حەسەن زیرەک

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ckb">
  <siteinfo>
    <sitename>ویکیپیدیا</sitename>
    <dbname>ckbwiki</dbname>
    <base>https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">میدیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">تایبەت</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">وتووێژ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">بەکارھێنەر</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">لێدوانی بەکارھێنەر</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ویکیپیدیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">لێدوانی ویکیپیدیا</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">پەڕگە</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">وتووێژی پەڕگە</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">میدیاویکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">وتووێژی میدیاویکی</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">داڕێژە</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">وتووێژی داڕێژە</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">یارمەتی</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">وتووێژی یارمەتی</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">پۆل</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">وتووێژی پۆل</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">دەروازە</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">لێدوانی دەروازە</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">ویکیپرۆژە</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">لێدوانی ویکیپرۆژە</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ڕەشنووس</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">لێدوانی ڕەشنووس</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">مۆدیوول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">لێدوانی مۆدیوول</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>حەسەن زیرەک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>261</id>
    <revision>
      <id>1579707</id>
      <parentid>1547235</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:15:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٢ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224223" sha1="l7nw6cqwgamox3dzjqq04spt39693pu" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
|ناو= حەسەن زیرەک{{ھن}}Hesen Zîrek
|ناوی_کاتی_لەدایکبوون=حەسەن عەبدوڵڵا ڕەحمان&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=س.|یەکەم=ئەنوەر|سەردێڕ=یادی ١٠٠ ساڵەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://bokan.de/|پەڕەکان=٥-٤٨}}&lt;/ref&gt;
|وێنە=Zirak.jpg
|ڕێکەوتی لەدایکبوون= {{Birth date|١٩٢١|١١|٢٩}}
|شوێنی لەدایکبوون= گەڕەکی [[قەڵای سەردار]]، [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
|ڕێکەوتی مەرگ= {{Death date and age|١٩٧٢|٦|٢٦|١٩٢١|١١|٢٩}}
|شوێنی مەرگ= بۆکان، ڕۆژھەڵاتی کوردستان
|ھۆکاری مردن= ژەھراوی کردن، شێرپەنجەی جەرگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئیمپراتۆری گۆرانی و میوزیکی کوردی|ناونیشان=https://knwe.org/KU/Details/2054|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=knwe.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110230442/https://knwe.org/KU/Details/2054|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=2012020516145264157|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110234949/https://www.kurdipedia.org/?q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەسەن زیرەک: لە نێوان مردنی ئاسایی و تیرۆرکردندا |ناونیشان=https://politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8730&amp;cor=5&amp;related=2 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=politicmedia.net |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110224938/https://politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8730&amp;cor=5&amp;related=2 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|شوێنی گۆڕ= [[ناڵەشکێنە]]، بۆکان
|پۆتانەکانی گۆڕ= {{Coord|36.5005291|46.2082101|display=inline,title}}
|نەتەوە= [[کورد]]
|ڕادەی خوێندەواری= [[خوێندەواری|نەخوێندەوار]]
|پیشە= [[ھونەرمەند]]، [[گۆرانیبێژ]]، [[وێنەکێش]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بەرگرییەک لە ھونەرمەند حەسەن زیرەک |ناونیشان=https://hawlati.co/page_detail?smart-id=19882 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=hawlati.co |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231210203759/https://hawlati.co/page_detail?smart-id=19882 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; [[مەقام]]بێژ، [[شاعیر]]، [[مۆسیقاژەن]] ([[دەف]]ژەن، [[تار (ئامێر)|تارژەن]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=ع. |یەکەم=ھێڤی |دوایین٢=پ. |یەکەم٢=سوزانا |ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=لێکدانەوەیەکی نوێی میوزیک بۆ شیعرەکانی ئەحمەدی خانی |ناونیشان=https://www.goethe.de/ins/iq/ku/m/kult/kei/25159613.html |journal=work |بەرگ=١|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115942/https://www.goethe.de/ins/iq/ku/m/kult/kei/25159613.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و [[عوود]]ژەن)
|ساڵانی چالاکی= ١٩٥٣–١٩٧٢
|ئایین= [[ئیسلام]] (بڕوانە ''[[حەسەن زیرەک#ئایین|ئایینی حەسەن زیرەک]]'')
|ھاوسەر= '''ھاوسەرگیرییە فەرمییەکان:'''{{ھن}}میدیا زەندی، ڕابیعە سەرئەنجام&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وتووێژێکی بڵاونەکراوە لەگەڵ میدیا زەندی ھاوسەری مامۆستا حەسەن زیرەک |ناونیشان=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=3846 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=haje.ir |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110224940/http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=3846 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=ھاوسەری ھونەرمەند حەسەن زیرەک کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/2023/06/79 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Kurdistanmedia |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110224939/https://kurdistanmedia.com/so/news/2023/06/79 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}'''ئەوانەی تر:'''{{ھن}}نزیکەی ٣٠ ھاوسەری تر&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٢٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەشقی|یەکەم=ڕەحمان|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|دوایین٢=مەلاقەرە|یەکەم٢=جەمیل|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٣٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|شارۆمەندێتی= [[پەڕگە:State flag of Iran (1964–1980).svg|20px|alt=Flag]] [[ئێرانی پەھلەوی|ئێران]]
|شێواز= [[فۆلکلۆر]]، [[ئیرۆتیزم]]
|ناوبانگ= [[مۆسیقای کوردی]]، [[مۆسیقای فۆڵک|فۆڵک]]، [[مۆسیقای کلاسیک|کلاسیک]]
|باوک=عەبدوڵڵا
|دایک=ئامینە
|مناڵەکان= مەھتاب (ئارەزوو)، مەھناز (ساکار)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.khaktv.net/profile-detail.aspx?jimare=2103|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.khaktv.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110224938/https://www.khaktv.net/profile-detail.aspx?jimare=2103|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|خزمەکان=محەممەدئەمین{{تێبینی|لای خەڵک ناسراوە بە مینە}} (برای گەورە){{ھن}}حوسێن (برای بچووک)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Corporation|یەکەم=Nalia|سەردێڕ=کەسێکی نزیکی حەسەن زیرەک کۆچی دوایی کرد|ناونیشان=http://www.nrttv.com/nrt2/detail2/1696|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=nrttv.com}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}سارا (خوشک)
|ئۆفیس=[[ڕادیۆی کوردیی بەغدا|ڕادیۆی بەغدا]]{{ھن}}[[ڕادیۆی کوردیی تاران|ڕادیۆی تاران]]{{ھن}}[[ڕادیۆی کوردیی کرماشان|ڕادیۆی کرماشان]]{{ھن}}[[ڕادیۆی تەورێز]]{{ھن}}[[ڕادیۆی سنە]]|ناوەکانی تر=بولبولی کوردستان&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=بولبولی کوردستان بوو بە ١٠٠ ساڵ|ناونیشان=https://kurdish.sahartv.ir/news/فەرھەنگی_ھونەری_وەرزشی-i402978|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=SAHAR KURDISH (Sorani)}}&lt;/ref&gt;
}}
'''حەسەن زیرەک''' (٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ لە [[بۆکان]] – ٢٦ی حوزەیرانی ١٩٧٢ لە بۆکان)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=An Introduction to Kurdish Folk Music|ناونیشان=https://folkworks.org/article/an-introduction-to-kurdish-folk-music/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=FolkWorks|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731141538/https://folkworks.org/article/an-introduction-to-kurdish-folk-music/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھونەرمەند و گۆرانیبێژێکی [[کورد]] بوو، کە بە یەکێک لە بەناوبانگترین ھونەرمەندانی کورد لە تەواوی [[کوردستان]]دا دادەنرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=(تصاویر) بیوگرافی و عکس های حسن زیرک؛ از خوانندگی و شهرت تا مرگ|ناونیشان=https://faradeed.ir/بخش-چهره-ها-45/196126-تصاویر-بیوگرافی-عکس-های-حسن-زیرک-از-خوانندگی-شهرت-تا-مرگ|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=فرادید {{!}} Faradeed {{!}} فرادید|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115950/https://faradeed.ir/بخش-چهره-ها-45/196126-تصاویر-بیوگرافی-عکس-های-حسن-زیرک-از-خوانندگی-شهرت-تا-مرگ|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=M. Gunter|یەکەم=Michael|سەردێڕ=Historical Dictionary of the Kurds|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press|ساڵ=November ٤, ٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٧٥٠٧-٤|پەڕەکان=٢٢٠}}&lt;/ref&gt; بەرچاوترین کاری، کۆکردنەوەی گەنجینەیەک لە گۆرانی و ئاوازی تۆمارکراوی کوردی بوو بە دەنگی خۆی کە ژمارەیان لە نێوان ١٠٠٠&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١٧|سەردێڕ=Kurdish music – Alchetron, The Free Social Encyclopedia|ناونیشان=https://alchetron.com/Kurdish-music|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Alchetron.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115945/https://alchetron.com/Kurdish-music|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بۆ ٢٠٠٠ گۆرانییە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=بە حەسەن زیرەکبوون ڕەنجی فەرھادی دەوێت|ناونیشان=https://chra.tv/بە-حەسەن-زیرەکبوون،ڕەنجی-فەرهادی-گەر/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Chra.tv|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Broughton|یەکەم=Simon|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=gyiTOcnb2yYC&amp;dq=Hassan+Zirak+genius+composed&amp;source=gbs_navlinks_s|سەردێڕ=World Music: Africa, Europe and the Middle East|دوایین٢=Ellingham|یەکەم٢=Mark|دوایین٣=Trillo|یەکەم٣=Richard|بڵاوکەرەوە=Rough Guides|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٨٢٨-٦٣٥-٨|بەرگ=١|پەڕەکان=٣٨١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240714213022/https://books.google.iq/books?id=gyiTOcnb2yYC&amp;dq=Hassan%20Zirak%20genius%20composed&amp;source=gbs_navlinks_s|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=یادی کنیم از بزرگان موسیقی استاد حسن زیرک |ناونیشان=https://akharinkhabar.ir/gallery/92584830/یادی-کنیم-از-بزرگان-موسیقیاستاد-حسن-زیرک |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=akharinkhabar.ir |زمان=fa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523080216/https://akharinkhabar.ir/gallery/92584830/یادی-کنیم-از-بزرگان-موسیقیاستاد-حسن-زیرک |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زیرەک بەھۆی گۆرانییەکانی لە ناو کوردەکانی [[کورد لە ئێران|ڕۆژھەڵات]] و [[کوردانی باشووری کوردستان|باشوور]] ناسراوە. لە ساڵی ١٩٧٢ لە شاری [[بۆکان]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] کۆچی دواییی کرد و ھەر لەوێش بە خاک سپێردرا.

ھەرچەندە حەسەن زیرەک بەھۆی بارودۆخی سەختی ژیانەوە سوودی لە خوێندن وەرنەگرت،&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/agiri_162|سەردێڕ=Agirî 162 (2011 Tîrmeha 6)}}&lt;/ref&gt; بەڵام لە ئاوازدانانی [[شیعر]] و [[مۆسیقای کوردی]] شارەزا بوو، ئەم بەھرەیە لەگەڵ دەنگیدا، گۆرانییەکانی لە سەرانسەری کوردستاندا جێی بایەخ کردووە. گۆرانییە کوردییەکانی ھەتا ئێستاش لەناو کوردەکاندا بە تایبەت لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵات]] و [[باشووری کوردستان]] لە شوێنە گشتییەکان، سەیرانگا، بۆنە و ئاھەنگەکاندا دەبیسترێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=٤٨ ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر کۆچی دوایی حەسەن زیرەکی بلیمەت |ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/news/99683 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdistantv.net |زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=«حسن زیرک»، حافظ موسیقی کردی/شعیب خسروی|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/22553/حسن-زیرک-حافظ-موسیقی-کردی-شعیب-خسروی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523083012/https://www.kurdpress.com/news/22553/حسن-زیرک-حافظ-موسیقی-کردی-شعیب-خسروی|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=«بلبل کردستان» ١٠٠ سالە شد|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/22269/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress|زمان=فارسی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124601/https://www.kurdpress.com/news/22269/Ø¨ÙØ¨Ù-Ú©Ø±Ø¯Ø³ØªØ§Ù-Ù¡Ù%A0Ù%A0-ساله-شد}}&lt;/ref&gt;

حەسەن زیرەک جگە لە [[زمانی کوردی]]ی زگماکی خۆی (شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])،{{تێبینی|لە شێوەزاری [[ھەورامی]]یش شارەزا ھەبووە}} زمانەکانی [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی تورکی|تورکی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=köse|یەکەم=berkehan|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Kurdish Culture|ناونیشان=https://www.hevseltimes.com/post/kurdish-culture|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Hevsel Times|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731121445/https://www.hevseltimes.com/post/kurdish-culture|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەربایجانی]]، [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] و شێوەزاری [[لوڕیی باکووری]]ی تێکەڵاوی گۆرانییەکانی کردووە. ئەو خاوەنی ٣ مەقامە بە تورکی، ٨ مەقام بە فارسی، ٢ مەقام بە ھەورامی و ٦٤ مەقام بە کوردیی سۆرانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=کتاب مجموعە آوازھای حسن زیرک بە چاپ سوم می رسد/ زیرک بیش از 1300 ترانە خواندە است {{!}} کردستان|ناونیشان=https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/124512/کتاب-مجموعھ-آوازھای-حسن-زیرک-بھ-چاپ-سوم-می-رسد-زیرک-بیش-از-1300-ترانھ-خواندھ-است|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203070533/https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/124512/کتاب-مجموعھ-آوازھای-حسن-زیرک-بھ-چاپ-سوم-می-رسد-زیرک-بیش-از-1300-ترانھ-خواندھ-است|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زیرەک لەگەڵ ئۆرکێستراکانی مۆسیقای کوردیی برایانی یوسف زەمانی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=زندگینامە: حسن یوسف زمانی (۱۳۱۰-۱۳۸۸)|ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/87963/زندگینامھ-حسن-یوسف-زمانی-۱۳۱۰-۱۳۸۸|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=ھمشھری آنلاین|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124604/https://www.hamshahrionline.ir/news/87963/زندگینامه-حسن-یوسف-زمانی-۱۳۱۰-۱۳۸۸|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئۆرکێسترای موشیر ھومایۆن شارەدار لە تاران و ئۆرکێسترای [[موجتەبا میرزادە]] لە [[کرماشان]] گۆرانیی پێشکەش کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=من جانشین «میرزادە» در اکستر ڕادیو کردی کرمانشاە بودم / گفتگو بااستاد ابوالقاسم پرندیان نوازندە قدیمی کرمانشاھی|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/6170/من-جانشین-میرزادھ-در-اکستر-رادیو-کردی-کرمانشاھ-بودم-گفتگو|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124555/https://www.kurdpress.com/news/6170/من-جانشین-میرزاده-در-اکستر-رادیو-کردی-کرمانشاه-بودم-گفتگو|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=زندگی و آثار استاد 'حسن زیرک' مورد بحث و بررسی پژوھشگران قرار گرفت|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/82514468/زندگی-و-آثار-استاد-حسن-زیرک-مورد-بحث-و-بررسی-پژوھشگران-قرار|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=ایرنا|زمان=فارسی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124552/https://www.irna.ir/news/82514468/زندگي-و-آثار-استاد-حسن-زيرك-مورد-بحث-و-بررسي-پژوهشگران-قرار}}&lt;/ref&gt; جیا لە ڕادیۆی کرماشان و تاران، زیرەک سەردانی ڕادیۆکانی [[ڕادیۆی تەورێز|تەورێز]]، [[ڕادیۆی سنە|سنە]] و [[مەھاباد]]ی کردووە و گۆرانیی لێ تۆمار کردوون.

نازناوی «زیرەک» بۆماوەیی نییە، باوکی و باپیریشی ئەو ناوەیان پێوە نەبووە، بەڵکو لە ساڵی ١٩٥٣ لە ڕادیۆی بەغدا ئەم نازناوەی پێ درا.

== ژیان ==
=== سەرەتای ژیان ===
بەپێی بڕوانامەی لەدایکبوون و بە گوێرەی خەڵکی ناوچەی بۆکان و بنەماڵەکەی لە ساڵی ١٩٢١ لە گەڕەکی [[قەڵای سەردار]]، لە شاری بۆکان لە [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] حەسەن زیرەک لەدایکبووە. عەبدوڵڵا، باوکی حەسەن زیرەک لە سەردەمی منداڵی زیرەک کۆچی دوایی کرد و دواتر ھاوسەرەکەی بەناوی ئامینە کەیفە، توانای چاودێری و بەخێوکردنی منداڵەکانی نەبوو، بۆیە ناچار بوو دووبارە ھاوسەرگیری بکاتەوە و منداڵەکانی بە زیرەکیشەوە نەچوونە [[قوتابخانە]] و کرێکارییان دەکرد بۆ پەیداکردنی بژێوی ژیانیان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=زیرەک|یەکەم=حەسەن|ناونیشان=https://libris.kb.se/bib/22002860|سەردێڕ=چریکەی کوردستان - چاپی یەکەم|دوایین٢=زەندی|یەکەم٢=میدیا|بڵاوکەرەوە=Intîşaratê Borekeyî|ساڵ=١٩٦٦|ژپنک=٩٦٤٩١٥٢٨٠٦|بەرگ=١|شوێن=تاران، ئێران|زمان=ku}}&lt;/ref&gt; حەسەن زیرەک ١ خوشک و ٢ برای ھەبوو؛ زیرەک دەربارەی جێی لەدایکبوونی و خێزانەکەی لە ژیاننامە شیعرییەکەی لە کتێبی چریکەی کوردستان بەم شێوەیە دەڵێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
خەڵکی بۆکانم کوردی خوێن پاکم{{ھن}}برام حسێنە و ئامینە دایکم{{ھن}}ناوم حەسەنە باوکم عەبدوڵڵا{{ھن}}خوشکم سارایە و کاکە مینە کاکم&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=زیرەک|یەکەم=حەسەن|ناونیشان=https://libris.kb.se/bib/22002860|سەردێڕ=چریکەی کوردستان - چاپی یەکەم|دوایین٢=زەندی|یەکەم٢=میدیا|بڵاوکەرەوە=Intîşaratê Borekeyî|ساڵ=١٩٦٦|ژپنک=٩٦٤٩١٥٢٨٠٦|بەرگ=١|شوێن=تاران، ئێران|پەڕەکان=٨|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ژیانی ناخۆش و ئاوارەیی حەسەن زیرەک لەو کاتەوە دەستی پێکرد کاتێک باوکی کۆچی دوایی کرد و دایکی شوی کردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١٧|سەردێڕ=Hassan Zirak – Alchetron, The Free Social Encyclopedia|ناونیشان=https://alchetron.com/Hassan-Zirak|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Alchetron.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115942/https://alchetron.com/Hassan-Zirak}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oggito|ناونیشان=https://oggito.com/icerikler/ruhuyla-direnen-kurt-muzisyen-hesen-zirek/29881|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=oggito.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124606/https://oggito.com/icerikler/ruhuyla-direnen-kurt-muzisyen-hesen-zirek/29881|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=خوانندە {{!}} بیوگرافی حسن زیرک|ناونیشان=https://forum.1roman.ir/threads/138633/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=انجمن رمان نویسی یک رمان|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115943/https://forum.1roman.ir/threads/138633/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; حەسەن زیرەک بە درێژایی تەمەنی منداڵی و گەنجی چەندین کاری جۆراوجۆری تاقی کردووەتەوە، وەک کرێکاری و شاگردی لە دوکانی خواردنەوە و شیرینی، قاوەچێتی، کارکردن لە چایخانە و بەردەستیی [[کەباب]]چی لە بۆکان و شارەکانی دیکە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; تەنانەت چووەتە [[پێنجوێن]]، [[سلێمانی]]، [[مووسڵ]]، [[بەسڕە]]، [[پارێزگای خووزستان|خووزستان]] و [[باشووری ئێران]] بۆ کرێکاری کردن؛ ژیانێکی نائاسایی و ھەژارانەی بردووەتە سەر. کاتێک زیرەک تەمەنی تەنھا ٧ بۆ ٨ ساڵ بوو زۆر حەزی لە گۆرانی و گۆرانیوتن بوو. لەو سەردەمەدا خەڵکی لە بۆکان سەرقاڵی گۆرانیوتن بوون لە کۆڕ و بۆنەی جیاوازدا لە شەقام و بازاڕەکان. یەکێک لەو کەسانەی لەم شارەدا ئاشنای مۆسیقا و گۆرانیوتن بوو و لەم بوارەدا چالاک بوو، گۆرانیبێژێکی [[جوو]]لەکە بوو بە ناوی «شێنگە جوو» کە حەسەن زیرەک گوێی لە گۆرانییەکانی دەگرت و بە ئەگەرێکی زۆرەوە لەو تەمەنەدا شێنگە جوو یەکەم مامۆستای نافەرمی حەسەن زیرەک بووە.

حەسەن زیرەک، لە تەمەنی گەنجیدا، ڕۆژێک کاتێک شۆفێری دەکات لە ڕێگای [[سەقز]]–[[بانە]]، لە کاتی کارکردن ئۆتۆمبێلەکەی گڕ دەگرێت و بەھۆیەوە کەسێک گیان لەدەست دەدات؛{{تێبینی|لە ھەندێک سەرچاوە وا باسکراوە کە کەسەکە بەر ئۆتۆمبێلەکە کەوتووە پاشان گیانی لەدەست داوە.}} بەم شێوەیە حەسەن زیرەک [[ئۆتۆمبێل]]ەکە و شوێنی کوشتنەکەی بەجێدەھێڵێت، بۆ ماوەیەکی زۆر بە ترسەوە خۆی دەشارێتەوە، پاشان ئێران جێدەھێڵێت و دەچێتە [[عێراق]] و شاری بەغدا بۆ دابینکردنی بژێوی ژیانی.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=حسن زیرک از کارگری در بووکان تا خوانندگی در بغداد|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/4783/حسن-زیرک-از-کارگری-در-بوکان-تا-خوانندگی-در-بغداد|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=فراتاب|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523100103/https://www.faratab.com/news/4783/حسن-زیرک-از-کارگری-در-بوکان-تا-خوانندگی-در-بغداد|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ڕادیۆی کوردیی بەغدا ===
سەرەتا حەسەن زیرەک دەچێتە پێنجوێن و پاشان سلێمانی، نیشتەجێی گەڕەکی دەرگەزێنی سلێمانی دەبێت، لەوێ لە ھۆتێلێکدا بە شاگردی کار دەکات و ھەر لەوێش ھاوسەرگیری دەکات لەگەڵ ناسکێ؛ و ٦ مانگ لەم ھۆتێلە دەمێنێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ماوەیەک دەچێتە شاری [[کەرکووک]]، دواتر لە ساڵی ١٩٥٠ زیرەک لە بەغدا لە ''میوانخانەی باکوور'' ({{بە عەرەبی|فندق شمال}})&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hasan Zirak – The Legend|ناونیشان=https://www.strangerthanparadiserecords.com/hasan-zirak-the-legend.html?source=facebook|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Stranger Than Paradise Records|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115943/https://www.strangerthanparadiserecords.com/hasan-zirak-the-legend.html?source=facebook|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لای جەعفەری خاوەن ھۆتێل دەست دەکات بە شاگردی، زیرەک ماوەی ٤ ساڵ لەم ھۆتێلەدا کاری کردووە. لەو کاتەدا لەگەڵ ناسکێی ھاوسەری بە ڕۆژ لە میوانخانەکە کار دەکەن و شەوانیش لەسەر بانی بیناکە دەمێننەوە و زیرەک لەوێ گۆرانی دەڵێت، ڕۆژێک ھاوپیشە و کەسانی نزیک لە ھۆتێلەکە دەنگخۆشیی حەسەن زیرەک بۆ جەعفەر باس دەکەن، جەعفەریش ھەر زوو تاقیدەکاتەوە و پلەی زیرەک لە ھۆتێلەکە بەرز دەکاتەوە، و ھەموو ھەینییەک لەسەر تەختی میوانخانەی ھۆتێلەکە دەست دەکات بە گۆرانیوتن. ھەواڵ دەچێتە ڕادیۆ و کارمەندانی ڕادیۆ دەچن بۆ میوانخانە تا زیرەک بھێننە ڕادیۆ و وەک کارمەند دایمەزرێنن، پاش ڕازیکردنی جەعفەری خاوەن میوانخانە، زیرەک دەچێتە [[ڕادیۆی کوردیی بەغدا]] و بە ھاوکاری [[عەلی مەردان]]، نەشەت عەبدولڕەحمان، حەمەی دەروێش کەریم، سەڵاح و عادل عیرفان بەشداری بەشی کوردیی ڕادیۆی بەغدا دەکات و مانگانە چوار گۆرانی بە شەش [[دینار]] پێشکەش دەکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;/&gt; حەسەن زیرەک لە ساڵی ١٩٥٣ەوە لە بەشی کوردیی ڕادیۆی بەغدا بەفەرمی دادەمەزرێت.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

ھاتنی حەسەن زیرەک بۆ ڕادیۆی کوردیی بەغدا ھاوکات بوو لەگەڵ سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو و بە گوتەی خۆی لەگەڵ ھونەرمەندە ناسراوەکانی [[مۆسیقای کوردی]] ئەو ساڵانە لەوێ بووە، لەوانە عەلی مەردان، [[نەسرین شێروان]]، حەسەن و [[محەممەد عارف جزیری]]، [[شەماڵ سائیب]]، [[تایەر تۆفیق]]، ڕەسوڵ گەردی، ئیلیاس فەڕەنگی و [[قادر دیلان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://ia600707.us.archive.org/15/items/majidalhydar_gmail_52/52.pdf|سەردێڕ=حسن زيرك: مدرسة غنائية كوردية صنعتها العفوية وصدق المشاعر|دوایین=بەرواری|یەکەم=ج.|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|زمان=ar|پەڕە=١١|بەرگ=٥٢|بڵاوکەرەوە=Sabah Kurdistan|newspaper=Sabah Kurdistan}}&lt;/ref&gt; لە ساڵانی سەرەتای کارکردنی لە ڕادیۆی بەغدا، سەرنجی گوێگرانی بۆ لای خۆی ڕاکێشا، بەو پێیەی شارەزایییەکی زۆریی لە ئاواز و گۆرانییە کوردییەکانی ناوچەی [[موکریان]] ھەبوو.

ساڵی ١٩٥٨ کاتێک حەسەن زیرەک گەڕایەوە بۆکان، و ھەواڵی ھاتنەوەی زیرەک بڵاودەبێتەوە، عەبدوڵڵا موفتیزادە کە لە [[ڕادیۆی سنە]] کاری دەکرد، دەچێتە لای زیرەک و بانگێشتی دەکات بۆ ڕادیۆی سنە تا گۆرانی لێ تۆمار بکات، ھەر لە ساڵی ١٩٥٨ حەسەن زیرەک دوای وەرگرتنی مۆڵەت لە بەرپرسانی ڕادیۆی کوردی لە بەغدا بڕیاری گەڕانەوەی بۆ ئێران دا؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەشقی|یەکەم=ڕەحمان|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|دوایین٢=مەلاقەرە|یەکەم٢=جەمیل|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; پاش ماوەیەک زیرەک دەچێتە مەھاباد و لەگەڵ میرزا ڕەحیم دەچنە [[ڕادیۆی کوردیی تاران]] کە تازە دامەزرابوو، سەرەتا بە دوو گۆرانی دەنگی تاقی دەکەنەوە و دەستبەجێ وەری دەگرن.

=== کودەتای عێراق ===
لە ساڵی ١٩٥٨ شانشینی عێراق لە [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز|کودەتایەکدا]] بە سەرۆکایەتی [[عەبدولکەریم قاسم]] و [[عەبدولسەلام عارف]] کەوت و حکوومەتی کۆماری لە عێراق ڕاگەیەندرا. حەسەن زیرەک لە کاتی گەڕانەوەی بۆ بۆکان، دوای ماوەیەک بڕیاریدا بگەڕێتەوە عێراق، لەکاتی ئامادەکاری بۆ گەڕانەوەی، ھەواڵی کودەتاکەی عێراق دڵەڕاوکێ و نیگەرانی زیرەکی لێ دەکەوێتەوە، چونکە ئەوکاتەی لە ڕادیۆی بەغدا گۆرانیبێژ بوو، بەبۆنەی تاج لەسەرنانی [[فەیسەڵی دووەم|شا فەیسەڵی دووەم]]ی عێراق و شا حوسێن لە [[ئوردن]]، لە ڕادیۆی بەغدا ئاھەنگێکی گۆرانی ڕێک دەخرێت،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Smets|یەکەم=Kevin|دوایین٢=Sengul|یەکەم٢=Ali Fuat|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Kurds and Their Cultural Crossroads: Kurdish Identity, Media and Cultural Production|ناونیشان=https://brill.com/view/journals/mjcc/9/3/article-p247_2.xml|journal=Middle East Journal of Culture and Communication|زمان=en|بەرگ=٩|issue=3|پەڕەکان=٢٤٧–٢٥٦|doi=10.1163/18739865-00903006|issn=1873-9865|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118135857/https://brill.com/view/journals/mjcc/9/3/article-p247_2.xml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زۆر لە ھونەرمەندان لەم ئاھەنگەدا گۆرانی دەڵێن، زیرەکیش کە تازە دامەزرابوو بەو بۆنەیەوە گۆرانییەکی پێشکەش کردبوو:

{{شیعر}}
{{ب|دە لێدەن لێدەن لە تەپڵی شادمانی|}}
{{ب|ئەوا تاجیان نایە سەر حوسێن و فەیسەڵی سانی|}}
{{کۆتاییی شیعر}}
{{ltr}}
{{ltr/end}}

پڕوپاگەندە و وتاری بەربڵاو لە ڕادیۆی بەغدا دژی دادوەرە لابراوەکانی ڕژێمی پێشوو و چەندین خۆپیشاندان و ڕاگەیاندن و وتارە یەک لە دوای یەکەکانی گەلانی ناوچەکە و بەتایبەت کورد، بۆ پشتیوانی لە کردەوە شۆڕشگێڕانەکەی عەبدولکەریم قاسم لە ڕووخاندنی شانشینی عێراق، وای کرد حەسەن زیرەک بترسێت لەوەی بگەڕێتەوە عێراق و بیگرن بەبیانوی ئەوەی گۆرانی بۆ حکوومەتی پاشایەتی پێشوو ھەڵگوتووە، چونکە حکوومەتی نوێ ئەو کەسانەی دەستگیر دەکرد کە پێشتر پشتیوانیان بۆ پاشایەتیخوازی دەربڕیوە، بۆیە لە ئێران مایەوە و چاوەڕێی کرد تا دۆخی سیاسی وڵاتەکە ڕوون دەبێتەوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; کودەتای عێراق وەک شۆڕشی کورد و عەرەب ناو دەبرا، حکوومەتی نوێش وەک حکوومەتێکی کوردی-عەرەبی پێناسە کرا. ڕادیۆی بەغدا پاش [[کۆمار]]یبوون و لەناوبردنی [[پاشایەتی|سیستەمی پاشایەتی]]، بانگەشەیەکی زۆری دژ بە پاشایەتی وڵاتی ئێران دەستپێکرد، لەوەی کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران ھیچ مافێکی سیاسی، فەرھەنگی و کۆمەڵایەتییان پێ نەدراوە بەڵام لە عێراق بەشدارن لە دەوڵەتدا. کاردانەوەی ئەم بانگەشانە دامەزراندنی ڕادیۆی کوردی تاران و پاشان کرماشان بوو، ھەروەھا بڵاوبوونەوەی ''ھەفتەنامەی کوردستان'' لە تاران، کە توانی ھەندێک ئازادی بۆ کورد لە ئێران دەستەبەر بکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=سلێمانی |یەکەم=ئیدریس |ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 |سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی |دوایین٢=حوسێنپوور |یەکەم٢=سەڵاح |ساڵ=٢٠١٧-٠١-١٦|پەڕەکان=١٨٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ڕادیۆی کوردیی تاران ===
بەپێی بەڵێننامەیەک لە ڕێکەوتی ١٢ی نیسانی ١٩٥٨ لەلایەن محەممەد کەیھان، یەکێک لە دامەزرێنەرانی ڕادیۆی کوردی لە [[تاران]]، ئاماژە بە پێدانی مانگانەی دوازدە ھەزار [[تمەن]] دەکات بە زیرەک بۆ پێشکەشکردنی گۆرانی کوردی، ئەمەش ئاماژەیە بۆ سەرەتای ھاوکاری ئەم ھونەرمەندە لە ڕادیۆی کوردی لە پایتەختی ئێران. لە ڕادیۆی تاران ھەندێک جار دەچووە [[ڕادیۆی تەورێز]] و لەوێ گۆرانی تۆمار دەکرد.

ئەو بەرھەمانەی کە حەسەن زیرەک لە ڕادیۆی کوردیی تاران تۆماری کردبوو، زۆر جار بە ئامێری مامۆستاکانی وەک حسێن یاھەقی، حەسەن کەسایی، جەلیل شەھناز، جیھانگیر مەلەک، ئەحمەد عیبادی و بە سەرپەرشتیی موشیر ھومایۆن شارەدار تۆماری دەکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hunermendê mezin Hesen Zîrek 52 sal berê ji nav me bar kir|ناونیشان=https://www.rudaw.net/notfound.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240705030359/https://www.rudaw.net/notfound.html}}&lt;/ref&gt;

=== ڕادیۆی کوردیی کرماشان ===
[[پەڕگە:Right hasanzirek-1343 (1).jpg|وێنۆک|150px|حەسەن زیرەک لە [[تاقوەسان]] (ڕاست)]]
لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٦٢ کاتێک ڕادیۆی کوردیی تاران داخرا، حەسەن زیرەک و ھاوکارەکانی بەرەو [[کرماشان]] بەڕێکەوتن. ڕادیۆی کوردیی کرماشان ناوەکەی گۆڕدرا بۆ ''بەشی کوردیی ڕادیۆ ئێران''. ئەم ڕادیۆ نوێیە دەنگی نێودەوڵەتیی ئێران بوو، بەمەش کاتژمێری پەخشەکانی زیاتر بوو، پەخشەکەی بەشێکی زۆریی وڵاتانی [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]ی دەگرتەوە.

ھاتنی حەسەن زیرەک بۆ کرماشان و پەیوەندیکردن بە گرووپ و ھاوکارەکانی ڕادیۆ، ئۆرکێستراکەی زیاتر چالاکتر کرد، کە چەند ساڵێک بەو چالاکییە مایەوە و ھەنگاوی گەورەی لە بەرھەمھێنانی مۆسیقا و گۆرانی کوردیدا نا.

سەرۆکی ئۆرکێستراکە محەممەد عەبدولسەمەدی بوو، و کلارنێتژەنی ئەوێ بوو. لە ساڵانی دواتردا، مەحموود بللووریی عودژەن، و سەرجەنتی زەید یەحیای کلارنێتژەن، بۆ ئەم گرووپە زیادکران. حەسەن زیرەک لە ڕادیۆی کوردیی کرماشان بە ھاوکاریی لەگەڵ ھونەرمەندانی دیاری کرماشان وەک [[موجتەبا میرزادە]] ([[کەمانچە]])، محەممەد عەبدولسەمەدی ([[قەڕانی]])، ئەکبەر عیزەدی ([[سەنتوور]])، ئاستوار دەروێشی ([[تار]]) و بەھمەن پولەکی و مورتەزا قەسری (کەمانچە و تێمپۆ) گەلێک گۆرانی تۆمار کرد، بەرھەمەکانی حەسەن زیرەک لە ڕادیۆی کرماشان بە باشترین بەرھەمەکان و سەردەمی زێڕینی دادەنرێن.

سەبارەت بە گۆرانی و ئاواز، حەسەن زیرەک لەگەڵ موجتەبای میرزادە کە ئەوکات تەمەنی تەنیا ١٦ ساڵ بوو، وتووێژی دەکرد و زانیارییەکی بەرفراوانی لەسەر گۆرانی کوردی پێ دەدا، ئەمەش وای کرد میرزادە ھێندەی تر ئارەزووی بچێتە بوارەکە. میرزادە چەندین جار ئاماژەی بەوە کردووە «بوونی حەسەن زیرەک لە کرماشان زۆر بەسود بووە» چونکە ئەوی بە مۆسیقای کوردی ناساندووە و لە ڕێگەی زیرەکەوە چەندین گۆرانی و ئاوازی کوردی ناسیوە و وای کردووە شێوازی ژەنینی جیاواز بێت.

حەسەن زیرەک لە ماوەی ٣ ساڵی ژیانی لە [[کرماشان]]، ناو و ناوبانگێکی گەورەتری بۆ خۆی تۆمار کرد، بەجۆرێک زۆربەی ڕۆژەکان چەند کەسێک کە ئارەزویان لە دەنگی بوو لە ناوچە جیاجیاکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران و باشووری کوردستانەوە دەھاتن بۆ سەردانی و ئەویش لە ماڵەکەی خۆیدا میواندارییانی دەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=حسن زیرک در ڕادیو کُردی کرماشان|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/5235/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86-|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=فراتاب|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240523101130/https://www.faratab.com/news/5235/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== دەرکردنی لە ڕادیۆ ===
دوای بەدەستھێنانی ناوبانگ، ھەندێک کەس لە ئێران ڕێگریان لە حەسەن زیرەک کرد درێژە بە چالاکییەکانی بدات و بە ھۆکاری جۆراوجۆر لە ڕادیۆکانی تاران و کرماشان دەریان کرد.

{{وتە١|کە شێخ عابدی سەراجدەدینی سەرۆکی بەرنامەی ڕادیۆی کوردیی تاران بوو، کاتێک حەسەن زیرەک ھاتبووە مەیدانی ڕادیۆکە، شێخ عابدی بە دەرگاوانی ڕادیۆکەی گوتبوو ڕێگە نەدات بە ھیچ شێوەیەک حەسەن زیرەک بێتە ژوورەوە، ئەمەش زیرەک خەمبار دەکات و دەیەوێت بگەڕێتەوە بەغدا و چیتر نەگەڕێتەوە تاران، بەڵام لەکاتی گەیشتنی بۆ بەغداش دەیگرن و دەیخەنە بەندیخانەوە|میدیا زەندی}}

لە ساڵانی ١٩٦٢ و ١٩٦٤ ژیانی کارکردنی حەسەن زیرەک بەرەو دابەزین چوو و حکوومەت پارەی پێ نەدەدا، بەرپرسی ڕادیۆی کوردی ئەوکات [[شوکروڵڵا بابان]] وتی «نزیکەی ١٥٠٠ گۆرانیمان بە دەنگی حەسەن زیرەک تۆمار کردووە، چیتر پێویستمان بە حەسەن زیرەک نییە».{{تێبینی|لە باسی دەرکردنی ''[[کوردستان (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی کوردستان]]''، [[عیسا پژمان]] باس لە ساواکیبوونی شوکروڵڵا بابان دەکات و بە پیاوی حکوومەت ناوی دەبات، لەوانەیە ھەر ئەمە ھۆکاری دەرکردنی زیرەک بووبێت لەلایەن ئەو کەسانەوە}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=حسن زیرک؛ ڕاوی ملودی ھای عشق و ھجران!|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/2494/حسن-زیرک؛-راوی--ملودی-ھای-عشق-و-ھجران!|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=فراتاب|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609205159/https://www.faratab.com/news/2494/حسن-زیرک؛-راوی--ملودی-ھای-عشق-و-ھجران!|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|پەڕەکان=٣٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125107/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;زیرەک لە سەردەمی خۆیدا گوێگرێکی زۆری لە ڕادیۆ کوردییەکانی بەغدا و کرماشان و تاران ھەبووە، ھەر ئەمە زۆر جار بووەتە ھۆی ئیرەیی ھونەرمەندانی سەردەمی خۆی؛ زیرەک نەک بە تەنھا لەلایەن خەڵک و حکوومەتەوە ئازار دراوە، بەڵکو لەلایەن ھونەرمەندانی ئەو سەردەمەش تووشی سووکایەتی و ئازاردان بووەتەوە؛ لەوانەش [[شەماڵ سائیب]]ە، کە بە سڕینەوەی چەند بەرھەمێکی زیرەک لە ڕادیۆی بەغدا تۆمەتبار دەکرێت، شەماڵ سائیب خۆیشی ئەمەی پشتڕاست کردووەتەوە، بەڵام وەک خۆی دەڵێت «تەنیا یەک گۆرانی لە ئەرشیڤدا سڕیوەتەوە».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=سالار|یەکەم=ئەحمەد|ناونیشان=https://lib.cihanuniversity.edu.iq/index.php?p=show_detail&amp;id=9663|سەردێڕ=شەماڵ سائیب: ژیان و ھونەر|دوایین٢=شەماڵ س.|یەکەم٢=ژیمۆ|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی ئاراس|ساڵ=٢٠١٠|شوێن=ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٧٦|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عەتا|یەکەم=محەممەد|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=لە یادی یۆبیلی زێڕینی ماڵاوایی حەسەن زیرەکدا|ناونیشان=https://muziknas.com/260620232/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Muziknas|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629210538/https://muziknas.com/260620232/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕادیۆی کوردیی بەغدا|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/documentari01022015muh|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240630144643/https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/documentari01022015muh}}&lt;/ref&gt;

ساڵی ١٩٦٦ کاتێک لە ئێران ڕێگەی پێنادرێت، دێتەوە عێراق بە ھیوای دامەزراندنەوەی لە ڕادیۆی بەغدا، لەوێ تاقی دەکەنەوە بۆ ئەوەی وەک گۆرانیبێژ وەری بگرنەوە، بەڵام دەری ناچێنن و پێی دەڵێن «دەنگت بۆ ڕادیۆ ناگونجێ» و ھیچ گۆرانییەکی بۆ تۆمار ناکەن، لەکاتێکدا لە سەردەمی بوونی خۆی لە ساڵانی سەرەتای پەنجاکان ھەتا ساڵی ١٩٥٨ بەشێکی زۆری گوێگرانی ڕادیۆی بەغدا گوێگری حەسەن زیرەک بوون، بۆیە لەوێش جێگای بۆ ناکەنەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=١١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مێژووی ڕادیۆی کوردی لە بەغدا بڵاوکرایەوە|ناونیشان=http://www.metroo.org/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=341&amp;Jor=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.metroo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629210535/https://www.metroo.org/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=341&amp;Jor=1}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٦دا عارف ئیبراھیمپوور، لە پڕۆگرامێکدا کە لەلایەن وەشانی فارسی [[دۆیچە ڤێڵ]]ی [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] پەخشکرا، پرسی ناکۆکی و دوورخستنەوەی حەسەن زیرەک لەلایەن مەزھەر خالقییەوە لە ڕادیۆی کرماشان ھێنرایە بەرباس، لە کۆمەڵگا و لایەنە ھونەرییەکانەوە ھەندێک کەس ئەم بابەتەیان بە ساختە و ناڕاست ناوبرد بۆ پشتگیریکردن لە مەزھەر خالقی. تا ئەو کاتەی حیسامەدین ئەمین یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی شاری [[سنە]] کاردانەوەی نیشاندا، و سەبارەت بە پەیوەندی نێوان حەسەن زیرەک و خالقی وتی:

{{وتە١|دوای ئەوەی حەسەن زیرەک ھاتە ڕادیۆ و ناوبانگی دەرکرد، بە ناڕەوا و نەشیاو مامەڵەیان لەگەڵدا کرد، حەسەن زیرەک کەسێکی سادە و بێتاوان بوو. بێ ترس دەیڵێم خاڵێکی پەیوەندیی باش لەگەڵ زیرەک لە نێوانیاندا نەبووە و تەنانەت یەکێک لە ھۆکارەکانی بەختی خراپ و لێکەوتەی ئاوارەیی زیرەک بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=وقایع تاریخی از روابط مظهر خالقی و حسن زیرک |ناونیشان=https://kurdpress.com/details.aspx?id=79175 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org |زمان=fa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201022082138/https://kurdpress.com/details.aspx?id=79175 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

=== بەندیخانە ===
[[پەڕگە:Zirak-zendan.png|وێنۆک|150px|وێنەی حەسەن زیرەک بە پلاکی گرتووخانەوە لە زیندانی کرماشان]]
دوای دەرکردنی لە ڕادیۆکانی ئێران و لە ڕادیۆی کوردیی بەغدا، زیرەک لە عێراق دەستگیر دەکرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/minhac_a_dibistane_li_rojava/MINHAC%20A%20DIBISTANA%20ROJAVA/Seretayî/Seretayî%20-%20Refa%20Şeşemîn/MUZÎK06/page/35/mode/1up|سەردێڕ=پەڕتووکی میوزیک ‒ ئاستی شەش|بڵاوکەرەوە=Rêveberîya Xweser a Rojava yê Kurdistan ê|شوێن=[[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]]|پەڕەکان=٣٥}}&lt;/ref&gt; ٦ مانگ لەوێ زیندانی و [[ئەشکەنجە]] دەدرێت، کە زیرەک لە تۆمارێکدا بە دەنگی خۆی سەبارەت بە [[ئەشکەنجە]]دانی لە عێراق دەڵێت:

{{وتە٢|١٨ شەو لە زیندانی کەرکووک بووم، بۆ ماوەی ٦ مانگ لەلایەن ڕێکخراوی ئاسایشی نیشتمانیی عێراقەوە چەندین جار ئەشکەنجە دەدرام، لە شارێکەوە دەیانبردم بۆ شارێکی تر، کەس لە بارودۆخی نەپرسیم.|bgcolor=#FEF6E1}}

دوای ئازادبوونی زیرەک لە عێراق لەسەر سنوورەکانی عێراق–ئێران،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bengio|یەکەم=Ofra|سەردێڕ=Kurdish Awakening|ناونیشان=https://archive.org/details/kurdishawakening0000unse|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ساڵ=November ١٥, ٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٥٨١٣-١|زمان=ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; دیسان لەلایەن [[ساواک]]ەوە بە تۆمەتی سیخوڕی دەستبەسەر دەکرێت و ماوەیەک لە زیندانی کرماشان بەسەر دەبات.

حەسەن زیرەک لەو کاتەدا داوای لە بەڕێوەبەرانی ڕادیۆکان کرد بیگەڕێننەوە بۆ کارکردن، بەڵام ئەوان ڕازی نەبوون بە داواکارییەکەی و ھەر لەو کاتەوە زیرەک لە ئاھەنگی ھاوسەرگیری و بۆنە ناوخۆیییەکان گۆرانی دەگوت.

=== کۆتایییەکانی ژیان ===
دوا ساڵەکانی تەمەنی حەسەن زیرەک لە ناخۆشی و دەربەدەریدا بەسەر برد و زۆر گرنگی بە گۆرانیوتن نەدەدا. زیرەک لە ماوەی ٥٠ ساڵی تەمەنیدا چەندین جار بە شێوازی جیاواز ھەراسان دەکرا، ھەر لە زیندانیکردنی لە عێراق تا گێچەڵ پێکردنی لەلایەن ساواکەوە{{تێبینی|ساواک: واتا «ڕێکخراوەی ئاگاداربوون لە ئاسایشی وڵات» ({{بە فارسی|سازمان اطلاعات و امنیت کشور}}) بەرچاو ڕوونیی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئەوکاتی]] ئێران بوو لەژێر چاودێریی سوپادا، ئەم ڕێکخراوە ئەرکی پاراستنی ئێران بوو لە مەترسییەکانی نەیارانی ناوەوە و دەرەوەی.}} لە ئێران و دەرکردنی لە ڕادیۆی کوردیی کرماشان و ڕەتکردنەوەی لەلایەن ھونەرمەندانی دیکە و ھاوکارەکانی لە ڕادیۆدا، دڵتەنگیی زیرەکی لێکەوتەوە.

زیرەک ھێندە لەم ڕووداوانە بێزار ببوو کە لە تۆمارێکی دەنگیدا دەڵێت:

{{وتە٢|لە بەینی دوو سێ کێودا چاخانەیەکی پرتوکاو و ناخۆش عەجایبم ھەیە، ئەگەر بێن تەماشا بکەن سەرسام دەبن کە من چۆن لێرە دەژیم؛ ھونەر ھیچ سوودێکی بۆ من نەبوو، چونکە کوردم و بە زمانی کوردی قسە دەکەم، ھونەر لە نێو کورددا جێگای نییە، وا دەمرم و ماڵاوایی دەکەم، بچمە ژێر گڵەوە بۆ ئەوەی جارێکی تر بەشەری کورد نەبینم.&lt;ref&gt;تۆماری دەنگیی حەسەن زیرەک لەلایەن میرزا کەریم خۆشناو، لە نێوان ساڵانی ١٩٦٨ بۆ ١٩٧١&lt;/ref&gt;|bgcolor=#FEF6E1}}

[[ئێرانی پەھلەوی|حکوومەتی ئێران]] ھەموو کات ویستویەتی بە شێوەیەک حەسەن زیرەک ئەشکەنجە بدات، لە ڕێگەی تۆمەت خستنە پاڵ و بزڕکاندن؛ زیرەک و میدیا زەندیی خێزانی کاتێک لە ڕادیۆی تاران بەرنامەیەک پێشکەش دەکەن بە ناوی «ئێمە و گوێگرەکان» لە بەرنامەکەدا خەڵک و ھەوادارانی حەسەن زیرەک پەیوەندییان دەکرد و سڵاویان لە ناوبراو دەکرد و گۆرانی بۆ دەگوتن، دەربارەی ئەم بەرنامەیە لە بەڵگەنامەی ژمارە /٣١١/٧٦٣ی ساواک لە ڕۆژی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٦١دا دەڵێت «بەرنامەی ڕادیۆی تاران، بووە بە ئامرازی پەیوەندیکردن بە کوردانی عێراقەوە، لەبەر ئەوەی ڕۆژی چوارشەممەی ڕابردوو لەژێر ناونیشانی ''ئێمە و گوێگرەکان'' پەیامی حەسەن زیرەک لە ڕێگەی میدیای زەندییەوە ڕەوانە کراوە بۆ کەسێکی عێراقی دانیشتووی شاری کەرکووک»، ئەمەش دەرخەری ئەوەیە ساواک بەدوای بیانوودا گەڕاوە تا زیرەکی پێ تۆمەتبار بکات بە بەڵگەی لاوازەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٢٣|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=[[سلێمانی]]، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٣١}}&lt;/ref&gt;

کاتێک لە عێراق دەستگیر دەکرێت، ڕەوانەی چەندین بەندیخانەی شارەکانی دەکەن، یەک لەو شارانەش سلێمانییە، زیرەک لەوێ لەسەر گۆرانیوتن لێیدراوە و سووکایەتی پێکراوە، زۆر جاریش لەبەر ئەوەی نەیتوانیوە گۆرانی بڵێت، لێی دراوە. لە بەندیخانەی تەورێز لەبەر ئەوەی لە ڕیزی زیندانییەکان دەکۆکێت، سووکایەتی پێدەکرێت و پێی دەوترێت «نابێ بە کوردی بکۆکیت»،&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/20240627_20240627_0704|سەردێڕ=ژمارە ٢٧ی گۆڤاری دیوان|بڵاوکەرەوە=دیوان|ساڵ=٢٠٢٣-٠٨-٠١|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=١١٣}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا لە بەندیخانەی ورمێش زیندانی کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=چلۆن ھونەرمەند ماملێ لە پەتی سێدارە ڕزگاری بوو؟ لە زمانی حامید ڕەشیدی زەرزاوە|ناونیشان=https://mamle.net/archives/13154|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=ماڵپەڕی فەرمیی ماملێ}}&lt;/ref&gt; زیاتر لە ١٥ جار ماڵی لە ئێرانەوە گواستووەتەوە بۆ عێراق و لە عێراقیشەوە بەرەو ئێران، لە ئێران پێی وتراوە «پیاوی ڕژێمی عێراق» و لە عێراقیش پێی وتراوە «سیخوڕی شای ئێران»، تەنانەت [[گەلانی تورک|تورکەکانیش]] مامەڵەی باشیان نەکردوە لەگەڵیدا.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=شەمێرانی|یەکەم=ئارام|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٣٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

==== کانی مەلا ئەحمەد ====
ناوچەیەکی دوورە دەستی سەر سنوور بوو لە شاری [[بانە]]، زیرەک لەگەڵ ڕابیعەی ھاوسەری، بە یارمەتیی میرزا کەریم خۆشناو{{تێبینی|میرزا کەریم ھاوڕێ و دۆستێکی نزیکیی حەسەن زیرەک بوو}} چایخانەیەکی لێ کردبووەوە و بەڕێوەی دەبرد، کە دواتر ناسرا بە «گازینۆی زیرەک». زۆر جار ھونەرمەندان و ڕۆشنبیران لێرە کۆدەبوونەوە، چ چایخانەکە و چ ئەوانەی سەردانی چایخانەکەیان دەکرد لەلایەن ساواک چاودێری دەکران. ساواک کە بەردەوام دەیویست گێچەڵ بە زیرەک بکات، ھەر جارەو بەشێوازێک کۆمەڵێک چەقۆکێش و شەقاوەی دەنارد بۆ ئەوەی زیرەک شوێنەکە بەجێ بھێڵێت و بێکار بمێنێت. لە دواتریشدا زیرەک شوێنەکەی بەجێھێشت و چووەوە بۆکان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٦٧|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Surûş|یەکەم=Ebdulkerîm|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=V6iGEAAAQBAJ&amp;pg=PA190&amp;dq=hesen+zîrek&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwimwOWRy8GHAxWfBdsEHV4ZEOoQ6AF6BAgJEAM|سەردێڕ=Newayên Mutrib û Çengên Kurdan|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Pak Ajans Yayincilik Turizm Ve Diş Ticaret Limited şirketi|ژپنک=٩٧٨-٦٢٥-٧٣٨٣-٤٧-٩|پەڕەکان=١٩١|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115946/https://books.google.iq/books?id=V6iGEAAAQBAJ&amp;pg=PA190&amp;dq=hesen+zîrek&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwimwOWRy8GHAxWfBdsEHV4ZEOoQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=hesen%20zîrek&amp;f=false|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== کۆچی دوایی ===
[[پەڕگە:Hassanzirak-keyhan1350.jpg|وێنۆک|ڕاست|200px|بڵاوکراوەیەکی ڕۆژنامەی کەیھان، دەربارەی ھەواڵی نەخۆشکەوتنی حەسەن زیرەک، تاران]]
[[پەڕگە:Hesen Zirek tomb 2014-08-01.jpg|وێنۆک|گۆڕی حەسەن زیرەک (چەپ) و گۆڕی [[قالەمەڕە]] (ڕاست) لە بۆکان.]]
ماوەیەک لە شاری [[شنۆ]] مایەوە و دواتر بە سەختی نەخۆش کەوت، لەلایەن بنەماڵەکەیەوە گەڕێنرایەوە بۆ بۆکان و لە نەخۆشخانەی شارەکە خەوێندرا. حەسەن زیرەک دوای ھەفتەیەک و چەند ڕۆژێک لە نەشتەرگەرییەکی نەخۆشخانەی بۆکان،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/agiri_090|سەردێڕ=Agirî 90 (2008 Hezîranê 31)}}&lt;/ref&gt; لە کاتژمێر ٨ بۆ ٩ی شەوی ٢٦ی{{تێبینی|بەپێی ھەندێک سەرچاوە ئەم ڕێکەوتە ٢٨ی حوزەیرانە و بەپێی ھەندێکی تریش ٢٤ی حوزەیرانە}} حوزەیرانی ١٩٧٢ لە تەمەنی ٥١ ساڵیدا، لە ماڵی خوشکەکەی لە شەقامی سەقز، بەھۆی [[شێرپەنجە|شێرپەنجەی جگەر]]ەوە کۆچی دواییی کرد،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=١٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Azad|یەکەم=Younesi|سەردێڕ=Merciless|بڵاوکەرەوە=Austin Macauley Publishers|ساڵ=June ٢١, ٢٠٢٤|ژپنک=٩٧٨-١-٠٣-٥٨٣٨٠٠-٤|شوێن=[[لەندەن]]، [[شانشینی یەکگرتوو]]|پەڕەکان=١٧|زمان=ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; و لە گۆڕستانی بۆکان بە خاک سپێردرا؛ بەڵام دوای ٣٧ ڕۆژ لەسەر ڕاسپاردەی خۆی، لە گۆڕەکەی دەرھێنرا و لە دامێنی [[ناڵەشکێنە|کێوی ناڵەشکێنە]] بە خاک سپێردرا.&lt;ref&gt;https://www.kurdistan24.net/ckb {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240518220235/https://www.kurdistan24.net/ckb |date=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kerber|یەکەم=Peter|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=C7nqAwAAQBAJ&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;lpg=PA1&amp;pg=PA217|سەردێڕ=Iran: Islamischer Staat und jahrtausendealte Kultur|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Trescher Verlag|ژپنک=٩٧٨-٣-٨٩٧٩٤-٢٩٨-١|زمان=de|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731131228/https://books.google.iq/books?id=C7nqAwAAQBAJ&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;lpg=PA1&amp;pg=PA217#v=onepage&amp;q&amp;f=false|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=لە ٥١یەمین ساڵیادی کۆچی، بەشێک لە ژیاننامەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://shafaq.com/ku/هونه-ر/ل-م-ن-سا-اد-وو-ردن-ب-ش-ل-اننام-ح-س-ن-ز-ر|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=شەفەق نيوز|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731131238/https://shafaq.com/ku/هونه-ر/ل-م-ن-سا-اد-وو-ردن-ب-ش-ل-اننام-ح-س-ن-ز-ر}}&lt;/ref&gt;

لە کاتی کۆچی دوایی حەسەن زیرەکدا، [[بی بی سی فارسی|ڕادیۆی بی بی سی]] باس لە کۆچی دوایی ھونەرمەندەکە دەکات و دەڵێت: «تاکە ھونەرمەندی [[کورد|گەلی کورد]] لە نەخۆشخانەی بۆکان کۆچی دوایی کرد».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پایگاه خبری زریان موکریان - آخرین لحظه های زندگی حسن زیرک به ڕوایت رفیقِ روزهایِ بیمارستانش|ناونیشان=https://www.ziryanmukryan.ir/news.php?id=42389073&amp;news=آخرین%20لحظه%20های%20زندگی%20حسن%20زیرک%20به%20روایت%20رفیقِ%20روزهایِ%20بیمارستانش|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.ziryanmukryan.ir|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629230752/https://www.ziryanmukryan.ir/news.php?id=42389073&amp;news=آخرین%20لحظه%20های%20زندگی%20حسن%20زیرک%20به%20روایت%20رفیقِ%20روزهایِ%20بیمارستانش|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

لە گێڕانەوەیەکی ڕابیعە سەرئەنجام، ھاوسەری حەسەن زیرەک، باس لە دواھاتی کۆچی دواییی زیرەک دەکات:

{{وتە١|دوای مردنی زیرەک تیمێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] لە تارانەوە ھاتن سەردانی گۆڕەکەیان کرد لە ناڵەشکێنە، و پارەیەکی باشیان بۆ پێشنیار کردین تا ماوەیەک زیرەک لە گۆڕەکەی دەربھێنن و نموونەیەک لە گەرووی لێ بکەنەوە و ڕەوانەی تاقیگەی بکەن، بەڵام ئێمە ڕازی نەبووین.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=١٣٦|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

==== ژەھراویکردن ====
[[پەڕگە:Hassanzirak-kurdish singer (3).png|وێنۆک|حەسەن زیرەک لە نەخۆشخانەی شیر و خورشید لە بۆکان، ١٩٧٢]]
گومان لە کۆچی دوایی حەسەن زیرەک ھەیە لەوەی کوژرابێت، لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا لە سەرچاوە کوردییەکاندا باس لەوە دەکرا، مردنی زیرەک لەناکاو بووە و ھۆکاری مردنەکەی ژەھراویکردن بووە؛ ڕووداوەکە لە کاتی ئاھەنگێکی ھاوسەرگیری ڕوویداوە لە شاری [[مەھاباد]]، و زیرەک لەلایەن ژنێکەوە خواردنی ژەھراوی پێدراوە، ئەمە لە نەخۆشییەکەیدا بەدی کراوە.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=٦٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

ڕۆژی ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٠ کاتژمێر شەشی ئێوارە لە ماڵی ڕابیعە سەرئەنجام لە شاری [[ھەولێر]]، لە چاوپێکەوتنێکی تۆمارکراودا،{{تێبینی|چاوپێکەوتنەکە لە ژمارە ١٤٦ی ھەفتەنامەی بەدرخان بڵاوکراوەتەوە}} ڕابیعە لەبارەی نەخۆشییەکەی زیرەکەوە دەڵێت:

{{وتە١|زیرەک ھیچ جۆرە نەخۆشییەکی نەبوو، ڕۆژێک چووە ئاھەنگێک، ئێوارە ئاگاداریان کردمەوە زیرەک لە نەخۆشخانەیە و نەخۆشە، کە چووم بێ ھۆش بوو. ژنێک لەوێ بوو و پێی گوتم زیرەک لەلایەن ساواکەوە ژەھرخوارد کراوە}}

== ژیانی کەسی ==
[[پەڕگە:Genealogy of Hasan Zirak.png|وێنۆک|درەختی بنەماڵەیی حەسەن زیرەک]]

حەسەن زیرەک نەک تەنھا بەھۆی بەھرەی لە مۆسیقادا، بەڵکو بە شێوازی ژیانیشی، بە شێوەیەکی بەرفراوان بەتایبەت لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان ناسراوە؛ ئارەزوویەکی زۆری لە جلوبەرگ و پۆشاک ھەبووە و گرنگی زۆری پێدەدا، بەرگدووری تایبەتی لە سلێمانی و بۆکان بۆ جلوبەرگەکانی تەرخان کردبوو، پارەیەکی زۆری لەو بوارەدا بەفیڕۆ دەدا. ماڵباتی حەسەن زیرەک لە بۆکان بە توانا و جەستە بەھێزەکەیان ناسراو بوون، نازناوی باوکی زیرەک «زلە بۆکانی» بوو، زیرەک و ھاوڕێکانی لە سەردەمی لاوێتیدا بە کۆڵانەکانی بۆکاندا دەگەڕان بۆ زۆرانبازی و شەڕکردن. لە تاران زۆربەی ئێواران بانگێشتی گەشتیارە کوردەکانی دەکرد بۆ نانخواردن و خەوتن لە ماڵەکەی. دۆستایەتییەکی بەھێزی لەگەڵ شێخانی تەریقەت ھەبوو لە [[خانەقای زەنبیل]] بەتایبەت [[سەید کامیل ئیمامی]]ی شاعیر و سەیدی نورانی؛ گۆرانی «شەو» شیعرێکی سەید کامیل ئیمامییە و وەک داواکاری پێشکەشی حەسەن زیرەکی کردووە تا بیکاتە گۆرانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەشقی|یەکەم=ڕەحمان|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|دوایین٢=مەلاقەرە|یەکەم٢=جەمیل|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

فۆڕمی دەرخستن ({{بە فارسی|اظهارنامە}})، بەڵگەیەکی فەرمیی حکوومەتی ئێرانی سەردەمی [[ڕەزا شا]]ی [[شانشینی پەھلەوی|پەھلەوییە]] کە باوک یان دایکی منداڵ جێبەجێیان دەکرد و داوایان دەکرد ناسنامە بۆ منداڵەکەیان دەربکرێت؛ حەسەن زیرەکیش خاوەنی فۆڕمەکەیە و لەلایەن باوکییەوە پڕکراوەتەوە، دوو شایەتیش پەسەندی زانیارییەکانیان کردووە، شایەتەکان دوو بازرگانی بۆکانین؛ لە ڕێکەوتی ١١ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٨ ئەم فۆڕمە پڕکراوەتەوە. تێیدا شوێنی لە دایکبوونی زیرەک بە بۆکان و ڕۆژی لە دایکبوونی بە ٨ی ٩ی ١٣٠٠ ھەتاوی (٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ زایینی) ڕاگەیەنراوە.

{| class=&quot;infobox biography vcard&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #EDEBD3;&quot; | وەزارەتی ناوخۆی ئێران{{ھن}}'''(پەڕاوی بڵاوکراوە)'''{{تێبینی|ناوەڕۆکی فۆڕمی ناسنامەی حەسەن زیرەک بە زمانی کوردی}}
|-
| '''ژمارەی ناسنامە:'''
| ٧٣٥ی بەڕێوەبەرایەتی تۆماری مەدەنیی بۆکان
|-
| '''تۆماری بڵاوکراوە:'''
| ٧٩
|-
| '''ناو:'''
| حەسەن
|-
| '''نازناو:'''
| زلە بۆکانی
|-
| '''ناوی باوک:'''
| عەبدوڵڵا زلە بۆکانی
|-
| '''پیشە''':
| جووتیار
|-
| '''ناوی دایک:'''
| ئامینە
|-
| '''ڕێکەوتی لەدایکبوون:'''
| ٨ی ئەیلوولی ١٣٠٠ ھەتاوی{{ھن}}(٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ زایینی)
|-
| '''شوێنی لەدایکبوون:'''
| بۆکان
|-
| '''شوێنی وەرگرتنی ناسنامە:'''
| بۆکان، دەزگای ئەختاچی
|-
| '''شایەتەکان:'''
| حاجی ئیبراھیم محەممەدیان، حاجی عەبدوڵڵا کەریمی بۆکانی
|}

لەو ساڵانە و ساڵانێکی زۆری دوای ئەوەش، کەمتر وابوو ڕۆژ و مانگ و ساڵی لەدایکبوونی منداڵان لەسەر ناسنامەکەیان بە دروستی بنووسرێت. جیا لەوەی تۆمارکردنی تایبەتمەندییەکانی تاک و بنەماڵە لەلایەن دەسەڵاتێکی حکوومیی زۆردارەوە جێگەی گومان و ناڕەزایی خەڵک بوو، یاسای سەربازیی زۆرەملێ لە ساڵی ١٩٢٤ لە ئەنجومەنی ئێران پەسەند کرا، دۆخەکە خراپتر بوو، لەبەر ئەوەی بردنی لاوان بۆ سەربازخانەی شارە دوورەکان و دوور خستنەوەیان لە کار و بەرھەمھێنان و یارمەتیدانی ئابووریی بنەماڵە، بووە جێگەی تووڕەیی و ناڕەزایی کۆمەڵگە، خێزانەکان بۆ ڕزگاربوون لەو یاسایە، ئاڵوگۆڕیان لە ڕێکەوتی ناسنامەی منداڵەکانیان دەکرد و زانیاریی ناڕاستیان لە ڕێکەوتەکاندا دادەنا. کاتێ ئەو یاسایە لە ئێران جێبەجێ کرا و سەربازیی زۆرەملێ بوو بە فەرمانی حکوومی، حەسەن زیرەک لە ١٧ ساڵیدا مەترسیی زۆری گیران و بران بۆ سەربازی لەسەر بووە، بۆیە ئەگەری گۆڕانکاریی لە ساڵ و مانگی لەدایکبوونەکەی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=س.|یەکەم=ئەنوەر|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=ناسنامەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.bokan.de/laperekan/nuseran/Kak%20Anwer/kak%20anwer.htm|journal=بڵاوکراوە|زمان=ku|شوێن=لەندەن|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731111132/https://www.bokan.de/laperekan/nuseran/Kak%20Anwer/kak%20anwer.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=س.|یەکەم=ئەنوەر|سەردێڕ=یادی ١٠٠ ساڵەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://bokan.de/|پەڕەکان=٥-٤٨}}&lt;/ref&gt;

=== ژیانی ھاوسەرگیری ===
[[پەڕگە:Hassanzirak-kurdish singer (1).png|وێنۆک|ڕاست|150px|حەسەن زیرەک و کچەکانی]]
بەپێی گوتەی کۆتا ھاوسەرەکانی، حەسەن زیرەک ٣٠ جار ھاوسەرگیری کردووە،{{تێبینی|جیا لە میدیا زەندی و ڕابیعە سەرئەنجام، ئەو ھاوسەرانەی تریی زیرەک کە تائێستا باسکراون و ناسراون: زێنێ، ئامین، زییە، ناسکێ، مریەم، مەحبوبە، گەوھەر (کاتێک زیرەک لە بەغدا بووە گەوھەری ناسیوە و لەلایەن [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس]] لەیەک مارەکراون)}} دوو جاریش بەفەرمی و وەک ئەوەی دیارە ھاوسەرگیری کردووە. میدیا زەندی ھاوسەری زیرەک بووە، و خاوەنی دوو کچە لێی بە ناوەکانی مەھتاب (ئارەزوو) و مەھناز (ساکار)،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sheyholislami|یەکەم=J.|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=doTFAAAAQBAJ&amp;pg=PA113&amp;dq=hassan+zirak&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjE96C6ycGHAxWcQvEDHbYtFNk4ChDoAXoECAYQAw|سەردێڕ=Kurdish Identity, Discourse, and New Media|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Springer|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-١١٩٣٠-٧|پەڕەکان=١١٣|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125110/https://books.google.iq/books?id=doTFAAAAQBAJ&amp;pg=PA113&amp;dq=hassan+zirak&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjE96C6ycGHAxWcQvEDHbYtFNk4ChDoAXoECAYQAw#v=onepage&amp;q=hassan%20zirak&amp;f=false|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا چەند گۆرانییەکی بۆ دوو کچەکەی تۆمار کردووە. میدیا کچی عەلی زەندی بووە، کە یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی [[کۆمەڵەی ژیانەوەی کوردستان|ژێ کاف]] و کوردێکی ناسیۆنالیست بوو. کاتێک زیرەک ناوبانگ پەیدا دەکات لە ڕادیۆی تاران میدیا زەندی دەناسێت، پاش گەڕانەوەی بۆ ڕادیۆی کرماشان میدیا دەخوازێت؛ بەڵام دوای دەرکرانی لە ڕادیۆ و بێکاریی زیرەک، میدیا زەندی داوای جیابوونەوەی لێ دەکات و جیادەبنەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٢١|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125113/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=١٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەو ماوەیەی پێکەوە بوون بەھۆی نەخوێندەواری حەسەن زیرەک، میدیا زەندی یارمەتییەکی زۆری داوە لە نووسین و خوێندنەوەی شیعرە فارسی و کوردییەکان تا زیرەک بیانکاتە مەقام و گۆرانی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٢٢|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ھیوا|یەکەم=عومەر ئەحمەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی ڕاپەڕین|ساڵ=١٩٧٦|شوێن=سلێمانی|پەڕەکان=١٣|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609202031/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا دوای نەخۆش کەوتنی زیرەک دووبارە میدیا زەندی گەڕاوەتەوە لای و لەگەڵ ڕابیعە سەرئەنجام چاودێریان کردووە. زەندی لە ڕۆژی ھەینی ٣١ی ئابی ٢٠١٨ لە تاران کۆچی دوایی کرد.

ڕابیعە سەرئەنجام کۆتا ھاوسەری زیرەکە و بۆ ماوەی ١١ ساڵ و تا کۆتایییەکانی ژیانی زیرەک لەگەڵیدا بووە، بۆ یەکەمجار یەکتریان لە ئاھەنگێکی ھاوسەرگیری بینیوە. بە وتەی ڕابیعە، حەسەن زیرەک خۆی پێی وتووە «٢٨٠٠ گۆرانی ھەیە» کە کەس نازانێت گۆرانییە ونبووەکان چیان لێ بەسەر ھاتووە و چیان لێ کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|ناونیشان=https://www.aparat.com/v/OEkyJ/حسن_زیرک_2800_ترانھ_دارد!|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609205159/https://www.aparat.com/v/OEkyJ/حسن_زیرک_2800_ترانھ_دارد!|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ڕابیعە سەرئەنجام لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ بەھۆی تووشبوونی بە نەخۆشیی خوێنبەربوونی گەدە، لە تەمەنی ٧٨ ساڵی لە نەخۆشخانەیەکی شاری [[سەقز]] کۆچی دوایی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ= «ڕابعە سرانجام»؛ ھمسر مرحوم استاد حسن زیرک در سقز فوت کرد|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/2756735/رابعھ-سرانجام-ھمسر-مرحوم-استاد-حسن-زیرک-در-سقز-فوت-کرد|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕابیعە سەرئەنجام ھاوژینی حەسەن زیرەک کۆچی دوایی کرد|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0706202316|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629134608/https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0706202316}}&lt;/ref&gt;

=== ئایین ===
دەربارەی [[ئایین]] زانیارییەکی ئەوتۆ بەردەست نییە، بەڵام بەھۆی ھاتنە کایەی [[میتافیزیک]] و بیرکردنەوە لە [[بوون]] و [[مردن]] لە کۆتایییەکانی تەمەن، ھەستی نزیکبوونەوە لە [[خودا]]، ویستی تۆبە و گەڕانەوە بۆ لای خودا دەبینێتەوە.

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
مردن لەبیرمی، بیرم کردەوە{{ھن}}سەر لە بەیانی نوێژم کردەوە{{ھن}}نەعلەت لە شەیتان{{ھن}}ھۆشم کردەوە، ھۆشیار بوومەوە
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ئەم گۆرانییەی بە ناوی «[[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|باران بارانە]]» لەگەڵ مەقامێک، لە کۆتاییەکانی ژیانیدا تۆماری کرد. وەک چۆن بەشێکی ژیانی زیرەک لە ڕێگەی ھۆنراوە، شیعر و گۆرانییەکانیەوە زانراوە و وەرگیراوە، ئەمەش وەک نیشانەیەک بۆ گەڕانەوە و ھەستکردنی بە بوونی خودا لێکدەدرێتەوە؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=بینەندە|یەکەم=مەسعوود|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=حەسەن زیرەک، حەسەن زیرەک نەبوو|journal=ماڵپەڕی ئاماژە|پەڕەکان=٨}}&lt;/ref&gt; کاتێکیش لەگەڵ میدیا زەندی ھاوسەری جیادەبێتەوە دەست دەکات بە [[خواردنەوەی کھوولی|کھوول]] و [[مەی]] خواردنەوە، دواتر لەسەر دەستی [[سەید کامیل ئیمامی]] واز لە خواردنەوە دەھێنێت و تۆبە دەکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٢٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125107/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ساڵانی ژیانی لەگەڵ ڕابیعە سەرئەنجام لە شاری شنۆ، ھەموو [[ڕەمەزان|مانگی ڕەمەزان]]ێک لە سەربانی ماڵەکەی بە [[مایکرۆفۆن]] سەڵای ئیسلامی دەخوێند.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ڤەژین |فەرھەنگ = ھەنبانەبۆرینە |وشە = سەڵا |ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئابی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=پیشداد|یەکەم=کاوە|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=وتووێژ لەگەڵ ڕابیعە سەرئەنجام|ناونیشان=https://musickordi.com/}}&lt;/ref&gt; زیرەک چەندین وشە و دەستەواژەی پەیوەست بە ئایینی و [[خوداپەرستی]] لە گۆرانییەکانیدا بەکارھێناوە.

== ھەستی کوردایەتی ==
پاش دابەشکردن و پارچە پارچەکردنی تەواوەتیی [[کوردستان|خاکی کوردستان]] و داگیرکردنی ھەر پارچەیەکی لەلایەن حکوومەتێکەوە، ناوھێنان و باسکردنی «کوردستان» باجی گەورەی لەسەر بوو، پاش شکستی شۆڕشە [[کاتھێڵی ڕاپەڕینی کوردەکان|یەک لەدوای یەکەکانی]] گەلی کورد لە پارچە جیا جیاکانی کوردستان و بەتایبەت [[کۆماری مەھاباد]] و لەسێدارەدانی [[قازی محەممەد]]، ناوی «کوردستان» لە ھەموو کوردستان سڕایەوە، تەنیا لە [[ئێران]] ناوی کوردستان کرا بە ناوی پارێزگایەک لەجیاتی «[[سنە]]»، ئەمەش مەبەستێکی سیاسی بوو و مەبەست لێی بچووککردنەوەی ناوی کوردستان بوو بۆ ناساندنی کورد وەک ھۆزێک و [[زمانی کوردی]] وەک زاراوەیەک.

حەسەن زیرەک وەک ھونەرمەند و چالاکەکانی ئەوکاتە، ھەستی بە شوناسی خۆیەتی کردووە و [[کوردایەتی|ناسیۆنالیستێکی کورد]] بوو، لە زۆرینەی گۆرانییەکانی ناوی «کورد» و «کوردستان»ی بەکارھێناوە، یەکەمین ھونەرمەندە کە لە سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو بۆ ماوەی بیست ساڵ زۆرترین جار وشە و ناوی «کورد و کوردستان» لەنێو گۆرانییەکانی خۆیدا بەکار بھێنێت، چ لە ناو عێراق و چ لە ئێران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٣٠–٣١|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

{{وتە٢|ئەگەر چی وشەکانم لە پلەی نەخوێندەواری و ساکاریمە و زۆر ساکار گۆرانییەکانم دەبیسترێن، بەڵام ئەو سەری نیازم ھەر ئەو گڕە میللییەیە کە دەروونی ئاگر تێبەرداوم و شەیدای خۆراکی جوانی شار و بست بە بستی کوردستانی کردووم و گۆرانیان پیا ھەڵدەدەم|bgcolor=#FEF6E1|4=حەسەن زیرەک، ساڵی ١٩٧٢&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عوسمان|یەکەم=شارباژێڕی|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1;|سەردێڕ=گەوھەرێ|پەڕەکان=٣٤٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523151158/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٣١|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

گۆرانی نەورۆزی حەسەن زیرەک کە لەسەر شیعرێکی [[پیرەمێرد]] بەرھەمی ھێناوە، یەکێکە لەو گۆرانیانەی تائێستاش لە جەژنی نەتەوەیی کورد، [[نەورۆزی کوردەواری|نەورۆز]] لێ دەدرێت و بەو گۆرانییە کوردەکان یادی ئەم بۆنەیە دەکەنەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Newroz {{!}} Hassan Zirak Lyrics, Meaning &amp; Videos|ناونیشان=https://sonichits.com/video/Hassan_Zirak/Newroz|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115948/https://sonichits.com/video/Hassan_Zirak/Newroz|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ھونەرمەندی کورد حەسەن زیرەک، دەنگێکی نەمر و نەتەوەیی کورد|ناونیشان=https://ronahi.net/الفنان-الكردي-حسن-زيرك-صوت-وطني-وكردي/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=صحيفة روناهي|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115958/https://ronahi.net/الفنان-الكردي-حسن-زيرك-صوت-وطني-وكردي/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عربي|یەکەم=سبوتنيك|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=مدن النرجس تتوهج في كردستان العراق للربيع وعفرين (فيديو)|ناونیشان=https://sarabic.ae/20180322/مدن-النرجس-كردستان-العراق-ربيع-عفرين-1030966716.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=سبوتنيك عربي|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115958/https://sarabic.ae/20180322/مدن-النرجس-كردستان-العراق-ربيع-عفرين-1030966716.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://almadapaper.net/file/archiveto2615/865/11.pdf|سەردێڕ=حسن زیرك: صوت کوردي خالد الیمحوە الموت|دوایین=ن. ئەلدواوی|یەکەم=حەکیم|ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Almada Culture|زمان=ar|newspaper=Almada|بەرگ=٨٦٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801080550/https://almadapaper.net/file/archiveto2615/865/11.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەستە ناسیۆنالیستییەکەی حەسەن زیرەک لە دێڕی یەکەمی گۆرانییەکەدا دەردەکەوێت، لەنێو وڵاتێکی وەک ئێران کە بەدرێژایی مێژوو [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران|دژبەریی]] سەرەکی کوردەکان بووە، و لە ڕادیۆیەکی گەورە کە پەخشەکەی چەندان وڵات تێدەپەڕێنێت، جەژنێکی وا بە [[مێژووی کورد]] دەبەستێتەوە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٣٩|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و ناوی کوردی پێوە دەلکێنێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
ئەم ڕۆژە ساڵی تازەیە، نەورۆزە ھاتەوە{{ھن}}جەژنێکی، کۆنی '''کوردە''' بەخۆشی و بەھاتەوە
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

بەشێک لە ھونەرمەند و نووسەرانی کورد، حەسەن زیرەکیان بە «[[خیانەتکار]]» و «پاشایەتیخواز» ناو بردووە بەوەی ستایشی شای ئێرانی کردووە لە [[نەورۆز (گۆرانی)|گۆرانی نەورۆزدا]]، چونکە شای ئەوکاتی ئێران چەندین یاسا و بڕیارنامەی لە دژی کورد جێبەجێ کردبوو. کاتێک حەسەن زیرەک لە [[ڕادیۆی کوردیی تاران]] دەیەوێت گۆرانییەک بۆ جەژنی نەورۆز تۆمار بکات، ھۆنراوەیەکی شاعیر و بیرمەندی کورد [[پیرەمێرد|حاجی تۆفیقی پیرەمێرد]] ھەڵدەبژێرێت، کاتێک بەڕێوەبەرانی ڕادیۆی تاران ھۆنراوەکە دەبینن توڕە دەبن، چونکە مۆرکی کوردەواری پێوەیە و [[سەرەتاکانی ناسیۆنالیزمی کوردی|بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازیی کوردی]] لە دوو توێی نیوە دێڕێکدا باس دەکات:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
چەند ساڵ گوڵی ھیوای ئێمە پێ پەست بوو تاکو پار{{ھن}}ھەر خوێنی لاوەکان بوو، گوڵی ئاڵی نەوبەھار
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ھەروەھا لە دێڕی یەکەمی گۆرانییەکەشدا ناوی «کورد» دەھێنرێت. ڕادیۆی ئەوکاتی ئێران حەسەن زیرەک ناچار دەکەن تا لەجیاتی ئەو دێڕە دوو نیوەدێڕی تر بڵێت و مۆرکی ستایش و پیاھەڵدانی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئێرانی]] پێوەبێت، ئەگەر نا گۆرانییەکەی بۆ تۆمار ناکەن. زیرەکیش بە ناچاری دەیگۆڕێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
چەند ساڵ گوڵی ھیوای ئێمە بێ بەر بوو تاکو پار{{ھن}}تا شاھەنشا لووتفی فەرموو، ھەق لەگەڵ جووتیار و کرێکار
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

[[پەڕگە:HesenZirek-Newroz.ogg|وێنۆک|ڕاست|بەشێک لە گۆرانیی نەورۆز بە دەنگی حەسەن زیرەک (ئەو بەشەی باسی شاھەنشا دەکات).]]

وشەی «[[پاشای پاشاکان|شاھەنشا]]» ئەوکاتە وەک ڕێزێکی زیاتر بۆ پایەی شای ئێران دەگوترا، بەڵام وشەیەک لە نیوە دێڕێکدا دەکرێت چەندین مانا بگەیەنێت، لە ڕەوانبێژیدا پێی دەوترێت «توانج پۆشی». وشەی شاھەنشا بە مانا گشتییەکەی واتا ''خواوەند'' یان ''خودا''، و لە زۆربەی [[تەفسیر|وەرگێڕانە]] کوردییەکانی [[قورئان]]دا خودا بە ''شاھەنشا'' وەرگێڕدراوە، بۆیە لەو ڕووەوە حەسەن زیرەک ئەو وشەیەی بە واتای خودا بەکارھێناوە، چونکە لە دەقی ئایینیدا خودا ''شاھەنشا''ی باڵادەستە. لە ڕوویەکی دیکەشەوە کورد ھەمیشە خۆی بە نەوەی [[ماد|دەوڵەتی ماد]]ەکان زانیوە؛ یەکێک لە پاشا یان ئەمیری مادەکان [[ھەڤەخشترە|کەیخەسرەو]] بووە، و کوڕی [[فرەڤەرتیش|شاھەنشا فرەڤەرتیشە]] و دەبێتە سێیەم شاھەنشای ئیمپڕاتۆری ماد دوای ئەوەی شا [[ئاشووربانیپاڵ]]ی ئیمپڕاتۆری ئاشوری باوکی دەکوژێت، کەیخوسرەویش بە «شاھەنشا» ناسراوە. بێجگە لە تۆماری ڕادیۆ و بۆنە و ئاھەنگەکانی دەوڵەت حەسەن زیرەک لە ھیچ شوێنێکی دیکە ناوی شاھەنشای لە گۆرانی نەورۆزدا بەکارنەھێناوە و شیعرەکەی پیرەمێردی وەک خۆی گوتووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=حەسەن زیرەک: نەورۆز ستایشی شاھەنشا یان کەیخەسرەو؟|ناونیشان=https://kurdpa.net/so/news/حەسەن-زیرەک-نەورۆز-ستایشی-شاهەنشا-یان-کەیخوسرەو|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdpa (kurdpa.net)|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125114/https://kurdpa.net/so/news/حەسەن-زیرەک-نەورۆز-ستایشی-شاهەنشا-یان-کەیخوسرەو}}&lt;/ref&gt;

زیرەک دوای چاپکردنی «چریکەی کوردستان» فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەردەچێت، چونکە لەو ساڵانەدا چاپکردنی کتێبی کوردی کارێکی ئەستەم بووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=HASAN ZİREK KİMDİR|ناونیشان=https://www.bernamegeh.com/hasan-zirek-kimdir/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Bernamegeh|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115945/https://www.bernamegeh.com/hasan-zirek-kimdir/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بە ناچاری خێزانەکەی بەجێدەھێڵێت، دواتر ڕوو دەکاتە [[باشووری کوردستان]] و پەیوەندیی بە شۆڕشی کوردییەوە دەکات، لەلایەن سەرکردایەتی کوردی و خەڵکی ناوچەکە پێشوازی لێ دەکرێت، لەوێش چایخانەیەک دەکاتەوە، و ھەر لەوێوە گۆرانی بەسەر کورد و شۆڕشی کوردیدا ھەڵدەڵێت.

