᎩ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᎧᏂᎪ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|100px]] || [[Brazzaville]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 342,000 || 4,012,809 || 3,919 || <span style="display:none">25</span>[[File:Location Republic of the Congo AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᏥᏊᏗ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/dj.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏥᏊᏗ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏥᏊᏗ]]'') || [[File:Flag of Djibouti.svg|100px]] || [[ᏥᏊᏗ (ᎦᏚᎲᎢ)|ᏥᏊᏗ]] || [[Djiboutian ᎠᏕᎳ]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 23,200 || 906,000 || 2,070 || <span style="display:none">29</span>[[File:Location Djibouti AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎢᏥᏈᎢ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/eg.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Egypt|ᎢᏥᏈᎢ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[ᎾᏍᎩ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎢᏥᏈᎢ]]'') || [[File:Flag of Egypt.svg|100px]] || [[Cairo]] || [[Egyptian Pound]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 1,001,449 || 80,335,036 || 4,836 || <span style="display:none">5</span>[[File:Location Egypt AU Africa.svg|150px]] |- | [[Equatorial Guinea|ᎡᏆᏙᎵᎠᎵ ᎩᎢᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ek.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Equatorial Guinea|ᎡᏆᏙᎵᎠᎵ ᎩᎢᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Equatorial Guinea|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎡᏆᏙᎵᎠᎵᎩᎢᏂ]]'') || [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|100px]] || [[Malabo]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[Spanish language|ᏍᏆᏂ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 28,051 || 504,000 || 16,312 || <span style="display:none">31</span>[[File:Location Equatorial Guinea AU Africa.svg|150px]] |- | [[Eritrea|ᎡᎵᏟᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/er.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Eritrea|ᎡᎵᏟᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> <br />(''[[State of Eritrea|ᎡᎵᏟᏯ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Eritrea.svg|100px]] || [[Asmara]] || [[Eritrean nakfa|Nakfa]] || [[Tigrinya]], [[ᎡᎳᏈᎩ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]]|| 117,600 || 5,880,000 || 1,000 || <span style="display:none">13</span>[[File:Location Eritrea AU Africa.svg|150px]] |- | [[Ethiopia|ᎢᏗᎣᏈᎠ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/et.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Ethiopia|ᎢᏗᎣᏈᎠ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Federal Democratic Republic of Ethiopia|ᎠᏰᏘ ᏥᏈᏍᏗ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎢᏗᎣᏈᎠ]]'') || [[File:Flag of Ethiopia.svg|100px]] || [[Addis Ababa]] || [[Ethiopian birr]] || [[Amharic language|Amharic]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]]||| 1,104,300 || 85,237,338 || 1,100 || <span style="display:none">28</span>[[File:Location Ethiopia AU Africa.svg|150px]] |- | [[Gabon|ᎦᏉᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gb.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Gabon|ᎦᏉᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Gabonese Republic|ᎠᏂᎦᏉᏂ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Gabon.svg|100px]] || [[Libreville]] || [[Central African CFA Franc|ᎬᎿᎨᏍᏛ ᎠᏰᏟ CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 267,668 || 1,384,000 || 7,055 || <span style="display:none">32</span>[[File:Location Gabon AU Africa.svg|150px]] |- | [[The Gambia|ᎾᏍᎩ ᎦᎹᏈᎢᎠ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ga.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[The Gambia|ᎾᏍᎩ ᎦᎹᏈᎢᎠ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of The Gambia|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎾᏍᎩ ᎦᎹᏈᎢᎠ]]'') || [[File:Flag of The Gambia.svg|100px]] || [[Banjul]] || [[Dalasi]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 10,380 || 1,517,000 || 2002 || <span style="display:none">15</span>[[File:Location Gambia AU Africa.svg|150px]] |- | [[Ghana|ᎦᎾ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gh.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Ghana|ᎦᎠᎾ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Ghana|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎦᎾ]]'') || [[File:Flag of Ghana.svg|100px]] || [[Accra]] || [[Ghanaian cedi]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 238,534 || 23,000,000 || 2,700 || <span style="display:none">22</span>[[File:Location Ghana AU Africa.svg|150px]] |- | [[Guinea|ᎫᎢᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gv.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Guinea|ᎫᎢᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Guinea|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎫᎢᏂ]]'') || [[File:Flag of Guinea.svg|100px]] || [[Conakry]] || [[Guinean ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 245,857 || 9,402,000 || 2,035 ||<span style="display:none">17</span> [[File:Location Guinea AU Africa.svg|150px]] |- | [[Guinea-Bissau|ᎫᏇ ᏈᏌᎤᏫ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pu.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Guinea-Bissau|ᎫᏇ ᏈᏌᎤᏫ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Guinea-Bissau|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎫᏇᏈᏌᎤᏫ]]'') || [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|100px]] || [[Bissau|ᏈᏌᎤᏫ]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 36,125 || 1,586,000 || 736 || <span style="display:none">16</span>[[File:Location Guinea Bissau AU Africa.svg|150px]] |- | [[Kenya|ᎨᏂᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ke.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Kenya|ᎨᏂᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Kenya|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎨᏂᏯ]]'') || [[File:Flag of Kenya.svg|100px]] || [[Nairobi]] || [[Kenyan shilling]] || [[Swahili language|ᏍᏩᎯᎵ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 580,367 || 34,707,817 || 1,445 || <span style="display:none">36</span>[[File:Location Kenya AU Africa.svg|150px]] |- | [[Lesotho|ᎴᏐᏙ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lt.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Lesotho|ᎴᏐᏙ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Kingdom of Lesotho|ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎨᏒ ᎾᎿ ᎴᏐᏙ]]'') || [[File:Flag of Lesotho.svg|100px]] || [[Maseru]] || [[Lesotho loti|Loti]] || [[Sesotho language|Southern Sotho]], [[English language|ᎩᎵᏏ]] || 30,355 || 1,795,000 || 2,113 || <span style="display:none">49</span>[[File:Location Lesotho AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎳᏈᎵᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/li.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎳᏈᎵᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎳᏈᎵᏯ]]'') || [[File:Flag of Liberia.svg|100px]] || [[Monrovia]] || [[Liberian ᎠᏕᎳ]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 111,369 || 3,283,000 || 1,003 || <span style="display:none">19</span>[[File:Location Liberia AU Africa.svg|150px]] |- | [[Libya|ᎵᏈᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ly.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Libya|ᎵᏈᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> <br />(''[[Republic of Libya|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎵᏈᏯ]]'') || [[File:Flag of Libya.svg|100px]] || [[Tripoli]] || [[Libyan dinar]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 1,759,540 || 6,036,914 || 12,700 || <span style="display:none">4</span>[[File:Location Libya AU Africa.svg|150px]] |- | [[Madagascar|ᎹᏓᎦᏍᎧᎵ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ma.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Madagascar|ᎹᏓᎦᏍᎧᎵ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Madagascar|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᏓᎦᏍᎧᎵ]]'') || [[File:Flag of Madagascar.svg|100px]] || [[Antananarivo]] || [[Malagasy Ariary]] || [[Malagasy language|Malagasy]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 587,041 || 18,606,000 || 905 ||<span style="display:none">44</span> [[File:Location Madagascar AU Africa.svg|150px]] |- | [[Malawi|ᎹᎳᏫ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mi.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Malawi|ᎹᎳᏫ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Malawi|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᎳᏫ]]'') || [[File:Flag of Malawi.svg|100px]] || [[Lilongwe]] || [[Malawian kwacha]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Chichewa language|Chichewa]] || 118,484 || 12,884,000 || 596 || <span style="display:none">42</span>[[File:Location Malawi AU Africa.svg|150px]] |- | [[Mali|ᎹᎵ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ng.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Mali|ᎹᎵ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> <br />(''[[Republic of Mali|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᎵ]]'') || [[File:Flag of Mali.svg|100px]] || [[Bamako]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 1,240,192 || 13,518,000 || 1,154 || <span style="display:none">9</span> [[File:Location Mali AU Africa.svg|150px]] |- | [[Mauritania|ᎹᎵᏖᏂᏯ ᏭᏂᎥ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mr.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Mauritania|ᎹᎵᏖᏂᏯ ᏭᏂᎥ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Islamic Republic of Mauritania|ᎢᏍᎳᎹ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎹᎵᏖᏂᏯ ᏭᏂᎥ]]'') || [[File:1959-2017 Flag of Mauritania.svg|100px]] || [[Nouakchott]] || [[Mauritanian ouguiya]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 1,030,700 || 3,069,000 || 2,402 || <span style="display:none">8</span>[[File:Location Mauritania AU Africa.svg|150px]] |- | [[Mauritius|ᎼᎵᏏᎥᏍ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mp.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Mauritius|ᎼᎵᏏᎥᏍ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[Republic of Mauritius|ᎼᎵᏏᎥᏍᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Mauritius.svg|100px]] || [[Port Louis|ᏥᏳᏗᏔᎳᏗᏍᏗ Louis]] || [[Mauritian rupee]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[Mauritian Creole]] || 2,040 || 1,219,220 || 13,703 || <span style="display:none">44a</span>[[File:Location Mauritius AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎼᎶᎪ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎼᎶᎪ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=2008-05-15 }}</ref> (''[[ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎨᏒ ᎾᎿ ᎼᎶᎪ]]'') || [[File:Flag of Morocco.svg|100px]] || [[Rabat]] || [[Moroccan dirham]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]], [[Berber language|Berber]] || 710,850 (claimed), 446,550 (internationally recognized) || 35,757,175 || 4,600 || <span style="display:none">2</span>[[File:Location Morocco Africa.svg|150px]] |- | [[Mozambique|ᎼᏎᎻᏇᎩ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mz.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Mozambique|ᎼᏎᎻᏇᎩ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Mozambique|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎼᏎᎻᏇᎩ]]'') || [[File:Flag of Mozambique.svg|100px]] || [[Maputo]] || [[Mozambican metical]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 801,590 || 20,366,795 || 1,389 || <span style="display:none">43</span>[[File:Location Mozambique AU Africa.svg|150px]] |- | [[Namibia|ᎾᎻᏈᎢᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wa.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Namibia|ᎾᎻᏈᎢᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 20085 }}</ref> (''[[Republic of Namibia|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎾᎻᏈᎢᏯ]]'') || [[File:Flag of Namibia.svg|100px]] || [[Windhoek]] || [[Namibian ᎠᏕᎳ]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 825,418 || 2,031,000 || 7,478 || <span style="display:none">45</span>[[File:Location Namibia AU Africa.svg|150px]] |- | [[Niger|ᎾᎢᏨ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ng.