ھۆکاری ئەوەی حەسەن زیرەک بەردەوام تووشی ھەراسانکردن و [[ئەشکەنجەدان]] ببێتەوە لەلایەن ساواک و حکوومەتی ئێرانەوە، ئەوە بوو زیرەک بە دڵی حکوومەت نەبوو و کاری بۆ [[ساواک]] نەدەکرد، بۆیە ساواکیش دەیویست بە ھەر جۆرێک بێت بارگرانی بۆ حەسەن زیرەک دروست بکات. حسێن عەبدوڵڵای برا بچووکی زیرەک لەم بارەیەوە دەڵێت:

{{وتە١|ساواک دەیویست حەسەن بە خێزانەوە بڕواتە باشووری کوردستان و عێراق سیخوڕی بکات، و پارەیەکی باشیان بۆ دانابوو، بەڵام زیرەک ڕازی نەبووە و گوتویەتی ھیچ کات [[خیانەت]] لە خەڵکەکەی خۆم ناکەم با بە ھەژاری بمرم و ساڵی دوو سێ جار لێم بدەن&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٧٥|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

سەرەڕای کارە ھونەرییەکانی لە مۆسیقای کوردیدا زیرەک نەیویستووە بە [[خیانەتکار]] دەرکەوێت. جیا لەوەش چەندین ھەڵبەست و مەقام و گۆرانی [[نیشتیمانپەروەری|نیشتیمانپەروەرانەی]] ھەیە لەوانە: ''[[ئەی نیشتیمان]]''،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=* Hesen Zîrek *|ناونیشان=https://dengbejler.wordpress.com/2017/01/17/hesen-zirek/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Yasak Bir Dilin Anlatıcıları [Dengbêj Dengbêjler] Kürt Kültüründe Yaşayan Gelenek|زمان=tr-TR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115946/https://dengbejler.wordpress.com/2017/01/17/hesen-zirek/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ''ئەی وەتەن''، ''ئەمن کوردم''، ''بژی کورد و کوردستان''، لەسەر گوتنی ئەم گۆرانیانە زۆر جار زیندانی کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Hesen Zîrek: Dengeke zîndî û hertimî |ناونیشان=https://kurdshop.net/kt/famous-kurdish-persons/3735 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdshop |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200528/https://kurdshop.net/kt/famous-kurdish-persons/3735}}&lt;/ref&gt;

== ھەڵسەنگاندن ==
[[عەلی مەردان]] ھونەرمەندی کوردیی باشووری کوردستان، دەربارەی حەسەن زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک مرد، من ھێزی گۆرانی گوتنم نەما، نەمویست بچمەوە نێو کاری ھونەری؛ نەک ھەر من، بەڵکو لە ھەموو گەلی کورد ڕۆیشت. حەسەن زۆر ڕێزی دەگرتم، کە چوومە ئێران خۆی و ھاوسەرەکەی منیان بردە ماڵی خۆیان و چەندین شەو میوانداریان کردم و خزمەتیان دەکردم، لە وێنەی حەسەن زیرەک کەمە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عوسمان|یەکەم=شارباژێڕی|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1;|سەردێڕ=گەوھەرێ|پەڕەکان=٣٥٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523151158/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=کەسایەتیی مامۆستا زیرەک لە زمانی مامۆستا عەلی مەردان|ناونیشان=https://kurdish.sahartv.ir/tv/کورتە_بەرنامە-i403007|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=SAHAR KURDISH (Sorani)|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240610135001/https://kurdish.sahartv.ir/tv/کورتە_بەرنامە-i403007|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[محەممەد ماملێ]] ھونەرمەندی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، لە گێڕانەوەیەکی دەربارەی زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|نێوانم لەگەڵ حەسەن زۆر خۆش بوو. حەسەن لە مەھاباد ھاتە لام گوتی دەمەوێ بچمە کرماشان و نەشتەرگەری بکەم، بەڵام توانای مادیم نییە، منیش پێم گوت کە تۆ خەمت نەبێ من کەسێک لە کرماشان دەناسم دەتوانێ یارمەتیت بدات، ناوی ئەم کەسەم دایە و ڕۆیی. دەنگێکی خۆشی ھەبوو. دوای مردنی، چەندین جار بە دەنگی ئیبراھیم سابیر دەکەوتمە ھەڵە وامدەزانی حەسەنە و ئەویش لێرەیە گۆرانی دەڵێت، چون دەنگی لە زیرەک زۆر نزیک بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=تۆمارێکی دەنگیی ماملێ پاشی ٤٤ ساڵ|ناونیشان=https://mamle.net/archives/9967|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=ماڵپەڕی فەرمیی ماملێ}}&lt;/ref&gt;}}

[[ھەژار موکریانی]] شاعیر، نووسەر و بیرمەندی کورد لەبارەی حەسەن دەڵێ:

{{وتە٢|گەر زمانی کوردی لە بەین بچێت، ئێمە بەس گۆرانیییەکانی حەسەن زیرەکمان ھەبێت بەسە تا دووبارە زمانی کوردی پێ دروست بکەینەوە.}}

[[عەدنان کەریم]] گۆرانیبێژی کلاسیکی کورد، دەربارەی حەسەن زیرەک و بەراوردی بە ماملێ، دەدوێت:

{{وتە٢|لە سەردەمی گەنجیمدا عاشقی دەنگی حەسەن زیرەک بووم، سەرەتا دەمویست وەک ئەو گۆرانی بڵێم.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=گفتووگۆی باڵۆن - عەدنان کەریم، بەشی یەکەم|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/gftugoi-balloon---adnan-karem/11032024034544|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=Ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731121621/https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/gftugoi-balloon---adnan-karem/11032024034544}}&lt;/ref&gt; بە سەفەر و سەردانە زۆرەکانی حەسەن زیرەک لەگەڵ کەسانی جیاواز، لەوانەش گۆرانیبێژانی ئێستای ڕادیۆکانی ئێران و بەغدا، وایان کرد زانیاریی حەسەن زیرەک لە گۆرانی و مۆسیقادا چەندین ھێندە زیاد بکات و ھەر لەبەر ئەم ھۆکارەش حەسەن زیرەک ناوبانگ و ناسراوییەکی زۆر زیاتری ھەیە لە محەممەدی ماملێ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=گفتووگۆی باڵۆن - عەدنان کەریم، بەشی سێیەم|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/gftugoi-balloon---adnan-karem-p3/14032024101658|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=m_73572910|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=بیوگرافی حسن زیرک|ناونیشان=https://virgool.io/%40m_73572910/بیرگرافی-حسن-زیرک-rgpfxmqkex9g|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=ویرگول|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731123128/https://virgool.io/@m_73572910/بیرگرافی-حسن-زیرک-rgpfxmqkex9g|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

میدیا زەندی، ھاوسەری حەسەن زیرەک کە بێژەری [[ڕادیۆی کوردیی تاران|بەشی کوردیی ڕادیۆ تاران]] بووە، دەنووسێت:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک نزیکەی ھەزار گۆرانی لە تاران و کرماشان پێشکەش کردبوو و ھەر بەھۆی گۆرانییەکانییەوە بوو کە ڕۆژانە نزیکەی دوو ھەزار نامە دەنێردران و تەنانەت پارەیان دەخستە ناو نامەکەوە بۆ ئەوەی ئەو گۆرانییە داواکراوە لێ بدرێتەوە. بەرنامە کوردییەکانی ڕادیۆ تاران و کرماشان بەھۆی دەنگی خۆشی حەسەن زیرەک سەرنجی ھەمووانی ڕاکێشابوو؛ بەڵام سەرەڕای ئەو ھەموو خزمەتانەی ئیتر حەسەن زیرەک لە ڕادیۆ ڕێگەی پێنەدرا و لەبیر کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=آوای ماد - زندگینامە استاد حسن زیرک|ناونیشان=http://www.awayemad.ir/News/m/17/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140831103457/http://www.awayemad.ir/News/m/17/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}


شاعیری کۆچکردوو [[شێرکۆ بێکەس]] لەبارەی حەسەن زیرەکەوە دەڵێت:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک مامۆستای بەستەی کوردییە، لەو ڕۆژەوەی حەسەن زیرەک نەماوە تا ئێستا چوار گۆرانی تری وەک گۆرانییەکانی حەسەن زیرەکمان نییە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەسەن زیرەک مرد یان کوشتیان؟|ناونیشان=https://pukmedia.com/KS/Details/180032|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=pukmedia.com|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629213717/https://pukmedia.com/KS/Details/180032|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[شەماڵ سائیب]] مۆسیقاژەن و گۆرانیبێژی دیاری کورد، دەربارەی زیرەک:

{{وتە٢|چەند جاری تر دەیڵێمەوە، ئێمە دەبێت مەمنوونی حەسەن زیرەک بین، ئەگەر ئەو چووەوە ئەودیو (ئێران) درێژەی بەو گۆرانییە کوردیانە نەدایە، ئێستا گۆرانی کوردی نەمابوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2165|ناونیشان=https://www.calameo.com/read/000084793a418fdaa5c59|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=calameo.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731121616/https://www.calameo.com/read/000084793a418fdaa5c59|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[شارام نازری]]، ھونەرمەندی [[مۆسیقای فۆلکلۆر|مۆسیقای نەریتی]]ی کورد، سەبارەت بە دەنگی حەسەن زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|سەبارەت بە حەسەن زیرەک، بە گشتی تەنیا دەتوانم بڵێم کە ئەو بە مانا ڕاستەقینەکەی بلیمەت بووە؛ واتە لە ھەمان ساتدا کە دەچووە ناو ئۆرکێسترای ڕادیۆ و دەچووە ژووری تۆمارکردن، شیعرێکی دەگوت و گۆرانییەکی ئامادە دەکرد و لە ھەمان کاتدا دەیگوت، کە پێشتر لە مۆسیقادا ڕووی نەداوە. بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە ئەو خوێندەوار نەبوو، بەڵکو مۆسیقا و شیعری بە شێوەیەکی ئیلھامبەخش خوێندووەتەوە و بەڕاستی کەسێکی ناوازە و بلیمەتی مۆسیقای کوردی بوو و لە نێو گۆرانیبێژانی کورددا، من حەزێکی تایبەتم بۆ دەنگی حەسەن زیرەک ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Magiran {{!}} روزنامە اعتماد (1392/10/25): آواز محبوب، آوازە خوان مغضوب|ناونیشان=https://www.magiran.com/article/2885097|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.magiran.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523170839/https://www.magiran.com/article/2885097|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[شێرزاد حەسەن]] نووسەر و ڕۆماننووسی کورد، دەربارەی حەسەن زیرەک:

{{وتە٢|مامۆستای من حەسەن زیرەکە. کەسێکی یاخیگەرە. یەکێکە لەو کەسانەی کە بەقەد ھەموو فەیلەسوفەکانی دنیا قەرزاری حەسەن زیرەکن.}}

[[موجتەبا میرزادە]]، [[ڤایۆلین|کەمانژەن]] و [[مۆسیقاژەن]] کە لە ساڵانی ١٩٦٠ەکان لە ھەموو بەرھەمەکانی حەسەن زیرەک لە ئۆرکێسترای [[ڕادیۆی کوردیی کرماشان]] ژەنیار بووە و ئەو ڕێکی خستووە، لە وتووێژێکدا سەبارەت بەم ھونەرمەندە وتی:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک، ھەرچەندە ھیچ خوێندەوارییەکی نەبووە، بەڵام زۆربەی ھۆنراوەی گۆرانییەکانی لە ساتەوەختی گوتنیدا بە شێوەیەکی سەرپێیی و لەپڕ دەھاتنە نێو مێشکی. بیرەوەرییەکی زۆر بەھێزی ھەبوو لە لەبەرکردنی شیعر و گۆرانی و ھەڵبەستی کوردیدا و دەبێ بگوترێ کە حەسەن زیرەک ھەرگیز لە مۆسیقای کوردیدا دووبارە نابێتەوە؛ چونکە بەردەوامترین و جوانترین گۆرانی کوردی دروست کردووە، ئێستاش نەک ھەر لە ئێران، بەڵکو تەنانەت لە نێو کوردانی باشوور و سوید و بەشەکانی دیکەی جیھاندا، بەرھەمەکانی و ناو و یادەوەرییەکەی پێگە و ڕێزێکی بەرزیان ھەیە.}}

[[بیژەن کامکار]]، گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنی کورد، دەربارەی زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک بە یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی مۆسیقای کوردی دادەنرێت و زۆرێک لەو گۆرانییە کوردی و فارسییانەی کە ئێستا پێشکەش دەکرێن، ئیلھامیان لە بەرھەمەکانی ئەو ھونەرمەندە وەرگرتووە. ناوبانگ و جێیباسیی حەسەن زیرەک تەنیا لە سنوورەکانی ئێراندا سنووردار نییە، بەڵکو [[ئەورووپا|وڵاتانی ئەورووپایی]] و کوردانی ھەموو جیھان دەگرێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=حسن زیرک بزرگ|ناونیشان=https://forum.alaatv.com/topic/55154/حسن-زیرک-بزرگ/2|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=آلاخونھ|زمان=fa-IR}}&lt;/ref&gt;}}

[[ناسر ڕەزازی]]، ھونەرمەند و گۆرانیبێژی کورد، سەبارەت بە زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|دوو جار مامۆستا حەسەن زیرەکم لە [[سنە]] بینیوە، جارێکیان لە ماڵی دانیشتوویەکی شاری سنە و جارێکیش کە بۆ ئاھەنگی زەماوەندی کارمەندێکی ڕادیۆی سنە ھاتبوو، بینیم. من شاگردی حەسەن زیرەکم، ئەو بەدبەختی و داماوییەی حەسەن زیرەک چەشتویەتی، ھیچ گۆرانیبێژێکی دیکە نەی چەشتووە و کەس بە قەد ئەو بەدبەختی و چارەڕەشی نەچەشتووە، زیندان، بەدبەختی، منداڵییەکی ھەژارانە، ھەموو ئەمانەی بەسەر ھاتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ناسر ڕەزازی: ئاواتی لەمێژینەم ئەوەیە کورد ببێتە خاوەن چارەنووسی خۆی|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/020420241|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=Ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731121621/https://www.rudaw.net/sorani/culture/020420241}}&lt;/ref&gt;}}

فرانسیس داوود و خالید سەرکار کە ھاوکاری حەسەن زیرەکیان کردووە، سەبارەت بە بەھرەی زیرەک لە بواری مۆسیقادا دەڵێن:

{{وتە٢|لە یەکێک لەو دیدارانەی لەگەڵ زیرەک ئەنجامماندا، لە کاتی پشوودا ئاوازی گۆرانییەکی ئەرمەنیمان لێدا و زیرەک تەنھا گوێی لێ دەگرت. دوای چەند خولەکێک زیرەک وتی جارێکی تر بیژەننەوە، ئێمە ھەروا بۆخۆشی لێمان دایەوە، بەڵام زیرەک کردی بە گۆرانییەکی کوردی، کە بە «ئۆخەی ئۆخەی لەو باڵایە» و «لای لای» ناوبانگی دەرکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوە|دوایین=Rudaw Radio|سەردێڕ=حەسەن زیرەک، لە زاری کچ و ھاوژینەکەی و عەلی مەردانەوە|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=ukqsok4pFAM|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523170838/https://www.youtube.com/watch?v=ukqsok4pFAM|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[ئەنوەر قەرەداغی]]، مۆسیقاژەنی کورد، دەربارەی ھەمان گۆرانی کە ئەویش یەکێک بووە لە مۆسیقاژەنەکانی ئەوێ، دەڵێت:

{{وتە٢|بلیمەتی زیرەکم لەوەوە بۆ دەرکەوت، کە نە پێشتر ئەم ئاوازەی بیستبوو، نە دەشیزانی ھی چ گۆرانییەکە و کوێندەرییە، بەو ماندوویەتییەی خۆیەوە یەکسەر لەوێ شیعری بۆ دانا و کردی بە گۆرانییەکی کوردی. زوو شتی وەردەگرت، مۆسیقاکانی منی زۆر بەدڵ بوو، زۆرجار دەیگوت کە سەیری پەنجەکانت دەکەم موجتەبا میرزادەم دێتەوە بیر.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;}}

== ژیانی ھونەری ==
{{وتاری سەرەکی|گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک}}
[[پەڕگە:Hassan-Zirak Farsi.ogg|وێنۆک|مەقامێکی فارسیی حەسەن زیرەک لەسەر شیعرێکی [[حافزی شیرازی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گنجور، حافظ، غزلیات، غزل شمارهٔ ۳۱۷ |ناونیشان=https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh317/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=ganjoor.net |زمان=fa}}&lt;/ref&gt; لە گۆرانی [[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|ڕێبوار و ڕێبوار]].]]
حەسەن زیرەک بە قوتابخانەیەکی گەورە لە گۆرانی کوردی دادەنرێت، کە بە خۆبەخۆیی و سەرپێیی دروست بووە، و تا ئێستاش دەنگدانەوەی دەنگی زیرەک دەبیسترێت،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=أَنشد لكل شجرة وزهرة وصخرة واد وألَّف أكثر من ألف أغنية.. في ذكرى رحيل حسن زيرك|ناونیشان=https://almasra.iq/87933/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=المسرى|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115943/https://almasra.iq/87933/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زۆرێک لە ھونەرمەندان و نووسەرانی ئەمڕۆش بە گەنجینەی گۆرانی و ئاوازی کوردی دادەنێن و سودی لێ وەردەگرن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژیان لە فەرهەنگدا: حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www-dengiamerika-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.dengiamerika.com/amp/5489611.html?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM=|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www-dengiamerika-com.cdn.ampproject.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115942/https://www-dengiamerika-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.dengiamerika.com/amp/5489611.html?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM=#amp_tf=From%20%251$s&amp;aoh=17221999589237&amp;referrer=https://www.google.com&amp;ampshare=https://www.dengiamerika.com/a/5489611.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; حەسەن زیرەک نەک ھەر دەنگ و یادەوەرییەکی بەھێزی ھەبوو، بەڵکو لە یەک کاتدا شیعر و ھۆنراوەی گۆرانییەکەی لە مێشکیدا دەنووسی و لەسەر ھەر ئاوازێک بۆی بژەندرایە دەیگوتەوە و گۆڕانکاری لە تۆنەکانیدا دەکرد،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Türkçeleştirilen Kürtçe şarkılar: bir kültürel yağma hikayesi (14 şarkıyı dinleyelim bakalım) {{!}} Özgürlükçü Sol|ناونیشان=http://www.ozgurlukcusol.com/turkcelestirilen-kurtce-sarkilar-bir-kulturel-yagma-hikayesi/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180620002520/http://www.ozgurlukcusol.com/turkcelestirilen-kurtce-sarkilar-bir-kulturel-yagma-hikayesi/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite report |date=2022-06-26 |title=حەسەن زیرەک دەیتوانی لە مۆسیقای کوردیدا ببێتە کەسێکی وەکو باخ |url=https://ku.kurdpress.com/news/6279/مامۆستا-حەسەن-زیرەک-دەیتوانی-لە-مۆسیقای-کوردیدا-ببێتە-کەسێکی |access-date=2024-08-20 |website=kurdpress |language=ku }}{{بەستەری مردوو|url=https://ku.kurdpress.com/news/6279/%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%DB%95%D8%B3%DB%95%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%95%DA%A9-%D8%AF%DB%95%DB%8C%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D9%85%DB%86%D8%B3%DB%8C%D9%82%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D8%A8%DB%8E%D8%AA%DB%95-%DA%A9%DB%95%D8%B3%DB%8E%DA%A9%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ھەروەھا یەکێک لە تایبەتمەندیی گۆرانییەکانی، پشتبەستنی بە گۆرانییە [[فۆلکلۆر]]ییەکانە، ھەر گۆرانییەکی زیرەک چیرۆکێکی تایبەت بەخۆی لەپشت بووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ھیوا|یەکەم=عومەر ئەحمەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی ڕاپەڕین|ساڵ=١٩٧٦|شوێن=سلێمانی|پەڕەکان=٢٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609202031/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەر کەسێک چەند وشەیەکی پێ بدایە، دەیتوانی بیکات بە گۆرانی، دەربارەی ھەر شتێک بێت؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mihemedînijad|یەکەم=Keyhan|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/content/upload/1/newsletter/agiri-393.pdf|سەردێڕ=Hunermendê netewî ê gelê Kurd Hesen Zîrek|بڵاوکەرەوە=Agirî|ساڵ=٢٠٢١-٠٣-٠٦|بەرگ=٣٩٣|شوێن=[[پاریس]]، [[فەڕەنسا]]|پەڕەکان=١٠|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240630114906/https://kurdistanmedia.com/content/upload/1/newsletter/agiri-393.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; چاوی بە زۆر ناوچەی کوردستان و تورکنشین و عەرەبنشین کەوتووە، لێیان ماوەتەوە، لای خەڵکەکەی میوان بووە و لەگەڵ شێوەی ژیانیان و جلوبەرگ و ھەڵسوکەوتیان ئاشنا بووە، ئەو گۆرانییانەی لە خەڵکەوە بیستوویەتی، فێری بووە، ھەرچەندە زیرەک زۆرینەی گۆرانییەکانی ھەم ھەڵبەستەکەی و ھەم ئاوازەکەشی ھی خۆیەتی؛ یەکەم گۆرانی تۆمارکراویی ژیانی ھونەریی حەسەن زیرەک گۆرانی «ئەسمەر یارم جوانە»یە لە ڕادیۆی کوردیی بەغدا.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ئایا ساواک حەسەن زیرەکی کوشت؟|ناونیشان=https://ku.964media.com/206352/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=+964|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629211925/https://ku.964media.com/206352/}}&lt;/ref&gt; زیرەک بە دەنگی [[سەید عەلی ئەسغەر کوردستانی]] کاریگەر بووە، کاتێک لە بەندیخانەی مووسڵ زیندانی دەکرێت، وێنەیەکی بچووکی ڕەش و سپیی سەید عەلی ھەڵگرتووە و ویستویەتی پەڕتووکێک دەربارەی بنوسێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=شەمێرانی|یەکەم=ئارام|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٣٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زیرەک لە شیعری کوردیش کەڵکی وەرگرتووە، لەو شاعیرانەی لێی سوودمەند بووە: [[نالی]]، [[خانای قوبادی]]، [[شێخ ڕەزای تاڵەبانی]]، [[ئەحمەد موختار جاف]]، [[بێخود]]، [[وەفایی]]، [[سەید کامیل ئیمامی]]، [[گۆران]]، [[کوردی (شاعیر)|کوردی]]، [[ئەحمەد ھەردی]]، [[فایەق بێکەس]]، [[ھەژار موکریانی]]، [[پیرەمێرد]] و [[ھێمن]]؛ نموونە، حەسەن زیرەک شیعری «شەو»ی سەید کامیل ئیمامی کردووە بە گۆرانی لەسەر داخوازیی سەید کامیل ئیمامی خۆی.&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;

[[پەڕگە:شەو - حەسەن زیرەک.ogg|وێنۆک|سەرەتای گۆرانی «شەو»ی حەسەن زیرەک، تۆمارکراویی ڕادیۆی کرماشان]]

حەسەن زیرەک گۆرانیی [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] و [[زمانی ئازەری (ڕوونکردنەوە)|ئازەریی]] ھەیە، لەو جۆرە گۆرانییانەدا زیرەک ھەڵبەستی کوردیی تێکەڵاو کردوون. «گویلدر»{{تێبینی|ئەم گۆرانییە لە کوردییەکەی زیاتر بە «بێ دکتۆر» ناسراوە}} یەکێکە لەو گۆرانییە ئازەریانەی کە زیرەک بە تێکەڵاوکردنی زمانی کوردی وتوویەتییەوە، لەگەڵ گۆرانیبێژێکی تورکی ئازەری، بەناوی ژاڵە. گۆرانی «غنیلی شوی شوی» یەکێکە لە گۆرانییە ناسراوەکانی [[ئوم کەلسووم]] خانمە ھونەرمەندی ناسراوی [[عەرەب]]، حەسەن زیرەک ئاوازەکەی وەرگرتووە و بە کوردی گوتویەتی، بە ناوی «بۆم بڵێ تۆزە تۆزە» و «ماڵی بابم نەسرین».&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کورد بەھۆی حەسەن زیرەکەوە دەوڵەمەندترین نەتەوەیە لە میلۆدیدا|ناونیشان=https://www.peyserpress.com/detail.aspx?Jimare=8245|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=www.peyserpress.com}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا یەکەم کەس بوو [[دەف]] بباتە نێو ئۆرکێستراکانی ئێران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ز.|یەکەم=بۆکانی|ناونیشان=https://bokan.de/|سەردێڕ=ژيان و بەسەرھاتی گۆرانیبێژی مەزنی کورد حەسەن زيرەک|پەڕەکان=٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240718041455/http://www.bokan.de/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== شانۆگەری ===
لە نێوان ساڵانی ١٩٦٠ بۆ ٦١ لە سلێمانی لە تیپی شانۆیی ھونەرە جوانەکان لەگەڵ [[سێوە]]، [[ڕەشۆڵ]] و چەند ھونەرمەندێکی تر، لە شانۆگەرییەکانی وەک «بووکی ژێر دەواری ڕەش»، «خەسوو یان ئەژدیھا»، «تەڕپیر» و چەندین شانۆگەری تر بەشداری کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://chawykurd.com/2023/01/24/حەسەن-زیرەك/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Chawy Kurd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115946/https://chawykurd.com/2023/01/24/حەسەن-زیرەك/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ھاوبەشیی گۆرانیبێژان ===
حەسەن زیرەک لەگەڵ زۆر گۆرانیبێژیی کورد گۆرانی گوتووە، لەوانە [[محەممەد ماملێ]]، [[مەلا حسێنی عەبدوڵڵازادە]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=مەلا حوسێن عەبدوڵڵازادە، خۆشخوان و دەنگە شادی بەخشەکەی موكریان|ناونیشان=https://mamle.net/archives/13000|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=ماڵپەڕی فەرمیی ماملێ}}&lt;/ref&gt; ئەمجەد ئێرانزادە، [[سەید عەلی سەردەشتی]]، [[ئیبراھیم قادری]]، [[ڕەشۆڵ]]، [[ڕەزا سەقایی]]، [[سەید محەممەد سەفایی]]، [[ئەحمەد شەماڵ]] و [[عوسمان محەممەدی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ڕێوڕەسمی ڕێزگرتنی مامۆستا عوسمان محەممەدی لە بۆکان بەڕێوەدەچێت |ناونیشان=https://chra.tv/ڕێوڕهسمی-رێزگرتنی-مامۆستا-عوسمان-مح/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Chra.tv |زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ |سەردێڕ=ڕێوڕەسمی ڕێزگرتنی عوسمان محەممەدی ژەنیاری لێھاتوو |ناونیشان=https://jamekurdi.ir/2024/01/11/%DA%95%DB%8E%D9%88%DA%95%D9%87%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%B9%D9%88%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ |وێبگە=جام کوردی |شوێن=ئێران |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240820212647/https://jamekurdi.ir/2024/01/11/%DA%95%DB%8E%D9%88%DA%95%D9%87%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%B9%D9%88%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا لەگەڵ چەندین گۆرانیبێژی فارس و ئازەر گۆرانی تۆمار کردووە؛ گۆرانییەکانی «ئەمان ئەمان» و «نازانم لە کێ پرسم» دوو گۆرانی تۆمارکراویی زیرەک و ئەحمەد شەماڵە لە شاری [[سلێمانی]]. گۆرانیی «ماڵی بابم بێ وەفا» یەکێک لەو گۆرانییانەیە کە حەسەن زیرەک، محەممەدی ماملێ و مەلا حسێنی عەبدوڵڵازادە ساڵی ١٩٥٩ بە یارمەتیی تیپی مۆسیقای کرماشان تۆماریان کردووە. «بەرھەڵبێنە» و «ھەوارە گوڵم» دوو گۆرانی دیکەن کە زیرەک و محەممەدی ماملێ پێکەوە وتوویانە.

=== گۆرانییەکان ===
ئەمە تەنیا بەشێک لە گۆرانییە دیارەکانی حەسەن زیرەک نیشان دەدات، بۆ بینینی ھەموو پێڕستەکە بڕوانە [[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک]].
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! گۆرانییەکان
|-
| [[خان باجی]] (زمانەکانی کوردی، ئازەری، ئەرمەنی، [[تورکی]] و فارسی لەم گۆرانییەدا بەکارھاتوون، لە ڕادیۆی تەورێز تۆمار کراوە).
|-
| [[ئەی نیشتیمان]]{{تێبینی|بەھۆی ئەم گۆرانییەوە دەستبەسەر کرا}}
|-
| ھەر تۆم دەوێ
|-
| یەڵا شۆفێر
|-
| ئای لاچن{{تێبینی|گۆرانی «دەسماڵ حەریری» بە ھەمان ئاواز گوتووەتەوە}}
|-
| نایلۆنە{{تێبینی|ماملێ ھەمان گۆرانی گوتووەتەوە}}
|-
| لۆرکێ لۆرکێ
|-
| کەتانە
|-
| قژ کاڵی لێو ئاڵی{{تێبینی|ھونەرمەندان [[قادر دیلان]] و [[ھۆمەر دزەیی]] ئەم گۆرانییەیان [[کەڤەر ڤێرژن|کەڤەر]] کردووە}}
|-
| مەھتاب{{تێبینی|ئەم گۆرانییەی بۆ کچەکەی، مەھتاب (ئارەزوو) گوتووە، کە لەسەر ئاوازی گۆرانی «ئەی موتریبی حەریفان»ی [[تایەر تۆفیق]]ە}}
|-
| ناڵەشکێنە
|-
| [[نەورۆز (گۆرانی)|نەورۆز]]
|-
| جەرسە
|-
| ھەوری لار{{تێبینی|وەک گۆرانی}}
|-
| کرماشان شاری شیرینم
|-
| گەوھەرێ
|-
| کەویار
|-
| بەلەنگەر
|-
| [[دایە دایە]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! مەقامەکان
|-
| سەوزەڵێ
|-
| فرمێسکی گەش
|-
| ئەو دڵەی وەک بت پەرستێ{{تێبینی|شیعری [[ئەحمەد ھەردی]]}}
|-
| وا من نەخۆشم{{تێبینی|ھەروەھا بە ناوی «من بریندارم» دووبارە گوتویەتییەوە؛ ئەم مەقامەی لە کاتی نەخۆش کەوتنیدا گوت}}
|-
| قەسەمت دەدەم
|-
| ھەی بەناز
|-
| ئەی وەتەن
|-
| مردن لەبیرمی
|-
| گوڵنیشان
|-
| مینا گیان
|-
| دەمێک ساقی{{تێبینی|شیعری [[وەفایی]]}}
|-
| قاسپاندم
|}
&lt;/div&gt;
{{collapse top|ئەو شارانەی حەسەن زیرەک گۆرانی لێ تۆمار کردووە|bg=#fff}}
{| style=&quot;width: 100%;&quot;
| {{location map+ |Iran |width=550|float=center|caption=لە [[ئێران]] و [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] |places=
{{location map~ |Iran |lat=35.6892|long=51.3890|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[تاران]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=38.0803|long=46.2919|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[تەورێز]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=34.3142|long=47.0650|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[کرماشان]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=35.3140|long=46.9929|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[سنە]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=37.5527|long=45.0761|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[ورمێ]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=36.7631|long=45.7222|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[مەھاباد]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=37.0392|long=45.0984|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[شنۆ]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=35.9979|long=45.8852|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[بانە]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=36.5214|long=46.2076|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[بۆکان]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=36.2499|long=46.2738|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[سەقز]]}}|position=right}}
}}
| {{location map+ |Iraq |width=480 |float=center|caption=لە [[عێراق]] و [[باشووری کوردستان]] |places=
{{location map~ |Iraq |lat=33.3152|long=44.3661|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[بەغدا]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iraq |lat=35.4681|long=44.3922|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[کەرکووک]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iraq |lat=35.5611|long=45.4309|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[سلێمانی]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iraq |lat=36.6522|long=44.5378|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[سۆران]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iraq |lat=36.1676274|long=44.0089184|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[ھەولێر]]}}|position=right}}
}}
|-
| {{legend|red|ئەو شارانەی حەسەن زیرەک گۆرانی لە ڕادیۆ فەرمییەکانی دەوڵەت تۆمار کردوە}}
{{legend|green|ئەو شارانەی تەنیا گۆرانی لاوەکی و دیوەخانی لێ تۆمار کردوون}}
|}
{{collapse bottom}}

==== گۆرانییە نوێکراوەکان ====
دەنگی زیرەک دوای مردنی لەنێو [[کورد]]اندا زۆر زیاتر بڵاوبووەوە، وای لێھات گۆرانییەکانی دووبارە نوێ دەکرانەوە و دروست دەکرانەوە، ئەمەش لە ساڵانی ٢٠١٠ەوە بوونی ھەیە، لە ئێستاشدا بەشێوازێکی نوێتر و بە یارمەتی [[ژیریی دەستکرد]] دەنگی حەسەن زیرەک بە ئاواز و ھۆنراوەی نوێوە دروست دەکرێت و بەرھەم دەھێنرێت، بە تایبەت لە ساڵانی ٢٠٢٣ و ٢٠٢٤ ئەم گۆرانییە دەستکردانەی حەسەن زیرەک خواستی زۆربەی [[تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان]]ی لەسەر بوو، تا ئەو ئاستەی چووە ترێندە جیھانییەکانەوە.

ساڵی ٢٠٢٣ شەش گۆرانیی حەسەن زیرەک: ''کوێستانان خاڵ خاڵ''، ''بە تەورات''، ''خانزادە خانم''، ''نووری ڕوخسارت''، ''ھەوری لار'' و ''کاروانە'' لەلایەن ھونەرمەند [[عەبدوڵڵا جەماڵ سەگرمە]] و ئۆرکێسترای ژێدار میوزیکێکی ئاست بەرزیان بۆ دانراوە و بە شێوەیەکی ستاندارد دەنگی حەسەن زیرەکیان لەسەر دانراوە و نوێ کراوەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=شەش گۆرانیی نوێکراوەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/12102023|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=کوردی}}&lt;/ref&gt;

لەلایەن دوو گەنجی شاری [[سلێمانی]] بە ناوەکانی زرنگ مەھدی و ئەحمەد کەریم ڕۆژی ١١ی ئایاری ٢٠٢٣ گۆرانی «نازدار نازدار» لە ڕێگەی ژیریی دەستکرد بە دەنگی حەسەن زیرەک بەرھەم ھێنرا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=آھنگ حسن زیرک و محسن چاوشی نازدار نازدار|ناونیشان=https://www.tarafdari.com/node/2394306|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=طرفداری|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609190755/https://www.tarafdari.com/node/2394306|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ماوەیەکی کورتدا لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەنگدانەوەی زۆری بەدوای خۆیدا ھێنا. ئاوازی گۆرانییەکە لە گۆرانیی «ڕەفەت ڕەفەت» وەرگیراوە کە لەلایەن تاھیر عوجەیلی بە زمانی عەرەبی گوتراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئیبراھیم تاتلیساس گۆرانییەکی نوێکراوەی زیرەک دەڵێتەوە|ناونیشان=https://www.rudaw.net/turkish/kurdistan/05012024?fbclid=IwAR3NV1HpR9Gd1oWA8QWvO3U76aeWclZtKUdYnyz5bHeviVk4C_VzxIg46Yk_aem_AYc-fcu3owAbjoKyEp2UeApTcWnzyK7_WlqbSnyBAWJzKcRFR6oQrKT6npWnOOKkz08|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|بڵاوکەرەوە=Rudaw Network|زمان=تورکی}}&lt;/ref&gt; گۆرانییەکە لە ماوەیەکی کورتدا بە خێرایی بڵاوبووەوە، لە تەواوی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە گشتی سەروو ٧٠ ملیۆن بینەری ھەبوو. لە [[فەیسبووک]]، [[ئینستاگرام]] و [[سناپچات]] چووە پلەی یەکی ترێندی عێراق، ھەروەھا لە بەشی میوزیکیی [[یووتیووب]] چووە پلەی دووەمی عێراق.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گۆرانیی 'نازدار نازدار' لەلایەن ئاوازدانەرەکەیەوە سڕدرایەوە|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/04122023|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240518204816/https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/04122023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kaymaz|یەکەم=Ebru|ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=TELE1 gündeme getirdi! İbrahim Tatlıses’in ‘Devamke’si zora girdi|ناونیشان=https://tele1.com.tr/tele1-gundeme-getirdi-ibrahim-tatlisesin-devamkesi-zora-girdi-984736/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Tele1|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240518204948/https://tele1.com.tr/tele1-gundeme-getirdi-ibrahim-tatlisesin-devamkesi-zora-girdi-984736/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=تاتڵیساس گۆرانییەکی نوێی بە ستایلی نازدار نازدار بڵاوکردەوە|ناونیشان=https://ku.964media.com/145149/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=+964|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629230744/https://ku.964media.com/145149/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

جیا لە گۆرانی نازدار نازدار، ئەو دوو گەنجە چەندین گۆرانی دیکەیان دروست کردووە کە خۆیان ئاواز و ھۆنراوەیان بۆ داناوە و لەسەر دەنگیی حەسەن زیرەک بڵاوکراوەتەوە.

==== تایبەتمەندیی گۆرانییەکان ====
[[پەڕگە:Kurdish Singer-Zirak.jpg|چەپ|وێنۆک|حەسەن زیرەک]]
حەسەن زیرەک لە ھەموو ڕوویەکەوە بە ھونەرمەندێکی جیھانی دادەنرێت، [[مەزھەر خالقی|مەزھەری خالقی]] حەسەن زیرەک بە «خاوەنی زۆرترین ملیۆدی و ئاواز لە تەواوی جیھان» دادەنێت و دەڵێت «ھەموو ئەورووپا ١٠٠٠ دانە ئاوازیان نییە»، بە کۆی گشتی گێڕانەوە و تۆمارگاکان، زیرەک خاوەنی نزیکەی یان زیاتر لە ٢٠٠٠ ئاواز و گۆرانییە.{{تێبینی|چەندین گێڕانەوەی جۆراوجۆر ھەن دەربارەی ژمارەی گۆرانی و ئاوازەکانی، ئەوەی زیاتر پشتڕاست کراوەتەوە «١٥٠٠&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بە حەسەن زیرەکبوون ڕەنجی فەرھادی دەوێت |ناونیشان=https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=91551&amp;eid=93186 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ |وێبگە=www.kurdistanpost.nu |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240820221155/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=91551&amp;eid=93186 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بۆ ٢٠٠٠ گۆرانییە»،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bilbilê Kurdistanê: Hesen Zîrek|ناونیشان=https://kurmanci.ozgurpolitika.com/nuceya-bilbile-kurdistane-hesen-zirek-190405|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Yeniozgurpolitika.com|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115952/https://kurmanci.ozgurpolitika.com/nuceya-bilbile-kurdistane-hesen-zirek-190405|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=حسن زیرک|ناونیشان=https://beeptunes.com/artist/3404581/حسن%20زیرک|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=بیپ تونز|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151107194624/http://beeptunes.com/artist/3404581/حسن%20زیرک|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; وێڕای ئەوەی چەندین گۆرانیش ھێشتا نەکەوتوونەتە بەردەست یان سڕدراونەوە}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=١٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زۆرینەی زمانناس و ھونەرمەندان، حەسەن زیرەک بە فەرھەنگێکی گەورەی زمانی کوردی دادەنێن، زیرەک یەکێکە لە کاریگەرترین کەسایەتییەکان کە فەرھەنگێکی گەورەی لە وشەی زمانی کوردی پاراستووە لە ڕێگەی گۆرانییەکانی. چەند گۆرانییەکی زیرەک دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[سۆمەر]]ییەکان، بەتایبەت ئەو بەشەی مەقامەکانی کە «لێلێ و لۆلۆ» تێدا بەکار دەھێنێت یان «ئامان ئامان»، ئەم دوو بەستەیە وەک سرودێکی ئایینی بۆ خوداوەندەکانی سەردەمی کۆن وتراوە و داوای «ئامان-تو»یان کردووە، کە بە واتای «پاراستن» یان «بمانپارێزە» دێت.

ڕوویەکی تر لە تایبەتمەندیی ھونەری گۆرانییەکانی زیرەک، بەم شێوەیە پۆلێن دەکرێت:
* زۆرینەی گۆرانییەکانی [[فۆلکلۆر]]ی کوردی بوون و زیرەک بە شێوازی تایبەتی خۆی دووبارە داڕشتنەوەی بۆ کردون و بەرھەمی ھێناونەوە.
* ھەندێک لەم گۆرانیانە داھێنانی خودی زیرەک بوون و ئێستا بوونەتە بەشێک لە فۆلکلۆری کوردی و تەواوی [[پێڕستی گۆرانیبێژانی کورد|ھونەرمەندانی تریی کورد]] سود لەم میراتییە وەردەگرن.
* لە ڕووی زانستییەوە ھەندێک تەکنیکی بەکارھێناوە، لەوانە پیانۆ، فۆرتی کریشاندۆ، دیمیناندۆ، ھەروەھا وردکردنەوەی دەنگەکان، ئەم شێوازە لە [[تیۆریی مۆسیقا|زانستی بیردۆزی مۆسیقادا]] لە ترێل و ئەپاجوتاریۆ دەچێت.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٤١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* لە گۆرانییەکانیدا زاراوە جیاوازەکانی کوردی [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]، [[موکریانی]] و [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] تێکەڵ کردووە وەک ''لێ لێ''، ''دەلالۆ''، ''{{قت|لەبۆ}}''، ''وێ'' و زۆریی تر، ئەمەش بووەتە ھۆیەک بۆ نزیککردنەوەی شێوەزارەکانی زمانی کوردی لە یەکتر.
* حەسەن زیرەک بە پێکی توانیویەتی ئاوازی بێگانە [[کورداندن|بکوردێنێت]]؛ ئاوازێکی ئازەری، ئەرمەنی، تورکی، عەرەبی یان فارسی گوێ لێبوبێت ڕاستەوخۆ لە ئەندێشەی مێشکیدا کوردانە سەرلەنوێ دای ڕشتووەتەوە، بە شێوەیەک کە ھەستی پێ ناکرێت ئەو ئاوازە بیانییە. تەنانەت لە گوتنەوەی مەقامی فارسی و زمانەکانی تر، زیرەک نەیھێشتووە مۆرکە بێگانەیییەکە زاڵ بێت و لەسەر شێوازێکی کوردیی گوتویەتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٤٣|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125713/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

ئەو ھۆکارانەی وایان کردووە دەنگ و گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک زۆر بەناوبانگ بن:
* '''دەنگخۆشی''': سیمایەکی سروشتییە، بە ئاشکرا لە دەنگی زیرەکدا بەدی دەکرێت، دەنگەژێیەکانی قوڕگی ھەموو کات ئامادەبوون و لەگەڵ ھەناسەیدا ھاوساز بووە، کە وای کردووە لە کاتی بەرزکردنەوەی تۆنەکانیش ھیلاک نەبێت و گۆرانییەکە وەکو خۆی بڵێتەوە.
* '''چڕین''': چۆنییەتی گوتن و چڕین، دوو توخمی بنەڕەتییە لە حەسەن زیرەکدا، دەگمەنە گۆرانیبێژێک ئەم دوو بەشەی لە ھونەرەکەیدا ھەبێت، بەڵام زیرەک خاوەنی ھەردووکییەتی بۆیەش بووەتە گرنگترین گۆرانیبێژی کورد.
* '''شاعیری''': زیرەک لەگەڵ ئەوەی نەخوێندەوار بوو، زۆربەی زۆریی زانیارییەکانی وەرگیراوی گشتی و خۆڕسک و ژیانی کۆمەڵی کوردەوارییە، نەک ناوەند یان دامەزراوەیەکی ئەکادیمی، بۆیە شاعیرێکی زۆر باشی لێدەرچووە لە بەندداڕشتندا، و لە وشەی نێو گۆرانی پەکی نەکەوتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٤٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* '''یادگە''': حەسەن زیرەک توانایەکی بەھێزیی لە لەبەرکردنی شیعر و ھۆنراوە ھەبووە، کەسێک تەنیا جارێک ھۆنراوەیەکی بۆ گوتبێت و بە دڵی بووبێت، دەستبەجێ لەبەری کردووە و ماوەیەکی زۆریشی بەسەردا تێپەڕیبێت لەسەر ئاوازێکی گونجاو ھۆنراوەکەی کردووە بە گۆرانی.
* '''شارەزایی''': لە ئاواز ھەڵبژاردندا خۆبەخۆیی ئاوازی دانەناوە، ھەر ھۆنراوەیەک شایستەی کام ئاوازە بووبێت ئەوەیانی ھەڵبژاردوە، یان بە چەند شێوازێکی جیاواز ھەمان گۆرانی گوتووەتەوە.
* '''گونجاندن''': لەگەڵ ھەموو ئەو گرووپ و ئۆرکێسترایانەی لەگەڵی ھاوکار بوون، خۆی گونجاندووە، بۆیەش لە ھەموو ڕادیۆکان کە گۆرانی لێ تۆمار کردون، گۆرانییەکانی لە ئاستێکی بەرزدان، چ لە دیوەخان و کۆڕ و کۆبوونەوەکان، و چ لە ڕادیۆ و ئاھەنگ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٤٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125713/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

پانتایی دەنگی حەسەن زیرەک تێکڕا لە نێوان دەنگەکانی دۆی یەکەم بۆ دەنگی می و ھەندێکجار بۆ دەنگی فا و سۆڵی دووەمیشە، واتە لە نێوان ١٢ دەنگدایە و لەو نێوەندەدا ئاوازەکانی چڕیوە؛ [[پەیژە (مۆسیقا)|پەیژەی]] [[مەقامی بەیات|بەیات]] و سێگا لە پێکھاتی بەستەی ئاوازەکانی حەسەن زیرەکدا بە زۆرترین ڕێژە ھاتووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٢٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا کێشی دوو چوار و شەش ھەشت زیاتر لە کێشەکانی تر لە ئاوازەکانی زیرەکدا بەکارھاتوون، کە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی لە فۆلکلۆر و کلاسیکی کوردی دوور نەکەوتووەتەوە؛ تەواو نزیک بووەتەوە لە ئاڵتۆ، دەنگی لە چینی تێنۆر یان خوار تێنۆردایە و ھەندێک جار خۆی داوە لە گڕ (Bass).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٢٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بەگشتی میراتی گۆرانی زیرەک بە پلەی یەکەم میراتێکی ھونەریی جوانیناسانەیە، و بەدیھێنەری ڕەوتێکی نوێیە لە گۆرانی و مۆسیقای کوردیدا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ناوەڕۆکی ژیانی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8496&amp;cor=5&amp;related=2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.politicmedia.net|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629211929/https://www.politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8496&amp;cor=5&amp;related=2}}&lt;/ref&gt; تائێستا گۆرانییەکانی لە پڕفرۆشترینەکانە و گوێی لێدەگیرێت.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=٩٩‌ـەمین ساڵیادی لەدایکبوونی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=24071&amp;type=farhang|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.khaktv.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240820212644/https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=24071&amp;type=farhang|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠١١|سەردێڕ=ھونەردۆستان بە لێشاو ڕوو لە کڕینی بەرھەمی ھونەرمەندە کۆچ کردووەکان دەکەن |ناونیشان=https://chra.tv/ھونەردۆستان-بە-لێشاو-روولەکرینی-سیدی/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Chra.tv |زمان=ku}}&lt;/ref&gt;

لە ساڵانی شەستەکانی سەدەی ڕابردوو، [[ڕادیۆی بی بی سی]] لە پێشبڕکێیەکی پەیوەندیی تەلەفۆنیدا پرسیارێک دەکات کە «بەرھەمەکانی کام گۆرانیبێژ لە جیھاندا زۆرترین خواستی لەسەرە؟» دوای وەرگرتنی چەند وەڵامێک، بێژەریی ڕادیۆکە ڕای دەگەیەنێت کەس نەیتوانیوە وەڵامی ڕاست بداتەوە، و وەڵامی ڕاست گۆرانیبێژێکی کوردە بە ناوی ''حەسەن زیرەک''، سەرەڕای ئەوەی لەو سەردەمەدا تەنیا سێ ڕادیۆی کوردی ھەبوون و گۆرانی داواکراویان پەخش کردووە. بەپێی ئاماری ئەو سەردەمە بەرھەم و گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک لە نێو ڕادیۆکانی جیھاندا زۆرترین داواکارییان لەسەر ھەبووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عوزێری|یەکەم=عەبدولکەریم|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ=حسن زیرک هنرمندی بی مانند|ناونیشان=http://ziryan.ir/NewsDetail.aspx?itemid=1316|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170320234059/http://ziryan.ir/NewsDetail.aspx?itemid=1316}}&lt;/ref&gt;

==== کێشەی ناوی گۆرانییەکان ====
ناوی گۆرانی وا باوە کە لە سەربەندەکان وەردەگیرێت، لەسەر ڕادیۆ، تەلەڤیزیۆن، شریت و قەوانی فەرمیی [[کۆمپانیا]]کانیشدا ھونەرمەندەکە خۆی دەسەڵاتی بەسەریدا ھەیە، و ناوی گۆرانییەکان تووشی کێشە نابن. بەڵام لە ٧٠ بۆ ٦٠ ساڵی ڕابردوو کە ھەموو تاکێک توانای نەبووە شریتی گۆرانی لەبەربگرێتەوە یان دەنگی [[ڕادیۆ]] و [[تەلەڤیزیۆن]] تۆمار بکات، بۆیە زۆر کەس بە تێگەیشتن و ئارەزوی خۆی ناوی لەسەر گۆرانییە کوردییەکان دادەنا. ئەنجامی ئەم کارە بووە ھۆی ئەوەی یەک گۆرانی کوردی، دوو یان سێ ناوی جیاوازی ھەبێت؛ ھەروەھا توانای حەسەن زیرەک لە ڕێکخستنی دەستبەجێی شیعری گۆرانییەکان و تێخستنی بابەتی نوێ و خۆ دوورخستنەوە لە دووپاتکردنەوە، وای کردووە شیعرەکان ھەردەم لەگۆڕانکاریدا بن. وەک ئەنجامێکی ئەم کارە، گۆرانی «خۆشم دەوێی کچە جیران»ی حەسەن زیرەک لەڕاستیدا ناوی ڕەسەنی گۆرانیەکەیە نەک «کرماشان شاری شیرینم»، ھەروەھا گۆرانی «خاڵەی ڕێبوار» کە لەناو خەڵک بە ناوی «کاکی جووتیار» بڵاوکراوەتەوە.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

==== جوگرافیای گۆرانییەکان ====
بۆکان ھەندێک تایبەتمەندی ھەیە کە لە بەشێکی شارەکانی دیکەی کوردستانیشدا ھەن؛ خەڵکەکەی کوردن بەڵام ناوچەکە لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجانە]].
{{Div col|colwidth=20em}}
* بەشی ڕۆژھەڵاتی شار، ناوچەی فەیزوڵڵابەگییەکانە.
* بەرامبەری، بەشی چواردۆڵییە و زاراوەی ئەو دوو بەشە زیاتر لەگەڵ شاری سەقزدا ھاوبەش بووە، کە ئەویش کەوتووەتە بازنەی باشووری شارەکە.
* ناوچەی گەورکایەتی و پاشان [[سەردەشت]] کەوتوونەتە باشووری ڕۆژاوا، لەوێدا زاراوەی [[موکریانی]] وردە وردە زاڵ دەبێت و دەبێتە زاراوەی سەرەکی خەڵکەکە.
* بەرەو ڕۆژاوای شار، ڕووی شارەکە لە مەھاباد و سەرجەم [[موکریان]]ە و زاراوەی خەڵکەکەی و بەشێک لە داب و نەریت و فەرھەنگیان، لە موکریان نزیکە.
* لای باکووری شار، تا ناوچەی سەرچۆمی مەجیدخان و نزیکەی ناوجەرگەی شاری [[میاندواو]]، خەڵکی کوردی تێدا نیشتەجێن بەڵام تێکەڵاوییەکی کەم و زۆری کورد لەگەڵ [[ئازەربایجانییەکان]] ھەیە.
{{Div col end}}
ڕەفتار و بیروباوەڕی چینایەتی حەسەن زیرەک سەر بەو ناوچانەیە، ھەروەھا ئەو تێکەڵاوی فەرھەنگی، زاراوەیی، کلتووری و زمانەوانیەیە کە بەسەریەکەوە کەسایەتی ھونەریی زیرەکیان دروست کردووە. بەشێک لە گۆرانییەکانی زیرەک ھی ناوچەی فەیزوڵڵابەگییە، بەشێکیان بۆ سەرچۆمی مەجیدخان و بەشێکی تری دەگەڕێتەوە نێو شاری بۆکان. بەڵام کەم نین ئەو گۆرانییانەی ناوچەی مەھاباد و سەقزیش کە زیرەک گوتوونیەتەوە، بە ھەمان شێوە سنە، سلێمانی، ھەولێر و کەرکووکیش شێوازی خۆیان ھەیە و زیرەک بەو شێوازانەش گۆرانی گوتووە، ھەروەھا ئازەری، فارسی و عەرەبی لە چەشنەکانی دیکەن کە بە شێوازی نەریتیی ئەو زمانانە گوتویەتییەوە.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

==== دزینی گۆرانییەکان ====
زۆر لە گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرانی گەلانی [[گەلانی تورک|تورک]] و [[فارسەکان|فارس]] سودیان لە ئاواز و گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک وەرگرتووە بۆ دەوڵەمەندکردن و پڕکردنەوەی ئەرشیڤی نەتەوەییی خۆیان، بەبێ ناوھێنان یان ئاماژەکردن بە حەسەن زیرەک لە بەکارھێنانەوەی ئاوازەکەدا، و پێشێلی مافی ھونەرمەندەکەیان کردووە؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=لەجەلال بەگەوە بۆ ئیبراھیم تاتلیسس: پلانی سەد ساڵەی دەوڵەتی تورک بۆ داگیركاركردنی ئاواز و مۆسیقای كوردی|ناونیشان=https://anfsorani.com/kwltwwr-hwnhr/ljlal-bgw-b-yybrahym-tatyss-plany-sd-say-dwty-twrk-21181|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ANF News|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629234106/https://anfsorani.com/kwltwwr-hwnhr/ljlal-bgw-b-yybrahym-tatyss-plany-sd-say-dwty-twrk-21181}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ھونەرمەندێک: گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک لەلایەن نەتەوەکانی دیکەوە دەدزرێت|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=480269|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=کوردی - RojNews.News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240626082536/https://rojnews.news/?p=480269}}&lt;/ref&gt; لەو گۆرانیانەش:
* Ankara'nın Taşına Bak – کە ئێستا سروودێکی نیشتیمانییە لە [[تورکیا]] ئاوازەکەی لە گۆرانی «[[ئەی نیشتیمان]]»ی حەسەن زیرەک دزراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kürt “Ankara’nın Taşına” Kimlik Kazandırınca!|ناونیشان=https://bianet.org/yazi/kurt-ankara-nin-tasina-kimlik-kazandirinca-167998|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=bianet.org|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629234058/https://bianet.org/yazi/kurt-ankara-nin-tasina-kimlik-kazandirinca-167998|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=لە دزینی نیشتیمان بۆ دزینی ھونەر و ئاواز: گۆرانی «ئەی نیشتیمان»ی حەسەن زیرەک چۆن بووە «مارشی ئەنكەرا»ی توركیا؟|ناونیشان=https://sekokurd.org/?p=5181|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Sekokurd.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130845/https://sekokurd.org/?p=5181}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=دزینی گۆرانی ئەی نیشتمانی حەسەن زیرەک لەلایەن تورکەکانەوە|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20240503151511569030|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdipedia.org|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629234059/https://www.kurdipedia.org/?q=20240503151511569030}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=‘Ankara’nın Taşına Bak’ mı, ‘Ey Niştiman’ mı?|ناونیشان=https://www-rudaw-net.cdn.ampproject.org/v/s/www.rudaw.net/turkish/culture/26062016-amp?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM=|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www-rudaw-net.cdn.ampproject.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629234107/https://www-rudaw-net.cdn.ampproject.org/v/s/www.rudaw.net/turkish/culture/26062016-amp?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM=#amp_tf=From%20%251$s&amp;aoh=17197042106824&amp;referrer=https://www.google.com&amp;ampshare=https://www.rudaw.net/turkish/culture/26062016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* Ağlama Yar – نەسرین
* Aman Doktor – ئامان دکتۆر{{تێبینی|ھەروەھا بە [[یۆنانی]]ش گوتراوەتەوە}}
* Yallah Şoför – یەڵا شۆفێر، لەلایەن [[ئیبراھیم تاتلیسس]]ەوە دزراوە.
* Leyla – ''لەیلا''
* ساز قسەگو – لای لای سوورە گوڵ، لەلایەن [[محەممەدڕەزا شەجەریان]] دزراوە.

ھەرچەندە زیرەکیش چەند ئاوازێکی ھەیە کە ھی خۆی نییە بەڵام ئاوازەکەی لە خاوەنەکانیان وەرگرتووە و مۆڵەتی گوتنەوەی پێدراوە، وەک گۆرانی «غنیلی شوی شوی» و «ھەوری لار». زیرەک لە سکاڵانامەیەکدا باس لەوە دەکات کە گۆرانییەک بە دەنگی خۆی تۆمارکراوە بەڵام بە ناوی کەسێکی ترەوە لە ڕادیۆ پەخش دەکرێت، ھەر لە سکاڵانامەکەدا گلەیی ئاڕاستەی بەڕێوەبەری ڕادیۆی بەغدا دەکات، کە ئەمە دەقەکەیەتی:

{{وتە٢|برام کاک سەڵاح لە پاش سەلامێکی گەرم و گوڕ و پرسینی ئەحواڵت ھەر لە دوور ڕا دەستت ئەگوشم و زۆر ھیوادارم سەلامەت بی و منیش زۆر گلەییم لە تۆ ھەیە، من ئەو ھەمو گۆرانییەی کە لە ئیزاعە ھەمە قەت گۆرانییە چاکەکانم بڵاوناکەنەوە و ئەگەر جارێکیش گۆرانییەکی باشم بڵاو بکرێتەوە بە ناوی کەسێکی دیکە بڵاوی دەکەنەوە. برام خۆ من بۆ ئەو گۆرانیانە زەحەتم کێشاوە و ئێستاش لە ئێوە داخوازی دەکەم کە ئاغای لێدەری موزیک بانگ بکەن لێیان پرسیار بفەرموون بزانن کە گۆرانی ئەسمەر یارم جوانە دەنگی منە لە ڕادیۆدا کە بە نێوی ئەحمەد شاباز بڵاودەکرێتەوە! زۆر ھیوادارم لە پاش ئەو کاغەزە ھەرچی زووتر لە ئیزاعەدا بۆم بڵاو بکرێتەوە بە نێوی خۆمەوە ئیتر بە خواتان دەسپێرم ھەر بژین بە خۆشی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=موزیکناس|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=حەسەن زیرەک لە سکاڵانامەکەیدا چی بۆ ڕادیۆی بەغدا نوسیوە؟ - Muziknas|ناونیشان=https://muziknas.com/5520232/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130904/https://muziknas.com/5520232/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;|bgcolor=#FEF6E1}}

کاتێک لە عێراق نەما و ھاتەوە ئێران، پێش ئەوەی بچێتە ڕادیۆ حەسەن زیرەک نیشتەجێ نەبوو و گەڕۆک بوو، لە گوندێکەوە دەچووە گوندێکی تر تا لە ئاھەنگ و دیوەخانی خەڵکی گۆرانی بڵێ، لەو سەردەمەدا چەند کەسێک ھەبوون دەچوونە شارۆچکە و گوندەکانەوە، خۆیان بە حەسەن زیرەک ناو دەبرد و بە ناوی حەسەن زیرەکەوە گۆرانیان دەگوت، خەڵکێکی زۆر بڕوایان بەم کەسانە دەکرد چونکە لەو کاتەدا وێنەی ڕاستەقینەی حەسەن زیرەک بڵاو نەبوبووەوە و تەنیا بە دەنگی ئاشنابوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125107/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ئیرۆتیکا ===
یەکێک لەو بابەتە گرنگانەی لە ھونەری حەسەن زیرەکدا ھەیە ''ژن'' و ''کچە''، کە زۆر بە شێوەیەکی [[ئیرۆتیزم]]ی و [[جوانیناسی]]انە (ئیستاتیکی) گەورەیی و پێگەی ژن پیشان دەدات، و لەنێو ھۆنراوەکانی ئەو ھونەرمەندەدا ژن پێگەیەکی گرنگی گرتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=حەسەن زیرەک: بولبولەکەی کوردستان و گەنجینەی ئاواز و فۆلکلۆری کوردی|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=480181|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=کوردی - RojNews.News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240626193202/https://rojnews.news/?p=480181}}&lt;/ref&gt; لە ڕووی کەسایەتییەوە، زیرەک کەسێکی عاشق بووە و «گیرۆدەی جوانیی ژن بووە»، بۆیە بەدرێژایی ژیانی چەندین جار ھاوسەرگیری کردووە، ئەو جوانی بینینەی ژن لە چاوی زیرەک خۆیدا، لە بەرھەمەکانیدا ڕەنگی داوەتەوە. بەپێی گێڕانەوەکانی ژیانی ناوبراو، زیرەک لە ساتی گۆرانیوتندا، ئەگەر ژنان و کچان لە دووریشەوە لێوەی دیار بوایە، ئەوا خۆشتر و باشتر گۆرانییەکانی دەگوت، زۆرجاریش ئەگەر ژن لەو شوێنە نەبوایە گۆرانی نەدەگوت.

لە دیدارێکی ھونەرمەند جەمال جەلال، بەرپرس و سەرۆکی بەشی کوردی، تورکمانی و سریانی لە [[ڕادیۆی کوردیی بەغدا|ڕادیۆی بەغدا]] باس لەوە دەکات لە ساڵانی ١٩٥٨، ڕۆژێک حەسەن زیرەک لە کاتی گۆرانیوتندا کاغەزێکی بەدەستەوە بووە و جار جارە تەماشای دەکرد، پاش کۆتایی ھاتنی گۆرانییەکە و تۆمارکردنی، لەبەرئەوەی زیرەک خۆی بە نەخوێندەوار لە قەڵەم دابوو، گومانیان لێی کرد و وایان دانا سیخوڕی بۆ ئێران و ساواک دەکات؛ بۆیە ھەر زوو ڕاپۆرتیان لەسەر نووسی، بەڵام لە کاتی لێکۆڵینەوە زیرەک کاغەزەکەی پێشاندا، ھیچ نووسین یان ھۆنراوەیەکی لەسەر نەبوو، بەڵکو وێنەی ژنێکی بە پێنووسی دار کێشا بوو، کاتێک پرسیاری لێکرا دەربارەی وێنەکە، حەسەن زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|خۆم کێشاومە، خۆتان دەزانن من ئەگەر ژنم بەرامبەر نەبێت، ناتوانم گۆرانی بە باشی بچڕم، بۆیە ئەم وێنەیەم کێشاوە، ئەگەر نا من خوێندەواریم نییە.|bgcolor=#FEF6E1}}

عەشق و جوانی ژن نەک تەنھا سەرچاوەی سروشی گۆرانیوتنی زیرەک بووە، بەڵکو سەرچاوەی سروشی جۆرێک لە شێوەکاریشی بووە؛ تەنانەت ئەگەر گۆرانیشی نەگوتبێت، ئەوا وێنە و نیگاری ئەو ژنەی کێشاوە کە عاشقی بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rudaw|سەردێڕ=ھونەری دەنگ و کاریگەری شوێن لەسەر دەنگ، ئەو ھونەرمەندانەی میوزیکی کوردیان بردە قۆناغێکی نوێوە|ناونیشان=https://podcast.rudaw.net/episode/hwneri-deng-u-karigeri-shwen-leser-deng-ew-hwnermendaney-miwziki-kwrdyan-brde-qonaxeki-nwe-u-dengyan-be-nemri-mawetewe|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=podcast.rudaw.net|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژن و حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://channel8.com/kurdish/70016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Channel8|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125718/https://channel8.com/kurdish/70016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=حەمە|یەکەم=توانا|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=چەند لایەنێکی شاراوە دەربارەی ژیانی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://muziknas.com/157/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Muziknas|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629211925/https://muziknas.com/157/}}&lt;/ref&gt; زیرەک ناوی «ژن» و ھاوتا کۆمەڵایەتییەکانی وەک بێوەژن، کورتەژن و شۆڕەژن و ئەوانی تری دەکردە بەردەنگ و بابەتی گوتنەکانی، ئەمە دەرخەری ئەوەیە حەسەن زیرەک بەتەواوی خولیا و ئارەزووی ژن و جەستەی ژن بووە، کە زۆر جار لە ڕادیۆی بەغدا لەسەر باسکردنی جەستەی ژن لەگەڵ ناوھێنانی ناوی تایبەتی ڕەگەزی مێ، ڕووبەڕووی ڕەخنە و ھەڕەشەی کەسانی ئایینی و عەشایەری ئەوکاتە بووەتەوە، و ھەر ئەمەش بووە ھۆکارێک لە ھۆکارەکان بۆ ڕێگەنەدان بە گۆرانیوتنی لەو ڕادیۆیە لە ساڵانی دواتر.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٣٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125713/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=محەمەد|یەکەم=زاموا|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=پاش حەسەن زیرەک؟|ناونیشان=https://jineftin.krd/2021/12/12/پاش-حەسەن-زیرەک؟/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ژنەفتن|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629211933/https://jineftin.krd/2021/12/12/پاش-حەسەن-زیرەک؟/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ھایپەربۆڵ ===
[[پەڕگە:Hyperbolic in Mamle and Hasan Zirak's song lyrics.jpg|وێنۆک|دەربڕینی ھایپەربۆڵ لە ھۆنراوەی ١٥ گۆرانی خۆشەویستی [[محەممەد ماملێ|ماملێ]] و حەسەن زیرەکدا:{{ھن}}{{div col |colwidth=30em}}
{{legend|#59A7A7|دەربڕینی زیادەڕەوی نەرێنی لە دەقی گۆرانییەکانی ماملێ}}
{{legend|#97D7C6|دەربڕینی زیادەڕەوی ئەرێنی لە دەقی گۆرانییەکانی ماملێ}}
{{legend|#BAC94A|دەربڕینی زیادەڕەوی نەرێنی لە دەقی گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک}}
{{legend|#E2D46B|دەربڕینی زیادەڕەوی ئەرێنی لە دەقی گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک}}
{{div col end}}]]

لە بەشێکی زۆری گۆرانییەکانی حەسەن زیرەکدا ھایپەربۆڵ یان دەستەواژەی زیادەڕەوتیاکراو{{تێبینی|''Hyperbole''، ''وشەی زیادەڕەو'' یان ''زیادەڕەویکردن لە دەربڕین''، ڕێگایەکی ئەدەبی و زمانەوانییە، بۆ گەورەکردن و زیادەڕەویکردن لە پێناسەکردنی شتێک بە مەبەستی پشتڕاستکردنەوە یان کاریگەری دروستکردن، کە بەزۆری لە ھۆنراوە و شیعردا بەکاردێت&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Riri|یەکەم=Marliana|ناونیشان=https://repository.stba-jia.ac.id/245/|سەردێڕ=HYPERBOLE IN SONG LYRICS BY ONE DIRECTIONS|ساڵ=٢٠٢١|پەڕەکان=٩|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125718/https://repository.stba-jia.ac.id/245/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}} بوونی ھەیە، زیرەک وەک ھونەرمەندانی تر ئەمەی لە دوپاتکردنەوەی ''خۆشەویستی'' لە گۆرانییەکانیدا بەکارھێناوە، لەم دەربڕینەدا وشەگەلێکی بەھێز بەکارھاتوون، وەک ''گوڵ''، ''ئەستێرەی گەش''، ''ڕێحانە''، ''بەندی ڕەشماڵ''، ''کەو''، ''ئاسک''، ''مانگ''، ''پەنیری کوردی''، ''کەمەری شمشماڵی'' و زۆریی تر، وێڕای پێناسەکردنی جوانی خۆشەویستەکەی بە [[لێکچوواندن]]ی بەو وشانە، بەراوردی وشەکانیشی کردووە وەک نیشاندانی خۆشەویستییەکی زیاتر بۆ خۆشەویستەکەی؛ لەکاتێکدا وشەی تریی وەک ''شێت''، ''نەخۆش''، ''بێ دەرمان''، ''بەدبەخت''، ''ڕەشپۆش''، ''خومار''، ''سەرخۆش''، ''تیخی کەباب''، ''گێرە و قەرقەش'' و ھتد.. بەکارھێناوە بۆ باسکردنی شێوازی خۆشەویستییەکەی و پێناسەکردنی سەختی خۆشەویستییەکەی، یان خراپی ژیانی خۆی، زیرەک بە تەواوەتی ھەوڵی خۆی داوە بۆ نزیککردنەوە و بەستنەوەی ئەو وشانە لەگەڵ ناوەڕۆکی گۆرانییەکەی، بۆ ئەوەی گوێگر ئاشنای گۆرانییەکە بێت و مەبەستی گۆرانیبێژ بزانێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=FaqeAbdulla|یەکەم=B.|ناونیشان=https://doi.org/10.21271/zjhs.27.4.20|سەردێڕ=Hyperbole as a Way of Showing Eager Toward a Lover in Hamay Mamle's and Hasan Zirak's Songs|بڵاوکەرەوە=[[زانکۆی سەڵاحەدین]]|ساڵ=٢٠٢٣-٠٩-٢٧|بەرگ=٢٧|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=٣٠٢}}&lt;/ref&gt; نموونە، لە گۆرانی «[[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|وەک قومری]]» حەسەن زیرەک، سێ دەربڕینی زیادەڕەویی ئەرێنی بەدی دەکرێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
تەنیا گوڵەکەی سەحرای چینم
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ھیچ گوڵێک لە [[بیابانی تەکلەمەکان|بیابانی چیندا]] نییە، بەڵام گۆرانیبێژ بەراوردی خۆشەویستەکەی بە گوڵێک لە بیابانێکی چیندا کردووە، بەوەی وەک گوڵێک وایە لە جیھانێکی وشک و بێ ئاوەدانی ھاوشێوەی بیابانێک. لە گۆرانی «[[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|ھەر وایە]]» دەڵێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
دەمەکەت ھەنگوین لە قودوی چیندا
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ئەو پێناسەی دەمی خۆشەویستەکەی کردووە بە [[ھەنگوین]] لە قودوی (یان قوتووی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ڤەژین |فەرھەنگ = خاڵ |وشە = قوتوو |ڕێکەوتی سەردان = ١١ی ئابی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;) چینیدا، ''ھەنگوین'' خواردنێکی بەتامە و وەک دەرمان بەکاردەھێندرێت، لەکاتێکدا ''قودوی چینی'' بەکارھێناوە چونکە وڵاتی [[چین]] لە [[کوردستان]]ەوە دوورە و خەڵک ناتوانن بە ئاسانی بەو وڵاتە بگەن، حەسەن زیرەکیش ناتوانێت بە ئاسانی بە دەمی خۆشەویستەکەی بگات؛ دوو جار ئەم دێڕەی لە گۆرانییەکەدا بەکارھێناوە، و جوانیی خۆشەویستەکەی ئەرێنیانە دووپات کردووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=FaqeAbdulla|یەکەم=B.|ناونیشان=https://doi.org/10.21271/zjhs.27.4.20|سەردێڕ=Hyperbole as a Way of Showing Eager Toward a Lover in Hamay Mamle's and Hasan Zirak's Songs|بڵاوکەرەوە=زانکۆی سەڵاحەدین|ساڵ=٢٠٢٣-٠٩-٢٧|بەرگ=٢٧|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=٢٩٩}}&lt;/ref&gt; بەڵام لە گۆرانی «[[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|کراس ڕەش]]» نەرێنییانە دەربارەی خۆشەویستەکەی دەدوێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
ئاگرت لە من بەرداوە جوانێ{{ھن}}&lt;small&gt;''دێڕی دواتر''&lt;/small&gt;{{ھن}}خوێنت مژیم ئەسمەرێ
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

خۆشەویستەکەی ئاگری لە زیرەک بەرداوە، ئاگرێکی نادیار، نەک [[فیزیک]]ی؛ خۆشەویستەکەی ''[[خوێنمژ]]'' نییە بەڵام نادڵسۆزییەکەی وای کردووە ئازار بە گۆرانیبێژ بگەیەنێت، ئەم ھایپەربۆڵە بەکاردەھێنێت تا نیشانی بدات چەندە ڕقی لەوەیە لەلایەن کچێکەوە ڕەت بکرێتەوە؛ بەپێی پێوەری جۆرێتی، ئەو کچە بە شێوەیەکی نەرێنی ھەڵدەسەنگێنێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=FaqeAbdulla|یەکەم=B.|ناونیشان=https://doi.org/10.21271/zjhs.27.4.20|سەردێڕ=Hyperbole as a Way of Showing Eager Toward a Lover in Hamay Mamle's and Hasan Zirak's Songs|بڵاوکەرەوە=زانکۆی سەڵاحەدین|ساڵ=٢٠٢٣-٠٩-٢٧|بەرگ=٢٧|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=٢٩٧}}&lt;/ref&gt;

=== چریکەی کوردستان ===
چریکەی کوردستان کتێبێکی ژیننامەیی شیعرییە، ساڵی ١٩٦٦ لە تاران چاپکرا و بڵاوبووەوە، بەھۆی نەخوێندەواری حەسەن زیرەک، [[#ژیانی ھاوسەرگیری|میدیا زەندی]] ھاوسەری لە نووسین و داڕشتنەوەی کتێبەکە یارمەتیداوە؛ وێڕای ئەوەی وەزیری فەرھەنگ و ھونەریی ئەوکاتەی ئێران جەختی لەوە دەکردەوە کە نابێت کتێب بە کوردی چاپ بکرێت. وەشانی یەکەمی کتێبەکە ھەزار دانەی لێ چاپ ببوو و زیرەک بەبێ بەرامبەر دەیبەخشییەوە و ھیچ نرخێکی لەسەر نەبوو، پێشوازییەکی باشی خوێنەرانی لێکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٢٦}}&lt;/ref&gt; وەشانی یەکەم لە ٥٣ لاپەڕە پێکدێت، ناوەڕۆکەکەی چەند نووسینێکی زیادەی [[محەممەد سدیق موفتیزادە]] لەخۆ دەگرێت، ھەروەھا ھۆنراوە و نۆتەی چەند گۆرانییەکی زیرەکیشی تێدایە کە لەلایەن فەرەیدوونی مورادییەوە ئامادەکراون. بڵاوکردنەوەی کتێبێک بە زمانی کوردی و ناوی کوردستانەوە، توڕەبوونی حکوومەتی لێ دەکەوێتەوە، بۆیە دوای بڵاوبوونەوەی کتێبەکە، فەرمانی دەستگیرکردن بۆ زیرەک دەردەچێت و لە ڕادیۆکانی ئێران دەردەکرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=زیرەک|یەکەم=حەسەن|ناونیشان=https://libris.kb.se/bib/22002860|سەردێڕ=چریکەی کوردستان - چاپی دووەم|دوایین٢=زەندی|یەکەم٢=میدیا|بڵاوکەرەوە=Intîşaratê Borekeyî|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٦٤٩١٥٢٨٠٦|بەرگ=٢|شوێن=تاران، ئێران|زمان=ku|orig-year=1966}}&lt;/ref&gt;

== بیرەوەری ==
=== پەیکەر ===
لە شاری بۆکان لەلایەن [[بەشیر ناسری]] پەیکەرساز و شێوەکاری کورد، پەیکەرێکی حەسەن زیرەک لەسەر فایبەرگڵاس دروست کراوە و نمایشکراوە، پەیکەرەکە لەسەر ھیچ کام لەو وێنانە دروست نەکراوەتەوە کە ئێستا لە ئەرشیڤی حەسەن زیرەکدا بوونی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.boukanmukryan.ir/1402/04/05/سردیس-ماموستا-حسن-زیرک-؛-تجلی-از-رهایی-و/|سەردێڕ=سردیس ماموستا حسن زیرک؛ تجلی از رهایی و جسارت + فیلم|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.boukanmukryan.ir/1402/04/05/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%9B-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ھەروەھا ئارامگە و گۆڕی حەسەن زیرەک ئێستا بەشێکە لە مۆزەخانە و کەلەپووری شاری بۆکان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.boukanmukryan.ir/1401/01/08/موزه-ی-مفاخر-و-پارک-زیرک-در-صدر-بازدید-ع/|سەردێڕ=موزه ی مفاخر و پارک زیرک در صدر بازدید علاقمندان و مسافران نوروزی در هفته اول سال جدید|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|ئیش=newspaper|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731112538/https://www.boukanmukryan.ir/1401/01/08/موزه-ی-مفاخر-و-پارک-زیرک-در-صدر-بازدید-ع/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە [[ھەڵەبجە]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=لە هەڵەبجە پەردە لەسەر پەیكەری حەسەن زیرەک لادرا|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=19062|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=کوردی - Rojnews|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130739/https://rojnews.news/?p=19062}}&lt;/ref&gt; سلێمانی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سلێمانى: یادى ھونەرمەندى گەورە حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://archive.gov.krd/mocy/www.mocy.gov.krd/index.php/2018-01-20-21-51-32/2018-01-20-11-26-47/item/414-2018-06-28-09-06-25.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=archive.gov.krd|زمان=ar-aa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105523/https://archive.gov.krd/mocy/www.mocy.gov.krd/index.php/2018-01-20-21-51-32/2018-01-20-11-26-47/item/414-2018-06-28-09-06-25.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; گۆڕەکەی لە کێوی ناڵەشکێنە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Leon|یەکەم=Sally Cassell|ڕێکەوت=١ی ئازاری ١٩٨٨|سەردێڕ=Aztec Meets Compaq: Bringing the Pre‐Columbians Up to Date|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1111/an.1988.29.3.24.1|journal=Anthropology News|بەرگ=٢٩|issue=3|پەڕەکان=٢٤–٢٢|doi=10.1111/an.1988.29.3.24.1|issn=1541-6151|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130919/https://anthrosource.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/an.1988.29.3.24.1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و چەند شوێنێکی دیکەی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، پەیکەر و کۆتەڵی تایبەت بە حەسەن زیرەک ھەیە.

لە شاری بانە لەلایەن ھونەرمەندی شێوەکار، ئارام مەجیدزادە لەسەر دیوارەکانی شەقامی کەمەربەندیی نێو بانە، وێنەی چەند کەسایەتییەکی دیاری چوار پارچەی کوردستان کێشراوە، یەکێک لەوانە حەسەن زیرەکە، و لە پاڵ ھونەرمەند [[عەباس کەمەندی]]یەوە داندراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ=شێوەکارێک وێنەی کەسایەتییەکانی کوردستان لەسەر دیوارەکانی بانە دەکێشێت|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/01092023|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105523/https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/01092023}}&lt;/ref&gt;

=== یادکردنەوە ===
لە ١١ی تەممووزی ٢٠١٩ لە شاری کەرکووک بە ئامادەبوونی چەند ھونەرمەند و کەسایەتییەکی شارەکە یادی حەسەن زیرەک کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=یادی حەسەن زیرەک لە کەرکووک|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/tv_episode/4044-یادی-حەسەن-زیرەک-لە-کەرکووک|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdistan24.net}}&lt;/ref&gt; لە شاری [[سلێمانی]] و دەوربەریشی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rojnews|یەکەم=Botan|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=لە چەمچەماڵ ساڵیادی کۆچی دوایی حەسەن زیرەک بەرز ڕاگیرا - کلتوور و هونه‌ر|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=480719|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=کوردی - RojNews.News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130744/https://rojnews.news/?p=480719|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ساڵانە یادی کۆچی دوایی و لەدایکبوونیی حەسەن زیرەک دەکرێتەوە بە ئاھەنگ و گۆرانی و بۆنەی جۆراوجۆر، لە بەشێک لەو بۆنانەدا ''خەڵاتی حەسەن زیرەک'' پێشکەش کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=سلێمانی یادی حەسەن زیرەک دەکاتەوە|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/slemani-hesen-zirek/4456564.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Voice of America|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105522/https://www.dengiamerika.com/a/slemani-hesen-zirek/4456564.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بزرگداشت حسن زیرک در شهر سلیمانیه|ناونیشان=https://anfpersian.com/فرهنگ_هنر/bzrgdasht-hsn-zyrk-dr-shhr-slymanyh-67534|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=ANF News|زمان=fa}}&lt;/ref&gt; ساڵی ٢٠١٩ بۆ ٤٩یەمین ساڵیادی کۆچی دوایی ڕێوڕەسمێکی گەورە سازکرا، و تێیدا کتێبی ''حەسەن زیرەک: چریکەیەک بۆ شادی'' ناسێنرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sulaimani remembers iconic singer Hassan Zirak on 47th anniversary of his death|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/27062019|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105523/https://www.rudaw.net/english/kurdistan/27062019#:~:text=The%20city%20of%20Sulaimani%20commemorated,a%20number%20of%20Sulaimani%20artists.}}&lt;/ref&gt; ساڵی ٢٠٢١ ھێزەکانی حکوومەتی ئێران ڕێگریان کرد لە ساڵیادی حەسەن زیرەک لە ئارامگەکەی خۆی لە بۆکان، سەرەڕای ڕێگیرییەکانی حکوومەت، خەڵکی و بەشداربووانی ڕێوڕەسمەکە لە شوێنەکە مانەوە و یادکردنەوەکەیان ئەنجامدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=İran rejimi, Hasan Zirek’in doğum gününü kutlamak isteyen halkı engellemek istedi|ناونیشان=https://darkamazi.com/archives/1017309|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Darka Mazi|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105528/https://darkamazi.com/archives/1017309|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

پرۆژەی «سەدەی زیرەک» پرۆژەیەکە لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ەوە دەستی پێکرد و تا تشرینی دووەمی ٢٠٢١ بە یارمەتیی دام و دەزگا مەدەنی، ھونەری و ئەدەبییەکان، ھونەرمەندان، نووسەران و ڕێکخراوەکان، بەردەوام بوو، پرۆژەیەک بوو بۆ یادی ١٠٠ ساڵەی حەسەن زیرەک، تێیدا چەندین نووسین، بەڵگە و بابەتی ھەمەڕەنگ دەربارەی زیرەک بڵاوکرانەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=پرۆژەی سەدەی زیرەک|ناونیشان=https://kurdistanukurd.com/wp-content/uploads/2022/01/hassanzirak.pdf|journal=work|پەڕەکان=١|via=ماڵپەڕی ڕۆژھەڵات - بۆکان|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240807155228/https://kurdistanukurd.com/wp-content/uploads/2022/01/hassanzirak.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

ڕۆژی ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ لە شاری [[کۆلن]]، [[ئەڵمانیا]]، بە بەشداری [[قادر دیلان]]، ئیقباڵ حاجبی، ڕەزا حەمە فەرەج، سیروان ڕەحیم، [[خالید ڕەشید]] و ٤٠٠ کەسی دیکە لە کورد و ئەڵمانی و ئەوانی تر، کۆڕێک بۆ یادی ٧٥ ساڵەی حەسەن زیرەک بەسترا؛ لەژێر چاودێری و پاراستنیی پۆلیسی کۆڵن بەھۆی فشار و ھەڕەشەکانی حکوومەتی ئێران لەسەر [[ھەڵسووڕاوی|چالاکوانە]] کوردەکان و ھەوڵی دووبارە نەبوونەوەی [[تیرۆری میکۆنۆس]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦|سەردێڕ=ڕاپۆرتی فێستیڤاڵی ٧٥ ساڵەی حەسەن زیرەک - شانۆی کۆچەر|ناونیشان=https://bokan.de/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Bokan|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240718041455/http://www.bokan.de/}}&lt;/ref&gt;

=== ناو ===
چەندین شوێن و ناوچە بە ناوی حەسەن زیرەکەوە کراون، لەوانە باخچەی حەسەن زیرەک لە بۆکان و [[چوارقوڕنە]] لە [[ڕانیە]]، پردی حەسەن زیرەک لە [[قەڵادزێ]]، چێشتخانە و خواردنگەی حەسەن زیرەک لە شارەکانی تریی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ھەروەھا لە ناوەندی شاری سلێمانی چایخانەی حەسەن زیرەک بوونی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kurdish tea shop celebrates the life of renowned singer Hesen Zirek|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/150120172|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105521/https://www.rudaw.net/english/kurdistan/150120172}}&lt;/ref&gt; ساڵی ٢٠٢٠ حکوومەتی ئێران، وێنەی حەسەن زیرەکی لەسەر [[پوولی پۆستە]]ی دەوڵەت دانا و بڵاوی کردەوە، بۆ یادکردنەوەی ھونەرمەند و پاراستنی ناوی ھونەرمەندەکە لە مێژوودا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=إيران تصدر طابعا يحمل صورة الفنان الكوردي الكبير حسن زيرك|ناونیشان=https://shafaq.com/ar/كوردســتانيات/يران-تصدر-طابعا-يحمل-صورة-الفنان-الكوردي-الكبير-حسن-زيرك|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=شفق نيوز|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105524/https://shafaq.com/ar/كوردســتانيات/يران-تصدر-طابعا-يحمل-صورة-الفنان-الكوردي-الكبير-حسن-زيرك|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بەتایبەتی شاری بۆکان، پیشەسازەکان جۆرێکی [[چەقۆ]] بەرھەم دەھێنن کە لە پۆڵای سپی دروست دەکرێت، دەستەوانەکەشی لە قۆچی ئاژەڵ دروست دەکرێت؛ پارچەیەکی بەنرخە و لە ڕێگەی بازرگانانەوە بە کوردستاندا ڕەوانەی شارەکانی عێراق دەکرێت، بەکارھێنەران و ئەوانەی خواستیان لەسەر چەقۆکە ھەیە، چەقۆکەیان ناوناوە ''چەقۆی زیرەک'' لەبەر ھۆگرییان بە دەنگی حەسەن زیرەک و جێی لەدایکبوونی حەسەن زیرەک کە شاری بۆکانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=شاهد: إيران تصنع السكاكين من القرون وبعضها يصل إلى العراق|ناونیشان=https://964media.com/369959/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=+964|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105525/https://964media.com/369959/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== ژیان و بەرھەمەکانی لە پەڕتووکدا ==
* چریکەی کوردستان (&lt;small&gt;نووسەر: حەسەن زیرەک&lt;/small&gt;)
* گەوھەرێ (&lt;small&gt;نووسەر: عوسمان شارباژێڕی&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک و ھەندێک لە بەسەرھاتەکانی (&lt;small&gt;نووسەر: میرزا کەریم خۆشناو&lt;/small&gt;)
* ناڵەشکێنە: گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک (&lt;small&gt;نووسەر: قادرنەسیری نیا&lt;/small&gt;)
* ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟ (&lt;small&gt;نووسەر: مەولوود ئیبراھیم حەسەن&lt;/small&gt;)
* بەرکوڵێک لە ژیان و بەسەرھاتی حەسەن زیرەک (&lt;small&gt;نووسەر: ھیوا عومەر ئەحمەد&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک (&lt;small&gt;نووسەر: ھیوا عومەر ئەحمەد&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک: چریکەیەک بۆ شادی (&lt;small&gt;نووسەر: مەریوان مەسعوود&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک: ناسنامەی گۆرانی کوردی (&lt;small&gt;نووسەر: شێرزاد عەبدولڕەحمان&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک و زمانی دوولا (&lt;small&gt;نووسەر: ئیبراھیم فەرشی&lt;/small&gt;)
* ڕۆڵی حەسەن زیرەک لە میوزیکی کوردیدا (&lt;small&gt;نووسەران: زۆزک ئەحمەد قەرەداغی&lt;/small&gt; و &lt;small&gt;زاھیر محەممەد عەزیز&lt;/small&gt;)
* ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک (&lt;small&gt;نووسەر: عادل محەممەد کەریم&lt;/small&gt;)

== ئەمانەش ببینە ==
* [[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک]]
* [[ڕادیۆی کوردیی بەغدا]]
* [[ڕادیۆی کوردیی کرماشان]]
* [[ڕادیۆی کوردیی تاران]]
* [[محەممەد ماملێ]]

== تێبینییەکان ==
{{تێبینییەکان}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Hassan Zirak}}
* [https://www.kurdistan24.net/ckb/production_episode/9959-حەسەن-زیرەک بەڵگەفیلمی حەسەن زیرەک – K24]

{{گۆرانیبێژانی کورد}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{وتاری ھەڵبژێردراو|وەشان=|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|موکریان|مۆسیقای کوردی|مۆسیقا|ئێران}}

[[پۆل:خەڵکی بۆکان]]
[[پۆل:ژەنیارانی کورد]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی فۆلکلۆری کوردی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٧٢]]
[[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئێران]]</text>
      <sha1>l7nw6cqwgamox3dzjqq04spt39693pu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پارێزگای ھەولێر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>363</id>
    <revision>
      <id>1579767</id>
      <parentid>1560773</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T07:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */</comment>
      <origin>1579767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143800" sha1="aihzxygvywsiqikp40j5crryhexxh29" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  پارێزگای ھەولێر
| ناوی_فەرمی	           = {{lang-ar|محافظة أربیل}}&lt;br&gt;{{lang-en| Erbil Governorate}} 
| ناوی_خۆماڵی		= 
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=   
| جۆری_نیشتنگە		=     [[پارێزگا]]
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  {{Photomontage
| photo1a = Collage of Hawler - Erbil Governorate.jpg
| photo2a = 
| photo2b = Arbil in Iraq.svg
| photo3a = 
| photo3b = Kurdistan governorates 2015.png 
| photo4a =
| photo4b = Hawler Governorate.png
| 
| spacing = 2
|size = 266
}}
| شرۆڤەی_وێنە		= چەند وێنە و نەخشەیەکی پارێزگای ھەولێر
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=7|type=shape&lt;!--line--&gt;|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.33333|frame-long= 44.2|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە  = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە		= '''پارێزگای ھەولێر'''
| دەرزیی_نەخشە		=  
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە	= 
| دەرزیی_نەخشە١	=  
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١	= جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان             = 
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان	= 
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو	= [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو	= {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١	= [[ھەرێم]]  
| ناوی_دابەشکراو١	= [[ھەرێمی کوردستان]]  
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پایتەخت|مەڵبەند]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= پارێزگار
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[ئومێد خۆشناو]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=   
| ناوی_دابەشکراو٤	=   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[پارێزگا]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= ١٢\٣\١٩٢٣
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	=  حکومەتی خۆجییی
| جۆری_دەسەڵات		=  ئەنجومەنی پارێزگای ھەولێر
| حیزبی_سەرۆک		= [[عەلی ڕەشید خۆشناو]]
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ١٤٬٨٧٢
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= ١٠٠ 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			= ٤٥٠          
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= ٣٦٠٧
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= ٢٥٠
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  	٢٬٥١٧٬٥٣٤
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ١٩٧
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= ھەولێری
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[زمانی سوریانی|سوریانی]] و [[زمانی تورکمانی|تورکمانی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])، [[مەسیحی]] و [[ئێزیدی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  ٠٬٧٥٨&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST		= [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST	= +٤:٣٠
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= ٤٣٠٠٠
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٩٦٤+
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= [http://hawlergov.org/ hawlergov.org]
| پەراوێزەکان		=
}}
[[پەڕگە:Erbil Governorate Building.jpg|وێنۆک|باڵەخانەی پارێزگای ھەولێر]]
'''پارێزگای ھەولێر''' یەکێکە لە پارێزگاکانی [[ھەرێمی کوردستان]]. ناوەندی پارێزگاکە شاری [[ھەولێر]]ە. لە ساڵی ٢٠٢٤ ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە ٢٬٥١٧٬٥٣٤ کەس مەزەندە کراوە.