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Niger|ᎾᎢᏨ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Niger|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎾᎢᏨ]]'') || [[File:Flag of Niger.svg|100px]] || [[Niamey]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 1,267,000 || 13,957,000 || 872 || <span style="display:none">10</span>[[File:Location Niger AU Africa.svg|150px]] |- | [[Nigeria|ᏂᏥᎵᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ni.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Nigeria|ᏂᏥᎵᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Federal Republic of Nigeria|ᎠᏰᏟ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏂᏥᎵᏯ]]'') || [[File:Flag of Nigeria.svg|100px]] || [[Abuja]] || [[Nigerian naira]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 923,768 || 154,729,000 || 1,188 || <span style="display:none">25</span>[[File:Location Nigeria AU Africa.svg|150px]] |- | [[Rwanda|ᎶᏩᏂᏓ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rw.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Rwanda|ᎶᏩᏂᏓ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Rwanda|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎶᏩᏂᏓ]]'') || [[File:Flag of Rwanda.svg|100px]] || [[Kigali]] || [[Rwandan ᎠᏕᎳ]] || [[Kinyarwanda]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 26,798 || 7,600,000 || 1,300 || <span style="display:none">37</span>[[File:Location Rwanda AU Africa.svg|150px]] |- | [[São Tomé and Príncipe|ᏌᎣᏙᎺᎠᎴᏈᏂᏏᏇ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tp.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Sao Tome and Principe|ᏌᎣᏙᎺᎠᎴᏈᏂᏏᏇ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]]|accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Democratic Republic of São Tomé and Príncipe|ᏥᏈᏍᏗ ᎤᎾᏓᏅᏖᏗ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏌᎣ ᏙᎺ ᎠᎴ ᏈᏂᏏᏇ]]'') || [[File:Flag of Sao Tome and Principe.svg|100px]] || [[São Tomé]] || [[São Tomé and Príncipe Dobra]] || [[ᎠᏂᏉᏧᎦᎵ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏉᏧᎦᎵ]] || 964 || 157,000 || 1,266 || <span style="display:none">31a</span>[[File:Location São Tomé and Príncipe AU Africa.svg|150px]] |- | [[Senegal|ᏏᏂᎦᎵ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sg.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Senegal|ᏏᏂᎦᎵ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Senegal|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏏᏂᎦᎵ]]'') || [[File:Flag of Senegal.svg|100px]] || [[Dakar]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 196,723 || 11,658,000 || 1,759 ||<span style="display:none">14</span> [[File:Location Senegal AU Africa.svg|150px]] |- | [[Seychelles|ᏏᎡᏥᎵᏍ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/se.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Seychelles|ᏏᎡᏥᎵᏍ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Seychelles|ᏏᎡᏥᎵᏍ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Seychelles.svg|100px]] || [[Victoria, Seychelles|Victoria]] || [[Seychellois rupee]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]], [[Seychellois Creole]] || 451 || 80,654 || 11,818 ||<span style="display:none">39a</span> [[File:Location Seychelles AU Africa.svg|150px]] |- | [[Sierra Leone|ᏏᏰᎳ ᎵᏲᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sl.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Sierra Leone|ᏏᎡᎳᎴᎣᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref><br/>(''[[Republic of Sierra Leone|ᏏᏰᎳ ᎵᏲᏂ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Sierra Leone.svg|100px]] || [[Freetown|ᎠᏎᏊᎢ-ᎦᏚᎲ]] || [[Sierra Leonean leone|Leone]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 71,740 || 6,144,562 || 903 || <span style="display:none">18</span>[[File:Location Sierra Leone AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᏐᎹᎵ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/so.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᏐᎹᎵ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏐᎹᎵ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Somalia.svg|100px]] || [[Mogadishu]] || [[Somali shilling|ᏐᎹᎵ ᎠᏕᎳ]] || [[Somali language|Somali]], [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 637,657 || 9,832,017 || 600 || <span style="display:none">30</span>[[File:Location Somalia AU Africa.svg|150px]] |- | [[ᎤᎦᏃᏮ ᎬᎿᎨᏍᏛ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sf.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[ᎤᎦᏃᏮ ᎬᎿᎨᏍᏛ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎤᎦᏃᏮ ᎬᎿᎨᏍᏛ]]'') || [[File:Flag of South Africa.svg|100px]] || [[Bloemfontein]], [[Cape Town]], ᎠᎴ [[Pretoria]] <br /> || [[South African rand]] ||[[Afrikaans]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Southern Ndebele language|Southern Ndebele]], [[Northern Sotho language|Northern Sotho]], [[Sotho language|Sotho]], [[Swati language|ᏍᎳᏘ]], [[Tsonga language|Tsonga]], [[Tswana language|Tswana]], [[Venda language|Venda]], [[Xhosa language|Xhosa]], [[Zulu language|Zulu]] || 1,221,037 || 47,432,000 || 12,161 || <span style="display:none">48</span>[[File:Location South Africa AU Africa.svg|150px]] |- | [[South Sudan|ᎤᎦᏃᏮ ᏑᏕᏂ]]<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/od.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[South Sudan|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎤᎦᏃᏮ ᏑᏕᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=13 ᎫᏰᏉᏂ 2011 }}</ref> (''[[Republic of South Sudan|ᎤᎦᏃᏮ ᏑᏕᏂ]]'') || [[File:Flag of South Sudan.svg|100px]] || [[Juba]] || [[South Sudanese pound]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 644,329 || 8,260,490 || &nbsp; || <span style="display:none">12</span>[[File:Location South Sudan AU Africa.svg|150px]] |- | [[Sudan|ᏑᏓᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/su.