[[ھەولێر]] پایتەختی ھەرێمی ئۆتۆنۆم بوو کە بەپێی [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار]] بە [[کورد]] درابوو، بەو ھۆیەشەوە [[حکوومەتی عێراق]] لە ساڵی ١٩٧٠دا دانی بە ئۆتۆنۆمی کورددا نا، لە ئێستادا پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]]ە، کە لە دوای جەنگی یەکەمی کەنداو لە ساڵی ١٩٩١ پێکھێنرا.&lt;ref&gt;{{استشھاد بویب|مسار= https://gov.krd/arabic/government/the-prime-minister/activities/posts/2021/february/رئیس-حکومة-إقلیم-کوردستان-یستقبل-محافظ-أربیل-الجدید/|عنوان=رئیس حکومة إقلیم کوردستان یستقبل محافظ أربیل الجدید|موقع=حکومة إقلیم کوردستان|لغة=ar|تاریخ الوصول=2023-07-03|مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20210912033248/https://gov.krd/arabic/government/the-prime-minister/activities/posts/2021/february/%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A5%D9%82%D9%84%D9%8A%D9%85-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%A3%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF/|تاریخ أرشیف=2021-09-12}}&lt;/ref&gt;

پارێزگای ھەولێر دەکەوێتە باکووری عێراق. لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[تورکیا]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ئێران]]. ڕووبەرەکەی (١٣١٦٥) کیلۆمەتر چوارگۆشەیە. پارێزگاکە دەکەوێتە ناو دەشتەکان و کەشوھەوای ئینتقالی لە نێوان کەشوھەوای [[دەریای ناوەڕاست]] و بیابانەکاندا ھەیە. تایبەتمەندە بە ساردی زۆر و شێداری کەم. ھەولێر لە سەردەمی ڕژێمی پێشوودا بە پایتەختی ھاوینەی [[عێراق]] دادەنرا، بەھۆی گرنگی مێژووییەکەی بە درێژایی سەدەکان و بەھۆی ئەوەی ناوەندێکی ڕۆشنبیری و شارستانی کاریگەرە لە باکووری عێراق.&lt;ref&gt;https://www.erbil.gov.krd/app/governorate&lt;/ref&gt;

لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانلییەکان]] [[ھەولێر]] قەزایەک بووە سەر بە لیوای کەرکووک، بەڵام دوای نەمانی ئەوان و ھاتنی ئینگلیز بۆناوچەکە، ئالوگۆڕ بەسەر شێوەی فەرمانداری دامو دەزگاکان ھاتووەو جۆری بەڕێوەبەربردنی نوێ ھاتووەتە ئاراوە. دیارە ھەولێریش سەردەستەی ئەم گۆڕانکاریانە بوو، لەسەردەمی ئینگلیزەکان (حاکم سیاسی) لەلیواکان کاریان کردووە، یاریدەدەری دادوەری ڕامیاریش واتە (مساعد لحاکم السیاسی) لەقەزایەکان دانیشتوون (دەبلیو- ئار-ئێچ) کەئەفسەرێکی ئینگلیزە، یەکەم یاریدەدەری دادوەری رامیاری بووە لەھەولێر، پاشان کە ھەولێر بووەتە [[پارێزگا]] ھەر بەخۆی بووە بە دادوەری ڕامیاری ئەم شارە.&lt;ref&gt;https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/95039.PDF?ver=132385097450000000&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی پارێزگای ھەولێر لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە، کە ئەویش شاری [[ھەولێر]]ە، ھەرجەندە بە '''ئەربیل''' ناو دەبرێت بەڵام [[کورد]]ان و بە فەرمی لە [[عێراق]]دا لە ئێستادا [[ھەولێر]]ە، وە چەندین بۆ چوون ھەیە لەسەر ناوی ئەم شارە:
* بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکی عوسمانی]] ھەر بەم شارە وتراوە ئەربیل(اربیل)،&lt;ref&gt;Nasrullah, Mehmet (1908), مکمل آوروپا خریطە سی [Complete Map of Europe] (in Ottoman Turkish), Istanbul: Tefeyyüz Kitaphanesi.&lt;/ref&gt; ھێشتا وەک ناوی شارەکە لە وەرگێڕانی فەرمی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزیدا]] بەکاردەھێنرێت.&lt;ref&gt;https://gov.krd/english/the-governments-mission/erbil-baghdad-relations/&lt;/ref&gt; فۆڕمی عەرەبی ستانداردی مۆدێرن بۆ ناوەکە بریتییە لە(أربیل).&lt;ref&gt;https://gov.krd/arabic/the-governments-mission/erbil-baghdad-relations/&lt;/ref&gt; لە کۆنی کلاسیکدا بە لاتینی بە ئاربێلا و بە [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانی]] بە ئاربێلا (Ἄρβηλα) ناسرابوو، وەرگیراوە لە [[زمانی پارسیی کۆن]] ''ئەربەیرا''(𐎠𐎼𐎲𐎡𐎼𐎠𐏓)، بە عەربەیلوی ئاشوورییەوە، بە سۆمەری ئوربیلۆم (𒌨𒉈1).&lt;ref&gt;https://oracc.museum.upenn.edu/&lt;/ref&gt;
* کۆنترین ناویشی (ئوربیل) و (ئوربیلم)ە و یەکێکیش بووە لە شارە گرنگەکانی [[سۆمەر|سومەرییەکان]]، کە بەپێی لێکۆلینەوەی دیرۆکزان و مێژوونووسان سومەرییەکانیش [[نەژادی ئاری|ئاریایین]]. (ئور + بیل): (ئور) وشەیەکی سومەرییەکان بووە بە واتای ([[شار]]) بەکارھێنراوە و (بیل)یش ناوی خوایەکی سومەریەکان بووە، ئوربیل بە واتای (شاری بیل) دەھات. ھەروەھا پایتەختی سومەرییەکانیش بۆخۆی ناوی ([[ئوور|ئور]]) بووە. زۆربەی شارە کۆنەکانی [[کوردستان]] و نیشتمانی نێوان دوو رووبار ([[مێزۆپۆتامیا]]) کە وشەی (ئور) یان لەگەڵ بەکار دەھێنرا بریتیبوونە لە؛ ( [[ئوور]]، [[ھەولێر|ئوربیل]]، [[ڕحا|ئوروحا &quot;ئورفا&quot;]]، [[ورمێ|ئورمییە]]، [[کەرکووک|ئوراپخا]]، نیپ ئور،...). کە لە فەرھەنگی ھەریەکێک لە ئاسووری، ئەکەدی، میتانی، ساسانییەکان ناوی ئەو شارانە بەشێوەیتر بەکارھێنراوە وەک نمونە: بۆ ھەولێر (ئەربێلا ، ئەربائیلۆ،..). بۆ [[کەرکووک]] (ئوراپخا، ئاراپخا، نوزی...). بۆ شاری [[ڕحا]] (ئوروحا، ئورحا، ئورفا،..).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناوی ھەولێر لە سەرچاوە کۆنەکاندا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2024/564717/0001.PDF?ver=133571487610690496 |ڕێکەوتی سەردان=   ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥| نووسەر = پ.ی.د موسا محەممەد خضر و پ.ی.د ئارام جەلال حەسەن و کەیفی جەلال تەھا   |زمان = [[زمانی کوردی|کورد]]}}&lt;/ref&gt;
* [[عەلائەدین سەججادی]] ئەو ئەفسانەیەی نووسیوە ( ئەگێڕنەوە دەڵێن : لەپاش شکانی [[ئاشوورییەکان]] بە دەست [[ماد|میدیەکان]] ، کوردەکان ھاتوون بەشوێنی ئەو خوایانەدا گەڕاون کە چەپاویان کەن سەرەتا وایان زانیوە کە ئەمانە زۆر زلن ھەریەکە بە ئەندازەی کێوێک ئەبن لەسەر ئەو نیازە زۆر گەڕاون ھیچیان بەرچاو نەکەوتووە، کتوپڕ کابرایەک چویتە ژوورێک سەیری کردوە لەوێ دان بەسەرسامیەکی سەیرەوە بانگی ھاوڕێیەکانی کردووە (ھۆ  لێرەن), (ھۆ لێرەن ), (ھۆلیرە), ( ھولیر), (ھەولیر) لەدواجار وشەکان سەدە بەسدە گۆڕانکاری لەسەر زمان کراوە کورت و ڕێک کراوە تەگەیشتووتە ناوی(ھەولێر).&lt;ref&gt;گۆڤاری سۆمەری ژمارە ٨ ساڵی ١٩٥٢&lt;/ref&gt;
* وشەی ھەولێر، لە وشەی (ئەربیل) و (ئوربیل) و (ئەربا ئیلۆ)ەوە ھاتووە و لەسەر زار گۆڕاوە. وەک نمونەی (ئەربەئیلۆ، ئەربیل، ئوربیل، ئورویل، ھەرویل، ھەولێر...).

== مێژوو ==
ھەندێ لە زانایان، [[ھەولێر]] و [[ھەرێمی کوردستان]] بەلانکەی مرۆڤایەتی دەزانن، لەبەرئەوەی [[ئەشکەوتی شانەدەر]] باشترین بەڵگەی مێژوویی [[مرۆڤ]]ە بەوپێیەی کە ئەشکەویتێکە لە [[جیھان]] گرنگی تایبەتی ھەیە و کەوتووەتە نزیک شاری ھەولێر. تەمەنی ئێسکبەندەکان کە بۆ ٦٠ تا ٦٥ ھەزار ساڵ پێش زاین دەگەڕێتەوە بەرێگەی زانستی سەلمێنراوە بەدرێژایی مێژوو، تا ئێستا ھیچ رۆژگارێکی ئەو ناوچەیە واتا ئەشکەوتەکە و شاری ھەولێر بێ مرۆڤ و دانیشتوان نەبووە. [[ھەولێر]] کۆنترنی شاری جیھانە تا ئێستا بە ئاوەدانی ماوەتەوە.

=== سەردەمی بەردینە نوێیەکان ===
ھەولێر لە سەرەتای ناوچەکانی نیشتەجێبوونی کشتوکاڵیدا بووە لە سەردەمی بەردینی نوێدا، قۆناغێکی بەرچاو لە گەشەسەندنی شارستانیەتی مرۆڤایەتی لە [[مێزۆپۆتامیا]] دیاری دەکات.&lt;ref&gt;https://openjicareport.jica.go.jp/pdf/12387932_01.pdf&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:N-Mesopotamia and Syria english.svg|400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەیەک کە بەرفراوانی میزۆپۆتامیا نیشان دەدات.]]

=== سەردەمی برۆنزی ===
==== برۆنزی سەرەتایی ====
ئەو ناوچەیەی ھەولێر تێیدا ھەڵکەوتووە تا ڕادەیەکی زۆر لە ژێر ھەژموونی [[سۆمەر|سۆمەرییەکان]] بووە لە ٣٠٠٠ پێش زایین.

لەگەڵ سەرھەڵدانی [[ئەکەد|ئیمپراتۆریەتی ئەکەدی]] (٢٣٣٥-٢١٥٤ پێش زایین) ھەموو سامییەکانی ئەکادی و سۆمەرییەکانی [[مێزۆپۆتامیا]] لە ژێر یەک دەسەڵاتدا یەکگرتوو بوون. [[ئیریدوپزیر]] پاشای شانشینی [[گۆتی]] لە ساڵی ٢١٥٠ پێش زایین شارەکەی گرت.&lt;ref&gt;https://erbilcitadel.org/arbil/?option=com_k2&amp;view=itemlist&amp;layout=category&amp;task=category&amp;id=116&amp;Itemid=696{{بەستەری مردوو|url=https://erbilcitadel.org/arbil/?option=com_k2&amp;view=itemlist&amp;layout=category&amp;task=category&amp;id=116&amp;Itemid=696 |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Near East topographic map with toponyms 3000bc-en.svg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی جوگرافیای ڕۆژھەڵاتی نزیک کۆن، لەگەڵ ناوە شوێنەکانی پەیوەست بە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ئەکاد (کۆتایی ھەزارەی سێیەمی پێش زایین)]]

یەکەمین باس لە ھەولێر لە سەرچاوە ئەدەبییەکان لە ئەرشیفی شانشینی ئێبلاوە ھاتووە. دوو سەفەر بۆ ھەولێر (ئیربیلۆم) لە لایەن نێردراوێکەوە لە ئێبلەوە لە دەوروبەری ساڵی ٢٣٠٠ پێش زایین تۆمار دەکەن.

فەرمانڕەوای [[سێیەم ئیمپراتۆریەتی ئور]]، [[ئەمار سین]]، لە ساڵی دووەمی تەمەنیدا، ئۆربیلۆمی لە کارەکەی دوورخستەوە. ١٩٧٥ پێش زایین.&lt;ref&gt;https://books.google.iq/books?id=en9tzr1-VM4C&amp;redir_esc=y&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Ur III.svg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|درێژبوونەوەی نزیکەیی ئیمپراتۆریەتی شانشینی سێیەمی ئور (٢١١٢-٢٠٠٤ پێش زایین بەپێی کرۆنۆلۆژیای ناوەڕاست)، لەگەڵ ڕێکخستنی ناوەند/دەوروبەری سەردەمی شولگی (٢٠٩٣-٢٠٤٧ پێش زایین).]]

==== برۆنزی ناوەڕاست ====
لە سەدەکانی دوای ڕووخانی [[سێیەم ئیمپراتۆریەتی ئور]] ھەولێر بوو بە زلھێزێک لە ناوچەکەی خۆیدا. لە ماوەی تەمەنی کورتی شانشینی سەرەوەی میزۆپۆتامیادا لەلایەن شەمسی-عەدادی یەکەمەوە داگیرکرا، دوای ڕووخانی سەربەخۆ بوو.

==== کۆتایی برۆنزی ====
تا سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ئاشووری ناوەڕاست (١٣٦٥-١٠٥٠ پێش زایین) ھەولێر لە چوارچێوەی ناوچەی کۆنترۆڵی ئاشوورییەکان بوو.

=== سەردەمی ئاسن ===
ناوچەکە کەوتە ژێر [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ]] (٩٣٥-٦٠٥ پێش زایین). پاشان شارەکە ژمارەیەک جار دەستی گۆڕی لەوانەش دەسەڵاتی فارس، یۆنانی، پارتی، ڕۆمانی و ساسانی.
[[پەڕگە:Assyrie general en.jpg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئیمپراتۆریەتی ئاشووری نوێ لە ئەوپەڕی ئاستدا.]]

لە سەردەمی [[ماد]]ەکاندا، ڕەنگە [[ھەڤەخشترە]] ژمارەیەک کەسی لە [[گەلانی ئێرانی|ھۆزی ئێرانی کۆنی]] ساگارتیەکان لە شارەکانی ئاشووری ئەربەلا و [[ئەرەپخا]] ([[کەرکووک]]ی ئێستا) نیشتەجێ کردبێت، ڕەنگە وەک پاداشتێک بۆ یارمەتیدانیان لە گرتنی [[نەینەوا]]. بە گوێرەی نووسەرانی کلاسیک، ئیمپراتۆری فارس [[کورووشی مەزن]] لە ساڵی ٥٤٧ پێش زایین ئاشووری داگیرکرد و وەک دەوڵەتێکی پارێزراوی سەربازی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|ھەخامەنشی]] (یان ساتراپی) دامەزراند کە لە فارسی کۆن Aθurā (Athura) ناوی لێنرا، لەگەڵ [[بابل]] وەک پایتەخت.&lt;ref&gt;Yarshater, Ehsan (1993). The Cambridge History of Iran, Volume 3. Cambridge University Press. p. 482. ISBN 978-0-521-20092-9. Of the four residences of the Achaemenids named by Herodotus—Ecbatana, Pasargadae or Persepolis, Susa and Babylon—the last [situated in Iraq] was maintained as their most important capital, the fixed winter quarters, the central office of bureaucracy, exchanged only in the heat of summer for some cool spot in the highlands. Under the Seleucids and the Parthians the site of the Mesopotamian capital moved slightly to the north on the Tigris—to Seleucia and Ctesiphon. It is indeed symbolic that these new foundations were built from the bricks of ancient Babylon, just as later Baghdad, a little further upstream, was built out of the ruins of the Sassanian double city of Seleucia-Ctesiphon.&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Achaemenid Empire 500 BCE.jpg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|گەورەترین ڕووبەری خاکی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|ئیمپراتۆریەتی ھەخامەندییەکان]]، کە لە سەردەمی [[کورووشی مەزن]]دا بەدەست ھاتووە (٥٢٢-٤٨٦ پێش زایین)]]

[[ماد]]ەکان و لەگەڵ ئەواندا ساگارتییەکان دەبوو لە ساڵی ٥٢٢ پێش زایین دژی داریۆسی یەکەمی فارس ڕاپەڕین، بەڵام ئەم ڕاپەڕینە لەلایەن ئەو سوپایەوە بە توندی داخرا کە داریۆس لە ساڵی دواتردا بە سەرکردایەتی ژەنەڕاڵ تەخماسپەدا ڕەوانەی دەرەوە. ڕووداوەکان لە نووسراوی بیستووندا وێنا کراون کە ئەمڕۆ لە چیاکانی [[پارێزگای کرماشان]]ی ئێران وەستاوە.
[[پەڕگە:Median Empire.png|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|دەسەڵاتی [[ماد]]ەکان لەوپەڕی فەرمانڕەوایەتیدا]]

[[شەڕی گۆگەمیلا]]، کە [[ئەسکەندەری مەزن]]، [[داریووشی سێیەم]]ی فارسی بردەوە، لە ساڵی ٣٣١ پێش زایین نزیکەی ١٠٠ کیلۆمەتر (٦٢ میل) ڕۆژئاوای ھەولێر بە پێی نەخشەی جیھانی ئۆربانۆ مۆنتی ڕوویدا. دوای شەڕەکە داریووش توانی بەرەو شارەکە ھەڵبێت.&lt;ref&gt;https://www.davidrumsey.com/luna/servlet/workspace/handleMediaPlayer?lunaMediaId=RUMSEY~8~1~303667~90074316&lt;/ref&gt; (تا ڕادەیەک بە نادروستی، ڕووبەڕووبوونەوەکە ھەندێک جار بە &quot;شەڕی ئاربێلا&quot; ناسراوە.) دواتر ئاربێلا بەشێک بوو لە ئیمپراتۆریەتی ئەسکەندەر. دوای مردنی ئەسکەندەری مەزن لە ساڵی ٣٢٣ پێش زایین، ئاربێلا بوو بە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتیی سلووکی]]. دواتر [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]] لە نزیکەی ١٥٠ ساڵ داگیری کرد.&lt;ref&gt;https://books.google.iq/books?id=79wj2hj4wKUC&amp;redir_esc=y&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Seleucid Empire alternative map.jpg|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئیمپراتۆریەتی سلووکی (شینێکی کاڵ) لە ساڵی ٢٨١ پێش زاییندا.]]
[[پەڕگە:Map of the Parthian Empire under Mithridates II.svg|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|[[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]] لە ساڵی ٩٤ پێش زایین لە گەورەترین ئاستیدا،(١٢٤-٩١ پێش زایین)]]

ھەولێر بوو بە بەشێک لەو ناوچەیەی کە لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانیەکاندا]] ناکۆکی لە نێوان ڕۆما و فارسدا ھەبوو. لە سەردەمی پارتییەکان تا سەرەتای سەردەمی ساسانییەکان، ھەولێر بووە پایتەختی ویلایەتی [[ئادیابین]] (حادیابی ئاشووری). شارۆچکە و شانشینییەکە لە مێژووی جولەکەکاندا بە گۆڕینی بنەماڵەی شاھانە ناسراوە، بەتایبەتی شاژنە ھێلێنای ئادیابێنێ، بۆ ئایینی [[جوو]]لەکە.&lt;ref&gt;Brook, Kevin Alan (2018). The Jews of Khazaria (3rd ed.). Lanham: Rowman and Littlefield Publishers. pp. 241–243&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Kingdom of Adiabene, ca 37 AD.png|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|شانشینی ئادیابین لە ساڵی ٣٧ی زایینی لە گەورەترین ئاستیدا، لە سەردەمی ئیزاتێسی دووەمدا]]

پاشان دانیشتووانەکەی وردە وردە لە ئایینی کۆنی مێزۆپۆتامیا لە نێوان سەدەی یەکەم و چوارەمدا گۆڕا بۆ ئایینی [[مەسیحی]]، پکیدە بە شێوەیەکی نەریتی لە دەوروبەری ساڵی ١٠٤ی زایینی بووە یەکەم قەشە. ئایینی کۆنی میزۆپۆتامیا تا سەدەی دەیەمی زایینی بە تەواوی لە ناوچەکەدا نەمرد.&lt;ref&gt;https://www.tertullian.org/fathers/arbela_02_text.htm&lt;/ref&gt; ھەروەھا کۆمەڵگەیەکی مەسیحی ھەبووە کە وا بیردەکرایەوە لە ئایینی جوولەکە گۆڕاون. [[ئادیابین]] (پارێزگای کەنیسەی ڕۆژھەڵاتی سریانی) لە ئەربێلا (بە [[زمانی سوریانی|سوریانی]]: ܐܪܒܝܠ ئەربیل) بووە ناوەندی [[مەسیحیەتی سوریانی]] تا کۆتایی سەدەکانی ناوەڕاست.&lt;ref&gt;https://books.google.iq/books?id=rNdtAAAAMAAJ&amp;q=adiabene&amp;redir_esc=y&lt;/ref&gt;

ھەولێر دوای ئەوەی [[ماد]]ەکان کۆتاییان بە حوکمی [[ئاشوورییەکان]] ھێنا، دوای مادەکان کەوتە ژێر دەستی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانییەکان]] بۆ چەندەھا سەدە، کە ھەژارییەکی زۆری تیادا بڵاو بووەوە و وە لە ناسنامە ئاشوورییەکەی داماڵرا.
[[پەڕگە:The Sasanian Empire at its apex under Khosrow II.svg|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئیمپراتۆریەتی ساسانی لە گەورەترین ئاستدا ٦٢٠، لە سەردەمی خوسرەوی دووەم]]

=== مێژووی سەدەی ناوەڕاست ===
وەک چۆن زۆرێک لەو ئاشوریانەی کە بوونەتە مەسیحی ناوی ئینجیلی (لەوانەش جوولەکەکان)یان گرتەبەر، زۆربەی قەشەکانی سەرەتایی ناوی ئارامی ڕۆژھەڵاتی یان جوولەکە/ئینجیلییان ھەبووە، ئەمەش ئەوە ناگەیەنێت کە زۆرێک لە مەسیحییە سەرەتاییەکانی ئەم شارە لە ئایینی جوولەکە بوون.&lt;ref&gt;Gillman, Ian and Hans-Joachim Klimkeit. Christians in Asia before 1500. (Ann Arbor: University of Michigan, 1999) p. 33&lt;/ref&gt; وەک شوێنی دانیشتنی میترۆپۆلیتانی کەنیسەی ئاشووری ڕۆژھەڵات کاری دەکرد. لە سەردەمی مەسیحی شارەکەوە زۆرێک لە باوکانی کڵێسا و نووسەری ناسراو بە زمانی ئارامیی ھاتوون.

دوابەدوای فەتحکردنی موسڵمانان بۆ سەر فارس، پارێزگای ساسانی نەکسواردەشیراگان و دواتر گەرامیگ و نۆدەردەشیراگان، کە ھەولێر بەشێکی لێ بوو، ھەڵوەشایەوە و لە ناوەڕاستی سەدەی حەوتەمی زایینیەوە ناوچەکە وردە وردە لێشاوی گەلانی [[موسڵمان]]ی بەخۆیەوە بینی کە زۆرینەیان [[عەرەب]] و گەلانی [[گەلانی تورک]] بوون.&lt;ref&gt;D. Sellwood, &quot;ADIABENE,&quot; Encyclopædia Iranica, I/5, pp. 456–459&lt;/ref&gt; ڕزگارکردنی(فتح) ھەولێر لە سەردەمی [[عومەر کوڕی خەتتاب]]دا بوو بە سەرکردایەتی (ربعی بن الأفکل) بوو کە ئەوکات ەژێر دەسەڵاتی ساسانییەکاندا بوو.
[[پەڕگە:Rashidun Caliphate.svg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|[[خەلافەتی ڕاشیدون]] لە گەورەترین ئاستی خۆیدا، لە سەردەمی [[عوسمان کوڕی عەفان|خەلیفە عوسمان]]،٦٥٤ک]]

دیارترین [[ھۆز]]ی [[کورد]] لە ناوچەکەدا [[ھەزەبانی]] بوو، ناوەندی ھەزەبانییەکان لە [[ھەولێر]] و [[شنۆ|شنۆ]] و [[ورمێ]] بوو. فەرمانڕەوایی ئەوان ناوچەکانی [[مەراغە]] و ورمێ لە ڕۆژھەڵات و ھەولێر و [[شنگال]] و بەشێک لە خاکی جەزیرە لە باشوور و ڕۆژاوا و بەرکاری و [[جۆلەمێرگ|ھەکاری]] و [[سەڵماس|سەلماس]] لە باکوورەوە،&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bozarslan|یەکەم=Hamit|ناونیشان=https://books.google.iq/books?vid=ISBN 9781108473354&amp;redir_esc=y|سەردێڕ=The Cambridge History of the Kurds|دوایین٢=Gunes|یەکەم٢=Cengiz|دوایین٣=Yadirgi|یەکەم٣=Veli|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٤٧٣٣٥-٤|پەڕەکان=٢٧|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kennedy|یەکەم=Hugh|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=Kak0CwAAQBAJ&amp;dq=%22The+Kurdish+dynasties+which+emerged+in+the+second+half%22&amp;pg=PA215&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22The%20Kurdish%20dynasties%20which%20emerged%20in%20the%20second%20half%22&amp;f=false|سەردێڕ=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٣٧٦٣٩-٢|پەڕەکان=٢١٥|زمان=en}}&lt;/ref&gt; ھەولێر یەکێک بوو لە پایتەختەکەیان،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brill|یەکەم=E. J.|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=ro--tXw_hxMC&amp;dq=Zarzā+kurds&amp;pg=PA1049&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=Zarzā%20kurds&amp;f=false|سەردێڕ=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. Ṭāʻif - Zūrkhāna|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٩٧٩٤-٠|پەڕەکان=١٠٤٩|زمان=en}}&lt;/ref&gt; لە نێوان ساڵی ٩٠٦ تا ١١٣١/١١٤٤ فەرمانڕەوایان کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Minorsky|یەکەم=V.|ناونیشان=https://books.google.iq/books?vid=ISBN 9780521057356&amp;redir_esc=y|سەردێڕ=Studies in Caucasian History: I. New Light on the Shaddadids of Ganja II. The Shaddadids of Ani III. Prehistory of Saladin|ڕێکەوت=١٩٥٣|بڵاوکەرەوە=CUP Archive|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٠٥٧٣٥-٦|پەڕەکان=١٤٣|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;{{rp|65-66}}

بە گوێرەی ئیبن حەوقەل ناوچەی جەزیرە لەوەڕگەی ھاوینەی کوردانی ھەزەبانەکان بووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bozarslan|یەکەم=Hamit|ناونیشان=https://books.google.iq/books?vid=ISBN 9781108473354&amp;redir_esc=y|سەردێڕ=The Cambridge History of the Kurds|دوایین٢=Gunes|یەکەم٢=Cengiz|دوایین٣=Yadirgi|یەکەم٣=Veli|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٤٧٣٣٥-٤|پەڕەکان=٢٦|زمان=en}}&lt;/ref&gt; بوونی ھەزەبانەکان تۆمار کراوە لە سەدەی ١٠زی دا لە [[دوین]] لە [[ئەرمەنستان]]، کە بە کەنارەکانی دەریای کاسپی تێدەپەڕێت بۆ خاکی جەزیرە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=James|یەکەم=Boris|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Le &quot; territoire tribal des Kurdes &quot; et l’aire iraqienne (xe-xiiie siècles): Esquisse des recompositions spatiales|ناونیشان=https://journals.openedition.org/remmm/3331#tocto1n3|journal=Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée|زمان=fr|issue=117-118|پەڕەکان=١٠١–١٢٦|doi=10.4000/remmm.3331|issn=0997-1327}}&lt;/ref&gt;

کە چەند کەسێکیش وەک پارێزگار بۆ شارەکە لە کۆتایی سەدەی دەیەمەوە تا سەدەی دوازدەھەم کە لەلایەن [[دەوڵەتی زەنگی]] داگیرکرا و پارێزگارییەکەی درا بە [[موزەفەرەدین کۆکبری]]، کە لە سەردەمی [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەیوبیەکاندا]] شارەکەیان پاراست. یاقوت حەمەوی زیاتر باسی لەوە دەکات کە ھەولێر لە سەدەی ١٣دا زۆربەی دانیشتووانی [[کورد]]ە.&lt;ref&gt;B. James. Le « territoire tribal des Kurdes » et l’aire iraqienne (xe-xiiie siècles): Esquisse des recompositions spatiales. Revue des Mondes Musulmans et de la Méditerranée, 2007. P. 101-126.&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Ayyubid Sultanate 1193 AD.jpg|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|سوڵتانییەتی ئەیوبی(بە ڕەنگی پەمەیی) لە کاتی کۆچی دوایی سەلاحەدین لە ساڵی ١١٩٣ز]]

کاتێک [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل|مەغۆلەکان]] لە سەدەی ١٣دا ھێرشیان کردە سەر ڕۆژھەڵاتی نزیک، بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٢٣٧ ھێرشیان کردە سەر شاری ھەولێر. شارۆچکەی خوارەوەیان تاڵان کرد بەڵام ناچار بوون لەبەردەم سوپای خەلافەت کە نزیک بووەوە پاشەکشە بکەن و ناچار بوون گرتنی قەڵاکە دوابخەن.&lt;ref&gt;Woods, John E. (1977), &quot;A note on the Mongol capture of Isfahān&quot;, Journal of Near Eastern Studies, 36 (1): 49–51&lt;/ref&gt; دوای [[گەمارۆدانی بەغدا (١٢٥٨)|کەوتنی بەغدا]] بە دەست [[ھۆلاکۆ خان]] و مەغۆلەکان لە ساڵی ١٢٥٨، دوا فەرمانڕەوای بەگتەگێنید خۆی ڕادەستی مەغۆلەکان کرد و بانگەشەی ئەوەی کرد کە گاریسۆنی کوردی شارەکەش بەدوایدا دەڕۆن؛ بەڵام ئەوان ئەمەیان ڕەتکردەوە، بۆیە مەغۆلەکان گەڕانەوە بۆ ھەولێر و توانیان قەڵاکە بگرن دوای گەمارۆدانێک کە شەش مانگی خایاند.&lt;ref&gt;https://www.gemaart.com/wp-content/uploads/2020/09/PAPER_Citadel-Research_Novacek.pdf&lt;/ref&gt; پاشان [[ھۆلاکۆ خان]] پارێزگارێکی [[مەسیحی]] [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] بۆ شارۆچکەکە دانا و [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی سوریانی]] ڕێگەی پێدرا کەنیسەیەک دروست بکات.
[[پەڕگە:Bagdad1258.jpg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|وێناکردنی سوپای [[ھۆلاکۆ خان]] کە شارەکەی گەمارۆداوە، ١٤٣٠]]

لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا، گۆشەگیرییە بەردەوامەکانی سەر [[مەسیحی]]یەکان و [[جوو]]لەکەکان و بوداییەکان لە سەرانسەری ئیلخاناتدا لە ساڵی ١٢٩٥ لە ژێر دەسەڵاتی ئۆیرات ئەمیر ناوروزدا بە جددی دەستیپێکرد، ئەمەش کاریگەری زۆری لەسەر ئاشوورییە ڕەسەنەکانی مەسیحی ھەبوو. ئەمەش لە سەرەتای سەردەمی ئیلخان غەزاندا دەرکەوت. لە ساڵی ١٢٩٧دا، دوای ئەوەی غەزان ھەستی بە بەھێزی کرد کە بتوانێت بەسەر کاریگەرییەکانی ناوروزدا زاڵ بێت، کۆتایی بە گۆشەگیرییەکان ھێنا.

لە سەردەمی ئیلخان ئۆلجێیتودا، دانیشتوانی [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] پاشەکشەیان کرد بۆ قەڵاکە بۆ ئەوەی لە گۆشەگیری ڕزگاریان بێت. لە بەھاری ساڵی ١٣١٠دا مەلەک (حاکم)ی ناوچەکە بە ھاوکاری [[کورد]] ھەوڵی دەستبەسەرداگرتنی لێیان دا. سەرەڕای ھەموو ھەوڵەکانی قەشەی تورک مار یەحبەڵڵا بۆ دوورکەوتنەوە لە مەرگەساتی نزیک، دواجار قەڵاکە دوای گەمارۆدانی سەربازانی ئیلخانات و خێڵە کوردییەکان لە ١ی تەمموزی ١٣١٠ گیرا و ھەموو بەرگریکارەکانیش کۆمەڵکوژ کران، لەنێویاندا زۆرێک لە دانیشتوانی ئاشووری شارۆچکەی خوارەوە.&lt;ref&gt;Sourdel, D. (2010), &quot;Irbil&quot;, in Bearman, P.; Bianquis, Th.; Bosworth, C.E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W.P. (eds.), Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Brill Online,&lt;/ref&gt; بەڵام ژمارەی دانیشتوانی [[ئاشوورییەکان]]ی شارەکە لە ڕووی ژمارەییەوە بە گرنگییەوە مانەوە تا وێرانکردنی شارەکە لەلایەن ھێزەکانی [[تەیمووری لەنگ|تەیمورەوە]] لە ساڵی ١٣٩٧.&lt;ref&gt;Edwin Munsell Bliss, Turkey and the Armenian Atrocities, (Chicago 1896) p. 153&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Historical Atlas of Iran - Plate No. 17 (cropped).jpg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|سەردەمی ئیلخانییەکاندا]]

[[قەرەقۆینلۆ]] دەستیان گرت بەسەر ناوچەکەدا، ھۆزێکی [[تورکمان]] کە لە ساڵی ١٣٧٥ی زایینی وڵاتەکەیان دامەزراند، و فەرمانڕەوایی ڕۆژھەڵاتی [[ئاناتۆلیا|ئەنادۆڵ]] و [[ئازەربایجان]] و [[قەوقاز|قەفقاز]] و ھەندێک ناوچەی [[ئێران]] [[عێراق|و عێراقیان]] کرد، لە نێوان ساڵانی [[١٣٨٠]]ی زایینی تا [[١٤٦٩]] ی زایینی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری دەربارەی قەرەقۆینلۆ لە سایتەکەدا universalis.fr|ناونیشان=https://www.universalis.fr/encyclopedie/moutons-noirs-kara-koyunlu/|بڵاوکەرەوە=universalis.fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری دەربارەی قەرەقۆینلۆ لە سایتەکەدا britannica.com|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/Kara-Koyunlu|بڵاوکەرەوە=britannica.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری دەربارەی قەرەقۆینلۆ لە سایتەکەدا nomisma.org|ناونیشان=http://nomisma.org/id/qara_qoyunlu|بڵاوکەرەوە=nomisma.org|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180707123207/http://nomisma.org/id/qara_qoyunlu|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Qaraqoyunlu Dynasty AZƏRBAYCAN.png|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|تورکمانە قەرەقۆینلۆکان، شینێکی کاڵ، گەورەترین ڕادەی خۆیان لە عێراق و کەناری ڕۆژھەڵاتی عەرەبی بۆ ماوەیەکی کەم نیشان دەدەن]]

[[ئاق قۆینلۆ]] دەستیان گرت بەسەر ناوچەکەدا، ھۆزێکی تورکمان و لە «خێڵی بێندەر»ن لە نێوان ساڵانی [[١٤٦٧]] - [[١٥٠٢|١٥٠٢ی زایینی]] لە ڕۆژھەڵاتی [[ئاناتۆلیا|ئەنادۆڵ]] و [[ئازەربایجان]] و فارس و [[عێراق]] و [[ئەفغانستان]] [[شینجیانگ|و تورکستان]] فەرمانڕەواییان کردووە. و لە ساڵی ١٤٦٩ی زایینی توانی وڵاتی [[قەرەقۆینلۆ]] لەناو ببات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://elibrary.bsu.az/kitablar/895.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131020105336/http://elibrary.bsu.az/kitablar/895.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Map Aq Qoyunlu 1478-en.png|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|کۆنفیدراسیۆنی ئاق قۆینلۆ لە گەورەترین ئاستدا لە سەردەمی ئوزون حەسەن]]

لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ھەولێر بە یەک لە دوای یەک لەلایەن [[ئومەویەکان]]، [[خەلافەتی عەباسی|عەباسیەکان]]، [[دەوڵەتی بوەیھی]]، [[شانشینی سەلجووقی|سەلجوقییەکان]] و پاشان تورکمانەکانی بەگتەگینید میرەکانی ھەولێر (١١٣١-١٢٣٢) حوکمڕانی دەکرا، دیارترینیان [[موزەفەرەدین کۆکبری]] بوو کە یەکێک بوو لە ژەنەڕاڵە پێشەنگەکانی [[سەڵاحەددینی ئەییووبی|سەلاحەدین]]؛ بە نۆرە ئیلخانیەکان و جەلاییریدەکان و [[قەرەقۆینلۆ]] و ئیمپراتۆریەتیی تەیموور و [[ئاق قۆینلۆ]] بەدوایاندا ھاتن.

لە ساڵی ١٥٠٩دا شاری [[ھەولێر]] و ناوچەکە لەلایەن [[شانشینی سەفەوی|سەفەوییەکانەوە]] داگیرکرا و بووە بەشێک لە فەرمانڕەواییان. یەکێک بوو لە گەورەترین ئیمپراتۆرییەتەکانی ئێران دوای لەشکرکێشی عەرەبەکان کە لەلایەن [[سەفەوییەکان|بنەماڵەی سەفەوییەکانەوە]] لە ساڵی ١٥٠١ تا ١٧٣٦ حوکمڕانی کرا.&lt;ref&gt;Helen Chapin Metz. ''Iran, a Country study''. 1989. University of Michigan, p. 313.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Emory C. Bogle. ''Islam: Origin and Belief''. University of Texas Press. 1989, p. 145.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Stanford Jay Shaw. History of the Ottoman Empire. Cambridge University Press. 1977, p. 77.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Andrew J. Newman, ''Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire'', IB Tauris (March 30, 2006).&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Safavid Iran.png|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئیمپراتۆریەتی سەفەوی لە سەردەمی شا عەباسدا]]

ھەولێر شوێنی لە دایکبوونی مێژوونووس و نووسەرانی بەناوبانگی سەدەی ١٢ و ١٣ی کورد [[ئیبن خەلەکان]] و [[ئیبن ئەلمستەوفی]] بووە. دوای [[شەڕی چاڵدێران]] لە ساڵی ١٥١٤، ھەولێر کەوتە ژێر [[میرنشینی سۆران]]. لە سەدەی ١٨دا [[میرنشینی بابان]] شارەکەی گرتەوە بەڵام لەلایەن [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەمەد کۆر]] فەرمانڕەوای سۆران لە ساڵی ١٨٢٢ دەستی بەسەردا گیرا.
[[پەڕگە:Soran Emirate.png|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی [[میرنشینی سۆران]] لە لووتکەی دەسەڵاتیدا لە سەردەمی [[شۆڕشی ڕەواندز]] بە سەرکردایەتیی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]]. کە سنوورەکەی لە باکوورەوە لەگەڵ [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[میسر]] و لە باشووریشەوە لەگەڵ قەبیلەی عەنزەی نەجد و لە ڕۆژھەڵاتیشەوە لەگەڵ [[ئێرانی قاجاڕی]] و [[میرنشینی ئەردەڵان]] ھاوسنوور بوو.]]

[[میرنشینی سۆران]] بەردەوام بوو لە حوکمڕانی بەسەر ھەولێردا تا ساڵی ١٨٥١ لەلایەن عوسمانییەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا، ھەولێر بوو بە بەشێک لە [[ویلایەتی مووسڵ]] لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] تا [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، کاتێک عوسمانییەکان و ھاوپەیمانە [[کورد]] و [[تورکمان]]ەکانیان لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا]]وە تێکشکێنران.

=== سەردەمی عوسمانی(١٥٣٨-١٩١٨) ===
* دوای ئەوەی لە ساڵی ١٥١٧ بە ھێرشی ناڕێک دەستی پێکرد لە ساڵی ١٥٣٨ کۆتایی پێھات، کاتێک سوڵتان [[سولەیمان قانوونی]] خاکی [[باشووری کوردستان]]ی ئێستای زیاد کرد بۆ ئیمپراتۆریەتەکەی بە گرتنی لە دەستی ڕکابەرە سەرەکییەکەی کە [[شانشینی سەفەوی]] بوو.&lt;ref&gt;Rothman, E. Nathalie (2015). Brokering Empire: Trans-Imperial Subjects between Venice and Istanbul. Cornell University Press.&lt;/ref&gt;

* [[مێزۆپۆتامیا]] لە ساڵی ١٥٥٥ لە لایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بە [[ڕێکەوتننامەی ئاماسیە]] دەستی کەوتبوو، بەڵام تا [[گرێبەستی زەھاب]] لە ساڵی ١٦٣٩ کۆنترۆڵی عوسمانی بەسەر میزۆپۆتامیادا یەکلاکەرەوە نەبوو.&lt;ref&gt;https://archive.org/details/historyofottoman00stan/page/198/mode/2up&lt;/ref&gt; دوای [[ڕێکەوتننامەی ئاماسیە]]، سەفەوییەکان جارێکی دیکە زۆربەی ناوچەی میزۆپۆتامیایان گرتەوە لە سەردەمی [[شا عەباسی یەکەم]] (١٥٨٨-١٦٢٩).&lt;ref&gt;Nasiri, Ali Naqi; Floor, Willem M. (2008). Titles and Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration. Mage Publishers. p. 309.&lt;/ref&gt; پاشان لەگەڵ داگیرکردنەوەی [[بەغدا]](١٦٣٨) لیوای مووسڵ بوو بە ویلایەتێکی سەربەخۆ.&lt;ref&gt;Kemp, Percy (1983). &quot;Power and Knowledge in Jalili Mosul&quot;. Middle Eastern Studies. 19 (2): 201–12.&lt;/ref&gt;

* شاری ھەولێر لەم ماوەی دەسەڵاتی عوسمانیدا قەزایەک بوو لە لیوای کەرکووک. ھەرچەندە ماوەیەکیش قەزا بوو لە لیوای ڕەواندز.

* لە ساڵی [[١٥٥٤]] کە عوسمانییەکان ئەو ناوچەیەیان داگیر کرد، دەسەڵاتی ناوچەکەیان بەخشی بەو میرە [[کورد]]انە کە لەگەڵ [[حکوومەتی ناوەندی]]ی عوسمانییەکاندا ھاوکارییان ھەبوو. ھەروەھا [[ئەیالەتی شارەزوور]]یان درووستکرد. کە ئێستا. بەنزیکەیی سنووری [[باشووری کوردستان]] دەناسرێت. [[کەرکووک]] پایتەختی ئەم ئەیالەتە بووە. بۆیە ڕاستەوخۆ نەخراوەتە ناو سیستەمی کارگێڕی عوسمانیەوە. فەرمانڕەواکان ئەندامی [[ھۆز]]ە [[کورد]]ییەکان بوون و تەنیا بە دەگمەن سەربازی عوسمانی لە ئەیالەتەکەدا ھەبوون.&lt;ref&gt; https://archive.org/details/bub_gb_66hCAAAAcAAJ &lt;/ref&gt;

* لە سەدەی ١٨ و نۆزدەھەمدا، ئەیالەتەکە کەوتە ژێر دەستی [[میرنشینی بابان|بنەماڵەی بابان]]. ئەندامانی ئەم بنەماڵەیە توانیان بە گەرەنتیکردنی ئاسایشی سنوورە ناجێگیرەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لەگەڵ [[ئێران]] لە بەرامبەر ئۆتۆنۆمی تەواودا، دەسەڵاتی خۆیان بپارێزن. سنجاقی بابان کە شاری [[کەرکووک]]ی لەخۆگرتبوو، بەناوی ئەو بنەماڵەیەوە ناونراوە.&lt;ref&gt; https://books.google.iq/books?id=QjzYdCxumFcC&amp;pg=PA70&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false &lt;/ref&gt;

* بابانەکان چاویان لە میرە کوردەکانی [[میرنشینی ئەردەڵان]] دەکرد کە بەشەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]یان  لە ژێر دەستدابوو، بۆ ئەوەی ببنە ڕکابەری سروشتییان، و لە ساڵی ١٦٩٤ سلێمان بەگ ھێرشی کردە سەر [[ئێران]] و شکستی بە میری ئەردەڵانی ھێنا. دوای ساڵی ١٧٨٤،بابانەکان پایتەختەکەیان گواستەوە بۆ شاری نوێی [[سلێمانی]] کە بەناوی دامەزرێنەری خانەدانەکەوە ناونرا. لە ساڵی ١٨٥٠دا دواجار دەسەڵاتی بابانەکان کۆتایی پێھات. ھەرێمەکە لە ساڵی ١٨٦٢دا خرایە ژێر کۆنترۆڵی ڕاستەوخۆی [[ئەیالەتی بەغدا]]وە، کەرکووک بووە سنجاقێکی ئەم ئەیالەتە.
[[پەڕگە:Shehrizor Eyalet, Ottoman Empire (1609).png|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئەیالەتی شارەزوور لە ١٦٠٩]]

==== لیوای ھەولێر لە سەردەمی عوسمانیدا(١٨٥٠-١٩١٨)  ====
شارۆچکەی مۆدێرنی [[ھەولێر]] لەسەر گردێک وەستاوە کە قەڵایەکی عوسمانی لە سەرەوەیە. لە سەردەمی سەدەکانی ناوەڕاستدا، ھەولێر بووە ناوەندێکی بازرگانی سەرەکی لەسەر ڕێگای نێوان [[بەغدا]] و [[مووسڵ]]، ڕۆڵێک کە تا ئەمڕۆش دەیگێڕێت لەگەڵ پەیوەندییە گرنگەکانی ڕێگاوبان بە جیھانی دەرەوە.

ئەم سەردەمە بە کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتی کرداریی ھەردوو و میرنشینی سوران و بابان و چەسپاندنی دەسەڵاتی [[بەغدا]] بە سەر تەواوی خاکی [[باشووری کوردستان]] دەست پێدەکات جگە لە چەند ساڵێک نەبێت کە ھەموو یەکە کارگێڕییەکانی نیوان ھەردوو [[زێی گەورە]] و [[زێی بچووک]] بە یەکگرتوویی لە یەکەیەکی کارگێڕیدا کۆکرابوونەوە و ناوەندەکەسی شاری [[ڕەواندز]] بوو. دوای ئەوە سەر بە سنجاق(لیوا)ی کەرکووک بوو تاوەکوو ساڵی (١٩٢٣) کرایە لیوا.

==== قۆناغی یەکەم: لە نێوان ساڵانی(١٨٥١-١٨٦٨) ====
سیستەمی کارگێڕی ئەم قۆناغە لەژێر ھەژموونی دابەشبوونی جوگرافیای [[ھۆز]]ەکاندا بووە، سنووری ئەم لیوایە و لیوا ھاوسنوورەکانی میراسی ناکۆکی نێوان ھەردوو [[میرنشینی بابان]] و [[میرنشینی سۆران]] بوو، لەکاتێکدا دەسەڵاتی [[میر محەممەد]]ی ڕەواندوز ھەردەھات فراوانتر دەبوو تاگەیشتە سنووری [[کۆیە]] و [[ڕانیە]] و دەربازی دەستە چەپی [[زێی بچووک]]یش بوو. چەندین ناحییەی [[ئەیالەتی شارەزوور]]ی خستە سەر [[میرنشین]]ەکەی لەوانە ناحیەکانی([[عەسکەر]]، [[ئاغجەلەر]]، کێوەچەرمەڵە، [[چیاسەوز، ئاغجەلەر|چیاسەوز]]، [[گڵناغاجی گەورە|گڵناغاج]]، [[قەسرۆک، ئاغجەلەر|قەسرۆک]]، [[گردخەبەر]]، جبق قلعە و [[ناحیەی شوان|شوان]]) لەگەڵ مەنگوڕایەتیدا.

ناکۆکی نێوان میرانی بابان ھەر بەردەوام بوو، [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] بە ھەلی زانی ھێرش بکاتە سەر [[میرنشینی بابان]]، وەزیر (عەلی پاشا-والی [[بەغدا]]) لەگەڵ حکومەتی ئێراندا ھاوپەیمانییەکی دژی [[میرنشینی سۆران]] بەست و ھەردووکیان ھاوکاری سڵێمان پاشای بابانیان کرد، ئەمە لە کاتێکدا ھێزی سۆران لە پێشڕەویدا بوون و گەیشتبوونە [[سورداش]] سوپای ھەردوولا لە [[قەمچوغە]] گەیشتنە یەک و شەڕێکی قورس لە نێوانیاندا ڕوویدا و سوپای سۆران ناچار بوو پاشەکشێ بکات بۆ [[کۆیە]] و ھێزی سڵێمان پاشای بابان کەوتە دوای و لە نزیک کۆیە جارێکیتر [[شەڕ]] ڕوویدا، ھێزی بابان و ھاوپەیمانەکانی زیانی زۆریان بەرکەوت و ھەردوولا گەیشتنە ڕێکەوتن کە ھێڵی [[ڕانیە]]، بتوێن، [[خەلەکان]]، چناران تا [[زێی بچووک]] و دەربەند ببێتە سنووری نێوانیان. دوای لە ناوچوونی ھەردوو میرنشینەکە(سۆران لە ١٨٣٦) و (بابان لە ١٨٥١)دا ئەم سنوورە وەک خۆی مایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =عشائر العراق  | ناونیشان = https://www.noor-book.com/en/ebook-History-موسوعھ-عشائر-العراق-ج-1-عباس-العزاوی-pdf |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = عباس العزاوی |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

خاکی ئێستای پارێزگای ھەولێر، لەم سەردەمەدا دابەش ببوو بەسەر [[پارێزگای کەرکووک|لیوای کەرکووک]] و [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]] و [[پارێزگای نەینەوا|لیوای مووسڵ]]دا، لە [[ئەیالەتی شارەزوور]] و [[ئەیالەتی بەغدا]] و [[ئەیالەتی وان]]دا. قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای کۆیە|کۆیە]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] و [[ناحیەی بالیسان|بالیسان]]) سەر بە [[پارێزگای کەرکووک|لیوای کەرکووک]] بوون. قەزاکانی ([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای ھەریر|حەریر]]، [[قەزای چۆمان|باڵەک]]، [[ناحیەی بجیل|سورچی]] و [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]]) سەر بە لیوای ڕەواندز بوون. [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]] سەر بە لیوای مووسڵ بوو. لەم سەردەمەدا [[قەزا]]کان فرە ناوەند بوون و لە ژێر ھەژموونی [[ھۆز]]ەکاندا بوون بۆیە ھەندێک قەزا ناوی ھۆزەکانیشی لەگەڵدا دەھات. وە ھەندێک قەزا دراوەتە [[ھۆز]]ەکان بەڵام ناوەندیان نەبووە لە بەر ئەوەی لەو کاتەدا کۆچەری بوون بەڵام لە سنووری ئەو یەکە کارگێڕیانەی ئێستادا بوون. ئەم خشتەیەی خوارەوە ئەو یەکە کارگێڕییانە ڕوون دەکاتەوە کە پارێزگای ھەولێری ئێستا پێکدەھێنن کە سەر بە لیوا جیاوازەکان بوون.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە نێوان ساڵانی(١٨٥٠-١٨٦٥)دا&lt;ref&gt; https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&amp;op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&amp;book_id=NTk5&amp;lan=&lt;/ref&gt;
! لیوا
! ناوی قەزا
! پێڕستی یەکە کارگێڕییەکان
! لیوا
! ناوی قەزا
! پێڕستی یەکە کارگێڕییەکان
|- 
|  rowspan=5 style=&quot;text-align: center;&quot;| [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]] 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]] لەگەڵ فرە ناوەندی(ڕۆست، ڕەوەندۆک، شکیو، دەرگەڵە، دولە، ھەڕوتیان، بیاو، سەرچیان، کورە، دیوە و دەراریان)
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|دیانا]]، بەشێک لە [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]]

| rowspan=5 style=&quot;text-align: center;&quot;| [[پارێزگای کەرکووک|لیوای کەرکووک]] 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]](ئەربیل)
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر|ئەربیل]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[ناحیەی گوێڕ|گوێڕ]]، [[ناحیەی کەندێناوە|کەندێناوە]]، [[قەزای مەخموور|مەخموور]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەریر|ھەریر]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | دێرە حەریر

| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی بالیسان|بالیسان]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | بەشێک لە [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای چۆمان|باڵەک]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | باڵەک

| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە|کۆیە]] لەگەڵ فرە ناوەندی([[بۆگد]]، [[خەرابە]]، [[ساتووقەڵا]]، شێخان، دەربەند، گردی و چنارە، [[خەلەکان]]، [[خدران]] و [[ھیزۆپی گەورە|ھیزۆپ]])
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە|کۆیسنجەق]]، [[قەزای تەقتەق|تەقتەق]]، [[ناحیەی خەلەکان|چناران]]، بەشێک لە [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | سیدەکان

| style=&quot;text-align: center;&quot; | ھۆزی سن و [[ئاکۆ]] و [[خۆشناو]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | بەشێک لە [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]] و [[ناحیەی بێتواتە|بێتواتە]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی بجیل|سورچی]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | بەشێک لە [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]]

| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ئێلی بڵباس]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | بەشێک لە [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]] و [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] و [[ناحیەی ناودەشت|ناودەشت]]
|-
| rowspan=1 style=&quot;text-align: center;&quot;| [[پارێزگای سلێمانی|لیوای سلێمانی]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ھۆزی [[مامەش]] و [[مەنگوڕ]] و ڕەمەک
| style=&quot;text-align: center;&quot; | بەشێک لە [[ناحیەی ناودەشت|ناودەشت]]

| rowspan=1 style=&quot;text-align: center;&quot;| [[پارێزگای نەینەوا|لیوای مووسڵ]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مێرگەسۆر|زێبار]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | مێرگەسۆر
|-
|}

==== قۆناغی دووەم: لە نێوان ساڵانی(١٨٦٩-١٨٧٣) ====
لەم قۆناغەدا سیستەمی کارگێڕیی بەغدا لە [[ئەیالەت]]ەوە گۆڕدرا بۆ [[ویلایەت]]، ئەمەش لەلایەن [[والی]] تازە (مەدحە ت پاشا) کە لە ڕۆژی  (۱۸ی موحەڕەمی ساڵی ۱۲۸٦ز-١٨٦٩/٤/٣٠ز)دا. گەیشتە [[بەغدا]] جیبەجێکرا، [[ویلایەتی بەغدا]] لەم قۆناغەدا لە (١٥) لیواوە کرا بە(١٤) لیوا، ژمارەی [[قەزا]]کانیشی لە(١٣٦)ەوە بۆ (۹۳) قەزا کەمکرایەوە. قۆناغی (مەدحەت پاشا)یە کە بۆ ماوەی سێ ساڵ [[والی]] [[ویلایەتی بەغدا]] بوو، ھەرچەندە تەمەنی ئەم قۆناغە کەم بوو، بەڵام تێیدا گۆڕانکاری جەوھەری ئەنجامدرا لەوانە:
# ھەڵوەشاندنەوی فرە ناوەندی [[قەزا]]کان: بەشێکی زۆری قەزاکان فرە ناوەند بوون و بەشێکی ئەم ناوەندانە بەناوی [[ھۆز]]ەکانەوە بوو، لەم قۆناغەدا فرە ناوەندەکان ھەڵوەشێنرانەوە و لە جیاتی ئەوە یەک ناوی بۆ دانرا.
# کۆکردنەوەی قەزاکان: بەشێک لە قەزاکان کۆکرانەوە لە یەک قەزادا، و یەک ناوی بۆ داندرا.
# ئاڵوگۆڕی نێوان ھەرسێ لیواکانی [[سلێمانی]]، [[کەرکووک]] و [[ڕەواندز]]. [[قەزای پشدەر]] لە لیوای سلێمانی دابڕێندراو خرایە سەر [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]] و لەبری ئەو [[ناحیەی شوان|قەزای شوان]] لە [[پارێزگای سلێمانی|لیوای کەرکووک]] دابڕێندراو خرایە سەر [[پارێزگای سلێمانی|لیوای سلێمانی]]، ھەر سێ ([[قەزای ھەولێر|قەزای ئەربیل]]،  [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای ڕانیە]]) لە لیوای کەرکووک دابڕێنران و خرانە سەر [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتڵەسی باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&amp;lng=1 |ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
# سنووری ئێستای '''پارێزگای ھەولێر''' لەم سەردەمەدا لە لیوای ڕەواندزدا کۆکرایەوە.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە نێوان ساڵانی(١٨٦٩-١٨٧٣)دا&lt;ref&gt; https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&amp;op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&amp;book_id=NTk5&amp;lan=&lt;/ref&gt;
! ژ
! ناوی قەزا
! یەکەی کارگێڕییەکان
! ژ
! ناوی قەزا
! یەکەی کارگێڕییەکان
|- 
| style=&quot;text-align: center;&quot;| ١
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەریر|ھەریر]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | دیرە حەریر

| style=&quot;text-align: center;&quot;| ٥ 
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر|ئەربیل]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر|ئەربیل]]، [[ناحیەی گوێڕ|گوێڕ]]، [[ناحیەی کەندێناوە|کەندێناوە]]، [[قەزای مەخموور|مەخموور]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٢
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای چۆمان|باڵەک]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای چۆمان|چۆمان]]

| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٦
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە|کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە|کۆیە]]، [[قەزای تەقتەق|تەقتەق]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٣
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای سیدەکان|برادۆست]]

| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٧
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای پشدەر|پشدەر]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای پشدەر|پشدەر]]، [[ناحیەی ناودەشت|ناودەشت]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٤
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]

| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٨
| style=&quot;text-align: center;&quot; | دارەبیان
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]]، [[ناحیەی خدران|خدران]]، [[ناحیەی خەلەکان|خەلەکان]]، [[ناحیەی ناودەشت|ناودەشت]]
|-
|}

==== قۆناغی سێیەم: لە نێوان ساڵانی(١٨٧٣-١٩١٨) ====
لەم قۆناغەدا چەندین گۆڕانکاری سازدرا، لەوانە لیواکانی دەوڵەتی [[عێراق]]ی ئێستا کەمکرایەوە بۆ (٨)سنجاغ-لیوا، لیواکانی کەش کران بە [[قەزا]] و بەشێکی زۆری قەزاکانیش کرانە [[ناحیە]]. یەکە کارگێڕییەکانی [[باشووری کوردستان]] دەکەونە سنووری [[سنجاق]]ەکانی(مووسڵ و شارەزوور و بەغدا). تا پێکھێنانی [[ویلایەتی مووسڵ]] لە ساڵی(١٢٩٦ک-١٨٧٩ز)دا ھەموو سنجاغەکانی سەرەوە سەر بە [[ویلایەتی بەغدا]] بوون و دوای ئەو بەروارە ھەردوو لیوای سلێمانی و شارەزوور خرایە سەر [[ویلایەتی مووسڵ]]. خاڵی گرنگی ئەم قۆناغە لەوەدایە کە تۆماری زانیاری وردی یەکە کارگێڕییەکان لە ساڵنامەی ویلایەتەکاندایە، لە قۆناغی دووەمی سەردەمی عوسمانیدا [[زێی بچووک]] کرابووە سنوری نێوان ھەردوو لیوای سلێمانی و ڕەواندز، لەم قۆناغەدا چەمی ژاراوە و زێی بچووک بووە سنووری نێوان سنجاغی شارەزوور و سلێمانی، بە واتایەکی تر [[ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر|ناحیەی پشدەر]] خرایە سەر لیوای سلێمانی و شوێنی ھۆزەکانی([[مەنگوڕ]] و [[مامەش]] و ڕەمەک) لە پشدەر جیاکرایەوە و خرایە سەر [[قەزای ڕانیە]]، ھەرچەندە ماوەی ئەم قۆناغە درێژترە و زانیارییەکانیشی لە ئاستی بەرزدایە، گرنگترین ئەم گۆڕانکاریانە ھەڵوەشاندنەوەی [[قەزای ڕەواندز|سنجاغی ڕەواندز]] ھەروەھا سنجاغی ڕەواند بووە [[قەزای ڕەواندز]] و قەزاکانی([[قەزای سیدەکان|سیدەکان]]، [[قەزای چۆمان|باڵەک]] و [[قەزای ھەریر|ھەریر]]) کرانە ناحیە و خرانە سەر [[قەزای ڕەواندز]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سالنامة ولایت بغداد | ناونیشان = https://www.dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw%3D%3D&amp;op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ%3D%3D&amp;book_id=NjE4&amp;lan=YXI%3D |ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt; 

* '''یەکە کارگێڕییەکان لە ساڵانی ١٨٧٥- ١٨٩٢دا:'''
سنووری ئێستای پارێزگای ھەولێر لەم قەزایانە پێکھاتبوو:
# یەکەی ناحیەی ھاتە ناو یەکە کارگێڕییەکانی دەوڵەتی عوسمانییەوە، یەکە کارگێڕییەکان بەم شێوەیە بوون([[گوند]]، [[ناحیە]]، [[قەزا]]، [[پارێزگا|لیوا(سنجاغ)]] و [[ویلایەت]]).
# [[قەزای ھەولێر|قەزای ئەربیل]] لە ([[ناحیەی زاب|ناحیەی سوڵتانیە]] و [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی دزەیی]]) پێکھاتبوو.
# [[قەزای کۆیە]] یەک ناحیەی ھەبوو ئەویش [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] بوو.
# [[قەزای ڕەواندز]] لە ([[قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]]، [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە ھەریر]]، [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]) پێکھاتبوو.
# [[قەزای ڕانیە]] تەنھا [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]]ی ھەبووە.
# ھێنانە کایەی ناحیەی شێروان لە ساڵی(١٨٩٠)دا، دواتر لکاندنی بە قەزای زێبار.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی پارێزگای ھەولێر لە ساڵی(١٢٩٢ک-١٨٧٥ز)دا
|-
! ژ !! قەزا !! ناحیە
|-
| rowspan=3 | ١ 
| rowspan=3 | [[قەزای ھەولێر|قەزای ئەربیل]]
| [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]]
|-
| [[ناحیەی زاب|ناحیەی سوڵتانیە]]
|-
| [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی دزەیی]]
&lt;!-- columns 2 and 3 of this row occupied by cell F (above) --&gt;
|-
| ٢
| [[قەزای کۆیە]]
| [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]]
|-
&lt;!-- columns 2 and 3 of this row occupied by cell H (to the left) --&gt;
| rowspan=4 | ٣ 
| rowspan=4 | [[قەزای ڕەواندز]]
| [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
|-
| [[قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]]
|-
| [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]]
|-
| [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]]
|-
| ٤
| [[قەزای ڕانیە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]]
|-
|}

* '''یەکە کارگێڕییەکان لە ساڵانی ١٨٩٤-١٩٠٧دا:'''
# ناوی [[قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]] گۆڕدرا بە ناحیەی برادۆست.
# [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] لە سنووری [[قەزای کۆیە]] ھاتە کایەوە.
# ناحیەی ئەملاکی شەمامک لە لە سنووری [[قەزای ھەولێر]]دا ھاتە کایەوە، کە سنووری ئێستای [[قەزای مەخموور]] و [[قەزای خەبات]] دەکات.
# لە ساڵی (١٩٠٣)دا [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] و [[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی شێروان]] لکێندران بە [[قەزای ڕەواندز]]ەوە.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی پارێزگای ھەولێر لە ساڵی(١٣٢٥ک-١٩٠٧ز)دا
|-
! ژ !! قەزا !! ناحیە
|-
| rowspan=3 | ١ 
| rowspan=3 | [[قەزای ھەولێر|قەزای ئەربیل]]
| [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]]
|-
| [[ناحیەی زاب|ناحیەی سوڵتانیە]]
|-
| [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی دزەیی]]
&lt;!-- columns 2 and 3 of this row occupied by cell F (above) --&gt;
|-
| rowspan=3 |٢
| rowspan=3 |[[قەزای کۆیە]]
| [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]]
|-
| [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]]
|-
| [[ناحیەی بالیسان]]
|-
&lt;!-- columns 2 and 3 of this row occupied by cell H (to the left) --&gt;
| rowspan=6 | ٣ 
| rowspan=6 | [[قەزای ڕەواندز]]
| [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
|-
| [[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]]
|-
| [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]]
|-
| [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]]
|-
| [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]]
|-
| [[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی شێروان]]
|-
| ٤
| [[قەزای ڕانیە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]]
|-
|}

=== لیوای ھەولێر لەسەردەمی ئینگلیز و پاشایەتییدا(١٩١٨ - ١٩٥٨) ===
یەکێک لە ئەنجامەکانی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] زۆربەی [[ویلایەت]]ەکانی لەدەست دا، لەوانە [[ویلایەتی بەسڕە]]، [[ویلایەتی بەغدا]] و [[ویلایەتی مووسڵ]]، ئینگلیزەکان لە ماوەی ئەو جەنگەدا توانیان خاکی ئەم ویلایەتانە کۆنتڕۆڵ بکەن. لە دەوڵەتی نوێی [[عێراق]]دا کۆیان بکەنەوە و حکومەتێک دابمەزرێنن. حکومەتی تازە پێکھێنراو ھەستا بەڕێکخستنەوەی یەکە کارگێڕییەکانی دەوڵەتی [[عێراق]].

لەم ماوەیەدا ھەولێر وەکو پێشتر ئاماژەی پێکرا قەزایەکی [[پارێزگای کەرکووک]] بوو [[حکوومەتی عێراق]] بە ھۆی فراوانی لیوای کەرکووکەوە بە گونجاوی زانی یەکە کارگێڕییەکانی ئەو ناوچەیەی کە دەکەوێتە نیوان ھەردوو [[زێی گەورە]] و [[زێی بچووک]]ەوە و تا کۆتایی سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] (٤) [[قەزا]] و (۱۱) [[ناحیە]]ی لە خۆدەگرت لە لیوایەکدا کۆبکرێتەوە بە نوسراوی وەزارەتی ناوخۆ کە ئاڕاستەی ھەردوو موتەسەڕفی کەرکووک و ئەربیل کراوە و تێیدا ھاتووە بە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیران ھەولێر کراوە بە [[پارێزگا|لیوا]]، جیابوونەکەیشی لە لیوای کەرکووک لە روژی ١٩٢٣/٤/١دا دەستپێدەکات. ئەمەش وەچەرخانێک بوو، ئیدی سەردەمێکی نوێ دەستی پێکرد، دەتوانرێت سەردەمی پاشایەتی بە سەر چوار قۆناغدا دابەشبکرێت.

==== قۆناغی یەکەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩١٨-١٩٢٢)دا ====
پێش دەرچوونی بڕیاری بە لیوابوونی ھەولێر ھەندێک گۆڕانکاری کارگێڕی لەم سنوورەدا سازدرابوو و بریتی بوون لە:-
# بە بەیانی وەزارەتی ناوخۆ ژمارە(١١٢) لە ١٥-١٠-١٩٢٢دا یەکە کارگێڕییەکانی عێراقی سەر لە نوێ ڕێکخستەوە.
# جێگیرکردنی ناوی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوش تەپە]] لە بری ناحیەی دزەیی.
# دابەشکردنی ھۆبەی ئەملاکی ئەمیری شەمامک بۆ دوو ناحیە([[قەزای مەخموور|مەخموور]] و [[ناحیەی گوێڕ|گوێڕ]]).
# بەستنەوەی ناحیەی سولتانیە بە ناوەندی [[قەزای مووسڵ]]ەوە، دواتر دابەشکرا لە نێوان ھەردوو [[قەزای شەرقات|ناحیەی شەرقات]] و [[ناحیەی شۆڕە]]، ئیتر ناوی سولتانیەش لە دەفتەرە تۆمارییەکاندا نەما.
# دابڕاندنی [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] لە [[قەزای کۆیە]] و لکاندنی بە [[قەزای ھەولێر]]ەوە و لە بری ئەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]] ھاتە کایەوە.
# دابڕاندنی [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] لە [[قەزای ڕەواندز]] و لکاندنی بە [[ناحیەی بارزان|ناحیەی زێبار]]ی سەر بە [[قەزای ئاکرێ]].

بەم شێوەیە یەکە کارگێڕییەکان کە دواتر لیوای ھەولێریان پێکھینا پێکھاتبوو لە (٣ [[قەزا]] و ٩ [[ناحیە]])، خاڵێکیتر کە پێویستە ئاماژەی پێبکریت ئەوەیە  لە کاتی ھێنانە کایەی لیوای ھەولێردا بە ھۆی ناجێگیری ڕەوشی لیوای سلێمانییەوە ئاماژە بە [[قەزای ڕانیە]] نەکراوە.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێرلە ساڵی(١٩٢٢)دا&lt;ref&gt; https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&amp;op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&amp;book_id=NTk5&amp;lan=&lt;/ref&gt;
! ژ
! قەزا
! ناحیە
! ژ
! قەزا
! ناحیە
|- 
| rowspan=4 | ١ 
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]]
| rowspan=4 | ٣
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەریر|ناحیەی حەریر]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مەخموور|ناحیەی مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی شێروان]]
|-
| rowspan=1 | ٢
| rowspan=1 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]]
| rowspan=1 colspan=2 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی'''
| colspan=2 style=&quot;text-align: center | (٣)[[قەزا]] و (٩)[[ناحیە]]
|-
|}

==== قۆناغی دووەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٢٢-١٩٣٦)دا ====
# بە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیران لە بەرواری ١\٤\١٩٢٣دا پارێزگای ھەولێر ھاتە کایەوە و لە [[پارێزگای کەرکووک]] جیابووەوە، ئەو قەزا و ناحیەیانەی کەوتبوونە نێوان ھەردوو [[زێی گەورە]] و [[زێی بچووک]] ئەم پارێزگایەیان پێکھێنا.
# [[قەزای ڕانیە]] دوای جێگیربوونی چارەنووسی [[پارێزگای سلێمانی|لیوای سلێمانی]]، [[قەزای ڕانیە]] سەر لە نوێ بە لیوای ھەولێرەوە بەسترایەوە، سەرەتا بەشی ڕۆژئاوای [[ناحیەی خدران|ناحیەی چناران]] کە دەکەونە نێوان چیای [[ھەیبەت سوڵتان]]، [[زێی بچووک]] و ڕووباری باسەلامەوە بە [[قەزای کۆیە]] لکێندرا، لکاندنیشی پەیوندی بە موڵکداری ئاغاکانی کۆیەوە ھەیە، کە خاوەنی زۆربەی زەوییەکانی ئەم ناحیە بوون، دواتر گەڕێنرایەوە بۆ [[قەزای ڕانیە]]. 
# ھەروەھا لە سنووری [[قەزای ڕانیە]]، [[ناحیەی ناودەشت]] ھاتە کایەوە کە ناوەندەکەی شاردەێی [[سەنگەسەر]] بوو. 
# لە سنووری [[قەزای ھەولێر]]دا کە بە دوو زنجیرە چیا و بەرزایییەکانی ([[قەرەچوغ]]) و (زوورگە زراو) دابەشکراوە بۆ سێ [[دەشت]]، ھەردوو دەشتی (شەمامک، کاندێناوە و قەراج)، بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە(١١٤٩) لە ۱۹۲۷/۷/۲۷دا لە [[قەزای ھەولێر]] دابڕێنران و کران بە [[قەزا]]، سەرەتا ناوی قەزای گوێڕ بوو، دواتر بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە(٤٥) لە ۱۹۲٨/٣/٥دا ناوی گۆڕدرا بە [[قەزای مەخموور]] ناوەندەکەی شارۆچکەی [[مەخموور]] بوو.
# بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە(٦١) لە ۱۹۲٨/٤/٤دا [[ناحیەی کەندێناوە]] ھاتە کایەوە لە سنووری [[قەزای مەخموور]]دا و ناوەندەکەی شارەدێی [[دیبەگە]] بوو.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێرلە ساڵی(١٩٣٦)دا&lt;ref&gt; https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&amp;op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&amp;book_id=NTk5&amp;lan=&lt;/ref&gt;
! ژ
! قەزا
! ناحیە
! ژ
! قەزا
! ناحیە
! ژ
! قەزا
! ناحیە
|- 
| rowspan=2 | '''١''' 
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]]
| rowspan=1 | '''٣'''
| rowspan=1 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە|کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]]
| rowspan=4 | '''٥'''
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]]
| rowspan=3 | '''٤'''
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ناودەشت]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]]
|-
| rowspan=2 | '''٢'''
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مەخموور|مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی گوێڕ]]
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی خدران|ناحیەی چناران]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەریر|ناحیەی حەریر]]
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی کەندێناوە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی شێروان]]
|-
| rowspan=1 colspan=2 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی'''
| rowspan=1 colspan=7 style=&quot;text-align: center | '''(٥)[[قەزا]] و (١١)[[ناحیە]]'''
|-
|}

==== قۆناغی سێیەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٣٦-١٩٤٧)دا ====
# بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە(٦٦٥) لە ٢٠\١٢\١٩٤٤دا [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]] لەگەڵ ھەردوو [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] و [[ناحیەی بارزان]] لە [[پارێزگای نەینەوا|لیوای مووسڵ]] دابڕێنرا و لکێندرا بە پارێزگای ھەولێرەوە.
# [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپ]]ە ھەڵوەشینرا و سەرجەم کەرتەکانی لکێندرا بە ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێرەوە.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٤٧)دا&lt;ref&gt; https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960&lt;/ref&gt;
! ژ
! [[قەزا]]
! ناوەند
! [[ناحیە]]
! ناوەند
! ڕووبەر/کم&lt;small&gt;٢&lt;/small&gt;
! ژ. کەرت
|- 
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ١
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | ٣٠٠٠
| style=&quot;text-align: center | ٢٠٨
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center | [[شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center | ٨٥٤
| style=&quot;text-align: center | ٩٣
|-
| style=&quot;text-align: center |'''کۆی [[قەزای ھەولێر]]'''
| style=&quot;text-align: center | -
| style=&quot;text-align: center | ٣٨٤٠
| style=&quot;text-align: center | ٣٠١
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٢
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مەخموور]]
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | ٢٢٩٣
| style=&quot;text-align: center | ١١٨
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | [[گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | ٥٧٧
| style=&quot;text-align: center | ٥١
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی کەندێناوە]]
| style=&quot;text-align: center | [[دیبەگە]]
| style=&quot;text-align: center | ١٢٢٤
| style=&quot;text-align: center | ٧٥
|-
| style=&quot;text-align: center |'''کۆی [[قەزای مەخموور]]'''
| style=&quot;text-align: center | -
| style=&quot;text-align: center | ٤٠٩٤
| style=&quot;text-align: center | ٢٤٤
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٣
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | ١٠٤٨
| style=&quot;text-align: center | ٧٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]]
| style=&quot;text-align: center | [[تەقتەق]]
| style=&quot;text-align: center | ٩٠٩
| style=&quot;text-align: center | ٦٧
|-
| style=&quot;text-align: center |'''کۆی [[قەزای کۆیە]]'''
| style=&quot;text-align: center | -
| style=&quot;text-align: center | ١٩٥٧
| style=&quot;text-align: center | ١٤٢
|-
| rowspan=6 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٤
| rowspan=6 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز]]
| rowspan=6 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | [[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | ١٠١٧
| style=&quot;text-align: center | ١٠٣
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]]
| style=&quot;text-align: center | [[باتاس]]
| style=&quot;text-align: center | ٩٣١
| style=&quot;text-align: center | ٩٣
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]]
| style=&quot;text-align: center | [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]
| style=&quot;text-align: center | ٧٥٢
| style=&quot;text-align: center | ٨٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]]
| style=&quot;text-align: center | [[سیدەکان]]
| style=&quot;text-align: center | ١٨٢٥
| style=&quot;text-align: center | ١١٢
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی مێرگەسۆر]]
| style=&quot;text-align: center | [[مێرگەسۆر]]
| style=&quot;text-align: center | ٦١١
| style=&quot;text-align: center | ٥٥
|-
| style=&quot;text-align: center |'''کۆی [[قەزای ڕەواندز]]'''
| style=&quot;text-align: center | -
| style=&quot;text-align: center | ٥١٣٦
| style=&quot;text-align: center | ٤٤٨
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٥
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[بلێ]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای زێبار]]
| style=&quot;text-align: center | [[بلێ]]
| style=&quot;text-align: center | ٠
| style=&quot;text-align: center | ٠
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی بارزان]]
| style=&quot;text-align: center | [[بارزان]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٧٥
| style=&quot;text-align: center | ٢٣
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]]
| style=&quot;text-align: center | [[شێروان مەزن]]
| style=&quot;text-align: center | ٣٥٤
| style=&quot;text-align: center | ٤٢
|-
| style=&quot;text-align: center |'''کۆی [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]'''
| style=&quot;text-align: center | -
| style=&quot;text-align: center | ٨٢٩
| style=&quot;text-align: center | ٦٥
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٦
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕانیە]]
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ڕانیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ڕانیە]]
| style=&quot;text-align: center | ١٠١٣
| style=&quot;text-align: center | ٩٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی خدران|ناحیەی چناران]]
| style=&quot;text-align: center | [[میرزا ڕۆستەمی گەورە]]
| style=&quot;text-align: center | ٤١٤
| style=&quot;text-align: center | ٣٨
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناودەشت]]
| style=&quot;text-align: center | [[سەنگەسەر]]
| style=&quot;text-align: center | ٨٧٣
| style=&quot;text-align: center | ٧٥
|-
| style=&quot;text-align: center |'''کۆی [[قەزای ڕانیە]]'''
| style=&quot;text-align: center | -
| style=&quot;text-align: center | ٢٣٠٠
| style=&quot;text-align: center | ٢٠٨
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''(١٢) [[ناحیە]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٨١٧٠'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٤٠٨'''
|-
|}

==== قۆناغی چوارەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٤٧-١٩٥٨)دا ====
لەم قۆناغەدا ڕووبەری پاریزگای ھەولێر کەم بووەوە بەھۆی ئەوەی [[قەزای ڕانیە]]ی لێدابڕێنرا.
# بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە (٢٢١) لە ١\٥\١٩٥٢دا، [[قەزای شەقڵاوە]] ھاتە کایەوە لە سنووری پارێزگای ھەولێر بە دابڕانی [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] بە سەرجەم کەرتەکانییەوە لە [[قەزای کۆیە]]. [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] لە [[قەزای ڕەواندز]] دابڕێنرا و لکێندرا بە [[قەزای شەقڵاوە]]وە.
# بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ساڵی ١٩٥٢دا [[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]، بە دابڕانی (٢٧) کەرت لە [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] و (٣٤) کەرت لە [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرەحەریر]] ھاتە کایەوە لە سنووری [[قەزای شەقڵاوە]]، ناوەندەکەی لە شارەدێی [[پیرمام]]ە.
# بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ساڵی ١٩٥٤دا، ناحیەی [[ھیران|ناحیەی خۆشناو]] لە سنووری [[قەزای شەقڵاوە]]دا ھاتە کایەوە کە ناوەندەکەی شارەدێی [[ھیران]] بوو.
# بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە (٥٨٣) لە ٥\٧\١٩٥٦دا، [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی مێرگەسۆر]] لە [[قەزای ڕەواندز]] دابڕێنرا و لکێندرا بە قەزای [[مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]، وە ناوەندی قەزاکەش لە گوندی [[بلێ]]وە گواسرتایەوە بۆ شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]].
# بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە (٦١٠) لە ١٢\٧\١٩٥٦دا، [[قەزای ڕانیە]] و [[ناحیەی ناودەشت]] و [[ناحیەی خدران|ناحیەی چناران]] لەم پارێزگایە دابڕێنرا و لکێندرا بە [[پارێزگای سلێمانی]]یەوە.
# بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە (٣٥٠) لە ٢٢\٦\١٩٥٧دا، [[ناحیەی قەراج]] لە سنووری [[قەزای مەخموور]]دا ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی لە گوندی [[گۆمەشین]] دانرا.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٥٨)دا&lt;ref&gt; https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960&lt;/ref&gt;
! ژ
! [[قەزا]]
! ناوەند
! [[ناحیە]]
! ناوەند
! ڕووبەر/کم&lt;small&gt;٢&lt;/small&gt;
! ژ. کەرت
|- 
| rowspan=1 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ١
| rowspan=1 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر]]
| rowspan=1 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | ٣٠٠٠
| style=&quot;text-align: center | ٢٠٨
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٢
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مەخموور]]
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٥٦
| style=&quot;text-align: center | ٣٢
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | [[گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | ٥٧٧
| style=&quot;text-align: center | ٥١
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی کەندێناوە]]
| style=&quot;text-align: center | [[دیبەگە]]
| style=&quot;text-align: center | ١٢٢٤
| style=&quot;text-align: center | ٧٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی قەراج]]
| style=&quot;text-align: center | [[گۆمەشین، قەراج|گۆمەشین]]
| style=&quot;text-align: center | ١٨٣٧
| style=&quot;text-align: center | ٨٦
|-
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٣
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە]]
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | ١٠٤٨
| style=&quot;text-align: center | ٧٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]]
| style=&quot;text-align: center | [[تەقتەق]]
| style=&quot;text-align: center | ٩٠٩
| style=&quot;text-align: center | ٦٧
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٤
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | [[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | ١٠١٧
| style=&quot;text-align: center | ١٠٣
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]]
| style=&quot;text-align: center | [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]
| style=&quot;text-align: center | ٧٥٢
| style=&quot;text-align: center | ٨٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]]
| style=&quot;text-align: center | [[سیدەکان]]
| style=&quot;text-align: center | ١٨٢٥
| style=&quot;text-align: center | ١١٢
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٥
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[مێرگەسۆر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی ناوەندی قەزای زێبار]]
| style=&quot;text-align: center | [[مێرگەسۆر]]
| style=&quot;text-align: center | ٦١١
| style=&quot;text-align: center | ٥٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی بارزان]]
| style=&quot;text-align: center | [[بارزان]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٧٥
| style=&quot;text-align: center | ٢٣
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]]
| style=&quot;text-align: center | [[شێروان مەزن]]
| style=&quot;text-align: center | ٣٥٤
| style=&quot;text-align: center | ٤٢
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٦
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای شەقڵاوە]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خۆشناو]]
| style=&quot;text-align: center | [[ھیران]]
| style=&quot;text-align: center | ٥١٩
| style=&quot;text-align: center | ٥١
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]]
| style=&quot;text-align: center | [[باتاس]]
| style=&quot;text-align: center | ٥٨٧
| style=&quot;text-align: center | ٦٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]
| style=&quot;text-align: center | [[پیرمام]]
| style=&quot;text-align: center | ٦٧٩
| style=&quot;text-align: center | ٧٠
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''(١٦) [[ناحیە]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٥٨٧٠'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٢٠٠'''
|-
|}

=== پارێزگای ھەولێر لە سەردەمی کۆماریدا(١٩٥٨-١٩٩٠) ===
ئەم سەردەمە بە نەمانی دەسەڵاتی پادشایی و دەستپێکردنی سەردەمێکی نوێیە، ئەم سەردەمە پڕە لە گۆڕانکاری سیاسی، حکوومی [[عەبدولکەریم قاسم]] (٥) ساڵ، نەتەوە پەرستەکان بە سەرکردایەتی [[عەبدولسەلام عارف]]، دواتر براکەی [[عەبدولڕەحمان عارف]] (٥) ساڵ، دەسەڵاتی [[حیزبی بەعس|بەعسییەکان]] لە دوو قۆناغدا، [[ئەحمەد حەسەن بەکر]] (١٩٦٨ - ١٩٧٩) و [[سەددام حوسێن]] (١٩٧٩ - ٢٠٠٣)، دەسەڵاتی سەددام لەسەر ئەم پارێزگایە تا ساڵی ١٩٩١ بوو. کاریگەری ئەم فرە دەسەڵاتە و دەستتێوەردانی وڵاتانی ئیقلیمی و نێودەوڵەتی لە [[سیاسەت]]ی [[عێراق]]،  لەسەر گۆڕاکارییە کارگێڕییەکان بە زەقی دەردەکەوێت، زۆربەی زۆری ئەو گۆڕانکارییانە سیاسی بوو، ئامانجی لە ناوبردنی بزوتنەوەی سیاسی کوردستان بوو، وە گۆڕینی دیمۆگرافیای ناوچە ستراتیژییەکان بوو، بەتایبەت ئەوانەی دەوڵەمەند بوون بە سامانە سروشتییەکان. ئەم سەردەمە دابەشی چوار قۆناغ دەکرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتڵەسی باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&amp;lng=1 |ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

==== قۆناغی یەکەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٥٨-١٩٦٥)دا ====
# بەفەرمانی کۆماری ژمارە(٥١٨) لە ١٩٦٠/٨/٣٠دا، (١٠٠) کەرتی ناوەندی پارێزگای ھەولێر دابڕێنرایەوە بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]] لە سنووری [[قەزای ھەولێر]]دا ناوەندەکەیشی لە گوندی ([[قوشتەپە]]) بوو.
# بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ساڵی ١٩٦٠ دا، (١٣) کەرتی [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خوشناو]] بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] و (٣) کەرتیشی بە [[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]ەوە لکێنراوە، ھەروەھا دوو کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]]یش بە [[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]ەوە لکێنراوە.
# بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٦٥٣) لە ١٩٦١/١٢/٢٣دا، [[ناحیەی دیانا]] لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]]دا ھێنرایە کایە و بەسترایەوە بە [[قەزای ڕەواندز]] و (٥٤) گوندی و (٣) مەخفەری [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]ی پێوە گریدرا و ناوەندەکەیشی لە گوندی ([[دیانا]]) بوو.
# بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ١٩٦٤/٩/٢دا، چوار کەرتی [[قەزای کۆیە]] بە [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]]ەوە لکێندرا.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٦٥)دا&lt;ref&gt; https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960&lt;/ref&gt;
! ژ
! [[قەزا]]
! ناوەند
! [[ناحیە]]
! ناوەند
! ژ. کەرت
|- 
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ١
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر]]
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | ١١٢
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]]
| style=&quot;text-align: center | [[قوشتەپە]]
| style=&quot;text-align: center | ١٠٠
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٢
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مەخموور]]
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | ٣٢
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | [[گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | ٥١
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی کەندێناوە]]
| style=&quot;text-align: center | [[دیبەگە]]
| style=&quot;text-align: center | ٧٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی قەراج]]
| style=&quot;text-align: center | [[گۆمەشین، قەراج|گۆمەشین]]
| style=&quot;text-align: center | ٨٦
|-
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٣
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە]]
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | ٧١
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]]
| style=&quot;text-align: center | [[تەقتەق]]
| style=&quot;text-align: center | ٦٧
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٤
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز]]
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | [[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٦
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]]
| style=&quot;text-align: center | [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]
| style=&quot;text-align: center | ٨٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]]
| style=&quot;text-align: center | [[سیدەکان]]
| style=&quot;text-align: center | ١١٢
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی دیانا]]
| style=&quot;text-align: center | [[دیانا]]
| style=&quot;text-align: center | ٥٧
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٥
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[مێرگەسۆر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی مێرگەسۆر]]
| style=&quot;text-align: center | [[مێرگەسۆر]]
| style=&quot;text-align: center | ٥٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی بارزان]]
| style=&quot;text-align: center | [[بارزان]]
| style=&quot;text-align: center | ٢٣
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]]
| style=&quot;text-align: center | [[شێروان مەزن]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٢
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٦
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای شەقڵاوە]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خۆشناو]]
| style=&quot;text-align: center | [[ھیران]]
| style=&quot;text-align: center | ٣٤
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]]
| style=&quot;text-align: center | [[باتاس]]
| style=&quot;text-align: center | ٧٦
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]
| style=&quot;text-align: center | [[پیرمام]]
| style=&quot;text-align: center | ٧٦
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''(١٨) [[ناحیە]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٢٠٠'''
|-
|}

==== قۆناغی دووەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٦٥-١٩٧٧)دا ====
# بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ساڵی ١٩٦٦دا ، (٣) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] بە [[ناحیەی قەراج]]ەوە لکێندراوە.
# بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٧٤٢) لە ١٩٦٧/٧/٢٦دا، (٣٢) گوندی [[ناحیەی دیانا]] و (٢٢) گوندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] دابڕێنران، بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]] لە سنووری [[قەزای ڕەواندز]] و ناوەندەکەیشی لە گوندی ([[خەلیفان]]) بوو.
# لە ناوەڕۆکی بەیانی وەزارەتی داد لە سالی ١٩٦٧دا، جەختکراوە لە لکاندنی (٢٦) گوند بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]]ەوە.
# بە بڕیاری [[ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش (عێراق)|ئەنجوومەنی سەرکردایەتی شۆڕش (مجلس قیادة الثورة)]] ژمارە (٧٥٢) لە ١٩٧٠/٧/٥دا، [[قەزای چۆمان]] ھێنرایە کایە و ناوەندەکەی لە گوندی [[چۆمان]] بوو و سنووری کارگێڕییەکەیشی ھەمان سنووری کارگێڕیی [[ناحیەی گەڵاڵە|ناحیەی باڵەک]] بوو.
# بە بڕیاری [[ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش (عێراق)|ئەنجوومەنی سەرکردایەتی شۆڕش (مجلس قیادة الثورة)]] لە ١٩٧٣/٧/١٦دا، ناوەندی [[ناحیەی قەراج]] لە گوندی [[گومەشین، قەراج|گومەشین]]ەوە گوێزرایەوە بۆ گوندی [[باقرتە]].
# بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٤٠٣) لە ١٩٧٣/١٠/١٥دا، بە دابڕاندنی (١٥) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]]، (٢٣) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] و (٤) کەرتی [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] دابڕێنرا بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی شۆڕش]] لە سنووری پارێزگای ھەولێر و بە [[قەزای کۆیە]]وە بەسترایەوە و ناوەندەکەیشی لە گوندی [[دێگەڵە]] بوو.
# بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٤٦٨) لە ١٩٧٣/١٢/٥دا، (٣١) کەرتی [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] دابڕێنراوە بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات |ناحیەی خەبات]] لە سنووری پارێزگای ھەولێر و بە [[قەزای ھەولێر]]ەوە بەسترایەوە و ناوەندەکەیشی لە گوندی [[خەبات|ھەنجیرۆک]] بوو.
# بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٤٩٨) لە ١٩٧٥/٩/٤دا، (١٩) کەرتی [[ناحیەی گەڵاڵە|ناحیەی باڵەک]] دابڕێنراوە بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]] لە سنووری پارێزگای ھەولێر و بە [[قەزای چۆمان]]ەوە بە ستراوە و ناوەندەکەیشی گوندی [[حاجی ئۆمەران]] بوو.
# بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٣٣) لە ١٩٧٦/١/٢٥دا، (٢٩) کەرتی [[ناحیەی کەندێناوە]]، (١١) کەرتی [[ناحیەی قەراج]]ی سەر بە [[قەزای مەخموور]] بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز|ناحیەی دووبز]]ی سەر بە [[قەزای کەرکووک]]ەوە لکێنراوە ھەروەھا دوو کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]]ی سەر بە [[قەزای ھەولێر]] بە [[ناحیەی پردێ]]ی سەر بە [[قەزای کەرکووک]]ەوە لکێندرا.
# بە بڕیاری [[ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش (عێراق)|ئەنجوومەنی سەرکردایەتی شۆڕش (مجلس قیادة الثورة)]] ژمارە (٦٤٨) لە ١٩٧٧/٦/١دا، [[ناحیەی بارزان]] ھەڵوەشێنراوە و ھەموو زەوییەکانیشی بە [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی مێرگەسۆر]]ی سەر بە [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]ەوە لکێندراوە.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٧٧)دا&lt;ref&gt; https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960&lt;/ref&gt;
! ژ
! [[قەزا]]
! ناوەند
! [[ناحیە]]
! ناوەند
! ڕووبەر/کم&lt;small&gt;٢&lt;/small&gt;
! ژ. کەرت
|- 
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ١
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[عەنکاوە]]
| style=&quot;text-align: center | ٩٤٠
| style=&quot;text-align: center | ٦٤
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]]
| style=&quot;text-align: center | [[قوشتەپە]]
| style=&quot;text-align: center | ١٢٧٣
| style=&quot;text-align: center | ٩٨
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|ناحیەی خەبات]]
| style=&quot;text-align: center | [[خەبات]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٧٠
| style=&quot;text-align: center | ٣١
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای ھەولێر]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٢٦٨٣'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٩٣'''
|-
| rowspan=5 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٢
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مەخموور]]
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٤٨
| style=&quot;text-align: center | ٢٩
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | [[گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | ٥٧٧
| style=&quot;text-align: center | ٥١
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی کەندێناوە]]
| style=&quot;text-align: center | [[دیبەگە]]
| style=&quot;text-align: center | ٧٠٧
| style=&quot;text-align: center | ٤٦
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی قەراج]]
| style=&quot;text-align: center | [[باقرتە]]
| style=&quot;text-align: center | ٩٧٣
| style=&quot;text-align: center | ٧٨
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای مەخموور]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٢٦٣٧'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٢٠٤'''
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٣
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای کۆیە]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | ٦٤٧
| style=&quot;text-align: center | ٤٨
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]]
| style=&quot;text-align: center | [[تەقتەق]]
| style=&quot;text-align: center | ١٠٧٣
| style=&quot;text-align: center | ٥٢
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی شۆڕش]]
| style=&quot;text-align: center | [[دێگەڵە]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٠٤
| style=&quot;text-align: center | ٤٢
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای کۆیە]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٢١٢٤'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٤٢'''
|-
| rowspan=5 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٤
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز]]
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | [[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | ٥٠٩
| style=&quot;text-align: center | ٣٨
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی دیانا]]
| style=&quot;text-align: center | [[دیانا]]
| style=&quot;text-align: center | ٢٩٠
| style=&quot;text-align: center | ٤١٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]]
| style=&quot;text-align: center | [[سیدەکان]]
| style=&quot;text-align: center | ١٦٩٠
| style=&quot;text-align: center | ١١٢
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]]
| style=&quot;text-align: center | [[خەلیفان]]
| style=&quot;text-align: center | ٤١٥
| style=&quot;text-align: center | ٣٨
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای ڕەواندز]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٢٩٠٤'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٢١٥'''
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٥
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[مێرگەسۆر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی ناوەندی قەزای زێبار]]
| style=&quot;text-align: center | [[مێرگەسۆر]]
| style=&quot;text-align: center | ٧٨٥
| style=&quot;text-align: center | ٧٨
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]]
| style=&quot;text-align: center | [[شێروان مەزن]]
| style=&quot;text-align: center | ٦٢٤
| style=&quot;text-align: center | ٤٢
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٤٠٩'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٢٠'''
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٦
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای شەقڵاوە]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خۆشناو]]
| style=&quot;text-align: center | [[ھیران]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٩٢
| style=&quot;text-align: center | ٣٤
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ھەریر]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٦٠
| style=&quot;text-align: center | ٧٦
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]
| style=&quot;text-align: center | [[پیرمام]]
| style=&quot;text-align: center | ٨٠٠
| style=&quot;text-align: center | ٧٦
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای شەقڵاوە]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٧٥٢'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٨٦'''
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٧
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای چۆمان]]
| rowspan=2 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[چۆمان]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی گەڵاڵە|ناحیەی باڵەک]]
| style=&quot;text-align: center | [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]]
| style=&quot;text-align: center | ٦٧٤
| style=&quot;text-align: center | ٦٦
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی حاجی ئۆمەران]]
| style=&quot;text-align: center | [[حاجی ئۆمەران]]
| style=&quot;text-align: center | ٢٤٥
| style=&quot;text-align: center | ١٩
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای چۆمان]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٩١٩'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٨٥'''
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''(٢١) [[ناحیە]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٤٤٢٧'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١١٤٥'''
|-
|}

==== قۆناغی سێیەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٧٧-١٩٨٧)دا ====
# بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٦٥٤) لە ١٩٨١/١٢/٢٠دا، [[قەزای ڕەواندز|قەزای سدیق]] ھێنرایە کایەوە و ناوەندەکەیشی شارۆچکەی [[دیانا]] بوو.
# بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٧٩) لە ١٩٨٢/٢/١دا، [[ناحیەی گەڵاڵە|ناحیەی باڵەک]] ھەڵوەشێنراو و ھەموو کەرتەکانیشی بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]ەوە لکێنرا.
# ھەڵوەشاندنەوەی [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] و لکاندنی ھەموو کەرتەکانی بە [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی مێرگەسۆر]]ەوە بەپێی فەرمانی کۆماری ژمارە (٢٦٧) لە ١٩٨٢/٥/١٢دا.
# بە پێی فەرمانی کۆماری ژمارە (٣٢١) لە ١٩٨٧/٩/١١دا، ناحیەکانی ([[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|خەبات]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|برادۆست]]، [[ناحیەی گۆڕەتوو|مێرگەسۆر]]، [[ناحیەی حاجی ئۆمەران|حاجی ئۆمەران]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|تەقتەق]] و [[ناحیەی شۆڕش|شۆڕش]]) ھەڵوەشێنرانەوە.
# بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٤٤٢) لە ١٩٨٧/٧/١٨دا، ھەردوو [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خوشناو]]ی سەر بە [[قەزای شەقڵاوە]] و [[ناحیەی کەندێناوە]]ی سەر بە [[قەزای مەخموور]] ھەڵوەشێنرانەوە و کەرتەکانیان بە ناوەندی قەزاکانیانەوە لکێندرا.
# بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٩١١) لە ١٩٨٧/١١/١٦دا، '''(ا)''' ناحیەکانی ([[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی ناوەندی قەزای زێبار]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]) ھەڵوەشێنرانەوە و کەرتەکانیان بە ناوەندی قەزاکانیانەوە لکێندرا. '''(ب)''' [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|ناحیەی خەبات]] سەر لە نوێ ھھێنرایەوە کایە. '''(ج)''' [[قەزای کۆیە]] ھەڵوەشێنرا و لە بری ئەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە|ناحیەی کۆیە]] ھێنرایە کایەوە و بە ناوەندی قەزای ھەولێرەوە بەسترایەوە.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی پارێزگای ھەولێر لە ساڵی(١٩٨٧)دا&lt;ref&gt; https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&amp;op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&amp;book_id=NTk5&amp;lan=&lt;/ref&gt;
! ژ
! قەزا
! ناحیە
! ناوەند
! ڕووبەر&lt;sup&gt;٢&lt;/sup&gt;
! ژ.کەرت
! ژ
! قەزا
! ناحیە
! ناوەند
! ڕووبەر&lt;sup&gt;٢&lt;/sup&gt;
! ژ.کەرت
|- 
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | '''١''' 
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەند]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٢١٨٥
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ١٦٢

| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | '''٣''' 
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز|سدیق]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی دیانا|ناحیەی ناوەند]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[دیانا]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٤٦٥٦
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٣٤٤
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|ناحیەی خەبات]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[خەبات]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٥٢١
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٣١

| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ خەلیفان]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٤٤٨
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٣١
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە|ناحیەی کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٢١٢٤
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ١٤٢

| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز|ناحیەی ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ١٨٠
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٣٤
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی قەزای ھەولێر'''
| style=&quot;text-align: center;&quot; | '''٤٨٣٠'''
| style=&quot;text-align: center;&quot; | '''٣٣٥'''

| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی قەزای سدیق'''
| style=&quot;text-align: center;&quot; | '''٥٢٨٤'''
| style=&quot;text-align: center;&quot; | '''٤١٦'''
|- 
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | '''٢''' 
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مەخموور|مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور|ناحیەی ناوەند]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ١٢١٤
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٧٥

| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | '''٤''' 
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی ناوەند]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٤٠٤
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٣٤
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی قەراج]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[باقرتە]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٩٨٣
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٧٨

| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی ھەریر]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ھەریر]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٦٤١
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٧٦
|-
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[ناحیەی گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٥٨٦
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٥١

| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای پیرمام|ناحیەی پیرمام]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[پیرمام]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٧٨٩
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ٧٦
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی قەزای مەخموور'''
| style=&quot;text-align: center;&quot; | '''٢٧٨٣'''
| style=&quot;text-align: center;&quot; | '''٢٠٤'''

| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی قەزای شەقڵاوە'''
| style=&quot;text-align: center;&quot; | '''١٨٣٤'''
| style=&quot;text-align: center;&quot; | '''١٨٦'''
|-
|}

==== قۆناغی چوارەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٨٨-١٩٨٩)دا ====

# ڕووبەری پارێزگاکە زیادیکرد و ژمارەی کەرتەکانیشی لە (١١٤١) کەرتەوە بە رزبووەتەوە بۆ (۱۱۸۳) کەرت. 
# بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٤٣٤) لە ۱۹۸۹/۹/۱۱دا، (٤) کەرتی [[ناحیەی پردێ]] و (۳۸) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز]] ھەڵوەشێنرا و بە [[قەزای ھەولێر]]ەوە لکێندرا، ھەر لەو فەرمانەدا ھاتووە [[ناحیەی پردێ]] بە [[قەزای ھەولێر]]ەوە لکێندراوە، ڕووبەری [[ناحیەی پردێ]] تەنھا ڕووبەری سەرۆکایەتی شارەوانی شارۆچکەی [[پردێ]]ی لە خۆدەگرت.

{|class= wikitable  style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٨٩)دا&lt;ref&gt; https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960&lt;/ref&gt;
! ژ
! [[قەزا]]
! ناوەند
! [[ناحیە]]
! ناوەند
! ڕووبەر/کم&lt;small&gt;٢&lt;/small&gt;
! ژ. کەرت
|- 
| rowspan=5 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ١
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ھەولێر]]
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ھەولێر]]
| style=&quot;text-align: center | ٣٠٤٥
| style=&quot;text-align: center | ٢٠٤
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|ناحیەی خەبات]]
| style=&quot;text-align: center | [[خەبات]]
| style=&quot;text-align: center | ٥١٢
| style=&quot;text-align: center | ٣١
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە|ناحیەی کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | [[کۆیە]]
| style=&quot;text-align: center | ٢١٢٤
| style=&quot;text-align: center | ١٤٢
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی پردێ]]
| style=&quot;text-align: center | [[پردێ]]
| style=&quot;text-align: center | ٠
| style=&quot;text-align: center | ٠
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای ھەولێر]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٥٦٩٠'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٣٧٧'''
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٢
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای مەخموور]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | [[مەخموور]]
| style=&quot;text-align: center | ١٢١٤
| style=&quot;text-align: center | ٧٥
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | [[گوێڕ]]
| style=&quot;text-align: center | ٥٨٦
| style=&quot;text-align: center | ٥١
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی قەراج]]
| style=&quot;text-align: center | [[باقرتە]]
| style=&quot;text-align: center | ٩٨٣
| style=&quot;text-align: center | ٧٨
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای مەخموور]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٢٧٨٣'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٢٠٤'''
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٣
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای ڕەواندز|قەزای سدیق]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[دیانا]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی دیانا|ناحیەی ناوەندی قەزای سدیق]]
| style=&quot;text-align: center | [[دیانا]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٦٥٦
| style=&quot;text-align: center | ٣٤٤
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]]
| style=&quot;text-align: center | [[خەلیفان]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٤٨
| style=&quot;text-align: center | ٣٨
|-
| style=&quot;text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز|ناحیەی ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | [[ڕەواندز]]
| style=&quot;text-align: center | ١٨٠
| style=&quot;text-align: center | ٣٤
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای ڕەواندز|قەزای سدیق]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٥٢٨٤'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''٤١٦'''
|-
| rowspan=4 style=&quot;text-align: center;&quot;  | ٤
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[قەزای شەقڵاوە]]
| rowspan=3 style=&quot;text-align: center;&quot; |[[شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی ناوەند]]
| style=&quot;text-align: center | [[شەقڵاوە]]
| style=&quot;text-align: center | ٤٠٤
| style=&quot;text-align: center | ٣٤
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی حەریر]]
| style=&quot;text-align: center | [[ھەریر]]
| style=&quot;text-align: center | ٦٤١
| style=&quot;text-align: center | ٧٦
|-
| style=&quot;text-align: center |[[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]
| style=&quot;text-align: center | [[پیرمام]]
| style=&quot;text-align: center | ٧٨٩
| style=&quot;text-align: center | ٧٦
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای شەقڵاوە]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٨٣٤'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٨٦'''
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align: center | '''کۆی گشتی'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''(١٣) [[ناحیە]]'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''-'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١٥٥٩١'''
| colspan=1 style=&quot;text-align: center | '''١١٨٣'''
|-
|}

== قەزاکانی پارێزگای ھەولێر ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ژمارە !! ناوی قەزا !! ناوەند !! ژمارەی دانیشتووان&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krso.net/Default.aspx?page=article&amp;id=1137&amp;l=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305034943/http://krso.net/Default.aspx?page=article&amp;id=1137&amp;l=3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| ١ || [[قەزای ھەولێر]] || [[ھەولێر]] || ٩٣٠٬٣٨٩
|-
| ٢ || [[قەزای دەشتی ھەولێر]] || [[بنەسڵاوە]] || ٢١٧٬٥٨٩
|-
| ٣ || [[قەزای مەخموور]] || [[مەخموور]] || ٢٠٥٬٠٦٦
|-
| ٤ || [[قەزای سۆران]] || [[سۆران]] || ١٨٢٬٩٧٦
|-
| ٥ || [[قەزای شەقڵاوە]] || [[شەقڵاوە]] || ١٤٧٬٢١٩
|-
| ٦ || [[قەزای کۆیە]] || [[کۆیە]] || ١١٠٬٠٢٥
|-
| ٧ || [[قەزای خەبات]] || [[خەبات (شار)|خەبات]] || ١٠٨٬٤٦٢
|-
| ٨ || [[قەزای مێرگەسۆر]] || [[مێرگەسۆر]] || ٥٢٬١٧٨
|-
| ٩ || [[قەزای چۆمان]] || [[چۆمان]] || ٣٠٬٧٤٨
|-
|١٠
|[[تەقتەق|قەزای تەق تەق]]
|[[تەقتەق|تەق تەق]]
|٢٥٬٠٠٠
|-
| ١١ || [[قەزای ڕەواندز]] || [[ڕەواندز]] || ٢٤٬٩٨٦
|}

== ھاوینەھەوارەکانی ھەولێر ==
'''[[ھاوینەھەواری شەقڵاوە]]:'''
ھاوینە ھەواری شەقڵاوە دەکەوێتە لای باکوور و دەکەوێتە نێوان ھەردوو چیای سەفین (٩٦٠م) و چیای سوورکە و، پلەی گەرمای لە ھاویندا دەگاتە (٣٠–٣٥) پلە و، لە زستاندا دەگاتە -١٠ ژێر سفر. لە شەقڵاوەدا داروباری چر بەدی دەکرێ، کە پێکھاتووە لە داری (خۆخ و جوێز و ترێ و ھەنار و ھەنجیر…)و بازارێکی گەورەی تێدایە کە جۆرەھا خواردەمەنی و سەوزە و میوەی و بەوشک کراوەیی وەکو کوێز و ھەنجیر و قەیسی. ساڵانە بەسەدان گەشتیار ڕوو لە شەقڵاوە دەکەن بەھۆی دیمەنی سەرنج ڕاکێشی و ئاووھەواکەی.

'''[[تاڤگەی گەلیی عەلی بەگ]]':''
ئەم ھاوینە ھەوارە ١٣٠کم لە ناوەڕاستی شاری ھەولێر دوورە و، بەیەکێک لە ھاوینەھەوارە سەرنج ڕاکێشەکانی ھەرێمی کوردستان دەژمێردرێت. دەکەوێتە نێوان چیای کۆڕەک و برادۆست بەدرێژایی١٢کم، شوێنەکە بەبەرزی ٨٠٠ مەتر لە ئاستی ڕووی دەریاوە بڵندە و، پلەی گەرمای دەگاتە ٣٥ پلە لە ھاویندا و، ١٠ لە زستاندا. لەم شوێنەدا دوو ڕووبار بەیەک دەگەن، یەکیان لە دۆڵی ئالانە سەر بەناحیەی خەلیفان کە تاڤگەی گەلی عەلی بەگ پێک دەھێنێ، لەگەڵ ئەویتریان کە لە شارۆچکەی ڕەواندوز ھەڵدەقوڵێ کە ئاوی بێخاڵە، زێی گەورە پێک دەھێنن. سەرەڕای تاڤگە گەورەکە چەندان تاڤگەی بچووکی تری تێدایە. ئەم شوێنە بە سروشتی شاخاویەکەی و داروبارە جۆراو جۆرەکەی، بووەتە شوێنی گەشتوگوزار کە خەڵکی زۆر ڕووی تێدەکەن.

'''[[تاڤگەی بێخاڵ|ھاوینەھەواری بێخاڵ&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;]]:'''
ھاوینە ھەواری بێخاڵ ١٤٠کم لە چەقی ھەولێرەوە دوورە و، دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی گەلی عەلی بەگ و، لە دووری ١٠کم لە ڕۆژئاوای شارۆچکەی ڕەواندوز و پلەی گەرمای لە ٣٢ پلە بەرز نابێتەوە لە ھاوین دا. دەتوانین بگەین بە بێخاڵ لە ڕێگای گەلی عەلی بەگ یان لە ڕێگای ڕەواندوز. لەم ھاوینە ھەوارە تافگەیەکی ڕوون و گەورە ھەیە کە بە درێژایی شاخەکەی داپۆشیوە، شوێنێکی زۆر سەرنج ڕاکێشە، خەڵکی لە سەرەتای بەھاردا ڕووی تێدەکەن تا کۆتایی ھاوین.

'''[[ھاوینەھەواری جوندیان]]:'''
ئەم ھاوینە ھەوارە ١٤٧ کم لە چەقی ھەولێرەوە دوورە و، ٥ کم لە شاری دیانا دوورە، و دەکەوێتە لای خوارەوەی چیای ھندرێن، پلەی گەرمای لە ھاوین دا دەگاتە ٣٢ پلە. ھاوینە ھەواری جندیان ناوبانگی بە چاوی ئاوی سیحری دەرکردووە (عیون الماء السحریە) بەھۆی بوونی ئەشکەوتێک، کە تێیدا ئاوی تێدا ھەڵدەقوڵێ و، بووەتە شوێنی سەرەنجی گەشتیاران.

'''ھاوینەھەواری '''حاجی ئۆمەران:'''
دەکەوێتە باکووری شاری ھەولێر بە دووری ١٨٠ کم، پلەی گەرمای دەگاتە ٣٠ پلە لە ھاویندا. ئەم شوێنە بەسەوزایی چیاکانی ناوبانگی دەرکردووە، ھەروەھا بەسروشتەکەی و ھەڵقوڵاوەکانی بەتایبەتی سەرچاوەی ئاوی کانزایی شێخی باڵەکیان کە خەڵکی سەردانی دەکات بۆ چارەسەری ھەندێ نەخۆشی وەکو (جگەر و پێست)، بۆیە لە ھاوین دا ئەم شوێنە ناودەبرێت شوێنی گەشتوگوزاری چارەسەری.

'''سەری ڕەش و پیرمام:'''
دوو ناوچەی نزیک شاری ھەولێرن، لە ھەولێرەوە بە ئۆتۆمبێل بۆ شارۆچکەی سەلاحەدین ١٥ خولەک ڕێگەیە، ئەو شوێنەی لە بەرزایییەوە دەڕوانێتە دەشتی کاکی بە کاکی ھەولێر. مەودای ڕاستەوخۆی لە گەڵ تورکیا ١٨٠ کیلۆمەترە. بەڵام ئەوێش لە زمانی خەڵکەوە سەلاحەدین نییە و مەسیفە. لە بەرزترین خاڵی مەسیف کە بە یەکێک لە چیا بەرزەکانی کوردستان دێتە ئەژمار، سەری ڕەش ھەڵکەوتووە؛ و لەو شوێنەوە [[باشووری کوردستان]] بەڕێوە دەبرێ چونکە شوێنگەی سەرەکی سەرۆکی ھەرێمی کوردستانە. ئێستا پیرمام (مەسیف) بووەتە بارەگای سەرەکی پارتی دیموکراتی کوردستان و جەرگەی فەرمانرەوایەتی کردنی کوردستانە و ھەمو ھێزە سیاسییەکانی پارتی و ھێزەکانی [[پێشمەرگە]]ی کوردستان لە پیرمامن و ئارامترین شوێنە بە تایبەتی لە دوای تەواوبونی تونێلی ھەولێر-شەقڵاوە کە لەژێر چیای سەربەنەوە تێدەپەڕێت سەلاحەددین دەبێتە جومگەی پاراستنی کوردستان، ھەر کە دەگەیت بە ناو شارۆچکەی پیرمامدا چەندین کۆشک و ڤیلا سەرنجت ڕادەکێشێت، و لە ئێستادا چەندین پلانی تۆکمە ھەیە بۆ ئەم شارۆچکەیە لە ڕووی ئاسایشی و گەشتیارەوەبەلام بە ھەبوونی پلانێکی گەورە و تۆکمەی پارێزڤانی، و سەری ڕەشیش تەنھا ٥ دەقیقە لە ناو مەسیفەوە دورە شوێنی حەوانەوەی سەرۆک مسعود بەرزانی یە، ئێستا بارەگای سەرۆکایەتی ھەرێم و پارتییان لێیە.

== کشتوکاڵ ==
ھەروەک دەزانرێت [[ھەرێمی کوردستان]] بەوە دەناسرێت کە کۆنترین شوێنە کە مرۆڤ لەمێژووی خوێدا کشتوکاڵی لێوە کردبێت، ئەوەتا لەھەولێرو لەگوندی ([[زار چەمی]]) یەکەم گوندی کشتوکاڵی لەجیھاندا لەنزیک ([[شانەدەر]]) ھەبووە. ھەولێری پایتەخت بەوەجیا دەکرێتەوە کە کەشوھەوای یەکجار باش و زەویەکی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە. بەیانیان وەزرەکان لە ھەولێر دوو وەرزی چاندن ھەیە (ھاوینە و زستانە) کە لەم پێدەشتەدا لە وەرزی [[ھاوین]] بەرھەمەکانی وەک ([[تەماتە]]، خەیار، [[باینجان]]، شفتی، باڵندە، پیاز، سیر، کونجی، توتن، گوڵە بەرۆژە، فاسولیا، کودی.. ھتد) دەچێندرێت. سەبارەت بە بەرھەمەکانی زستانە ئەوا بریتییە لە ([[گەنم]]، [[جۆ]]، [[نیسک]]، [[نۆک]]، پاقڵەمەنییەکان. گەر سەیرێکی بەرھەمی پارێزگا بکەین لە بواری کشتوکاڵدا بەروبوومی سەرەکییەکان دەکرێتە چەند بەشێک:
# دانەوێڵە (گەنم، جۆ، برنج).
# بەرووبوومی پیشەسازی و ڕۆندارەکان (کونجی، گوڵە بەڕۆژە، توتن)
# سەوزەوات ([[تەماتە]]، [[خەیار]]، شفتی، گندۆرە، [[پیاز]])
# میوە ([[ترێ]]، [[سێو]]، [[قەیسی]]، خۆخ، ھەرمێ، [[ھەنار]]).
# پاقڵەمەنییەکان (نۆک، نیسک، [[فاسولیای تەڕ]]).

جێگای ئاماژەیە کە قوڵی ئاوی ژێر زەوی لەو پارێزگایە بەپێی وەزارەتی کشتوکاڵ بریتییە لە ١٠٠–١٥٠ مەتر کە ئاوێکی سازگارە و ڕادەی سوێریی ٤٠٠/١٠٠٠٠٠٠ ملم سێجایە، ھەرچی ئاوی سەر زەوییە لەنێوان ١٠–١٥مەترو لە ئەوانی تر سوێرترەو تەنھا بۆ ئاودێری بەکاردێت لەبەر ئەویش دەشتەکانی پارێزگا زۆر بەپیت و بەرەکەتن و ژمارەیەکی زۆر بیر ئیرتوازی لێدراوە لەدەشتەکانی (ھەولێر، ھەریر، کویسنجەق، مەخمور). سەبارەت بە ڕووبەری پارێزگای ھەولێر ١٢،٤٨٠ کم دووجایە کە دەکاتە ٢.٨٥٪ی ڕووبەری [[عێراق]].

== نەخشەکان ==
&lt;gallery&gt;
Kurdistan governorates 2012.png|پارێزگاکانی ھەرێم
Hewler governorate 2012.png|قەزاکانی ھەولێر (٢٠١٢)
&lt;/gallery&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* [https://web.archive.org/web/20110308105346/http://hawlergov.org/kur/subject.aspx?ID=97 نەخشەی پارێزگای ھەولێر- وەزارەتی پلان دانان]
* [https://web.archive.org/web/20100810220702/http://krso.net/default.aspx?l=2 یەکە کارگێریەکانی ھەرێمی کوردستان]، دەستەی ئاماری ھەرێم - وەزارەتی پلان دانان

{{پارێزگای ھەولێر}}
{{قەزاکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{پارێزگاکانی کوردستان}}
{{پارێزگاکانی عێراق}}
{{ھەرێمی کوردستان}}

{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|عێراق|جوگرافیا|کوردستان}}
{{پۆلی کۆمنز|Arbil Governorate}}

[[پۆل:پارێزگای ھەولێر|*]]
[[پۆل:مانگیلەی بەپیت]]
[[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|ھەولێر]]
[[پۆل:پارێزگاکانی عێراق|ھەولێر]]
[[پۆل:پارێزگاکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]]</text>
      <sha1>aihzxygvywsiqikp40j5crryhexxh29</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئیلام</title>
    <ns>0</ns>
    <id>806</id>
    <revision>
      <id>1579504</id>
      <parentid>1579131</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:08:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34123" sha1="gt82jw0bctifxatfznms9b93wzvkn0e" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو       = ئیلام
| ناوی_فەرمی           = '''ایلام - Ilam''' 
| ناوی_خۆماڵی  = 
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر    = 
| جۆری_نیشتنگە  = '''[[شار]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە   = {{Photomontage
| photo1a = Felahati.jpg{{!}}
|photo2a = قلعه والی.jpg{{!}}
|photo2b =میدان ارغوان.jpg  {{!}}
| photo3a =کوهپایه شلم.jpg{{!}}
| photo3b =  کوه قلاقیران.jpg{{!}}
| photo4a =Ilam3.jpg{{!}}
| spacing = ٢
| size = 266
| foot_montage =
}}
| قەبارەی_وێنە      =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = چەند دیمەنێکی شاری ئیلام
| وێنەی_ئاڵا  = 
| قەبارەی_ئاڵا  =
| وێنەی_مۆر  = 
| قەبارەی_مۆر  =
| وێنەی_نیشان  =
| قەبارەی_نیشان  =
| ناسناو  = 
| دروشم   =
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=9 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شاری ئیلام'''
| دەرزیی_نەخشە  = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran#Asia 
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = 1
| پۆتانەکان              = {{coord| 33.6374 |N| 46.4227 |E|region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}{{ھن}}{{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ئیلام|ئیلام]]
| جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ئیلام|ناوەندی]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شار]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = سەدەی چوارەم
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر  =
| ھۆکاری_ناونران =
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات  =
| حیزبی_سەرۆک  =
| سەرناوی_سەرۆک  = [[ڕاژۆر]]
| ناوی_سەرۆک  = تاڵیب سادقیان&lt;ref&gt; https://www.isna.ir/news/1400083023853/اولین-استاندار-ایلام-در-دولت-سیزدھم-انتخاب-شد-ھمھ-ی-استانداران&lt;/ref&gt;
&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٣٠
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = 
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م   = ١٤٠٣
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م  =  
| نزمترین_بەرزایی_بە_م  = 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان  = ١٩٤،٠٣٠&lt;ref&gt; https://web.archive.org/web/20190327172500/https://azgharbi.mporg.ir/FileSystem/View/File.aspx?FileId=5667c51a-59d4-482f-a804-bfe650b98de0 &lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە   = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢  = 
| مەزندەی_دانیشتووان  = 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە = 
| دانیشتووانی_شاری  = 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی = 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان  =
| ئاگاداریی_دانیشتووان  =
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt;
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|کەڵھوڕی]]، [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]، [[لەکی]] و [[لوڕی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]] و [[شیعە]])، [[یارسان]] و [[ئایینی زەردەشتی|زەردەشتی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  ٠٬٨١٥&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#0c0|بەرز}} · ٨مین
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST		= [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST	= +٤:٣٠
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= پۆستاڵکۆد
| کۆدی_پۆستە		= ٦٩٣١١–٦٩٩٩١
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= پلانی ژمارەدان بە تەلەفۆن
| کۆدی_پۆستە٢		= ٩٨٨٤+
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٤٤١
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە  = [http://www.ilam.ir/ www.ilam.ir]
| پەراوێزەکان  =
}}

'''ئیلام''' یەکێک لە شارەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و ناوەندی [[پارێزگای ئیلام]]ە. ئیلام لە شارە [[کورد]]نشینەکانی [[ئێران]]ە&lt;ref&gt;[https://www.kojaro.com/2018/2/25/140923/ایلام-یک-نگاھ/ Ilam in a sight]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kojaro.com/2018/2/25/140923/%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%DA%BE/ |date=ئایاری ٢٠٢٣ }} kojaro.com Retrieved 12 May 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://thekurdishproject.org/kurdistan-map/iranian-kurdistan/ilam-iran/|سەردێڕ=Ilam, Iran {{!}} The Kurdish Project|ئیش=The Kurdish Project|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; و زۆربەی دانیشتووانی لە [[ئیسلامی شیعە]] پەیڕەوی دەکەن.&lt;ref&gt;[https://www.yjc.ir/fa/news/4000610/کمک-90-میلیون-ریالی-خیران-ایلامی-برای-ساخت-در-حرم-‏حضرت-عباسع- Ilam] yjc.ir Retrieved 12 May 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.irna.ir/fa/News/80755816/فرھنگی/استان_تمام_شیعھ_نشین_ایلام_غرق_در_ماتم_مظلوم_کوفھ_است All Shia province of Ilam absorbed in the morning of the Kufa oppressed.] irna.ir Retrieved 12 May 2018&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١١دا ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٢١٣٬٥٧٩ کەس لە ٥٢٬٤٧٤ خێزان بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf |سەردێڕ=www.amar.org.ir |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170801022208/https://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەم شارە لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[چیای کڤەر]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ وڵاتی [[عێراق]] ھاوسنوورە. ھەروەھا خەڵکی ئیلام بە زمانی [[کوردیی باشووری]] قسە دەکەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-70/468835-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85|سەردێڕ=زبان و گویش مردم ایلام|ئیش=خبرگزاری برنا|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200803121117/https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-70/468835-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tishineh.com/touritem/600/زبان-و-گویش-مردم-ایلام|سەردێڕ=زبان و گویش مردم ایلام|وێبگە=تیشینھ|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ilamaftab.blogfa.com/post/34|سەردێڕ=زبان وگویش ھای مردم استان ایلام 2|وێبگە=ایلام ساتراپ مھر|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://manesht.persiangig.com/page2.html|سەردێڕ=ایلام|وێبگە=manesht.persiangig.com|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200215210613/http://manesht.persiangig.com/page2.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئیلام لە دوای شارەکانی [[کرماشان]]، [[ورمێ]] و [[سنە]] چوارەمین شاری گەورەی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە.

== مێژوو ==
{{No footnotes}}

=== سەردەمی پێش مێژوو ===
لە سەردەمی پێش مێژووەوە کە ژیانی {{قت|ئەشکەوت}} نشینی و کۆچبەری باو بووە، شوێنەوار و دەسکەوتگەلێکی زۆر لە جیھاندا لە بەر دەست نییە، بەڵام ئاکامی ھێندێ لە توێژینەوە کان ئەوە دەر دەخات کە ژیان و ژیار بە شێوەیەکی بەربڵاو لەم سەردەمەدا لە ناوچەی ئیلام ھەبووە. چەندین حەشارگە و ژینگەی بەردین کە مێژینەیان دەگەڕیتەوە بۆ سەردەمی زارزین و بە میراتی ھەزاران ساڵەی ڕاوچیانی سەردەمی بە ڕ د دێنە ئەژمار کە لە پارێزگەی ئیلام دیتراونەتەوە و تۆمار کراون کە زۆربەیان لە دۆڵی ھەلیلان وتەنگەی قوچعەی و ئەرغەوان شاری ئیلام دان. ئەم ئاسەوارانە دەگەڕێنەوە بۆ سەردەمی پێش بەردین کە لە نیزیک ٥/٢ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر تا ١٢ ھەزار ساڵ لەمەوبەر، مەکۆی ژیانی مرۆڤی سەرەتایی بووە.

لە دۆڵی ھەلیلان دا کە لەلایەن لێژنەی نێودەوڵەتی بە سەرپەرشتی کریستییەن سێن توێژینەوەی لەسەر کراوە، ئاسەوارگەلێکی ھەرە گرینگ لە ژیانی سەردەمی کۆتایی نوێ بەردین (ھەزارەی شەشەم تا پێنجەمی پێش لەدایکبوونی حەزرەتی مەسیح) دیتراوەتەوە.

=== سەردەمی شۆڕشی نوێی بەردین ===
لەم سەردەمە دا کە کاتی دەسپێکرانی ژیانی شارنشینی و کشت و کاڵ و ڕام کردنی مەڕوماڵاتە، ئاسەوارگەلێکی زۆر گرینگ و جۆربەجۆر لە پارێزگەی ئیلام دا لە بەردەست دایە کە بەرچاوترینیان تەپی «عەلی کەش» لە «دێھلۆران»ە. لەم تەپەدا، لە ئاکامی توێژینەوە و ھەڵکەندان و گەڕانی لێژنەی نێودەوڵەتی بەسەرپەرەستی پرۆفیسۆر «فرانک ھۆل» (١٩٦٢–١٩٦١)، چەندین ئاسەواری نژیارڤانی و بەردینی ھەزارەی حەوتەم و شەشەمی پێش لەدایکبوونی حەزرەتی مەسێح کەوتووەتە دەست کە ئاسەوارە نژیارڤانییەکانی، پیشاندەری پێکھاتنی یەکەمین کۆگەی ژیان (گوند وێنھ) لە جیھاندایە.

=== سەردەمی مەفرەق و ئاسن ===
ئە م سەردەمە کە ھاوکات لەگەڵ سەردەمی نەتەوەی کاس وئیلامییەکانە یەک لە سەردەمە ژێرینەکانی تێکنۆلۆژی مرۆڤە کە کاسییەکان وەکوو پێشە نگی تێکنۆلۆژی دۆزینەوەی مەفرەخ لە جیھان دا ناوبانگیان دەرکردووە. لەم سەردەمە دا، ئاسەوارەکان وەکوو ئامرازگەلێکی جۆربەجۆر لەم ئالیاژ و کانزایانە (ئاسن و مەفرەق) بە تەکنیکی تایبەتی خۆ ساز کراون. ئاکامی توێژینەوەکانی لێژنەی نێودەوڵەتی بە سەرپەرەشتی پرۆفیسۆر، واندێبێرگ لەسەر گۆڕستانەکانی ئیلام بە تایبەت وەرکەبود، چەم ژییە، دەمگرپڕچینە، بەردباڵ و چنارباشی، لاپەڕەگەلێکی زێڕینی بە توێژینەوە کەونارا ناسییەکان بەخشیوە و پیشان دەدات کە لەم سەردەمە دا پارێزگەی ئیلام، بەشێکی گرینگی ژیاری کاسی و ئیلامییەکان بووە. ژیاری ئیلام ھاوکات لەگەڵ سەردەمی مەفرەقی کۆن دەست پێ بووە کە بەرچاوترین ئاسەواری ئەو سەردەمە، تەپی پەتەک لە موسیان و تەپی تیغەن لە دەڕەشار (سەردەمی ئیلامی ناڤین) و بەردەنووسی «گل گل ملکشاھی» کە بە خەتی بزمارینە ئاشوورییەکان لە کاتی زاڵ بوون بە سەر ئیلام نووسیانە. دێمێر شیجی کەوناراناسی فەڕەنسی لەو باوەڕەدایە کە تەپی «پەتەک موسیان» ھەر ھەمان شاری ماداکتۆ، پێتەختی ونبووی ئیلامی سەردەمی کەونارایییە

=== سەردەمی ماد و ھەخامەنشی ===
لەم سەردەمەدا، ئیلام بەشێک لە ژیاری ماد و ھەخامەنشی بووە کە بەھۆی نزیک بوون بە پێتەختە کەونارایییەکانی شوش و ھێگمەتانە (ھەمەدان) و بێستون، خاوەن گرینگایەتییەکی تایبەت بووە. لەم سەردەمە دا ھەرچەند ژیاری ئیلام لاواز بووە بەڵام نووسین بەڕێنووسی ئیلامی لەلایەن پادشاکانی ھەخامە نشی پیشاندەری گرنگایەتی تایبەتی ئەم ناوچە وەکوو ناوچەیەکی بەرچاو بوو، تا ڕادەیەک کە زۆربەی بەردەنووسەکان لە سەرەتادا بە خەتی ئیلامی و دواتریش بە فارسی کەونارایی وەرگێڕدراونەتەوە و نووسراون. ئیلام وێڕای ئەوەی کە بەشێک لەم ئیمپراتورییە بووە، بەڵام ھەمیشە سەربەخۆیی خۆی تا ڕادەیەکی بەرچاو پاراستووە. داریوش چەندین جار وتوویەتی کە گەلێ جاران سەرھەڵدانی ئیلامییەکان سەرکوت کردووە.

=== سەردەمی سلووکی – پارت ===
لەم سەردەمەدا بەپێی دەق و نووسراوە کەونارایییەکان، ئیلام ھەر وەکوو شوێنەکانی دیکەی ئێران لەژێر دەسەڵاتی سکۆلارییەکاندا بووە کە پاش ھەڵوەشاندنەوەی حکوومەتی ئەوان و دەست پێ بوونی سەردەمی پارتی «ئەشکانی» ئەم ناوچەیە کەوتووەتە ژێر دەسەڵاتی ئەشکانییەکان. ئاکامی لێکۆڵینەوە و گەڕان و پشکنینەکانی تەپی (فەڕوخ ئاوا)ی دێھلۆران کە لەلایەن لێژنەیەکی جۆربەجۆری ئێرانی و نێودەوڵەتی ئەنجام دراوە، پێشان دەدات کە لەو سەردەمە دا ئەم تەپە بەشێک لە ئەیالەتی «ئەلیم»یان ئیلامی نوێ بووە. ئاسەوارەکانی دیکەی ئەم سەردەمە بە شێوەی جێگر بوونی قات و کۆچبەری بووە کە زۆرتر لە لێواری چەم و لە نێو دەشتەکاندا پێک ھاتوون.

=== سەردەمی ساسانی ===
بەھۆی ئەوەی کە لەم سەردەمە دا، پارێزگەی ئیلام لە نێوان تیسفون (بەغدا) وەکوو پێتەختی ساسانییەکان و دەوڵەتی شاری شوش و بێستون و فارس دا بووە، خاوەن گرینگایەتییەکی تایبەت بووە و ھەر بۆیە دەوڵەتی ناوەندی ئەم پارێزگەیەی ئاوەدان کردووەتەوە. ئەم ئاوەدان کردنەوە سێ بەشن: بیناکانی نێو ڕێگا و ڕێگە و پردە کەونارایی – شارییەکان و قەڵا کەونارایییەکان. بە ناوبانگترینی ئەم ئاسەوارانە کە تاکوو ئێستا پارێزراون بریتین لە پردی گاومێشان، چەمی نەمشت، کوڕو دوێتە، کۆشکی قینفر، قەڵای شیاخ، قەڵای سام، شارە مێژوویییەکانی سیراوان، سەیمەرە و دەربەند و قەڵای پشت قەڵا، قەڵای ھەزاردۆڵ و ئاتەشگەی موشکان و سیاگوڵ و چوار تاقی دەڕەشارو تاقی شیرین وفەرھاد.

لەم سەردەمە دا پارێزگەی ئیلام بە دوو ئەیالەتی مێھرجانەکدەکە لە بەشی ڕۆژھەڵات و بە ناوەندی شاری سیروان (شوێنی گوندی سەرابکلانی ئێستا)، کە دەگوترێ کۆشکی ئەنووشیروانیش لە وێدا بووە، دابەش کراوە. ئەم شارانە لە شارە گرینگ و پڕ حەشیمەت و ئاوەدانەکانی ئە و سەردەمە بوون کە حەشیمەتێکی یەکجار زۆریان ھەبووە و بەھۆی بوومە لەرزە تێدا چوون.

ئاسەوارەکانی تەنگەی بارامی چوبینە کە لە دەڕەشاردایە ھی بارامی چوبینە سەرداری ساسانییەکاندا بەھۆی کودتای دژ بە «خەسرەوپەرویز» پادشای ساسانی، ئەم پادشایە ھەڵات بۆ ڕۆم وپاش ئەوەی کە پەیمانی ھاوسەرێتی لەگەڵ کچی ئیمپەراتۆری ڕۆم بەست، سوپایەکی کۆ کردەوە و ھێرشی کردە سەر ئێران و دیسان پاشایەتی ئێرانی گرتە دەست.

=== سەردەمی ئیسلامی ===
لە نووسراوە مێژوویییەکاندا ھاتووە کە ئیلامییەکان بۆ خۆیان ئیمانیان بە ئایینی ئیسلام ھێنا و ئەم پارێزگەیە لە سەردەمی ئیسلامیدا وەکوو، بەشێک لە ئەیالەتی «جیبال» لەژێر دەسەڵاتی خەلیفەکانی ئیسلام و بە ناوەندی کوفە و بەسرە، ئیدارە دەکرا – گەورەترین شاری ئەم سەردەمە شاری سەیمەرە (دەڕەشار) کە لە ئاکامی لێکۆڵینەوەی کەوناراناسان دا ئاسەوارگەلێکی بێ وێنە لە نژیارڤانی، شارسازی و ڕازاندنەوەی بینا بە تایبەت گەچبڕی بە نەخش ونگاری تایبەت و بێ وێنە و ھەروەھا خەتی کوفی لەم ناوچەیە دیتراونەتەوە. لە پارێزگەی ئیلام تا نیوەی یەکەمی سەدەی چوارەم (ساڵی ٣٣٤ کۆچی مانگی) ژیانی شارنشێنی زۆر باو بووە کە بەھۆی بوومەلەرزەیەکی گەورە کە بووە ھۆی کاول بوون و تیا چوونی ھەموو شارە گەورەکانی ئەم پارێزگەیە، شێوەی ژیانی شارنشینی گۆڕدرا بە ژیانی کۆچبەری.

لە کتێبەکانی یاقوت حەمەوی، ئیبنی ئەسیر، حەمدوڵڵا موستەوفی، مێژووی تەبەری و .. بەم مەسەلەیە ئاماژە کراوە و نووسراوە کە بەھۆی ڕوودانی بوومەلەرزە، ٢٠ ھەزار کەس لە خەڵکی شاری پڕ حەشیمەتی سەیمەرە کوژران و ئەم شارە بۆ ھەمیشە چۆڵ کرا. شوێنی شاری ئیلامی ئێستاش کە ئەو سەردەمە (ئەلەرد)ی پێ دەگوترا، بەھۆی کەشوھەوای خۆش و نیزیک بوون بە شوێنی خەلافەتی خەلیفە عەبباسییەکان (بەغدا) یەک لە گرینگترین جێگەی گەشت و سەیرانەکانی ئەوان ھاتووەتە ئەژمار و لە کتێبە مێژوویییەکاندا ھاتووە کە (المھدی باللھ) برای ھاروونەڕەشید لە کاتی ڕاودا لەو شوێنە دا کوژراوە و بارەگە کەی کە بە &quot;سەی مەی &quot; بە ناوبانگ بووە تا دەیەی ٥٠ی کۆچی ھەتاوی گوڕستانی ئیلام بووە و ئێستاش ئەم شوێنە بووەتە پارکی منداڵان.

=== سەردەمی ئیلامی دواتر ===
ئەم سەردەمە حکوومەتی ئەفشاری و زەندییەکان و . . . دەگرێتەوە و ئیلامیش بەشێک لە خاکی ژێر دەسەڵاتی ئەوان بووە. بەرچاوترین ئاسەواری سەردەمی زەندییە بینای ئیمام زادە عەلی ساڵح «خاسەلی»یە. لە بیناکانی دیکەی ئەم سەردەمە، بارەگای ئیمامزادە پیرمحەممەد وسەید سەلاحەدین محەممەدی ئاودانان - موعین ساڵح ماژین، سەید ئیبراھیمی زەڕین ئاوایە. سەردەمی حکوومەتی والییە فەیلییەکان (سەردەمی سەفەوییە تا پالەوی) پاش ڕووخانی حکوومەتی خۆجێیی «حەسەنویەی کورد» کاتێک کە شاوردینان لە زنجیرەی ئەتابەکان لەلایەن دەوڵەتی ناوەندییە و دەسەڵاتی خۆڕەمابادی گرتە دەست، حسێن قولی خانی فەیلی کرد بە والی ناوچەی پشت کو. ئەویش قەسەبەی «دێ واڵا»ی کردووە بە ناوەندی حکوومەتی خۆی و ناوی «حسێن ئاوای فەیلی» لەسەر دانا. گرینگترین ئاسەواری ئەم سەردەمە، قەڵاکانی والییە فەیلییەکانی لە ئیلام و دەورووبەری کەنجاچەمی مێھرانە. چەندی قەڵا و قەنات و بەردەنووسیش لەلایەن والییە فەیلییەکانەوە ساز کراون کە بە ناوبانگترینیان بەردەنووسی تەختی خان لە ساڵح ئاوایە و پیشاندەری شێوەی حکوومەتی والییەکانە کە کۆچبەری بووە. بە داخەوە ھێندێ لە ئاسەواری والییەکان لە بەر بەرەوپێدرانی ژیانی شارنشینی تێدا چوون. لە خاڵە بەرچاوەکانی ئەم سەردەمە سەربەخۆیی سلسلەی میرە «حاکمەکان»ی خۆجییی دەڕەشار بوو کە لە ناوچە لوڕنشینەکانی پارێزگەیان لەژێر دەسەڵاتی خۆدا بووە و وێرای ئەوەی کە لەلایەن والی پیشکوھ (لوڕستان) و بڕیاریان وەردەگرت بەڵام باجی بە والی پۆشتکوھ (فەیلی) دەدا. ئەم مەسەلە وەبیرھێنەرەوەی، دابەش کرانی پارێزگە بە دووئەیالەت لە سەردەمی ساسانی- ئیسلامییە. ھەرێمی دەسەڵاتی والییەکان لە باشوورەوە تا [[شووش]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە تا [[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]] و لە ڕۆژاواوە تا ناوچەی [[کووت]] و [[عەمارە]] لە باشوور و تا [[خانەقین]] و [[مەندەلی]] لە باکووری عێراق بووە.

=== سەردەمی ھاوچەرخ ===
پینج ساڵ پاش دەسەڵات بە دەسگرتنی ڕەزاخان، ئەو سوپای والی ئەو سەردەمەی ئیلام «غولامڕەزا خانی فەیلی» وەکوو دوایین حاکمی مولوکوتەوایوفی ئێران تێکشکاندو والی ھەڵات بۆ ئێراق ولە شاری نەجەفی ئەشرەف مایەوە. ئێستا گۆڕی والی لە گۆڕستانی نەجەفی ئەشڕەف دایە. بە فەرمانی ڕژێمی بەعس و لە پێناو جێ بەجێ کردنی سیاسەتی تەعریبی (بەعەرەب کردن) کوردە فەیلییەکان، کێلی سەرگۆڕی ئەو و کوردەکانی دیکە کە بە فارسی یان کوردی لە سەریان نووسرا بوو، تێداچوون و بەپێی بڕیاری ڕژێمی بەعس کێلێک لە سەرگۆڕی ھەموویان دانرا کە بە عەرەبی ناونیشانی مردووەکانی لە سەردا نووسرا بوو. لە ساڵی ١٩٣٧ ی کۆچی ھەتاوی وپاش دەسەڵات بە دەست گرتنی ڕەزاخانی پالەوی، پارێزگەی ئیلام بوو بە بەشێک لە پارێزگای کرماشان (پارێزگەی پەنجەم) و پاشان لە ساڵی ١٩٦٤ بوو بە فەرمانداریی گشتی و گوندی حسێن ئاوای فەیلیش بە پێشنیاری ناوەندی فەرھەنگستانی ئێران، ناوی ئیلامی لەسەر دانراو لە ساڵی ١٩٧٤ ئەم ناوچەیە، لە کرماشان جیا بووە و بوو بە پارێزگای ئیلام.

=== ڕاپەرینی ئیلام لە سەردەمی ڕەزاشادا ===
یەکێک لە کارەساتە بەرچاوەکانی مێژووی ھاوچەرخی کوردستان و ئێران کە لە ساڵی [[١٩٢٩]] زایینی (١٩٢٩ی ھەتاوی) ڕووی داوە، داگیرکردنی ئیلام بەدەستی [[ڕەزاشا]] و ڕاپەرینی ھۆزەکانی [[کورد]] بە سەرۆکایەتی [[شامحەمەدی یاری]]ە. ڕەزاخان دەیەویست بە شەڕ و مڵھوڕی تاکەفەرھەنگی نەتەوەیەک بەسەر ھەموو گەلانی ئێرانیدا داسەپێنێ، بەڵام بە بەرگری و ڕاپەڕینی ئیلام ڕووبەورو دەبێ ڕەزاخان بە ھێزی سەربازی و بۆمبارانکردن دەتوانێ ڕاپەرین سەرکوت بکات و ھەندێکیان زیندانی و ھەندێکیان لە سێدارە بدات.

== مرۆڤناسی ==
=== زمان ===
زۆربەی خەڵکی ئیلام بە زمانی [[کوردی]] و شێوەزاری [[کوردیی باشووری|باشووری]] دەدوێن.

=== ئایین ===
زۆرینەی خەڵکی ئیلام [[موسڵمان]]ن و لە ئایینی [[ئیسلام]] و مەزھەبی [[شیعە]] پەیڕەوی دەکەن.

=== فەرھەنگ ===
خەڵکی شاری ئیلام [[جلی کوردی]] لەبەر دەکەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://seeiran.ir/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85/|سەردێڕ=لباس محلی استان ایلام {{!}} جاهای دیدنی ایران|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=جاهای دیدنی ایران|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180919024935/https://seeiran.ir/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://seemorgh.com/culture/custom/44140-44140/|سەردێڕ=لباس سنتی مردم ایلام (1)|وێبگە=seemorgh.com|زمان=fa-ir|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.irna.ir/ilam/fa/News/2000264326/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C__%D8%AA%D9%86_%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%A2%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA|سەردێڕ=لباس سنتی ایلامی، تن {{قت|پوشی}} که خاطره ای از آن باقی است|ئیش=خبرگزاری جمهوری اسلامی|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181106004633/http://www.irna.ir/ilam/fa/News/2000264326/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C__%D8%AA%D9%86_%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%A2%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://kurdishfabric.ir/tag/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85/|سەردێڕ=پارچه لباس کردی ایلام {{!}} مرجع خرید و فروش انواع پارچه کردی- پارچه کردی|وێبگە=مرجع خرید و فروش انواع پارچه کردی- پارچه کردی|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210421115216/https://kurdishfabric.ir/tag/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://article.tebyan.net/96013/لباس-مردم-ایلام-2-|سەردێڕ=لباس مردم ایلام(2)|دوایین=تبیان|یەکەم=موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://article.tebyan.net/96013/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-2- |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== کەسانی ناودار ==
* [[ئیرەج خاڵسی]]
* [[حیشمەت مەنسووری جەمشیدی]]
* [[زاھیر سارایی]]
* [[سیاوەش لوتفیکار]]
* [[شاکەو مەنسوورخان]]
* [[شامحەممەدی یاری]]
* [[عەلی شادمان]]
* [[عەلیدۆست فەلاحەتی]]
* [[غوڵامڕەزاخان ئەرکەوازی]]
* [[محەممەد عەبدوڵڵاھی]]
* [[سەعید لوتفی]]
* [[عەلی ھاشمی]]

== پێشانگا ==
&lt;gallery&gt;
پەڕگە:Ilam2.jpg|پارکی منداڵ
پەڕگە:Ilam3.jpg|شەوی [[عاشوورا]]
پەڕگە:میدان ارغوان.jpg|مەیدانی ئەرخەوان
پەڕگە:قلعه والی.jpg|قەڵای واڵی
پەڕگە:کوهپایه شلم.jpg|شاخی شەلم
پەڕگە:کوه قلاقیران.jpg|کێوی قەڵاقیران
پەڕگە:Ilam4.jpg|شەقامی ئیمام عەلی
پەڕگە:Felahati.jpg|کۆشکی فەلاحەتی
&lt;/gallery&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
* [[شارەکانی کوردستان]]
* [[پارێزگای ئیلام]]
* [[شارستانی ئیلام]]
* [[فڕۆکەخانەی ئیلام]]
* [[کەناڵی ئیلام]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Ilam, Iran|ئیلام}}

{{پارێزگای ئیلام}}
{{شارەکانی کوردستان}}
{{ناوەندی پارێزگاکانی ئێران}}
{{پڕگەلھەترین شارەکانی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|کوردستان|جوگرافیا}}

[[پۆل:ئیلام|*]]
[[پۆل:شارەکانی ئێران]]
[[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئیلام]]
[[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان‏]]
[[پۆل:ناوەندەکانی پارێزگاکانی ئێران]]</text>
      <sha1>gt82jw0bctifxatfznms9b93wzvkn0e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خۆی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809</id>
    <revision>
      <id>1579735</id>
      <parentid>1576272</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T03:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87733" sha1="30mnj52zlc7o5ppusq3rm6unu272lav" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو       = خۆی
| ناوی_فەرمی           = خوی - Xoy - Khoy
| ناوی_خۆماڵی  = 
| زمانی_ناوی_خۆماڵی =
| ناوەکانی_تر    =
| جۆری_نیشتنگە  = [[شارۆچکە]]
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە       =Stone gate of Khoy 2.JPG
| قەبارەی_وێنە      =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = دیمەنێک لە شارۆچکەی خۆی
| وێنەی_ئاڵا  =
| قەبارەی_ئاڵا  =
| وێنەی_مۆر  =
| قەبارەی_مۆر  =
| وێنەی_نیشان  =
| قەبارەی_نیشان  =
| ناسناو  =
| دروشم   =
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape&lt;!--line--&gt;|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat= 38.5503 |frame-long= 44.9521 |frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە  =70px
| شرۆڤەی_نەخشە  =
| دەرزیی_نەخشە  = Iran
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ئێران]] دا
| دەرزیی_نەخشە١ = ڕۆژھەڵاتی کوردستان
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ =
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| پۆتانەکان             = 
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}}{{ھن}}{{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ورمێ]]
| جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی خۆی|خۆی]]
| جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]]
| ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی خۆی|ناوەندی]]
| جۆری_دابەشکراو٤ =
| ناوی_دابەشکراو٤ =
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارۆچکە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران = ١٩٢٣
| سەردێڕی_دامەزران١ =
| ڕێکەوتی_دامەزران١ =
| سەردێڕی_لەناوچوون =
| ڕێکەوتی_لەناوچوون =
| دامەزرێنەر  =
| ھۆکاری_ناونران =
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات =
| جۆری_دەسەڵات  = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]]
| حیزبی_سەرۆک  =
| سەرناوی_سەرۆک  = [[ڕاژۆر]]
| ناوی_سەرۆک  = ئەحمەد خەلیلی&lt;ref&gt;https://khoy.ir/{{بەستەری مردوو|url=https://khoy.ir/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا =
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ =
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م   = ١١٤٨
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م  =
| نزمترین_بەرزایی_بە_م  =
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان  = ١٩٨،٨٤٥&lt;ref&gt; https://web.archive.org/web/20190327172500/https://azgharbi.mporg.ir/FileSystem/View/File.aspx?FileId=5667c51a-59d4-482f-a804-bfe650b98de0 &lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە   = [[٢٠١٦]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢  =
| مەزندەی_دانیشتووان  =
| مەزندەی_دانیشتووان_لە =
| دانیشتووانی_شاری  =
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ =
| دانیشتووانی_لادێیی =
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ =
| سەرناوی_دانیشتووان  =
| ئاگاداریی_دانیشتووان  =
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt;
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]] و [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]] و [[شیعە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١  =
| جیاوازی١_لە_utc =
| کاتناوچە١_DST =
| جیاوازی١_لە_DST =
&lt;!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە =
| کۆدی_پۆستە  =
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢ =
| کۆدی_پۆستە٢  =
| جۆری_کۆدی_ناوچە =
| کۆدی_ناوچە  = ٠٤٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە  = [http://www.khoycity.ir/ khoycity.ir]
| پەراوێزەکان  =
}}
'''خۆی'''، (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] ''Khoy''، بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] ''Xoy''، بە [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] ''Հեր''، بە [[زمانی فارسی|فارسی]] ''خوی'') دووەمین و یەکێک لە شارەکانی [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] لە [[ئێران]]ە. شارۆچکەی خۆی ناوەندی [[شارستانی خۆی]]ە کە لە باکووری ڕۆژاوای [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و [[ئێران]]دا ھەڵکەوتووە. ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە لە ساڵی ٢٠١٦دا بەرامبەر لەگەڵ ١٩٨،٨٤٥ کەس بووە و لەدوای [[ورمێ]]دا دووەم شاری گەورەی [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]یە، و ٨٠٧ کیلۆمەتر لە باکووری رۆژئاوای [[تاران]]ەوە دوورە.&lt;ref&gt; https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری/جمعیت-بھ-تفکیک-تقسیمات-کشوری-سال-1395 &lt;/ref&gt;

ئابووری ناوچەکە لەسەر بنەمای کشتوکاڵ دامەزراوە، بەتایبەتی بەرھەمھێنانی [[میوە]] و دانەوێڵە و [[دار]]. خۆی نازناوی شاری [[گوڵەبەڕۆژە]]ی [[ئێران]]ی لێنراوە. لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦دا ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ١٧٨٧٠٨ کەس بووە، بە مەزەندەکردنی ژمارەی دانیشتووانی ساڵی ٢٠١٢ بە ٢٠٠ ھەزار و ٩٨٥ کەس. ژمارەی دانیشتووانی شاری خۆی بە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٦ بە ١٩٨ ھەزار و ٨٤٥ کەس بووە. خۆی دانیشتووی ھەم [[ئازەرییەکان]] و ھەم [[کورد]]ە. بیروباوەڕی سەرەکی بریتین لە [[ئیسلام]]ی ([[شیعە]] و [[سوننە]]).&lt;ref&gt;https://khoy.umsu.ac.ir/index.aspx?fkeyid=&amp;siteid=42&amp;pageid=5830 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170705203901/http://www.khoy.umsu.ac.ir/index.aspx?fkeyid=&amp;siteid=42&amp;pageid=5830 |date= ٥ی تەممووزی ٢٠١٧ }}&lt;/ref&gt;

لە سەردەمی [[ماد]]ەکانەوە داگیرکراوە، مێژوویەکی دوور و درێژی ھەیە وەک ناوەندێکی گرنگی [[مەسیحی]].&lt;ref&gt; statement
Wikimedia FoundationPowered by MediaWiki
Andrew Burke, &quot;Iran&quot; pp. 138. Lonely Planet. &lt;/ref&gt;

ئەم شارۆچکەیە لەڕووی شارستانیەت و پێگەی ئایینییەوە بە یەکێک لە شارە دیارەکانی ئەو وڵاتە دادەنرێت وە یەکێکە لە ناوەندە دێرینەکانی شارستانیەت لە باکووری ڕۆژئاوای [[ئێران]] کە ناوەندی چەندین ڕووداوی مێژوویی بووە.&lt;ref&gt;https://www.yjc.news/fa/news/5762451/خوی-بھ-لحاظ-تمدن-وجایگاھ-مذھبی-یکی-از-شھرھای-شاخص-کشور-است{{بەستەری مردوو|url=https://www.yjc.news/fa/news/5762451/%D8%AE%D9%88%DB%8C-%D8%A8%DA%BE-%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B8-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86-%D9%88%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%DA%BE-%D9%85%D8%B0%DA%BE%D8%A8%DB%8C-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%DA%BE%D8%B1%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AE%D8%B5-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt; مۆزەخانەی مێژوویی خوی لە ساڵی ١٩٦٩ی زاینیی دامەزراوە و بەرھەمە دێرین و مێژووییەکانی مێژوو و شارستانیەتی خوی بۆ ماوەی ٧ ھەزار ساڵ نیشان دەدەن. بەرھەمە نووسراوەکان کە تێیدا نیشانەکانی ناوچەی خوی ئێستا دەدۆزرێتەوە، پەیوەندی بە پترۆگلیف و نووسراوەکانی سۆمەری و ئاشوری و ئورارتییەوە ھەیە.&lt;ref&gt; http://www.honaronline.ir/بخش-اخبار-8/38401-خوی-عروس-شھرھای-ایران &lt;/ref&gt; بە گوێرەی زۆربەی توێژەران، ناوچەی &quot;عەرەتا&quot;ی نووسراوەکانی [[سۆمەر]]ی، ھەمان ئەو ناوچەیەیە کە چەند سەدەیەک دواتر لە نووسراوەکانی ئاشوریدا بە ناوی &quot;سانگی بوتو&quot; (خۆی و مەراند و مەحاڵ گونەیی) باسی لێوە کراوە. 

بەھۆی ھەڵکەوتنی لەسەر [[ڕێگای ئاوریشم]] و ڕێگای بازرگانی ڕۆژھەڵات-ڕۆژئاوا، شاری خۆی لەلایەن گەلێک گەشتیار و [[ئێران]]ناسە وە سە ردانی کراوە. دوای فراوانبوونی [[دەوڵەتی سەلجووقی]] بۆ [[ئەنادۆڵ]] و [[ڕۆژاوا|ڕۆژئاوا]]، ئەم شارە بەھۆی شوێنی تایبەتی و بوونی لەسەر ڕێگای سەرەکی لە ڕۆژھەڵاتەوە بۆ ڕۆژئاوا، گرنگی و ئاوەدانی زانستی و فەرھەنگی و ئابووری گەورە بوو.&lt;ref&gt; ریاحی، محمد امین. تاریخ خوی. توس. صص. ۲۴. &lt;/ref&gt; [[ڕێگای ئاوریشم]] بە دووری ٢٥ کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژئاوای خۆی لە ڕێگای چالداران لە سەرووی غوردیک قافێسی تێدەپەڕی، کە بە زمانی ناوچەکە ناوی &quot;دۆح ئۆچان&quot; (ئەو شوێنەی کە [[وشتر]]ەکان لێی دەفڕێت)؛ چونکە بەھۆی بەرزی لێواری ئەم ڕێگایە [[وشتر]]ەکان بە کەلوپەلەوە بە خێراییەکی زۆر دەجووڵان وەک ئەوەی بفڕن. لە سەرچاوە مێژووییەکان و سەفەرنامەکانەوە، لەوانەش [[گەشتنامەی ناسر خەسرەو]]، دەتوانرێت زانیاری بەرچاو لەسەر خۆی بەدەست بھێنرێت.&lt;ref&gt; لسترینج، گای (۱۳۹۳). جغرافیای تاریخی سرزمین ھای خلافت شرقی. تھران: علمی و فرھنگی. صص. ۱۷۸ و ۱۷۹. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; https://web.archive.org/web/20181225110610/https://books.google.com/books?id=0KOSUrLPC6IC&amp;pg=PA152&amp;dq=majority+of+the+population+of+East+Azarbaijan+and+a+majority+of+West+Azarbaijan.&amp;hl=ja#v=onepage&amp;q=majority%20of%20the%20population%20of%20East%20Azarbaijan%20and%20a%20majority%20of%20West%20Azarbaijan.&amp;f=false &lt;/ref&gt;

== ناو ==
[[پەڕگە:Azerbajan in Abbasid Caliphate.jpg|200px|وێنۆک|ڕاست|خۆی لە پارێزگای ئازەربایجان لە سەردەمی [[خەلافەتی عەباسی]]دا]]
سەرەڕای ئەوەی کە نزیکەی ٣ ھەزار ساڵ لەمەوبەر لە ناوچەی خۆی ئەمڕۆ شارێک بوونی ھەبووە و ناوی خۆی لە ١٤ سەدە پێش ئێستاوە تا ئەمڕۆش بۆ ئەم شارۆچکەیە بەکارھاتووە. بەڵام مانای بنەچەی ناوی خۆی و مێژووی ئەم وشەیە ڕوون نییە. وە بۆچوونی جیاواز ھەیە لەسەر ناوی ئەم شارۆچکەیە. بە بڕوای ''محەممەد ئەمین ریاحی''، ئەم وشەیە پەیوەندی بە دوو وشەوە ھەیە:
* یەکێکیان ناوی شاری ئولخۆیە کە دوو ھەزار و ٧٠٠ ساڵ لەمەوبەر دەکەوێتە شاری خۆی و ئەوی دیکەیان ناوی سەردۆی خورد کە قەڵایەکە کە سەردۆی یەکێک لە پاشاکانی [[ئورارتوو]] لە تەنیشت شاری ئۆلخۆ دروستی کردووە.&lt;ref&gt;https://rch.ac.ir/article/Details/8914#{{بەستەری مردوو|url=https://rch.ac.ir/article/Details/8914 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
* ھەروەھا باس لەوە دەکرێت کە وشەی &quot;خۆی&quot; لە [[زمانی کوردی]] و ئێرانی ناوەڕاستدا بە واتای [[خوێ]] دێت، بەھۆی بوونی کانەکانی [[خوێ]] لە ناوچەکەدا بە &quot;خۆی&quot; ناسراوە. 
* ئەگەری ئەوەی کە ناوی خوی لە ڕەگی [[ئەرمەنی (ڕوونکردنەوە)|ئەرمەنییەوە]] وەرگیراوە بە واتای &quot;رام&quot; دروست نییە، چونکە ناوی ئەم شارە لە سەرچاوە ئەرمەنییەکاندا بە &quot;ھیر&quot; تۆمار کراوە.&lt;ref&gt; ریاحی، محمدامین (۱۳۷۲). تاریخ خوی. توس. صص. ۲۱. &lt;/ref&gt;
* ڕۆجەر سیڤێری ھۆکاری ناوی خوی بە ڕەچەڵەکی [[کورد]]ی دەزانێت کە پەیوەندی بە کانەکانی خوێی ئەم شارەوە ھەیە.&lt;ref&gt; https://books.google.com/books?id=cJQ3AAAAIAAJ&amp;pg=PA28&amp;lpg=PA28&amp;dq=&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false &lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
مێژووی ئەم شارۆچکەیە بۆ سێ ھەزار ساڵ دەگەڕێتەوە. لە سەردەمی کۆندا، خۆی وەک شارەکانی تری ئەتۆرپاتکان لە سەردەمی مادەکانەوە تا کۆتایی ساسانییەکان لەژێر دەسەڵاتی پاشاکانی ئێراندا بووە.&lt;ref&gt; فرزانە ساسانپور و مسعود طاوسی مسرور (۱۳۹۲). «خوی». دانشنامە جھان اسلام. ۱۶. تھران: بنیاد دائرةالمعارف اسلامی.&lt;/ref&gt; پێش [[ماد]]ەکان شارۆچکەی خۆی بەشێک بوو لە ناوچەی دێرینی سان گیبوتۆ و بەشێک بوو لە خاکی [[ئورارتوو]]. لە کۆندا شارۆچکەی خۆی بە ھۆی بوونی لەسەر [[ڕێگای ئاوریشم]] زۆر گرنگ بووە.&lt;ref&gt;https://books.google.com/booksid=cJQ3AAAAIAAJ&amp;pg=PA28&amp;lpg=PA28&amp;dq=&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false{{بەستەری مردوو|url=https://books.google.com/booksid%3DcJQ3AAAAIAAJ%26pg%3DPA28%26lpg%3DPA28%26dq%3D%26redir_esc%3Dy |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ }}&lt;/ref&gt;

لە سەردەمی ئەرمینیای گەورەدا ئەم شارۆچکەیە بەشێک بووە لە پارێزگای نۆر-شیراک (ئەشکار). خوی لە سەدەی ھەشتەمی زایینیدا باسی لێوە کراوە و لەلایەن ئەنانیا شیراکاتسی لە &quot;ئەشخاراتسویتس&quot;دا بە ھێر ناوی لێنراوە. 

لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی|ئەشکانیدا]] خۆی دەروازەی [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]] بوو لە باکووری ڕۆژئاوا. لە دەوروبەری ساڵی ٣٧ی پێش زایین، مارک ئەنتۆنی لە یەکێک لە جەنگە زۆر و بەردەوامەکانی ڕۆم و پارتدا، ئەو دەشتەی بڕیبوو کە دەکەوێتە نێوان خوی و ماراند.&lt;ref&gt; statement
Wikimedia FoundationPowered by MediaWiki
Lida Balilan Asl, Elham Jafari. &quot;Khoy's Expansion from Early Islam to Late Qajar According to Historical Documents&quot; published spring 2013. vol 3 &lt;/ref&gt; یەکێک لە توخمە مێژووییە گرنگەکانی ئەم شارە کڵێسای سورپ سەرکیسە. بەڵگەنامە [[ئەرمەنییەکان]] نووسیویانە کە بەرواری دروستکردنی دەبێت یان ساڵی ٣٣٢ یان ٣٣٣ی زایینی بێت. لە شارەکە و گوندەکانی دەوروبەری، کڵێساکان دەبینرێن و باس لەوە دەکرێت کە ھەمیشە [[ئەرمەنییەکان]] بڕێکی بەرچاو لە دانیشتوانی شارەکەیان پێکھێناوە. 

تا نیوەی یەکەمی سەدەی یازدەھەم [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی]] چالاکانە ھەوڵیان دەدا خاکەکانی ڕۆژھەڵاتی خۆیان کۆبکەنەوە، لە ھەوڵێکدا بۆ ھەڵمژینی شانشینە ناجێگیرەکانی ئەرمەنستان. لە ساڵی ١٠٢١-١٠٢٢ ئیمپراتۆر باسیل دووەم سەرکردایەتی سوپاکەی کرد تا '''خۆی''' لە ماوەی ١٧٥ کم لە دوین، و تەسلیمبوونی پاشایەتی لە شانشینی ئارتسرونی [[وان]]ی بەدەستھێنا.&lt;ref&gt; https://books.google.iq/books?id=Pzg8AAAAIAAJ&amp;pg=PA52&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false &lt;/ref&gt;

لە ساڵی ١٢١٠ شارەکە لەلایەن ھێزەکانی شانشینی جۆرجیا داگیرکرا کە لەلایەن تاماری گەورەوە نێردرابوو لە ژێر فەرمانی زەکەریا و ئیڤانێ مخارگردزێلی. ئەمەش وەڵامێک بوو بۆ دەرکردنی ئەنی کە لە ژێر کۆنترۆڵی جۆرجیادا بوو کە لە ساڵی ١٢٠٨ ڕوویدا و ١٢ ھەزار مەسیحی بە مردن بەجێھێشت.&lt;ref&gt; L. Baker, Patricia; Smith, Hilary; Oleynik, Maria (2014). Iran. London, United Kingdom: Bradt Travel Guides. p. 158. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; statement
Wikimedia FoundationPowered by MediaWiki
Salia, Kalistrat (1983). History of the Georgian nation. Madison, WI: University of Wisconsin. p. 181. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; https://books.google.iq/books?id=WjQfo3a1eVMC&amp;redir_esc=y &lt;/ref&gt;

=== سەردەمی سەفەوییەکان ===
لە سەردەمی [[سەفەوییەکان]]دا شارۆچکەی خۆی بە ھۆی نزیکی لە سنووری [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە ڕووی ستراتیژییەوە گرنگ بوو. [[شا ئیسماعیلی یەکەم|شا ئیسماعیل سەفەوی]] لە ساڵی ٩٢٠ی کۆچی/١٥١٤ی زایینی لە [[شارستانی چاڵدێران|چاڵداران]] کە نزیکەی حەفتا میل لەم شارۆچکەیەوە دوورە، لە لایەن سوڵتان [[سەلیمی یەکەم]]ەوە تووشی شکستێکی قورس بوو. 

لە سەردەمی [[سەفەوییەکان]]دا چەندین جار شارۆچکەی خۆی و ناوچەی [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجان]] لە لایەن سوپای عوسمانییەوە ھێرشی کرایە سەر. ئەولیا چەلەبی، مێژوونووسی عوسمانی، یەکێک لەو ھێرشانە بەم شێوەیە ڕوون دەکاتەوە:

&lt;blockquote&gt; لە ٢١ھەمین ڕۆژی گەمارۆدانی خۆی، ھێزەکانی عوسمانی لە بەشێک لە شارە داگیرکراوەکە ڕێگای ژێر زەوییان ھەڵکەند و نزیک بە چوار ھەزار کەسی خەڵکی قزڵباش گیانیان لە دەست دا. بەڵام خەڵکی خوی لە ئایینە درۆزنەکەیاندا سەقامگیر بوون و وازیان لە شەڕ ھێنا. دوای ئەم ڕووداوە سەردار محەممەد پاشا ئەماسیەی داگیر کرد و سنەوڵا پاشا لەگەڵ فەرماندەی گارسۆنی وان و سەربازانی یامین و یاسار و جانیسارەکانی ئەو وڵاتە، ئیلیان داگیر کرد. خوی بە تەقەمەنی تەواوەوە نارد بۆ یارمەتیدانی گەمارۆدراوەکان. ھێزە بێسنوورەکانی ئەلعوسمان بە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی جۆراوجۆر و زۆر بە شەو و ڕۆژ گورزی چەقێنەریان داوە. دواجار دوای ٥٧ ڕۆژ لە گەمارۆدان و شەڕی چڕ، لە ١٨ی شەعبانی ١١٣٦ی کۆچی، ئەو شارۆچکەیە لە سەرخۆ داگیرکرایەوە. شەھباز خان و میرزا جەلال بە ٣٠٠٠ قزڵباش کۆمەڵکوژ کران و موڵک و ئەندامانی بنەماڵەکەیان بردران و بەدیل گیران. ڕۆژی دواتر لە شار نوێژ کرا و وتارێک بە ناوی &quot;سوڵتان&quot; خوێندرایەوە. دوای خۆی چروس بە ئاسانی گیرا.&lt;ref&gt; http://www.iichs.org/index.asp?id=1274&amp;doc_cat=1 &lt;/ref&gt;  &lt;/blockquote&gt;

=== [[دونبەلی]]ەکان ===
دونبەلی لە [[جزیر|بۆتان]]ەوە ھاتوون، کە ناوچەیەکی کوردیی لە نێوان [[سێرت]] و [[جزیر]]ە لە [[باکووری کوردستان]]. یەکەم باپیریان عیسا بەگ بوو، ساڵی ١٣٧٨ بوو بە میری سەکماناوا([[ماکۆ]]). ئەو کوڕەزای شێخ  ئەحمەد بەگە کە لە خزمەت تورکمانانی [[ئاق قۆیونلوو]] بوو، و ھەروەھا ئەم بنەماڵە چەندین پۆستیان لە دەوڵەتی فارس بە دەستەوە بوو. ئەحمەد بەگ کوڕی حەجی بەگ(حەجی سوڵتان) لە سەردەمی تاماسپی یەکەمی سەفەوی لە [[ئێران|وڵاتی عەجەم]]، میری سەکماناوا([[ماکۆ]]) و '''خۆی''' بوو. ساڵی ١٥٣٠ بنەماڵەی دونبەلی توانی میرنشینێکی نیمچە سەربەخۆ لە ناوچەکە دابمەزرێنێ کە ھەرێمی چورس و [[سەڵماس]]ی دەگرتەوە. لە سەردەمی شا عەبباسی یەکەم ئەم بنەماڵە [[میرنشین]]ەکەیان بۆ '''چورس''' و '''خۆی''' پەرە پێدا و ھەندێکجار بۆ دەسەڵاتی زۆرتر شەڕیان دەکرد. پاش کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتی [[سەفەوییەکان]]، میرانی دونبەلی لە ساڵی ١٧٣٦ەوە، بوون بە خانی میراتی '''خۆی''' و [[تەورێز]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=DONBOLI
|بڵاوکەرەوە=Encyclopaedia Iranica
|دوایین=Oberling
|یەکەم=Pierre
|ناونیشان=http://www.iranicaonline.org/articles/donboli-1
|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161117051404/http://www.iranicaonline.org/articles/donboli-1
|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦
|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; خێڵی دونبەلی وەک حاکمانی نیمچە-سەربەخۆ بۆ نزیکەی پەنجا ساڵ لە نێوان مەرگی [[نادر شا|نادرشای ئەفشار]] لە ساڵی١٧٤٧ تا بە پادشا بوونی [[ئاغا محەممەدخانی قاجاڕ]] لە ساڵی١٧٩٦، حکومەتی '''خاناتی خۆی''' و ھەروەھا [[تەورێز]]یشیان دەکرد. ئەوان ھەروەھا ھاوپەیمانی سێ خانەدانی حاکمی ئەفشار([[خانەدانی ئەفشاری]])، زەند([[زەندییەکان]]) و قاجار([[قاجاڕەکان]]) لە وڵاتی عەجەم بوون.

یەکەم میری ھەڵکەوتوو و دیاری ئەم کاتە نەجەف قولی خان بوو. پاش کوشتی شاباز خانی یەکەمی بابی نەجەف قولی خان بە دەستی خاڵی، ئەیووب خانی چورس، بوو بە جێنشینی ئەو وەک میری چوورس و [[سەڵماس]]. ساڵی١٧٣٤ نەجەف قولی وەک سەردەستەی چەکداران چووە خزمەتی نادرشای ئەفشار و لە داگیرکردنی ھیند([[ھیندستان]]) لەگەڵی بوو و نازناوی بە ئەمیر ئەلئومەرای(میری میرانی) پێ بەخشرا و بووەوە بە میری خۆی. ساڵی ١٧٤٢ بوو بە بەگلەربەگی(حاکمی حاکمان) [[تەورێز]]. ساڵی ١٧٤٧ بوو بە خانی حاکمی تەورێز و ھەروەھا لە سەردەمی جێنشینانی نادرشایش ھەر لەم پۆستەی مایەوە. لە شەڕی جێنشینی نێوان چەندین داواکاری پادشایی وڵاتی عەجەم، نەجەف قولی خان و شاباز خانی دووھەمی برازای ساڵی١٧٥٠ چوونە پاڵ فەتح عەلی خانی ئەفشاری-ئەرەشلووی ورمێ. حکومەتی '''خۆی''' و [[سەڵماس]] بە شاباز خانی دووھەم بەخشرا و نەجەف قولی خان تەورێز و چوورسی بە دەستەوە بوو. پاش مەرگی فەتح عەلی خان، ساڵی ١٧٥٧، خانەکانی دونبەلی بەڵێنی سۆز و وەفاداری خۆیان بە محەمەد حەسەن خانی قاجار دا. ساڵی١٧٦٢ بەڵێن و پەیمانیان بە [[کەریم خانی زەند]] دا. ئەو ساڵی ١٧٦٣ عەبدولڕەزاق بەگی کوڕی وەک بارمتە نارد بۆ شیراز. ئەگەرچی نەجەف قولی خان وەک میری ئارام لە خاناتی خۆی مایەوە و شەھباز خان وەک حاکمی خۆی مایەوە لە شیراز، دەسەڵاتی ڕاستەقینێی دونبەلی بە دەستی  ئەمیر ئەحمەد خان برای شەھباز بوو، کە لە ١٧٦٣ تا کاتی مەرگی لە ١٧٨٦ وەک بەھێزترین میری دونبەلی و ڕکەبەری ئاغا موحەمەد خان بۆ سەرۆکایەتی وڵاتی عەجەم بوو . لە ئەنجامدا ساڵی ١٧٨٦ ئەحمەد خان لەگەڵ کوڕە گەورەکەی بە دەستی کوڕەکانی شەھباز کوژران،کە ڕەنگەبە ئەمری شای قاجار کردبێتیان. کوڕی دووھەمی ئەحمەد خان واتە حوسەین قولی خان ساڵی ١٧٨٦ بوو بە جێنشینی باوکی. ساڵی ١٧٩١ ئەو لەگەڵ ئاغا موحەمەد خان و خانەدانی قاجار پەیمانی بەست و بوو بە میری تەورێز، خۆی و ئەردەبیل. ساڵی ١٧٩٢ حوسەین قولی خان بوو بە ئەمیر ئەلئومەرا و بەگلەربەگی ئازەرباینجان. ئەو ھەروەھا لە بۆنەی تاج لەسەرنانی پاشایەتی ئاغا موحەمەد خان لە دەشتی موغان بەشدار بوو، لەوێ بوو ئاغا موحەمەد خان خۆی وەک شاھەنشا و ئیمپراتۆری سەرانسەری ئێران ناساند. ساڵی ١٧٩٣ کاتێک بوو بە ھاوپەیمانی ئیبراھیم خالی خانی جەوانشیر حاکمی [[قەرەباغ]]، و کچی ئەوی خواست، لەبەر چاوان کەوت. پاش مەرگی حوسەین قولی خان لە ساڵی ١٧٩٨ برای جەوانتری واتە جەعفەر قولی خان بوو بە جێنشینی. ھەروەھا لەگەڵ دوو شەڕی [[ڕووسیا|ڕووس]] و [[عەجەم]]، میرایەتی و حکومەتی دونبەلییەکان لە ساڵی ١٨٠٩ کۆتایی پێ ھات و دەسەڵاتی ناوچەیی ئەوان لە ساڵی ١٨٢٧ تەواو بوو. بەڵام ئەندامانی بنەماڵە چەندین پۆستی حکومەتییان لە ئازەرباینجان و پارێزگاکانی تری وڵاتی عەجەم بەدەستەوە بوو .

لقێکی تر لە دونبەلییەکان چووبوونە کاشان، و ئەندامی بەرچاو و بەناوبانگی ئەوان فەتح عەلی خانی سەبای دونبەلی &quot; مەلەک ئەلشوعەرا&quot; ، شاعیر و شێوەکاری [[فەتح عەلی شا]]ی قاجار بوو.&lt;ref&gt;Mahboub and Sakineh Mahdaviyan: ''Donboli, the Ruling Tribe in Khoy'', Adv. Environ. Biol., 8(12), 1285-1290, 2014.&lt;/ref&gt;

=== جەنگی جیھانی یەکەم ===
لە سەردەمی [[قاجاڕەکان]]دا ئەم شارۆچکەیە بە ھۆی نزیک بوونی لە سنووری [[ڕووسەکان]] گرینگییەکی زۆری ستراتیجی ھەبوو. پاشماوەی دیوارەکانی بەرگری شارۆچکەکە کە لە سەدەی ١٣ی کۆچی/١٩ لەسەر داوای فەتح عەلی شا لەلایەن ژەنەراڵ گاردنەوە دروستکراوە، تا ئێستاش دەبینرێت. دواتر شارۆچکەی خۆی شاھیدی ململانێی توندی نێوان ناسیۆنالیستەکان و شاھانەی پێشوو بوو لە کاتی جەنگی جیھانی یەکەمدا.&lt;ref&gt; Savory, R.M (1986). &quot;Khoi&quot;. Encyclopaedia of Islam (بە انگلیسی). Vol. 5 (2nd ed.). Leiden: E. J. Brill. p. 29. Retrieved 14 February 2014. &lt;/ref&gt;

ئەحمەد کسرەوی لە کتێبی &quot;ھەژدە ساڵی ئازەربایجان&quot;دا بەم شێوەیە دەگێڕێتەوە:
&lt;blockquote&gt; ھەروەھا پێنج شەش ھەزار ئەرمەنی لە [[یەریڤان]] و [[وان]] و نەخچیڤانەوە پەیوەست بوون بە شەڕڤانە [[مەسیحی]]یەکانەوە. ئەمە قەبارەی جەماوەرەکەیانە و ھەموویان یەکگرتوو بوون و ھەوڵیان دەدا بۆ خەون. لەو ژمارەیەش ٢٠ ھەزار سەرباز مەشقیان پێکراوە، ٨٠٠ سەرکردەی [[ڕووسیا]]ش نەچوونە رووسیا، بەڵکو لەگەڵیان ماونەتەوە و بە ھاوکاری ٧٢ سەرکردەی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] رێبەرایەتییان کردووە. چەکەکانیان ٢٥ تۆپ و ١٦٠ تیر بووە. نیکتین، کونسوڵی [[ڕووسیا]]، شێت، کونسوڵی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و گوجەل، بەرپرسی نەخۆشخانەیەکی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]]، بەرپرسی سیاسەت و ڕێنمایی بوون. لە [[ئاشوورییەکان]]ەوە، دوای کوژرانی مارشمیۆن، ئاغا پاترۆس بەرپرسی کاروباری سەربازی بوو. ھەروەھا مەلیک خوشابە بە یەکێک لە سەرکردەکان ھەژمار دەکرا، بەو ھەوڵانە دەکرا چیت لە دژی ھێزێکی وا بکردایە.&lt;ref&gt; کسروی، سید احمد (۱۳۷۱) تاریخ ھیجدە سالە آذربایجان، انتشارات امیر کبیر، تھران ص 84 &lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;

لە یەکەم ڕۆژی مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩١٨ و ١٣ی ڕەمەزانی ساڵی ١٣٣٦ی کۆچی ھەواڵی تێپەڕبوونی ئەندرانیک ئۆزانیان لە [[ڕووباری ئاراس|ئاراسەوە]] بە تەلەگراف گەیشتە شەھبەندەری. ھێزێکی ٥٠٠ کەس کە لە سەربازی عوسمانی و سواری ئێرانی پێکھاتبوون ئەو شەو بە مەبەستی بەرگری بەرەو ئیۆ ئۆغلی بەڕێکەوتن، لە تاریکی شەودا سەربازانی عوسمانی لە دەرگا بە دەرگە بە دوای [[ئەرمەنییەکان]]دا دەگەڕان.&lt;ref&gt; تاریخ خوی، ریاحی، ص 508 &lt;/ref&gt; کە لە دەروازەی ساش ڕووبەڕووی ھێزی ئەندرانیک بووەوە و شەڕێک ڕوویدا، کە دەرئەنجامەکەی سەرکەوتنی ئەندرانیک بوو.

بەرەبەیانی ڕۆژی دووشەممە ٣ی تەمووزی ١٩١٨، ڕیزەکانی ھێرشبەران لە تەنیشت شارەکە دەرکەوتن،&lt;ref&gt; دھقان، علی (1348). سرزمین زردشت، اوضاع طبیعی سیاسی اقتصادی فرھنگی اجتماعی تاریخی رضائیە، تھران: ابن سینا. ص 530 &lt;/ref&gt; وە بە شاردنەوە لە کێڵگەکانی تەنیشت شار، نیوەی شارەکەیان گەمارۆدا.&lt;ref&gt; تاریخ ھیجدە سالە آذربایجان، کسروی، ص 84 &lt;/ref&gt; 

گەمارۆی خۆی لە ھەمان کاتدا بوو لەگەڵ ھەڵمەتی عوسمانییەکان بەرەو [[ورمێ]]، کاتێک لە گەمارۆکەیان زانی، ڕێگایان بۆ خۆی گۆڕی. لەم نێوەندەدا خەڵکی ئەو شارە بە یارمەتی چەند چەکدارێک تا ھاتنی عوسمانییەکان بەرەنگاری بوون. لەم چوارچێوەیەدا، کسرەوی لە مێژووی ١٨ ساڵەی ئازەربایجاندا دەنووسێت: خۆییەکان لە دژی ھەموو بەرنامە زیانبەخشەکان و نەبوونی چەکی کانزایی شەڕیان کردووە. ئەو چەند عوسمانییە بریندارەش یارمەتیان دا و ھەریەکەیان سواری بەردێکی تر بوون و ھەوڵیان دا. ھەروەھا ژنەکان پەیوەست بوون بە پیاوەکان و درێغییان نەکرد لە یارمەتیدانیان، ھەروەھا ئاو و شروب و [[خۆراک]]یان بۆ سەربازەکان ھێنا و ئەمەش ورەیان زیاتر کرد و چەند سوارەیەکیش ھاتبوون بۆ یارمەتیدان و ئەمەش سەرچاوەی ھاندانیش بوو.&lt;ref&gt; تاریخ ھیجدە سالە آذربایجان، کسروی، ص 753 &lt;/ref&gt;

دوای گۆڕینی ڕێگا بەرەو خۆی، بە ئەگەرێکی زۆرەوە سوپای عوسمانی لە پاشنیوەڕۆی یەکێک لە ڕۆژانی ٥ یان ٦ی کانوونی دووەم بگاتە خۆی. بەپێی نوسینەکەی ئەمین ریاحی، تۆپخانەکانی عوسمانی ھێزەکانی ئەرمەنیان لەژێر تەقە گرتووە و لەماوەیەکی کەمدا ھەموویانیان چەقاندووە و ناچاریان کردووە ھەڵبێن. چیای غەزەنفەر کەوتە دەست عوسمانییەکان، شەڕەکەش لە پشتی شارەکەوە بەردەوام بوو تا نزیکی ئێوارە، سوپای عوسمانی گەیشتە تەشقەند و بەردەوام بوو لە تەقاندنی تۆپ بەرەو سەید ئاباد و بەدواداچوونی [[ئەرمەنییەکان]] کرد تا جۆلفە، دواجاریش کاتێک ئەرمەنییەکان بە [[ڕووباری ئاراس|ئاراس]] و... عەتاش لێدانی کردنەوەی پردەکە ڕاونانەکەی ڕاگرت.&lt;ref&gt; اریخ خوی، ریاحی، ص511 &lt;/ref&gt; بە وتەی مێھدی ئاگاسی، عەلی ئیحسان پاشا دوای شکستی ئەندرانیک زۆربەی ھێزەکانی بەرەو [[ورمێ]] جوڵاند و بووە ھۆی سەرکەوتنی [[موسڵمان]]ان لە دژی [[مەسیحی]]یەکان کە لە لایەن ھێزەکانی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] و [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] پشتیوانیان لێدەکرا.&lt;ref&gt; تاریخ خوی، مھدی آقاسی، دانشکدە ادبیات و علوم انسانی تبریز 1350، ص 432 &lt;/ref&gt;


===شۆڕشی [[سمکۆ]]===
[[پەڕگە:Simko Sikaki.jpg|وێنۆک|چەپ|[[سمکۆ|سمکۆی شکاک]]]]
* دوای لاواز بوونی [[ڕووسیا]] بەھۆی شکانی لەسەریەکی لە جەنگی (ڕووسیا-[[ژاپۆن]])دا بەرەی ڕۆژھەڵاتی دوور، عوسمانییەکان لە [[ئاب]]ی [[١٩٠٦]]دا ناوچەی ورمێیان داگیرکرد جگە لە شاری [[ورمێ]]، بەبیانووی کێشەی سنوری نێوان ئێران و عوسمانی کە ھەرگیز ئەم کێشە سنوریەیان بۆ یەکلا نەدەبووەوە، پاشان عوسمانیەکان سەربازەکانی کۆکردەوەوە بردنی بۆبەرەی (باڵکان) کە لەوێ توشی شاکان ببوون، دوای پێکدادان لە [[تەورێز]] ڕووسەکان [[ورمێ]]یان داگیر کرد لە ساڵی [[١٩١١]]دا.
* لەسەروبەندی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا شاری [[ورمێ]] دەست بەدەستی دەکرد بەدەست زلھێزەکانی ناوچەکەوە، دوای [[شۆڕشی ڕووسیا]] لەساڵی [[١٩١٧]]دا، بەرپرسیارێتی و بەڕێوەبردنی شاری ورمێ ڕادەستی ئەنجومەنی مەسیحی ئاشووری(موتاوا)کرد. پاش زنجیرە تاوانێکی ناسۆراوی و تاوانی خوێناوی وەک سەربڕین و رەشەکوژی موسوڵمانان لە [[ورمێ]] لەلایەن مەسیحیەکانەوە لە (٢٢/٢/١٩١٨). ئەم تاوانانە وەھای کرد کوردان بکەونە خۆیان و شۆرش بەرپا بکەن ئەوەبوو بەسەرکردایەتی [[سمکۆ|سمکۆی شکاک]] دەستی پێکردو ھەر لەوساڵەدا (مارشەمعون)ی سەرکردەی [[ئاشوورییەکان|ئاشووریەکان]] بەدەستی [[سمکۆ]] کوژرا، ھاتنی (٢٠ھەزار) ئاوارەی ئاشووری لە[[وان]]ەوە بۆ ناوچەی ورمێ لە ئەنجامی شەڕی عوسمانی و ئاشووری، وە نفوسی (٥٠ھەزار بۆ ٧٠ھەزار) ئاشووری کۆچیان پێکرا لە ورمێوە بۆ باشووری [[ئێران]] تاوەکو لە ژێر پاراستنی [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیادابن]]، ئەم کۆچە بەکۆمەڵە لە ژنان و منداڵان بەڕەو بەناو [[ساینقەڵا]] و [[ھەمەدان]]دا بران، دواتر ئاوارەکان برانە [[بەعقووبە]]ی باکوری شاری [[بەغدا]] نیشتەجێکران، دوای ڕۆیشتنی ئاشوورییەکان (سۆنتاگ)، قەشەی پیرۆزی کاسۆلیکی و (ئێچ.فلاومەر)ی موژدەبەر کوژران لە (ئابی ١٩١٨ز)دا لە ورمێ.