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Sudan|ᏑᏕᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=13 ᎫᏰᏉᏂ 2011}}</ref> (''[[Republic of the Sudan|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏑᏓᏂ]]'')<br> || [[File:Flag of Sudan.svg|100px]] || [[Khartoum]] || [[Sudanese pound]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎢᏂᎩᎵᏍ]] || 1,861,484 || 36,787,012<!--45,047,502 - 8,260,490--> || 2,300 || <span style="display:none">12</span>[[File:Location Sudan-N AU Africa.svg|150px]] |- | [[Swaziland|ᎡᏍᏩᏘᏂ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wz.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Swaziland|ᎡᏍᏩᏘᏂ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Kingdom of Swaziland|ᎤᎬᏫᏳᎯ ᏀᎾ ᎡᏍᏩᏘᏂ]]'') || [[File:Flag of Swaziland.svg|100px]] || [[Lobamba]] ([[royal|ᎠᏥᎸᏉᏗᏴᏫ]] ᎠᎴ [[legislative|ᏗᏂᎳᏫᎩ]]) <br /> [[Mbabane]] (ᏄᏂᎬᏫᏩᏌᏕᎩ) || [[Lilangeni]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Swati language|ᏍᎳᏘ]] || 17,364 || 1,032,000 || 5,245 || <span style="display:none">50</span>[[File:Location Swaziland AU Africa.svg|150px]] |- | [[Tanzania|ᏖᏂᏏᏂᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tz.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Tanzania|ᏖᏂᏏᏂᏯ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[United Republic of Tanzania|ᏌᏊ ᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅ ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏖᏂᏏᏂᏯ]]'') || [[File:Flag of Tanzania.svg|100px]] || [[Dodoma|ᏙᏙᎹ]] || [[Tanzanian shilling]] || [[Swahili language|ᏍᏩᎯᎵ]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 945,087 || 37,849,133 || 723 || <span style="display:none">39</span>[[File:Location Tanzania AU Africa.svg|150px]] |- | [[Togo|ᏙᎪ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/to.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Togo|ᏙᎪ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Togolese Republic|ᎠᏂᏙᎪᎵᏍ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Togo (3-2).svg|100px]] || [[Lomé]] || [[West African CFA ᎠᏕᎳ]] || [[ᎦᎸᏥ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎦᎸᏥ]] || 56,785 || 6,100,000 || 1,700 || <span style="display:none">23</span>[[File:Location Togo AU Africa.svg|150px]] |- | [[Tunisia|ᏚᏂᏏᏯ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ts.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Tunisia|ᏚᏂᏏᏍᎠ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Tunisian Republic|ᏚᏂᏏᏍᎠ ᏍᎦᏚᎩ]]'') || [[File:Flag of Tunisia.svg|100px]] || [[Tunis|ᏚᏂᏍ]] || [[Tunisian dinar|ᏚᏂᏏᏍᎠ dinar]] || [[ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎠᎸᎠᎳᏈᏯ]] || 163,610 || 10,102,000 || 8,800 || <span style="display:none">3</span>[[File:Location Tunisia AU Africa.svg|150px]] |- | [[Uganda|ᏳᎦᏂᏓ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ug.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Uganda|ᏳᎦᏂᏓ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Uganda|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏳᎦᏂᏓ]]'') || [[File:Flag of Uganda.svg|100px]] || [[Kampala]] || [[Ugandan shilling]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]], [[Swahili language|ᏍᏩᎯᎵ]] || 236,040 || 27,616,000 || 1,700 || <span style="display:none">35</span>[[File:Location Uganda AU Africa.svg|150px]] |- | ''[[Zambia|ᏌᎻᎠ]]''<ref name=cwy/><ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/za.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Zambia|ᏌᎻᎠ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Zambia|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏌᎻᎠ]]'') || [[File:Flag of Zambia.svg|100px]] || [[Lusaka]] || [[Zambian kwacha]] || [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]]|| 752,614 || 14,668,000 || 931 || <span style="display:none">41</span>[[File:Location Zambia AU Africa.svg|150px]] |- | [[Zimbabwe|ᏏᎻᏆᏇ]]<ref name=cwy/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/zi.html |title=[[The World Fact book|ᎾᏍᎩ ᎡᎶᎯ ᏯᏛᎾᏅᏙᎯᏳ ᎪᏪᎵ]]: [[Zimbabwe|ᏏᎻᏆᏇ]] |publisher=[[Central Intelligence Agency|ᎠᏁᏢᏔᏅᎯ ᎪᎱᏍᏗᎨᏒ ᎠᏥᏅᏏᏓᏍᏗ ᏧᎸᏫᏍᏓᏁᏗ]] |accessdate=12 ᏕᎭᎷᏱ 2008 |date=15 ᎠᏂᏍᎬᏘ 2008 }}</ref> (''[[Republic of Zimbabwe|ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᏏᎻᏆᏇ]]'') || [[File:Flag of Zimbabwe.svg|100px]] || [[Harare]] || [[Zimbabwean ᎠᏕᎳ]] || [[Shona language|Shona]], [[Northern Ndebele language|Ndebele]], [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ|ᎩᎵᏏ]] || 390,757 || 13,010,000 || 2,607 || <span style="display:none">47</span>[[File:Location Zimbabwe AU Africa.svg|150px]] |} ==ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ== {{reflist}} ==ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎦ ᎾᏍᏇ== * [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] [[Category:ᎬᎿᎦᏍᏛ| ]] [[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] [[Category:To be checked]] c3649xf9zq8jffrzsbxrs9coc7b239w ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ 0 5736 51651 51537 2026-05-04T03:11:32Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:206.211.34.4|206.211.34.4]] 50225 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | Long name = <!--Kingdom of Spain-->ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎨᏒ ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ<ref name=cwl>[http://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Consortium Word List."] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-27.</ref> | Name = ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ<ref name=cwm>[http://www.cherokee.org/AboutTheNation/Language/Downloads.aspx "Cherokee World Map."] ᏣᎳᎩᎯ ᎠᏰᎵ. 2014-07-27.