* ئیسماعیل ئاغا کە ناسرابوو بە [[سمکۆ|سمکۆی شکاک]] شاری ورمێی ڕزگارکرد لە [[ھاوین]]ی ساڵی [[١٩١٩]]دا، لە ساڵی [[١٩٢١]]دا ھێزیکی زۆر لە [[تاران]]ەوە، بەمەبەستی پشتیوانیکردنی ھێزەکانی ئێران لەنێوچەکە، گەیشتە شاری [[تەورێز]]. ھێشتا سوپای ئێران لە تەورێزەوە بەرەو [[کوردستان]] رێنەکەوتبوون کە [[سمکۆ]] فەرمانی گرتنی شاری [[مەھاباد]]ی دەرکرد. رۆژی [[٦ی تشرینی یەکەم]]ی ساڵی [[١٩٢١]]، ھێزەکانی کورد شاری [[مەھاباد]]یان گەمارۆدا.  ئێران تیپێکی (٥٥٠)  کەسی ژاندار و سەربازیان لە مەھاباد مۆڵدابوو. پاش چەند رۆژ گەمارۆدانی شار، لە ئەنجامی شەونخونی و ھێرشی خێرای ھێزەکانی [[سمکۆ]]، سەنگەرەکانی چەکدارانی ئێران، یەک لەدواییەک گیران و توانای بەرگریکردنیان نەما. لە ئاکامدا  (سەد و پەنجا ئەفسەر و سەرباز)ی ئێرانی کوژران و چوارسەد کەسی دیکەشیان لێ بەدیل گیرا. دوابەدوای داگیرکردنی [[مەھاباد]] لەلایەن [[سمکۆ]]وە، ئەفسەرێکی سوێدی بەنیوی (لاند بێرگ)، فەرماندەیەتیی ھێرشێکی تازەی پێسپێردرا. لەشکری لاند بێرگ، ملی رێگەی گرتەبەر و لەناوچەکانی رزگارکراوی کوردستان نێزیک بووەوە. سمکۆ، ھێزێکی(٢٠٠) کەسیی کۆکردەوە و بەرنامەی تێکشکانی لەشکری [[ئێران]] بە فەرماندەیی ئەفسەری [[سوێد]]ی داڕشت. لەھێرشێکی خێرا و لەنەکاوی ھێزی چەکداری [[کوردستان]]دا، بە سەدان چەکداری ئێرانی کوژران و پاشماوەی ھێزەکەشیان ھەڵاتن و لەناوچەکە دوور کەوتنەوە. لەو شەڕانەدا فەرماندەی ھێزی ئازەرییەکان (سام خانی ئەمیر ئەرشەد) بوو. ئەمیر ئەرشەد برای '''زەرغام''' فەرماندەی سوپای ئازەرییەکان و ئەو کەسە بوو کە لە شاری [[تەورێز]] بە داڕشتنی پیلان '''جەعفەر ئاغای''' برا گەورەی [[سمکۆ]]ی کوشتبوو. (سام خانی ئەمیر ئەرشەد)، بەدەستی [[سمکۆ]] کوژرا و بەوجۆرە تۆڵەی خۆی لە (زەرغامی) دوژمن بە [[کورد]] و بکوژی براکەی، سەندەوە.&lt;ref&gt;https://psri.ir/?id=ixxmziuz{{بەستەری مردوو|url=https://psri.ir/?id=ixxmziuz |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; 
* ھێزەکانی [[ئێران]] لەبەرامبەر ھێزەکانی [[سمکۆ]]دا، پەیتا پەیتا تووشی شکست دەبوون و شار و ناوچەیەکی زیاتری کوردستان ئازاد دەکرا و، دەکەوتەژێر دەسەڵاتی [[سمکۆ]]وە. فەرماندەکانی ئێران، جارێکی دیکە، ھێز و توانای خۆیان تاقیکردەوە و ھێرشیان ھێنایەوە. لەدوو نەبەردی گەورە و خوێناویدا کە لە [[ئازادگان]] و [[قەرەتەپە، خۆی|قەرەتەپە]] ڕوویاندا، ھێزەکانی ئێران تێکشکان و بەرەو شاری خۆی ھەڵاتن، بەڵام ھێزی کوردستان بەردەوامبوون لە ھێرشیان و لە سەرەتای [[کانوونی یەکەم]]ی [[١٩٢١]] سەرکەوتووانە چوونە نێو شاری خۆی و ئەو شارەی کوردستانیش لە ھێزەکانی داگیرکەری ئێرانی پاک کرایەوە. رێز و خۆشەویستیی خەڵکی [[کورد]] بەرامبەر بە [[سمکۆ]]، بەرادەیەکی زۆر پەرەی سەند. تەواوی سەرۆک [[ئێڵ]] و [[ھۆز]]ەکانی [[کوردستان]]، بەتایبەتیی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، سەریان بۆ نەوی کرد و سمکۆیان بە سەرۆک و رێبەری خۆیان دەزانی. ھەر لە سنووری [[باکووری کوردستان]] – لە [[ماکۆ]]وە تاکو [[بانە]] و [[مەریوان]] بەدرێژایی سەدان کیلۆمەتر، لەژێر دەستی ھێزەکانی داگیرکەری [[ئێران]] پاک کرایەوە.
* لەمانگی [[خەرمانان]]ی [[١٩٢٢]]دا، ھێزێکی ئامادەی پەروەردەکراو، لە [[تاران]]ەوە بە فەرماندەیەتیی (ژەنەڕاڵ جھانبانی)، ھەروەھا لەشکرێک لە ئازەرییەکان ئامادە دەکرێت. جگە لەوە ژمارەیەکی زۆر لە [[ئەرمەنییەکان]]ی [[ئێران]]، خولی راھێنانی سەربازیی تەواو دەکەن و خۆبەخشانە تیپیکی سەربازیی پێکدێنن. کابرایەکی ئەرمەنی بەنێوی (زرایۆف)، دەبێتە فەرماندەی تیپی ئەرمەنییەکان کە لە سوپای پێشووی [[ڕووسیا]]ی تزاریدا، ئەفسەر بووە. ئەوجا نەخشەی ھێرش بۆ سەر داگیرکردنەوەی کوردستانی ئازاد و لەنێوبردنی ھێزی چەکداری کورد دادەڕێژن. سوپای [[ئێران]] بەرەو شارەکانی [[سەڵماس]] و [[ورمێ]] دەکەوێتەڕێ. ھێزەکانی [[کوردستان]] سێ ھێرشی گەورە دەکەنە سەریان و زەرەر و زیانێکی زۆر بە دوژمن دەگەیەنن، بەڵام وەک جارەکانی پێشوو ناتوانن ھێزی دوژمن بشکێنن. بۆ جارێ چوارەم ھێرش دەبەنەوە سەریان و ئەوجارەیان دەبێتە (شەڕی مان و نەمان). لەزۆرجێگەدا بەرەوڕووی یەکدی دەبنەوە و لێیان دەبێتە شەڕی دەست و یەخە و بە [[خەنجەر]] و [[شمشێر]] پەلاماری یەکتر دەدەن. لەئاکامدا بەھۆی تۆپبارانی خەستی تۆپخانەی [[خەڵکی ئینگلیز|ئینگلیزەکان]] و زۆربوونی ژمارەی چەکدار و چەک و فیشەکی دوژمنەوە لەشکری کورد دەشکێت و بەناچاری پاشەکشێ دەکات. سوپای دوژمن، پاش چەند رۆژ، شاری [[ورمێ]] داگیر دەکاتەوە. شایانی باسە شاری ورمێ ماوەی (چوار ساڵ) لەژێر دەسەلاتی [[کورد]]دا بوو. لەماوەی ئەو چوار ساڵەدا کە ورمێ بەدەست کوردەوە بوو، رۆژنامەیەکی کوردی بەنێوی '''رۆژی کورد و شەوی عەجەم''' بڵاودەکرایەوە کە سەرنووسەرەکەی ناوی (محەممەدی تورجانیزادە) بوو. ھێزەکانی [[ئێران]] پاش داگیرکردنەوەی [[ورمێ]]، درێژەیان بە ھێرشەکانیان دا و، ھەموو ناوچەکانی کوردستانی ئازادیان داگیر کردەوە و دەستیان کرد بە گرتن و کوشتن و لەسێدارەدانی رۆڵەکانی کورد و سووکایەتیکردن بە خەڵکی رەشوڕووتی کوردەواریی.
* لەدوای شکانی شۆڕشی [[سمکۆ]] و گرتنەوەی ناوچەکە لەلایەن سوپای ئێرانەوە بەھاوکاری بەریتانیا، سمکۆ چەند جارێک شۆڕشی بەرپاکردەوە بەڵام ناکام بوو شکستی دەھێنا و تاوەکو دواجار بە ناوی گفتوگۆوە فێڵیان لە سمکۆ کرد و لە شارۆچکەی [[شنۆ]] شەھیدیان کرد لە ٣٠ی [[حوزەیران]]ی [[١٩٣٠]]، بەمەش شۆڕشی سمکۆ کۆتای ھات.

=== [[جەنگی جیھانیی دووەم]] ===
بریتی بوو لە ناکۆکییەکی نێودەوڵەتی وێرانکەر کە لە ٧ی [[تەممووز]]ی [[١٩٣٧]] دەستی پێکرد لە [[ئاسیا]] و لە ١ی [[ئەیلوول]]ی [[١٩٣٩]] لە [[ئەورووپا]] و لە ساڵی [[١٩٤٥]] کۆتاییی ھات.

لە ۲٥ی [[ئاب]]ی [[١٩٤١]]دا ھێزەکانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]] لە باکوورەوە و ھێزەکانی [[بەریتانیای مەزن|بریتانیای مەزن]] لە باشوورەوە ھاتنە خاکی [[ئێران]]ەوە، بە ھۆکارەکانی ئەوەی ڕەزا شا لایەنگری و مەیللی بۆ [[ئەڵمانیای نازی]] ھەبوو وە نازییەکان چاویان بڕیبووە وزەی [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]] و ھەروەھا یارمەتی ھاوپەیمانان لەڕێی [[ئێران]]ەوە ئەگەشتە [[ڕووسیا]].

ھەرێمی [[ورمێ]] و [[سەڵماس]] و خۆی و [[شارستانی چاڵدێران]] و [[ماکۆ]] و [[پۆلدەشت]] تایبەت مەندی خۆیان ھەیە کەتا ڕادەیەک زۆر لە ھەرێمەکانی دی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] جیاوازە، ئەویش تێکڵاو بوونییەتی لەگەڵ ناوچە [[ئازەرییەکان|ئازەربایجانییەکان]] و گیرۆدە بوونییەتی بەو ناکۆکی و کێشە مەزھەبی و نەتەوەییە مێژووییەی نێوان دوو گەلی [[کورد]] و [[ئازەرییەکان|ئازەربایجانی]] کە بە کێشەی کورد و عەجەم دەناسرێت. ئەم کێشەیە کە ناوەڕۆکەکەی لەسەر زەوی و چەسپاندنی دەسەڵات و پێگەی ئابووری و کۆمەڵایەتییە، لە ئەنجامی سیاسەتی چەوتی چینە کاربەدەستەکان و دەسەڵاتدارانی [[ئێران]] بەمەبەستی خۆش کردنی ئاگری دووبەرەکی و بەدەستھێنانی بەرژەوەندییەکانیان زیاتر قوڵ بووەوە. حکومەتی ناوەندی بەردەوام ئاسانکاری بۆ [[ئازەرییەکان|ئازەربایجانی]] کردنی ناوچە [[کورد]]نشینەکان دەکرد و پاڵپشتی موڵکدارە عەجەمەکانی دەکرد تا زەوی و زاری کوردەکان زەوت بکەن و لە ناوچە دەشتایی و بەپیتەکان ھەڵیان کەنن و بەرەو چیاکان پاڵیان نێن. لەلایەکی ترەوە بەھۆی ھاو مەزھەبی [[ئازەرییەکان|ئازەربایجانی]] و [[فارسەکان|فارس]] حکومەتی ناوەندی لە ڕووی ئابووری و دەسەڵاتەوە باوەشی بۆ بەشێکی زۆری دەرەبەگ و ئەریستۆکراتی [[گوند]] و بۆرجوای بازرگانی عەجەمەکان کردبووەوە لە سەر حسابی [[کورد]]ەکان ڕۆژ بەڕۆژ پێگەی ئابووری و کۆمەڵایەتیان بەھێزتر دەکرد تا لەھەر ڕووبەڕوو بوونەوەیەکی کورد و دەسەڵاتی ناوەندیدا وەک ئامڕاز و لەمپەرێک دژی [[کورد]] بەکاریان بھێنێت.&lt;ref name=&quot;کۆماری میللیی دیموکراتی کوردستان&quot;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = کۆماری میللیی دیموکراتی کوردستان| ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/wp-content/uploads/2017/09/%DA%A9%DB%86%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.pdf | نووسەر = پ.ی.د یاسین [[سەردەشت]]ی |زمان = [[کوردیی ناوەندی]]}}&lt;/ref&gt;


===[[کۆماری کوردستان]]===
[[پەڕگە: Republic of mahabad and iranian azerbaijan 1945 1946.png|وێنۆک|400px|چەپ|نەخشەی [[کۆماری کوردستان]] و [[کۆماری نەتەوەییی ئازەربایجان|کۆماری میللیی ئازەربایجان]]]]
لەسەرەتای داگیرکاری [[ئێران]] لە باکوور و باشوورەوە و لابردنی [[ڕەزا شا]]، بۆشاییەکی کارگێڕی درووست بوو بەتایبەت لەناوچەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا]] و گەندەڵی و بەرتیلخۆری زیادی کرد و حکومەتی ناوەندی گوێی بە ناوچەکە نەدا، [[کورد]]ەکان لەڕێی دروستکردنی ئەنجومەنەوە ناوچەکەیان بەڕێوەدەبرد، هەروەها [[کۆماری نەتەوەییی ئازەربایجان|کۆماری میللیی ئازەربایجان]] درووست بوو کە ئەمه بووە هۆی پاڵنەری [[کورد]]ان کە وەک ئازەرییەکان بیر لە درووستکردنی [[کۆماری کوردستان]] بکەنەوە کە ئاوات و خەونی لە مێژینەی کوردان بوو، ئەم کۆمارە بووە پڕکردنەوەی بۆشایی دەسەڵات لە [[ماکۆ]] و خۆی و [[سەڵماس]] و [[شنۆ]] و [[مەھاباد|مەهاباد]] و [[بۆکان]] و [[سەردەشت]] و [[سەقز]].&lt;ref name=&quot;کۆماری میللیی دیموکراتی کوردستان&quot;/&gt;

[[کۆماری کوردستان]] یان '''کۆماری مەهاباد''' لە ٢ی [[ڕێبەندان]]ی ٢٦٤٦ی کوردی، بەرامبەر بە ٢٢ی [[کانوونی دووەم]]ی [[١٩٤٦]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|رۆژھەڵاتی کوردستان]] لەسەر دەستی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)]] دامەزرێنرا و پێشەوا [[قازی محەممەد]] وەک سەرۆک کۆمار سوێندی یاسایی خوارد، دەوڵەتێکی کوردی کەمتەمەن بوو کە لە [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیست]]دا و لە دوای [[کۆماری ئارارات]] لە [[تورکیا]] دامەزرا. پایتەختەکەی شاری [[مەھاباد]] بووە کە ئەکەوێتە باکووری خۆراوای [[ئێران]]. دامەزران و لەناوچوونی کۆمار راستە بەشێک بوو لەو قەیرانەی ئێرانی تێکەوتبوو، ئەو ململانێیەی لەنێوان [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤییەت]] دا ھەبوو کە [[شەڕی سارد]]ی لێکەوتەوە، بەڵام خواستی لەمێژینە و ئاواتی گەلی کورد بوو بۆ دامەزراندنی دەوڵەت و وڵاتێک بەناوی کوردستان، پێشینە لە مانگی ئابی ١٩٤١، راپەڕینێکی جەماوەریی کۆنترۆڵی ناوچە کوردییەکانی لە دەستی حکومەتی ناوەندیی ئێران دەرھێنا. لە شاری مەھاباد، کۆمیتەیەکی لە کەسانی چینی ناوەند بە پشتگیری سەرۆک خێڵەکان دەسەڵاتی ناوچەکەیان گرتە دەست. پارتێکی سیاسی بەناوی [[کۆمەڵەی ژیانەوەی کوردستان]] (ژێ کاف) دامەزرێنرا. قازی محەممەد، سەرۆکی بنەماڵەی قازی، بە سکرتێریی پارتەکە ھەڵبژێردرا. کۆمیتەکە بە سەرکردایەتیی قازی محەممەد ناوچەکەیان بە لێھاتوویی و سەرکەوتنێکی بەرچاوەوە بۆ ماوەی (٥ ساڵ) تا رووخانی کۆمار بەڕێوەبرد.

سەبارەت بە پەیوەندییەکانی [[کورد]] و [[ئازەرییەکان|ئازەری]]، دەتوانرێت بە بەستنی پەیمانی یەکێتی و بێلایەنی لەنێوان [[کۆماری کوردستان]] و [[کۆماری نەتەوەییی ئازەربایجان|کۆماری میللیی ئازەربایجان]] کە لە ۳ی [[نیسان (مانگ)|نیسان]]ی [[١٩٤٦]]دا لەلایەن ژمارەیەک لە نوێنەرانی هەردوولاوە لە [[تەورێز]] مۆرکرا. بە دەسکەوتێکی سیاسی مەزن و وەچەرخانێکی ئەرێنی لە پەیوەندییەکانی هەردوولا دابنرێت. وەک ئاشکرایە لە ئەنجامی سیاسەتی چەوتی چەند ساڵەی حکومەتە یەک لە دوایەکەکانی [[ئێران]]، دوژمنایەتی و ناکۆکییەکی مێژوویی قووڵ لە نێوان هەردوو گەلی [[کورد]] و [[ئازەرییەکان|ئازەری]] درووست ببوو، بیرتەسکی ناسیۆنالیستانەی بەشێکی زۆری سەرانی حکومەتی میللیی ئازەربایجان کە ئامادە نەبوون دان بەدەسەڵاتێکی سیاسی کوردی جیاو سەربەخۆ لە دەسەڵاتەکەیاندا بنێن، پێیان وابوو گەلی کورد دەبێت لە ڕێگەی نوێنەری خۆیانەوە بۆ مەجلیسی میللی ئازەربایجانی گوێڕایەڵی خۆیان بۆ حکومەتی ئازەربایجانی ڕابگەیەنن و بیر لە هەنگاوی سەربەخۆ نەکەنەوە. شایەنی باسە بە دامەزراندنی حکومەتی میللیی کوردستان ناکۆکییەکانی هەردوولا توندتربوو، دەسەڵاتدارانی ئازەربایجان دژی ئەوە وەستانەوە کە قەڵمڕەوی حکومەتی کوردستان [[شار]]ە [[کورد]]ییەکانی ([[ماکۆ]] و خۆی و [[سەڵماس]] و [[ورمێ]] و [[میاندواو]]) بگرێتەوە بەو بیانووەی گوایە زۆرینەی ئەم شارانە ئازەرین. ئەو شارانەی کە کورد بە بەشێکی جیانەکراوەی خاکی کوردستانی دەزانی و بە هۆی سوارەکانی (ڕەشید بەگی هەرکی و زێڕۆ بەگە)وە دەسەڵاتی ناوەندییان لێوەدەرنرا بوو.

(سەرهەنگ زەنگەنە) سەرکردەی هێزە ئێرانییکان لە شاری [[ورمێ]] بڕیاریدا چەک فڕێ نەدات و بەرگری بکات دژی هێزە دیموکڕاتەکان، ئینجا کەوتە دامەزراندنی حکومەتێکی سەربازی بە مەبەستی چاوترساندن چەند جارێک کوشتاری بە کۆمەڵی لە گوندە ئاشووری و کوردەکانی دەورووبەری ورمێ کرد، تا سوارەکانی (ڕەشید بەگی هەرکی و زێڕۆ بەگ) لە [[گوند]]ی [[بەراندێز]]ەوە پەلاماری شاریاندا و دوای ڕۆژێک شەڕ لە ۱٨ی [[کانوونی یەکەم]]ی [[١٩٤٥]]دا [[ورمێ]]یان گرت و سەرهەنگ زەنگەنە دەست بەسەر کرا.

[[ئازەرییەکان]]ی [[ورمێ]] و دەورووبەری لەو کێشەیەدا پێیان خۆش بوو بە قازانجی [[کورد]]ەکاندا بکەوێتەوە، لەبەرئەوەی ئەوان لە سۆنگەی پاراستنی شوێن و پایەی چینایەتیان حەزیان بەکەوتنە ژێر دەسەڵاتێکی چەپڕەوی ڕادیکاڵ نەدەکرد، بۆیە زۆریان هانی سەرانی حکومەتی کوردستان دەدا پایتەختەکەیان لە [[مەھاباد]]ەوە بەرنە شاری [[ورمێ]]، لە ڕاستیدا هەر ئەم هۆکارەش بوو پاڵی بە قەرەپەپاغەکانی [[نەغەدە]]وە نا ببنە [[پێشمەرگە]] لە سوپای میللیی کوردستاندا.

== شوێنەوارە مێژوویی و ئاینییەکان ==
[[پەڕگە:Khoy city.iran.jpg|وێنۆک|150px|شەقامی شێخ نوایی]]
[[پەڕگە:Sorp SerKis Church-Khoy.jpg|وێنۆک|چەپ|150px|کڵێسای سورەپ سەرکیس]]
لە ناوچەی خۆی چەندین شوێنەواری مێژوویی ھەیە، لەوانە:

مەزاری [[شەمسی تەورێزی]] و تاوەری [[شەمسی تەورێزی]]، دەروازەی بەردین، گۆڕستانی شێخ نەوایی، مزگەوتی مەتاڵ خان، پردی خاتوون، بازاڕی خۆی، کاروانسەرەکانی خۆی لە دەوروبەری، پردی کۆتوڵ، بینای [[شارەوانی]] پێشوو، کڵێسای سورەپ سەرکیس، مزگەوتی شا &quot;سەید ئەلشوھەدائی&quot; خۆی، مزگەوتی مەلا حەسەن و گۆڕی پوریا وەلی. عەلەمدار خوی، ئیمام زادە سەید بەھلول، مەزارگەی میر فەتاح و تاڤگەی بەدلان، ئەشکەوتی عەلی شێخ، تەکیەی حەزرەتی ئەبولفەزل، ئەنسار حسێن خۆی(بالا ئیمام زادە) ناونران.

== کۆنگرەی نێودەوڵەتی [[شەمسی تەورێزی|شەمس]] لە خۆی ==
یەکێک لە ھێماکانی خۆی گۆڕی [[شەمسی تەورێزی]] - خۆی شاری عەشق شاگردی [[مەولانای ڕۆمی]]، شەمس تەبریزییە. یەکەمین کۆنگرەی نێونەتەوەیی شەمسی تەورێزی لە شاری خۆی لە ساڵی ٢٠٠٩ بە ئامادەبوونی زیاتر لە ٤٠ [[ئەکتەر]]ی ناوداری سینەمای ئێران وەک(عەلی ناسریان، پەروێز پەرەستۆوی، ھەنیە تۆسەلی، حەمید جەبەلی و ھتد) و گۆرانییەکانی شوڕشگێڕانی ئێرانی وەک: [[شارام نازری]]، موختەباد، سیراج سالار ئاغیلی و ڕووخسارێکی نێودەوڵەتی بە ناوی عالم قاسمی کەیلد خورد. کە ھەموو ساڵێک و لە ساڵی ٢٠١٤دا، کۆنگرەی شەمس بۆ جارێکی بێشومار لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بەڕێوەدەچێت؛ کە ھاوکاتە لەگەڵ ٧ی تشرینی یەکەم، کە ساڵانە میوان و گەشتیاران لە وڵاتانی: [[ئەڵمانیا]]، [[بولگاریا]]، [[تورکیا]]، [[ئازەربایجان]]، [[پاکستان]] و... بۆ ماوەی ھەفتەیەک بەڕێوەدەچێت، کە بریتییە لە بەرنامەی رۆشنبیری و پێشانگا و کۆنسێرتی خۆشی لەخۆدەگرێت، لەنێو ئەو بەرنامانەی کە لە ئاھەنگی [[شەمسی تەورێزی]]دا لە نێوان شارەکانی خۆی - تەبرێز - شیراز - نەیشابوردا ئاماژەیان پێکراوە.

== سروشت ==
خوی دەکەوێتە نێوان شاخە بەرزەکان، ھەر بۆیە لە [[ھاوین]]دا کەشوھەوای گەرمە و لە [[زستان]]دا زۆر سارد دەبێت. کەشوھەوای ئەم شارە لە وەرزی [[بەھار]]دا زۆر خۆشە. چیای چەلێخانە دەکەوێتە دەوروبەری ئەم شارۆچکەیە، ھەروەھا چیای ئۆرین کە شاخێکی بەنرخ و مێژووییە بۆ خەڵکی ئەم شارۆچکەیە. ناوچەی جەھنەمی دەرە خۆی یان وەک پێی دەوترێت دەرە قریس، کە دۆڵێکی تەواو پاک و خاوێنە و شاخ و بەردەکانی تێدایە کە ڕێڕەوێکیان بە ناوەڕاستدا ھەیە، و بەرزییان ھەندێک جار دەگاتە بەرزی تاوەرێکی دە نھۆمی کە بەستراوەتەوە بۆ یەکتر لە لوتکەدا. لەم دۆڵە سەوزەدا ئاژەڵی وەک ورچی قاوەیی و ئاسک و کەڵەکێوی ھەن. شاری سەوز و گەشتیاری فیرۆراق- گوندی عەلی شێخ- گوندی وار و پێسک- و ناوچەی قەتور بە سپا و چارەسەرەکەیەوە بە یەکێک لە ناوەندە گەشتیارییەکانی ئەم شارە دادەنرێت.

=== پلەی گەرمی ===
سیستەمی پۆلێنکردنی کەشوھەوای کۆپن-گەیگەر کەشوھەواکەی بە نیمچە وشکی سارد (BSk) پۆلێن دەکات.
{{Weather box
|width = auto
|metric first=yes
|single line=yes
|location=Khoy
|Jan high C=2.8
|Feb high C=5.2
|Mar high C=11.6
|Apr high C=17.2
|May high C=23.9
|Jun high C=29.3
|Jul high C=32.6
|Aug high C=32.7
|Sep high C=28.0
|Oct high C=20.5
|Nov high C=13.1
|Dec high C=6.4

|Jan mean C=-1.4
|Feb mean C=0.6
|Mar mean C=6.1
|Apr mean C=11.2
|May mean C=16.9
|Jun mean C=21.4
|Jul mean C=24.7
|Aug mean C=24.5
|Sep mean C=19.6
|Oct mean C=13.6
|Nov mean C=7.5
|Dec mean C=1.9

|Jan low C=-5.6
|Feb low C=-4.0
|Mar low C=0.6
|Apr low C=5.3
|May low C=9.9
|Jun low C=13.5
|Jul low C=16.9
|Aug low C=16.3
|Sep low C=11.3
|Oct low C=6.7
|Nov low C=2.0
|Dec low C=-2.6

|precipitation colour=green
|Jan precipitation mm=28
|Feb precipitation mm=20
|Mar precipitation mm=31
|Apr precipitation mm=47
|May precipitation mm=54
|Jun precipitation mm=21
|Jul precipitation mm=7
|Aug precipitation mm=5
|Sep precipitation mm=8
|Oct precipitation mm=22
|Nov precipitation mm=22
|Dec precipitation mm=19

| source = ''Climate-Data.org''، بەرزی: 1136م&lt;ref&gt; https://en.climate-data.org/asia/iran/west-azerbaijan/khoy-805/ &lt;/ref&gt;
}}

== بەرھەمەکان ==
ساڵانێک لەمەوبەر بەھۆی جۆری خاکەکەوە، کێڵگەی [[پەتاتە]] تێیدا دەچێندرا و دەقۆزرایەوە؛ وە ئەم کێڵگانە بوونە ھۆی دروستبوونی بونیادنان لە خۆی؛ بەڵام وردە وردە کێڵگەی [[پەتاتە]] جێگەی خۆی بە [[گوڵەبەڕۆژە]](جۆری باخان)دا. تۆوی [[گوڵەبەڕۆژە]] یەکێکە لە بەرھەمە سەرەکییەکانی ئەم شارۆچکەیە، کە لە وڵاتەکەدا بەناوبانگە. ھەروەھا [[ھەنگوین]]ی کوالێتی ئەم شارە یەکێکە لە بەرھەمە خۆراکیەکانی تر. فەرشی دەستی نایاب بەرھەمەکانی تری ئەم شارەن. یەکێک لە مۆتیڤە درێژخایەنەکانی فەرشی ئێران &quot;نەخشی ماسی&quot;یە کە لەسەر بنەمای پەیمانی لیسبۆن و لەڕێگەی پرۆسەیەکی پسپۆڕەوە و بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان دامەزراوە. فەرشەکەی ماھی خوی لە ئاستی جیھانیدا لە ڕێکخراوی جیھانی خاوەندارێتی ھزری (WIPO) تۆمارکرا کە بنکەکەی لە جنێڤە. 

پیشە دەستییەکانی ناوچەکە بریتین لە فەرش، جاجیم، جاڵ، زیلۆ، مات، سەبەتە، ڕیشاڵ چنین، کۆفە و دەست بونی پشم.

== کانەکان ==
کانگاکانی خۆی بریتین لە: [[خوێ]]، [[خەڵوز]]، [[مس]] و [[زێڕ]]، تەنیا کانگای خوێیەکەی لە ئێستادا بەکاردێت و بە شێوەی بازرگانی وەک خوێی خۆی لە ھەموو شارەکانی نزیک دەفرۆشرێت.&lt;ref&gt; (فرھنگ جغرافیایی ایران ج. ۴، حسنعلی رزمآرا، تھران، دایرە جغرافیایی ستاد ارتش، ۱۳۱ -.۱۳۲)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; (لغتنامە دھخدا) &lt;/ref&gt;

== تێرمیناڵی سنووری ڕازی خۆی ==
خۆی سەرەڕای ئەوەی دەروازەی سنووری ڕازی ھەیە و لەسەر [[ڕێگای ئاوریشم]] بوونی تاکە ڕێگای سنوورییە کە لە [[تورکیا]] نزیکە. خۆی تاکە شارە کە ١٢٠ کم لە [[وان]]ەوە دوورە لە [[تورکیا]] لە ڕێگای بازاڕچە ڕازیەوە.

ساڵی ٢٠٠٦ ھایتی بەناوی [[تورکیا]]وە بە ئامادەبوونی بریکاری وەزیر و کەسانی دیکەی بەرپرسی ھەناردە و ھاوردەکردنی [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] کۆبوونەوەیەکی ئەنجامدا و خەڵکی ئەم شارەی ھەڵبژارد بۆ پێداچوونەوە بە دۆخی نێوان ھەردوو وڵاتدا. رۆژی ٤/١٥/٢٠١١ بە ئامادەبوونی وەزیرانی دەرەوەی [[ئێران]] و [[تورکیا]] و دەسەڵاتدارانی خۆجێی سنووری رازی بە فەرمی کرایەوە.

== گواستنەوە ==
=== تێرمیناڵی سەرنشینی خوی ===
تێرمیناڵی سەردار شەھید حاج محەمەد حەنیفە دەرشتی لە ساڵی ٢٠٠٧ وەک گەورەترین تێرمیناڵی سەرنشین لە باکووری ڕۆژئاوا و ڕۆژئاوای وڵات خراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە. توانای ڕۆژانەی ئەم تێرمیناڵی سەرنشینە ٤٥٠٠ سەرنشینە.

=== [[فڕۆکەخانەی خۆی]] ===
[[پەڕگە:Plane &amp; airport of khoy.JPG|وێنۆک|[[فڕۆکەخانەی خۆی]]]]
فڕۆکەخانەی خۆی (IATA: KHY, ICAO: OITK) وەک دووەم فڕۆکەخانەی [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] لە ئۆکتۆبەری ٢٠١٣ خراوەتە بواری کارکردنەوە. لە ئێستادا [[فڕۆکەخانەی خۆی]] بەھۆی سنووری لەگەڵ [[تورکیا]]، شاری [[وان]]، و ھەبوونی دەروازەی سنووری ڕازی، گرنگترین دەروازەی گەشەسەندنی باکووری پارێزگاکەیە لە جموجۆڵی ئاسمانی سەرنشینان، گەشتیاران، بازرگانان، زانکۆکان پرۆفیسۆر و خوێندکار و ئەندازیار و پیشەوان و ھتد، وەک یەکێک لە جوانترین فڕۆکەخانەکانی وڵات ڕۆڵی ھەیە. خشتەی گەشتەکانی [[فڕۆکەخانەی خۆی]] ڕۆژانی شەممە و یەکشەممە لە [[تاران]]ەوە بۆ خۆی کاتژمێر ٠٦:١٠ و لە خۆیەوە بۆ [[تاران]] کاتژمێر ٠٨:١٠ و ڕۆژانی چوارشەممە کاتژمێر ١٦:١٠ لە [[تاران]]ەوە بۆ خوی و لە خۆیەوە بۆ [[تاران]] کاتژمێر ١٨:١٠. پلانەکانی داھاتووی خۆی بریتین لە دەستپێکردنی گەشتەکانی [[مەشھەد]]-خۆی [[نەجەف]] و [[کەربەلا]] و بەپێچەوانەوە، ھەروەھا گەشتی گەشتیاری.

=== وێستگەی شەمەندەفەری ڕازی خۆی ===
[[پەڕگە:Pol havai - railway bridge Khoy.jpg|وێنۆک|[[پردی کۆتۆل]]]]
یەکێکە لە چواردە ناوچەی شەمەندەفەری [[ئێران]]. لە ڕێگای تاران، وێستگەی ڕازی-خۆی، [[پردی کۆتۆل]] کە گەورەترین پردی شەمەندەفەرە لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]]دا، لە نزیک خۆی لەسەر ڕێگای شەمەندەفەری [[ئێران]]-[[تورکیا]] دروستکرا. ھاوکات لەگەڵ پەرەسەندنی گواستنەوەی شەمەندەفەر، کۆمپانیای ئاسنی کۆماری ئیسلامی ئێران بە ھاوکاری لەگەڵ ھێڵی ئاسنی تورکیا لە ساڵی ٢٠٠١ شەمەندەفەری [[تاران]] - [[ئەنقەرە]]ی خستە بازاڕەوە. ئەم شەمەندەفەرە شەوی دووشەممە لە [[تەورێز]]ەوە دەڕوات و بەیانی سێشەممە دەچێتە ناو شاری [[وان]] لە [[تورکیا]]. ئەم شەمەندەفەرە ڕۆژی شەممە ٤ کاتژمێر ٢٢:١٥ لە تاران بەڕێکەوت بۆ ئەنقەرە و دوای تێپەڕبوونی بە وێستگەی زەنجان، تەبرێز، سەلماس کاتژمێر ١٤:٤٥ دەگاتە وێستگەی سنووری ڕازی خوی، فۆرماڵیتی گومرگی و کۆنترۆڵی پاسپۆرت لە وێستگەی ڕازی ئەنجام دەدرێت، دواتر شەمەندەفەرەکە دوای ڕۆیشتنی ٣ کیلۆمەتر کاتژمێر ١٧:٤٠ بەردەوام دەبێت لە ڕێگا. لە وێستگەی سنووری کاپیکۆی لە تورکیا دەوەستێنرێت بۆ پشکنینی پاسپۆرت و گومرگ لەلایەن ئەفسەرانی ئەم وڵاتە. دوای ڕۆیشتنی ١٠٧ کم، شەمەندەفەرەکە دەچێتە ناو وێستگەی [[وان]]، و سەرنشینەکان لە [[دەریاچەی وان]] سواری کەشتییەکی دوو نھۆمی دەبن، و دوای ٥ کاتژمێر لە گەشتکردن بە بەلەم لەسەر [[دەریاچەی وان]]، دەگەنە وێستگەی [[تاتوان]]، و دوای گەشتکردن بە ١٣٣٠ کم ، شەمەندەفەرەکە کۆتایی بە گەشتەکەی دێت، بە شەمەندەفەری تورکی بەردەوام دەبن بۆ [[ئەنقەرە]] و کاتژمێر ١٠ی ڕۆژی شەممە دەگەنە [[ئەنقەرە]].

== شارەوانی خۆی ==
[[پەڕگە:Arg hokumati xoy.jpg|وێنۆک|قەڵای کۆنی حکومەت و شارەوانی خۆی]]
بینای شارەوانی خۆی یان شارەوانی پێشوو سەر بە سەردەمی یەکەمی پەھلەوییە لە خۆی، ناوەندی شار کە بینای شارەوانی خۆی لە ساڵی ١٩٣٣ لەلایەن مامۆستا عەلی ئەکبەر توانا(تەلارسازێکی بەناوبانگی خۆی بوو) لە شوێنی بینای کۆنی شارەوانی کە دەکەوێتە شەقامی شەھید سەمەدزادەی(ئێستا) دروستکراوە. لە فەزای شارەوانی کۆن سەدان درەختی ڕەسەنی تەورێزی ھەبوو. جاران بە سەرۆکی شارەوانی شار ناودەبرا، لە کاتی دامەزراندنیدا ٥-٦ کرێکاری ڕۆژانەی ھەبوو. کۆڵانەکانی شار زیاتر گڵ بوون. لە ساڵی ١٩٣٣ شەقامە سەرەکییەکانی ئەو شارە دروستکران (شەقامی تاڵەغانی و شەقامی شەریعەتی)، لە ساڵی ١٩٣٧دا تەنیا لە چەند شوێنێکی شارەکەدا قیر ھەبووە. ئەرکەکانی شارەوانی لە سەرەتای پێکھێنانیدا زیاتر پاککردنەوە و ڕێکخستن بوو لە شاردا و لە ساڵی ١٩٥١دا ٣٥ کارمەند و ٢٠ کرێکاری ھەبوو.

لە ماوەی ڕابردوودا شارەوانی خۆی لە ژێر چاودێری کۆمەڵەی شاردا کار دەکات و زۆرترین سەرچاوەی داھات بۆ شارەوانییەکە بریتین لە وەرگرتنی باج لەو خەڵکی شوێنی و سەرپەرشتی پرسی ئاو و کارەبا و نان و گۆشت و تەندروستی شار دەکات لەگەڵ پاککردنەوە و گواستنەوە و پاککردنەوەی (خزمەتگوزاری شار). لە ساڵی ١٩٢٨ شاری خۆی پێنج دەروازەی چوونە ژوورەوەی ھەبووە و لە ھەر یەکێک لەو دەروازانەدا پارەی چوونە ژوورەوە و دەرچوون بۆ کەلوپەلی ھاوردەکراو، ئەو کەلوپەلانەی لە گۆڕەپانەکاندا دەفرۆشرێن، [[گەنم]] و [[خوێ]] و [[جۆ]] وەردەگیرا. دواتر ئەرکەکانی شارەوانی فراوانتر کرا و وەرگرتنی رسومات لە مۆڵەتی بیناسازی و دوکانەکان و مۆڵەتی تری خەڵکیش بۆ سەرچاوەکانی داھاتی شارەوانی زیادکرا.

لە ساڵی ١٩٥٩ لە شاری خۆی دەستی بە چاندنی درەختی چنار کرد و زۆربەی گۆڕەکان کرانەوە و چوونە ژوورەوەی ئاژەڵ بۆ ناو شار قەدەغە کرا. ئێستاش شارەوانی خۆی بە یەکێک لە شارەوانییە چالاکەکانی باکووری رۆژئاوای وڵات دادەنرێت، خاوەنی پلەی ١٠یە، ھەروەھا خاوەنی ٤ ناوچە و ٥ بنکەی ئاگرکوژێنەوە، پاس، [[تەکسی]]، تێرمیناڵ و گۆڕستانە.

== گواستنەوە لە شارۆچکەی خۆی ==
=== سەندیکای پاس و مینی پاسی خۆی ===
[[پەڕگە:Khoy bus.jpg|وێنۆک|پاسی شارۆچکەی خۆی]]
ساڵی ١٩٩١ بەمەبەستی گواستنەوەی ھاووڵاتییانی خۆی، بە ژمارەی ٩ پاس و ١١ مینی پاس، دامەزرا و بە چارتەرێکی سەربەخۆ لەژێر مۆڵەتی دەرکردنی وەزارەتی شەرەفی وڵات، دەستی بە کارکردن کرد، ئێستاش خۆی و دەورووبەری سەندیکای پاس بە ٨٨ پاس و ١١٧ مینی پاس لە ٣٥ ھێڵ لە شار و گەڕەکەکانی شار خزمەتگوزاری پێشکەش بە ھاوڵاتیانی بەڕێز دەکات.

=== سەندیکای تاکسی خۆی ===
[[پەڕگە:Khoy taxi.jpg|وێنۆک|تاکسی شارۆچکەی خۆی]]
سەندیکای بارەکانی تاکسی و تاکسی لە شارۆچکەی خۆی لە ساڵی ١٩٩١ دەستی بە چالاکی کرد و لە ساڵی ١٩٩٧ لەگەڵ پێکھێنانی کاروباری تەکسی لە شارەوانی خۆی لە ژێر چاودێری شارەوانی خۆی چووە نێو کۆکردنەوەکانەوە. کاروباری تەکسی شارەوانی خوی تا ساڵی ١٩٨٢ لەلایەن شارەوانی بەڕێوەدەبرا، کە بە دامەزراندنی ڕێکخراوەکە وەک یەکێک لە ڕێکخراوەکانی شارەوانی سەربەخۆ لە ڕوانگەی کارگێڕی و داراییەوە دەستی بە کارەکانی کرد. ڕێکخراوی بەڕێوەبردن و چاودێری تاکسی خۆی لە ساڵی ١٩٨٢ لە جێبەجێکردنی یاسای زیادکردنی تێبینییەک بۆ تاکە مادەی یاساکە سەبارەت بە چڕکردنەوەی کاروباری [[تەکسی]] وەک یەکێک لە ڕێکخراوەکانی ژێر شارەوانی خۆی دامەزراوە. ئەم ڕێکخراوە لەسەر بنەمای مادەی ٨٤ لە یاسای شارەوانییەکان و بڕگەی ١٥ لە مادەی ٧١ لە یاسای ڕێکخراوەکان و ئەرک و ھەڵبژاردنی ئەنجوومەنە ئیسلامییەکانی وڵات و ھەڵبژاردنی سەرۆک شارەوانییەکان کە لە ٣/٢٢/١٩٩٦ پەسەند کراوە. دامەزراوە و بابەت و ئامانج و ئەرکی ھەڵگرتن و بەڕێوەبردنی ھەموو بابەتەکانی پەیوەست بە تاکسی و گواستنەوەی گشتی سەرنشینانی ناو شارۆچکەی خۆی ھەیە.

== گەشتیاری ==
=== شوێنە گەشتیارییەکان ===
&lt;div class=&quot;reflist references-small references-column-count references-column-count-3&quot; style=&quot;{{column-count|3}}&quot;&gt;
* بازاڕی خۆی
* دەروازەی بەردین
* مەزاری [[شەمسی تەورێزی|شەمسی تەبرێزی]]
* کاروانسەرای خان
* منارەی [[شەمسی تەورێزی|شەمسی تەبرێزی]]
* باڵەخانەی شارەوانی خۆی
* جەھنەم دەرەی خۆی
* قەڵا گەورەی چوروس
* مەزاری ئالی یەعقوب
* خانی گەورە
* گۆڕستانی بەردینی چیر
* ئامادەیی حاکمە
* مزگەوتی مەتڵەب خان
* مزگەوتی داش ئاغلیان
* مزگەوتی سەید شوھەدا
* مزگەوتی مەلا حەسەن
* کڵێسای مولھیزان
* کلیسای خۆی(سورپ سوکیس)
* پردی خاتوون
* تەپە عەلەمدار بەدال ئاباد
&lt;/div&gt;

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Municipality of Koy.jpg|باڵەخانەی شارەوانی خۆی
Khan Caravanserai10.jpg|کاروانسەرای خان
Shams tabrizi minaret.jpg|منارەی شەمسی تەورێزی
Aal Yagoub Shrine3.jpg|مەزاری ئالی یەعقوب
Davood Zand 4.jpg|گومبەدی کڵێسای مولھیزان
Cheer Rock1.jpg|گۆڕستانی بەردینی چیر
بازار خوی در یک روز تعطیل.jpg|بازاڕی خۆی
Seyyedoshshohada Mosque22.jpg|مزگەوتی سەید شوھەدا
Sorp Sarkis.jpg|کڵێسای خۆی(سورپ سوکیس)
Motalleb Khan Mosque7.jpg|مزگەوتی مەتڵەب خان
Khatoon Bridge222.jpg|پردی خاتوون
&lt;/gallery&gt;

=== ھۆتێلەکانی خۆی ===
بە ٣ ھۆتێل لەوانە: ھۆتێلی سامین ٣ ئەستێرە، ھۆتێل زومڕەد ٢ ئەستێرە، و ھۆتێل جەھانگۆردی ١ ئەستێرە، خۆی ئامادەیە بۆ پێشوازیکردن لە میوانەکان.

=== کەبابی خۆی ===
[[پەڕگە:Kabab khoy.jpg|وێنۆک|150px|کەبابی خۆی]]
خواردنی سەرەکی شاری خۆی ماوەیەکی زۆرە کەبابی خۆی بووە، بۆ ئەوەی تامی ڕەسەنی کەبابی خۆی تام بکەیت، دەبێت بچیتە بازاڕی کۆنی خۆی و سەردانی حاجی حوسێن و چالو کبابی حاجی عەلی بکەیت بۆ ئەوەی تامی ڕاستەقینەی کەبابی خۆی بکەیت.

== بازاڕی کۆنی خۆی ==
بازاڕی کۆنی خۆی بازاڕی خۆی دەکەوێتە لای ڕۆژھەڵاتی شاری خۆی و پاشماوەی بازاڕەکە فراوانە. مێژووی دروستکردنی بازاڕی ئێستا دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی سەفەوی، خاوەنی ٤ کاروانسەرای گەورەیە، میرزا ھاشم، کاروانسەرای خان و ھتد. زۆربەی بەشەکانی بە فەرمانی عەباس میرزایی قاجار و لەلایەن [[ئەمیر]] ئەحمەد خان [[دونبەلی]] لە سەرەتای سەردەمی [[قاجاڕەکان]]دا دروست کراون.

بازاڕی خوی ھاوشێوەی بازاڕەکانی ئیسفەھان و کرمان و ھتد، دیکۆراتی کاشی گچکە و خشت و نووسراو و ھتدی تێدا نییە، بەڵام لە ھەندێک شوێن و بە تایبەت لە چوار لایەکەیدا دیکۆراتی کاشی خشت ھەیە.
&lt;gallery&gt;
پەڕگە:Bazzar khoy.jpg| بازاڕی کۆنی خۆی
پەڕگە:Stone gate of Khoy 1.JPG|دەروازەی بەردینی خۆی
&lt;/gallery&gt;

&lt;gallery&gt;
| پاساژ شھرداری خوی
پەڕگە:Shams big mall.jpg|کۆمەڵگەی بازرگانی شەمسی تەورێزی
پەڕگە:Shams mall sqr.jpg|کۆمەڵگەی بازرگانی شەمسی تەورێزی
&lt;/gallery&gt;

== ناوەندە پەروەردەییەکانی خۆی ==
خۆییەکان لە پێشەنگەکانی بزووتنەوەی دەستووری لە [[ئازەربایجان(ھەرێم)|ئازەربایجان]] و [[ئێران]] بوون و ئەمەش لە پاشخان و پێکھاتەی فەرھەنگیی ئەو شارەوە سەری ھەڵدا. بەرواری دروست بوونی یەکەمین قوتابخانە بەم شێوەی ئێستای لە خۆی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٨٠ لەلایەن مژدەبەرە ئەمریکییەکانەوە؛ قوتابخانەی خوسرەوی یەکێکە لە بەرھەمە مێژووییەکانی خۆی کە لە دێرزەمانەوە ماوەتەوە کە دەکرێ باسی بکەین.

ناوەندەکانی پەروەردەی خۆی بریتین لە: زانکۆی ئازادی ئیسلامی بە نزیکەی ٥٤٠٠ خوێندکار، زانکۆی پەیام نوور بە نزیکەی ٤٥٠٠ خوێندکار، فاکەڵتی زانستە پزیشکییەکانی خۆی بە نزیکەی ٧٠٠ خوێندکار، فاکەڵتی تەکنیکی و ئەندازیاری، فاکەڵتی زانستە قورئانییەکان، مەدرەسەی سەلام، ناوەندی ڕاھێنانی مامۆستایان و زانکۆکانی عەلامە خوەیی، زارینە و زانکۆ ناحکومییەکانی شەمس لە ناوەندە زانستی و پەروەردەییەکانی ئەو شارەن، ھەروەھا زانکۆی دەوڵەتی خوەییش لە قۆناغی دروستکردندایە، کە چاوەڕوان دەکرێت بۆ ئەوەی بە دروستکردن و تەواوکردنی تەواو بکرێت، گۆڕانکارییەکی گەورە لە ناوچەکەدا ڕوودەدات. ھەروەھا ئامادەیی عەڵامە حەلی خوی یەکێکە لە بەناوبانگترین قوتابخانەکانی پارێزگاکە و ساڵانە زۆرێک لە قوتابیانی ئەم ناوەندە لە ئۆڵۆمپیادی زانستی و تاقیکردنەوەی وەرگرتنی نەتەوەییدا دەدرەوشێنەوە، ئەمەش لە پارێزگاکەدا دیارە.

== پیشەسازی لە شاری خۆی ==
لە نێو کارگە بەناوبانگە سەرەکییەکانی شاری خۆی بریتین لە: وێستگەی کارەبای خوێی تێکەڵاوی خۆی - چیمەنتۆی ئازەرەبادگان خۆی - کارگەی توانەوەی ئاسنی خۆی لە قۆناغی دروستکردندایە - کارگەی گەورەی قوماشی خۆی - شەربەت و چڕکەرەوەی گۆلشان خۆی - پاڵاوگەی خوێی ئازەر سێپید خۆی - کارگەی مۆبیلیات (بارش) - . ئیپێک یولی - گۆڵ - تورکیا - ئەستەنبوڵ و...).

ھەروەھا شارۆچکەی پیشەسازی خۆی لە ساڵی ٢٠٠٠ پەسەند کراوە و دەکەوێتە باشووری شاری خۆی لەسەر ڕێگای خۆی - [[سەڵماس]] بە ڕووبەری ٢٢٢ ھێکتار. دەمەوێت ئەوەش زیاد بکەم کە شارۆچکە پیشەسازییەکانی کانزای کانزا و ناکانزاکانی شارۆچکەی مۆبول لە پرۆسەی دروستکردندان.

=== ناوچەی تایبەتی ئابوری خۆی ===
ناوچەی ئابووری تایبەتی شاری خۆی لە باشووری شاری خۆی، لەسەر ڕێگای خۆی بۆ [[سەڵماس]] و [[ورمێ]]، بە ڕووبەری ھەزار و چل ھێکتار، لەبەردەم شارۆچکەی پیشەسازی لەسەر ڕێگای فڕۆکەخانەی ئەم شارە، بە ئاسانکاری دیاری کراوە: [[فڕۆکەخانەی خۆی]] - وێستگەی کارەبای پاسکیل تێکەڵاوی خۆی - شارۆچکەی پیشەسازی خۆی و ھتد. لە ئێستادا کاری سەرەتایی خۆی لە دەستەی حکومەتدا ئەنجام دەدات.

== ناوچەی ئازادی شاری خۆی ==
پێشنیازی دروستکردنی ناوچەی ئازاد خۆی لە بنەڕەتدا لەلایەن پارێزگاری [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]وە پێشنیار کراوە. دەوترێت لەم پلانە پێشنیازکراوەدا بڕیارە خۆی بە ناوچەی ئازادی ئاراسەوە ببەسترێتەوە و شاری خۆی لە دووری ٢٥-٣٠ کیلۆمەتر سوودمەند دەبێت لەم ناوچە ئازادە و ئەم پرسە زۆر جدییە و لە ئێستادا بەناو خۆیدا تێدەپەڕێت قۆناغی سەرەکی و کۆتایی.
&lt;gallery&gt;
پەڕگە:Road of razi borader.jpg| جادەی ناوچەی ئازادی خۆی
پەڕگە:Gotur road2.jpg|ناوچەی ئازادی خۆی
|پل قطور خوی
&lt;/gallery&gt;

== پێشانگا ==
&lt;gallery&gt;

پەڕگە:Khaneh_kabiri_khoy4.jpg|خانووی کەبیری
پەڕگە:Iran_bazar_khoy.jpg|بازاڕی خۆی
پەڕگە:Khan Caravanserai10.jpg|کاروانسەرای خان
پەڕگە:Stone gate of Khoy 2.JPG|دەروازەی بەردی خۆی
پەڕگە:Khoy city views plane.jpg|دیمەنێکی شاری خۆی لە ناو فڕۆکەوە
پەڕگە:Khoy airport &amp;fokker100.jpg|دیمەنێکی فڕۆکەخانەی خۆی
پەڕگە:PARK -E-MELLAT KHOY.jpg|باغی میلەتی خۆی
پەڕگە:POL-E- SSEVOME KHORDAD.jpg|پردی سێیەمی جۆزەردانی خۆی
پەڕگە:POL-E-KHATOON.jpg|پردی خاتونی خۆی
پەڕگە:Tomb of Shams Tabrizi 2.JPG|گۆڕی شەمسی تەورێزی
پەڕگە:Tomb of Shams Tabrizi 5.JPG|منارەی شەمس
&lt;/gallery&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]
* [[شارستانی خۆی]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{Bajar kurd Soranî}}
{{پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا}}
{{پۆلی کۆمنز|Khoy}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}}

[[پۆل:خۆی| ]]
[[پۆل:شارەکانی ئێران]]
[[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]
[[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:کوشتنی بەکۆمەڵ لە ساڵی ١٩١٨]]
[[پۆل:شارستانی خۆی]]</text>
      <sha1>30mnj52zlc7o5ppusq3rm6unu272lav</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1544</id>
    <revision>
      <id>1579553</id>
      <parentid>1579194</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5272" sha1="cwoqe2l0d851jtrad9orsa9k7cdb1ur" xml:space="preserve">{{لە ھەواڵەکاندا/وێنە
| وێنە       = Ali Al-zaidi.png
&lt;!--تێبینی: پەڕگەی نەپارێزراوی کۆمنز بەکار مەھێنە. پاراستنە تاڤگەیییەکەی ئێمە پەسەندی ناکەن. --&gt;
| پانی       = 140px&lt;!--بەگشتی 120 بۆ وێنە ستوونییەکان، 160 بۆ وێنە ئاسۆیییەکان و 140 بۆ وێنە چوارگۆشەیییەکان--&gt;
| شرۆڤە      = عەلی زەیدی لە ٢٠٢٦
| جێگری وێنە  = عەلی زەیدی لە ٢٠٢٦
| بەستەر     =
| لێوار      = no
| بەری شرۆڤە = ڕاست
}}
&lt;!--
* بەکاربھێنە بۆ شێوازی پێڕستکردن. ھەمیشە بە ھێڵێکی نوێ دەست پێ بکە و بە شکاندنی ھێڵێک کۆتایی پێ بھێنە. لەنێوان ھەر ھەواڵێک ھێڵی بۆش بەجێ مەھێڵە.
--&gt;
&lt;!-- تکایە نوێترینی ھەواڵەکان لە خوارووی ئێرە دابنێ. نابێت زیاتر لە ٥ ھەواڵ دابنرێن و پێویستە ھەواڵە کۆنەکان ئەرشیڤ بکرێن. --&gt;
* [[٢٧ی نیسان]] – '''[[عەلی زەیدی]]''' ''(لە وێنەکەدا)'' وەک [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]] ھەڵبژێردرا و جێگای [[محەممەد شیاع سوودانی]] گرتەوە.
* [[١ی نیسان]] – [[ناسا]] ئەرکی [[فڕین لە نزیک (فڕینی بۆشایی)|فڕین لە نزیک]] مانگی '''[[ئارتێمیس ٢]]''' ڕەوانە دەکات، کە یەکەم ئەرکی مرۆڤھەڵگرە بۆ ئەو دیوی [[خولگەی نزیکی زەوی|خولگەی نزیکی زەوی]] لە دوای [[ئەپۆلۆ ١٧]] لە ساڵی ١٩٧٢ەوە.
* [[١٥ی ئازار]] – لە '''[[٩٨ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتەکانی ئۆسکاردا]]'''، فیلمی [[جەنگێک دوای جەنگێکی تر]] شەش خەڵاتی ئۆسکار دەباتەوە، لەوانە [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم|باشترین فیلم]] و [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین دەرھێنەر|باشترین دەرهێنەر]] بۆ [[پۆڵ تۆماس ئەندەرسن]].
* [[١١ی ئازار]] – '''[[ساڵح موسلیم]]'''، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] لە نەخۆشخانەیەکی [[ھەولێر]] کۆچی دواییی کرد. 
* [[٢٨ی شوبات]] – ئیسڕائیل و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ھێرشیان کردە سەر ئێران، کە بووە ھۆی '''[[تیرۆرکردنی عەلی خامنەیی|کوشتنی]]''' [[عەلی خامنەیی]]، [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] لەگەڵ چەندین بەرپرسی تری باڵای وڵاتەکە.
* [[٢٣ی شوبات]] – '''[[ڕۆپ یێتە]]''' وەکوو یەکەمین سەرۆک وەزیرانی [[ھاوزایەندخوازی|ھاوزایەندخواز]] لە [[ھۆڵەندا]] ھەڵبژێردرا.
* [[٣ی کانوونی دووەم]] – [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] '''[[ھێرشی ٢٠٢٦ی ئەمریکا بۆ سەر ڤێنیزوێلا|ھێرشی ئاسمانیی کردە]]''' سەر [[ڤێنیزوێلا]] و [[نیکۆلاس مادۆرۆ]]، سەرۆک کۆماری وڵاتەکەی دەستبەسەر کرد.

&lt;!--کۆتاییی ھەواڵەکان--&gt;

{{لە ھەواڵەکاندا/پێپەڕە
|nocurrenteventslink = {{{nocurrenteventslink|}}}
|currentevents =
&lt;!-- ڕووداوەکانی «بەردەوامە» لێرە دەبن. بەپێی کاتی ڕوودانیان لە تازەوە بۆ کۆن پێڕستیان بکە. سوود لە جیاکردنەوە بە * ببینە ئەگەر زۆر بوون. --&gt;
* &lt;!-- ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ --&gt; [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]]
* &lt;!-- ١٥ی نیسانی ٢٠٢٣ --&gt; [[ململانێی سوودان (٢٠٢٣–ئێستا)|ململانێی سوودان]]
* &lt;!-- ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ --&gt; [[ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا]]

&lt;!--*--&gt;&lt;!--ڕێکەوت--&gt; &lt;!--[[ڕووداو]]--&gt;
|recentdeaths =
&lt;!-- «دوایین مردنەکان» لێرە دەبن. * بەکاربھێنە بۆ شێوازی پێڕستکردن. ھەمیشە بە ھێڵێکی نوێ دەست پێ بکە و بە شکاندنی ھێڵێک کۆتاییی پێ بھێنە. لەنێوان ھەر ھەواڵێکی مردن ھێڵی بۆش بەجێ مەھێڵە. پێویستە ئەوپەڕی ٦ دوایین مردوو لێرە بن. ھەر ھەواڵێکی کۆنتر لە ٣٠ ڕۆژ لاببە. --&gt;
* &lt;!-- ٢٨ی نیسان --&gt; [[فارووق ڕەفیق]]
* &lt;!-- ١٧ی ئازار --&gt; [[عەلی لاریجانی]]
* &lt;!-- ٢٨ی شوبات --&gt; [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]
* &lt;!-- ٢٨ی شوبات --&gt; [[محەممەد پاکپوور]]
* &lt;!-- ٢٨ی شوبات --&gt; [[عەزیز نەسیرزادە]]
* &lt;!-- ٢٨ی شوبات --&gt; [[عەلی شەمخانی]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{active editnotice}}
{{بەڵگەنامە}}
&lt;/noinclude&gt;
[[پۆل:ویکیپیدیا لە ھەواڵەکاندا]]</text>
      <sha1>cwoqe2l0d851jtrad9orsa9k7cdb1ur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579554</id>
      <parentid>1579553</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:36:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5274" sha1="96frf3kz11kik27e31q4co91ayzdrmy" xml:space="preserve">{{لە ھەواڵەکاندا/وێنە
| وێنە       = Ali Al-zaidi.png
&lt;!--تێبینی: پەڕگەی نەپارێزراوی کۆمنز بەکار مەھێنە. پاراستنە تاڤگەیییەکەی ئێمە پەسەندی ناکەن. --&gt;
| پانی       = 140px&lt;!--بەگشتی 120 بۆ وێنە ستوونییەکان، 160 بۆ وێنە ئاسۆیییەکان و 140 بۆ وێنە چوارگۆشەیییەکان--&gt;
| شرۆڤە      = عەلی زەیدی لە ٢٠٢٦
| جێگری وێنە  = عەلی زەیدی لە ٢٠٢٦
| بەستەر     =
| لێوار      = no
| بەری شرۆڤە = ڕاست
}}
&lt;!--
* بەکاربھێنە بۆ شێوازی پێڕستکردن. ھەمیشە بە ھێڵێکی نوێ دەست پێ بکە و بە شکاندنی ھێڵێک کۆتایی پێ بھێنە. لەنێوان ھەر ھەواڵێک ھێڵی بۆش بەجێ مەھێڵە.
--&gt;
&lt;!-- تکایە نوێترینی ھەواڵەکان لە خوارووی ئێرە دابنێ. نابێت زیاتر لە ٥ ھەواڵ دابنرێن و پێویستە ھەواڵە کۆنەکان ئەرشیڤ بکرێن. --&gt;
* [[٢٧ی نیسان]] – '''[[عەلی زەیدی]]''' ''(لە وێنەکەدا)'' وەک [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]] ھەڵبژێردرا و جێگای [[محەممەد شیاع سوودانی]]ی گرتەوە.
* [[١ی نیسان]] – [[ناسا]] ئەرکی [[فڕین لە نزیک (فڕینی بۆشایی)|فڕین لە نزیک]] مانگی '''[[ئارتێمیس ٢]]''' ڕەوانە دەکات، کە یەکەم ئەرکی مرۆڤھەڵگرە بۆ ئەو دیوی [[خولگەی نزیکی زەوی|خولگەی نزیکی زەوی]] لە دوای [[ئەپۆلۆ ١٧]] لە ساڵی ١٩٧٢ەوە.
* [[١٥ی ئازار]] – لە '''[[٩٨ەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتەکانی ئۆسکاردا]]'''، فیلمی [[جەنگێک دوای جەنگێکی تر]] شەش خەڵاتی ئۆسکار دەباتەوە، لەوانە [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلم|باشترین فیلم]] و [[خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین دەرھێنەر|باشترین دەرهێنەر]] بۆ [[پۆڵ تۆماس ئەندەرسن]].
* [[١١ی ئازار]] – '''[[ساڵح موسلیم]]'''، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] لە نەخۆشخانەیەکی [[ھەولێر]] کۆچی دواییی کرد. 
* [[٢٨ی شوبات]] – ئیسڕائیل و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ھێرشیان کردە سەر ئێران، کە بووە ھۆی '''[[تیرۆرکردنی عەلی خامنەیی|کوشتنی]]''' [[عەلی خامنەیی]]، [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] لەگەڵ چەندین بەرپرسی تری باڵای وڵاتەکە.
* [[٢٣ی شوبات]] – '''[[ڕۆپ یێتە]]''' وەکوو یەکەمین سەرۆک وەزیرانی [[ھاوزایەندخوازی|ھاوزایەندخواز]] لە [[ھۆڵەندا]] ھەڵبژێردرا.
* [[٣ی کانوونی دووەم]] – [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] '''[[ھێرشی ٢٠٢٦ی ئەمریکا بۆ سەر ڤێنیزوێلا|ھێرشی ئاسمانیی کردە]]''' سەر [[ڤێنیزوێلا]] و [[نیکۆلاس مادۆرۆ]]، سەرۆک کۆماری وڵاتەکەی دەستبەسەر کرد.

&lt;!--کۆتاییی ھەواڵەکان--&gt;

{{لە ھەواڵەکاندا/پێپەڕە
|nocurrenteventslink = {{{nocurrenteventslink|}}}
|currentevents =
&lt;!-- ڕووداوەکانی «بەردەوامە» لێرە دەبن. بەپێی کاتی ڕوودانیان لە تازەوە بۆ کۆن پێڕستیان بکە. سوود لە جیاکردنەوە بە * ببینە ئەگەر زۆر بوون. --&gt;
* &lt;!-- ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ --&gt; [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]]
* &lt;!-- ١٥ی نیسانی ٢٠٢٣ --&gt; [[ململانێی سوودان (٢٠٢٣–ئێستا)|ململانێی سوودان]]
* &lt;!-- ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ --&gt; [[ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا]]

&lt;!--*--&gt;&lt;!--ڕێکەوت--&gt; &lt;!--[[ڕووداو]]--&gt;
|recentdeaths =
&lt;!-- «دوایین مردنەکان» لێرە دەبن. * بەکاربھێنە بۆ شێوازی پێڕستکردن. ھەمیشە بە ھێڵێکی نوێ دەست پێ بکە و بە شکاندنی ھێڵێک کۆتاییی پێ بھێنە. لەنێوان ھەر ھەواڵێکی مردن ھێڵی بۆش بەجێ مەھێڵە. پێویستە ئەوپەڕی ٦ دوایین مردوو لێرە بن. ھەر ھەواڵێکی کۆنتر لە ٣٠ ڕۆژ لاببە. --&gt;
* &lt;!-- ٢٨ی نیسان --&gt; [[فارووق ڕەفیق]]
* &lt;!-- ١٧ی ئازار --&gt; [[عەلی لاریجانی]]
* &lt;!-- ٢٨ی شوبات --&gt; [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]
* &lt;!-- ٢٨ی شوبات --&gt; [[محەممەد پاکپوور]]
* &lt;!-- ٢٨ی شوبات --&gt; [[عەزیز نەسیرزادە]]
* &lt;!-- ٢٨ی شوبات --&gt; [[عەلی شەمخانی]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{active editnotice}}
{{بەڵگەنامە}}
&lt;/noinclude&gt;
[[پۆل:ویکیپیدیا لە ھەواڵەکاندا]]</text>
      <sha1>96frf3kz11kik27e31q4co91ayzdrmy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3253</id>
    <revision>
      <id>1579640</id>
      <parentid>1550616</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15984" sha1="lz7hexpeuz0ryw5qkk17pg8ildwquzs" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو
| ناو                          = پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی
| ناوی_خۆماڵی                  = Demokratik Toplum Partisi, DTP
| زمان١                        = [[کوردیی باکووری]]
| ناوی_زمان١                   = Partiya Civaka Demokratîk
| زمان٢                        = 
| ناوی_زمان٢                   = 
| زمان٣                        = 
| ناوی_زمان٣                   = 
| زمان٤                        = 
| ناوی_زمان٤                   = 
| لۆگۆ                         = 
| ڕەنگکۆد                      = 
| سەرکردە                      = 
| سەرۆک                        = 
| سەرۆک_ئەنجومەن               = 
| سکرتێری_گشتی                 = 
| سکرتێری_یەکەم                = 
| لجە                          = 
| سکرتارییەت                   = 
| وتەبێژ                       = 
| دامەزرێنەر                   = 
| ناونیشانی_سەرکردە١           = ھاوسەرۆکان
| ناوی_سەرکردە١                = [[ئەحمەد تورک]]، [[ئەمینە ئاینا]]{{ھن}}[[ئایسەل توغلوک]]، [[نوورەدین دەمیرتاش]]
| ناونیشانی_سەرکردە٢           =
| ناوی_سەرکردە٢                = 
| ناونیشانی_سەرکردە٣           = 
| ناوی_سەرکردە٣                = 
| ناونیشانی_سەرکردە٤           = 
| ناوی_سەرکردە٤                = 
| ناونیشانی_سەرکردە٥           = 
| ناوی_سەرکردە٥                = 
| دروشم                        = 
| دامەزراندن                   = ١٧ی ئابی ٢٠٠٥
| جیابوونەوە                   = 
| جیابووەتەوە_لە               = 
| پێشینە                       = پارتی ئاشتی و دیموکراسی
| یەکگرتن                      = [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]]{{ھن}}[[بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک]]
| پاشینە                       = [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]]
| شوێنگە                       = شەقامی باریش مانچۆ، کۆڵانی ٣٢، ژمارەی ٣٧، بالگات، [[ئانکارا]]، [[تورکیا]]
| ڕۆژنامە                      = 
| باڵی_خوێندکار                = 
| باڵی_گەنج                    = 
| ناوی_باڵی١                   = قێخەکران
| باڵی١                        = ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩
| ناوی_باڵی٢                   = 
| باڵی٢                        = 
| ناوی_باڵی٣                   = 
| باڵی٣                        = 
| ساڵی_ئەندامێتی               = 
| ئەندامێتی                    = 
| ئایدۆلۆژیا                   = [[مافی چارەنووس|مافی چارەنووس بۆ کورد]]{{ھن}}[[جیھانگەرایی]]{{ھن}}[[مافەکانی ژنان]]{{ھن}}[[دیموکراسیی کۆمەڵایەتی]]{{ھن}}[[سۆسیالیزمی دیموکراتیک]]{{ھن}}[[ھەرێمایەتی (سیاسەت)|ھەرێمایەتی]]
|شوێنی_سیاسی                   = [[چەپڕەوی|چەپ]]
| ئایین                        = 
| نیشتمانی                     = [[کاندیداکانی ھەزار ھیوا]]
| نێودەوڵەتی                   = [[ئینتەرناسیۆنالی سۆشیالیستی]] 
| ئەوروپی                      = [[پارتی سۆسیالیستە ئەورووپییەکان]] (ئەندامی چاودێر)
| پەرلەمانی_ئەوروپی            = 
| ناونیشانی_ئینتیما١           = 
| ئینتیما١                     = 
| ڕەنگەکان                     = {{color box|#ed2224}} [[سوور]] {{color box|#fdbd12}} [[زەرد]] {{color box|#2d8c43}} [[کەسک]]
| ناوی_کورسییەکان١             = 
| کورسییەکان١                  = 
| ناوی_کورسییەکان٢             = 
| کورسییەکان٢                  = 
| ناوی_کورسییەکان٣             = 
| کورسییەکان٣                  = 
| ناوی_کورسییەکان٤             = 
| کورسییەکان٤                  = 
| سونبوول                      = 
| ئاڵا                          = 
| ماڵپەر                       = [https://web.archive.org/web/20080825014159/http://www.dtp.org.tr/] (ئەرشیڤکراو)
| وڵات                          = تورکیا
| وڵات٢                         = 
| بەرپێنووس                    = 
}}

'''پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی''' یان '''دەتەپە''' (بە [[تورکی]]: ''Demokratik Toplum Partisi'') لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥ لە لایەن ژمارەیەک لە کەسایەتییە [[ڕامیاری]]یەکانی [[کورد]] لە [[تورکیا]]وە دامەزرا. لە [[ھەڵبژاردنی ناوچەییی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنی ٢٠٠٩]] توانی ٢١ کورسیی پەرلەمانی تورکیا بەدەستبھێنێت و ٩٨ پۆستی [[شارەوانی]]ی ناوچەکانی [[باکووری کوردستان]]یش بۆ خۆی مسۆگەر بکات.

ڕۆژی ١١/١٢/٢٠٠٩ [[دادگای دەستووریی‌ تورکیا]]، پارتی کۆمەڵگای دیموکراتیی بە بیانووی ھەبوونی‌ پەیوەندی‌ لەگەڵ [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] داخست، کە پارتەکە ھەردەم داخوازی ئاشتی و ئازادی دەکرد بۆ گشت گەلی تورکیا لەوانەش بۆ کوردستانیانی باکوور. ئەم پارتە جێگەی خۆی دا بە پارتی تازە دامەزراوی [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (بەدەپە)، کە ئەویش پارتێکی کوردی بوو لە تورکیا و لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزرا لە ترسی ئەوەی کە پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتی لە ھەر کاتێک بە ھەر چ بیانوویەک دابخرێت.

==مێژوو==
پارتەکە لە ساڵی ٢٠٠٥دا دامەزرا، وەک یەکگرتنی DEHAP و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH). کۆمەڵگەی دیموکراتیک لەلایەن [[سیاسەتوان|ڕامیار]]ە [[کورد|کوردە]] دێرینەکان، نوێنەرانی پێشوو [[لەیلا زانا]]، [[ئۆرھان دۆغان]]، [[خەتیب دیجلە]] و [[سەلیم سەداک]] دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤دا دامەزرابوو. پارتەکە کۆتای ڕەگەزیی ٤٠٪ و سیستەمی ھاوسەرۆکایەتیی لە ھەموو ئاستەکانی بڕیاردانی پارتەکەدا پەسەند کرد. [[ئەحمەد تورک]] و [[ئایسەل توغلووک]] وەک یەکەم ھاوسەرۆکانی پارتەکە ھەڵبژێردران.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Women in the Kurdish Movement: Mothers, Comrades, Goddesses|last=Çağlayan|first=Handan|date=2020|publisher=Springer Nature|isbn=9783030247447|pages=109|language=en}}&lt;/ref&gt; پارتەکە پێی وابوو چارەسەرکردنی پرسی کورد و دیموکراتییەت لە [[تورکیا]]دا دەبێتە ھۆی بڵاوبوونەوەی دیموکراسی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Yilmaz |first=Cihat |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2139658 |title=Turkey's Kurdish Question Revisited; Perspectives of Kurdish Political Parties Towards the Kurdish Issue |publisher=Nubihar Akademi |year=2021 |pages=194}}&lt;/ref&gt; سەرەڕای ئەوەش داوای قبووڵکردنی ناسنامەی کوردی لە دەستوور و خوێندن بە زمانی کوردی کرد.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧دا، [[نوورەدین دەمیرتاش]] و [[ئەمینە ئاینە]] جێگەی ئەحمەد تورک و ئایسەل توغلووکیان گرتەوە.&lt;ref name=&quot;turkeykurdistan2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2008/5/turkeykurdistan1860.htm |title=Turkey: Chairman of pro-Kurdish DTP Ahmet Türk resigns |publisher=Ekurd.net |access-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/11/turkeykurdistan1513.htm |title=Nurettin Demirtas was elected new leader of Turkey's Kurdish DTP party |publisher=Ekurd.net |access-date=2009-01-03 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721214436/http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/11/turkeykurdistan1513.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; بەڵام نوورەدین دەمیرتاش مانگی دواتر بەھۆی ڕاپۆرتێکی پزیشکیی ساختە کە وای لێکردبوو خۆی لە خزمەتی سەربازی بدزێتەوە، زیندانی کرا.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/12/turkeykurdistan1588.htm |title=Turkey arrests pro-Kurdish DTP party leader Nurettin Demirtas |publisher=Ekurd.net |access-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt; لە ئایاری ٢٠٠٨دا، نوورەدین دەمیرتاش دوای ئازادکردنی لە زیندان و وەرگرتنی لە [[سوپای تورکیا]]دا، ناچار کرا دەست لەکار بکێشێتەوە.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iraqupdates.com/p_articles.php/article/30575 |title=Turkey's Kurdish DTP party leader resigns |work=Iraq Updates |access-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt; ئەمینە ئاینە، پەرلەمانتاری [[مێردین (بازنەی ھەڵبژاردن)|مێردین]]، لە شوێنی ئەو وەک ڕێبەری دی تی پی ھەڵبژێردرا.&lt;ref name=&quot;turkeykurdistan2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.pseka.net/index.php?module=article&amp;id=8519 |title=Cyprus PIO: Turkish Press and Other Media |work=PSEKA |date=2008-05-28 |access-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt; دواتر لە ئایاردا، ئاینە بوو بە سەرۆکی فراکسیۆنی پەرلەمانیی دی تی پی، کاتێک ئەحمەد تورک دەستی لەکار کێشایەوە.&lt;ref name=&quot;turkeykurdistan2&quot; /&gt; بەڵام لە تەممووزی ٢٠٠٨دا ئەحمەد تورک جارێکی دیکە بووەوە بە سەرۆکی دی تی پی.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.bianet.org/english/kategori/english/108479/democratic-society-party-elects-ahmet-turk-as-president |title=Democratic Society Party Elects Ahmet Türk As President |work=Bianet |access-date=2009-01-03 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202011822/http://www.bianet.org./english/kategori/english/108479/democratic-society-party-elects-ahmet-turk-as-president |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;

=== پڕۆسەی ئاشتی ===
حکوومەتی ئاکەپە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لەژێر ڕێبەرایەتیی وەزیری ناوخۆ [[بەشیر ئەتەلای]] دەسپێشخەرییەکی [[دەسپێشخەریی دیموکراتیک|پڕۆسەی ئاشتی]]ی دەست پێکرد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Yeğen|first=Mesut|date=2015|title=The Kurdish Peace Process in Turkey: Genesis, Evolution and Prospects|url=https://www.files.ethz.ch/isn/191379/gte_wp_11.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200818012618/https://www.files.ethz.ch/isn/191379/gte_wp_11.pdf |archive-date=2020-08-18 |access-date=29 January 2021|website=www.files.ethz.ch|pages=6–7}}&lt;/ref&gt; سەرەڕای ئەوەی پارتە ئۆپۆزسیۆنەکانی [[پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرست]] (MHP) و [[پارتی کۆماریی گەل|پارتی گەلی کۆماری]] (CHP) نیگەرانییان لەسەر یەکپارچەیی نەتەوەیی و نیشتمانیی دەوڵەتەکە دەربڕی، [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) و ئاکەپە بەردەوام بوون لە پڕۆسەی ئاشتی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا، سی و چوار چەکداری پەکەکە لەسەر داوای [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]]، ڕێبەری [[زیندانیکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان|زیندانیکراوی]] پەکەکە، ھاتنە ناو [[تورکیا]]وە.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news |last=Caliskan |first=Mehmet Emin |date=2009-10-19 |title=Kurd militants surrender to back Turkish reforms |language=en |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-kurds-idUSTRE59I5A020091019 |access-date=2023-02-24}}&lt;/ref&gt; وەک نیشانەیەک بۆ پاڵپشتیی پەکەکە لە پلانەکانی حکوومەت بۆ مافە گەورەترەکانی کورد، خۆیان ڕادەستی دەسەڵاتدارانی [[تورکیا]] کرد.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; گروپەکە لەلایەن جەماوەرێکی لایەنگری پەکەکە و چەندین [[ڕامیاری]] دی تی پییەوە پێشوازییان لێکرا.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; دی تی پی پاڵپشتیی لێبووردنی بۆ چەکدارانی پەکەکە کرد و ئەحمەد تورکیش پێی وابوو کە پەکەکە لایەنگری ئاشتییە نەک شەڕ.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; [[حکوومەتی تورکیا]] بەو پێشوازییە ئاھەنگگێڕانە دڵخۆش نەبوو کە کرا، و زیاتر لە ٤٠٠ ڕامیاری باڵای دی تی پیی دەستبەسەر کرد.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Plakoudas |first=Spyridon |title=The Kurdish &quot;Phoenix&quot; (2004–2012) |date=2018 |url=https://doi.org/10.1007/978-3-319-75659-2_3 |work=Insurgency and Counter-Insurgency in Turkey: The New PKK |pages=32 |editor-last=Plakoudas |editor-first=Spyridon |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-319-75659-2_3 |isbn=978-3-319-75659-2 |access-date=2023-02-24|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; دوای ھێرشێکی کوشندەی چەکدارانی پەکەکە بۆ سەر سەربازانی [[تورکیا]] لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، پڕۆسەی ئاشتی کۆتایی پێھات.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== گەیشتن بە ئاستی نێونەتەوەیی ===
پارتەکە نوسینگەیەکی لە [[بروکسێل]]، [[بەلجیکا]] ھەبوو بۆ ئەنجامدانی دانوستان لەگەڵ [[سیاسەتوان|ڕامیار]]ان لە [[یەکێتیی ئەورووپا]]دا.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Saylan |first=İbrahim |date=2012-03-01 |title=The Europeanization process and Kurdish nationalism in Turkey: the case of the Democratic Society Party |url=https://doi.org/10.1080/00905992.2011.652608 |journal=[[Nationalities Papers]] |volume=40 |issue=2 |pages=185–202 |doi=10.1080/00905992.2011.652608 |issn=0090-5992|hdl=11693/21579 |s2cid=53316173 |hdl-access=free |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
* [https://web.archive.org/web/20091215215036/http://www.peyamner.com/details.aspx?l=1&amp;id=156790 وردەکاری داخستنی دەتەپە و کاردانەوەکانیی - ھەواڵنێریی پەیامنێر]

{{بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک}}
{{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}}
{{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}}

{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|دەیەی ٢٠٠٠|کوردستان|زانستی سیاسەت}}
{{کۆڵکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Democratic Society Party}}

[[پۆل:کوردایەتی]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٥ لە تورکیا]]
[[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥]]
[[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]]
[[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]]
[[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی کوردستان]]</text>
      <sha1>lz7hexpeuz0ryw5qkk17pg8ildwquzs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579642</id>
      <parentid>1579640</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>/* مێژوو */</comment>
      <origin>1579642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16061" sha1="giv3l5rg4ujci15ubvvzheeinqnf39i" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو
| ناو                          = پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی
| ناوی_خۆماڵی                  = Demokratik Toplum Partisi, DTP
| زمان١                        = [[کوردیی باکووری]]
| ناوی_زمان١                   = Partiya Civaka Demokratîk
| زمان٢                        = 
| ناوی_زمان٢                   = 
| زمان٣                        = 
| ناوی_زمان٣                   = 
| زمان٤                        = 
| ناوی_زمان٤                   = 
| لۆگۆ                         = 
| ڕەنگکۆد                      = 
| سەرکردە                      = 
| سەرۆک                        = 
| سەرۆک_ئەنجومەن               = 
| سکرتێری_گشتی                 = 
| سکرتێری_یەکەم                = 
| لجە                          = 
| سکرتارییەت                   = 
| وتەبێژ                       = 
| دامەزرێنەر                   = 
| ناونیشانی_سەرکردە١           = ھاوسەرۆکان
| ناوی_سەرکردە١                = [[ئەحمەد تورک]]، [[ئەمینە ئاینا]]{{ھن}}[[ئایسەل توغلوک]]، [[نوورەدین دەمیرتاش]]
| ناونیشانی_سەرکردە٢           =
| ناوی_سەرکردە٢                = 
| ناونیشانی_سەرکردە٣           = 
| ناوی_سەرکردە٣                = 
| ناونیشانی_سەرکردە٤           = 
| ناوی_سەرکردە٤                = 
| ناونیشانی_سەرکردە٥           = 
| ناوی_سەرکردە٥                = 
| دروشم                        = 
| دامەزراندن                   = ١٧ی ئابی ٢٠٠٥
| جیابوونەوە                   = 
| جیابووەتەوە_لە               = 
| پێشینە                       = پارتی ئاشتی و دیموکراسی
| یەکگرتن                      = [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]]{{ھن}}[[بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک]]
| پاشینە                       = [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]]
| شوێنگە                       = شەقامی باریش مانچۆ، کۆڵانی ٣٢، ژمارەی ٣٧، بالگات، [[ئانکارا]]، [[تورکیا]]
| ڕۆژنامە                      = 
| باڵی_خوێندکار                = 
| باڵی_گەنج                    = 
| ناوی_باڵی١                   = قێخەکران
| باڵی١                        = ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩
| ناوی_باڵی٢                   = 
| باڵی٢                        = 
| ناوی_باڵی٣                   = 
| باڵی٣                        = 
| ساڵی_ئەندامێتی               = 
| ئەندامێتی                    = 
| ئایدۆلۆژیا                   = [[مافی چارەنووس|مافی چارەنووس بۆ کورد]]{{ھن}}[[جیھانگەرایی]]{{ھن}}[[مافەکانی ژنان]]{{ھن}}[[دیموکراسیی کۆمەڵایەتی]]{{ھن}}[[سۆسیالیزمی دیموکراتیک]]{{ھن}}[[ھەرێمایەتی (سیاسەت)|ھەرێمایەتی]]
|شوێنی_سیاسی                   = [[چەپڕەوی|چەپ]]
| ئایین                        = 
| نیشتمانی                     = [[کاندیداکانی ھەزار ھیوا]]
| نێودەوڵەتی                   = [[ئینتەرناسیۆنالی سۆشیالیستی]] 
| ئەوروپی                      = [[پارتی سۆسیالیستە ئەورووپییەکان]] (ئەندامی چاودێر)
| پەرلەمانی_ئەوروپی            = 
| ناونیشانی_ئینتیما١           = 
| ئینتیما١                     = 
| ڕەنگەکان                     = {{color box|#ed2224}} [[سوور]] {{color box|#fdbd12}} [[زەرد]] {{color box|#2d8c43}} [[کەسک]]
| ناوی_کورسییەکان١             = 
| کورسییەکان١                  = 
| ناوی_کورسییەکان٢             = 
| کورسییەکان٢                  = 
| ناوی_کورسییەکان٣             = 
| کورسییەکان٣                  = 
| ناوی_کورسییەکان٤             = 
| کورسییەکان٤                  = 
| سونبوول                      = 
| ئاڵا                          = 
| ماڵپەر                       = [https://web.archive.org/web/20080825014159/http://www.dtp.org.tr/] (ئەرشیڤکراو)
| وڵات                          = تورکیا
| وڵات٢                         = 
| بەرپێنووس                    = 
}}

'''پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی''' یان '''دەتەپە''' (بە [[تورکی]]: ''Demokratik Toplum Partisi'') لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥ لە لایەن ژمارەیەک لە کەسایەتییە [[ڕامیاری]]یەکانی [[کورد]] لە [[تورکیا]]وە دامەزرا. لە [[ھەڵبژاردنی ناوچەییی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنی ٢٠٠٩]] توانی ٢١ کورسیی پەرلەمانی تورکیا بەدەستبھێنێت و ٩٨ پۆستی [[شارەوانی]]ی ناوچەکانی [[باکووری کوردستان]]یش بۆ خۆی مسۆگەر بکات.

ڕۆژی ١١/١٢/٢٠٠٩ [[دادگای دەستووریی‌ تورکیا]]، پارتی کۆمەڵگای دیموکراتیی بە بیانووی ھەبوونی‌ پەیوەندی‌ لەگەڵ [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] داخست، کە پارتەکە ھەردەم داخوازی ئاشتی و ئازادی دەکرد بۆ گشت گەلی تورکیا لەوانەش بۆ کوردستانیانی باکوور. ئەم پارتە جێگەی خۆی دا بە پارتی تازە دامەزراوی [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (بەدەپە)، کە ئەویش پارتێکی کوردی بوو لە تورکیا و لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزرا لە ترسی ئەوەی کە پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتی لە ھەر کاتێک بە ھەر چ بیانوویەک دابخرێت.

==مێژوو==
پارتەکە لە ساڵی ٢٠٠٥دا دامەزرا، وەک یەکگرتنی [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]] و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH). کۆمەڵگەی دیموکراتیک لەلایەن [[سیاسەتوان|ڕامیار]]ە [[کورد|کوردە]] دێرینەکان، نوێنەرانی پێشوو [[لەیلا زانا]]، [[ئۆرھان دۆغان]]، [[خەتیب دیجلە]] و [[سەلیم سەداک]] دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤دا دامەزرابوو. پارتەکە کۆتای ڕەگەزیی ٤٠٪ و سیستەمی ھاوسەرۆکایەتیی لە ھەموو ئاستەکانی بڕیاردانی پارتەکەدا پەسەند کرد. [[ئەحمەد تورک]] و [[ئایسەل توغلووک]] وەک یەکەم ھاوسەرۆکانی پارتەکە ھەڵبژێردران.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Women in the Kurdish Movement: Mothers, Comrades, Goddesses|last=Çağlayan|first=Handan|date=2020|publisher=Springer Nature|isbn=9783030247447|pages=109|language=en}}&lt;/ref&gt; پارتەکە پێی وابوو چارەسەرکردنی پرسی کورد و دیموکراتییەت لە [[تورکیا]]دا دەبێتە ھۆی بڵاوبوونەوەی دیموکراسی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Yilmaz |first=Cihat |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2139658 |title=Turkey's Kurdish Question Revisited; Perspectives of Kurdish Political Parties Towards the Kurdish Issue |publisher=Nubihar Akademi |year=2021 |pages=194}}&lt;/ref&gt; سەرەڕای ئەوەش داوای قبووڵکردنی ناسنامەی کوردی لە دەستوور و خوێندن بە زمانی کوردی کرد.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

لە ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧دا، [[نوورەدین دەمیرتاش]] و [[ئەمینە ئاینە]] جێگەی ئەحمەد تورک و ئایسەل توغلووکیان گرتەوە.&lt;ref name=&quot;turkeykurdistan2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2008/5/turkeykurdistan1860.htm |title=Turkey: Chairman of pro-Kurdish DTP Ahmet Türk resigns |publisher=Ekurd.net |access-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/11/turkeykurdistan1513.htm |title=Nurettin Demirtas was elected new leader of Turkey's Kurdish DTP party |publisher=Ekurd.net |access-date=2009-01-03 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721214436/http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/11/turkeykurdistan1513.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; بەڵام نوورەدین دەمیرتاش مانگی دواتر بەھۆی ڕاپۆرتێکی پزیشکیی ساختە کە وای لێکردبوو خۆی لە خزمەتی سەربازی بدزێتەوە، زیندانی کرا.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2007/12/turkeykurdistan1588.htm |title=Turkey arrests pro-Kurdish DTP party leader Nurettin Demirtas |publisher=Ekurd.net |access-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt; لە ئایاری ٢٠٠٨دا، نوورەدین دەمیرتاش دوای ئازادکردنی لە زیندان و وەرگرتنی لە [[سوپای تورکیا]]دا، ناچار کرا دەست لەکار بکێشێتەوە.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iraqupdates.com/p_articles.php/article/30575 |title=Turkey's Kurdish DTP party leader resigns |work=Iraq Updates |access-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt; ئەمینە ئاینە، پەرلەمانتاری [[مێردین (بازنەی ھەڵبژاردن)|مێردین]]، لە شوێنی ئەو وەک ڕێبەری دەتەپە ھەڵبژێردرا.&lt;ref name=&quot;turkeykurdistan2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.pseka.net/index.php?module=article&amp;id=8519 |title=Cyprus PIO: Turkish Press and Other Media |work=PSEKA |date=2008-05-28 |access-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt; دواتر لە ئایاردا، ئاینە بوو بە سەرۆکی فراکسیۆنی پەرلەمانیی دەتەپە، کاتێک ئەحمەد تورک دەستی لەکار کێشایەوە.&lt;ref name=&quot;turkeykurdistan2&quot; /&gt; بەڵام لە تەممووزی ٢٠٠٨دا ئەحمەد تورک جارێکی دیکە بووەوە بە سەرۆکی دەتەپە.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.bianet.org/english/kategori/english/108479/democratic-society-party-elects-ahmet-turk-as-president |title=Democratic Society Party Elects Ahmet Türk As President |work=Bianet |access-date=2009-01-03 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202011822/http://www.bianet.org./english/kategori/english/108479/democratic-society-party-elects-ahmet-turk-as-president |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;

=== پڕۆسەی ئاشتی ===
حکوومەتی ئاکەپە لە ساڵی ٢٠٠٩دا لەژێر ڕێبەرایەتیی وەزیری ناوخۆ [[بەشیر ئەتەلای]] دەسپێشخەرییەکی [[دەسپێشخەریی دیموکراتیک|پڕۆسەی ئاشتی]]ی دەست پێکرد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Yeğen|first=Mesut|date=2015|title=The Kurdish Peace Process in Turkey: Genesis, Evolution and Prospects|url=https://www.files.ethz.ch/isn/191379/gte_wp_11.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200818012618/https://www.files.ethz.ch/isn/191379/gte_wp_11.pdf |archive-date=2020-08-18 |access-date=29 January 2021|website=www.files.ethz.ch|pages=6–7}}&lt;/ref&gt; سەرەڕای ئەوەی پارتە ئۆپۆزسیۆنەکانی [[پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرست]] (MHP) و [[پارتی کۆماریی گەل|پارتی گەلی کۆماری]] (CHP) نیگەرانییان لەسەر یەکپارچەیی نەتەوەیی و نیشتمانیی دەوڵەتەکە دەربڕی، [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) و ئاکەپە بەردەوام بوون لە پڕۆسەی ئاشتی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا، سی و چوار چەکداری پەکەکە لەسەر داوای [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]]، ڕێبەری [[زیندانیکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان|زیندانیکراوی]] پەکەکە، ھاتنە ناو [[تورکیا]]وە.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news |last=Caliskan |first=Mehmet Emin |date=2009-10-19 |title=Kurd militants surrender to back Turkish reforms |language=en |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-kurds-idUSTRE59I5A020091019 |access-date=2023-02-24}}&lt;/ref&gt; وەک نیشانەیەک بۆ پاڵپشتیی پەکەکە لە پلانەکانی حکوومەت بۆ مافە گەورەترەکانی کورد، خۆیان ڕادەستی دەسەڵاتدارانی [[تورکیا]] کرد.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; گروپەکە لەلایەن جەماوەرێکی لایەنگری پەکەکە و چەندین [[ڕامیاری]] دەتەپەیەوە پێشوازییان لێکرا.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; دەتەپە پاڵپشتیی لێبووردنی بۆ چەکدارانی پەکەکە کرد و ئەحمەد تورکیش پێی وابوو کە پەکەکە لایەنگری ئاشتییە نەک شەڕ.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; [[حکوومەتی تورکیا]] بەو پێشوازییە ئاھەنگگێڕانە دڵخۆش نەبوو کە کرا، و زیاتر لە ٤٠٠ ڕامیاری باڵای دەتەپەیی دەستبەسەر کرد.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Plakoudas |first=Spyridon |title=The Kurdish &quot;Phoenix&quot; (2004–2012) |date=2018 |url=https://doi.org/10.1007/978-3-319-75659-2_3 |work=Insurgency and Counter-Insurgency in Turkey: The New PKK |pages=32 |editor-last=Plakoudas |editor-first=Spyridon |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-319-75659-2_3 |isbn=978-3-319-75659-2 |access-date=2023-02-24|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; دوای ھێرشێکی کوشندەی چەکدارانی پەکەکە بۆ سەر سەربازانی [[تورکیا]] لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، پڕۆسەی ئاشتی کۆتایی پێھات.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== گەیشتن بە ئاستی نێونەتەوەیی ===
پارتەکە نوسینگەیەکی لە [[بروکسێل]]، [[بەلجیکا]] ھەبوو بۆ ئەنجامدانی دانوستان لەگەڵ [[سیاسەتوان|ڕامیار]]ان لە [[یەکێتیی ئەورووپا]]دا.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Saylan |first=İbrahim |date=2012-03-01 |title=The Europeanization process and Kurdish nationalism in Turkey: the case of the Democratic Society Party |url=https://doi.org/10.1080/00905992.2011.652608 |journal=[[Nationalities Papers]] |volume=40 |issue=2 |pages=185–202 |doi=10.1080/00905992.2011.652608 |issn=0090-5992|hdl=11693/21579 |s2cid=53316173 |hdl-access=free |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
* [https://web.archive.org/web/20091215215036/http://www.peyamner.com/details.aspx?l=1&amp;id=156790 وردەکاری داخستنی دەتەپە و کاردانەوەکانیی - ھەواڵنێریی پەیامنێر]

{{بزووتنەوەی کۆمەڵگای دیموکراتیک}}
{{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}}
{{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}}

{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|تورکیا|دەیەی ٢٠٠٠|کوردستان|زانستی سیاسەت}}
{{کۆڵکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Democratic Society Party}}

[[پۆل:کوردایەتی]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٥ لە تورکیا]]
[[پۆل:حیزبەکان، دامەزرانی ٢٠٠٥]]
[[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]]
[[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]]
[[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی کوردستان]]</text>
      <sha1>giv3l5rg4ujci15ubvvzheeinqnf39i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>١٨ی شوبات</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6969</id>
    <revision>
      <id>1579567</id>
      <parentid>1579387</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}}</comment>
      <origin>1579567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1370" sha1="bydh7v86zf2x840edn9eqq2u18g0nns" xml:space="preserve">{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ڕۆژژمێر}}
{{ڕۆژ}}

== ڕووداوەکان ==
[[١٩٦٥]] [[گامبیا]] سەربەخۆیی خۆی لەژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی [[بەریتانیا]]دا ڕاگەیاند&lt;br /&gt;
[[١٩٨٠]] بۆ جاری دووەم [[پێڵ ئەلبێرت پریدیۆ]] بە سەرۆکی وەزیرانی وڵاتی [[کەنەدا]] هەڵبژێردرایەوە&lt;br /&gt;
[[١٩٩٥]] هەردوو وڵاتی [[پیرۆ]] و [[ئیکوادۆر]] ڕێککەوتننامەی ئاشتییان لە نێوان خۆیاندا ئیمزاکرد&lt;br /&gt;

== لە دایکبوونەکان ==

== مردنەکان ==
* [[٢٠٢٥]]: [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]] - ھونەرمەند و ئەکتەری کورد&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ava.news/news/21785|سەردێڕ=ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=ئاڤا|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== بۆنەکان ==

== بەستەری دەرەکی ==
{{commons|February 18}}

----

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{ڕۆژەکانی ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر|کات}}

[[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]]
[[پۆل:شوبات]]</text>
      <sha1>bydh7v86zf2x840edn9eqq2u18g0nns</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579656</id>
      <parentid>1579567</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}</comment>
      <origin>1579656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1360" sha1="4qhce9h8tmq8myh5btlfaq2b2yp5qrx" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{ڕۆژژمێر}}
{{ڕۆژ}}

== ڕووداوەکان ==
[[١٩٦٥]] [[گامبیا]] سەربەخۆیی خۆی لەژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی [[بەریتانیا]]دا ڕاگەیاند&lt;br /&gt;
[[١٩٨٠]] بۆ جاری دووەم [[پێڵ ئەلبێرت پریدیۆ]] بە سەرۆکی وەزیرانی وڵاتی [[کەنەدا]] هەڵبژێردرایەوە&lt;br /&gt;
[[١٩٩٥]] هەردوو وڵاتی [[پیرۆ]] و [[ئیکوادۆر]] ڕێککەوتننامەی ئاشتییان لە نێوان خۆیاندا ئیمزاکرد&lt;br /&gt;

== لە دایکبوونەکان ==

== مردنەکان ==
* [[٢٠٢٥]]: [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]] - ھونەرمەند و ئەکتەری کورد&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ava.news/news/21785|سەردێڕ=ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=ئاڤا|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== بۆنەکان ==

== بەستەری دەرەکی ==
{{commons|February 18}}

----

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{ڕۆژەکانی ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر|کات}}

[[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]]
[[پۆل:شوبات]]</text>
      <sha1>4qhce9h8tmq8myh5btlfaq2b2yp5qrx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حوسێن حوزنی موکریانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8569</id>
    <revision>
      <id>1579692</id>
      <parentid>1460267</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:05:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10611" sha1="2ne3apmnu55mc9kj6cw38e27u3s5zld" xml:space="preserve">{{کەسایەتی
| ناو                   = سەید حوسێن حوزنی موکریانی
| وێنە                  =Damaw Hûsênê Mukriyanî.jpg
| قەبارەی وێنە          =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون    = ١٨٨٣
| ڕێکەوتی مردن        =  ١٩٤٧
| شوێنی مردن            = [[بەغدا]]
| ھۆکاری مردن           =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم  = [[ھەولێر]]
| شوێنی لەدایکبوون      = [[سەقز]]
| نەتەوە                = [[کورد]]
| ناوەکانی تر           =
| بنەچە                 = {{ئاڵا|کوردستان}}
| شارومەندێتی           =
| ڕادەی خوێندەواری      =
| دایەن                 =
| پیشە                  = [[مێژوونووس]] و [[ڕۆژنامەنووس]]
| ساڵانی چالاکی         =
| خاوەنکار              =
| شار                   =
| مووچە                 =
| دارایی                =
| باڵا                  =
| کێش                   =
| ناسراو بەھۆی         = یەکەم مێژوونوس کورد و دامەزرێنەری چاپخانەی کوردی
| سەرناو                =
| وادە                  =
| پێشوو                 =
| جێگر                  =
| حیزب                  =
| بەرانبەرەکان          =
| ئایین                 =
| ھاوسەر                =
| یار                   =
| منداڵەکان             =
| باوک                  =
| خزمەکان               =
| پەیوەندییەکان          =
| خەڵاتەکان             =
|واژوو                  =
| ماڵپەڕ                =
| پەراوێزەکان           =
}}

'''سەید حوسێن عەبدوللەتیف''' ناسراو بە '''حوسێن حوزنی موکریانی''' و '''داماو''' (١٨٨٣ لە [[سەقز]]، [[ئێران]] – ١٩٤٧ لە [[بەغدا]]، [[عێراق]]) بە یەکەم مێژوونووسی کورد دادەنرێت لە سەدەی بیستەمدا، لەم پێناوەدا بۆماوەی پازدە ساڵ بە ھەموو توانایەکییەوە ھەوڵی داوە بۆ کۆکردنەوەی زانیاری مێژوویی سەبارەت بە مێژووی گەلی کوردە کە بە زمانەکانی [[عەرەبی]] و [[زمانی ھیندی|ھیندی]] و [[تورکی]] و [[فارسی]] و [[فەڕەنسی]] و [[ڕووسی]]دا ھەبوون لەو کاتەدا، لەبەرئەوەی خۆی شارەزایییەکی باشی لەم زمانانەدا ھەبووە ھەر لەم زمانانەشەوە گەلێک نوسراوی بە پێزی وەرگێراوەتە سەر زمانی [[کوردی]].

== ژیاننامە ==
حوسێن حوزنی موکریانی ساڵی ١٨٨٣ زایینی لە گوندی [[بوغدەکەندی]] سەر بە شاری [[سەقز]] ھاتووەتە دۆنیاوە و منداڵی خۆی لە [[ئینچکە، تورجانی سەقز|ئینچکە]] و [[بوغدەکەندی]] بە سەر بردووە.&lt;ref&gt;[https://saqqezrudaw.ir/یادی-از-استاد-حزنی-مکریانی-اولین-محقق-ت/ یادی از استاد حزنی مکریانی اولین محقق تاریخ و مبتکر صنعت چاپ کوردستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119223034/https://saqqezrudaw.ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D9%85%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%AA/ |date=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}، روداو سقز، ۱۳۹۸&lt;/ref&gt; بە بڕوای [[ھەژار]]، حوزنی لە گوندی [[ئینچکە، تورجانی سەقز|ئینچکە]]ی سەر بە [[تورجان]] لە بەشی ناوەندی شاری [[سەقز]] لەدایک بووە.

حوزنی موکریانی خوێندنی لە حوجرەی مزگەوتەکان دەستی پێ کردووە.

لەبەر لێھاتوویی نەوەستاوە و دەستی کردووە بە ڕۆشنبیرکردنی خودی خۆی لە ڕێگەی ئەو کتێبانەی کە بە زمانەکانی تر ھەبوون لەو سەردەمەدا.

حوسێن حوزنی سەرەتا لای باوکی و خاڵەکانی خوێندوویەتی حوزنی لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا ئاوارە بووە و چەندین وڵاتی دەرەوەی بینیوە وەک [[ڕووسیا]]، [[ئەفغانستان]]، [[سووریا]]، [[لوبنان]]، [[میسر]]، [[حیجاز]] و [[فەڕەنسا]])&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=❤❤یـــانەی کوردژیـن/Kurd Zhin❤❤/ / حوسێن حوزنی موکریانی|ناونیشان=http://www.kurdzhin.net/forum.php/viewtopic.php?id=10673|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=www.kurdzhin.net}}&lt;/ref&gt;

له منداڵیدا باوکی له دەس دا و دایکی چوو بۆ مەهاباد و دووباره شوی کردەوه و کوڕێکی هاورده دونیا که ناوی گیوی موکریانی بوو و ئەو کوڕه برای حوزنی موکریانی بوو.&lt;ref&gt;[https://saqqezrudaw.ir/?p=12711 یادی از استاد حزنی مکریانی اولین محقق تاریخ و مبتکر صنعت چاپ کوردستان]{{بەستەری مردوو|url=https://saqqezrudaw.ir/?p=12711 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://kurdpress.com/fa/13929/ نگاهی به زندگی استاد «گیو موکریانی»، روزنامه نگار و فرهنگ نویس برجسته کُرد]&lt;/ref&gt;

حوسێن حوزنی ھەموو کوردستانی بەردەستی [[ئێران]] و [[عوسمانی]] ئەوسا گەڕاوە و بە مۆرھەڵکەنی بەڕێ چووە. ساڵی ١٩١٥ لە [[حەڵەب]] چاپخانەیێکی گچکەی پێکەوە ناوە؛ بۆ بڵاو کردنەوەی ئەدەب و [[مێژووی کورد]]ی تەرخان کردووە.

[[شێخ عومەر وەجدی]] مامۆستای [[ڕەواقی ئەکراد]] لە [[ئەزھەر]] بۆ مامۆستا حزنی موکریانی نووسیوە، دەڵێ: لە [[محەممەد عەلی عەونی]]م بیستووە گوتویە: چاپخانەی حوزنیم لە حەڵەب دیتووە کە ئەدەب و مێژووی کوردی پێ چاپ دەکرد. خەیاڵم بووە بچمە [[سوێرەک]] و سەر لە خزمان بدەم؛ بەڵام حوزنی ئەوەندەی کار تێ کردم وازم لە سەفەر ھێنا و گەڕامەوە [[میسر]] و بڕیارم دا منیش چاو لەو پیاوە بکەم و خۆم بۆ خزمەتی مێژووی کورد تەرخان بکەم.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[[شەرەفنامە]]؛ [[میر شەرەفخانی بدلیسی]]؛ وەرگێڕان: مامۆستا [[ھەژار]]؛ [[ئاراس]] :چاپی سێھەم ٢٠٠٦ [[ھەولێر]] پەڕی چل و پێنج&lt;/ref&gt;

حوسێن حوزنی ساڵی ١٩٢٥ ھاتووەتە [[ڕەواندز]] و چاپخانەی زاری [[کورمانجی]] دامەزراندووە. ساڵی ١٩٤٣ لە [[ڕەواندز]] دوور خراوەتەوە و تا کۆچی کردووە لە [[بەغدا]] ژیاوە.

== نووسراوەکان ==
[[پەڕگە:حسێن حوزنی موکریانی 1.jpg|وێنۆک|حوسێن حوزنی موکریانی، ساڵی وێنەکە نەزانراوە.]]
حوسێن حوزنی لە [[ئەستەمبوڵ]] و [[حەلەب]]دا بە نھێنی چەندین گۆڤاری دەرکردووە، وەک (کوردستان، ئارارات، بۆتان، چیاکرمانج، دیاربەکر، سۆران) لە [[باشووری کوردستان]]یشدا ساڵی ١٩٢٦ گۆڤاری (زاری کرمانجی) لە [[ڕەواندز]] دەرکردووە، لە ساڵی ١٩٣٥یش [[گۆڤاری ڕووناکی]]ی لە ھەولێر دەرکرد. ھەروەھا لە ساڵی ١٩٤٣ لە [[بەغدا]] سەرپەرشتی گۆڤاری (دەنگی گێتی تازە) ی کردووە. جگە لەمانە ٤٠–٥٠ کتێب و یادگاری بە نرخی لەپاش بە جێماوە، حوسێن حوزنی لە ساڵی ١٩٢٦ چیڕۆکی (خۆشی و ترشی) و (مەڕۆکەو بزنۆکە) ی چاپ کردوو.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ئەم مێژوونووسە لە ماوەی ٣٠ ساڵاندا کە لەم پێناوەدا تەرخانی کردبوو بۆ خزمەتی گەلی کورد خاوەنی ١٧ کتێبی گەورەیە کە یانزە کتێبیان لەسەر مێژووی کوردە.

کتێبەکانی لەسەر مێژووی [[کوردستان]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* مێرگەی دڵان
* خونچەی بەھارستان
* پێشکەوتن
* ئاوڕێکی پاشەوە
* [[میرانی سۆران]]
* کوردستانی موکریان
* ناودارانی کورد
* بە کورتی ھەڵکەوتی دێریکی
* لاپەڕەیەک لە دێریکی کوردستانی موکری

حوسێن حوزنی گەلێک کتێبی تریشی نووسیوە، بەڵام بڵاو نەکراونەوە.
ھەروەھا لەسەر گەلێک گۆڤار و ڕۆژنامە سەبارەت بە ئەدەب و مێژووی کورد، شتی نووسیوە.

حوزنی موکریانی زۆر حەزی لە بەخێوکردنی [[کرمی ئاوریشم]] و جوانوسیی کردووە و دەستێکی باشیشی لە ھونەری ھەڵکۆلینی سەر بەردو تەختەو وێنەگرتن و مۆرھەڵکەندنیشدا ھەبووە، لە ساڵی ١٩٢٨ دا کتێبێکی دەربارەی بەخیوکردنی [[کرمی ئاوریشم]] نوسیوە.{{بەڵگە}}

== مردن ==
حوسێن حوزنی موکریانی لە ٢٠ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٤٧دا لە شاری [[بەغدا]] مردووە و تەرمەکەی ڕاگوێزراوەتە [[ھەولێر]] و ئێستا گۆڕەکەی لە شاری [[ھەولێر]]ە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* کتێبی [[چێشتی مجێور]]ی مامۆستا ھەژار موکریانی
* کتێبی مێژووی ناودارانی کورد (تاریخ مشاهیر کرد)، [[بابا مەردووخی ڕۆحانی]].

{{تووڵی دەروازە|کوردستان|موکریان|ژیاننامە|مێژوو|ئێران}}

[[پۆل:خەڵکی سەقز]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٤٣]]
[[پۆل:مێژوونووسانی کورد]]</text>
      <sha1>2ne3apmnu55mc9kj6cw38e27u3s5zld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئێل کلاسیکۆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14168</id>
    <revision>
      <id>1579501</id>
      <parentid>1579184</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:08:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51359" sha1="l7ooo1velg0n0hr8vd428lrtsw4gmkq" xml:space="preserve">{{ئامادەکردن|نائامادە=بەڵێ|دانەر=GoRaN909}}
{{سەبارەت بە|یارییەکی تۆپی پێی خولی ئیسپانیا|فیلمە کوردییەکە|ئێل کلاسیکۆ (فیلم)}}

'''ئێل کلاسیکۆ''' (بە ئیسپانی: El Clásico)یان [[ئێل کلاسیکۆ|کلاسیکۆی ئیسپانیا]] بە یاریی نێوان ھەردوو یانە بەناوبانگەکەی [[ئیسپانیا]] ھەریەک لە یانەی [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیال مەدرید]] و [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|یانەی بارسێلۆنا]] دەوترێت، مێژووی ئەم یارییە تۆپی پێی تێپەڕ کردووە تەنانەت چەندەھا جار چووەتە نێو کێشەکانی [[سیاسەت]]ی ئیسپانیاوە بەھۆی کێشەی سیاسیی ھەردوو شاری [[بارسێلۆنا]] و [[مەدرید]] لەڕووی ئەو کێشەی نێوانیان لە مێژووی ئیسپانی کە شاری [[بارسێلۆنا]] دەکەوێتە ھەرێمی کەتەلۆنی و شارەکەی [[مەدرید|مەدر]]یدیش پایتەختی ئیسپانیایە بەوە کێشەی زۆر کەوتووەتە نێوان ھەرێمەکە و حکوومەتی ئیسپانی.

&lt;gallery&gt;
پەڕگە:Logo Real Madrid.png|لۆگۆی یانەی ڕیال مەدرید
پەڕگە:Barcelona-FC.jpg|لۆگۆی یانەی بارسێلۆنا
&lt;/gallery&gt;

== مێژووی کێبڕکێی ھەردوو یانەکە ==
ھەر لەسەرەتاکانی تۆپی پێی ئیسپانیاوە ھەردوویانەی ''ڕیال مەدرید'' و ''بەرشەلۆنا'' نوێنەری ھەردوو ناوچەی ناوەڕاستی ئیسپانیا ناوچەی ڕەگەزی ئیسپانییەکان و ناوچەی کەتەلۆنا (کەتەلۆنییەکان) بوون، لە ھەمان کاتدا ھەردوو ناوچە بۆ خۆیان بەدوو ئاڕاستەی شارستانێتی و زمانی جیاواز دەڕۆن. ئەم دیاردە وەرزشییە کارێکی زۆر گەورەی کردووەتە سەر ھەردوو بواری کۆمەڵایەتی و سیاسیی ئەم وڵاتە.

ڕیاڵ مەدرید یانەیەکی سەر بە حکوومەت و خێزانی مەلیکی ئیسپانییە و زیاتر لەلایەن ئەم بنەماڵەیەوە پشتگیرییان لێدەکرێت و بەتایبەت لە کات و سەردەمی ''فرانکۆیست ئیرا'' کە ڕابەرایەتی سوپای ناوەڕاستی ئیسپانیای دەکرد.

ئیسپانیا لە سەردەمی فرانکۆیست لە نێوان دووناوچەدا دابەش بوو ناچەی ئیسپانی نشینەکان و ناوچەی کەتەلانەکان و ھەروەھا ئیسپانیا بەرەو شەڕێکی ناوخۆییی دەرۆیشتن. ئەم دوو یانەیەش بوون بە بەشێک لەو شەڕ و ئاژاوەی نێوان حکوومەتە دیکتاتۆرەکەی فرانکۆیست و دیکتاتۆرەکانی پاش ئەو لەگەڵ ناوچەکانی تری ئیسپانیایا. حوکمەتەکانی ئیسپانیا زیاتر لایەنگریی مەدریدیان دەکرد. ئەمەش بەھۆی ئەوەی ئەو شارە بنکەی (بەیسی) دامەزراندنی پارتە جیاکان بەتایبەتیش ''پارتی سۆسیالیستی ئیسپانی'' بوو. مەدرید بوو بە بنکەیەک فکرە تازەکانی جیھانی وەک (کۆماریسم، فیدرالیسم، ئەنارچیسم، سایندیکلالیسم، و ھەروەھا کۆمۆنیسم) لە ھەمان کاتدا ھەرێمی کەتەلۆنیا ھەرێمێکی فاشیۆن لە بواری جل و بەرگ و نیگار کێشان بوو و ئاو ھەوا سەرنج ڕاکێشەکەی.

لەدوایدا و لەسەردەمی حکوومڕانی فرانسیسکۆ فرانکۆدا بلوگرانییەکان توانییان شوێن پێی خۆیان لەگەڵ حوکمەتە دیکاتۆرەکەی فرانکۆدا بەھێز بکەن و زیاتر لە یانەیەک لە ناوچەکەدا ھەبێت. لە ماوەی شەڕی ناوخۆی ئیسپانیا ھەردوو سەرۆکەکانی بەرشەلۆنە و ڕیاڵ مەدرید (جۆسیف ساینۆڵ و ڕەفایەل سانچێز گۆرەیە) تووشی گێرە و کێشەی زۆر بوون لەسەر دەستی لۆس ناشیۆنالیست.

لە [[١٩٥٠]] دا ھەردوو یانە کێبڕکێی تر لەسەر یاریزانی بەناو بانگی ئەرجەنتینی کەوتە ململانێکردن، دی ستیفانۆ گرنگی ھەردو یانەی بەلایی خۆیدا ڕاکێشابوو ئەو کات یاری بۆ یانەی دیپۆرتیفۆ لۆس میلۆناریۆ لە بۆگۆتا دەکرد ھەردوو یانە زەمیان لەسەر یەکتریی دەکرد. کێشەیان لەسەری ھەبوو ھەردوو یانە خۆیان بە خاوەنی دەزانی ''دی ستیفانۆ'' بۆندەکەی بەرشەلۆنەی ھەڵوەشاندەوە و ڕووی کردە یانەی ڕیال ئەو کات بەرشەلۆنە ھەوڵیدا لە ڕێگەی فرانکۆوە کارێک بکات و مەدریدیش بەرھەڵەستی کرد بە دانی پارەو ئامادەکردنی خۆبەش.

''دی ستیفانۆ'' لەیەکەم یاریدا بەرامبەر بەرشەلۆنە دوو گۆڵی بۆ مەدرید تۆمار کرد، و ھەروەھا ڕیال لەگەڵ ستیفانۆ ٥ نازناوی ئەورووپی بەدەست ھێنا.

لەساڵەکانی [[١٩٦٠]] دا ھەردوو بەرھەڵەستی کار گەیشتنە قۆناغەکانی یارییە ئەورووپییەکان و ھەردوو یانە دووجار بەیەک گەیشتن ئەویش لە جامی ئەورووپادا بوو کە ڕیال مەدرید ١٩٦٠ی بردەوە و بەرشەلۆناشە [[١٩٦١]]، جارێکی تر ھەردوو یانە لە جامی چامپیۆن لیگدا بەیەک گەیشتن ئەویش سالی ٢٠٠٢ بوو مەدرید بەرشەی دا بەزەویدا و گەیشتە یاری کۆتایی و جامەکەی بەدەست ھێنا.

لەھەمان کاتدا ھەردوویانە کێشەیەکی تر لەنێوانیاندا ھەیە ئەویش یەکێکی ترە لە گەرم کەرەوەی کلاسیکۆ و خۆش کردنی ئەم یارییە لە ئیسپانیا ئەو کێشەیە بریتییە لە ڕفاندنی یاریزانە بەناو بانگەکانی یەکتری بەتایبەتیش یانەی ڕیال کە لایەنی ئابووری باشترە ھەمیشە ھەوڵی ڕفاندنی یاریزانە بەناوبانگەکانی بەرشەی داوە و بۆ ئەم مەبەستەش چەندەھا ملیۆن دۆلاری سەرف کردووە، لە ساڵی ١٩٨٨ دا بێن شۆستەری لە بەرشەلۆنەوە ڕفاند و لە ساڵی [[١٩٩٤]] دا یاریزان مایکڵ لاودرۆپیشی بردە ڕیزەکانی پاشانیش ساڵی [[٢٠٠٠]] لیوس فیگۆی پورتوگالی بردە ڕیزەکانی بەرامبەریش بەرشەلۆنە لیوس ئەنریکی لە ساڵی [[١٩٩٦]] دا لەدەستی مەدریدییەکان فراند و پاشانیش کابتنی شین و سووری کردە باڵەکانی.

== ڕیاڵ مەدرید ==
[[پەڕگە:Logo Real Madrid.png|چەپ|150px|وێنۆک|[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]]]]
{{وتاری سەرەکی|ڕیاڵ مەدرید}}

[[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] (بە [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]]: ڕیاڵ مەدرید Club de  Fútbol) یانەیەکی [[تۆپی پێ]]ی پرۆفیشناڵی [[ئیسپانیا|ئیسپانییە]] بە یانەی پایتەختی ئیسپانیا [[مەدرید]] و یانەی شاھانە یان مێرەنگی ناسراوە، یانەکە لە ساڵی [[١٩٠٢]] دامەزراوەو لە خوولی ئیسپانی [[لا لیگا]] یاریدەکات و ھەڵبژێردرا بە باشترین یانەی تۆپی پێ لە [[جیھان]]، یانەی ڕیاڵ مەدرید ٣٦ جار خولی ئیسپانی بردووەتەوە (ڕیکۆرد)، وە ٢٠ جاریش [[جامی شای ئیسپانیا]]ی بردووەتەوە و ڕیکۆردێکی تریشی تۆمار کردووە بە بردنەوەی ١٥ جار [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] و لە ٢١ی ٥ی [[١٩٠٤]]، ڕیاڵ مەدرید یەکێک بوو لە دامەزرێنەرەکانی یەکێتی تۆپی پێی جیھانی ([[فیفا]]) ھەروەھا ڕیاڵ مەدرید یەکێکە لە ئەندامانی گرووپی (G-14) بۆ یانە سەرەکییەکان لە [[ئەورووپا]] کە ئێستا ناوەکەی گۆڕدراوە بە بزووتنەوەی یانە ئەورووپییەکان،
یانەکە ھەموو یارییە فەرمییەکانی لە [[یاریگای سانتیاگۆ بەرنابیۆ]] لە مەدریدی پایتەخت ئەنجام دەدات و ئەم یانەیە لە زۆر لە یانەکانی دیکەی جیھان جیاوازترە چونکە ئەندامانی یانەکە (socios) خاوەنی ئەم یانەیەن و خۆیان یانەکەیان بەڕێوەدەبەن بەھەڵبژاردنی سەرۆکێک کە کارەکانی یانەکە بەڕێوەدەبات، لە کاتی دامەزراندنی یانەکەوە لە ساڵی ١٩٠٢ ھەتا ٢٣ی [[کانوونی یەکەم]]ی ٢٠٠٠، فیفا ڕیاڵ مەدریدی ھەڵبژارد بە «باشترین یانە لە [[سەدەی ٢٠ەم|سەدەی بیستەمدا]]».
یانەی ڕیاڵ مەدرید بە گەورەترین یانە دادەنرێ لە جیھاندا لە ڕووی بنکەی بەرفراوانی جەماوەرییەوە بەپێی لێکۆڵینەوەیەک کە [[زانکۆی ھارڤارد]] ئەنجامی داوە لە ساڵی [[٢٠٠٧]] دا؛ وە ئێستاش بە یەکەم دەوڵەمەندترین یانە دادەنرێ لە جیھاندا بەپێی بوودجەی ساڵانە دوای یانەی مانچستەر یونایتدی ئینگلیزی.

== بارسێلۆنا ==
[[پەڕگە:Barcelona-FC.jpg|چەپ|150px|وێنۆک|[[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|یانەی بارسێلۆنا]]]]
{{وتاری سەرەکی|یانەی بارسێلۆنا}}

'''بارسێلۆنا''' (بە کەتەلۆنی: Fútbol Club بارسێلۆنا) یەکێکە لە یانەکانی [[تۆپی پێ]]ی [[ئیسپانیا]]یە. یاریگای سەرەکی یانەکە بریتییە لە کامپ نو کە بە گەورەترین یاریگا دادەندرێت لەسەر ئاستی کیشوەری ئەورووپا، بارسێلۆنا بە گەورەترین یانەی ھەرێمی کەتەلۆنیا ھەژمار دەکرێت و بە یانەی بلوگرانا ناسراوە، لەناسراوترین یاریزانانی کە پێشتر کە یارییان بۆ یانەکە کردووە بریتین لە (مێسی و سوارێز و دێمبێلی)، یانەی بارسێلۆنا لەگەڵ ڕیال مەدرید و ئەتلەتیک بلباو تاکە یانەن کە تا ئێستا نەچوونە [[خولی پلە دووی ئیسپانی]]، 
یانەی بارسێلۆنا لە بەرواری ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٨٩٩ز بە سەرکردایەتی خوان گامبەر بەدروشمی &quot;Més que un club&quot; دامەزرا کە بە واتای &quot;زیاتر لە یانەیەک&quot; دێت، یەکێک لە ڕکابەرەکانی بەدرێژایی مێژوو یانەی ڕیال مەدریدە ئەویش بە ھۆکاری جیاجیای وەرزشی و سیاسی و کۆمەڵایەتی، سەرەتای دامەزراندنی یانەکە دەگەرێتەوە بۆ سەدەی نۆزدەھەمینی زایینی کاتێک «خوان گامبەر»ی سویسری لەگەڵ چەند ھاورێیەکی لە سویسراوە بەرەو ئیسپانیا بەڕێکەوتن و یانەکەیان دامەزراند لە شاری بارسێلۆنای ھەرێمی کەتەلۆنیا لە ساڵی ١٨٩٩، کە دواتر بەھۆی ئاست نزمی یانەکە لە ساڵی ١٩٠٨، خوان گامبەر بڕیاری دا ببێتە سەرۆکی یانەکە و لەسەردەمی ئەو دا بارسێلۆنا ئاستێکی بەرز و چەندین نازناوی بەخۆیەوە بینی، ئەم یانەیە لەساتی دامەزراندنی تا ئێستا توانیویەتی ٢٧ جار ببێتە پاڵەوانی خوولی ئیسپانی [[لا لیگا]]، وە ٣٢ جار بووەتە پاڵەوانی [[جامی شای ئیسپانیا]] و لە ١٥ بۆنەشدا بوەتە پاڵەوانی [[جامی سووپەری ئیسپانیا]]، ھەروەھا خاوەنی ٥ نازناوی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]&lt;nowiki/&gt;یە.

== سەرژمێری و دەستکەوتەکان ==
لەمێژووی کلاسیکۆدا تا ئێستا ھەردوو تیپ ٢٦٢ یاریی فەرمیان ئەنجام داوە، یانەی بارسێلۆنا ١٠٤ جار سەرکەوتنی بەدەست ھێناوە و ڕیاڵ مەدرید ١٠٦ جار براوە بووە؛ و لە ٥٢ بۆنەشدا بەرامبەر بوون، یانەی [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] توانیویەتی ٤٤٢ گۆڵ تۆمار بکات و [[یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا|یانەی بارسێلۆنا]] توانیویەتی ٤٣٦ گۆڵ تۆمار بکات، کۆی گشتی یاری کلاسیکۆ (بە یارییە نا فەرمییەکانیشەوە) ٣٠٥ یارییان ئەنجام داوە بارسێلۆنا ١٢٩ یاری بردووەتەوە لە بەرامبەردا ١١٢ بردنەوە بۆ ڕیاڵ مەدرید و لە ٦٤ یاریشدا بەرامبەر بوون بەرشەلۆنە ٥٤٢ گۆڵ و ڕیال مەدرید ٤٩٨ گۆڵی تۆمارکردووە.
[[پەڕگە:RealMadridvsFCBarca.png|وێنۆک|درێسی ھەردوو یانە]]
[[پەڕگە:Forcejeo Real Madrid - FC Barcelona.jpg|وێنۆک|گرتەیەک لەیاری کلاسیکۆی ساڵی [[٢٠٠٩]]]]

=== ئاماری یارییەکان ===
{{main|لیستی یارییەکانی کلاسیکۆ}}{{updated|٢٠٢٥/١٠/٢٦}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:85%; width: 99%; text-align: center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |بۆنە
! rowspan=&quot;2&quot; |یارییەکان
! colspan=&quot;2&quot; |بردنەوە
! rowspan=&quot;2&quot; |یەکسان
! colspan=&quot;2&quot; |گۆڵ
! rowspan=&quot;11&quot; |
! colspan=&quot;2&quot; |بردنەوە
(یاریگای خۆیی)
! colspan=&quot;2&quot; |یەکسان
(یاریگای خۆیی)
! colspan=&quot;2&quot; |بردنەوە
(دەرەوەی یاریگا)
! colspan=&quot;2&quot; |بردنەوەکانی تر
|-
! style=&quot;color:#000c99; background:#fff;&quot; |ڕیاڵ
! style=&quot;color:#fff000; background:#A2214B;&quot; |بارسا
! style=&quot;color:#000c99; background:#fff;&quot; |ڕیاڵ
! style=&quot;color:#fff000; background:#A2214B;&quot; |بارسا
! style=&quot;color:#000c99; background:#fff;&quot; |ڕیاڵ
! style=&quot;color:#fff000; background:#A2214B;&quot; |بارسا
! style=&quot;color:#000c99; background:#fff;&quot; |ڕیاڵ
! style=&quot;color:#fff000; background:#A2214B;&quot; |بارسا
! style=&quot;color:#000c99; background:#fff;&quot; |ڕیاڵ
! style=&quot;color:#fff000; background:#A2214B;&quot; |بارسا
! style=&quot;color:#000c99; background:#fff;&quot; |ڕیاڵ
! style=&quot;color:#fff000; background:#A2214B;&quot; |بارسا
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[لا لیگا]]
|١٠١
|٨٠
|٧٦
|٣٥
|٣٠٩
|٣١٠
|٥٧
|٥٢
|١٥
|٢٠
|٢٣
|٢٤
|٠
|٠
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[جامی تاجدار|جامی تاجدار (نافەرمی)]]{{efn|Although not recognized by the current [[Royal Spanish Football Federation]] as an official match, it is still considered a competitive match between Barcelona and Real Madrid by statistics sources&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FC Barcelona vs Real Madrid CF since 1902 |ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesb/barcamadrid.html |وێبگە=[[RSSSF]] |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; and the media.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Real Madrid – Barcelona: Igualdad total en los 35 Clásicos en Copa |ناونیشان=https://www.marca.com/futbol/copa-rey/2019/02/27/5c76e64046163f51188b463d.html |بڵاوکەرەوە=[[Marca (newspaper)|Marca]] |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٩|زمان=es |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;}}
|١
|٠
|١
|٠
|١
|٣
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|٠
|١
|-
![[جامی شای ئیسپانیا]]
|٣٨
|١٣
|١٧
|٨
|٧١
|٧١
|٥
|٧
|٥
|٣
|٤
|٦{{efn|Not including the [[1968 Copa del Generalísimo Final]], which was held at [[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]] and won by Barcelona, as it was technically a neutral venue.}}
|٤
|٤
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[جامی خولی ئیسپانیا]]
|٦
|٠
|٢
|٤
|٨
|١٣
|٠
|١
|٢
|٢
|٠
|١
|٠
|٠
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[جامی سووپەری ئیسپانیا]]
|١٨
|١٠
|٦
|٢
|٤٠
|٢٩
|٦
|٤
|١
|١
|٢
|٠
|٢
|٢
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]]
|٨
|٣
|٢
|٣
|١٣
|١٠
|١
|١
|٢
|١
|٢
|١
|٠
|٠
|-
! scope=&quot;row&quot; |سەرجەم پاڵەوانییەتییەکان
!٢٦٢
!١٠٦
!١٠٤
!٥٢
!٤٤٢
!٤٣٦
!٦٩
!٦٥
!٢٥
!٢٧
!٣١
!٣٢
!٦
!٧
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[دۆستانە و یارییە نافەرمییەکان]]
|٤٣
|٦
|٢٥
|١٢
|٥٦
|١٠٦
|٤
|١٢
|٥
|٧
|٠
|٦
|٢
|٧
|-
! scope=&quot;row&quot; |کۆی یارییەکان
! scope=&quot;row&quot; |٣٠٥
!١١٢
!١٢٩
!٦٤
!٤٩٨
!٥٤٢
!٧٣
!٧٧
!٣٠
!٣٤
!٣١
!٣٨
!٨
!١٤
|}
*
==سەرژمێرییەکان==
* ''تێبینی: ئەنجامی یارییە دۆستانەکان لەم لیستەی خوارەوەدا ھەژمار نەکراون!''

===ئەنجامەکان===
====گەورەترین بردنەوەکان (٥+ گۆڵ)====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;width:5%;&quot; | گۆڵ
! style=&quot;width:10%;&quot; | ئەنجام
! style=&quot;width:5%;&quot; | بەروار
! style=&quot;width:10%;&quot; | پاڵەوانیەتی
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! ١٠
|| [[ڕیاڵ مەدرید و بارسێلۆنا (١١-١)|ڕیاڵ مەدرید ١١ - ١ بارسێلۆنا]]
|| ١٩٤٣/٦/١٩
|| جامی شا
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! ٦
|| '''ڕیاڵ مەدرید''' ٨–٢ بارسێلۆنا
|| ١٩٣٥/٢/٣
| rowspan=&quot;2&quot;| لا لیگا
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;10&quot; | ٥
|| '''بارسێلۆنا''' ٧–٢ ڕیاڵ مەدرید
|| ١٩٥٠/٩/٢٤
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| '''بارسێلۆنا''' ٦–١ ڕیاڵ مەدرید
|| ١٩٥٧/٥/١٩
|| [[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا]]
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| '''ڕیاڵ مەدرید''' ٦–١ بارسێلۆنا
|| ١٩٤٩/٩/١٨
| rowspan=&quot;8&quot;| [[لا لیگا]]
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| '''بارسێلۆنا''' ٥–٠ ڕیاڵ مەدرید
|| ١٩٣٥/٤/٢١
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| '''بارسێلۆنا''' ٥–٠ ڕیاڵ مەدید
|| ١٩٤٥/٣/٢٥
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| '''ڕیاڵ مەدرید''' ٥–٠ بارسێلۆنا
|| ١٩٥٣/١٠/٥
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| ڕیاڵ مەدرید ٠–٥ '''بارسێلۆنا'''
|| ١٩٧٤/٢/١٧
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| '''بارسێلۆنا''' ٥–٠ ڕیاڵ مەدرید
|| ١٩٩٤/١/٨
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| '''ڕیاڵ مەدرید''' ٥–٠ بارسێلۆنا
|| ١٩٩٥/١/٧
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| '''بارسێلۆنا''' ٥–٠ ڕیاڵ مەدرید
||٢٠١٠/١١/٢٩
|}

==== زۆرترین ڕێژەی گۆڵکردن لەیەک یاریدا ====
{|  class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;margin-left:1em&quot;
! width=&quot;3px&quot;|گۆڵ!!ئەنجام!! style=&quot;width:110px;&quot; |بەروار!! width=&quot;90&quot; |پاڵەوانیەتی
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | ١٢
|| ڕیاڵ مەدرید ٦–٦ بارسێلۆنا
|| ١٩١٦/٤/١٣
| rowspan=&quot;2&quot;| [[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا]]
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| [[ڕیاڵ مەدرید و بارسێلۆنا (١١-١)|ڕیاڵ مەدرید ١١-١ بارسێلۆنا]]
|| ١٩٤٣/٦/١٣
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | ١٠
|| ڕیاڵ مەدرید ٨–٣ باەسێلۆنا
|| ١٩٣٥/٢/٣
| rowspan=&quot;5&quot;| [[لا لیگا]]
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| بارسێلۆنا ٥–٥ ڕیاڵ مەدرید
|| ١٩٤٣/١/١٠
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! ٩
|| بارسێلۆنا ٧–٢ ڕیاڵ مەدرید
|| ١٩٥٠/٩/٢٤
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | ٨
|| بارسێلۆنا ٣–٥ ڕیاڵ مەدرید
|| ١٩٦٠/١٢/٤
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|| ڕیاڵ مەدرید ٢–٦ بارسێلۆنا
|| ٢٠٠٩/٥/٢
|}

====بردنەوەی بەردەوام====
=====زۆرترین بردنەوەی یەک بەدوای یەک=====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;
|-
! style=&quot;width:5%;&quot;|یاری
! style=&quot;width:10%;&quot;|یانە
! style=&quot;width:30%;&quot;|ماوە
|-
|٧||ڕیاڵ مەدرید||١٩٦٢/٤/٢٢ ھەتا ١٩٦٥/٢/٢٨
|-
|٥||بارسێلۆنا||٢٠٠٨/١٢/١٣ ھەتا ٢٠١٠/١١/٢٩
|-
|٥||ڕیاڵ مەدرید||٢٢٠/٣/١ ھەتا ٢٠٢٢/٣/٢٠
|}

=====زۆرترین یەکسانبوونی یەک بەدوای یەک=====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:35%;&quot;
|-
! style=&quot;width:5%;&quot;|یاری
! style=&quot;width:30%;&quot;|ماوە
|-
|٣||٢٠٠٢/٥/١ ھەتا ٢٠٠٣/٤/٢٠
|}

=====زۆرترین یاری بەبێ یەکسانبوون=====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:35%;&quot;
|-
! style=&quot;width:5%;&quot;|یاری
! style=&quot;width:30%;&quot;|ماوە
|-
|١٩||٢٠٢٠/٣/١ ھەتا ٢٠٢٥/١٠/٢٦ (بەردەوامە)
|-
|١٦||١٩٤٨/١/٢٥ ھەتا ١٩٥٤/١١/٢١
|-
|١٥||١٩٦٠/١١/٢٣ ھەتا ١٩٦٧/٣/١٩
|-
|١٢||١٩٧٧/١٢/٤ ھەتا ١٩٨٣/٣/٢٦
|-
|١١||١٩٥٧/٥/١٩ ھەتا ١٩٦٠/٤/٢٧
|-
|٨||١٩٣٣/٣/٥ ھەتا ١٩٤٠/١/٢٨
|}

=====زۆرترین یاری بەبێ دۆڕان=====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:45%;&quot;
|-
! style=&quot;width:5%;&quot;|یاری
! style=&quot;width:10%;&quot;|یانە
! style=&quot;width:30%;&quot;|ماوە
|-
|٨||ڕیاڵ مەدرید||٢٠٠١/٣/٣ ھەتا ٢٠٠٣/١٢/٦
|-
|٧||ڕیاڵ مەدرید||١٩٣٢/١/٣١ ھەتا ١٩٣٥/٢/٣
|-
|٧||ڕیاڵ مەدرید||١٩٦٢/٤/٢٢ ھەتا ١٩٦٥/٢/١٨
|-
|٧||بارسێلۆنا||٢٠١١/٤/٢٧ ھەتا ٢٠١٢/١/٢٥
|-
|٧||بارسێلۆنا||٢٠١٧/١٢/٢٣ ھەتا ٢٠١٩/١٢/١٨
|}

===یاریزانان===
{{updated|٢٠٢٥/١٠/٢٦}}

====گۆڵکاران====
[[File:2015 UEFA Super Cup 64 crop.jpg|thumb|upright|[[لیۆنێل مێسی]] خاوەنی زۆرترین ڕێژەی گۆڵە لە کلاسیکۆ بە تۆمارکردنی ٢٦ گۆڵ.]]

=====زۆرترین گۆڵ=====
* یارییە دۆستانەکان ھەژمار نەکراوە

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;margin-left:1em&quot;
|-
!ڕیزبەندی!! style=&quot;width:175px;&quot; |یاریزان!! style=&quot;width:100px;&quot; |یانە!! width=&quot;90&quot; |[[لا لیگا]]!! width=&quot;90&quot; |[[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا]]!! width=&quot;90&quot; |[[جامی سووپەری ئیسپانیا|جامی سوپەر]]!! width=&quot;90&quot; |[[جامی لا لیگا]]!! width=&quot;90&quot; |[[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی ئەوروپا]]!! width=&quot;90&quot; |سەرجەم
|-
!١
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ARG}} [[لیۆنێل مێسی]]
|بارسێلۆنا
|١٨
|—
|٦
|—
|٢
|٢٦
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |٢
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ARG}}{{flagicon|ESP|1945}} [[ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ]]
|ڕیاڵ مەدرید
|١٤
|٢
|—
|—
|٢
| rowspan=&quot;2&quot; |١٨
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{flagicon|POR}} [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]]
|ڕیاڵ مەدرید
|٩
|٥
|٤
|—
|—
|-
!٤
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{flagicon|FRA}} [[کەریم بێنزیما]]
|ڕیاڵ مەدرید
|٨
|٤
|٤
|—
|—
|١٦
|-
!٥
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{flagicon|ESP}} [[ڕائول گۆنزالێس|ڕائول]]
|ڕیاڵ مەدرید
|١١
|—
|٣
|—
|١
|١٥
|-
! rowspan=&quot;3&quot; |٦
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{flagicon|ESP|1938}} سیزار
|بارسێلۆنا
|١٢
|٢
|—
|—
|—
| rowspan=&quot;3&quot; |١٤
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP|1945}} [[پاکۆ جێنتۆ]]
|ڕیاڵ مەدرید
|١٠
|٢
|—
|—
|٢
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|HUN}}{{flagicon|ESP|1945}} [[پوشکاش]]
|ڕیاڵ مەدرید
|٠
|٢
|—
|—
|٣
|-
!٩
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP|1945}} سانتیلانا
|ڕیاڵ مەدرید
|٩
|٢
|—
|١
|—
|١٢
|-
!١٠
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|URU}} [[لویس سوارێز]]
|بارسێلۆنا
|٩
|٢
|—
|—
|—
|١١&lt;!--
|-
! rowspan=&quot;3&quot; |11
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|MEX}} [[Hugo Sánchez]]
|Real Madrid
|8
|—
|2
|—
|—
| rowspan=&quot;3&quot; |10
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP|1977}} [[Juanito (footballer, born 1954)|Juanito]]
|Real Madrid
|8
|—
|—
|2
|—
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP|1938}} [[Josep Samitier]]
|''Both clubs''
|4
|6
|—
|—
|—
|-
!14
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP|1945}} [[Estanislau Basora]]
|Barcelona
|8
|1
|—
|—
|—
|9
|-
! rowspan=&quot;6&quot; |15
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP|1874}} [[Jaime Lazcano]]
|Real Madrid
|8
|—
|—
|—
|—
| rowspan=&quot;6&quot; |8
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP|1874}} [[Pahíño]]
|Real Madrid
|8
|—
|—
|—
|—
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|CHI}} [[Iván Zamorano]]
|Real Madrid
|4
|2
|2
|—
|—
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP|1938}} [[Sabino Barinaga]]
|Real Madrid
|4
|4
|—
|—
|—
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|PAR|1954}} [[Eulogio Martínez]]
|Barcelona
|2
|5
|—
|—
|1
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP|1945}} [[Luis Suárez (footballer, born 1935)|Luis Suárez]]
|Barcelona
|2
|4
|—
|—
|2--&gt;
|}

===== گۆڵکاری پاڵەوانیەتییەکان =====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;width:2%;&quot; | پاڵەوانیەتی
! style=&quot;width:1%;&quot; | یاریزان
! style=&quot;width:1%;&quot; | یانە
! style=&quot;width:1%;&quot; | گۆڵ
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! لا لیگا
|{{flagicon|ARG}} [[لیۆنێل مێسی]]
|بارسێلۆنا
|'''١٨'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! جامی شا
|{{flagicon|ESP|1874}} [[سانتیاگۆ بێرنابیۆ (یاریزان)|سانتیاگۆ بێرنابیۆ]]
|ڕیاڵ مەدرید
|'''٧'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! سووپەری ئیسپانیا
|{{flagicon|ARG}} لیۆنێل مێسی
|بارسێلۆنا
|'''٦'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! خولی ئەوروپا
|{{flagicon|HUN}}{{flagicon|ESP|1945}} [[پوشکاش]]
|ڕیاڵ مەدرید
|'''٣'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! Copa de la Coronación
|{{flagicon|GER|1867}} ئودۆ ستێن بێرگ
|بارسێلۆنا
| rowspan=&quot;5&quot;| '''٢'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;4&quot;| جامی لا لیگا
|{{flagicon|ARG}} [[دیێگۆ مارادۆنا]]
|بارسێلۆنا
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|{{flagicon|ESP}} خوانیتۆ
|ڕیاڵ مەدید
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|{{flagicon|ESP}} پاکۆ کلۆس
|بارسێلۆنا
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|{{flagicon|ARG}} جۆرج ڤالدانۆ
|ڕیاڵ مەدرید
|}

=====گۆڵ تۆمارکردنی بەردەوام=====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! یاریزان
! یانە
! ژمارەی یاری
! سەرجەمی گۆڵ
! دەسپێک
! کۆتا
|- 
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{fbaicon|POR}} [[کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٦
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٧
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا ٢٠١٢-٢٠١٣]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[لا لیگا|لا لیگا ٢٠١٢-٢٠١٣]]
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{fbaicon|CHI}} ئیڤان زامۆرانۆ
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٥
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٥
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[لا لیگا|لا لیگا ١٩٩٢-١٩٩٣]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٣|جامی سوپەری ئیسپانیا ١٩٩٢-١٩٩٣]]
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{fbaicon|FRA}} [[کیلیان مباپێ]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٤
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٦
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[جامی سووپەری ئیسپانیا|جامی سوپەری ئیسپانیا ٢٠٢٥]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[لا لیگا|لا لیگا ٢٥-٢٠٢٦]] (بەردەوامە)
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{fbaicon|ESP|1874}} ڤایسێنت مارتینێز
| style=&quot;text-align:center;&quot;| بارسێلۆنا
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٤
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٥
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا ١٩١٦]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا ١٩١٦]]
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{fbaicon|ESP|1931}} سایمۆن لیکۆی
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٤
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٥
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[لا لیگا|لا لیگا ١٩٣٥-١٩٣٦]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[لا لیگا|لا لیگا ١٩٣٩-١٩٤٠]]
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{fbaicon|BRA}} [[ڕۆناڵدینھۆ]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| بارسێلۆنا
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٤
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٥
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[لا لیگا|لا لیگا ٢٠٠٤-٢٠٠٥]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[لا لیگا|لا لیگا ٢٠٠٥-٢٠٠٦]]
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{fbaicon|BRA}} جیۆڤانی
| style=&quot;text-align:center;&quot;| بارسێلۆنا
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٤
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ٤
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[جامی سووپەری ئیسپانیای ١٩٩٧|جامی سوپەری ئیسپانیا ١٩٩٧]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| [[لا لیگا|لا لیگا ١٩٩٧-١٩٩٨]]
|}

====زۆرترین یاریکردن====
[[File:2015 UEFA Super Cup 61.jpg|thumb|right|[[سێرجیۆ بوسکێتس]] زۆرترین ڕێژەی یاریکردنی ھەیە لە کالسیکۆدا بە ٤٨ یاری]]

{| class=&quot;wikitable&quot; 
|-
! یاریکردن
! یاریزان&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Barcelona – Real Madrid: Ansu Fati, Ramos set Clásico records |ناونیشان=https://en.as.com/en/2019/12/18/football/1576696828_613117.html |وێبگە=AS.com |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200308114159/https://en.as.com/en/2019/12/18/football/1576696828_613117.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
! یانە
|-
|٤٨
|[[سێرجیۆ بوسکێتس]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| بارسێلۆنا
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |٤٥
| [[لیۆنێل مێسی]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| بارسێلۆنا
|-
|[[سێرجیۆ ڕامۆس]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
|-
|٤٣
|[[کەریم بێنزیما]]
|ڕیاڵ مەدرید
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |٤٢
| [[پاکۆ جێنتۆ]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | ڕیاڵ مەدرید
|- 
| مانوێل سانچێز
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
|- 
| [[چاڤی ھێرناندێز|چاڤی]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| بارسێلۆنا
|-
|٤٠
| [[جێرارد پیکێ]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|زمان=es |بڵاوکەرەوە=BDFutbol |ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Piqué, Clásico matches |ناونیشان=https://www.bdfutbol.com/es/p/j944.html?cat=-&amp;temp=-&amp;equip=1&amp;rival=2&amp;jug=-}}&lt;/ref&gt;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | بارسێلۆنا
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|٣٨
| [[ئاندرێس ئینیێستا|ئاندرێس ئینێستا]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| بارسێلۆنا
|-
| [[لوکا مۆدریچ]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|٣٧
| [[ئیکەر کاسیاس]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
|-
| فێرناندۆ ھیێرۆ
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
|-
| [[ڕائول گۆنزالێس|ڕائول]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
|-
| ٣٥
| سانتیلانا
| style=&quot;text-align:center;&quot;| ڕیاڵ مەدرید
|}

====گۆڵپارێزان====
[[File:Victor Valdes 15abr2007.jpg|thumb|219x219px|ڤیکتۆر ڤاڵدێس خاوەنی زۆرترین کلین شیتە لە کلاسیکۆدا بە ٧ جار]]

=====زۆرترین ماوەی گۆڵ لێنەکران=====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;margin-left:1em&quot;
|-
!یاریزان!! style=&quot;width:100px;&quot; |یانە!! width=&quot;90&quot; |ماوە!!سەرجەم
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP}} [[ڤیکتۆر ڤاڵدێس]]
|بارسێلۆنا
|٢٠٠٢-٢٠١٤
|٧
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP}} ئاندۆنی زووزارێتا
|بارسێلۆنا
|١٩٨٦-١٩٩٤
|٦
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP}} فرانسیسکۆ بویۆ
|ڕیاڵ مەدرید
|١٩٨٦-١٩٩٧
|٦
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|GER}} [[مارک-ئاندرێ تێر شتێگن|ئاندرێ تێر شتێگن]]
|بارسێلۆنا
|٢٠١٤-بەردەوامە
|٦
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{flagicon|ESP}} [[ئیکەر کاسیاس]]
|ڕیاڵ مەدرید
|١٩٩٩-٢٠١٥
|٦
|}

=== گەورەترین ئەنجام ===
* ڕیاڵ مەدرید لە [[جامی شای ئیسپانیا]] بە ئەنجامی [[ڕیاڵ مەدرید و بارسێلۆنا (١١-١)|١١ گۆڵ بەرامبەر بە ١ گۆڵ]] بردویەتیەوە.

====بەشدارییەکان(ئەسیست)====
* زۆرترین بەشداری: '''١٤''' – {{flagicon|ARG}} [[لیۆنێل مێسی]]{{refn|group=&quot;تێبینی&quot;|Nine in [[La Liga]], three in [[Copa del Rey]] and two in [[Supercopa de España]]}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/12/23/5a3e6a1446163fab6e8b4642.html |سەردێڕ=Barcelona: Messi finishes 2017 ahead of Cristiano Ronaldo with 54 goals |ئیش=marca.com |ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;
* زۆرترین بەشداری لەیەک یاریدا: '''٤''' – {{flagicon|ESP}} [[Xavi (footballer, born 1980)|Xavi]] (٢٠٠٩/٥/٢، [[لا لیگا]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Barcelona are back! Xavi's masterplan comes to life in Clasico crushing of Real Madrid |ناونیشان=https://www.goal.com/en/news/barcelona-back-xavi-masterplan-clasico-crushing-real-madrid/blt9e5fc216bd53debc |وێبگە=goal.com |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢}}&lt;/ref&gt;
* زۆرترین بەشداری یەک وەرز: '''٥'''
** {{flagicon|ARG}} [[دیێگۆ مارادۆنا]] (١٩٨٢-١٩٨٣){{refn|group=&quot;تێبینی&quot;|Three in [[1982–83 La Liga|La Liga]], one in [[1983 Copa del Rey final|Copa del Rey final]] and one in [[1983 Copa de la Liga|Copa de la Liga]]}}
** {{flagicon|ARG}} [[لیۆنێل مێسی]] (٢٠١١-٢٠١٢){{refn|group=&quot;تێبینی&quot;|One in [[2011–12 La Liga|La Liga]], two in [[2011–12 Copa del Rey|Copa del Rey]] and two in [[2011 Supercopa de España|Supercopa de España]]}}

====سزادان====
* زۆرترین کارتی زەرد: '''٢٢''' – {{flagicon|ESP}} [[سێرجیۆ ڕامۆس]]
* زۆرترین کارتی سوور: '''٥''' – {{flagicon|ESP}} [[سێرجیۆ ڕامۆس|سێرجێۆ ڕامۆس]]

====تۆمارەکانی تر====
* زۆرترین گۆڵ بە لێدانی سزا: '''٦''' – {{flagicon|ARG}} [[لیۆنێل مێسی]]
* زۆرترین گۆڵی لێدانی ڕاستەوخۆ: '''٢'''
** {{flagicon|NED}} [[ڕۆناڵد کومان]] ([[لا لیگا|لا لیگا ١٩٩١-١٩٩٢]]&lt;nowiki/&gt;و [[لا لیگا|لا لیگا ١٩٩٣-١٩٩٤]])
** {{flagicon|ARG}} [[لیۆنێل مێسی]] ([[جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٢|جامی سوپەری ئیسپانیا ٢٠١٢]] و [[لا لیگا|لا لیگا ٢٠١٢-٢٠١٣]])
* زۆرترین بردنەوە: '''٢٣''' – {{flagicon|ESP}} [[سێرجیۆ بوسکێتس]]
* زۆرترین دۆڕان: '''٢٠''' – {{flagicon|ESP}} [[سێرجیۆ ڕامۆس]]
* زۆرترین ھاتریک: '''٢'''
** {{flagicon|ESP|1874}} [[سانتیاگۆ بێرنابیۆ (یاریزان)|سانتیاگۆ بێرنابیۆ]] (ھەردووکی لە [[جامی شای ئیسپانیا|جامی شای ئیسپانیا ١٩١٦]])
** {{flagicon|ESP|1874}} [[Jaime Lazcano]] ([[1929–30 La Liga]] &amp; [[1934–35 La Liga]])
** {{flagicon|HUN}} [[Ferenc Puskás]] ([[1962–63 La Liga]] &amp; [[1963–64 La Liga]])
** {{flagicon|ARG}} [[لیۆنێل مێسی]] ([[2006–07 La Liga]] &amp; [[2013–14 La Liga]])
* لاوترین یاریزان: '''{{age in years and days|2007|7|13|2023|10|28}}''' – {{flagicon|ESP}} [[Lamine Yamal]], [[2023–24 La Liga]], 28 October 2023
* پیرترین یاریزان: '''{{age in years and days|1985|9|9|2025|5|11}}''' – {{flagicon|CRO}} [[Luka Modrić]], [[2024–25 La Liga]], 11 May 2025
* Youngest scorer: '''{{age in years and days|2007|7|13|2024|10|26}}''' – {{flagicon|ESP}} [[Lamine Yamal]], [[2024–25 La Liga]], 26 October 2024&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=WATCH: Barcelona's Lamine Yamal Becomes Youngest Goalscorer in El Clasico History |ناونیشان=https://www.si.com/soccer/watch-barcelona-s-lamine-yamal-becomes-youngest-goalscorer-in-el-clasico-history |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|magazine=[[Sports Illustrated]] |یەکەم=Amanda |دوایین=Langell}}&lt;/ref&gt;
* Oldest scorer: '''{{age in years and days|1926|7|4|1963|12|15}}''' – {{flagicon|ARG}}{{flagicon|ESP|1945}} [[Alfredo Di Stéfano]], [[1963–64 La Liga]], 15 December 1963
* Fastest goal: '''21 seconds''' – {{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]], [[2011–12 La Liga]], 10 December 2011&lt;ref&gt;[https://www.sportsbignews.com/football/the-fastest-goal-in-el-clasico-history/ Real Madrid's Karim Benzema scores fastest-ever The fastest goal in El Clasico history] https://www.sportsbignews.com/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |ناونیشان=https://www.laliga.com/en-GB/news/the-record-breakers-of-laliga-santanders-elclasico |سەردێڕ=The record breakers of LaLiga Santander's #ElClasico |ئیش=La Liga |شوێن=Madrid |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250114211223/https://www.laliga.com/en-GB/news/the-record-breakers-of-laliga-santanders-elclasico |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* Fastest penalty scored: '''2 minutes''' – {{flagicon|ESP|1977}} [[Pirri]], [[1976–77 La Liga]], 30 January 1977
* Most different tournaments scored in: '''4''' – {{flagicon|ESP}} [[Pedro (footballer, born 1987)|Pedro]] ([[La Liga]], [[UEFA Champions League]], [[Copa del Rey]] and [[Supercopa de España]])
* Most seasons scored in: '''11''' – {{flagicon|ESP|1945}} [[Paco Gento]]: ([[1954–55 Real Madrid CF season|1954–55]], [[1958–59 Real Madrid CF season|1958–59]], [[1959–60 Real Madrid CF season|1959–60]], [[1960–61 Real Madrid CF season|1960–61]], [[1961–62 Real Madrid CF season|1961–62]], [[1962–63 Real Madrid CF season|1962–63]], [[1963–64 Real Madrid CF season|1963–64]], [[1965–66 Real Madrid CF season|1965–66]], [[1967–68 Real Madrid CF season|1967–68]], [[1968–69 Real Madrid CF season|1968–69]] and [[1969–70 Real Madrid CF season|1969–70]])
* Most goals in one season: '''7''' – {{flagicon|ESP|1874}} [[Santiago Bernabéu Yeste|Santiago Bernabéu]] ([[1915–16 Madrid FC season|1915–16]])
* Most different stadiums scored in: '''4'''
**  {{flagicon|ESP}} [[Santillana (footballer)|Santillana]] ([[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]], [[Camp Nou]], [[Vicente Calderón Stadium|Vicente Calderón]] and [[La Romareda]])
**  {{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]] ([[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]], [[Camp Nou]], [[Alfredo Di Stéfano Stadium]] and [[King Fahd International Stadium]])
**  {{flagicon|BRA}} [[Vinícius Júnior]] ([[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]], [[Camp Nou]], [[King Fahd International Stadium]] and [[KSU Stadium (Riyadh)|KSU Stadium]])
**  {{flagicon|POL}} [[Robert Lewandowski]] ([[King Fahd International Stadium]], [[KSU Stadium (Riyadh)|KSU Stadium]], [[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]] and [[King Abdullah Sports City]])
** {{flagicon|FRA}} [[Kylian Mbappé]] ([[King Abdullah Sports City]], [[Estadi Olímpic Lluís Companys|Olímpic Lluís Companys]], [[Estadio de La Cartuja|La Cartuja]] and [[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]])
* Four players scored for both clubs in ''El Clásico'':
** {{flagicon|ESP|1931}} [[Josep Samitier]] (in [[1925–26 FC Barcelona season|1925–26]] and [[1931–32 FC Barcelona season|1931–32]] for بارسێلۆنا and in [[1932–33 Madrid FC season|1932–33]] and [[1933–34 Madrid FC season|1933–34]] for Madrid FC)
** {{flagicon|ESP}} [[Luís Enrique]] (in [[1994–95 Real Madrid CF season|1994–95]] for ڕیاڵ مەدرید and in [[1997–98 FC Barcelona season|1997–98]], [[1998–99 FC Barcelona season|1998–99]], [[2000–01 FC Barcelona season|2000–01]] and [[2002–03 FC Barcelona season|2002–03]] for بارسێلۆنا)
** {{flagicon|POR}} [[Luís Figo]] (in [[1995–96 FC Barcelona season|1995–96]], [[1997–98 FC Barcelona season|1997–98]] and [[1999–2000 FC Barcelona season|1999–2000]] for بارسێلۆنا and in [[2001–02 Real Madrid CF season|2001–02]] for ڕیاڵ مەدرید)
** {{flagicon|BRA}} [[Ronaldo (Brazilian footballer)|Ronaldo]] (in [[1996–97 FC Barcelona season|1996–97]] for بارسێلۆنا and in [[2002–03 Real Madrid CF season|2002–03]], [[2003–04 Real Madrid CF season|2003–04]], [[2004–05 Real Madrid CF season|2004–05]] and [[2005–06 Real Madrid CF season|2005–06]] for ڕیاڵ مەدرید)

===ڕاھێنەران===

====زۆرترین بەشداری====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! width=&quot;3px&quot;|ڕیزبەندی
! ڕاھێنەر
! width=&quot;70px&quot;|یانە
! width=&quot;30px&quot;|یاری
! width=&quot;60px&quot;|ساڵ
! width=&quot;180px&quot;|پاڵەوانیەتی
(یارییەکان)
|-
| align=center | ١
| {{flagicon|ESP|1874}} میگێل مونۆز
| align=center | ڕیاڵ مەدرید
| align=center | ٣٦
| align=center | {{nowrap|١٩٦٠–١٩٧٤}}
| [[لا لیگا]] &lt;small&gt;(٢٧)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[جامی شای ئیسپانیا|جامی شا]] &lt;small&gt;(٥)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی پاڵەوانەکانی ئەوروپا]] &lt;small&gt;(٤)&lt;/small&gt;
|-
| align=center | ٢
| {{flagicon|NED}} [[یۆھان کرۆیف]]
| align=center | بارسێلۆنا
| align=center | ٢٥
| align=center | {{nowrap|١٩٨٨–١٩٩٦}}
| [[La Liga]] &lt;small&gt;(16)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[Copa del Rey]] &lt;small&gt;(3)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[Supercopa de España]] &lt;small&gt;(6)&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; | 3
| {{flagicon|ITA}} [[کارلۆ ئەنچێلۆتی]]
| align=&quot;center&quot; | ڕیاڵ مەدرید
| align=&quot;center&quot; | ٢٠
| align=&quot;center&quot; | {{nowrap|2013–2015&lt;br/&gt;2021–2025}}
| [[La Liga]] &lt;small&gt;(12)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Copa del Rey]] &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Supercopa de España]] &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; | ٤
| {{flagicon|POR}} [[خۆزێ مۆرینیۆ]]
| align=center | ڕیاڵ مەدرید
| align=&quot;center&quot; | ١٧
| align=center | {{nowrap|٢٠١٠–٢٠١٣}}
| [[La Liga]] &lt;small&gt;(6)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[Copa del Rey]] &lt;small&gt;(5)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[Supercopa de España]] &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[UEFA Champions League]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
|-
| align=center | ٥
| {{flagicon|ESP}} [[پێپ گواردیۆلا]]
| align=center | بارسێلۆنا
| align=center | ١٥
| align=center | {{nowrap|2008–2012}}
| [[La Liga]] &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[Copa del Rey]] &lt;small&gt;(3)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[Supercopa de España]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[UEFA Champions League]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
|-
| align=center | ٦
| {{flagicon|NED}} [[Rinus Michels]]
| align=center | بارسێلۆنا
| align=center | 13
| align=center | {{nowrap|1971–1975&lt;br/&gt;1976–1978}}
| [[La Liga]] &lt;small&gt;(12)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[Copa del Rey]] &lt;small&gt;(1)&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; | ٧
| {{flagicon|ENG}} [[Terry Venables]]
| align=&quot;center&quot; | بارسێلۆنا
| align=&quot;center&quot; | 12
| align=&quot;center&quot; | {{nowrap|1984–1987}}
| [[La Liga]] &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Copa de la Liga]] &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |٨
| {{flagicon|NED}} [[Leo Beenhakker]]
| align=&quot;center&quot; | ڕیاڵ مەدرید
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | ١١
| align=&quot;center&quot; | {{nowrap|1986–1989&lt;br/&gt;1992}}
| [[La Liga]] &lt;small&gt;(9)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Supercopa de España]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
|-
| {{flagicon|FRA}} [[زینەدین زیدان]]
| align=center | ڕیاڵ مەدرید
| align=center | {{nowrap|٢٠١٦–٢٠١٨&lt;br/&gt;٢٠١٩–٢٠٢١}}
| [[La Liga]] &lt;small&gt;(9)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[Supercopa de España]] &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
|}

====زۆرترین بردنەوە====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;margin-left:1em&quot;
|-
! width=&quot;3px&quot;|ڕیزبەندی!!ڕاھێنەر!! style=&quot;width:100px;&quot; |یانە!! width=&quot;90&quot; |ماوە!!بردنەوە
|-
| align=center | ١
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Flagicon|ESP|1874}} میگێل مونۆز
|ڕیاڵ مەدرید
|١٩٦٠-١٩٧٤
|١٦
|-
|align=center rowspan=3|٢
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{flagicon|NED}} [[Johan Cruyff]]
|بارسێلۆنا
|1988–1996
|align=center rowspan=3|9
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{flagicon|ESP}} [[Pep Guardiola]]
|بارسێلۆنا
|2008–2012
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ITA}} [[Carlo Ancelotti]]
|ڕیاڵ مەدرید
|2013–2015&lt;br&gt;{{nowrap|2021–2025}}
|-
|align=center rowspan=2|5
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ENG}} [[Terry Venables]]
|بارسێلۆنا
|1984–1987
|align=center rowspan=2|6
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|FRA}} [[Zinedine Zidane]]
|ڕیاڵ مەدرید
|2016–2018&lt;br&gt;{{nowrap|2019–2021}}
|}
*

== یاریکردن بۆ ھەردوو لا ==
[[پەڕگە:Luis Figo 2009 2.jpg|وێنۆک|لویس فیگۆ ئەو یاریزانەی بۆ ھەردوو یانەکە یاری کردووە]]
ئەو یاریزانانەی کە بۆ ھەردوولا یارییان کردووە زۆرینەیان بە ناپاک (خائین) لەلایەن ھاندەرانی پێشوویانەوە ناونراون
* ئەلفۆنسۆ ئەلبارێز (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٠٢
* لوسیانۆ لیزارگا (لە ڕیال بۆ بەرشە) ساڵی ١٩٠٥
* چارڵز والیز (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٠٦
* خۆزێ کویرینتی (لەبەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٠٦
* دووبارە، ئەلفۆنسۆ ئەلبارێز (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩١١
* ئەلسینۆ کۆمامالا (لە بەرشە بۆ ڕیال) لە ساڵی ١٩١١
* واڵتەڕ ڕۆزێسکی (لە بەرشە بۆ ڕیال) لە ساڵی ١٩١٣
* ڕیکاردۆ زۆمێڕۆ (لە بەرشە بۆ ئیسپانیۆڵ ئینجا بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٣٠
* جۆزێپ سمیتەر (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٣٢
* ھیلارۆ (لەڕیال بۆ ڤاڵەنسیا ئینجا بۆ بەرشە) ساڵی ١٩٣٩
* ئەلفۆسۆ ناڤاڕۆ (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٥٠
* جەستۆ تێسادا (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٦١
* خیسۆس ماریا پێرێدا (لە مەدرید بۆ سیڤیلیا ئینجا بۆ بەرشە) ساڵی ١٩٦١
* دی ماسیدۆ (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٦٢
* فێرناند (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٦٥
* لۆچیان مۆلەر (لە بەرشە بۆ ڕیال) ١٩٦٥
* ئەمادۆر (لەڕیال بۆ ھێرکولەس ئینجا بۆ بەرشلۆنە) ساڵی ١٩٨٠
* بێرنەرد شۆستەر (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٨٨
* لویز مێلا ساڵی (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٩٠
* فرناندۆ نادۆ (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٩٢
* جۆرج حاجی (لە ڕیال بۆ بریتچیای ئیتاڵی ئینجا بۆ بەرشلۆنە) ساڵی ١٩٩٤
* جۆلێن (لە ڕیال بۆ لۆگۆنریز بۆ بەڕشە) ساڵی ١٩٩٤
* مێچێل لۆدرەپ (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٩٤
* ڕۆبێرت پریسینچی (لە ڕیال بۆ ڕیالئۆڤیدۆ ئینجا بۆ بەرشە) ساڵی ١٩٩٥
* میگێل سۆلەر (لە بەرشە بۆ سڤیلیا ئینجا بۆ ڕیال) ساڵی ١٩٩٥
* لویز ئیریکی (لە مەردید بۆ بەرشە) ساڵی ١٩٩٦
* لویز گارسیا لارا (لە مەدرید بۆ ڕیال مۆلکاتۆ بۆ بەرشلۆنە) ساڵی ١٩٩٩
* لویس فیگۆ (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ٢٠٠٠
* ئەلبێرت کالادیز (لەبەرشە بۆ سێلتا فیگۆ بۆ ڕیاڵ) ساڵی ٢٠٠٠
* ئەلفۆزۆ پیرێز (لە مەدرید بۆ بیتیس ئینجا بۆ بەرشە) ساڵی ٢٠٠٠
* ڕۆناڵدۆی بەڕازیلی (لە بەرشە بۆ ئینەرمیلانی ئیتاڵی ئینجا بۆ ڕیال) ساڵی ٢٠٠٢
* ساموێڵ ئیتۆ (لە ڕیال بۆ مایۆرکا ئینجا بۆ بەرشلۆنە) ساڵی ٢٠٠٤
* خاڤیێر ساڤیۆلا (لە بەرشە بۆ ڕیال) ساڵی ٢٠٠٧

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|El Clásico|ئێل کلاسیکۆ}}
* [https://web.archive.org/web/20160309143311/http://www.clasicooo.com/ تۆڕی کلاسیۆی عەرەبی]
* [http://www.kooora.com/default.aspx ماڵپەڕ و یانەیی کوورە ی وەرزشی]
* [http://www.marca.com/ ماڵپەڕی گۆڤاری ماڕکای ئیسپانی]
* [http://www.yariga.net/?p=742 ماڵپەڕی یاریگای وەرزشی | چیرۆکی کلاسیکۆ]{{بەستەری مردوو|url=http://www.yariga.net/?p=742 |date=ئابی ٢٠٢١}}

{{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئیسپانیا}}

[[پۆل:یانەی تۆپی پێی بارسێلۆنا]]
[[پۆل:یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید]]</text>
      <sha1>l7ooo1velg0n0hr8vd428lrtsw4gmkq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>براد پیت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20556</id>
    <revision>
      <id>1579470</id>
      <parentid>1579374</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49520" sha1="sd7bfwbqbvbfda44nl6yq5ydstovb61" xml:space="preserve">{{تێکنەچێ|براد بێرد}}
{{Infobox person
|name         = براد پیت
|image        = BradPittBAR08.jpg
|imagesize    = 215px
|alt = A Caucasian with light brown hair, blue eyes, and a mustache and short brown beard, in front of a turquoise background. He is wearing a white shirt and white hat.
|caption      = براد پیت لە ٢٠٠٨
|birth_name   = ویلیم برادلی پیت
|birth_date   = {{Birth date and age|١٩٦٣|١٢|١٨|mf=yes}}
|birth_place  = [[Shawnee, Oklahoma]], U.S.
|alma_mater   = [[University of Missouri]]
|occupation   =ئەکتەر، بەرھەم ھێنەر
|spouse       =|[[جنێفەر ئەنیستۆن]]
|partner      = [[ئەنجلینا جۆولی]] (٢٠٠٥–٢٠١٦)
|children     = ٦|religion=[[بێخوایی]] (پێشتر)}}
'''ڤیلیام بردلی''' ناسراوبە '''براد پیت''' ([[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Brad Pitt) ئەکتەری ئەمریکی لەدایک بووی ١٨ی دێسمبەری ساڵی ١٩٦٣ لە (شەون) ی (ئۆکۆلاھاما) لە دایکبووە. ناوبراو ئەکتەرێکی ناوداری بواری سینەمایە لە ([[ھۆلیوود]])دا. بەڕەچەڵەک خەڵکی ([[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]])یە. ئەو برا و خوشکەکەی (داوپیت) و (جولیپیتن) لە (شپرینگ فیلد، میسور) ی گەورە بوون. دایکی ڕاوێژکاری خوێندنگە و باوکیشی بەڕێوبەری کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانی [[ئۆتۆمۆبیل|ئۆتۆمبیل]] بووە. پیت ھەروەھا [[ڤیگنیزم|ڤیگنە]].