</ref> | ᎦᏓᏘ = Flag of Spain.svg | Coat of arms = Escudo de España (mazonado).svg | Location = EU-Spain.svg | Area = 504,645 km<sup>2</sup> (195,364 sq mi) | Population = 46,704,314 | Population year = 2013 | ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᏍᏆᏂ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏍᏆᏂ]] | ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = Madrid | ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = Madrid | ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = Pedro Sánchez | ᎠᏕᎳ = [[Euro|ᏳᎳᏛ]] ([[€]])<ref name=cldr>Common Data Locale Repository for Cherokee/Tsalagi.</ref> }} '''ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ''' ᏙᏱᏗᏢ ᎦᏚᎲ ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[ᏳᎳᏛ]]. ᎠᏂᏴᏫ [[Spanish language|ᏍᏆᏂ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] ᎠᏂᎦᏬᏂᎠ. [[Madrid]] ᎠᏰᎵᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ [[city|ᎦᏚᎲᎢ]]. ==ᏫᏓᏎᏄᎢ== {{reflist}} [[Category:ᎠᏂᏍᏆᏂᏱ| ]] [[Category:ᏳᎳᏛ]] [[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]] [[Category:To be checked]] i74ek8e23e5mk9htwhvgrw20mk3ppuv ᎡᎳᏗᏜ 0 5744 51658 51529 2026-05-04T03:11:36Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:JustARandomEditor123|JustARandomEditor123]] 51474 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | Long name = <!--Commonwealth of Australia-->ᏂᎦᏓᎤᎾᏤᎵ ᎾᎿ ᎡᎳᏗᏜ<ref name=ana>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-27.</ref> | Name = ᎡᎳᏗᏜ<ref name=ana/> | ᎦᏓᏘ = Flag of Australia.svg | Coat of arms = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg | Location = Australia (orthographic projection).svg | size = 170px | Area = 7,617,9300 km<sup>2</sup> | Population = 21,507,717<ref>{{Census 2011 AUS|id=0|name=Australia|accessdate=21 June 2012|quick=on}}</ref> | Population year = 2011 | ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᎩᎵᏏ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] | ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[Canberra]] | ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = [[Sydney, Australia|Sydney]] | ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = | ᎠᏕᎳ = }} [[File:Alan Dargin 2003.jpg|thumb|[[Alan Dagin]] (1967—2008), ᎡᎯᏯᎢ ᏗᎧᏃᎩᏍᏗᎩ]] [[File:LenWaters.jpg|thumb|[[Len Waters]] (1924–1993) ᎢᎬᏱ ᎡᎯᏯᎢ [[military|ᎠᏂᏯᏫᏍᎩ]] [[aviator|ᎦᏃᎯᎵᏙᎯ]] ᏖᎳᏗᏝ-Ꭿ ᎨᏒᎢ.]] '''ᎡᎳᏗᏜ''' (ᎾᏍᎩᎾᏍᏇ '''ᏒᎳᏗᏝ''') [[ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]], [[ᏍᎦᏚᎩ]] ᎠᎴ Ꮎ ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ [[ᎠᎽᏰᎵ]]. ᏒᎳᏗᏝ, ᏍᎦᏚᎩ, ᎠᏠᏯᏍᏗ [[Tasmania|ᏔᏍᎺᏂᏯ ᏧᏁᎯ]] ᎠᎴ ᎯᎸᏍᏗ ᎠᏲᎵᎨ ᎠᎹᏰᎵ. == ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᎿᎾ ᎨᏒ == ᎯᎠ ᏑᏓᎵ ᎧᏃᎮᎭ ᎠᎴ ᏧᏁᎳ ᎿᎾ ᎨᏒ ᏒᎳᏗᏝ-Ꭿ. == ᎧᏃᎮᎭ == # [[ᎠᏤ ᎤᎦᎾᏮ ᏪᎵᏍ]] # [[ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ]] # [[ᎤᎦᏃᏮ ᎡᎳᏗᏜ]] # [[ᏔᏍᎺᏂᎠ]] # [[ᏫᎩᏙᎵᏯ]] # [[ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎡᎳᏗᏜ]] == ᎿᎾ ᎨᏒ == # [[Northern Territory|ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᎿᎾ ᎨᏒ]] # [[Australian Capital Territory|ᏒᎳᏗᏝ ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎿᎾ ᎨᏒ]] # [[Jervis Bay Territory|Jervis ᎥᏓᎵ ᎿᎾ ᎨᏒ]], [[Naval base|ᎠᎺᏉᎯ ᎠᏂᏯᏫᏍᏗ ᎠᎴᏅᏗᏍᎬ]] ᎠᎴ [[port|ᏥᏳ ᏗᏔᎳᏗᏍᏗ]] # [[Christmas Island|ᏓᏂᏍᏓᏲᎯᎲ ᎠᎽᏰᎵ]] ᎠᎴ [[Cocos (Keeling) Islands]] # [[Ashmore and Cartier Islands|Ashmore ᎠᎴ Cartier ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]] # [[Coral Sea Islands|ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]] # [[Heard Island and McDonald Islands|Heard ᎠᎽᏰᎵ ᎠᎴ McDonald ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]] # [[Australian Antarctic Territory|ᏒᎳᏗᏝ ᏧᏁᏍᏓᎸ ᎿᎾ ᎨᏒ]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150703214756/https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/as.html "ᏒᎳᏗᏝ."] ''CIA Factbook.'' (4 [[November|ᏅᏓᏕᏆ]] 2010)</ref> == ᎠᎾᎳᏍᏓᎸ == ᎾᎥᏂᎨᏍᏙᏗᏊ 550,000 [[indgenous|ᎡᎯᏯᎢ]] ᎠᎾᏴᏫ ᏒᎳᏗᏝ ᎠᏁᎯ.<ref>(2001 data projected to 2010) [https://web.archive.org/web/20070829222849/http://epress.anu.edu.au/agenda/011/02/11-2-NA-1.pdf ANU.edu.au] [[Australian National University]]</ref> * [[Koori]] (Koorie), [[New South Wales|ᎠᏤ ᏧᎦᎾᏮ Wales]] ᎠᎴ [[Victoria, Australia|ᏫᎩᏙᎠ]] * [[Ngunnawal]], [[Australian Capital Territory|ᏒᎳᏗᏝ ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ ᎿᎾ ᎨᏒ]] ᎠᎴ [[New South Wales|ᎠᏤ ᏧᎦᎾᏮ Wales]] * [[Murri]], [[Queensland|ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ]] * [[Murrdi]], ᎤᎦᎾ ᏭᎧᎸᎬ ᎠᎴ ᎠᏰᎵ [[Queensland|ᎤᎬᏫᏳ ᎠᏂᏁᎳ-ᎦᏙᎯ]] * [[Noongar]], ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏍᏢ [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]] * [[Yamatji]], ᎠᏰᎵ [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]] * [[Wangai]], [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]] [[Goldfields]] * [[Nunga]], ᎤᎦᎾᏭ ᎢᏍᏢ [[South Australia|ᏧᎦᎾᏮ ᏒᎳᏗᏝ]] * [[Anangu]], ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ [[South Australia|ᏧᎦᎾᏮ ᏒᎳᏗᏝ]], [[Western Australia|ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᏒᎳᏗᏝ]], ᎠᎴ [[Northern Territory|ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᎿᎾ ᎨᏒ]] * [[Yapa]], ᏭᏕᎵᎬᏗᏢ ᎠᏰᎵ [[Northern Territory|ᎤᏴᏢ ᎢᏗᏢ ᎿᎾ ᎨᏒ]] * [[Yolngu]], ᎧᎸᎬᎢᏗᏢ [[Arnhem Land|Arnhem ᎦᏙᎯ]] (NT) * [[Tiwi people|Tiwi]], [[Tiwi Islands|ᏘᏫ ᎯᎸᏍᏗ ᎠᎹᏰᎵ]] * [[Anindilyakwa]], [[Groote Eylandt]] * [[Palawah]] (Pallawah), [[Tasmania|ᏔᏍᎺᏂᎠ]]<ref>Nathan, D: [http://www.dnathan.com/VL/austLang.htm "Aboriginal Languages of Australia."] ''Aboriginal Languages of Australia Virtual Library'', 2007</ref> * [[Torres Strait Islanders]] == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commons|Australia}} :* [http://www.australia.com/en-us ᎠᏁᏙᎵᏙᎲ ᏒᎳᏗᏢ-Ꭿ] [[Category:ᎡᏆ ᎦᏙᎯ]] [[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]] [[Category:To be checked]] ibx509gjzwa0hiqu7hu1arjlsw0c66f ᏕᎦᏔᎦ 0 6641 51644 51549 2026-05-04T03:11:28Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 46539 wikitext text/x-wiki [[File:Stand Watie.jpg|thumb|ᏕᎦᏔᎦ.]] '''ᏕᎦᏔᎦ''' (Degataga), '''ᏕᎦᏙᎦ ᏩᏗ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (Degadoga Wadi), ({{lang-en|Stand Watie}}), (1806—1871). == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Stand Watie}} {{Stub}} [[Category:ᏣᎳᎩ]] [[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]] [[Category:To be checked]] p88r57yi9vj4di6gwt2v8kzcx59tgg0 