== خەڵاتەکان ==
=== ئۆسکار ===
* باشتری ئەکتەری سەرەکی بەھۆی فیلمی The Curious Case of Benjamin Button لە ساڵی ٢٠٠٩
* باشترین ئەکتەری یاریدەدەر لە فیلمی 12Monkeys لە ساڵی ١٩٩٥

=== گۆلدین گلۆب ===
* باشترین ئەکتەر لە فیلمی The Curious Case of Benjamin Button لە ساڵی ٢٠٠٩
* باشترین ئەکتەر لە فیلمی Babel لە ساڵی ٢٠٠٧
* باشترین ئەکتەر لە فیلمی Twelve Monkeys لە ساڵی ١٩٩٦
* باشترین ئەکتەر لە فیلمی Legends of the Fall لە ساڵی ١٩٩٥
باشترین ئەکتەر لە فیلمی Troy لە ساڵی ٢٠٠٤

== فیلمۆگرافی ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |ناونیشان
! rowspan=&quot;2&quot; |ساڵ
! colspan=&quot;2&quot; |بەشدار کرد وەک
! rowspan=&quot;2&quot; |ڕۆڵ
! rowspan=&quot;2&quot; |تێبینی
! rowspan=&quot;2&quot; |سەچاوە
|-
!ئەکتەر
!بەرھەمھێنەر
|-
!گەورە
|١٩٨٧
|بەڵێ
|نەخێر
|پیاوەکەی کەنار دەریاکە کە خواردنەوەیەکی ھەیە
|باسنەکراو
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Schaberg|یەکەم١=Christopher|دوایین٢=Bennett|یەکەم٢=Robert|سەردێڕ=Deconstructing Brad Pitt|ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Bloomsbury Publishing]]|ژپنک=٩٧٨-١-٦٢٣٥٦-١٩٣-٢|پەڕە=٢٣١}}&lt;/ref&gt;
|-
!ھیچ ڕێگایەک نییە بۆ دەرەوە
|١٩٨٧
|بەڵێ
|نەخێر
|میوانی ئاھەنگەکە کە بۆینباغێکی ڕەشی ھەیە
|باسنەکراو
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Schaberg|یەکەم١=Christopher|دوایین٢=Bennett|یەکەم٢=Robert|سەردێڕ=Deconstructing Brad Pitt|ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Bloomsbury Publishing]]|ژپنک=٩٧٨-١-٦٢٣٥٦-١٩٣-٢|پەڕە=٢٣١}}&lt;/ref&gt;
|-
!زەوی ھیچ کەسێک
|١٩٨٧
|بەڵێ
|نەخێر
|شاگردەکە
|باسنەکراو
|&lt;ref name=&quot;roles&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brad Pitt Filmography, Biography|ناونیشان=http://www.foxnews.com/story/2006/05/11/brad-pitt-filmography-biography.html?sPage=fnc/entertainment/celebrity/pitt|بڵاوکەرەوە=[[Fox News Channel]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٠٦}}&lt;/ref&gt;
|-
!کەمتر لە سفر
|١٩٨٧
|بەڵێ
|نەخێر
|میوانی ئاھەنگەکە/ پرێپئ
|باسنەکراو
|&lt;ref name=&quot;roles2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brad Pitt Filmography, Biography|ناونیشان=http://www.foxnews.com/story/2006/05/11/brad-pitt-filmography-biography.html?sPage=fnc/entertainment/celebrity/pitt|بڵاوکەرەوە=[[Fox News Channel]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٠٦}}&lt;/ref&gt;
|-
!لایەنە تاریکەکەی ڕۆژ
|١٩٨٨
|بەڵێ
|نەخێر
|ریک
|
|&lt;ref name=&quot;roles3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brad Pitt Filmography, Biography|ناونیشان=http://www.foxnews.com/story/2006/05/11/brad-pitt-filmography-biography.html?sPage=fnc/entertainment/celebrity/pitt|بڵاوکەرەوە=[[Fox News Channel]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٠٦}}&lt;/ref&gt;
|-
!دڵخۆش پێکەوە
|١٩٨٩
|بەڵێ
|نەخێر
|برایەن
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Happy Together (1989)|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movies/movie/21495/Happy-Together/overview|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;
|-
!بڕینی شووشە
|١٩٨٩
|بەڵێ
|نەخێر
|دوایت ئینگاڵس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Brad Pitt in pictures|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/picturegalleries/celebritynews/9042167/Brad-Pitt-in-pictures.html?image=1|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Daily Telegraph}}&lt;/ref&gt;
|-
!جێپێی ئەوبەر
|١٩٩١
|بەڵێ
|نەخێر
|ژۆ ماڵۆنی
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Maslin|یەکەم١=Janet|سەردێڕ=On the Run With 2 Buddies And a Gun|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9D0CE1DA1F3CF937A15756C0A967958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ١٩٩١}}&lt;/ref&gt;
|-
!سێلما و لویس
|١٩٩١
|بەڵێ
|نەخێر
|. ج. د
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Maslin|یەکەم١=Janet|سەردێڕ=On the Run With 2 Buddies And a Gun|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9D0CE1DA1F3CF937A15756C0A967958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ١٩٩١}}&lt;/ref&gt;
|-
!جۆنی سوید
|١٩٩١
|بەڵێ
|نەخێر
|جۆنی سوید
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Maslin|یەکەم١=Janet|سەردێڕ=On the Run With 2 Buddies And a Gun|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9D0CE1DA1F3CF937A15756C0A967958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ١٩٩١}}&lt;/ref&gt;
|-
!پەیوەندی
|١٩٩٢
|بەڵێ
|نەخێر
|جۆکس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Cool World|ناونیشان=http://www.tvguide.com/movies/cool-world/review/128871/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=[[TV Guide]]}}&lt;/ref&gt;
|-
!جیھانێکی خۆش
|١٩٩٢
|بەڵێ
|نەخێر
|فرانک ھاریس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=James|یەکەم١=Caryn|سەردێڕ=Film View; Redford Lands the Big One|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9e0ce1dc143cf93ba25753c1a964958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٢}}&lt;/ref&gt;
|-
!ڕووبارێک بەناوی دا دەڕوا
|١٩٩٢
|بەڵێ
|نەخێر
|پۆڵ ماکلین
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Maslin|یەکەم١=Janet|سەردێڕ=Review/Film; A Tour of Homicidal America|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9F0CEEDA1730F930A3575AC0A965958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ١٩٩٣}}&lt;/ref&gt;
|-
!کالیفۆرنیا
|١٩٩٣
|بەڵێ
|نەخێر
|ئێرلی گرەیس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Maslin|یەکەم١=Janet|سەردێڕ=Reviews/Film; Desperadoes, Young at Heart With Gun in Hand|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9F0CE3D9123AF933A2575AC0A965958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ١٩٩٣}}&lt;/ref&gt;
|-
!دڵداری ڕاستەقینە
|١٩٩٣
|بەڵێ
|نەخێر
|فڵۆید
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Pierson|یەکەم١=Melissa|سەردێڕ=The Favor|ناونیشان=http://www.ew.com/article/1994/11/11/movie-review-favor|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Entertainment Weekly|ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924024728/http://www.ew.com/article/1994/11/11/movie-review-favor|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
!دڵخواز
|١٩٩٤
|بەڵێ
|نەخێر
|ئێلیۆت فاولەر
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=McCarthy|یەکەم١=Todd|سەردێڕ=Review: ‘Interview with the Vampire’|ناونیشان=https://variety.com/1994/film/reviews/interview-with-the-vampire-1200439504/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤}}&lt;/ref&gt;
|-
!چاوپێکەوتن لەگەڵ خوێن مژەکە
|١٩٩٤
|بەڵێ
|نەخێر
|لویس دی پۆینت دوو لاک
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Maslin|یەکەم١=Janet|سەردێڕ=Film Review; Grit vs. Good Looks In the American West|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9A04E1DF1F38F930A15751C1A962958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٤}}&lt;/ref&gt;
|-
![[ئەفسانەکانی پاییز]]
|١٩٩٤
|بەڵێ
|نەخێر
|تریستن لودلەو
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Hilditch|یەکەم١=Nick|سەردێڕ=12 Monkeys (1995)|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/films/2001/11/05/12_monkeys_1995_review.shtml|بڵاوکەرەوە=[[بی بی سی|BBC]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠١}}&lt;/ref&gt;
|-
!حەوت
|١٩٩٥
|بەڵێ
|نەخێر
|دەیڤد میلس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Maslin|یەکەم١=Janet|سەردێڕ=Artificiality Vanquishes An Authenticity Issue|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9502E6DF1331F93BA25753C1A960958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٦}}&lt;/ref&gt;
|-
!١٢ مەیموون
|١٩٩٥
|بەڵێ
|نەخێر
|جێفری گۆینس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Devil's Own|ناونیشان=http://www.ew.com/article/1997/03/21/devils-own|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Entertainment Weekly|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ١٩٩٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924030248/http://www.ew.com/article/1997/03/21/devils-own|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
!نووستووەکان
|١٩٩٦
|بەڵێ
|نەخێر
|مایکل سولیڤان
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Elley|یەکەم١=Derek|سەردێڕ=Review: ‘Seven Years in Tibet’|ناونیشان=https://variety.com/1997/film/reviews/seven-years-in-tibet-1117329440/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Variety|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ١٩٩٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!خاوەنی شەیتان
|١٩٩٧
|بەڵێ
|نەخێر
|ڕۆری دیڤانی (فرانسس ئۆستن مککوایەر)
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Maslin|یەکەم١=Janet|سەردێڕ=Film Review; When Death Comes to Call, Serve Peanut Butter|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9B0CE7DB1431F930A25752C1A96E958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨}}&lt;/ref&gt;
|-
!حەوت ساڵ لە تیبێت
|١٩٩٧
|بەڵێ
|نەخێر
|ھێینرک ھارێر
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Maslin|یەکەم١=Janet|سەردێڕ=Film Review; When Death Comes to Call, Serve Peanut Butter|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9B0CE7DB1431F930A25752C1A96E958260|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨}}&lt;/ref&gt;
|-
!جۆو بلاک بناسە
|١٩٩٨
|بەڵێ
|نەخێر
|جۆ بلاک
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bradshaw|یەکەم١=Peter|سەردێڕ=Fight Club|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/News_Story/Critic_Review/Guardian_review/0,4267,102483,00.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩}}&lt;/ref&gt;
|-
!''[[یانەی شەڕ]]''
|١٩٩٩
|بەڵێ
|نەخێر
|[[گێڕەرەوە (یانەی شەڕ)|تایلەر دێردن]]
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Westbrook|یەکەم١=Caroline|سەردێڕ=Surreal body-swap comedy|ناونیشان=http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?FID=5612|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=[[Empire (film magazine)|Empire]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924135902/http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?FID=5612}}&lt;/ref&gt;
|-
!بوون بە ژۆن مالکۆڤیچ
|١٩٩٩
|بەڵێ
|نەخێر
|خۆی
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Mitchell|یەکەم١=Elvis|سەردێڕ=Film Review; Man, All They Wanted Was to Go Buy a Trailer|ناونیشان=https://www.nytimes.com/movie/review?res=940DE2DD163CF93AA25752C0A9679C8B63|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١}}&lt;/ref&gt;
|-
!رفاندن
|٢٠٠٠
|بەڵێ
|نەخێر
|میکی ئۆ'نێیل
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Mexican|ناونیشان=http://www.ew.com/article/2001/03/09/movie-review-mexican|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Entertainment Weekly|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٠١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924045202/http://www.ew.com/article/2001/03/09/movie-review-mexican|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
!مەکسیکییەکە
|٢٠٠١
|بەڵێ
|نەخێر
|جێری وێلباک
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bradshaw|یەکەم١=Peter|سەردێڕ=Spy Game|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2001/nov/23/culture.peterbradshaw2|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠١}}&lt;/ref&gt;
|-
!''[[یاریی سیخوڕی]]''
|٢٠٠١
|بەڵێ
|نەخێر
|تۆم بیشۆپ
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Bradshaw|یەکەم١=Peter|سەردێڕ=Spy Game|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2001/nov/23/culture.peterbradshaw2|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠١}}&lt;/ref&gt;
|-
!یازدەی زەریاکە
|٢٠٠١
|بەڵێ
|نەخێر
|ڕایەنی ژەنگاوی
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Travers|یەکەم١=Peter|سەردێڕ=Ocean's Eleven|ناونیشان=https://www.rollingstone.com/movies/reviews/oceans-eleven-20011213|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Rolling Stone|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150728095112/http://www.rollingstone.com/movies/reviews/oceans-eleven-20011213|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
!دانپێدانانی بیرێکی ترسناک
|٢٠٠٢
|بەڵێ
|نەخێر
|براد
|دەرکەوتنی تایبەتی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Travers|یەکەم١=Peter|سەردێڕ=Ocean's Eleven|ناونیشان=https://www.rollingstone.com/movies/reviews/oceans-eleven-20011213|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Rolling Stone|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150728095112/http://www.rollingstone.com/movies/reviews/oceans-eleven-20011213|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
!سینباد: ئەفسانەی حەفت دەریاکە
|٢٠٠٣
|بەڵێ
|نەخێر
|سینباد
|دەنگ
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Robey|یەکەم١=Tim|سەردێڕ=Troy, review: original Telegraph review|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/10484545/Troy-review-original-Telegraph-review.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Daily Telegraph|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;
|-
!ترۆی
|٢٠٠٤
|بەڵێ
|نەخێر
|ئارکیلیس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Robey|یەکەم١=Tim|سەردێڕ=Troy, review: original Telegraph review|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/10484545/Troy-review-original-Telegraph-review.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Daily Telegraph|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;
|-
!دوازدەی زەریاکە
|٢٠٠٤
|بەڵێ
|نەخێر
|ڕایەنی ژەنگاوی
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dargis|یەکەم١=Manohila|سەردێڕ=Well, the Gang's All Here, Why Not Another Caper?|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2004/12/10/movies/10twel.html?_r=0|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤}}&lt;/ref&gt;
|-
!مامۆستا و خاتوو سمیس
|٢٠٠٥
|بەڵێ
|نەخێر
|جۆن سمیس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dargis|یەکەم١=Manohla|سەردێڕ=For Better or Worse, Even on a Battlefield|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2005/06/10/movies/for-better-or-worse-even-on-a-battlefield.html?_r=0|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٥}}&lt;/ref&gt;
|-
!خوا گەورەبوو لێمان بێزاربوو
|٢٠٠٦
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=McGavin|یەکەم١=Patrick Z|سەردێڕ=God Grew Tired Of Us|ناونیشان=http://www.screendaily.com/god-grew-tired-of-us/4025939.article|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=[[Screen International]]|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦}}&lt;/ref&gt;
|-
!دوورخراوەکە
|٢٠٠٦
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dargis|یەکەم١=Manohla|سەردێڕ=Scorsese’s Hall of Mirrors, Littered With Bloody Deceit|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/10/06/movies/06depa.html?pagewanted=all&amp;_r=0|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦}}&lt;/ref&gt;
|-
!ڕاکردن بە مەقەس
|٢٠٠٦
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Scott|یەکەم١=A. O.|سەردێڕ=Mom’s Wacky, Dad’s Distracted, Son Survives|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/10/20/movies/20scis.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦}}&lt;/ref&gt;
|-
![[بابل (فیلم)]]
|٢٠٠٦
|بەڵێ
|نەخێر
|ریچارد
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Scott|یەکەم١=A. O.|سەردێڕ=Emotion Needs No Translation|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2006/10/27/movies/27babe.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦}}&lt;/ref&gt;
|-
!پڕۆژەی تیھواکان
|٢٠٠٧
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=De Leon|یەکەم١=Kris|سەردێڕ=What Are They Up To? Esai Morales of Vanished|ناونیشان=http://www.buddytv.com/articles/vanished/what-are-they-up-to-esai-moral-7153.aspx|بڵاوکەرەوە=[[BuddyTV]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150723220401/http://www.buddytv.com/articles/vanished/what-are-they-up-to-esai-moral-7153.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
!ساڵی سەگێک
|٢٠٠٧
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dargis|یەکەم١=Manhola|سەردێڕ=In a Lonely Place, Saved by Puppies|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/04/13/movies/13dog.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠٠٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!دڵێکی گەورە
|٢٠٠٧
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=French|یەکەم١=Philip|سەردێڕ=A Mighty Heart|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2007/sep/23/thriller.drama|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!سێزدەی زەریاکە
|٢٠٠٧
|بەڵێ
|نەخێر
|ڕایەنی ژەنگاوی
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dargis|یەکەم١=Manohla|سەردێڕ=They Always Come Out Ahead; Bet on It|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/06/08/movies/08ocea.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!ڕەشکووژییەکەی جێسی جەیمس لەلایەن ڕۆبێرت فۆردی گەمژە
|٢٠٠٧
|بەڵێ
|بەڵێ
|جێسی جەیمس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dargis|یەکەم١=Manohla|سەردێڕ=Good, Bad or Ugly: A Legend Shrouded in Gunsmoke Remains Hazy|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/09/21/movies/21assa.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٠٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!سووتان دوای خوێندنەوە
|٢٠٠٨
|بەڵێ
|نەخێر
|چاد فێلدھایمەر
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Corliss|یەکەم١=Richard|سەردێڕ=Baffled by Burn After Reading|ناونیشان=http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,1837730,00.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Time|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150723223730/http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,1837730,00.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
!کەیسە سەیرەکەی بێنیامین بەتن
|٢٠٠٨
|بەڵێ
|نەخێر
|مینیامین بەتەر
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Lawrence|یەکەم١=Will|سەردێڕ=Why Cate Blanchett will never work with Brad Pitt again|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/4245149/Why-Cate-Blanchett-will-never-work-with-Brad-Pitt-again.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Daily Telegraph|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt;
|-
!''[[زۆڵە بێشکۆکان|زۆڵە بێ شکۆکان]]''
|٢٠٠٩
|بەڵێ
|نەخێر
|لت. ئالدۆ ڕەین
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Fleming|یەکەم١=Michael|سەردێڕ=Quentin Tarantino seeks ‘Bastards’|ناونیشان=https://variety.com/2008/film/features/quentin-tarantino-seeks-bastards-1117988993/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Variety|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٠٨}}&lt;/ref&gt;
|-
!ژنەکەی کات کۆتچکردووەکە
|٢٠٠٩
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=McNary|یەکەم١=Dave|سەردێڕ=Rubin rewriting ‘Time’|ناونیشان=https://variety.com/2007/film/markets-festivals/rubin-rewriting-time-2-1117956555/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Variety|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!ژیانە کەسییەکانی پیپا لی
|٢٠٠٩
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Simon|یەکەم١=Alissa|سەردێڕ=Review: ‘The Private Lives of Pippa Lee’|ناونیشان=https://variety.com/2009/film/markets-festivals/the-private-lives-of-pippa-lee-1200473749/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Variety|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt;
|-
!مێگامایند
|٢٠١٠
|بەڵێ
|نەخێر
|پیاوی میترۆ
|دەنگ
|&lt;ref name=&quot;superherohype&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=SuperHeroHype|ناونیشان=http://www.superherohype.com/news/99311-ferrell-pitt-and-hill-to-voice-oobermind|سەردێڕ=Ferrell, Pitt and Hill to voice Oobermind|بڵاوکەرەوە=[[Superhero Hype!]]|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;
|-
!نایابەکە
|٢٠١٠
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Brad Pitt in London for Kick-Ass movie premiere|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/7500123/Brad-Pitt-in-London-for-Kick-Ass-movie-premiere.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Daily Telegraph|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١٠}}&lt;/ref&gt;
|-
!خواردن، نوێژ، خۆشەویستی
|٢٠١٠
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Balinese villagers angry over Julia Roberts film Eat, Pray, Love|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/6434475/Balinese-villagers-angry-over-Julia-Roberts-film-Eat-Pray-Love.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Daily Telegraph|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt;
|-
!داری ژیان
|٢٠١١
|بەڵێ
|بەڵێ
|ئۆ'برایەن
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Rose|یەکەم١=Steve|سەردێڕ=Brad Pitt talks about Terrence Malick and The Tree of Life|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2011/jun/30/brad-pitt-interview-terrence-malick|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١١}}&lt;/ref&gt;
|-
!تۆپەپارە
|٢٠١١
|بەڵێ
|بەڵێ
|بیلی بین
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Block|یەکەم١=Alex Ben|سەردێڕ=Brad Pitt Reveals What He, Sony Did to Save 'Moneyball'|ناونیشان=http://www.hollywoodreporter.com/news/moneyball-making-brad-pitt-bennett-miller-274738|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}&lt;/ref&gt;
|-
!قاچی دڵخۆش: ٢
|٢٠١١
|بەڵێ
|بەڵێ
|ویلی ڕۆبیان
|دەنگ
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=McCarthy|یەکەم١=Todd|سەردێڕ=Even with the addition of new characters, such as the ones voiced by Brad Pitt and Matt Damon, George Miller's animated sequel just isn't very funny|ناونیشان=http://www.hollywoodreporter.com/movie/happy-feet-two/review/260990|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}&lt;/ref&gt;
|-
!ئەوان بکووژین بە نەرمانە
|٢٠١٢
|بەڵێ
|بەڵێ
|جاکی کۆگان
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Finke|یەکەم١=Nikki|سەردێڕ=Brad Pitt’s ‘Killing Them Softly’ Dies With ‘F’ CinemaScore As Twilight Saga, James Bond, And ‘Lincoln’ Dominate Box Office Yet Again|ناونیشان=http://deadline.com/2012/12/brad-pitts-killing-them-softly-dies-as-twilight-saga-james-bond-and-steven-spielberg-dominate-again-380679/|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt;
|-
!جەنگی جیھانی زی
|٢٠١٣
|بەڵێ
|بەڵێ
|گێری لەین
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Finke|یەکەم١=Nikki|سەردێڕ=Brad Pitt’s ‘Killing Them Softly’ Dies With ‘F’ CinemaScore As Twilight Saga, James Bond, And ‘Lincoln’ Dominate Box Office Yet Again|ناونیشان=http://deadline.com/2012/12/brad-pitts-killing-them-softly-dies-as-twilight-saga-james-bond-and-steven-spielberg-dominate-again-380679/|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt;
|-
!نایابەکە ٢
|٢٠١٣
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Rothman|یەکەم١=Lily|سەردێڕ=Jim Carrey Distances Himself from Kick Ass 2—A New Kind of Actor Protest?|ناونیشان=http://entertainment.time.com/2013/06/25/jim-carrey-distances-himself-from-kick-ass-2-a-new-kind-of-actor-protest/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Time|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣}}&lt;/ref&gt;
|-
!پیاوی گەورەکانە
|٢٠١٣
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی

دۆکیومێنتاری
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Jagernauth|یەکەم١=Kevin|سەردێڕ=Review: Big Oil &amp; ‘Big Men’ Collide In Brad Pitt-Produced Documentary About African Oil|ناونیشان=https://www.indiewire.com/2014/03/review-big-oil-big-men-collide-in-brad-pitt-produced-documentary-about-african-oil-88060/|وێبگە=IndieWire|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190215215802/https://www.indiewire.com/2014/03/review-big-oil-big-men-collide-in-brad-pitt-produced-documentary-about-african-oil-88060/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
!١٢ ساڵ بوون بە کۆیلە
|٢٠١٣
|بەڵێ
|بەڵێ
|ساموێل باس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Hayden|یەکەم١=Erik|سەردێڕ=Brad Pitt: '12 Years a Slave' Win Significant for Making Sense of History|ناونیشان=http://www.hollywoodreporter.com/news/brad-pitt-12-years-a-685418|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Macnab|یەکەم١=Geoffrey|سەردێڕ=12 Years A Slave, review: 'Steve McQueen forces us to confront the brutality of slavery'|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/12-years-a-slave-film-review-steve-mcqueen-forces-us--to-confront-the-brutality-of-slavery-9046111.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=[[The Independent]]|ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150724222305/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/12-years-a-slave-film-review-steve-mcqueen-forces-us--to-confront-the-brutality-of-slavery-9046111.html}}&lt;/ref&gt;
|-
!ڕاوێژکارەکە
|٢٠١٣
|بەڵێ
|نەخێر
|وێسترەی
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The 5 Most WTF Moments From 'The Counselor'|ناونیشان=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/the-5-most-wtf-moments-from-the-counselor-20131028|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Indiewire]]|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150723221153/http://blogs.indiewire.com/theplaylist/the-5-most-wtf-moments-from-the-counselor-20131028#|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
![[تووڕەیی (فیلمی ٢٠١٤)|''تووڕەیی'' (فیلمی ٢٠١٤)]]
|٢٠١٤
|بەڵێ
|بەڵێ
|دۆن «پیاویجەنگ» کۆلییەر
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Denby|یەکەم١=David|سەردێڕ=War Is Almost Over|ناونیشان=http://www.newyorker.com/magazine/2014/10/27/war-almost|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=[[The New Yorker]]|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;
|-
!سێڵما
|٢٠١٤
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Patches|یەکەم١=Matt|سەردێڕ=Riding Selma praise, PGA will honor Brad Pitt's Plan B Entertainment|ناونیشان=http://www.hitfix.com/in-contention/riding-selma-praise-pga-will-honor-brad-pitts-plan-b-entertainment-with-visionary-award|بڵاوکەرەوە=[[HitFix]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150723231310/http://www.hitfix.com/in-contention/riding-selma-praise-pga-will-honor-brad-pitts-plan-b-entertainment-with-visionary-award|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
!چیڕۆکی ڕاستەقینە
|٢٠١٥
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Warner|یەکەم١=Kara|سەردێڕ=Sony’s CinemaCon Panel Offers First Look at Brad Pitt’s WWII Epic, ‘Fury’|ناونیشان=https://www.yahoo.com/movies/bp/sony-cinemacon-panel-offers-first-look-brad-pitt-134624459.html|بڵاوکەرەوە=[[Yahoo!]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;
|-
!گوێلێبوونەکە
|٢٠١٥
|بەڵێ
|بەڵێ
|خۆی
|کورتە فیلم
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.vanityfair.com/hollywood/2015/10/leonardo-dicaprio-robert-de-niro-martin-scorsese-casino|سەردێڕ=Why Leonardo DiCaprio, Robert De Niro, and Martin Scorsese Convened in a Macau Casino|دوایین=Miller|یەکەم=Julie|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;
|-
!لەلای دەریاوە
|٢٠١٥
|بەڵێ
|بەڵێ
|ڕۆلاند
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=McClintock|یەکەم١=Pamela|سەردێڕ=Angelina Jolie and Brad Pitt's 'By the Sea' Gets Fall 2015 Release|ناونیشان=http://www.hollywoodreporter.com/news/angelina-jolie-brad-pitts-by-794280|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;
|-
!گەیشتن بە لووتکە
|٢٠١٥
|نەخێر
|بەڵێ
|خوێنەر
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=de Semlyen|یەکەم١=Phil|سەردێڕ=New Trailer For MotoGP Doc Hitting The Apex|ناونیشان=http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=45185|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠١٥|ئیش=Empire|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150905081956/http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=45185}}&lt;/ref&gt;
|-
!شۆڕتە گەورەکە
|٢٠١٥
|بەڵێ
|بەڵێ
|بێن ڕیکێرت
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Kroll|یەکەم١=Justin|سەردێڕ=Brad Pitt, Christian Bale and Ryan Gosling to Star in Financial Drama ‘The Big Short’ (EXCLUSIVE)|ناونیشان=https://variety.com/2015/film/news/brad-pitt-christian-bale-and-ryan-gosling-to-star-in-financial-drama-the-big-short-exclusive-1201404038/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=Variety|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;
|-
!ڕووناکی مانگ
|٢٠١٦
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=McNary|یەکەم١=Dave|سەردێڕ=A24 Teams With Brad Pitt’s Plan B for ‘Moonlight’|ناونیشان=https://variety.com/2015/film/news/moonlight-a24-brad-pitt-plan-b-1201577142/|وێبگە=Variety|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!گەشتی دەریایی کات
|٢٠١٦
|بەڵێ
|بەڵێ
|خوێنەر
|دۆکیومێنتاری دەنگی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Han|یەکەم=Angie|سەردێڕ=Terrence Malick Prepping ‘The Tree of Life’ Director’s Cut; ‘Voyage of Time’ Coming in 2014|ناونیشان=http://www.slashfilm.com/terrence-malick-prepping-the-tree-of-life-directors-cut-voyage-of-time-coming-in-2014/|بڵاوکەرەوە=[[Slash Film]]|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;
|-
!ھاوپەیمان
|٢٠١٦
|بەڵێ
|نەخێر
|ماکس ڤاتان
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-3517642/Brad-Pitt-plays-doting-dad-alongside-Marion-Cotillard-films-scenes-London-new-spy-drama-Five-Seconds-Silence.html|سەردێڕ=Brad Pitt plays a doting dad alongside Marion Cotillard|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=Mail Online}}&lt;/ref&gt;
|-
!شارە ونبووەکەی زی
|٢٠١٦
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ew.com/article/2010/11/05/brad-pitt-drops-out-lost-city-of-z|سەردێڕ=Brad Pitt no longer starring in 'Lost City of Z. ' Who should take his place?|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ئیش=Entertainment Weekly|یەکەم=Kate|دوایین=Ward|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150216053303/http://www.ew.com/article/2010/11/05/brad-pitt-drops-out-lost-city-of-z|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/lost-city-z-begins-filming-6287695|سەردێڕ=The Lost City of Z begins filming in Northern Ireland as Sienna Miller arrives in country|ئیش=[[Daily Mirror]]|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|یەکەم=Carl|دوایین=Greenwood}}&lt;/ref&gt;
|-
![[ئۆکجا (فیلم)]]
|٢٠١٧
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|بەرھەمھێنەری سەرەکی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Jafaar|یەکەم١=Ali|سەردێڕ=Netflix, Plan B Board Jake Gyllenhaal-Starrer ‘Okja’ From ‘Snowpiercer’ Director Bong Joon-Ho|ناونیشان=http://deadline.com/2015/11/netflix-plan-b-brad-pitt-jake-gyllenhaal-okja-snowpiercer-korea-tilda-swinton-1201616686/|وێبگە=Deadline Hollywood|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!مەکینەی جەنگ
|٢٠١٧
|بەڵێ
|بەڵێ
|گێن. گلێن مکماھۆن
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Han|یەکەم=Angie|سەردێڕ=Terrence Malick Prepping ‘The Tree of Life’ Director’s Cut; ‘Voyage of Time’ Coming in 2014|ناونیشان=http://www.slashfilm.com/terrence-malick-prepping-the-tree-of-life-directors-cut-voyage-of-time-coming-in-2014/|بڵاوکەرەوە=[[Slash Film]]|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;
|-
!باری براد
|٢٠١٧
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=McNary|یەکەم١=Dave|سەردێڕ=Amazon Backing and Releasing Ben Stiller’s Dramedy ‘Brad’s Status’|ناونیشان=https://variety.com/2016/film/news/ben-stiller-brads-status-amazon-1201905296/|وێبگە=Variety|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!دێدپووڵ ٢
|٢٠١٨
|بەڵێ
|نەخێر
|ونبووەکە
|دەرکەوتنی تایبەتی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Zuckerman|یەکەم١=Esther|سەردێڕ=Brad Pitt's Split Second Deadpool 2 Cameo: How to Not Miss the Surprise Guests in the Movie|ناونیشان=https://www.wmagazine.com/story/brad-pitt-deadpool-2-cameo-surprises|وێبگە=[[W (magazine)|W]]|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180625021542/https://www.wmagazine.com/story/brad-pitt-deadpool-2-cameo-surprises|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
!کوڕێکی جوان
|٢٠١٨
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hollywoodreporter.com/news/sundance-breakout-timothee-chalamet-joining-steve-carell-beautiful-boy-971156|سەردێڕ=Sundance Breakout Timothee Chalamet Joining Steve Carell in 'Beautiful Boy' (Exclusive)|وێبگە=[[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر|The Hollywood Reporter]]|یەکەم=Rebecca|دوایین=Ford|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!پێپچۆک
|٢٠١٨
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Kroll|یەکەم١=Justin|سەردێڕ=Christian Bale, Steve Carell, and Amy Adams Circling Adam McKay’s Dick Cheney Biopic|ناونیشان=https://variety.com/2017/film/news/christian-bale-steve-carell-amy-adams-dick-cheney-biopic-adam-mckay-1202009749/|وێبگە=Variety|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;
|-
!کۆتا پیاوی [[ڕەشپێست]] لە سان فرانسیسکۆ
|٢٠١٩
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2018/05/a24-plan-b-the-last-black-man-in-san-francisco-movie-jonathan-majors-jimmie-fails-1202381182/|سەردێڕ=A24, Plan B Team On ‘The Last Black Man in San Francisco’ With Jonathan Majors &amp; Jimmie Fails Starring|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|یەکەم=Amanda|دوایین=N'Duka|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;
|-
!''[[ڕۆژێک لە ڕۆژان لە ھۆڵیوود]]''
|٢٠١٩
|بەڵێ
|نەخێر
|کلیف بووس
|
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.businessinsider.com/quentin-tarantino-once-upon-a-time-in-hollywood-movie-everything-we-know-2018-3|سەردێڕ=quentin-tarantino-once-upon-a-time-in-hollywood-movie-everything-we-know|بڵاوکەرەوە=businessinsider.com|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;
|-
![[ئاد ئاسترا]]
|٢٠١٩
|بەڵێ
|بەڵێ
|ڕۆی مکبراید
|دوای بەرھەمھێنان
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.businessinsider.com/quentin-tarantino-once-upon-a-time-in-hollywood-movie-everything-we-know-2018-3|سەردێڕ=quentin-tarantino-once-upon-a-time-in-hollywood-movie-everything-we-know|بڵاوکەرەوە=businessinsider.com|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;
|-
!پاشاکە
|٢٠١٩
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|دوای بەرھەمھێنان
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://deadline.com/2018/02/timothee-chalamet-the-king-henry-v-david-michod-directing-netflix-call-me-by-your-name-1202282669/|سەردێڕ=Timothee Chalamet To Play King Henry V In David Michôd Netflix Film ‘The King|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|یەکەم=Mike|دوایین=Fleming Jr|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;
|-
!دەوڵەمەند
|٢٠١٩
|نەخێر
|بەڵێ
|—
|دوای بەرھەمھێنان
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/evan-rachel-wood-gina-rodriguez-star-miranda-july-heist-feature-1098359|سەردێڕ=Evan Rachel Wood, Gina Rodriguez to Star in Miranda July Heist Feature (Exclusive)|وێبگە=[[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر|The Hollywood Reporter]]|یەکەم١=Borys|دوایین١=Kit|یەکەم٢=Mia|دوایین٢=Galuppo|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ھۆڵیوود|ئەکتەران|ئەفریقا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|ھونەرەکان|کالیفۆڕنیا|کۆمیدیا}}

{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Brad Pitt}}

[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری یارمەتیدەر]]
[[پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:بەرهەمهێنەرانی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی خەڵاتی گۆڵدن گلۆب]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بافتا]]
[[پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی گۆڵدن گڵۆب (فیلم)]]
[[پۆل:براوەکانی جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەر]]
[[پۆل:نمایشکردنی نایاب لەلایەن ئەکتەرە پیاوەکان لە ڕۆلی پشتگریکار لەسەر شاشە و براوەی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران]]
[[پۆل:باشترین ئەکتەرانی پاڵپشتی براوەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ئەی ئەی سی تی ئەی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا]]</text>
      <sha1>sd7bfwbqbvbfda44nl6yq5ydstovb61</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37844</id>
    <revision>
      <id>1579766</id>
      <parentid>1574688</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>/* پێشینەی مێژوویی */</comment>
      <origin>1579766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84653" sha1="r2oxpewcxuz3mf4z07iv9tsdcuko7aj" xml:space="preserve">{{نیشانی وتاری باش}}{{داتابۆکس}}
'''شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران'''، '''شۆڕشی ئیسلامیی ئێران'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://penus.krd/index.php/ckb/2018-04-02-19-18-18/item/1528-2019-03-06-10-54-55 |سەردێڕ=بەنوئەزیزی: شۆڕشی ئیسلامیی ئێران |بڵاوکەرەوە=پێنووس |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230127091700/http://penus.krd/index.php/ckb/2018-04-02-19-18-18/item/1528-2019-03-06-10-54-55 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; یان '''شۆڕشی گەلانی ئێران'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/ساڵەی-شۆڕشی-گەلانی-ێران-لە-ڕاگەیاندنە-اڵمانییەکان |سەردێڕ=٤٠ ساڵەی شۆڕشی گەلانی ئێران لە ڕاگەیاندنە ئاڵمانییەکان |بڵاوکەرەوە=کوردستان و کورد |ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی نیسانی ٢٠٢٢}}&lt;/ref&gt; ({{بە فارسی|انقلاب ۱۳۵۷{{تێبینی|ناوی باو لە کۆمەڵگادا}} / انقلاب اسلامی{{تێبینی|ناوی باو لە وێژەی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەت]]دا}}}}) [[شۆڕش|گۆڕانکارییەکی گەورەی]] سیاسی–کۆمەڵایەتی بوو کە لە ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٧٨ ھەتا ١١ی شوباتی ١٩٧٩ ڕوویدا و بووبە ھۆی ڕووخانی [[شانشینی پەھلەوی]] و پێکھاتنی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەتی کۆماری ئیسلامی]] بە ڕێبەرایەتیی [[ڕووحوڵڵا خومەینی]].

کەسایەتییە خاوەن ئاراستە ئیسلامییەکان ڕۆڵێکی بەرچاو و ئامادەیییەکی گەورەیان ھەبوو لەم [[شۆڕش]]ەی دژ بە دەسەڵاتی پاشایەتی، کە خومەینی ناوی نابوو «شۆڕشی ئیسلامی». جیا لە [[ئیسلامی سیاسی]] یان ئیسلامیزم، [[ئایدۆلۆژیا]] جیاوازەکانی وەک [[سۆشیالیزم]]، [[لیبراڵیزم]] و [[ناسیۆنالیزم]] بەشدارییان لەم شۆڕشەدا کرد. شۆڕشی ئیسلامی لە ئێران یەکەم شۆڕشی سەرکەوتوو بوو کە بووە ھۆی حوکمڕانیی ئیسلامی سیاسیی [[شیعە]] و بنچینەگەرایی لە ناوچەکەدا.&lt;ref&gt;Esposito, p.161&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190127205820/http://www.iran-emrooz.net/index.php/think/more/44737/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200113125938/https://books.google.com/books?id=pTVSPmyvtkAC&amp;printsec=frontcover&lt;/ref&gt;

خۆپیشاندانەکان دژ بە شا لە تشرینی یەکەمی ١٩٧٧ دەستیان پێکرد و پەرەیان سەند بۆ ھەڵمەتێکی بەرگریی مەدەنی کە ھەردوو ڕەوتە [[عەلمانی]] و ئایینییەکانی دەگرتەوە و لە کانوونی دووەمی ١٩٧٨ توندتر بوون. مانگرتن و خۆپیشاندانەکان لە نێوان مانگەکانی ئاب و کانوونی یەکەمی ١٩٧٨دا وڵاتیان پەکخست. شا لە ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٧٩ وەک کۆتا شای [[ئێران]] ئێرانی بەرەو مەنفا بەجێھێشت، و ئەرکەکانی بۆ ئەنجومەنی جێنشینی ([[ئەنجومەنی پاشایەتی]]) و سەرۆک وەزیرانی ئۆپۆزیسیۆنی جێھێشت. [[ئایەتوڵڵا خومەینی]] دوای ١٤ ساڵ دوورخرانەوە، لە ١ی شوباتی ١٩٧٩ گەڕایەوە [[تاران]] و لەلایەن چەندین ملیۆن ئێرانییەوە پێشوازی لێکرا. دەسەڵاتی پاشایەتی دوای ماوەیەکی کورت ([[دە ڕۆژ]]) لە ١١ی شوباتی ١٩٧٩ ھەرەسی ھێنا، کە لە ئێراندا بە «[[دەیەی فەجر|دە ڕۆژی فەجر]]» ناودەبرێت.&lt;ref&gt;Abrahamian, Ervand (2009) &quot;Mass Protests in the Islamic Revolution, 1977–79&quot;, in آدم ڕوبرتس and تيموثي غارتون آش (eds.), Civil Resistance and Power Politics: The Experience of Non-violent Action from Gandhi to the Present. Oxford &amp; New York: Oxford University Press, pp. 162–78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190502064424/http://www.fsmitha.com/h2/ch29ir.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20101223214459/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/1/newsid_2521000/2521003.stm&lt;/ref&gt;

== پێشینە ==
ئەو ھۆکارانەی بوونە ھۆی ڕوودانی شۆڕشەکە و دواتر وەرگرتنی سیفەتی جەماوەری و نەتەوەیی و ئیسلامی، بریتی بوون لە کاردانەوەیەکی پارێزگارانە دژ بە ھەوڵە ڕۆژاواییخواز و عەلمانییەکانی شای سەر بە [[وڵاتانی ڕۆژاوا|ڕۆژاوا]]، و بەرزبوونەوەی چاوەڕوانییەکان بەھۆی داھاتی [[نەوت]] لە ساڵی ١٩٧٣ و بەرنامەیەکی ئابووریی زۆر گەورەخوازانە، ھەروەھا توڕەیی بەھۆی پاشەکشەیەکی ئابووریی کورت و سەخت لە ساڵانی ١٩٧٧–٧٨، و کەموکوڕییەکانی تری ڕژێمی پێشوو.&lt;ref&gt;Del Giudice, Marguerite (ئاب 2008). &quot;Persia: Ancient Soul of Iran&quot;. National Geographic.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;According to Kurzman, scholars writing on the revolution who have mentioned this include:

Gary Sick;[16]

Michael M.J. Fischer;[17]

Nikkie R. Keddie[18]

.Shaul Bakhash[19]&lt;/ref&gt;

ڕژێمی شا زیاتر سەرکوتکار و دڕندە بوو، ھەروەھا [[گەندەڵی]] و دەستبڵاوی تێدا بڵاوبووەوە. ھەروەھا بەدەست کەموکوڕی لە کارکردنی بنەڕەتیدا دەیناڵاند کە بووە ھۆی [[تەنگژەی ئابووری]] و کەمیی کەلوپەل و [[ھەڵاوسان]]. لەلایەن زۆر کەسەوە وا دەبینرا کە شا قەرزاری ھێزێکی ڕۆژاوایی نائیسلامییە ([[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]) کە کولتوورەکەی کاریگەری لەسەر ئێران ھەبوو. لە ھەمان کاتدا، ڕەنگە پشتگیریی شا لەلایەن سیاسییەکان و میدیاکانی ڕۆژاواوە - بەتایبەتی لە سەردەمی جیمی کارتەردا - کەمی کردبێت، ئەمەش وەک ئەنجامی پشتگیریی شا بۆ زیادکردنی نرخی نەوتی ئۆپێک لە سەرەتای ئەو دەیەدا. کاتێک سەرۆک کارتەر سیاسەتی مافی مرۆڤی پەیڕەو کرد کە دەیگوت ئەو وڵاتانەی تاوانبارن بە پێشێلکردنی [[مافەکانی مرۆڤ]] لە چەک یان یارمەتییەکانی ئەمریکا بێبەش دەکرێن، ئەمە یارمەتیدەر بوو بۆ ئەوەی بوێری بداتە ھەندێک ئێرانی بۆ بڵاوکردنەوەی پەیام و داواکاری بەو ھیوایەی کە سەرکوتکردنی حکوومەت خاو ببێتەوە.&lt;ref&gt;Harney, pp. 37, 47, 67, 128, 155, 167.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian, Ervand (1982). Iran between two revolutions. Princeton University Press, p. 437. ISBN 0-691-00790-X.&lt;/ref&gt;

ئەو شۆڕشەی کە شوێنی سیستمی پاشایەتیی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] گرتەوە بە ئیسلامییەکان و خومەینی نەک [[ڕێبەر]] و ئایدۆلۆژیایەکی تر، دەگەڕێتەوە بۆ بڵاوبوونەوەی وەشانی شیعەیی لە بزووتنەوەی ئیسلامی کە دژی ڕۆژاوایی بوون وەستایەوە و [[ئایەتوڵڵا خومەینی]] وەک شوێنکەوتووی ئیمامی شیعە [[حوسێن کوڕی عەلی|حوسێنی کوڕی عەلی]] دەبینی و شای لە ڕۆڵی یەزیدی دووژمنی حوسێندا دەبینی. یەکێکی تر لە ھۆکارەکان بە کەم سەیرکردنی بزووتنەوە ئیسلامییەکەی خومەینی بوو، چ لەلایەن دەسەڵاتی شاوە - کە بە ھەڕەشەیەکی بچووکیان دەزانی بەراورد بە [[مارکسیزم|مارکسییەکان]] و [[سۆسیالیزمی ئیسلامی|سۆشیالیستە ئیسلامییەکان]] - و چ لەلایەن نەیارە عەلمانییەکانی حکوومەتەوە - کە پێیان وابوو دەتوانرێت خومەینییەکان پەراوێز بخرێن.&lt;ref&gt;Andrew Scott Cooper. The Oil Kings: How the U.S. , Iran, and Saudi Arabia Changed the Balance of Power in the Middle East. Simon &amp; Schuster, 2011. (ردمك 1439155178).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Keddie, p. 214.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Schirazi, Asghar (1997). The Constitution of Iran. Tauris, pp. 293–34. ISBN 1-86064-253-5.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), pp. 533–34.&lt;/ref&gt;

== پێشینەی مێژوویی ==
=== شۆڕشی تووتن ===
{{سەرەکی|شۆڕشی تووتن}}
[[پەڕگە:Shahanshah historical pressconference.jpg|وێنۆک|[[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] [[شا|شای ئێران]]. کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی سەبارەت بە سیاسەتە نەوتییە [[نێونەتەوەیی (ڕوونکردنەوە)|نێونەتەوەیییەکان]]. کۆشکی نیاوەران، [[تاران]]، [[١٩٧١]].]]
پیاوانی ئایینیی [[شیعە]] کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر کۆمەڵگەی ئێرانی ھەبوو. پیاوانی ئایینی لە سەرەتادا خۆیان وەک ھێزێکی سیاسیی بەھێز لە [[ئۆپۆزیسیۆن]]ی دەسەڵاتی [[پاشایەتی]]دا نیشان دا لەگەڵ [[شۆڕشی تووتن]]ی ساڵی ١٨٩١. لە ٢٠ی ئازاری ١٨٩٠، ناسرەدین شا ئیمتیازێکی بە مەیجەر [[جێراڵد تاڵبۆت]] بەخشی بۆ قۆرخکردنی تەواوەتی بەرھەمھێنان و فرۆشتن و ناردنە دەرەوەی [[تووتن]] بۆ ماوەی پەنجا ساڵ. لەو کاتەدا پیشەسازیی تووتنی فارسی زیاتر لە ٢٠٠ ھەزار کەسی تێدا کاریان دەکرد، بۆیە ئەم ئیمتیازە گورزێکی توند بوو بۆ جووتیاران و بازاڕییە [[فارسەکان]] کە بژێویی ژیانیان بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر بازرگانیی پڕقازانجی تووتن بوو. بایکۆت و ناڕەزایەتییەکان دژی ئەم بڕیارە بەھۆی [[فەتوا]]ی [[میرزا شیرازی|میرزا حەسەنی شیرازی]] بە شێوەیەکی بەرفراوان بڵاوبووەوە. لە کۆتاییدا [[ناسرەدین شا|ناسرەددین شا]] خۆی بە دەستەوەستان بینی لەبەردەم وەستاندنی بزووتنەوە جەماوەرییەکە و ئیمتیازەکەی ھەڵوەشاندەوە. شۆڕشی تووتن یەکەم بەرگریی گەورەی ئێرانییەکان بوو دژ بە شا و بەرژەوەندییە بیانییەکان، و ھێزی گەل و کاریگەریی زانایانی لە نێوانیاندا دەرخست.&lt;ref&gt;Keddie, Nikki (1966). Religion and Rebellion in Iran: The Tobacco Protest of 1891–92. Frank Cass, p. 38.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://archive.org/details/sim_sociological-forum_1992-09_7_3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lambton, Ann (1987). Qajar Persia. University of Texas Press, p. 248&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mottahedeh, Roy (2000) The Mantle of the Prophet: Religion and Politics in Iran. Oneworld, p. 218&lt;/ref&gt;

=== شۆڕشی دەستووریی ئێران ===
{{سەرەکی|شۆڕشی دەستووری ئێران}}
ناڕەزایەتییەکان بەردەوام بوون تا [[شۆڕشی دەستووری ئێران|شۆڕشی دەستووری]] (١٩٠٥–١٩١١). شۆڕشەکە بووە ھۆی دامەزراندنی پەرلەمان ([[ئەنجومەنی شوورای نیشتمانی]]) و پەسەندکردنی یەکەم دەستوور. سەرەڕای سەرکەوتنی شۆڕشی دەستووری لە لاوازکردنی حوکمی ستەمکارانەی ڕژێمی [[قاجاڕ]]، بەڵام نەیتوانی حکوومەتێکی جێگرەوەی بەھێز دابین بکات. لە ئەنجامدا و لە ماوەی ئەو دەیان ساڵەی دوای دامەزراندنی پەرلەمانە نوێیەکە، چەندین ڕووداوی مەترسیدار ڕوویان دا. دەکرێت زۆرێک لەم ڕووداوانە وەک بەردەوامیی ململانێی نێوان دەستوورخوازان و شای فارس ببینرێن، کە زۆرێکیان لەلایەن ھێزە بیانییەکانەوە دژ بە پەرلەمان پشتگیری دەکران.

=== ڕەزا شا ===
{{سەرەکی|محەممەدڕەزا پەھلەوی}}
بێسەروبەری و پشێوییەک کە دوای شۆڕشی دەستووری دروست بوو، بووە ھۆی دەرکەوتنی ژەنەڕاڵ ڕەزا خان، فەرماندەی لیوای قەزاقی فارسی کە لە کوودەتایەکدا لە شوباتی ١٩٢١ دەسەڵاتی گرتە دەست. سیستمێکی پاشایەتیی دەستووریی دامەزراند و لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٥ [[ئەحمەد شا]] قاجاڕی کۆتا پاشای قاجاڕەکانی لە کار لادا و کۆتایی بە حوکمی [[قاجاڕەکان]] ھێنا و چەندین چاکسازیی کۆمەڵایەتی و ئابووری و سیاسی لە ماوەی حوکمڕانیدا ئەنجام دا. کۆمەڵێک لەم چاکسازییانە بوونە ھۆی ناڕەزایەتی گشتی کە زەمینەی بۆ شۆڕشی ئێران ڕەخساند. [[ڕەزا شا]]، باوکی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]]، یاسا ئیسلامییەکانی بە یاسای ڕۆژاوایی گۆڕی، کە جلوبەرگی ئیسلامیی نەریتی قەدەغە کرد و ڕەگەزەکانی لە یەک جیاکردەوە و پۆشینی [[حیجاب]]ی تەواوی بۆ ژنان قەدەغە کرد. پۆلیس بە زەبروزەنگ حیجابی ئەو ژنانەیان دەدڕاند کە بەرەنگاری قەدەغەکردنی [[حیجاب]] دەبوونەوە. لە ساڵی ١٩٣٥دا دەیان کەس کوژران و سەدان کەسیش بریندار بوون لە ڕووداوەکەی مزگەوتی [[گەوھەرشاد]]دا. لە لایەکی ترەوە، لە سەرەتای سەرکەوتنی ڕەزا شا، [[عەبدولکەریم حائیری یەزدی]] [[حەوزەی زانستیی قوم]]-ی دامەزراند و گۆڕانکاری گرنگی لە [[حەوزە]] زانستییەکاندا دروست کرد؛ بەڵام ئەو وەک ڕێبەرە ئایینییەکانی تری دوای خۆی، خۆی لە دەستوەردان لە کاروباری سیاسی بەدوور گرت؛ بۆیە پیاوانی ئایینی لە سەردەمی حوکمی ڕەزا شادا ھەوڵی بەرفراوانی دژ بە حکوومەتیان ڕێکنەخست؛ بەڵام [[ڕووحوڵڵا خومەینی|ئایەتوڵڵا خومەینی]] کە لە داھاتوودا دژی حکوومەتی ڕەزا شا وەستایەوە، قوتابیی شێخ [[عەبدولکەریم حائیری]] بوو.&lt;ref&gt;Mackey, p. 184&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bakhash, p. 22&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Taheri, pp. 94–5&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20090326213807/http://webstorage1.mcpa.virginia.edu/library/mc/forums/published/americanvalues13.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rajaee, Farhang (2010). Islamism and Modernism: The Changing Discourse in Iran. University of Texas Press. ISBN 978-0-292-77436-0.&lt;/ref&gt;

=== کودەتای ١٩٥٣ لە ئێران ===
{{سەرەکی|کودەتای ١٩٥٣ لە ئێران}}
[[پەڕگە:Operationajax.jpg|وێنۆک|[[تانک]]ەکان لە شەقامەکانی [[تاران]]، [[١٩٥٣]]]]

لە ساڵی ١٩٤١ [[ڕەزا شا]] لەسەر کار لادرا و کوڕەکەی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] لە ڕێگەی داگیرکاریی ھێزە ھاوپەیمانەکانی بەریتانیا و سۆڤیەتەوە جێگیرکرا. لە ساڵی [[١٩٥٣]]دا، ھێزە بیانییەکان (ئەمریکی و بەریتانی) جارێکی دیکە بۆ یارمەتیدانی شا ھاتن - دوای ڕاکردنی شا لە وڵاتەوە بۆ [[ئیتاڵیا]] - [[دەزگای ھەواڵگریی بەریتانیا]] (ئێم ئای ٦) یارمەتی سیخوڕێکی ناو [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] ئەمریکای دا بۆ ڕێکخستنی کودەتایەکی سەربازی بۆ لادانی سەرۆکی نەتەوەییی بە شێوەی دیموکراسی ھەڵبژێردراو [[محەممەد موسەددیق]].&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180714060416/https://www.theguardian.com/world/2013/aug/19/cia-admits-role-1953-iranian-coup&lt;/ref&gt;

محەممەدڕەزا شا پەھلەوی، کە کوڕی [[ڕەزا شا]] بوو، پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ [[حکوومەتی ئەمریکا]]دا پاراست، چونکە ھەردوو ڕژێمەکە ھاوبەش بوون لە دژایەتیکردنی فراوانبوونی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، کە دراوسێیەکی باکووری بەھێزی ئێران بوو. وەک حکوومەتی باوکی، شا بە ستەمکارییەکەی ناسرابوو، و تیشک خستنە سەر [[مۆدێرنیزە|نوێکردنەوە]] و [[ڕۆژاواییبوون]] و پشتگوێخستنی [[ئایین]] و ڕێکارە دیموکراسییەکان لە دەستووری ئێراندا. گرووپە چەپ و ئیسلامییەکان ھێرشیان کردە سەر حکوومەتەکەی (زۆرجار لە دەرەوەی ئێرانەوە بەو پێیەی لە ناوخۆدا سەرکوت دەکران) بەھۆی پێشێلکردنی دەستووری ئێران، و [[گەندەڵی سیاسی]]، و چەوسانەوەی سیاسی لەلایەن پۆلیسی نھێنی [[ساواک]].&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20171012055118/http://www.worldstatesmen.org/Iran_const_1906.doc&lt;/ref&gt;

=== شۆڕشی سپی ===
{{سەرەکی|شۆڕشی سپی}}
[[پەڕگە:RastakhizPartyDemoAgainstTerrorTabrizFarvardin2537.jpg|وێنۆک|خۆپیشاندانێکی لایەنگری شا کە حیزبی ڕەستاخیز لە [[تەورێز]] ڕێکی خستبوو، [[نیسان]]ی [[١٩٧٨]].]]
شۆڕشی سپی زنجیرەیەک چاکسازیی گشتگیر بوو لە [[ئێران]] کە لە ساڵی ١٩٦٣ لەلایەن شا [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]]یەوە دەستی پێکرد و تا ساڵی ١٩٧٨ بەردەوام بوو. بەرنامەی چاکسازیی [[محەممەدڕەزا شا]] بەتایبەتی بۆ لاوازکردنی ئەو چینانە داڕژرابوو کە پشتگیرییان لە سیستمی نەریتی دەکرد. لە چەندین توخم پێکھاتبوو، لەوانە: چاکسازیی زەوی و زار؛ فرۆشتنی ھەندێک کارگەی دەوڵەتی بۆ دابینکردنی [[بوودجە]]ی چاکسازیی زەوی؛ [[مافی دەنگدان]]ی ژنان؛ نیشتمانیکردنی [[دارستان]] و [[لەوەڕگا]]کان؛ پێکھێنانی دەستەی نەھێشتنی [[نەخوێندەواری]]؛ و دانانی پلانی دابەشکردنی قازانج بۆ کرێکارانی کەرتی [[پیشەسازی]]. شا شۆڕشی سپی وەک ھەنگاوێک بەرەو مۆدێرنیتە ڕاگەیاند، بەڵام گومانی تێدا نییە کە پاڵنەری سیاسی ھەبووە؛ شۆڕشی سپی ھۆکارێک بوو بۆ ئەوەی ڕەوایی بداتە بنەماڵەی پەھلەوی. بەشێک لە ھۆکاری دەستپێکردنی [[شۆڕشی سپی]] ئەوە بوو کە شا ھیوای دەخواست لە دەسەڵاتی [[دەرەبەگ]]ەکان ڕزگاری بێت و بنکەیەکی نوێی پشتگیری لە نێوان جووتیاران و چینی کرێکاردا دروست بکات. بەم شێوەیە شۆڕشی سپی لە ئێران ھەوڵێکی نوێ بوو بۆ ناساندنی چاکسازی لە سەرەوە و پاراستنی شێوازە نەریتییەکانی دەسەڵات. لە ڕێگەی چاکسازیی زەوی و زارەوە، کە ناوەکی شۆڕشی سپی بوو، شا ھیوای دەخواست ھاوپەیمانی لەگەڵ جووتیارانی گوندەکاندا بکات و ھیوای دەخواست پەیوەندییان لەگەڵ [[ئەرستۆکراسی]] شاردا ببڕێت.&lt;ref&gt;Amir Arjomand, Said (1988). The Turban for the Crown: The Islamic Revolution in Iran. Oxford University Press. ص. 72–73. ISBN 978-0-19-504258-0. مؤرشف من الأصل في 2021-09-30.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20130827194043/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842491,00.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Siavoshi, Sussan (1990). Liberal Nationalism in Iran: The failure of a movement. Boulder, Colorado: Westview Press. ص. 23. ISBN 978-0-8133-7413-0.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bayar, Assef (1994). &quot;Historiography, class, and Iranian workers&quot;. في Lockman, Zachary (المحرر). Workers and Working Classes in the Middle East: Struggles, Histories, Historiographies. Albany, New York: State University of New York Press. ص. 198. ISBN 978-0-7914-1665-5. &quot;نسخة مؤرشفة&quot;. مؤرشف من الأصل في 2017-04-09. اطلع عليه بتاريخ 2018-01-23.&lt;/ref&gt;

بۆ ئەوەی ڕەوایی بداتە [[شۆڕشی سپی]]، شا لە سەرەتای ساڵی ١٩٦٣دا داوای [[گشتپرسی]]یەکی نیشتمانی کرد، کە تێدا ٥٬٥٩٨٬٧١١ کەس دەنگیان بە چاکسازییەکان دا و ٤٬١١٥ کەسیش دژی چاکسازییەکان دەنگیان دا. ئەوەی شا چاوەڕێی نەدەکرد ئەوە بوو کە شۆڕشی سپی ببێتە ھۆی دروستبوونی گرژییەکی کۆمەڵایەتیی نوێ کە یارمەتیدەر بوو لە دروستبوونی چەندین کێشە کە شا ھەوڵی دەدا خۆی لێ بەدوور بگرێت. چاکسازیی زەوی و زار لەبری ھاوپەیمانیی جووتیاران لەگەڵ حکوومەت، بووە ھۆی بەرھەمھێنانی ژمارەیەکی زۆر لە جووتیاری سەربەخۆ و کرێکاری بێزەوی کە بوونە وەک تۆپخانەیەکی سیاسیی ئامادە، بەبێ ھەستکردن بە دڵسۆزی بۆ شا. وەک [[ئێرڤاند ئەبراھامیان]] ئاماژەی پێکردووە: «شۆڕشی سپی بۆ ئەوە داڕژرابوو کە پێش بە شۆڕشی سوور بگرێت، بەڵام ڕێگەی بۆ شۆڕشێکی ئیسلامی خۆش کرد». ھەرچەندە شۆڕشی سپی بەشدار بوو لە پێشکەوتنی ئابووری و تەکنەلۆژیای [[ئێران]]، بەڵام شکستی ھەندێک بەرنامەی چاکسازیی زەوی و کەمیی چاکسازییە دیموکراتییەکان، ھەروەھا دوژمنایەتی توندی پیاوانی ئایینی و خاوەن موڵکەکان بەرەو شۆڕشی سپی، لە کۆتاییدا بەشدار دەبێت لە ڕووخانی شا و شۆڕشی ئێران لە ساڵی ١٩٧٩دا. ھەروەھا ستراتیژی ئابووریی «شۆڕشی سپی» وەک ئەوەی مەبەست بوو سەرکەوتوو نەبوو. لە ڕووی [[تیۆری]]یەوە، بڕیار وابوو پارەی نەوت کە ئاراستەی نوخبەکان دەکرێت بۆ دروستکردنی ھەلی کار و کارگەکان بەکاربھێنرێت و لە کۆتاییدا پارەکان دابەش بکرێن، بەڵام لەبری ئەوە سەروەت و سامانەکە لە سەرەوە گیری خوارد و تەنھا لە دەستی ژمارەیەکی کەمدا کۆبووەوە.&lt;ref&gt;Milani, Moshen M. (1988). The Making of Iran’s Islamic Revolution. Boulder, Colorado: Westview Press. ص. 85. ISBN 978-0-8133-7293-8. مؤرشف من الأصل في 2019-12-16.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian 2008، لاپەڕەکان 139–140&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20191216032535/https://books.google.com/books?id=inIfxTWgfegC&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian 2008، لاپەڕە 140&lt;/ref&gt;

=== سەرکەوتنی ئایەتوڵڵا خومەینی ===
[[پەڕگە:15khordad1.jpg|وێنۆک|خەڵکی [[تاران]] وێنەکانی [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] لە خۆپیشاندانەکاندا ھەڵدەگرن - [[خۆپیشاندان لە ئێران ١٩٦٣|٥ی حوزەیرانی ١٩٦٣]]]]
ڕێبەری دوای شۆڕش - پیاوی ئایینی شیعە ئایەتوڵڵا [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] - یەکەم کەس بوو کە پێگەی سیاسی بەدەستھێنا لە ساڵی ١٩٦٣ کاتێک ڕێبەرایەتی ئۆپۆزیسیۆنی دژی شا و شۆڕشی سپییەکەی کرد. خومەینی لە ساڵی ١٩٦٣دا دەستگیرکرا دوای ئەوەی ڕای گەیاند شا «پیاوێکی داماو و خراپە» کە «دەستی کردووە بە ڕێگەی لەناوبردنی [[ئیسلام]] لە [[ئێران]]دا». سێ ڕۆژ ئاژاوەی گەورە لە سەرانسەری ئێراندا بەدوای خۆیدا ھێنا، بە کوژرانی ١٥٬٠٠٠ کەس بە تەقەی پۆلیس وەک سەرچاوەکانی ئۆپۆزیسیۆن ڕایان گەیاندووە؛ بەڵام سەرچاوە دژە شۆڕشەکان مەزەندە دەکەن کە تەنھا ٣٢ کەس کوژراون. خومەینی دوای ھەشت مانگ لە مانەوە لەژێر چاودێری ماڵەوە ئازاد کرا و بەردەوام بوو لە ھاندانی خەڵک، و ھاوکاریی نزیکی ئێرانی لەگەڵ [[ئیسرائیل]] و پارێزبەندییە دادوەرییەکەی، یان درێژکردنەوەی پارێزبەندیی دیپلۆماسی بۆ کارمەندانی حکوومەتی [[ئەمریکا]] لە [[ئێران]] شەرمەزار کرد. لە تشرینی دووەمی ١٩٦٤دا خومەینی دووبارە دەستگیرکرایەوە و ڕەوانەی مەنفا کرا و لەوێ بۆ ماوەی ١٥ ساڵ مایەوە تا سەرکەوتنی شۆڕش.&lt;ref&gt;Nehzat by Ruhani vol. 1, p. 195, quoted in Moin, p. 75.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Islam and Revolution, p. 17.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180710102230/http://www.emadbaghi.com/en/archives/000592.php&lt;/ref&gt;

==== ئایدۆلۆژیای شۆڕشی ئێران ====
{{سەرەکی|ئایدۆلۆژیای شۆڕشی ئێران}}
لەم قۆناغە گواستنەوەیەی «بێدەنگیی ناڕازی» دا، ڕاپەڕینی نوێی ئێرانی دەستی کرد بە لاوازکردنی بیرۆکەی [[جیھانی ڕۆژاوا|ڕۆژاواییبوون]] وەک پێشکەوتن کە بنەمای دەسەڵاتی [[عەلمانی]]ی شا بوو، و پێکھێنانی ئایدۆلۆژیای شۆڕشی ١٩٧٩. بیرۆکەی [[جەلال ئال ئەحمەد]] دەربارەی مەیل بۆ ڕۆژاواییبوون (غەربزەدەگی) -وەک کۆمەڵێک نیشانەی ڕۆژاوایی کە دێنە ناو ژیان لە ڕەھەندە کولتووری و شارستانی و فکرییەکاندا بەبێ ئەوەی ھیچ ڕەگێکی لە میراتدا ھەبێت یان ھیچ قووڵایییەکی لە مێژوودا ھەبێت و بەبێ ئەوەی ھاتنەناوەوەی وردەوردە بێت کە ڕێگە بە خۆسازدان بدات- دیدگای [[عەلی شەریعەتی]] بۆ [[ئیسلام]] وەک ڕزگارکەری ڕاستەقینەی جیھانی سێیەم لە داگیرکاری سەرکوتکار، داگیرکاری نوێ، و [[سەرمایەداری]]، و گێڕانەوە باوەکەی [[مورتەزا موتەھەری]] لە باوەڕی [[شیعە]]دا، ھەموویان بڵاوبوونەوە و گوێگر و خوێنەر و لایەنگری زۆریان پەیدا کرد. لەوە گرنگتر، خومەینی مژدەی ئەوەی دا کە شۆڕش، بەتایبەتی شەھیدبوون، دژ بە ستەم و [[دیکتاتۆری]] بەشێکە لە ئیسلامی شیعە، و دەبێت موسڵمانان کاریگەریی [[سەرمایەداریی لیبراڵ]] و [[کۆمۆنیزم]] ڕەتبکەنەوە، ئەو بیرۆکانەی کە ئیلھامبەخشی دروشمی شۆڕش بوون: «نە ڕۆژھەڵاتی، نە ڕۆژاوایی - کۆماری ئیسلامی». دوور لە چاوی ڕای گشتی، خومەینی بیردۆزی «ویلایەتی فەقیھ»ی وەک [[حکوومەت]] پەرەپێدا، کە دەڵێت موسڵمانان -لە ڕاستیدا ھەمووان- پێویستیان بە «سەرپەرشتی» ھەیە، لە شێوەی حوکمڕانی یان سەرپەرشتیکردن لەلایەن فەقیھێکی ئیسلامی پێشەنگ یان فەقیھەکانەوە. ئەم دەسەڵاتە لە کۆتاییدا «تەنانەت لە [[نوێژ]] و [[ڕۆژوو]]ش پێویستر» بوو لە ئیسلامدا چونکە [[ئیسلام]] لە لادان لە شەریعەتی ئیسلامی نەریتی دەپارێزێت و [[ھەژاری]] و [[ستەم]] و «تاڵانکردنی» خاکی ئیسلامی لەلایەن بێگانە بێباوەڕەکانەوە ناھێڵێت. ئەم بیرۆکەیەی حوکمڕانیی فەقیھە ئیسلامییەکان لە ڕێگەی کتێبەکەی «حکوومەتی ئیسلامی و ویلایەتی فەقیھ»، وتارەکانی مزگەوت و قورسی [[کاسێت]]ی قاچاخ کە وتارەکانی خومەینی تێدابوو، لە نێوان تۆڕی قوتابییە ئۆپۆزیسیۆنەکانی خومەینی (قوتابیانی [[حەوزە]] زانستییەکان)، و قوتابیانی پێشوو (پیاوانی ئایینی کۆن وەک [[مورتەزا موتەھەری]]، [[محەممەد بەھەشتی]]، [[محەممەد جەواد باھنەر]]، [[ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانی]] و [[محەممەد موفتیح]])، و بازرگانە نەریتییەکان (بازاڕییەکان) لە ناوەوەی ئێراندا بڵاوبووەوە.&lt;ref&gt;Mackey, pp. 215, 264–65.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Keddie, pp. 201–07&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mackey, pp. 215, 264–65.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Dabashi, Theology of Discontent (1993), pp. 419, 443&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Khomeini; Algar, Islam and Revolution, pp. 52, 54, 80&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Taheri, p. 196.&lt;/ref&gt;

==== گرووپ و ڕێکخراوە ئۆپۆزیسیۆنەکان ====
گرووپە ئۆپۆزیسیۆنەکانی تر بریتی بوون لە لیبراڵە دەستوورییەکان -بزووتنەوەی ئازادیی ئیسلامیی دیموکرات و چاکسازیخواز لە ئێران، بە سەرۆکایەتی [[مەھدی بازرگان]]، و [[بەرەی نیشتمانیی عەلمانی]]. ئەوان لە چینی ناوەندی شارەکاندا چڕببووەوە و دەیانویست شا پابەند بێت بە دەستووری ساڵی ١٩٠٦ی ئێران لەبری ئەوەی سیستمێکی [[تیۆکراسی]] جێگەی بگرێتەوە، بەڵام بێبەش بوون لەو یەکگرتوویی و ڕێکخستنەی کە ھێزەکانی خومەینی ھەیانبوو. گرووپە [[مارکسیزم|مارکسییەکان]] -بە پلەی یەکەم حیزبی توودەی [[کۆمۆنیست]] لە ئێران و ڕێکخراوی [[ڕێکخراوەی موجاھیدینی خەلقی ئێران|فیداییانی خەلق]]- بەھۆی سەرکوتی حکوومەتەوە زۆر لاواز ببوون. سەرەڕای ئەمە، چەکدارەکان ڕۆڵێکی گرنگیان ھەبوو لە ڕووخاندنی کۆتایی شا لە شوباتی ١٩٧٩دا. بەھێزترین گرووپی گەریلایی -بزووتنەوەی موجاھیدینی خەلق- چەپی ئیسلامی بوو و دژی ھەژموونی پیاوانی ئایینی بوو وەک ڕەوتێکی دواکەوتوو. ھەندێک لە پیاوانی ئایینی گرنگ شوێن سەرکردایەتی خومەینی نەکەوتن. [[ئایەتوڵڵا مەحموود تالقانی]] پشتگیری [[چەپڕەوی|چەپی]] دەکرد، لەکاتێکدا گەورەترین و کاریگەرترین ئایەتوڵڵا لە [[ئێران]] -[[محەممەد کازم شەریعەتمەداری]]- لە سەرەتادا لە [[سیاسەت]] دوورکەوتەوە و پاشان ھاتە پێشەوە بۆ پشتگیریکردن لە شۆڕشی دیموکراتیک.&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), pp. 502–03.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kurzman, pp. 144–45&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Fischer, Michael M.J. (2003). Iran: from religious dispute to revolution (ط. With a new introd.). Madison: University of Wisconsin Press. ص. 194–195. ISBN 0-299-18474-9. مؤرشف من الأصل في ٢٠٢١-٠٨-١٧. : صيانة الاستشهاد: التاريخ والسنة (link)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), p. 479&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mackey, p. 276.&lt;/ref&gt;

خومەینی کاری بۆ یەکخستنی ئەم ئۆپۆزیسیۆنانە لە پشت خۆیەوە کرد (جگە لە مارکسییە بێباوەڕە نەخوازراوەکان)، بە جەختکردنەوە لەسەر کێشە کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکانی حکوومەتی شا (گەندەڵی، نایەکسانی لە داھات و گەشەپێدان)، لەگەڵ خۆبەدوورگرتن لە وردەکارییەکان لە ناو جەماوەردا کە ڕەنگە ببێتە ھۆی دابەشبوونی لایەنەکان، بەتایبەتی پلانی حوکمڕانیی پیاوانی ئایینی کە پێی وابوو زۆربەی ئێرانییەکان بەھۆی ھەڵمەتی پڕوپاگەندەی [[ئیمپریالیزم|ئیمپریالیست]]ە [[جیھانی ڕۆژاوا|ڕۆژاوایییەکانەوە]] بەرامبەری بەدگومان بوون. لە سەردەمی دوای شادا، ھەندێک لەو شۆڕشگێڕانەی کە لەگەڵ سیستمە [[تیۆکراسی]]یەکەی ئەودا تووشی پێکدادان بوون و لەلایەن بزووتنەوەکەیەوە سەرکوت کران، گازندەیان لەم شێوازی کارکردنەی کرد، بەڵام لە ھەمان کاتدا یەکگرتوویی دژی شا پارێزراو بوو.&lt;ref&gt;Abrahamian, Ervand (1993), Khomeinism: Essays on the Islamic Republic, Berkeley: University of California Press. p. 30&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Khomeini and Algar, Islam and Revolution (1981), p. 34&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), pp. 478–79&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian, Ervand (1993) Khomeinism: Essays on the Islamic Republic. University of California Press, p. 30 [source: Liberation Movement, Velayat-e Motlaqah-e Faqih (The jurist's absolute guardianship) (Tehran: Liberation Movement Press, 1988)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Keddie, p. 240&lt;/ref&gt;

== شۆڕش ==
=== سەرھەڵدان ===
تا ساڵی ١٩٧٧، سیاسەتی شا بۆ کرانەوەی سیاسی لە ئارادا بوو. نەیارە [[عەلمانی]]یەکانی شا بە نھێنی دەستیان کرد بە کۆبوونەوە بۆ شەرمەزارکردنی حکوومەت. کۆمەڵەی نووسەرانی [[ئێران]] لە پەیمانگای گووەتە لە [[تاران]] بە سەرکردایەتی ڕۆشنبیری [[چەپڕەوی|چەپ]]، [[سەعید سوڵتانپوور]]، بۆ خوێندنەوەی شیعری دژە حکوومەت کۆبوونەوە. کۆچی دوایی [[عەلی شەریعەتی]] لە [[شانشینی یەکگرتوو]] دوای ماوەیەکی کورت بووە ھۆی خۆپیشاندانێکی تری گشتی، کە [[ئۆپۆزیسیۆن]] شایان بە کوشتنی تۆمەتبار کرد (ھەرچەندە دواتر بڕیار درا کە بە شێوەیەکی سروشتی بە [[جەڵدەی دڵ]] گیانی لەدەستداوە).&lt;ref&gt;Pahlavi, Farah (2004). An Enduring Love: My Life With The Shah. New York, NY: Hyperion Books. ISBN 1-4013-5209-X.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Milani, Abbas (2008). Eminent Persians. ISBN 978-0-8156-0907-0.&lt;/ref&gt;

زنجیرە ڕووداوەکان بە کۆچی دوایی [[مستەفا خومەینی]]، یاریدەدەری باڵا و کوڕە گەورەی [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] دەستی پێکرد کە لە نیوەشەوی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٧دا کۆچی دوایی کرد. [[ساواک]] و [[حکوومەتی عێراق]] جەڵدەی دڵیان وەک ھۆکاری مردنەکە ڕاگەیاند، ھەرچەندە ھەم شوێنکەوتوانی ئایەتوڵڵا خومەینی و ھەم گەلی ئێران مردنەکەیان بە گوماناوی دەزانی چونکە لەکاتی دەستبەسەرکردنی لەلایەن پۆلیسەوە ڕاگەیەندرا و ڕاپۆرتە جیاوازەکان ئاماژەیان بەوە دەکرد کە کارمەندانی ساواک لە شوێنی ڕووداوەکەدا بوون؛ بۆیە مردنەکەی خرایە ئەستۆی پۆلیسی نھێنی شا، ساواک. خومەینی دوای ڕووداوەکە بێدەنگی ھەڵبژارد، بەڵام لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ھەواڵەکە لە ئێران، شەپۆلێکی ناڕەزایەتی لە چەندین شار و مەراسیمی شیوەن لە شارەکانی [[قوم]]، [[تاران]]، [[یەزد]]، [[مەشھەد]]، [[شیراز]] و [[تەورێز]] بەڕێوەچوو. شیوەنی مستەفا ڕەنگێکی سیاسی وەرگرت بەھۆی پێگەی سیاسیی خومەینی، دژایەتی بەردەوامی بۆ دەسەڵاتی پاشایەتی و دوورخراوەییان. بەم شێوەیە ڕەھەندەکانی مەراسیمەکان لە پێگەی ئایینیی خێزانەکە تێپەڕی.&lt;ref&gt;Harmon, Daniel E. (2004). Ayatollah Ruhollah Khomeini. New York: Infobase Pub. لاپەڕە. 47. ISBN 978-1-4381-0656-4.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Brumberg, Daniel (2001). Reinventing Khomeini: the struggle for reform in Iran. Chicago: University of Chicago Press. لاپەڕە. 92. ISBN 978-0-226-07758-1.&lt;/ref&gt;

=== سەرەتای خۆپیشاندانەکان ===
لە ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٧٨دا، وتارێک بە ناونیشانی «ئێران و داگیرکاری سوور و ڕەش» لە ڕۆژنامەی ئیتیلاعاتی نیشتمانیی ڕۆژانەدا بڵاوکرایەوە، کە لەژێر ناوێکی خوازراودا لەلایەن کارمەندێکی حکوومەتەوە نووسرابوو؛ تێدا خومەینی وەک «بەکرێگیراوی [[بەریتانیا]]» و «شاعیرێکی ھیندیی شێت» وەسف کرا کە پیلان دەگێڕن بۆ فرۆشتنی ئێران بە داگیرکارییە نوێیەکان و [[کۆمۆنیست]]ەکان. لەگەڵ بڵاوبوونەوەی وتارەکەدا، قوتابیانی قوتابخانە ئایینییەکانی شاری [[قوم]] کە بەھۆی سووکایەتیکردن بە خومەینی توڕە ببوون، لەگەڵ پۆلیسدا تێکھەڵچوون. بەگوێرەی حکوومەت، دوو کەس لە تێکھەڵچوونەکاندا کوژران. بەگوێرەی [[ئۆپۆزیسیۆن]]یش، حەفتا کەس کوژران و زیاتر لە پێنجسەد کەسیش بریندار بوون؛ بەڵام ئاماری قوربانییەکان لە سەرچاوە جیاوازەکاندا جیاوازن.&lt;ref&gt;Milani, Abbas (2008). Eminent Persians. ISBN 978-0-8156-0907-0.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Milani, Abbas (22 مايو 2012). The Shah. ISBN 978-0-230-34038-1.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20171012054835/http://kurzman.unc.edu/files/2011/06/Kurzman_Qum_Protests.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), p. 505.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kurzman, p. 38&lt;/ref&gt;

=== یەکگرتنی ئۆپۆزیسیۆن ===
بەگوێرەی دابونەریتی [[شیعە]]، مەراسیمی یادکردنەوە (کە بە چلە ناسراوە) دوای چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی کەسەکە ئەنجام دەدرێت. بە ھاندانی خومەینی (کە ڕای گەیاندبوو خوێنی شەھیدان دەبێت «داری ئیسلام» ئاو بدات)، مەراسیمەکان بۆ یادکردنەوەی کوژرانی قوتابییەکان بەڕێوەچوون و ئەم بۆنەیە بۆ دروستکردنی خۆپیشاندان بەکارھێنرا. بەم شێوەیە، تۆڕێکی نافەرمی لە [[مزگەوت]] و [[بازاڕ]]ەکان کە بۆ ساڵانێک بۆ ئەنجامدانی بۆنە ئایینییەکان بەکارھێنرابوون، تا دەھات وەک ڕێکخراوێکی خۆپیشاندانی ھەماھەنگ یەکدەخران. لە ١٨ی شوباتدا، چل ڕۆژ دوای تێکھەڵچوونەکانی قوم، خۆپیشاندان لە شارە جیاوازەکاندا سەریھەڵدا. گەورەترینیان لە [[تەورێز]] بوو کە گۆڕا بۆ ئاژاوەیەکی بەرفراوان. ھێما حکوومەتییەکان و «ڕۆژاوایییەکان» وەک [[سینەما]] و [[مەیخانە]] و [[بانک]]ە دەوڵەتییەکان و بنکەکانی پۆلیس ئاگریان تێبەردرا. یەکەکانی [[سوپای شاھانەی ئێران]] بۆ گەڕاندنەوەی باری ئاسایی ڕەوانەی شارەکە کران، و ژمارەی کوژراوان بەگوێرەی حکوومەت گەیشتە ٦ کەس، لەکاتێکدا خومەینی ئیدیعای دەکرد سەدان کەس شەھید بوون.&lt;ref&gt;Axworthy, Michael (2013). Revolutionary Iran: A History of the Islamic Republic. ISBN 978-0-19-932226-8&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rubin, Michael (27 نوفمبر 2005). Eternal Iran. لاپەڕە. 90. ISBN 978-1-4039-7710-6.&lt;/ref&gt;

دوای چل ڕۆژی تر (٢٩ی ئازار)، خۆپیشاندان لە لایەنی کەم ٥٥ شاردا، لەوانەش [[تاران]]، بۆ یادکردنەوەی کوژراوانی خۆپیشاندانەکانی تەورێز ڕێکخرا. لە شێوازێکی پێشبینیکراودا، ئاژاوەی خوێناوی لە شارە گەورەکاندا سەریھەڵدا، و دووبارە دوای چل ڕۆژ لە ١٠ی ئایاردا دووبارە بووەوە. ئەمەش بووە ھۆی ڕووداوێک کە تێدا کۆماندۆکانی سوپا تەقەیان لە ماڵی [[ئایەتوڵڵا شەریعەتمەداری]] کرد، کە بووە ھۆی کوژرانی یەکێک لە قوتابیانی. شەریعەتمەداری ڕاگەیەندراوێکی گشتی بڵاوکردەوە و تێدا پشتگیری خۆی بۆ «حکوومەتێکی دەستووری» و گەڕانەوە بۆ سیاسەتەکانی دەستووری ١٩٠٦ ڕاگەیاند.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20140427145920/http://www.newyorker.com/archive/1978/12/18/1978_12_18_134_TNY_CARDS_000322991?currentPage=all&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jervis، Robert (2011). Why Intelligence Fails: Lessons From the Iranian Revolution and the Iraq War. ISBN 0-8014-5761-0.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), pp. 510, 512, 513.&lt;/ref&gt;

=== کاردانەوەی حکوومەت ===
شا بەھۆی خۆپیشاندانەکانەوە تووشی شۆک بوو. ئەوەی دۆخەکەی خراپتر کرد ئەوە بوو کە ئەو لەکاتی قەیرانەکاندا زۆرجار بێبڕیار بوو. لە کردەوەدا، نزیکەی ھەر بڕیارێکی سەرەکی کە دەری دەکرد، ئەنجامی پێچەوانەی بۆ حکوومەتەکەی ھەبوو و شۆڕشگێڕانی زیاتر توڕە دەکرد. شا بڕیاری دا بەردەوام بێت لە پلانی کرانەوەی سیاسی و بڕیاری دا لەبری بەکارھێنانی ھێز دژ بە بزووتنەوەی خۆپیشاندان کە ھێشتا لە سەرەتادا بوو، گفتوگۆ بکات. بەڵێنی دا ھەڵبژاردنی [[دیموکراسی]]ی تەواو بۆ پەرلەمان لە ساڵی ١٩٧٩دا ئەنجام بدات. چاودێری (سانسۆر) کەمکرایەوە و بڕیارێک بۆ یارمەتیدان لە سنووردارکردنی [[گەندەڵی]] لە ناو خێزانی شاھانە و حکوومەتدا داڕژرا. خۆپیشاندەران لەبری دادگا سەربازییەکان، لە دادگا مەدەنییەکاندا دادگایی کران و بە خێرایی ئازاد کران. ھێزە ئەمنییەکانی ئێران لە ساڵی ١٩٦٣ەوە نە مەشقی بەرەنگاربوونەوەی ئاژاوە و نە کەلوپەلی پێویستیان پێدرابوو. ھێزەکانی پۆلیس نەیانتوانی کۆنترۆڵی خۆپیشاندانەکان بکەن، بۆیە زۆرجار سوپا بۆ ئەم مەبەستە بڵاوەپێدەکرا. وەک یەکەم سازشی نیشتمانی، ژەنەڕاڵ [[نیعمەتوڵڵا ناسیریی]] سەرۆکی [[ساواک]]ی توندڕەو بە ژەنەڕاڵ ناسر موقەدەم کە [[میانڕەو]]تر بوو گۆڕدرا. ھەروەھا حکوومەت لەگەڵ ھەندێک لە ڕێبەرە ئایینییەکانی وەک شەریعەتمەداری گفتوگۆی کرد (داوای لێبووردنی لە کۆتایییەکەیان کرد بەھۆی ھێرشکردنە سەر ماڵەکەی).

=== سەرەتای ھاوین ===
تا [[ھاوین]]، ئاستی خۆپیشاندانەکان دابەزیبوو - نزیکەی دە ھەزار بەشداربوو لە ھەر شارێکی گەورەدا (جگە لە [[ئەسفەھان]] کە خۆپیشاندانەکان گەورەتر بوون و [[تاران]] کە بچووکتر بوون، خۆپیشاندان لە ھەر ٤٠ ڕۆژێکدا ئەنجام دەدرا). سەرەڕای بەردەوامیی گرژییەکان، وەھا دیار بوو کە سیاسەتی شا کاری کردووە، ئەمەش وای لە جەمشید ئامۆزگار کرد ڕابگەیەنێت کە «قەیرانەکە کۆتایی ھاتووە». شیکارییەکی [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە [[ئێران]] «لە دۆخێکی شۆڕشگێڕی یان تەنانەت پێش شۆڕشدا نییە». لە ڕاستیدا، ئەم ڕووداوانەی دواتر لە ئێراندا زۆرجار وەک یەکێک لە کاریگەرترین سوپرایزە ستراتیژییەکان ناودەبرێن کە [[ئەمریکا]] لە دوای دامەزراندنی دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی لە ساڵی ١٩٤٧ەوە بینیوویەتی. وەک نیشانەیەک بۆ کەمکردنەوەی سنووردارکردنەکانی حکوومەت، ڕێگە بە سێ لە ڕێبەرە دیارەکانی ئۆپۆزیسیۆنی بەرەی نیشتمانیی [[عەلمانی]] درا: [[کەریم سەنجابی]]، [[شاپوور بەختیار]] و [[داریووش فرووھەر]] کە نامەیەکی کراوە بۆ شا بنووسن و داوای سەروەری بکەن بەگوێرەی [[دەستووری ئێران]].&lt;ref&gt;Kurzman, p. 117&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Carter, Jimmy, Keeping the Faith: Memoirs of a president, Bantam, 1982, p.438&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;See pages 80–101 in Jones, Milo L. and؛ Silberzahn, Philippe (2013). Constructing Cassandra, Reframing Intelligence Failure at the CIA, 1947–2001. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-9336-0.&lt;/ref&gt;

=== دەستپێکردنەوەی خۆپیشاندانەکان ===
==== ڕووداوی سینەما ڕێکسی ئابادان ====
لە ١٩ی ئابی ١٩٧٨دا، سینەما ڕێکس لە شاری [[ئابادان]] لە [[باشووری ڕۆژاوای ئێران]] ئاگری تێبەربوو، کە بووە ھۆی سووتانی ٤٢٢ کەس تا گیانیان لەدەستدا. ئەم ڕووداوە کاتێک دەستی پێکرد کە چوار پیاو بە مەبەست دەرگاکانیان بەست و شوێنەکەیان بە [[بەنزین]] تێقاند پێش ئەوەی [[ئاگر]]ی تێبەردەن. [[خومەینی]] [[محەممەدڕەزا شا|شای]] و [[ساواک]]ی بە بەرپرسیار زانی، ھەروەھا جەماوەریش شایان بە ئەنجامدانی ئەم کارە تۆمەتبار کرد و وەک ھەنگاوێکی لادەر بۆ تێکدانی ناوبانگی شۆڕشگێڕان سەیریان دەکرد، سەرەڕای سووربوونی حکوومەت لەسەر ئەوەی دەستی لەو کارەدا نەبووە. دەیان ھەزار کەس ڕژانە سەر شەقامەکان و ھاواریان دەکرد «سووتانی شا!» و «شا تاوانبارە!». لەکاتێکدا حکوومەتی ئێران لە سەرەتادا «[[مارکسیزم|مارکسیستە]] موسڵمانەکان»ی تۆمەتبار کرد و دواتر ڕای گەیاند کە ئەوان ئاگرەکەیان کردووەتەوە. ھێنری برێکت، ئەفسەری کاروباری سیاسی و سەربازی لە باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە تاران لە نێوان ساڵانی ١٩٧٢ بۆ ١٩٧٦ و بەرپرسی مێزی [[ئێران]] لە وەزارەتی دەرەوەی [[ئەمریکا]] لە نێوان ساڵانی ١٩٧٨ بۆ ١٩٨١، وتی: «لەو کاتەدا، ڕاپۆرتێکی زۆر کورتمان لە ڕێگەی نێوەندگیری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] لە [[ساواک]] بەدەست گەیشت کە ئەوەی دووەمیان بەرپرسیارە لە ڕووداوەکە.»&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20170920044720/https://www.economist.com/news/books-and-arts/21565582-why-did-iran-favour-reactionary-shia-divine-over-wealth-creating-king&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Afkhami, R. Gholam (2009) The life and times of the Shah University of California Press, page 465 &amp; 459, (ردمك 0-520-25328-0)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180128132835/https://www.loc.gov/resource/mfdip.2004pre01/?sp=54&lt;/ref&gt;

==== دەستنیشانکردنی جەعفەر شەریف ئیمامی بە سەرۆک وەزیران ====
تا مانگی ئاب، خۆپیشاندانەکان چووبوونە قۆناغێکی زۆر بەھێزترەوە و ژمارەی خۆپیشاندەران بۆ سەدان ھەزار کەس زیادی کردبوو. لە ھەوڵێکدا بۆ کەمکردنەوەی توندیی ھەڵاوسان، ئیدارەی [[ئامۆزگار]] خەرجییەکانی کەمکردەوە و کارە بازرگانییەکانی سنووردار کرد، بەڵام ئەم کەمکردنەوانە بوونە ھۆی زیادبوونی بەرچاوی دەرکردنی کرێکاران - بەتایبەتی لە نێوان گەنجان، کەسانی بێ بەھرە و کرێکارانی نێر کە لە ناوچەکانی چینی کرێکاردا دەژیان. تا ھاوینی ١٩٧٨، چینی کرێکار بە ژمارەیەکی زۆرەوە پەیوەندییان بە خۆپیشاندانەکانی سەر شەقامەوە کرد. جگە لەوەش، مانگی [[ڕەمەزان]]ی پیرۆز بوو، کە بووە ھۆی زیادبوونی ھەستی ئایینی لە نێوان زۆرێک لە خەڵکدا.

زنجیرەیەک خۆپیشاندانی پەرەسەندوو لە شارە گەورەکاندا سەریھەڵدا، ئاژاوەی خوێناوی لە [[ئەسفەھان]] ڕوویدا کاتێک خۆپیشاندەران بۆ ئازادکردنی [[ئایەتوڵڵا جەلالەددین تاھیری]] جەنگان. لە ١١ی ئابدا باری نائاسایی لە شارەکەدا ڕاگەیەندرا و ھێماکانی کولتووری ڕۆژاوایی و باڵەخانە حکوومەتییەکان سوتێنران، ھەروەھا پاسێکی پڕ لە کرێکاری ئەمریکی بۆمبڕێژکرا. بەھۆی شکستھێنانی لە ڕاگرتنی خۆپیشاندانەکان، [[جەمشید ئامۆزگار]] دەستلەکارکێشانەوەی خۆی پێشکەش کرد. شا تا دەھات ھەستی دەکرد کۆنترۆڵی دۆخەکەی لەدەست دەدات و ھیوای دەخواست لە ڕێگەی سازشی تەواوەوە کۆنترۆڵی بکاتەوە. بڕیاری دا [[جەعفەر شەریف ئیمامی]] بۆ پۆستی سەرۆک وەزیران دەستنیشان بکات، کە سەرۆک وەزیرانێکی دێرین بوو. ئیمامی بەھۆی پەیوەندییە خێزانییەکانی لەگەڵ پیاوانی ئایینی ھەڵبژێردرا، بەڵام لە سەردەمی سەرۆکایەتی پێشووتریدا ناوبانگی بە [[گەندەڵی]] دەرکردبوو. بە ڕێنمایی شا، شەریف ئیمامی بە شێوەیەکی کارا دەستی بە سیاسەتی «جێبەجێکردنی داواکارییەکانی ئۆپۆزیسیۆن پێش ئەوەی داوای بکەن» کرد. حکوومەت حیزبی [[ڕەستاخیزی]] ھەڵوەشاندەوە و ڕەوایی بە ھەموو حیزبە سیاسییەکان دا و زیندانییە سیاسییەکانی ئازاد کرد، ئازادی ڕادەربڕینی زیاد کرد، دەسەڵاتی ساواکی کەمکردەوە و ٣٤ لە سەرکردەکانی دوورخستەوە، [[گازینۆ]] و [[یانەی شەوانە|یانە شەوانەکانی]] داخست و ڕۆژژمێری ئیمپراتۆری ھەڵوەشاندەوە. حکوومەت ھەروەھا دەستی کرد بە دادگاییکردنی بەرپرسانی گەندەڵ و ئەندامانی خێزانی شاھانە. شەریف ئیمامی چووە ناو گفتوگۆ لەگەڵ [[ئایەتوڵڵا شەریعەتمەداری]] و [[کەریم سەنجابی]] ڕێبەری بەرەی نیشتمانی بۆ یارمەتیدان لە ڕێکخستنی ھەڵبژاردنەکانی داھاتوو. چاودێری بە کردەیی کۆتایی ھات و [[ڕۆژنامە]]کان دەستیان کرد بە بڵاوکردنەوەی ھەواڵی بەرفراوان دەربارەی خۆپیشاندانەکان کە زۆرجار زۆر مەترسیدار و نەرێنی بوون بۆ شا. ھەروەھا [[پەرلەمان]] دەستی کرد بە دەرکردنی بڕیار دژی [[حکوومەت]].&lt;ref&gt;Kurzman, p. 61&lt;/ref&gt;

==== ڕاگەیاندنی باری نائاسایی و ھەینیی ڕەش ====
{{سەرەکی|ھەینیی ڕەش (١٩٧٨)}}
٤ی ئەیلوول [[جەژنی ڕەمەزان]] بوو، کە پشووی جەژنی کۆتایی مانگی [[ڕەمەزان]]ە. مۆڵەتی نوێژی بەکۆمەڵ لە دەرەوە درا، کە ٢٠٠٬٠٠٠ تا ٥٠٠٬٠٠٠ کەس ئامادە بوون. پیاوانی ئایینی جەماوەرەکەیان لە ڕێپێوانێکی گەورەدا بە ناوەندی [[تاران]]دا ئاراستە کرد (شا لە [[ھەلیکۆپتەر]]ەکەیەوە سەیری ڕێپێوانەکەی دەکرد بە نیگەرانی و سەرسووڕمانەوە). لە ٧ی ئەیلوولدا خۆپیشاندانی گەورەتر لە تاران ڕوویدا کە زیاتر لە نیو ملیۆن کەس ئامادە بوون و گەورەترین گردبوونەوە بوو لە ئێران تا ئەو کاتە. خۆپیشاندەران دروشمی وەک «مەرگ بۆ پاشایەتی پەھلەوی»یان دەوتەوە و بۆ یەکەمجار داوای گەڕانەوەی [[خومەینی|ئایەتوڵڵا خومەینی]] و دامەزراندنی کۆماری ئیسلامییان کرد. لە نیوەشەوی ٨ی ئەیلوولدا، شا باری نائاسایی لە تاران و ١١ شاری سەرەکی تری وەک [[کەرەج]]، [[قوم]]، [[تەورێز]]، [[مەشھەد]]، [[ئەسفەھان]]، [[شیراز]]، [[ئابادان]]، [[ئەھواز]]، [[قەزوین]]، [[جەھرەم]] و [[کازروون]] لە سەرانسەری وڵات ڕاگەیاند. ھەموو جۆرە خۆپیشاندانێکی سەر شەقام قەدەغە کرا و باری قەدەغەی ھاتوچۆ لە شەودا سەپێنرا. فەرماندەی باری نائاسایی لە [[تاران]] ژەنەڕاڵ [[غوڵام عەلی ئۆوەیسی]] بوو کە بە «قەسابەکەی ئێران» دەناسرایەوە؛ بەڵام شا ڕوونی کردەوە کە ھەر کە باری نائاسایی ھەڵگیرا، بەنیازی بەردەوامبوونە لە کرانەوەی سیاسی و حکوومەتە مەدەنییەکەی شەریف ئیمامی ھێشتەوە، بەو ھیوایەی خۆپیشاندەران لە چوونە سەر شەقامەکان دوور بکەونەوە.