ᏪᏌ ᏍᏚᏗ 0 6644 51625 51587 2026-05-04T03:11:19Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:ᎠᏍᎦᏯᏗᎯ|ᎠᏍᎦᏯᏗᎯ]] 48972 wikitext text/x-wiki [[File:WesStudi.jpg|thumb|ᏪᏌ ᏍᏚᏗ, 2008]] '''ᏪᏌ ᏍᏚᏗ''', ({{lang-en|Wes Studi}}), (b. 1947), [[ᎠᏛᏁᎵᏍᎩ]]. == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Stub}} [[Category:ᏣᎳᎩ]] [[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]] [[Category:To be checked]] hiqf00ycsddr7h8oe1n6r7jjni4n8jh ᎫᏍᏘᏂ ᏗᏕᎵ 0 6694 51635 51561 2026-05-04T03:11:24Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:ᎠᏍᎦᏯᏗᎯ|ᎠᏍᎦᏯᏗᎯ]] 49044 wikitext text/x-wiki [[File:Justin Bieber NRJ Music Awards 2012.jpg|thumb|ᎫᏍᏘᏂ ᏗᏕᎵ, 2012]] '''ᎫᏍᏘᏂ ᏗᏕᎵ''' ᏚᏂᏃᎩ [[ᎨᎾᏓ]]. {{Stub}} [[Category:To be checked]] rgswc8mocydefvmr3mcmyl18err1ycg ᏔᎵᏧᏍᎦ 0 6928 51645 51548 2026-05-04T03:11:29Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:MF-Warburg|MF-Warburg]] 42371 wikitext text/x-wiki '''ᏔᎵᏧᏍᎦ''', ({{lang-en|Doublehead}}), (1744–1807). == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Stub}} [[Category:ᏣᎳᎩ]] [[Category:ᎤᎾᏙᏢᎯ]] [[Category:To be checked]] k9ft0kgvgm1skmlmqa8iokrn97yhk21 ᏃᏄ 0 7137 51608 51575 2026-05-04T01:48:37Z Ghybu 5758 Undid revision [[Special:Diff/51575|51575]] by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) 51608 wikitext text/x-wiki [[File:Tsuga canadensis cones edit.jpg|thumb|272x272px|ᏃᏄ ᏧᏆᎶᎦ]] [[File:Tsuga canadensis adelges.jpg|272x272px|thumb|''Adelges'']] '''ᏃᏄ''' ('''nonu''') ᏧᎬᎢ ᎧᎸᎬᎢ ᎠᎹᏰᏟ ᏃᎴ ᎧᎾᏓᏍᏉ ᏮᏑᎵ. ᎢᏂ ᎢᎦᏗ ᎡᎵᏉ ᏱᏩᎵᏰᎲᎦ. ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏃᏄ 150'<ref>https://www.conifers.org/pi/Tsuga_canadensis.php</ref> ᎢᎦᏗ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪ. ᎤᏯᎷᎦ ᎩᎦᎨ-ᎤᏬᏗᎨᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏅᏗ. ᏧᏆᎶᎦ ᎦᎸᎳᏗᏣ ᎤᏩᏌ ᎠᏤᎢ, ᎠᏎᏅ ᎡᎳᏗᏣ ᏔᎵ ᎤᏁᎦ ᏓᏍᏓᏅᏅᎢ. ᏃᏄ ᏧᎦᏔ ᏙᏳ ᏧᏍᏗ. 400 ᎠᎴ 600 ᎢᏳᏕᏘᏴᏌᏗᏒ ᎡᎵᏉ ᏱᏩᎵᏰᎲᎦ. ᎤᏪᏯ ᏃᎴ ᎱᏂᎯᎥ ᎾᎥ ᏃᏄ ᏗᏧᎬᎢ ᏓᏂᎪᎵᏰᏍᎪ. ᏃᎴᏍᏉ ᏅᏲᎯ ᎡᎵᏉ ᏱᏩᎵᏰᎲᎦ ᏃᏄ. ᏃᏉᏃ ᏥᏍᏈᏍᏓ ᏃᏄ ᏗᏧᎬᎢ ᎠᏂᎵᏬᎪᎢ ᎤᏰᏟᏛ ᎢᏤᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᏥᎪᏱ ᏃᏄ ᎠᎩᏍᎪᎢ. ᎯᎠᏃ ᎢᏤᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᏥᎪᏯ ᏃᏄ ᎭᏞ. ᎠᎹᏰᏟ ᎤᎷᏨᎢ 1924. [[ᏥᏅ]] ᎡᎯ ᎯᎠ ᏥᎪᏯ. ᎠᏂᏴᏫ ᏃᏄ ᎠᏂᏍᏕᎵᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎠᏁᎵᎰᎢ ᎨᏍᏗ ᏂᎦᏓ ᏃᏄ ᏗᏧᎬᎢ ᏯᏂᎵᏬᎨᏍᏗ. ᏥᏍᏆ ᎠᏁᎯ ᏃᏄ ᏗᏧᎬᎢ ᎤᏰᏟᏛ ᏥᏍᏈᏍᏓ ᏧᏆᎶᎦ ᎤᏂᎾᎠ. == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Hemlock}} {{stub}} [[Category:Plantae]] [[Category:ᎤᎾᏓᏔᏅ ᎠᎩᏍᏗ]] [[Category:To be checked]] == ᎯᎪᏩᏔ ᏍᏉ == * https://www.americanforests.org/magazine/article/the-last-of-the-giants/ [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] lappeucgngcui8wyyua1261b0xkqbcf ᏅᏙᏇᏯ 0 7138 51627 51582 2026-05-04T03:11:20Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:119.94.0.193|119.94.0.193]] 47553 wikitext text/x-wiki [[File:Oxydendrum arboreum.jpg|thumb|317x317px|ᏅᏙᏇᏯ]] [[ᏅᏙᏇᏯ]] (Nvdoqueya) ᎡᎳᏗ ᎢᎦᏗ [[ᏧᎬᎢ]] ᎢᎩ. [[ᎠᎹᏰᏟ]] ᎧᎸᎬᎢ ᏮᏑᎵ. ᎡᎳᏗ ᎨᎠᎯᏞᏟ ᏗᏧᎬᎢ, ᎦᏅᏅ ᎾᎥ, ᏃᎴ ᏦᎨᏏ ᎾᎥ ᏮᏑᎵ. ᏅᏙᏇᏯ [[ᏧᏆᎶᎦ]] ᏦᎢ ᎯᏍᎩ ᏩᏍᏗ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏃᎴ ᎠᏤᎢ-ᏓᎶᏂᎨᎢ ᎠᎵᏑᏫᏓ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏅᏗ. ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏧᏆᎶᎦ ᎩᎦᎨ, ᏓᎶᏂᎨ ᎤᏍᎪᎸ, ᏃᎴ ᎩᎦᎨᎢ ᎤᏍᎪᎸ ᎢᏳᏍᏗ ᎾᎾᎵᏍᏗᏍᎪᎢ. ᏅᏙᏇᏯ ᏓᏥᎸᏍᎩ ᎤᏍᏗ ᏃᎴ ᎤᏁᎦ - ᎦᏲᏟ ᎤᎭᎸᏂ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏅᏗ. ᏅᏙᏇᏯ ᏕᎭᎷᏱ ᎫᏰᏉᏂ ᏩᏍᏗ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ. ᎡᎵᏉ ᏱᏩᎵᏰᎲᎦ ᎼᏊᏒᏓᏝᎫ ᏅᎩᏍᎪᎢ ᏩᏍᏗ ᎢᏯᎳᏏᏅᎯ. ᎠᏫ ᏅᏙᏇᏯ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᏂᏰᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏅᏙᏇᏯ ᎤᎵᏬᏨᎢ ᎾᎥ ᏥᏍᏆ ᎠᏁᎯ. [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] 1p3ossgvr44s1i99k9xcvm4bdp5t8n7 ᎫᏩ 0 7139 51628 51577 2026-05-04T03:11:20Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:119.94.0.193|119.94.0.193]] 47387 wikitext text/x-wiki [[File:NAS-116 Morus rubra.png|thumb|ᎫᏩ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᏃᎴ ᏧᏆᎶᎦ]] ᎫᏩᏃ ᎡᎳᏗ ᎢᎦᏗ [[ᏧᎬᎢ]] ᏗᎧᎸᎬ ᎠᎹᏰᏟ ᏮᏑᎵ. ᎧᏬᏂ [[ᏕᎭᎷᏱ]] ᏩᏍᏗ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ. ᎫᏩ ᎠᏂᏥᎸᏍᎩ ᏧᏁᎦ ᏃᎴ ᏙᎯᏳ ᏧᏍᏗ. ᎫᏩ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᎩᎦᎨᎢ, ᏕᎷᎨᎢ, ᏃᎴ ᎬᏂᎨᎢ. ᎧᏄᎦᎸ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏅᏗ. ᎫᏩ ᏧᏆᎶᎦ ᏃᎴ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᏥᏍᏈᏍᏓ ᏗᎦᎾᏨᎢ ᏓᏂᎩᏍᎪᎢ. ᎠᏂᏴᏫᏍᏉ ᎫᏩ ᎤᏓᏔᏅᎯ ᎠᏂᎩᏍᎪᎢ. <gallery> Morus rubra 250389.png| File:Mulberry_2399.jpg| Morus rubra range.png| </gallery> [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] sahf35i7di4abuixji45qecqdp4ch8i ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ 0 7142 51610 51571 2026-05-04T01:51:00Z Ghybu 5758 Undid revision [[Special:Diff/51571|51571]] by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) 51610 wikitext text/x-wiki [[File:1600-Magnolia acuminata-DZ-8.12.JPG|thumb|312x312px|ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎩ ᏧᏆᎶᎦ ᏃᎴ ᎤᏓᏔᏅᎯ]] '''<span style="font-size:48px;color:#FF0000">I</span> <span style="font-size:48px;color:#FF3D00">H</span><span style="font-size:48px;color:#FF7A00">A</span><span style="font-size:48px;color:#FFB800">T</span><span style="font-size:48px;color:#FFF500">E</span> <span style="font-size:48px;color:#CCFF00">N</span><span style="font-size:48px;color:#8FFF00">I</span><span style="font-size:48px;color:#52FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#14FF00">G</span><span style="font-size:48px;color:#00FF29">E</span><span style="font-size:48px;color:#00FF66">R</span><span style="font-size:48px;color:#00FFA3">S</span> <span style="font-size:48px;color:#00FFE0">G</span><span style="font-size:48px;color:#00E0FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#00A3FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#0066FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#0029FF">A</span><span style="font-size:48px;color:#1400FF">Y</span> <span style="font-size:48px;color:#5200FF">N</span><span style="font-size:48px;color:#8F00FF">I</span><span style="font-size:48px;color:#CC00FF">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00F5">G</span><span style="font-size:48px;color:#FF00B8">E</span><span style="font-size:48px;color:#FF007A">R</span><span style="font-size:48px;color:#FF003D">S</span> ᏤᏆ''' [[ᏧᎬᎢ]] ᎧᎸᎬᏗᏣ ᎠᎹᏰᎵ ᏮᏑᎵ. ᎦᏚᏏ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎨᏍᏗ ᎦᏚᏏ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᏍᏉ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᏓᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᏧᏁᎦ ᎠᏑᏫᏓ ᏃᎴ ᏗᏩᏂᎨ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᏧᏆᎶᎦ ᏙᏳ ᏤᏆ ᎢᏳᏍᏗ ᏚᏙᎥ. ᏑᏓᎵ ᏩᏍᏗ ᏍᎪᎯ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᎠᏂᏥᎸᏍᎩ ᏓᎶᏂᎨ-ᎠᏤᎢ ᏚᎵᏑᏫᏓ, ᏔᎵ ᏩᏍᏗ ᏅᎩ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓ. ᏧᏓᏔᏅᎯ ᏔᎵ ᏩᏍᏗ ᏅᎩ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓᏍᏉ. ᎠᎬᏱ ᎠᏤ ᏧᎵᏑᏫᏓ ᏧᏓᏔᏅᎯ, ᎠᏎᏃ ᎾᎾᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᎩᎦᎨ ᏃᎴ ᎤᏬᏗᎨ. ᎦᎦᎹ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ "ᎦᎦᎹ ᏧᎬᎢ" ᎣᎯᏒᎧᎶ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᏲᏁᎦ ᎬᏗ. ᎧᏬᏄ ᏃᎴ ᎠᏂᏍᎬᏘ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏧᏓᏔᏅᎯ ᎫᏰᏉᏂ ᏃᎴ ᎦᎶᏂ ᏧᎰᎢ. ᎦᏚᏏ ᎾᎥ ᎤᎵᏰᏗ ᎤᎸᏉᏗ ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ. ᎤᏪᏯ ᏃᎴ ᎠᎹᎨᏴᎢ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] 694jd4b86wn021ig1tgs2jgml2gs9wt 51611 51610 2026-05-04T01:51:29Z Ghybu 5758 Undid revision [[Special:Diff/51562|51562]] by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) 51611 wikitext text/x-wiki [[File:1600-Magnolia acuminata-DZ-8.12.JPG|thumb|312x312px|ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎩ ᏧᏆᎶᎦ ᏃᎴ ᎤᏓᏔᏅᎯ]] '''ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ''' [[ᏧᎬᎢ]] ᎧᎸᎬᏗᏣ ᎠᎹᏰᎵ ᏮᏑᎵ. ᎦᏚᏏ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎨᏍᏗ ᎦᏚᏏ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᏍᏉ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᏓᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᏧᏁᎦ ᎠᏑᏫᏓ ᏃᎴ ᏗᏩᏂᎨ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᏧᏆᎶᎦ ᏙᏳ ᏤᏆ ᎢᏳᏍᏗ ᏚᏙᎥ. ᏑᏓᎵ ᏩᏍᏗ ᏍᎪᎯ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓ. ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ ᎠᏂᏥᎸᏍᎩ ᏓᎶᏂᎨ-ᎠᏤᎢ ᏚᎵᏑᏫᏓ, ᏔᎵ ᏩᏍᏗ ᏅᎩ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓ. ᏧᏓᏔᏅᎯ ᏔᎵ ᏩᏍᏗ ᏅᎩ ᎢᏯᏏᏔᏗᏍᏗ ᏗᎦᏅᎯᏓᏍᏉ. ᎠᎬᏱ ᎠᏤ ᏧᎵᏑᏫᏓ ᏧᏓᏔᏅᎯ, ᎠᏎᏃ ᎾᎾᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᎩᎦᎨ ᏃᎴ ᎤᏬᏗᎨ. ᎦᎦᎹ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ "ᎦᎦᎹ ᏧᎬᎢ" ᎣᎯᏒᎧᎶ ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᏲᏁᎦ ᎬᏗ. ᎧᏬᏄ ᏃᎴ ᎠᏂᏍᎬᏘ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᏧᏓᏔᏅᎯ ᎫᏰᏉᏂ ᏃᎴ ᎦᎶᏂ ᏧᎰᎢ. ᎦᏚᏏ ᎾᎥ ᎤᎵᏰᏗ ᎤᎸᏉᏗ ᏧᏆᎶᎦ ᏤᏆ ᏧᎬᎢ. ᎤᏪᏯ ᏃᎴ ᎠᎹᎨᏴᎢ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] romtcukq53vqcclmqnogp9mh26q69oj ᏩᏚᎵᏏ 0 7182 51632 51569 2026-05-04T03:11:22Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:ST680|ST680]] 44989 wikitext text/x-wiki [[File:Runny hunny.jpg|thumb|ᏩᏚᎵᏏ]] '''ᏩᏚᎵᏏ'''... <gallery> File:Honey comb.jpg|ᏩᏚᎵᏏ ᎤᏂᎾᏌᎥ ᎠᎴ "ᏩᏚᎵᏏ ᎤᎾᏌᎥ (w) ᏩᏚᎵᏏ ᎤᏂᏅᏅ (e)"<ref>[https://cherokee.org/Portals/cherokeeorg/Language/Consortium%20Word%20List.pdf Consortium Word List]</ref> </gallery> ==ᎯᎪᏩᏔ ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ== *[[ᎦᏍᎪᏳ]] == ᏫᏓᏎᎸᎢ == {{reflist}} {{Commonscat|Category:honey}} [[Category:ᎠᎵᏍᏓᏴᏗ]] nhfft6lc9xla35g6vcmx3d9d9v7houd ᏧᏩᎩ 0 7200 51629 51573 2026-05-04T03:11:21Z Mtarch11 17992 Reverted edits by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Raphael1256|Raphael1256]] 48412 wikitext text/x-wiki [[File:Redmaplefoliage.jpg|thumb|ᏂᎦᏓ ᏕᏧᎬᎢ ᎩᎦᎨ ᎤᏑᏫᏓ ᎢᏳᏍᏗ ᎭᏂ ᏧᏩᎩ.]] '''ᏧᏩᎩ''', ᎩᎦᎨ ᎠᏥᎸᏍᎩ, ᎩᎦᎨ ᎠᏥᎶᏍᎩ, ᏃᎴ ᎧᎳᏩᎩ ᏂᎦᏓ ᏚᏙᎥ ᎤᏐᏱ ᏧᎬᎢ. ᎯᎠ ᏧᎬᎢ ᏎᎦᏨ ᏂᎬᎢ ᎧᎸᎬᎢ ᏃᎴ ᎠᏰᏟ ᎠᎹᏰᏟ ᎬᏩᏛᏗ. ᏧᏩᎩ ᎤᎦᎿᏩ-ᎧᎸᎬ Manitoba Ontario ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ, Newfoundland ᏗᏣ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. Newfoundland Florida ᏩᏍᏗ ᎤᏪᏅᏍᏗ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᏍᏉ ᏃᎴ ᎧᎸᎬ TexasᏍᏉ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᏧᏆᎶᎦ, ᎠᏥᎸᏍᎩ, ᏃᎴ ᎤᏯᎷᎦ ᎨᏍᏗ ᏧᏂᏐᏱ ᏱᏗᎧᏃᏗᎢ ᏂᎬᎢ. ᏧᏩᎩ Florida ᏯᎵᏰᎲᏍᎪ ᏰᎵᏉ ᏙᏳ ᏄᏓᎴ ᏧᏩᎩ ᎧᏍᏚᏱ ᎾᎥ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᎤᎵᏰᏅ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ ᏧᏩᎩ, ᎢᏳᏓᎵᎭ 100' ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ ᎢᏳᎵᏍᏙᏗ. ᏧᏩᎪ ᏓᏥᎸᏍᎩ, ᎦᎾᏍᏓ, ᏃᎴ ᎠᏂᏤᎢ ᏧᏆᎶᎦ ᏂᎦᏓ ᎩᎦᎨ ᏗᎧᏃᏗᎢ. ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ, ᏙᏳ ᎤᏬᏚᎯ ᎩᎦᎨ ᎤᏑᏫᏓ ᎾᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᏧᏩᎩ ᏧᏆᎶᎦ. ᏧᏩᎩ ᎬᏩᏛᏗ ᏌᎷᏱ ᎠᎹᏳᎸᏓ, ᎡᎶᎯ ᎤᎧᏲᏓ, ᏃᎴ ᏎᎦᏨ ᏄᏓᎴ ᎤᎾᎵᏰᏗᎢ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᎠᎹᎡᏉ ᎾᎥ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏃᎴ ᎦᏚᏏᏍᏉ ᎡᎯ. ᎤᏰᏟᏛ ᏙᏳ ᎤᏬᏚ ᏧᏆᎶᎦ ᎾᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ ᏍᏈᏍᏓ ᎠᏂᏴᏫ ᏧᏩᎩ ᎤᎾᏛᎯᏙᏗ ᎠᏂᎸᏉᏗ. == ᏙᎩᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ == [[File:Acer_rubrum.jpg|thumb|ᏧᏩᎩ ᏧᏆᎶᎦ Florida ᏧᏩᏛᎮᎢ]] ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏧᏩᎩ ᎬᏕᎶᎰᎯᏍᏗᎢ, ᎠᏎᏃ ᏍᏈᏍᏓ ᏗᎧᏃᏗᎢ ᎤᏤᎵᎢ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ. ᎠᏰᏟ ᎠᎴ ᎤᏔᏅ ᏧᎬᎢ. ᎤᎵᏰᏃᏅ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᎭ ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ, ᎡᎵᏉ 90' 120' ᏩᏍᏗ ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ ᎨᏎᏍᏗ. ᏧᏩᎩ ᎤᏴᏣ ᎧᎴᎾ ᎦᏚᏏ ᎠᏁᎯ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏙᏳ ᎤᏔᏅ ᎠᎾᎵᏰᎲᏍᎪᎢ - ᎢᏳᏓᎵᎭ 135' ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ. ᏧᏩᎩ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᎾᏥᎶᏍᎪᎢ 3.5" 4.25" ᏩᏍᏗ. ᎤᎵᏰᏃᏅ ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ ᎠᏰᎵ ᎪᏌᏆᎵ ᎤᏥᎶᎥ 18" 35" ᏩᏍᏗ. ᎢᏳᏓᎵᎭ 60". ᎠᏙᎯ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ ᏧᏩᎩ, ᎦᎸᎳᏗ ᎨᏎᏍᏗ ᏧᏩᏂᎦᎳᏅ, ᎠᏎᏃ ᏧᏩᎩ ᎨᏍᏗ ᎠᏙᎯ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ, ᎡᎳᏗᎨᎢ ᏧᏩᏂᎦᎳᏅ ᎨᏎᏍᏗ. ᏧᏩᎩ ᎬᏂᎨᎢ ᎤᏍᎪᎸᎦ ᎤᏯᎷᎦ ᎤᎭ. ᏧᎬᎢ ᏯᎵᏰᎲᏍᎪᎢ, ᎬᏂᎨᎢ ᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎨᏍᏗ ᎤᏯᎷᎦ ᏃᎴ ᏄᏓᎴᏨ ᏗᎧᏃᏗᎢ ᎨᏎᏍᏗ. ᏭᏔᎾᎨ ᏧᏩᎩ ᏃᏉᏃ ᎠᎾᎧᏔᎭ 125' ᎢᏂ ᎢᏗᎦᏘ. ᎻᏏᎦᏂ ᎠᎵᏰᎲᏍᎦ. ᏧᏩᎩ ᏗᎦᎾᏍᏓ ᎩᎦᎨ ᎤᏑᏫᏓ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ ᏃᎴ ᎦᏲᏟ ᎤᎸᏌᏗᏳᏍᏗᏍᏉ. ᏧᏩᎩ ᎠᏂᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᎨᏍᏗ ᏍᏓᏱ ᏱᎩ. ᎠᏤᎢ ᎩᎦᎨ ᏩᏍᏗ ᎤᏑᏫᏓ. ᎪᎳ ᏱᎨᏐᎢ, ᏕᎬᎪᏩᏛᏗ ᏧᏩᎩ ᎠᏂᏍᎫᏓᏔᏍᎩ ᎤᏰᏟᏛ ᏧᎾᏔᏅ ᏃᎴ ᎩᎦᎨ ᎢᏳᏍᏗ ᏗᎧᏃᏗ. [[File:Acer_rubrum_drummondii_drawing.png|right|thumb|ᏧᏩᎩ ᏗᏥᎶᏍᏓᏅ]] ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ ᎠᎾᏥᎸᏍᎪᎢ ᎥᏍᎩᏱ ᏕᎷᏱ ᏩᏍᏗ. 8 ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎾᎥ ᏧᏩᎩ ᏧᎬᎢ ᎤᏥᎸᏗ ᎠᎾᎴᏂᏍᎪᎢ, ᎠᏎᏃ ᎢᏳᏓᎵᎭ ᏅᎩ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎾᎥ ᎠᎾᎴᏂᏍᎪᎢ. ᎩᎦᎨ ᏓᏥᎸᏍᎩ ᏧᎭ ᏧᏩᎩ. == ᏫᏓᏎᎸᎢ == {{reflist}} [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] bxh64v9v2k1w83hny9gi5ohodw15lkp ᎪᏍᏓ ᎵᎧ 0 7867 51649 51539 2026-05-04T03:11:31Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:~2026-78422-8|~2026-78422-8]] 51330 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | Long name = ᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎪᏍᏓᎵᎧ<ref name=ana>[https://sites.google.com/site/tsalagianagalisgi/ "ᏣᎳᎩ ᎠᎾᎦᎵᏍᎩ."] ''Education Services at Cherokee Nation.'' 2014-07-29.</ref> | Name = ᎪᏍᏓ ᎵᎧ | ᎦᏓᏘ = Flag of Costa Rica (state).svg | Coat of arms = Coat of arms of Costa Rica.svg | Location = Costa Rica (orthographic projection).svg | ᎠᏰᎵᎤ ᎤᏒᎧᎵ ᎦᏬᏂᏏᏍᏗ = [[ᏍᏆᏂ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ|ᏍᏆᏂ]] | ᎠᏰᎵ ᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ = [[ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎰᏎ]] | ᎤᏔᏂᎢᏍᏗ ᎦᏚᎲᎢ = ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎰᏎ | ᏚᎬᏫᏳᎯ ᏂᎰᏂ = [[Carlos Alvarado Quesada]] | ᎠᏕᎳ = CRI }} '''ᎪᏍᏓ ᎵᎧ''' [[ᏙᏱᏗᏢᎦᏚᎲ]] [[ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᏟ]]-Ꮒ. [[ᎠᏥᎸᏉᏗ ᎰᏎ]] ᎠᏰᎵᏗᎦᎳᏫᎢᏍᏗ [[ᎦᏚᎲᎢ]]. == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Costa Rica}} {{stub}} [[Category:ᎪᏍᏓ ᎵᎧ]] [[Category:ᏧᏴᏢ ᎠᎹᏰᎵ]] [[Category:ᎠᏰᎵ ᏚᎾᏙᏢᏩᏗᏒ]] [[Category:To be checked]] cw0xzlo81mb0kw0b7lsa76nmz2upnuq ᎣᏂᏆ 0 8082 51609 51579 2026-05-04T01:50:03Z Ghybu 5758 Undid revision [[Special:Diff/51579|51579]] by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) 51609 wikitext text/x-wiki [[File:Nyssa_sylvatica_v_sylvatica.jpg|thumb|ᎣᏂᏆ ᏧᏆᎶᎦ]] '''ᎣᏂᏆ''' (oniqua) [[ᏡᎬ|ᏡᎬᎢ]] ᎧᎸᎬᏗᏣ [[ᎠᎹᏰᏟ]] ᏮᏑᎵ. 40' - 60' ᎢᎦᏘ ᎠᎵᏰᎲᏍᎪᎢ. ᏌᏉ ᎣᏂᏆ 141' ᎤᎵᏰᏅᎢ.<ref>The Sibley Guide to Trees, pg. 360</ref> ᎢᏳᏓᎵᎭ ᎠᏂᏴᏫ ᎠᎾᏓᏅᏖᏍᎪᎢ ᎣᏂᏆ ᏧᎬᎢ ᏗᎧᏅᏗ ᏌᎵ ᎢᏳᏍᏗ, ᎠᏎᏃ ᎨᏍᏗ ᏧᏂᏐᏱ ᏗᏧᎬᎢ ᏱᎩ. ᎣᏂᏆ ᎠᏂᏥᎸᏍᎩ ᏧᏂᏍᏗ ᏃᎴ ᎠᏤᎢ-ᏓᎶᏂᎨ ᏓᏑᏫᏓ. ᎧᏬᏂ, ᎠᏂᏍᎬᏘ, ᏃᎴ ᏕᎭᎷᏱ ᎠᏥᎸᏍᎪᎢ ᎣᏂᏆ. ᎣᏂᏆ ᎠᏓᏛᏍᎩ ᎤᏍᏗ ᏃᎴ ᏌᎪᏂᎨ ᎠᏑᏫᏓ ᏗᎧᏅᏗ. ᎣᏂᏆ ᏧᏆᎶᎦ ᏅᎩ ᎢᏳᏍᏗ ᎢᏯᏏᏔᏛᎯ ᎢᎦᏅᎯᏓ. ᎤᎳᎪᎲᏍᏗ ᏱᏂᎦᎵᏍᏗᏍᎪᎢ, ᏓᎶᏂᎨ, ᎠᏓᎶᏂᎨᎢ ᏃᎴ ᎩᎦᎨ ᎠᏑᏫᏓ ᎣᏂᏆ ᏧᏆᎶᎦ. ᎪᎨᏱ ᏃᎴ ᎪᎩ ᏱᎩ, ᎭᏫᏂᏗᏣ ᎣᏂᏆ ᏧᏆᎶᎦ ᎠᏤᎢ ᎤᏍᎪᎸ ᎠᏑᏫᏓ. ᎠᏂᏤᎢ ᏧᏩᏂᎦᎳᏅ ᎠᏤᎢ ᎢᏳᏍᏗ ᎠᏑᏫᏓ, ᎠᏎᏃ ᎾᎾᎵᏍᏗᏍᎪᎢ ᎩᎦᎨ-ᎤᏬᏗᎨ ᎠᎴ ᎬᏂᎨᎢ ᎤᏍᎪᎸᎢ ᎠᏑᏫᏓ. ᏥᏍᏈᏍᏓ ᏩᏚᎵᏏ ᏃᎴ ᏥᎪᏯ ᎣᏂᏆ ᎤᏂᏩᏛᎯᏓᏍᏗ ᎤᏂᎸᏉᏗ ᎠᏥᎸᏍᎩ ᏭᏂᎥ. ᎤᏂᏆ ᏧᏂᏦᏍᏗ ᏓᏓᏛᏍᎩ, ᎠᏎᏃ ᎢᎦᏓ ᏥᏍᏆ ᏓᏓᎬᏍᎩ ᏓᏂᎩᏍᎪᎢ. <gallery> File:NyssaSylvaticaTrunk.jpg| File:Nyssa sylvatica range map.jpg| File:2014-11-02 12 47 05 Black Tupelo during autumn at The College of New Jersey in Ewing, New Jersey.JPG| </gallery> ==ᏫᏓᏎᎸᎢ== {{reflist}} [[Category:ᏕᏡᎬᎢ]] krd6ae6or1gk7fodh63xzfbnebg6f2i ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ 0 8785 51675 51502 2026-05-04T03:11:45Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Breogan2008|Breogan2008]] 50519 wikitext text/x-wiki [[File:Barthelemy Phoenix.jpg|thumb|ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ.]] '''ᏧᎴᎯᏌᏅᎯ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> (tsulehisanvhi) == ᏓᏓᏚᎬ [[ᎪᏪᎵ]] == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Phoenix}} {{Stub}} [[Category:ᎠᏂᎪᎢ ᎤᏂᏃᎮᎸᎯ]] [[Category:To be checked]] fl1vd9jrbsrenyqcpvw392s01v6z12o ᏎᎼᏂ 0 8886 51678 51499 2026-05-04T03:11:46Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Breogan2008|Breogan2008]] 51018 wikitext text/x-wiki [[File:Salmo salar.jpg|thumb|ᏎᎼᏂ.]] '''ᏎᎼᏂ'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160611143227/http://www.cherokee.org/Portals/0/Documents/Language/Consortium%20Word%20List.pdf "Consortium Word List."] 2016-04-15.</ref> == ᏓᏓᏚᎬ ᎪᏪᎵ == {{reflist}} == ᏙᏯᏗᏢ ᏗᏕᎬᏔᏛ == {{Commonscat|Salmon}} {{Stub}} [[Category:ᎬᏃᏓ ᎠᎦᏎᏍᏙᏗ]] [[Category:To be checked]] mrcwa7bp97rfje0r2gdd8eee4wiiipx ᎳᏆᏗ 0 8945 51674 51506 2026-05-04T03:11:44Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Аноним какой-то|Аноним какой-то]] 51439 wikitext text/x-wiki {{Infobox city | official_name = ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎹᎶᎪ | common_name = ᎹᎶᎪ | image_flag = Flag of Morocco.svg | image_coat = Coat of arms of Morocco.svg | capital = [[ᎳᏆᏗ]] | national_anthem = [[Hymne Chérifien]] | government_type = [[Constitutional monarchy]] | official_languages = [[Arabic language|ᎠᏫᏂᏗᏢ]] }} '''ᎹᎶᎪ''' (Ma-lo-go), ᏑᏓᎴᎩ ᎤᎾᏓᏟᏌᎲ ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎹᎶᎪ, ᎠᏰᎵ ᎩᏄᏓᏕᎩ ᎠᏣᏱ. '''[[ᎳᏆᏗ]]''' (La-qua-di) — ᎤキャపిᏔᎵ (capital) ᎹᎶᎪ. == ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ == [[ᎠᏫᏂᏗᏢ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] ᎠᎴ [[ᏈᏓ ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ]] ᎤᏂᏬᏂᎯᏍᏗ ᎹᎶᎪ. == ᏓᏓᏓᏍᏓᏅᏅ == * [https://maroc.ma ᎤᎬᏫᏳᎯ ᎹᎶᎪ] [[Category:ᎠᏰᎵ ᎩᏄᏓᏕᎩ]] [[Category:ᎠᏣᏱ]] [[Category:ᎹᎶᎪ]] aq6yz8gpud33nj2298p5cphdghe9ncm Ꭲᏻꮹꭺꮧ 0 8969 51663 51524 2026-05-04T03:11:39Z Mtarch11 17992 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-26849-73|~2026-26849-73]] ([[User talk:~2026-26849-73|talk]]) to last revision by [[User:Аноним какой-то|Аноним какой-то]] 51490 wikitext text/x-wiki '''Ꭲᏻꮹꭺꮧ''' (Itsuquasi) — ᎯᎠ ᎥᎦᏔᎲᎢ ᏗᏓᏓᏛ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᎢᏳᏍᏗ ᏓᏓᏁᏟᏴᏍᎬᎢ ᏂᎦᏛ ᎡᎶᎯ. [[File:Old clock face.jpg|thumb|250px|Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]] == ᎥᎦᏔᎲᎢ == ᏴᏫ ᎬᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏓᏓᏎᎦᏤᎲ ᏂᏓᏙᏓᏈᏒᎢ. Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏓᏛ ᏓᏓᏁᎲᎢ ᏒᏃᏱ ᎠᎴ ᎢᎦ. ᏑᏓᎵᏍᎪ ᎢᏯᏔᏬᏍᏔᏅ ᏌᏉ ᎢᏯᏔᏬᏍᏗ ᏓᏓᏁᎲᎢ. ᎯᎠ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᎤᎵᎮᎵᏍᏗ ᏗᎦᎸᏫᏍᏓᏁᏗ ᎠᎴ ᏗᏕᎶᏆᏍᏗ ᎨᏒᎢ. == ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ == ᏴᏫ ᎤᏂᎲᎢ ᏧᏓᎴᏅᏛ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏓᏛ ᎤᎾᏓᏕᎶᏆᏍᏗ. ᎪᎯ ᎢᎦ ᏗᏟᏃᎮᏗ ᎠᎴ ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ ᎬᏗ Ꭲᏻꮹꭺꮧ ᏗᏓᏎᎦᏤᎲᎢ. ᏂᎦᏛ ᏴᏫ ᎡᎶᎯ ᎠᏁᎯ ᎤᎾᏓᏑᏰᏓ ᎯᎠ Ꭲᏻꮹꭺꮧ. == ᎾᏍᎩ ᎾᏍᏇ ᏗᏓᏓᏙᏗ == * [[ᏅᏓ]] * [[ᎧᎸᏓᏆᏗ]] * [[ᎡᎶᎯ]] [[Category:ᎥᎦᏔᎲᎢ]] [[Category:ᏗᎦᏓᏘᏍᏗ]] 4j87cat5sazcqi0iuignpwt5rjj7kpk