سەرەڕای ئەوەش، ٥٠٠٠ خۆپیشاندەر ڕژانە سەر شەقامەکان، یان وەک ئاڵنگارییەک یان چونکە گوێیان لە ڕاگەیەندراوەکە نەبوو، و لە مەیدانی ژاڵە ڕووبەڕووی سەربازەکان بوونەوە. دوای ئەوەی تەقەی ھۆشداری نەیتوانی جەماوەرەکە بڵاوە پێ بکات، ھێزەکان ڕاستەوخۆ تەقەیان لە خۆپیشاندەران کرد، کە بووە ھۆی کوژرانی ٦٤ کەس، ژەنەڕاڵ ئۆوەیسی ئیدیعای کرد کە ٣٠ سەرباز لەلایەن [[نیشانەشکێن]]ە چەکدارەکانەوە لە باڵەخانەکانی دەوروبەر کوژراون. پێکدادانەکانی تری درێژایی ڕۆژەکە (کە [[ئۆپۆزیسیۆن]] ناوی لێنابوو [[ھەینیی ڕەش (١٩٧٨)|ھەینیی ڕەش]]) ژمارەی کوژراوانی ئۆپۆزیسیۆنی گەیاندە ٨٩ کەس.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200308172748/http://www.bookna.com/vdcdko0x.yt0kj6a22y.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), 1982 pp. 635, 636&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ganji, Manouchehr (2002). Defying the Iranian Revolution. ISBN 978-0-275-97187-8. مؤرشف من الأصل في 2020-03-08.&lt;/ref&gt;

==== کاردانەوەکان بەرامبەر بە ھەینیی ڕەش ====
کوژراوەکان وڵاتیان تووشی شۆک کرد و زیانی گەورەیان بە ھەر ھەوڵێکی ئاشتەوایی نێوان [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شا]] و [[ئۆپۆزیسیۆن]] گەیاند. لە سەرەتادا، میدیاکانی ڕۆژاوا و ئۆپۆزیسیۆن ڕایان گەیاند کە ژمارەی قوربانییەکان گەیشتووەتە «١٥٬٠٠٠ کەس لە نێوان کوژراو و برینداردا»، ھەرچەندە ڕاپۆرتەکانی بەرپرسانی حکوومەتی ئێران ئاماژەیان بەوە کرد کە نزیکەی ٨٦ کەس لە [[تاران]] لە ماوەی ئەو ڕۆژەدا گیانیان لەدەستداوە. [[میشێل فوکۆ]]، ڕۆژنامەنووسی فەڕەنسی کە ھەمیشە سەرچاوەی تایبەتی ھەبوو، ڕای گەیاند کە ژمارەی کوژراوان لە نێوان ٢٠٠٠ تا ٣٠٠٠ کەس بووە لە [[مەیدانی ژاڵە]]، پاشان ژمارەکە بەرزبووەوە بۆ ٤٠٠٠ کۆچکردوو. [[ئەندرو وایتلی]] پەیامنێری [[بی بی سی]] لە [[ئێران]] ڕای گەیاند کە ژمارەی کوژراوان گەیشتووەتە ھەزاران کەس. ھەروەھا سەرکردایەتی ئایینی ڕای گەیاند کە «ھەزاران کەس لەلایەن ھێزە [[زایۆنیزم|زایۆنیستەکانەوە]] کوژراون.» ئەمەش بووە پاساوێک بۆ ڕەتکردنەوەی ھەر سازشێکی تر لەگەڵ حکوومەتدا.

شا خۆی بە ڕووداوەکانی ھەینیی ڕەش تۆقیبوو و بە توندی ڕەخنەی لە ڕووداوەکان گرت، ھەرچەندە ئەمە کاریگەرییەکی کەمی ھەبوو لەسەر دیدگای گشتی کە وەک بەرپرسیار لە تەقەکردنەکان سەیری دەکرد. لەکاتێکدا باری نائاسایی بەردەوام بوو، حکوومەت بڕیاری دا ھیچ خۆپیشاندان یان مانگرتنێکی تر بڵاوە پێ نەکات (بە وتەی شەریف ئیمامی «باری نائاسایی بەبێ بوونی یاسایەکی سەربازیی توند»)، لەبری ئەوە بەردەوام بوو لە گفتوگۆ لەگەڵ سەرکردەکانی خۆپیشاندانەکان. لە ئەنجامدا، زۆرجار گردبوونەوە ناڕەزایەتییەکان بەبێ دەستوەردانی ڕژدی لەلایەن سەربازەکانەوە ڕووی دەدا.&lt;ref&gt;Pahlavi, Mohammad Reza Shah (2003) Answer to History Irwin Pub, page 160, ISBN 978-0-7720-1296-8&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20151030124928/https://www.youtube.com/watch?v=r5755xzFSbY&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Taheri, 1985 p. 223&lt;/ref&gt;

=== مانگرتنی گشتی، ئۆپۆزیسیۆنی ڕوو لە زیادبوون، و حکوومەتی سەربازی ===
==== مانگرتنەکان لەسەر ئاستی نیشتمانی ====
لە ٩ی ئەیلوولدا، ٧٠٠ کرێکار لە پاڵاوگەی سەرەکیی [[نەوت]] لە [[تاران]] مانیان گرت، و لە ١١ی ئەیلوولدا ھەمان شت لە پاڵاوگەکانی ٥ شاری تر ڕوویدا. لە ١٣ی ئەیلوولدا، فەرمانبەرانی حکوومەتی ناوەندی لە تاران بە شێوەیەکی ھاوکات مانیان گرت. تا کۆتایی مانگی تشرینی یەکەم، مانگرتنێکی گشتی لە سەرانسەری وڵات ڕاگەیەندرا، بە جۆرێک کرێکاران لە نزیکەی ھەموو پیشەسازییە سەرەکییەکان وازیان لە کارەکانیان ھێنا و زۆرترین زیانیش بەر پیشەسازیی نەوت و [[میدیا]] چاپکراوەکان کەوت. «لێژنەی مانگرتن»ی تایبەت لە ھەموو پیشەسازییە سەرەکییەکان بۆ ڕێکخستن و ھەماھەنگی چالاکییەکان دامەزران. شا ھەوڵی نەدا مانگرتووەکان لەناو ببات، بەڵکو لەبری ئەوە زیادکردنی مووچەی بەرچاوی پێدان، و ڕێگەی دا بەو مانگرتووانەی لە خانوووە حکوومەتییەکاندا دەژین لە ماڵەکانیاندا بمێننەوە. تا سەرەتای تشرینی دووەم، زۆرێک لە بەرپرسانی گرنگ لە حکوومەتی شادا داوای گرتنەبەری ڕێوشوێنی توندیان لە شا دەکرد بۆ گەڕاندنەوەی مانگرتووەکان بۆ سەر کار.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20171012055119/https://repositories.lib.utexas.edu/handle/2152/21097&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kurzman&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), p. 515&lt;/ref&gt;

=== خومەینی بەرەو ڕۆژاوا دەچێت ===
بەو ھیوایەی پەیوەندییەکانی [[خومەینی]] لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆن ببچڕێنێت، شا فشاری خستە سەر حکوومەتی [[عێراق]] بۆ دەرکردنی ئەو لە [[نەجەف]]. خومەینی عێراقی بەجێھێشت و چووە ناو خانوویەک کە لەلایەن ئێرانییە دوورخراوەکانەوە لە گوندی [[نوفل لۆشاتۆ]] لە نزیک [[پاریس]]ی [[فەڕەنسا]] کڕدرابوو. شا ھیوای دەخواست خومەینی لە [[حەوزە]] زانستییەکانی [[نەجەف]] و مزگەوتەکانی داببڕێت و لە بزووتنەوەی ناڕەزایەتی دوور بکەوێتەوە. لەکاتێکدا پلانەکە بە شێوەیەکی خراپ پێچەوانە بووەوە؛ بەھۆی پەیوەندییە تەلەفۆنی و پۆستییە نایابەکانی فەڕەنساوە (بەراورد بە عێراق)، لایەنگرانی ئێرانیان بە [[شریت]] و تۆماری وتارەکانی پڕکرد. لەوەش خراپتر بۆ شا، میدیاکانی ڕۆژاوا دەستبەجێ خومەینییان خستە ناو بازنەی بایەخەوە. زۆری نەخایاند ناوی خومەینی لە ڕۆژاوا بووە ناوێکی ئاشنا، و دەیگوت کە ئەو بەدوای دەسەڵاتدا ناگەڕێت، بەڵکو لەبری ئەوە ھەوڵ بۆ «ڕزگارکردنی» گەلەکەی لە «ستەم» دەدات.

لە تشرینی دووەمدا، کەریم سەنجابی ڕێبەری [[بەرەی نیشتمانیی عەلمانی]] بەرەو پاریس بەڕێکەوت بۆ دیداری [[خومەینی]]. ھەردوولا ڕێککەوتنێکیان بۆ پڕۆژەی دەستوورێک واژوو کرد کە «ئیسلامی و دیموکراتیک» بێت. ئەمە ئاماژە بوو بۆ ھاوپەیمانیی فەرمی ئێستای نێوان پیاوانی ئایینی و ئۆپۆزیسیۆنی عەلمانی. خومەینی کەسایەتییە ڕۆژاوایییەکانی (وەک [[سادق قوتبزادە]] و [[ئیبراھیم یەزدی]]) وەک وتەبێژی ئۆپۆزیسیۆنی گشتی دیاری کرد، و کاتێک ڕۆژنامەنووسە ئەورووپییەکان پرسیاریان لێکرد چی شوێنی ڕژێمی پاشایەتی دەگرێتەوە، خومەینی بۆ یەکەمجار زاراوەی «کۆماری ئیسلامی» بەکارھێنا، لەبری «حکوومەتی ئیسلامی» کە پێشتر باو بوو.&lt;ref&gt;Harney&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), pp. 641 - 642&lt;/ref&gt;

=== بەردەوامیی ململانێ و دامەزراندنی حکوومەتێکی سەربازی ===
خۆپیشاندانەکانی سەر شەقام بە ھەموو ھێزێکەوە بەبێ وەڵامێکی ئەوتۆی سوپا بەردەوام بوون؛ تا کۆتایی تشرینی یەکەم، بەرپرسانی حکوومەت بە کردەیی [[زانکۆی تاران]]یان بۆ قوتابیانی خۆپیشاندەر چۆڵکرد. لەوەش خراپتر ئەوە بوو کە ئۆپۆزیسیۆن تا دەھات پڕچەکتر دەبوو و تەقەیان لە سەربازەکان دەکرد و ھێرشیان دەکردە سەر بانک و باڵەخانە حکوومەتییەکان. لە ٥ی تشرینی دووەمدا، خۆپیشاندانەکانی زانکۆی تاران دوای ھەڵگیرسانی شەڕ لەگەڵ سەربازە چەکدارەکاندا کوژراوی لێکەوتەوە. لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا، تاران تووشی ئاژاوەیەکی بەرفراوان بوو. کۆمەڵێک لە ھێما ڕۆژاوایییەکان وەک [[سینەما]] و [[فرۆشگا]] گەورەکان، جگە لە باڵەخانە حکوومەتییەکان و بنکەکانی پۆلیس، دەستیان بەسەردا گیرا و تاڵان کران و سووتێنران. باڵیۆزخانەی [[بەریتانیا]] لە تاران بەشێکی سووتا و ڕووبەڕووی کاری تێکدەرانە بووەوە، باڵیۆزخانەی [[ئەمریکا]]ش خەریک بوو ھەمان چارەنووسی ھەبێت (ئەم ڕووداوە لای چاودێرانی بیانی بە «ڕۆژی سووتانی تاران» ناسرا).

لەگەڵ لەدەستدەرچوونی کۆنترۆڵی دۆخی شەقامەکان، زۆرێک لە کەسایەتییە ناسراو و خاوەن ناوبانگەکان لە ناوخۆی وڵاتدا دەستیان کرد بە نزیکبوونەوە لە شا، و تکایان لێدەکرد پشێوییەکان ڕابگرێت. لە ٦ی تشرینی دووەمدا، شا شەریف ئیمامی لە پۆستی سەرۆک وەزیران لادا، و بڕیاری دا حکوومەتێکی سەربازی لە شوێنی دابمەزرێنێت، و ژەنەڕاڵ [[غوڵامڕەزا ئەزھەری]] وەک سەرۆک وەزیران ھەڵبژێردرا بەھۆی شێوازە میانڕەوەکەی لە مامەڵەکردن لەگەڵ دۆخەکەدا. لە ھەمان ڕۆژدا، شا وتارێکی لە تەلەڤیزیۆنی ئێران پێشکەش کرد. وەک «پادشا» ئاماژەی بە خۆی کرد، لەبری «شاھنشاە» (پاشای پاشاکان) کە پێشتر سوور بوو لەسەر ئەوەی بەو ناوە بانگ بکرێت. لە وتارەکەیدا وتی «من دەنگی شۆڕشەکەتانم بیست»... «ئەم شۆڕشە تەنھا دەتوانێت لەلایەن منەوە، پاشای ئێران، پشتگیری بکرێت». داوای لێبووردنی کرد بۆ ئەو ھەڵانەی لە سەردەمی حوکمڕانیدا کرابوون، و بەڵێنی دا کە دەستەبەری نەبوونی گەندەڵی بکات. وتی کە دەست دەکات بە کارکردن لەگەڵ [[ئۆپۆزیسیۆن]] بۆ گەیشتن بە [[دیموکراسی]]، و حکوومەتێکی ھاوپەیمانی پێکدەھێنێت.

وتارەکە کاتێک دەرکەوت کە شۆڕشگێڕان ھەستیان بە لاوازیی شا کرد و «بۆنی خوێنیان کرد». [[خومەینی]] ڕای گەیاند کە ھیچ ئاشتەوایییەک لەگەڵ شا نابێت و داوای لە ھەموو ئێرانییەکان کرد بۆ ڕووخاندنی. دەسەڵاتە سەربازییەکان باری نائاسایییان لە [[پارێزگای خوزستان]] (پارێزگای سەرەکی بەرھەمھێنانی [[نەوت]] لە [[ئێران]]) ڕاگەیاند و ھێزەکانیان لە دامەزراوە نەوتییەکاندا بڵاوە پێکرد. ھەروەھا ئەندامانی ھێزی دەریایی وەک ھێزێکی لێدان لە پیشەسازیی نەوتدا بەکارھێنران. ڕێپێوانەکانی سەر شەقام کەمی کرد، و بەرھەمھێنانی نەوت دووبارە دەستی بە زیادبوون کردەوە و گەیشتە ئاستەکانی پێش شۆڕش. وەک گورزێکی سیمبوولی بۆ ئۆپۆزیسیۆن، [[کەریم سەنجابی]] کە لە [[پاریس]] سەردانی خومەینی کردبوو، لەکاتی گەڕانەوەی بۆ ئێران دەستگیرکرا. سەرەڕای ئەوەش، حکوومەت بەردەوام بوو لە سیاسەتی سازش و گفتوگۆ. شا فەرمانی دەستگیرکردنی ١٠٠ بەرپرسی حکوومەتەکەی بە تۆمەتی [[گەندەڵی]] دا، لەوانە [[ئەمیر عەباس ھووەیدا]] سەرۆک وەزیرانی پێشوو و [[نیعمەتوڵڵا ناسیری]] سەرۆکی پێشووی [[ساواک]].

=== خۆپیشاندانەکانی موحەڕەم ===
خومەینی حکوومەتە سەربازییەکەی شەرمەزار کرد و داوای بەردەوامیی خۆپیشاندانەکانی کرد. ڕێکخەرانی خۆپیشاندانەکان پلانیان دانابوو بۆ زنجیرەیەک خۆپیشاندانی پەرەسەندوو لە ماوەی مانگی [[موحەڕەم]]ی ئیسلامیدا، کە لە ڕۆژانی [[تاسووعا]] و [[عاشوورا]]دا دەگاتە لووتکە بۆ یادکردنەوەی شەھیدبوونی ئیمام [[حوسێن کوڕی عەلی|حوسێنی کوڕی عەلی]] (د. خ)، ئیمامی سێیەمی [[شیعە]]کان. لەکاتێکدا دەسەڵاتە سەربازییەکان خۆپیشاندانەکانی سەر شەقامیان قەدەغە کرد و باری قەدەغەی ھاتوچۆیان درێژکردەوە، [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شا]] تووشی نیگەرانییەکی قووڵ بوو سەبارەت بە توندوتیژییە ئەگەرییەکان.

لە ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٨دا، [[خۆپیشاندانەکانی موحەڕەم]] دەستیان پێکرد و بەم ناوە ناونران چونکە لە مانگی موحەڕەمی ئیسلامیدا دەستیان پێکردبوو. خۆپیشاندانەکانی موحەڕەم بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش گەورە و چارەنووسساز بوون. زیاتر لە دوو ملیۆن خۆپیشاندەر ڕژانە سەر شەقامەکان، و لە [[مەیدانی شەھیاد]] ([[مەیدانی ئازادیی]] ئێستا) کۆبوونەوە. زۆرجار خۆپیشاندەران شەوانە دەھاتنە دەرەوە و باری سنوورداری قەدەغەی ھاتوچۆیان ڕەتدەکردەوە (زۆرجار دەچوونە سەر سەربانی ماڵەکان و ھاواریان دەکرد «اللە اکبر»)، و حکوومەت ھەواڵی گیانلەدەستدانی لایەنی کەم ١٢ کەسی ڕاگەیەندرا. لە [[قەزوین]]، ژمارەیەک خۆپیشاندەر لەژێر دەبڵەکاندا مانەوە و کوژران.

خۆپیشاندەران داوایان دەکرد [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|محەممەدڕەزا شا پەھلەوی]] لە دەسەڵات دوور بکەوێتەوە و ئایەتوڵڵای مەزن ڕووحوڵڵا خومەینی لە مەنفا بگەڕێتەوە. خۆپیشاندانەکان بە خێرایییەکی زۆر زیادیان کرد، بە جۆرێک لە ھەفتەی یەکەمدا ژمارەیان گەیشتە نێوان شەش ملیۆن بۆ نۆ ملیۆن کەس. نزیکەی ١٠٪ی کۆی دانیشتووان لە [[خۆپیشاندانەکانی موحەڕەم]]دا ڕژانە سەر شەقامەکان. خۆپیشاندانەکان ھەم لە سەرەتا و ھەم لە کۆتایی مانگی [[موحەڕەم]]دا سەرکەوتوو بوون، و شا دواتر لەو مانگەدا لە دەسەڵات دوورکەوتەوە.

دوای سەرکەوتنی ئەوەی دواتر بە شۆڕش ناسرا، ئایەتوڵڵای مەزن [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] وەک ڕێبەرێکی ئایینی و سیاسیی گەڕایەوە بۆ ئێران. خومەینی بۆ ساڵانێکی زۆر ڕێبەری ئۆپۆزیسیۆنی شا بوو، و ناوبانگی دوای کۆچی دوایی مامۆستاکەی، زانای ناسراو [[ئایەتوڵڵای مەزن]] [[عەبدولکەریم حائیری یەزدی|یەزدی حائیری]] لە ساڵانی سییەکانی سەدەی ڕابردوودا زیادی کرد. تەنانەت لە ساڵانی دوورخراوەییدا، خومەینی ھەر بە پەیوەستداری لە [[ئێران]]دا مابووەوە و لە دەرەوەی سنوورەکانی ئێران پشتگیری لە خۆپیشاندانەکان دەکرد، و ڕای گەیاند کە «ئازادی و ڕزگاربوون لە کۆت و بەندەکانی [[ئیمپریالیزم]]» نزیکە.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20171227042904/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2080036_2080037_2080043,00.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), pp. 642-644.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180710133031/https://www.biography.com/people/ayatollah-ruhollah-khomeini-13680544&lt;/ref&gt;

=== ڕێپێوانەکانی تاسووعا و عاشوورا ===
لەگەڵ نزیکبوونەوەی ڕۆژانی [[تاسووعا]] و [[عاشوورا]] (١٠ و ١١ی [[کانوونی یەکەم]])، شا دەستی کرد بە پاشەکشە. لە دانوستانەکاندا لەگەڵ [[ئایەتوڵڵا شەریعەتمەداری]]، شا فەرمانی ئازادکردنی ١٢٠ زیندانی سیاسی و [[کەریم سەنجابی]] دا، و لە ٨ی کانوونی یەکەمدا قەدەغەی سەر خۆپیشاندانەکانی سەر شەقامی ھەڵوەشاندەوە. مۆڵەت بۆ خۆپیشاندەران دەرچوو، و ھێزەکان لە ڕێڕەوی ڕێپێوانەکان دوورخرانەوە. لە بەرامبەردا، شەریعەتمەداری بەڵێنی دا کە دڵنیایی بدات ھیچ توندوتیژییەک لەکاتی خۆپیشاندانەکاندا ڕوو نادات.

لە ١٠ و ١١ی کانوونی یەکەم، ڕۆژانی [[تاسووعا]] و [[عاشوورا]]، لە نێوان شەش بۆ نۆ ملیۆن نەیاری شا لە سەرانسەری [[ئێران]] خۆپیشاندانیان کرد. [[ئایەتوڵڵا تالقانی]] و کەریم سەنجابی ڕێبەری بەرەی نیشتمانی ڕێپێوانەکانیان بەڕێوەبرد، کە ئەمەش ھێمای «یەکگرتوویی» [[ئۆپۆزیسیۆنی عەلمانی]] و ئایینی بوو. پیاوانی ئایینی و بازرگانانی بازاڕ چاودێری ئەم گردبوونەوەیەیان دەکرد، و ئەو خۆپیشاندەرانەی ھەوڵیان دەدا توندوتیژی دەست پێ بکەن، کۆنترۆڵ کران.

=== دوورخرانەوەی شا و گەڕانەوەی خومەینی ===
لە ١٣ی کانوونی دووەمدا، نزیکەی دوو ملیۆن کەس لە سی شاردا خۆپیشاندانیان کرد و داوای گەڕانەوەی خومەینی و دەرکردنی شایان دەکرد. لە ١٦ی کانوونی دووەم کاتێک [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شا]] وڵاتی بەرەو [[قاھیرە]] بەجێھێشت (بەگوێرەی ئەوەی شا لە چاوپێکەوتنەکەیدا لە فڕۆکەخانە و پێش سواربوونی فڕۆکەکە وتی: «ھەست بە ماندووێتی دەکەم و پێویستم بە پشووە»)، سەدان ھەزار کەس بۆ ئاھەنگگێڕان بەم بۆنەیەوە ڕژانە سەر شەقامەکان. لە ١٩ی کانوونی دووەمدا، دوای ئەوەی [[خومەینی]] داوای «[[گشتپرسی]] سەر شەقام»ی کرد بۆ دیاریکردنی ئەرکی ڕژێمی پاشایەتی و حکوومەتی [[شاپوور بەختیار]]، تەنھا لە [[تاران]] زیاتر لە ملیۆنێک کەس ڕژانە سەر شەقامەکان. لە ٢٣ی کانوونی دووەمدا فڕۆکەخانەکان داخران بۆ ڕێگریکردن لە ھاتنە ناوەوەی خومەینی. لە ٢٧ و ٢٨ی کانوونی دووەمدا چەند کەسێک لەکاتی خۆپیشاندانەکان بۆ داخستنی [[فڕۆکەخانە]] کوژران. لە کۆتاییدا لە ١ی شوباتی ١٩٧٩دا زیاتر لە سێ ملیۆن کەس بۆ پێشوازیکردن لە گەڕانەوەی خومەینی ھاتنە سەر شەقامەکان. ئایەتوڵڵا ڕووحوڵڵا خومەینی دوای ١٤ ساڵ لە مەنفای سیاسی گەڕایەوە [[ئێران]].

زۆرێک لە کۆمەڵگەی ئێرانی ھەستیان بە خۆشی دەکرد بەرامبەر بەو شۆڕشەی کە لە ڕێدا بوو. سیاسییە عەلمانی و چەپەکان سەرنجیان خستبووە سەر بزووتنەوەکە بە ھیوای بەدەستھێنانی دەسەڵات لە پاشکۆیدا، بە پشتگوێخستنی ئەو ڕاستییەی کە خومەینی تەواو دژەبوو بۆ ئەو ھەڵوێستانەی ئەوان پشتگیرییان لێ دەکرد. لەکاتێکدا بۆ ئێرانییە عەلمانییەکان تا دەھات ڕوون دەبووەوە کە خومەینی [[لیبرالیزم|لیبراڵ]] نییە، بەڵام بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک ڕەمزێک سەیری دەکرا و پێیان وابوو لە کۆتاییدا دەسەڵات ڕادەستی گرووپە [[عەلمانی|عەلمانییەکان]] دەکرێت.&lt;ref&gt;Abrahamian (1982), pp. 648-649.&lt;/ref&gt;

== ھەناردەکردنی شۆڕش ==
دوای سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی لە ئێران، [[ئێران]] کاری کرد بۆ ھەناردەکردنی شۆڕش، کە ھەندێک کەس (وەک [[مەھدی شەکیبایی]] ڕۆژنامەنووسی ئێرانی) بەوە لێکی دەدەنەوە کە «مامەڵەکردنە بە فکری و کولتووری لەگەڵ ئەو لایەنانەی بە ئەرێنی مامەڵە لەگەڵ شۆڕشی ئێران دەکەن، و ھیچ پەیوەندییەکی بە ڕێکخستنی بزووتنەوە ناڕەزایەتییەکان و شۆڕشگێڕکردنی گەلانی تر دژ بە سیستمە سیاسییەکانی وڵاتەکانیان نییە».&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20241118014517/https://www.dw.com/ar/40-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%8B-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%85%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D8%A3%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%B5%D9%84%D8%AA-%D8%A3%D8%AD%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B5%D8%AF%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%88%D8%B1%D8%A9/a-47324483&lt;/ref&gt;

لەکاتێکدا ھەندێک کەس ئێران تۆمەتبار دەکەن بەوەی ئامانجی تەشەنەکردنە لە ناوچەکەدا لە ڕێگەی میکانیزمە مەزھەبییەکان و فراوانکردنی دەسەڵاتی خۆی، ئەمەش ئەوەیە کە [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] ڕەتی کردەوە و وتی: «کاتێک دەڵێین: دەبێت شۆڕشەکەمان ھەناردە بکەین، نابێت ئەم چەمکە ھەڵەیە بێتە ناو مێشکەکانەوە، کە ئێمە دەمانەوێت وڵاتان داگیر بکەین…، مەبەستمان لە ھەناردەکردنی شۆڕشەکەمان ئەوەیە: کە گەلان و وڵاتان بەئاگا بێنەوە، و خۆیان لەو ناڵەناڵەی تێدا دەژین ڕزگار بکەن، و لەژێر ھەژموونی ئەوانی تر دەر بچن کە سامان و کۆگاکانیان تاڵان دەکەن، لەکاتێکدا خۆیان لە ھەژاری و بێبەشیدا دەژین».&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200219170533/http://ar.imam-khomeini.ir/ar/n15111/%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B5%D8%AF%D9%8A%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85&lt;/ref&gt;

== تێبینییەکان ==
{{تێبینییەکان}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{بیرخستنەوەی کتێب|ref=Abrahamian1982|مؤلف=Abrahamian, Ervand |عنوان=Iran between two revolutions|ناشر=Princeton University Press|ساڵ=١٩٨٢|ژپنک=٠-٦٩١-٠٠٧٩٠-X}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|مؤلف=Milani, Abbas |عنوان=The Persian Sphinx: Amir Abbas Hoveyda and the Riddle of the Islamic Revolution|مسار=https://archive.org/details/persiansphinxami0000mila |ناشر=Mage Publishers|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٠-٩٣٤٢١١-٦١-٢}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|ref=Taheri|مؤلف=Taheri, Amir|عنوان=The Spirit of Allah |مسار= https://archive.org/details/spiritofallahkho0000tahe|ناشر=Adler &amp; Adler |سنة=1985 |ژپنک=٠-٠٩-١٦٠٣٢٠-X|مسار أرشيف= https://web.archive.org/web/20220327104643/https://archive.org/details/spiritofallahkho0000tahe|تاريخ أرشيف=2022-03-27}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|ref=Kurzman|مؤلف=Kurzman, Charles|عنوان=The Unthinkable Revolution in Iran|ناشر=Harvard University Press|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٠-٦٧٤-٠١٣٢٨-X}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|ref=Harney|مؤلف=Harney, Desmond|عنوان=The priest and the king: an eyewitness account of the Islamic revolution|مسار=https://archive.org/details/priestkingeyewit0000harn|ناشر=I.B. Tauris|ساڵ=١٩٩٨}}
{{commons category|Iranian Revolution}}
{{ئیسلامی سیاسی}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئێران|ئیسلام|مێژوو|شیعە|دەیەی ١٩٧٠}}

[[پۆل:شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران]]
[[پۆل:ئێران لە ١٩٧٩]]
[[پۆل:ناڕەزایییەکان]]
[[پۆل:مێژووی ئیسلام]]
[[پۆل:سیاسەت لە ١٩٧٩]]
[[پۆل:ڕووحوڵڵا خومەینی]]
[[پۆل:شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]]
[[پۆل:مێژووی ئێران]]
[[پۆل:کۆمارە ئیسلامییەکان]]</text>
      <sha1>r2oxpewcxuz3mf4z07iv9tsdcuko7aj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ساڵح موسلیم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40927</id>
    <revision>
      <id>1579546</id>
      <parentid>1579171</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5718" sha1="qqejqo459p0kwcv45qcoz6fo8leew8l" xml:space="preserve">{{خاوێنکردن}}
{{Infobox officeholder
|honorific-prefix =
|name             = ساڵح موسلیم مەحەمەد
|image            = Saleh Muslim.jpg
|caption          = ساڵح موسلیم لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٢

|office          = [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)]]
|monarch         =
|primeminister   =
|term_start      = ٢٠١٠
|term_end        =
|predecessor     =
|successor       =
|birth_date       = ١٩٥١&lt;ref&gt;http://kurdwatch.org/html/en/interview6.html&lt;/ref&gt;
|birth_place      = [[کۆبانی]]، [[پارێزگای حەلەب]]
|death_date       =١١ی ئازار ٢٠٢٦
|death_place      =[[هەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]]
|party            = [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پارتی یەکێتیی دیموکرات]]/پەیەدە (٢٠٠٣–٢٠٢٦)
|otherparty       = [[پارتی دیموکراتی کوردستانی سووریا]] (١٩٩٨–٢٠٠٣)
spouse           = عایشە ئەفندی&lt;ref&gt;[http://kurdpress.ir/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=50904#Title=%0A%09%09%09%09%09%09%09%09جنازه%20ی%20فرزند%20صالح%20مسلم%20به%20خاک%20سپرده%20شد%0A%09%09%09%09%09%09%09 تەرمی کووڕەکەی ساڵح موسلیم نێشترا]{{بەستەری مردوو|url=http://kurdpress.ir/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=50904 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;
|children         = ئامەد، پەرویز، شەڕڤان (لە شەڕ لەگەڵ [[داعش]]دا [[شەھید]] کرا)، تیرێژ،
|residence        = [[ڕۆژاوای کوردستان]]
|alma_mater       = زانکۆی تەکنیکی ئیستانبوڵ(1977)&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Istanbul_Technical_University&lt;/ref&gt;
|occupation       = ئەندازیاری کیمیا
|profession       = [[سیاسەتوان]]
|religion         = ئیسلام (سوننە)
|website          =
}}
'''ساڵح موسلیم مەحەممەد''' (١٩٥١ لە [[کۆبانی]] – ١١ی ئازاری ٢٠٢٦ لە [[ھەولێر]]) سیاسەتوانێکی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[حیزبی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] بوو.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |work=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |date=11 March 2026 |accessdate=11 March 2026 |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}&lt;/ref&gt;

== ژیاننامە ==
ساڵح مەحەممەد لەزانکۆی تەکنیکی لە ئەستانبۆڵ خوێندویەتی خاوەنی پێنج منداڵیشە. ساڵح موسلیم، کوڕە ھەژارێکی گوندی شێرانە سەر بە کۆبانێ، لە کۆبانێ خوێندنی سەرەتایی تەواو کردووەو دواتر لە بەر چەند ھۆکار، لە شاری دیمەشق و لە ئامادەیی الکواکبی لە حەلەب خوێندنی دواناوەندی ساڵی ١٩٦٩ لە بەشی زانستی بە کۆتاھێناوە. بۆ خوێندنی زانکۆ دەچێتە ئەستەنبۆل لە زانکۆی تەکنیکی/ کۆلیژی ئەندازیاری کیمیا دەخوێنێ و ساڵی ١٩٧٧ تەواوی دەکات و لەوێوە بەرەو لەندەن بەڕێ دەکەوێت بۆ فێربوونی زمانی ئینگلیزی.
پاش گەڕانەوەی دەچێتە وڵاتی سعوودیەو دەبێتە کارمەند لە دەزگای پترۆمین سەر بە وەزارەتی نەوتی سعودیە، ھەر لەوێ لە رێگەی چەند کوردێکەوە دەبێتە ئەندام لە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]]. دوایی ساڵی ١٩٩٠ دەگەڕێتەوە کۆبانی و کاری ئاسایی خۆی دەکات وەک ئەندازیارێکی کیمیاوی بێ ئەوەی لە کاری حزبی و سیاسی داببڕێت. بوو بە ئەندام لە مەکتەب سیاسی پارتی جڤاکی نیشتمانی دیموکراتی (التجمع الوطنی الدیموقراطی) کە ساڵی ١٩٩٨ دامەزراوە. پاشان بۆ برەودان بە خەباتی ھاوچەرخی کوردایەتی لە ڕۆژاوا پارتی پەیەدە (پارتی یەکێتی دیموکراتی) ساڵی ٢٠٠٣ دامەزرا و سالح تێیدابوو بە ئەندامی لیژنەی جێبەجێکردن. لەوساوە زۆرجار لەلایەن دەزگاکانی موخابەراتی سوریاوە راونراوە وگیراوە. لە ئەیلوولی ساڵی ٢٠١٠ لە کۆنگرەی چوارەمی پەیەدە کرا بە سەرۆکی حیزب.
لە شەڕی ئازادکردنی ڕۆژاوا، شەرڤانی کوری ساڵح موسلیم ساڵی ٢٠١٣ گیانی لەدەستدا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Salih Muslim}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|شەڕ|کوردستان|سووریا}}

[[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]]
[[پۆل:خەڵکی کۆبانی]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]]
[[پۆل:سیاسییەکانی پارتی یەکێتیی دیموکرات]]
[[پۆل:سیاسەتوانەکانی ڕۆژاوای کوردستان]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان]]
[[پۆل:سیاسەتوانە کوردەکانی سووریا]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان]]</text>
      <sha1>qqejqo459p0kwcv45qcoz6fo8leew8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579549</id>
      <parentid>1579546</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5780" sha1="kldfg8uk0bmgcnk9x6kxeu236vc704v" xml:space="preserve">{{خاوێنکردن}}
{{Infobox officeholder
|honorific-prefix =
|name             = ساڵح موسلیم مەحەمەد
|image            = Saleh Muslim.jpg
|caption          = ساڵح موسلیم لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٢

|office          = [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)]]
|monarch         =
|primeminister   =
|term_start      = ٢٠١٠
|term_end        =
|predecessor     =
|successor       =
|birth_date       = ٣ی ئازاری ١٩٥١&lt;ref&gt;http://kurdwatch.org/html/en/interview6.html&lt;/ref&gt;
|birth_place      = [[کۆبانی]]، [[پارێزگای حەلەب]]
|death_date       = ١١ی ئازار ٢٠٢٦ (٧٥ ساڵ ژیاوە)
|death_place      =[[هەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]]
|party            = [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پارتی یەکێتیی دیموکرات]]/پەیەدە (٢٠٠٣–٢٠٢٦)
|otherparty       = [[پارتی دیموکراتی کوردستانی سووریا]] (١٩٩٨–٢٠٠٣)
spouse           = عایشە ئەفندی&lt;ref&gt;[http://kurdpress.ir/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=50904#Title=%0A%09%09%09%09%09%09%09%09جنازه%20ی%20فرزند%20صالح%20مسلم%20به%20خاک%20سپرده%20شد%0A%09%09%09%09%09%09%09 تەرمی کووڕەکەی ساڵح موسلیم نێشترا]{{بەستەری مردوو|url=http://kurdpress.ir/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=50904 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;
|children         = ئامەد، پەرویز، شەڕڤان (لە شەڕ لەگەڵ [[داعش]]دا [[شەھید]] کرا)، تیرێژ،
|residence        = [[ڕۆژاوای کوردستان]]
|alma_mater       = زانکۆی تەکنیکی ئیستانبوڵ(1977)&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Istanbul_Technical_University&lt;/ref&gt;
|occupation       = ئەندازیاری کیمیا
|profession       = [[سیاسەتوان]]
|religion         = ئیسلام (سوننە)
|website          =
}}
'''ساڵح موسلیم مەحەممەد''' (٣ی ئازاری ١٩٥١ لە [[کۆبانی]] – ١١ی ئازاری ٢٠٢٦ لە [[ھەولێر]]) سیاسەتوانێکی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[حیزبی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] بوو.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |work=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |date=11 March 2026 |accessdate=11 March 2026 |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}&lt;/ref&gt;

== ژیاننامە ==
ساڵح مەحەممەد لەزانکۆی تەکنیکی لە ئەستانبۆڵ خوێندویەتی خاوەنی پێنج منداڵیشە. ساڵح موسلیم، کوڕە ھەژارێکی گوندی شێرانە سەر بە کۆبانێ، لە کۆبانێ خوێندنی سەرەتایی تەواو کردووەو دواتر لە بەر چەند ھۆکار، لە شاری دیمەشق و لە ئامادەیی الکواکبی لە حەلەب خوێندنی دواناوەندی ساڵی ١٩٦٩ لە بەشی زانستی بە کۆتاھێناوە. بۆ خوێندنی زانکۆ دەچێتە ئەستەنبۆل لە زانکۆی تەکنیکی/ کۆلیژی ئەندازیاری کیمیا دەخوێنێ و ساڵی ١٩٧٧ تەواوی دەکات و لەوێوە بەرەو لەندەن بەڕێ دەکەوێت بۆ فێربوونی زمانی ئینگلیزی.
پاش گەڕانەوەی دەچێتە وڵاتی سعوودیەو دەبێتە کارمەند لە دەزگای پترۆمین سەر بە وەزارەتی نەوتی سعودیە، ھەر لەوێ لە رێگەی چەند کوردێکەوە دەبێتە ئەندام لە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]]. دوایی ساڵی ١٩٩٠ دەگەڕێتەوە کۆبانی و کاری ئاسایی خۆی دەکات وەک ئەندازیارێکی کیمیاوی بێ ئەوەی لە کاری حزبی و سیاسی داببڕێت. بوو بە ئەندام لە مەکتەب سیاسی پارتی جڤاکی نیشتمانی دیموکراتی (التجمع الوطنی الدیموقراطی) کە ساڵی ١٩٩٨ دامەزراوە. پاشان بۆ برەودان بە خەباتی ھاوچەرخی کوردایەتی لە ڕۆژاوا پارتی پەیەدە (پارتی یەکێتی دیموکراتی) ساڵی ٢٠٠٣ دامەزرا و سالح تێیدابوو بە ئەندامی لیژنەی جێبەجێکردن. لەوساوە زۆرجار لەلایەن دەزگاکانی موخابەراتی سوریاوە راونراوە وگیراوە. لە ئەیلوولی ساڵی ٢٠١٠ لە کۆنگرەی چوارەمی پەیەدە کرا بە سەرۆکی حیزب.
لە شەڕی ئازادکردنی ڕۆژاوا، شەرڤانی کوری ساڵح موسلیم ساڵی ٢٠١٣ گیانی لەدەستدا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Salih Muslim}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|شەڕ|کوردستان|سووریا}}

[[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]]
[[پۆل:خەڵکی کۆبانی]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]]
[[پۆل:سیاسییەکانی پارتی یەکێتیی دیموکرات]]
[[پۆل:سیاسەتوانەکانی ڕۆژاوای کوردستان]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان]]
[[پۆل:سیاسەتوانە کوردەکانی سووریا]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان]]</text>
      <sha1>kldfg8uk0bmgcnk9x6kxeu236vc704v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579552</id>
      <parentid>1579549</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6633" sha1="e7jy73sp2btmcoeljit42g840sd1w0f" xml:space="preserve">{{خاوێنکردن}}
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix = 
| name = ساڵح موسلیم
| native_name = {{nobold|Salih Muslim{{ھن}}صالح مسلم}}
| native_name_lang = ku
| image = Salih Muslim 2014 in Berlin (cropped).jpg
| caption = ساڵح موسلیم لە ساڵی ٢٠١٤
| office = ھاوسەرۆکی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پارتی یەکێتیی دیموکرات]] (پەیەدە)
| alongside = [[ئاسیە عەبدوڵڵا]] (٢٠٢٢–٢٠٢٤)
| term_start = ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢
| term_end = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤
| predecessor = [[ئەنوەر موسلیم]]{{ھن}}[[ئایشە ھسۆ]]&lt;ref name=&quot;EKurdDaily&quot;&gt;{{cite web |url= https://ekurd.net/pyd-elects-asya-abdullah-2022-06-20 |title= PYD elects Asya Abdullah and Salih Muslim as new co-chairs, Syrian Kurdistan |publisher= EKurd Daily |date= 20 June 2022 |access-date= 13 September 2022 |archive-date= 20 June 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220620200444/https://ekurd.net/pyd-elects-asya-abdullah-2022-06-20 |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;
| successor = [[پەروین یووسف]]{{ھن}}[[غەریب ھسۆ]]
| alongside1 = ئاسیە عەبدوڵڵا (٢٠١٢–٢٠١٧)
| term_start1 = ٢٠١٠
| term_end1 = ئەیلوولی ٢٠١٧
| predecessor1 = [[فوئاد عومەر]]
| successor1 = [[شاھۆز حەسەن]]{{ھن}}ئایشە ھسۆ&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://anfenglish.com/rojava/new-co-chairs-elected-for-pyd-in-the-7th-congress-22406 |title= New co-chairs elected for PYD in the 7th Congress |publisher= Firat News Agency |date= 28 September 2017 |access-date= 9 October 2017}}&lt;/ref&gt;
| birth_name = ساڵح موسلیم محەممەد
| birth_date = {{birth date|١٩٥١|٣|٣|df=y}}
| birth_place = [[کۆبانی]]، [[پارێزگای حەلەب]]
| death_date = {{death date and age|٢٠٢٦|٣|١١|١٩٥١|٣|٣|df=y}}
| death_place = [[ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]]
| party = [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پارتی یەکێتیی دیموکرات/پەیەدە]] (٢٠٠٣–٢٠٢٦)
| other_party = [[پارتی دیموکراتی کوردستانی سووریا/پەدەکەسە]] (١٩٩٨–٢٠٠٣)
| spouse = ئایشە ئەفەندی
| children = 5{{Efn|One deceased.}}
| alma_mater = [[زانکۆی تەکنیکیی ئەستەمبوڵ]]
| occupation = ئەندازیاری کیمیا، سیاسەتوان
| nickname = باوکی وڵات ({{langx|kmr|Bavê Welat}})&lt;ref&gt;{{cite news |last=Abdi |first=Mazloum |author-link=Mazloum Abdi |title=We will follow in Salih Muslim's footsteps |work=ANF News |date=11 March 2026 |accessdate=12 March 2026 |url=https://english.anf-news.com/rojava-syria/mazloum-abdi-we-will-follow-in-salih-muslim-s-footsteps-84334}}&lt;/ref&gt;
| children = ئامەد، پەرویز، شەڕڤان و تیرێژ
| website = 
| relations = 
}}

'''ساڵح موسلیم مەحەممەد''' (٣ی ئازاری ١٩٥١ لە [[کۆبانی]] – ١١ی ئازاری ٢٠٢٦ لە [[ھەولێر]]) سیاسەتوانێکی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[حیزبی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] بوو.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |work=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |date=11 March 2026 |accessdate=11 March 2026 |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}&lt;/ref&gt;

== ژیاننامە ==
ساڵح مەحەممەد لەزانکۆی تەکنیکی لە ئەستانبۆڵ خوێندویەتی خاوەنی پێنج منداڵیشە. ساڵح موسلیم، کوڕە ھەژارێکی گوندی شێرانە سەر بە کۆبانێ، لە کۆبانێ خوێندنی سەرەتایی تەواو کردووەو دواتر لە بەر چەند ھۆکار، لە شاری دیمەشق و لە ئامادەیی الکواکبی لە حەلەب خوێندنی دواناوەندی ساڵی ١٩٦٩ لە بەشی زانستی بە کۆتاھێناوە. بۆ خوێندنی زانکۆ دەچێتە ئەستەنبۆل لە زانکۆی تەکنیکی/ کۆلیژی ئەندازیاری کیمیا دەخوێنێ و ساڵی ١٩٧٧ تەواوی دەکات و لەوێوە بەرەو لەندەن بەڕێ دەکەوێت بۆ فێربوونی زمانی ئینگلیزی.
پاش گەڕانەوەی دەچێتە وڵاتی سعوودیەو دەبێتە کارمەند لە دەزگای پترۆمین سەر بە وەزارەتی نەوتی سعودیە، ھەر لەوێ لە رێگەی چەند کوردێکەوە دەبێتە ئەندام لە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]]. دوایی ساڵی ١٩٩٠ دەگەڕێتەوە کۆبانی و کاری ئاسایی خۆی دەکات وەک ئەندازیارێکی کیمیاوی بێ ئەوەی لە کاری حزبی و سیاسی داببڕێت. بوو بە ئەندام لە مەکتەب سیاسی پارتی جڤاکی نیشتمانی دیموکراتی (التجمع الوطنی الدیموقراطی) کە ساڵی ١٩٩٨ دامەزراوە. پاشان بۆ برەودان بە خەباتی ھاوچەرخی کوردایەتی لە ڕۆژاوا پارتی پەیەدە (پارتی یەکێتی دیموکراتی) ساڵی ٢٠٠٣ دامەزرا و سالح تێیدابوو بە ئەندامی لیژنەی جێبەجێکردن. لەوساوە زۆرجار لەلایەن دەزگاکانی موخابەراتی سوریاوە راونراوە وگیراوە. لە ئەیلوولی ساڵی ٢٠١٠ لە کۆنگرەی چوارەمی پەیەدە کرا بە سەرۆکی حیزب.
لە شەڕی ئازادکردنی ڕۆژاوا، شەرڤانی کوری ساڵح موسلیم ساڵی ٢٠١٣ گیانی لەدەستدا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Salih Muslim}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|شەڕ|کوردستان|سووریا}}

[[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]]
[[پۆل:خەڵکی کۆبانی]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]]
[[پۆل:سیاسییەکانی پارتی یەکێتیی دیموکرات]]
[[پۆل:سیاسەتوانەکانی ڕۆژاوای کوردستان]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژاوای کوردستان]]
[[پۆل:سیاسەتوانە کوردەکانی سووریا]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:مردن بەھۆی لەکارکەوتنی گورچیلەکان]]</text>
      <sha1>e7jy73sp2btmcoeljit42g840sd1w0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41200</id>
    <revision>
      <id>1579700</id>
      <parentid>1568149</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12580" sha1="8e1l0hmdcp4xbyl1kk8huovj52nbsqb" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو
| ناو                     = حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان
| ناوی_خۆماڵی             = 
| زمان١                   = 
| ناوی_زمان١              = 
| زمان٢                   = 
| ناوی_زمان٢              = 
| زمان٣                   = 
| ناوی_زمان٣              = 
| زمان٤                   = 
| ناوی_زمان٤              = 
| لۆگۆ                    = [[پەڕگە:حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان.png|200px|]]
| ڕەنگکۆد                 = #FF4500
| سەرکردە                 = 
| سەرۆک                   = [[بەڵێن عەبدوڵڵا]]
| سەرۆک_ئەنجومەن          = 
| سکرتێری_یەکەم           = 
| سکرتێری_گشتی            = بەڵێن عەبدوڵڵا
| لجه                     = 
| سکرتارییەت              = 
| وتەبێژ                  = 
| دامەزرێنەر              = 
| ناونیشانی_سەرکردە١      = جێگر
| ناوی_سەرکردە١           = [[سەعد خالد]]
| ناونیشانی_سەرکردە٢      =
| ناوی_سەرکردە٢           = 
| ناونیشانی_سەرکردە٣      = 
| ناوی_سەرکردە٣           = 
| ناونیشانی_سەرکردە٤      = 
| ناوی_سەرکردە٤           = 
| ناونیشانی_سەرکردە٥      = 
| ناوی_سەرکردە٥           = 
| دروشم                   = 
| دامەزراندن              = {{start date|1985|12|12}}
| جیابوونەوە              = 
| جیابووەتەوە_لە          = [[حیزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان]]
| پێشینە                  = 
| یەکگرتن                 = 
| پاشینە                  = 
| شوێنگە                  = 
| ڕۆژنامە                 = 
| باڵی_خوێندکار           = 
| باڵی_گەنج               = 
| ناوی_باڵی١              = 
| باڵی١                   = 
| ناوی_باڵی٢              = 
| باڵی٢                   = 
| ناوی_باڵی٣              = 
| باڵی٣                   = 
| ساڵی_ئەندامێتی          = 
| ئەندامێتی               = 
| ئایدۆلۆژیا              = [[سۆشیالیزم]]{{ھن}}[[دیموکراسی]]
|شوێنی_سیاسی              = 
| ئایین                   = 
| نیشتمانی                = [[لیژنەی کاری ھاوبەشی چەپی کوردستان]]
| نێودەوڵەتی              = 
| ئەوروپی                 = 
| پەرلەمانی_ئەوروپی       = 
| ناونیشانی_ئینتیما١      = 
| ئینتیما١                = 
| ڕەنگەکان                = 
| ناوی_کورسییەکان١        = 
| کورسییەکان١             =
| ناوی_کورسییەکان٢        = 
| کورسییەکان٢             = 
| ناوی_کورسییەکان٣        = 
| کورسییەکان٣             = 
| ناوی_کورسییەکان٤        = 
| کورسییەکان٤             = 
| سونبوول                 = 
| ئاڵا                     = 
| ماڵپەر                  = 
| وڵات                     = [[عێراق]]
| وڵات٢                    = 
| بەرپێنووس               = 
}}
'''حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان''' حیزبێکی کوردییە لە [[باشووری کوردستان]] لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٥ دامەزرا ئەوەش بەجیابوونەوەی بوو لە [[حیزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان]] کە ئەوکاتەوە لەلایەن [[خالید زەنگەنە]] ناسراو بە [[قادر عەزیز]] و [[بەڵێن عەبدوڵڵا]] سەرپەرشتیکرا، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٨ کرا بە دوو بەشەوە کە یەکێکیان ناوی وەک خۆی بوو ئەوەی دیکەیان بەرەی حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستانی سەربەخۆ بوو لەلایەن قادر عەزیزەوە پاڵپشت دەکرا تاکوو ئەو بەرەیە ناوەکەی گۆڕی بۆ [[حیزبی ئایندەی کوردستان]] و قادر عەزیز بووە سەرۆکی ئایندە و بارەگای حیزبی ئایندە لە [[سلێمانی]] جێگیربوو و بارەگای حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان بە سەرۆکایەتی بەڵێن عەبدوڵڵا بارەگای حیزب گوێزرایەوە بۆ [[ھەولێر]].

== مێژوو ==
لە ساڵانی ١٩٨٥–١٩٨٦، حیزبەکە بە ناوی «حیزبی سۆسیالیستی کوردستان- ئیتجاھی دیموکراتی شۆڕشگێڕ» دەناسرا، پێش ئەوەی ناوەکەی بگۆڕدرێت بۆ «حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان». لە ساڵی ١٩٩٠دا، بوو بە ئەندامی [[بەرەی کوردستانی]]. ھەر لەو ساڵەدا، حیزبی «ئاڵای شۆڕش»ی [[مەلا بەختیار]]، کە چوار ساڵ پێشتر لە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] جیابووبووەوە، لەگەڵ حیزبی زەحمەتکێشان یەکیگرت. بەڵام لە دوای [[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، ١٩٩٢|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستانی ساڵی ١٩٩٢]]، مەلا بەختیار و زۆربەی سەرکردایەتیی پێشووی ئاڵای شۆڕش لە حیزبەکە چوونە دەرەوە و گەڕانەوە ناو یەکێتی. لە ماوەی دەیاکانی ڕابردوودا، حیزبەکە دەستبەرداری دروشمە [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستییەکان]] بوو و [[میانڕەو]]تر بووەوە.&lt;ref&gt;https://dengekan.info/archives/9220&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://diplomaticmagazine.net/birwra/12347&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.refworld.org/reference/countryrep/amnesty/1995/en/91502&lt;/ref&gt;

[[قادر عەزیز]]، سەرکردەی پێشوو، لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا حیزبەکەی جێھێشت دوای ئەوەی لە ململانێیەکی ناوخۆیی دەسەڵاتدا بەرانبەر بەو باڵەی کە لەلایەن [[بەڵێن عەبدوڵڵا]] و [[سەعید خالید]]ەوە سەرکردایەتی دەکرا، شکستی ھێنا. ئەو دەستی کرد بە دامەزراندنی [[حیزبی ئایندەی کوردستان]]، کە بە «حیزبی ئایندە»ش دەناسرێت، پێش ئەوەی لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦دا پەیوەندی بە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە بکات. ئێستا سکرتێری گشتیی حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان [[بەڵێن عەبدوڵڵا]]یە.&lt;ref&gt;https://wwww.xanmman.com/{{بەستەری مردوو|url=https://wwww.xanmman.com/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

حیزبەکە لە ساڵی ١٩٨٦ەوە ڕۆژنامەی «[[ئاڵای ئازادی (ڕۆژنامە)|ئاڵای ئازادی]]» بڵاودەکردەوە، کە دواتر ڕاگیرا. ھەروەھا لە ساڵی ١٩٨٦دا گۆڤارێکی [[تیۆری]]ی بە ناوی «پێشکەوتن» بڵاوکردەوە، کە دوای پێنج ژمارە ڕاگیرا. لە ساڵی ٢٠٠٣دا، خاوەنی وێستگەیەکی تەلەڤیزیۆنی بوو بە ناوی «[[دەنگی زەحمەتکێشانی کوردستان]]». حیزبەکە لەو حکوومەتەدا بەشدار بوو کە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان باڵادەست بوو تێدا. پەیوەندییەکانی لەگەڵ [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] خراپ بوو، بەڵام بارەگای سەرەکیی حیزبەکە لەژێر سەرکردایەتی عەبدوڵڵادا گواسترایەوە بۆ [[ھەولێر]]ی ژێر کۆنترۆڵی پارتی.&lt;ref&gt;https://estanews.net/2024/01/18/%D8%A8%DB%95%DA%B5%DB%8E%D9%86-%D8%B9%DB%95%D8%A8%D8%AF%D9%88%DA%B5%DA%B5%D8%A7-%D8%B3%DA%A9%D8%B1%D8%AA%DB%8E%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B2%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%DB%95%D8%AD%D9%85%DB%95%D8%AA%DA%A9%DB%8E/&lt;/ref&gt;

== ھاوکاری لەگەڵ حیزبەکانی تر ==
حیزبەکە بەشێکە لەوەی پێی دەوترێت «کۆمیتەی ھاوبەشی کاری چەپی کوردستان»، لەگەڵ [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حیزبی شیوعیی کوردستان–عێراق]] و [[بزووتنەوەی دیموکراتی گەلی کوردستان]]. کۆمیتەی ناوبراو لە ئابی ٢٠٢٢دا بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و تێدا داوای نەھێشتنی «مەرکەزییەتی ڕەھا» لە عێراقدا کرد، لەگەڵ پەسەندکردنی دەستوورێکی جیاواز بۆ [[ھەرێمی کوردستان]] و ئەنجامدانی [[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان]] و [[ئەنجومەنی پارێزگاکان]] لە کاتی خۆیدا. جگە لەوەش، بەیاننامەکە داوا لە [[حکوومەت]] دەکات کە پرۆسەی تایبەتکردن ڕابگرێت، [[مووچە]]ی فەرمانبەرانی کەرتی گشتی لە کاتی خۆیدا دابین بکات و ئەو چاکسازییانە پەیڕەو بکات کە گەشەپێدانی ئابووری و کۆمەڵایەتیی خەڵکی [[کوردستان]] باشتر دەکەن.&lt;ref&gt;https://westganews.net/dreja.aspx?=hewal&amp;jmara=116226&amp;Jor=1&lt;/ref&gt;

== ھەڵبژاردنەکان ==
لە ساڵی ٢٠١٣دا، یەک کورسی لە [[پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان]] و وەزیرێکی لە [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بەدەستھێنا. لە ساڵی ٢٠١٨دا، دووبارە نەیتوانی ھیچ کورسییەک بەدەستبھێنێت.

حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان بەشێک بوو لە فراکسیۆنی «[[ھاوپەیمانیی کوردستانی]]» (ژمارە ٣٧٢) کە لە ساڵانی ٢٠٠٥–٢٠١٠ لە [[پەرلەمانی عێراق]]دا ھەبوو. یەکەم کاندیدی حیزبەکە بۆ [[پارێزگای سلێمانی]] [[جەلال دەباغ]] بوو، کە سیاسییەکی ناسراوی کوردە.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150402143824/http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2013/10/state7369.htm&lt;/ref&gt;

بۆ [[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، ٢٠٢٤|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستانی ساڵی ٢٠٢٤]]، حیزبەکە چووە ناو ھاوپەیمانییەکی ھەڵبژاردنەوە لەگەڵ [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حیزبی شیووعیی کوردستان – عێراق]] و [[حیزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان]]. ناوی ھاوپەیمانییەکە «[[ھاوپەیمانیی ھەرێمی کوردستان]]»ە.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20160111002832/http://khec.krd/hawalakan_en.aspx?Babet=NewsFPS&amp;title=Reports&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://drawmedia.net/page_detail?smart-id=14813&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

*[http://www.kurdipedia.info/default.aspx?q=حیزبی%20زەحمەتکێشانى%20کوردستان کوردپێدیا]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306211840/http://www.kurdipedia.info/default.aspx?q=%D8%AD%DB%8C%D8%B2%D8%A8%DB%8C%20%D8%B2%DB%95%D8%AD%D9%85%DB%95%D8%AA%DA%A9%DB%8E%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%89%20%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |date= ٦ی ئازاری ٢٠١٦ }}
* [[:en:Kurdistan Toilers’ Party|ویکی ئینگلیزی]]

{{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}}
{{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}}
{{لیژنەی کاری ھاوبەشی چەپی کوردستان}}

{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کوردستان|عێراق}}

[[پۆل:لیژنەی کاری ھاوبەشی چەپی کوردستان]]
[[پۆل:حیزبە سۆسیالیستییەکانی عێراق]]
[[پۆل:حیزبەکانی عێراق]]
[[پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]]
[[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]]
[[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی عێراق]]
[[پۆل:پارتە سۆسیال دیمۆکراتەکانی کوردستان]]</text>
      <sha1>8e1l0hmdcp4xbyl1kk8huovj52nbsqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خواستی ئازاد</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73268</id>
    <revision>
      <id>1579723</id>
      <parentid>1564900</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5745" sha1="80sjdv4k8bifeg6eo4yajx4mp2utuw3" xml:space="preserve">'''خواستی ئازاد''' یا '''ئیختیار''' بریتییە لە دەستبەرەڵایی ئینسان بۆ ھەڵبژاردنی یەکێک لە چەند کاری گونجاو، یا توانستی بۆ بەدەستەوەگرتنی جڵەوی [[کردەوە (فەلسەفە)|کردەوەکانی]]، بە چەشنێک کە [[بەرپرسیارەتیی ئەخلاقی|بەرپرسیارەتیی]] کردن یا نەکردنیان بکەوێتە ئەستۆی. خواستی ئازاد سەرچاوە و ئاخێزگەی ھەرەدوایینی کارەکان و کردەوەکانی ئینسانە.&lt;ref name=&quot;Carus1910&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Carus|یەکەم=Paul|ناونیشان=https://archive.org/details/monist09instgoog|سەردێڕ=The Monist|ڕێکەوت=١٩١٠|بڵاوکەرەوە=Open Court Publishing Company|editor=Hegeler, Edward C.|بەرگ=٢٠|شوێن=Chicago|پەڕەکان=٣٦٩|chapter=Person and personality|وتەگێڕانەوە=To state it briefly, we define &quot;free will&quot; as a will unimpeded by any compulsion.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Michael McKenna and Derk Pereboom, ''Free Will: A Contemporary Introduction'', Routledge, 2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Timothy O’Connor and Christopher Franklin, &quot;[https://plato.stanford.edu/archives/win2022/entries/freewill/ Free Will]&quot;, in Edward N. Zalta &amp; Uri Nodelman (eds.), ''The Stanford Encyclopedia of Philosophy'' (Winter 2022 Edition).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kadri Vihvelin, &quot;[https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/incompatibilism-arguments/ Arguments for Incompatibilism]&quot;, in Edward N. Zalta &amp; Uri Nodelman (eds.), ''The Stanford Encyclopedia of Philosophy'' (Fall 2022 Edition).&lt;/ref&gt;

تیۆریگەلی جۆراوجۆر ھەن دەرھەق بە چییەتی و سروشتی [[خواست]] و، ئەوەی کە ئایا ئینسان لە کردەوەکانی خۆیا ئازادە و ئیختیاری ھەیە یان ناچارە؟ ئەگەر ئازادە، ئەو ئازادییە چۆن لەگەڵ زانستی خوا و ھۆکارگەلی سروشتیی کاریگەر لەسەر بڕیارەکاندا دەگونجێ؟

ھەندێ لە فەیلەسووفان و ھزرڤانان وای بۆ دەچن کە ئازادبوونی خواست و ئیرادەمان لە ھەڵبژاردنەکانماندا خۆی نیشان دەدا؛ ئەو ھەڵبژاردنانە کە ڕووداوەکانی ڕابوردوو کاریان تێ نەکردبێ و یەکلایییان نەکردبێتەوە. بە پێچەوانەوە، [[دیتەرمینیزم|دیتەرمینیستەکان]] باوەڕیان وایە کە لە جیھانی سروشتدا پەیوەندییەکانی [[ھۆ و بەرھۆ]] حاکمن و، ئەو ڕێگایەی ڕووداوە یەک لەدوای یەکەکان دەیبڕن تاقە ڕێگای مومکینە.&lt;ref name=&quot;Baumeister, R.F 2014. pp. 1-52&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Baumeister|یەکەم١=Roy F.|سەردێڕ=Recent Research on Free Will|دوایین٢=Monroe|یەکەم٢=Andrew E.|ساڵ=٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨٠١٢٨٠٠٢٨٤١|زنجیرە=Advances in Experimental Social Psychology|بەرگ=٥٠|پەڕەکان=١–٥٢|doi=10.1016/B978-0-12-800284-1.00001-1}}&lt;/ref&gt;

== دیتەرمینیزم ==
[[دیتەرمینیزم]] ئەو باوەڕە فەلسەفییەیە کە دەڵێ ھەر ڕووداوێ [[ھۆ و ھۆکرد|ھۆکردی]] ڕووداوگەلی پێشووترە. تیۆرییەکی مێتافیزیکییە بەم بڕیارەوە کە ھەر شتێ پێویستە ھەر ئەمە بێ کە ھەیە و، ھیچ ڕێی تێ نەدەچوو بە چەشنێکی تر بوایە. دیتەرمینیزم حاشا لە بوونی ھەڵبژاردنی ڕاستەقینە دەکا و پێی وایە ئێمە بێدەسەڵاتین لەوە کە چی ھەڵدەبژێرین. سەرچاوەی کردەوەکانمان نییە لە ناوەوە و، لەغاوی خواست و ئیرادەمان نییە بە دەستی خۆمانەوە. دیتەرمینیستەکان دەڵێن ڕووداوەکانی جیھان شوێن نەزم و یاسایەکی ھەتاھەتایی کەوتوون. ئەم نەزمە جیھانییە ھەر ئەوەیە کە پێی دەڵێن «یاساکانی سروشت»؛ شووشە کە بەردی بەر بکەوێ دەشکێ، زەوی بە دەوری خۆرا دەخولێتەوە و شەو و ڕۆژ بە دووی یەکترا دێن، گرانیی زەوی تەنەکان بەرەو لای خۆی ڕادەکێشێ و، زۆر شتی تری وەک ئەمانە. ئەو [[پێویستی (فەلسەفە)|پێویستییەی]] دیتەرمینیزم باسی دەکا، بەرھەمی ڕووداوەکانی ڕابوردوو و یاساکانی سروشتە.  ڕابوردوو شێوە بە داھاتوو دەدا، واتە ڕابوردوو دەبێتە ھۆی ئەوەی کە داھاتوو ڕێک ھەمان بێ کە دەبێ ببێ.&lt;ref&gt;[https://ensani.ir/file/download/article/20121209083945-9627-36.pdf ديدگاھھای معاصر در باب ارادە آزاد]{{بەستەری مردوو|url=https://ensani.ir/file/download/article/20121209083945-9627-36.pdf |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
&lt;references/&gt;

{{stub}}
{{پۆلی کۆمنز|Free will}}
{{تووڵی دەروازە|فیزیک|فەلسەفە}}

[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:کردەوە]]
[[پۆل:ھۆدارێتی]]
[[پۆل:خواناسی]]
[[پۆل:مێتافیزیک]]
[[پۆل:فەلسەفەی ئەخلاق]]
[[پۆل:فەلسەفەی ئایین]]
[[پۆل:فەلسەفەی ژیان]]
[[پۆل:چەمکەکان لە مێتافیزیک]]
[[پۆل:فەلسەفەی دین]]
[[پۆل:ڕەوشتە ئاینییەکان]]</text>
      <sha1>80sjdv4k8bifeg6eo4yajx4mp2utuw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سندووقی دراوی نێونەتەوەییی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99130</id>
    <revision>
      <id>1579753</id>
      <parentid>1505999</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:08:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>1silent scientist پەڕەی [[سندووقی نێونەتەوەییی پارە]]ی گواستەوە بۆ [[سندووقی دراوی نێونەتەوەییی]]: ناوی شیاوتر</comment>
      <origin>1505999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1303" sha1="q035gckoj6n11orqb34mgdkskxc8w9s" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
[[پەڕگە:IMF building HR.jpg|وێنۆک|سندووقی نێونەتەوەیی پارە]]

'''سندوقی دراوی نێودەوڵەتی''' ڕێکخراوێکی نێونەتەوەیییە لە ساڵی ١٩٤٧زاینی دامەزرا و بارەگای سەرەکی لە واشنتونی پایتەختی ویلایەتە یەگرتوەکانی ئەمریکایە و ئێستا ١٨٩ وەڵات ئەندامن لەم ڕێکخراوەدا کە گرێدایە بە پارەی نەختینەی وەڵاتان و بھای دراوەکان دەستنیشان دکان لەسەر ئاستی جیھانی دا و چاودێرییان دەکات&lt;ref&gt;http://www.imf.org/external/index.htm&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|International Monetary Fund}}
{{تووڵی دەروازە|ئابووری|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|کۆمەڵگا}}

[[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:گرووپی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان]]</text>
      <sha1>q035gckoj6n11orqb34mgdkskxc8w9s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579757</id>
      <parentid>1579753</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:16:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6915" sha1="3durkjqf8345t1halntuklq0vlt9pf0" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''سندووقی دراوی نێونەتەوەییی''' ('''ئای-ئێم-ئێف''') [[دامەزراوەیەکی داراییی نێونەتەوەیی]] و [[دەزگایەکی تایبەتمەندی نەتەوە یەکگرتووەکان|دەزگایەکی تایبەتمەند]]ی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]ە، بنکە سەرەکییەکەی لە [[واشینگتن دی سی]]یە. لە ١٩١ وڵاتی ئەندام پێکدێت، و ئەرکە ڕاگەیەندراوەکەی «کارکردن بۆ پەرەپێدانی ھاوکاریی دراویی جیھانی، دەستەبەرکردنی سەقامگیریی دارایی، ئاسانکاریی [[بازرگانیی نێونەتەوەییی]]، بەرەوپێشبردنی ھەلی کار و گەشەی [[ئابووری]]ی بەردەوام، و [[کەمکردنەوەی ھەژاری]] لە سەرانسەری جیھاندا»یە.&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{cite web |title=About the IMF |url=https://www.imf.org/external/about.htm |url-status=live |access-date=14 October 2012 |website=International Monetary Fund |language=en-US |archive-date=16 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016081524/https://www.imf.org/external/about.htm }}&lt;/ref&gt; ئای-ئێم-ئێف وەک قەرزدەری کۆتا ھەوڵ بۆ ئەو ئەندامانەی کە تووشی [[قەیران]]ی ڕاستەقینە یان ئەگەریی [[تەرازووی پارەدان]] دەبن کار دەکات.&lt;ref name=&quot;What's Wrong&quot;&gt;{{cite book |last1=Isard |first1=Peter |title=Globalization and the International Financial System: What's Wrong and What Can be Done |year=2005 |publisher=Cambridge University Press |location=New York }}&lt;/ref&gt;

لە تەممووزی ١٩٤٤ لە [[کۆنفرانسی برێتۆن وودز]] لەسەر بنەمای بیرۆکەکانی [[ھاری دێکستەر وایت]] و [[جۆن مەینارد کەینز]] دامەزرا،&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Bordo |first1=M.D. |title=The Bretton Woods International Monetary System: A Historical Overview |journal=A Retrospective on the Bretton Woods System |editor1-first=M.D. |editor1-last=Bordo |editor2-first=Barry |editor2-last=Eichengreen |location=London |year=1993 |doi=10.7208/chicago/9780226066905.001.0001 |isbn=9780226065878 |ref=none}}&lt;/ref&gt; ئای-ئێم-ئێف لە ساڵی ١٩٤٥دا بە ٢٩ وڵاتی ئەندام و بە ئامانجی بنیاتنانەوەی [[سیستمی دراویی نێونەتەوەیی]] بە فەرمی دەستی بەکار کرد. لە ماوەی سێ دەیەی یەکەمیدا، ئای-ئێم-ئێف سەرپەرشتیی [[سیستمی برێتۆن وودز]]ی ڕێکخستنەکانی [[نرخی ئاڵوگۆڕی جێگیر]]ی دەکرد. دوای ڕووخانی ئەم سیستەمە لە ساڵی ١٩٧١، ڕۆڵی سندووقەکە گۆڕا بۆ بەڕێوەبردنی کێشەکانی تەرازووی پارەدان و قەیرانە دارایییە نێونەتەوەیییەکان، و بوو بە دامەزراوەیەکی سەرەکی لە سەردەمی [[جیھانگیری]]دا.&lt;ref name=&quot;Lipscy 2015&quot;&gt;{{cite journal |last=Lipscy |first=Phillip Y. |date=2015 |title=Explaining Institutional Change: Policy Areas, Outside Options, and the Bretton Woods Institutions |journal=American Journal of Political Science |volume=59 |issue=2 |pages=341–356 |doi=10.1111/ajps.12130 }}&lt;/ref&gt;

لە ڕێگەی سیستمی [[پشک]]ەوە، وڵاتان [[پارە]] بۆ حەوزێک دابین دەکەن کە دەتوانن لێی وەربگرن ئەگەر تووشی کێشەی تەرازووی پارەدان ببن؛ پشکی وڵاتێک توانای دەنگدانیشی دیاری دەکات.&lt;ref name=&quot;Political Economy of IMF voting&quot;&gt;{{Harvnb|Blomberg|Broz|2006}}.&lt;/ref&gt; وەک مەرجێک بۆ قەرزەکان، ئای-ئێم-ئێف زۆرجار داوا لە وڵاتانی قەرزوەرگر دەکات کە چاکسازیی سیاسی ئەنجام بدەن، کە بە [[چاکسازیی پێکھاتەیی]] ناسراوە.&lt;ref name=&quot;An Analysis of IMF Conditionality&quot;&gt;{{cite journal |last1=Buira |first1=Ariel |title=An Analysis of IMF Conditionality |journal=G-24 Discussion Papers |date=August 2003 |series=United Nations Conference on Trade and Development |issue=22 }}&lt;/ref&gt; ھەروەھا ڕێکخراوەکە ھاوکاریی تەکنیکی و چاودێریی ئابووری بۆ ئابووریی ئەندامەکانی دابین دەکات.&lt;ref name=&quot;There is No Invisible Hand&quot;&gt;{{cite journal |last=Schlefer |first=Jonathan |title=There is No Invisible Hand |url=https://hbr.org/2012/04/there-is-no-invisible-hand |journal=[[ھارڤارد بزنس ڕیڤیو|Harvard Business Review]] |via=hbr.org |publisher=Harvard Business Publishing |date=10 April 2012 |access-date=15 March 2016 |archive-date=7 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230807123659/https://hbr.org/2012/04/there-is-no-invisible-hand |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

مەرجەکانی قەرزی ئای-ئێم-ئێف ڕەخنەیان لێ گیراوە بەھۆی سەپاندنی ڕێکارەکانی [[دەستپێوەگرتن]] کە دەتوانن ڕێگری لە چاکبوونەوەی ئابووری بکەن و زیان بە ھەژارترین توێژەکان بگەیەنن.&lt;ref name=Hertz&gt;Hertz, [[Noreena]]. ''The Debt Threat''. New York: [[Harper Collins Publishers]], 2004.&lt;/ref&gt; ڕەخنەگران باس لەوە دەکەن کە سیاسەتەکانی سندووقەکە سەروەریی ئابووریی نەتەوە قەرزوەرگرەکان سنووردار دەکات و پێکھاتەی بەڕێوەبردنی لەلایەن وڵاتانی ڕۆژاواوە کۆنترۆڵکراوە، کە خاوەنی پشکێکی ناھاوسەنگی توانای دەنگدانن. بەڕێوەبەری گشتی و سەرۆکی ئێستا ئابووریناسی بولگاری [[کریستالینا جۆرجیێڤا]]یە، کە لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩وە ئەم پۆستەی وەرگرتووە.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.apnews.com/3a8293b07f91434193221028f96aea68 |title=Economist who grew up in communist Bulgaria is new IMF chief |first=Martin |last=Crutsinger |date=25 September 2019 |publisher=[[Associated Press]] |access-date=18 June 2020 |archive-date=21 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220421025910/https://apnews.com/3a8293b07f91434193221028f96aea68 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|International Monetary Fund}}
{{تووڵی دەروازە|ئابووری|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|کۆمەڵگا}}

[[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:گرووپی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان]]</text>
      <sha1>3durkjqf8345t1halntuklq0vlt9pf0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579758</id>
      <parentid>1579757</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6934" sha1="f8fd3kpjenroyiot6vzi0eoz1it68ek" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''سندووقی دراوی نێونەتەوەییی''' ('''ئای-ئێم-ئێف''') [[دامەزراوەیەکی داراییی نێونەتەوەیی]] و [[دەزگایەکی تایبەتمەندی نەتەوە یەکگرتووەکان|دەزگایەکی تایبەتمەند]]ی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]ە، بنکە سەرەکییەکەی لە [[واشینگتن دی سی]]یە. لە ١٩١ وڵاتی ئەندام پێکدێت، و ئەرکە ڕاگەیەندراوەکەی «کارکردن بۆ پەرەپێدانی ھاوکاریی دراویی جیھانی، دەستەبەرکردنی سەقامگیریی دارایی، ئاسانکاریی [[بازرگانیی نێونەتەوەییی]]، بەرەوپێشبردنی ھەلی کار و گەشەی [[ئابووری]]ی بەردەوام، و [[کەمکردنەوەی ھەژاری]] لە سەرانسەری جیھاندا»یە.&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{cite web |title=About the IMF |url=https://www.imf.org/external/about.htm |url-status=live |access-date=14 October 2012 |website=International Monetary Fund |language=en-US |archive-date=16 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016081524/https://www.imf.org/external/about.htm }}&lt;/ref&gt; ئای-ئێم-ئێف وەک قەرزدەری کۆتا ھەوڵ بۆ ئەو ئەندامانەی کە تووشی [[قەیران]]ی ڕاستەقینە یان ئەگەریی [[تەرازووی پارەدان]] دەبن کار دەکات.&lt;ref name=&quot;What's Wrong&quot;&gt;{{cite book |last1=Isard |first1=Peter |title=Globalization and the International Financial System: What's Wrong and What Can be Done |year=2005 |publisher=Cambridge University Press |location=New York }}&lt;/ref&gt;

لە تەممووزی ١٩٤٤ لە [[کۆنفرانسی برێتۆن وودز]] لەسەر بنەمای بیرۆکەکانی [[ھاری دێکستەر وایت]] و [[جۆن مەینارد کەینز]] دامەزرا،&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Bordo |first1=M.D. |title=The Bretton Woods International Monetary System: A Historical Overview |journal=A Retrospective on the Bretton Woods System |editor1-first=M.D. |editor1-last=Bordo |editor2-first=Barry |editor2-last=Eichengreen |location=London |year=1993 |doi=10.7208/chicago/9780226066905.001.0001 |isbn=9780226065878 |ref=none}}&lt;/ref&gt; ئای-ئێم-ئێف لە ساڵی ١٩٤٥دا بە ٢٩ وڵاتی ئەندام و بە ئامانجی بنیاتنانەوەی [[سیستمی دراویی نێونەتەوەیی]] بە فەرمی دەستی بەکار کرد. لە ماوەی سێ دەیەی یەکەمیدا، ئای-ئێم-ئێف سەرپەرشتیی [[سیستمی برێتۆن وودز]]ی ڕێکخستنەکانی [[نرخی ئاڵوگۆڕی جێگیر]]ی دەکرد. دوای ڕووخانی ئەم سیستەمە لە ساڵی ١٩٧١، ڕۆڵی سندووقەکە گۆڕا بۆ بەڕێوەبردنی کێشەکانی تەرازووی پارەدان و قەیرانە دارایییە نێونەتەوەیییەکان، و بوو بە دامەزراوەیەکی سەرەکی لە سەردەمی [[جیھانگیری]]دا.&lt;ref name=&quot;Lipscy 2015&quot;&gt;{{cite journal |last=Lipscy |first=Phillip Y. |date=2015 |title=Explaining Institutional Change: Policy Areas, Outside Options, and the Bretton Woods Institutions |journal=American Journal of Political Science |volume=59 |issue=2 |pages=341–356 |doi=10.1111/ajps.12130 }}&lt;/ref&gt;

لە ڕێگەی سیستمی [[پشک]]ەوە، وڵاتان [[پارە]] بۆ سندووقێکی ھاوبەش دابین دەکەن کە دەتوانن لێی وەربگرن ئەگەر تووشی کێشەی تەرازووی پارەدان ببن؛ پشکی وڵاتێک توانای دەنگدانیشی دیاری دەکات.&lt;ref name=&quot;Political Economy of IMF voting&quot;&gt;{{Harvnb|Blomberg|Broz|2006}}.&lt;/ref&gt; وەک مەرجێک بۆ قەرزەکان، ئای-ئێم-ئێف زۆرجار داوا لە وڵاتانی قەرزوەرگر دەکات کە چاکسازیی سیاسی ئەنجام بدەن، کە بە [[چاکسازیی پێکھاتەیی]] ناسراوە.&lt;ref name=&quot;An Analysis of IMF Conditionality&quot;&gt;{{cite journal |last1=Buira |first1=Ariel |title=An Analysis of IMF Conditionality |journal=G-24 Discussion Papers |date=August 2003 |series=United Nations Conference on Trade and Development |issue=22 }}&lt;/ref&gt; ھەروەھا ڕێکخراوەکە ھاوکاریی تەکنیکی و چاودێریی ئابووری بۆ ئابووریی ئەندامەکانی دابین دەکات.&lt;ref name=&quot;There is No Invisible Hand&quot;&gt;{{cite journal |last=Schlefer |first=Jonathan |title=There is No Invisible Hand |url=https://hbr.org/2012/04/there-is-no-invisible-hand |journal=[[ھارڤارد بزنس ڕیڤیو|Harvard Business Review]] |via=hbr.org |publisher=Harvard Business Publishing |date=10 April 2012 |access-date=15 March 2016 |archive-date=7 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230807123659/https://hbr.org/2012/04/there-is-no-invisible-hand |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

مەرجەکانی قەرزی ئای-ئێم-ئێف ڕەخنەیان لێ گیراوە بەھۆی سەپاندنی ڕێکارەکانی [[دەستپێوەگرتن]] کە دەتوانن ڕێگری لە چاکبوونەوەی ئابووری بکەن و زیان بە ھەژارترین توێژەکان بگەیەنن.&lt;ref name=Hertz&gt;Hertz, [[Noreena]]. ''The Debt Threat''. New York: [[Harper Collins Publishers]], 2004.&lt;/ref&gt; ڕەخنەگران باس لەوە دەکەن کە سیاسەتەکانی سندووقەکە سەروەریی ئابووریی نەتەوە قەرزوەرگرەکان سنووردار دەکات و پێکھاتەی بەڕێوەبردنی لەلایەن وڵاتانی ڕۆژاواوە کۆنترۆڵکراوە، کە خاوەنی پشکێکی ناھاوسەنگی توانای دەنگدانن. بەڕێوەبەری گشتی و سەرۆکی ئێستا ئابووریناسی بولگاری [[کریستالینا جۆرجیێڤا]]یە، کە لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩وە ئەم پۆستەی وەرگرتووە.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.apnews.com/3a8293b07f91434193221028f96aea68 |title=Economist who grew up in communist Bulgaria is new IMF chief |first=Martin |last=Crutsinger |date=25 September 2019 |publisher=[[Associated Press]] |access-date=18 June 2020 |archive-date=21 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220421025910/https://apnews.com/3a8293b07f91434193221028f96aea68 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|International Monetary Fund}}
{{تووڵی دەروازە|ئابووری|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|کۆمەڵگا}}

[[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:گرووپی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان]]</text>
      <sha1>f8fd3kpjenroyiot6vzi0eoz1it68ek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:حەسەن زیرەک</title>
    <ns>1</ns>
    <id>100848</id>
    <revision>
      <id>1579708</id>
      <parentid>1523287</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:15:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49763" sha1="cr4787qmp43lt61atete5lscs8radck" xml:space="preserve">{{WikiProjectBannerShell|1=
{{ویکیپرۆژە مۆسیقا}}
|blp=}}{{وب|Calak}} کاک چالاک ئەمە بۆ وایە؟؟! لە ویکی فارسی سەیرم کرد ٦وێنەی تێدایە لە وتارەکە بەس لە ویکی خۆمان کە حەسەن زیرەک کوردیشە یەک وێنەی تێدانیە!!! ، وە لە [https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:H%C9%99s%C9%99n_Zir%C9%99k.jpg ویکی ئازەربایجانی] ڕەسمی ئەوی تێدایە کەچی لە ویکی کوردی نیە! ،وە چوم ئەوەی فارسیەکە و ئازەربایجانیکە بهێنم کەچی نائازاد بوون ! ، کاکە ئەوەی لە ئازەربایجانیەکە هەیە ئەوە ئەپڵۆد بکە و دایبنێ ئەوە جوانترە لەوانی تر و ئەو وێنەیەی بەناوبانگە. --&lt;span style=&quot;font: 22px 'Pristina'&quot;&gt;[[user:Zhyar Afc|&lt;span style=&quot;color: #1E8FDC&quot;&gt;Zhyar Afc&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font: 18px 'Pristina'&quot;&gt;&lt;sup&gt;[[user_talk:Zhyar Afc|&lt;span style=&quot;color: red&quot;&gt; Witûwêj&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;  ‏١٨:٥٢، ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ (UTC)

==Untitled==
:کێشەی ئەم وێنانە ئەوەیە سەرچاوەکە و ڕێکەوتی گرتنیان ڕوون نییە بۆیە بەڕاستی کەس نازانێ وێنەکە ئازادە یان نا. بە دۆستێکم سپاردووە ئەگەر بتوانێ وێنەیەکی ئەم گۆرانیبێژە گەورەیەی کورد لە کۆمنزدا بار بکا. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر:Calak|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''&lt;span style=&quot;font-size:13px&quot;&gt;چالاک'''&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;وتووێژ&lt;/span&gt;''']]&lt;/sub&gt; ‏٠٧:٥٧، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[حەسەن زیرەک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=570021 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120330022535/http://www.reocities.com/ziraksongs/ بۆ http://www.reocities.com/ziraksongs زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٤:١٢، ١٥ی نیسانی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[حەسەن زیرەک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=615357 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111014175028/http://kurdonline.com/music/hassan_zirak.php بۆ http://www.kurdonline.com/music/hassan_zirak.php زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٥:٤١، ١٢ی نیسانی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەسەن زیرەک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=668320 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100127095822/http://www.farsijam.com/members/513/ بۆ http://www.farsijam.com/members/513 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٧:١٨، ١٥ی ئازاری ٢٠٢٠ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١٣٦ بەستەری دەرەکیی [[حەسەن زیرەک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1323848 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231110230442/https://knwe.org/KU/Details/2054 بۆ https://knwe.org/KU/Details/2054 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231110234949/https://www.kurdipedia.org/?q=2012020516145264157 بۆ https://www.kurdipedia.org/?q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231110224938/https://politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8730&amp;cor=5&amp;related=2 بۆ https://politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8730&amp;cor=5&amp;related=2 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231210203759/https://hawlati.co/page_detail?smart-id=19882 بۆ https://hawlati.co/page_detail?smart-id=19882 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115942/https://www.goethe.de/ins/iq/ku/m/kult/kei/25159613.html بۆ https://www.goethe.de/ins/iq/ku/m/kult/kei/25159613.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231110224940/http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=3846 بۆ http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=3846 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231110224939/https://kurdistanmedia.com/so/news/2023/06/79 بۆ https://kurdistanmedia.com/so/news/2023/06/79 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 بۆ https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231110224938/https://www.khaktv.net/profile-detail.aspx?jimare=2103 بۆ https://www.khaktv.net/profile-detail.aspx?jimare=2103 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731141538/https://folkworks.org/article/an-introduction-to-kurdish-folk-music/ بۆ https://folkworks.org/article/an-introduction-to-kurdish-folk-music/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115950/https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-45/196126-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B1%DA%AF بۆ https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-45/196126-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B1%DA%AF زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115945/https://alchetron.com/Kurdish-music بۆ https://alchetron.com/Kurdish-music زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240714213022/https://books.google.iq/books?id=gyiTOcnb2yYC&amp;dq=Hassan%20Zirak%20genius%20composed&amp;source=gbs_navlinks_s بۆ https://books.google.iq/books?id=gyiTOcnb2yYC&amp;dq=Hassan+Zirak+genius+composed&amp;source=gbs_navlinks_s زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523080216/https://akharinkhabar.ir/gallery/92584830/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9 بۆ https://akharinkhabar.ir/gallery/92584830/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523083012/https://www.kurdpress.com/news/22553/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%DB%8C%D8%A8-%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C بۆ https://kurdpress.com/news/22553/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%DB%8C%D8%A8-%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810124601/https://www.kurdpress.com/news/22269/%D8%A8%D9%84%D8%A8%D9%84-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%A1%D9%A0%D9%A0-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF بۆ https://kurdpress.com/news/22269/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731121445/https://www.hevseltimes.com/post/kurdish-culture بۆ https://www.hevseltimes.com/post/kurdish-culture زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211203070533/https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/124512/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%DA%BE-%D8%A2%D9%88%D8%A7%D8%B2%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%DA%BE-%DA%86%D8%A7%D9%BE-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-1300-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%BE-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%BE-%D8%A7%D8%B3%D8%AA بۆ https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/124512/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%DA%BE-%D8%A2%D9%88%D8%A7%D8%B2%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%DA%BE-%DA%86%D8%A7%D9%BE-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-1300-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%BE-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%BE-%D8%A7%D8%B3%D8%AA زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810124604/https://www.hamshahrionline.ir/news/87963/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B1%DB%B3%DB%B1%DB%B0-%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B8 بۆ https://www.hamshahrionline.ir/news/87963/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%BE-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B1%DB%B3%DB%B1%DB%B0-%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B8 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810124555/https://www.kurdpress.com/news/6170/%D9%85%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%85-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88 بۆ https://kurdpress.com/news/6170/%D9%85%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%BE-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%DA%BE-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%85-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810124552/https://www.irna.ir/news/82514468/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D9%8A-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D9%83-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%8A-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1 بۆ https://www.irna.ir/news/82514468/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DA%98%D9%88%DA%BE%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810124549/https://www.last.fm/music/Hassan+Zirak/+wiki بۆ https://www.last.fm/music/Hassan+Zirak/+wiki زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115942/https://alchetron.com/Hassan-Zirak بۆ https://alchetron.com/Hassan-Zirak زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810124606/https://oggito.com/icerikler/ruhuyla-direnen-kurt-muzisyen-hesen-zirek/29881 بۆ https://oggito.com/icerikler/ruhuyla-direnen-kurt-muzisyen-hesen-zirek/29881 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115943/https://forum.1roman.ir/threads/138633/ بۆ https://forum.1roman.ir/threads/138633/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 بۆ https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523100103/https://www.faratab.com/news/4783/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF بۆ https://www.faratab.com/news/4783/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115943/https://www.strangerthanparadiserecords.com/hasan-zirak-the-legend.html?source=facebook بۆ https://www.strangerthanparadiserecords.com/hasan-zirak-the-legend.html?source=facebook زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 بۆ https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231118135857/https://brill.com/view/journals/mjcc/9/3/article-p247_2.xml بۆ https://brill.com/view/journals/mjcc/9/3/article-p247_2.xml زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 بۆ https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240705030359/https://www.rudaw.net/notfound.html بۆ https://www.rudaw.net/notfound.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609205159/https://www.faratab.com/news/2494/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%9B-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C--%D9%85%D9%84%D9%88%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D9%88-%DA%BE%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%86! بۆ https://www.faratab.com/news/2494/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%9B-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C--%D9%85%D9%84%D9%88%D8%AF%DB%8C-%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D9%88-%DA%BE%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%86%21 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629210538/https://muziknas.com/260620232/ بۆ https://muziknas.com/260620232/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240630144643/https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/documentari01022015muh بۆ https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/documentari01022015muh زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629210535/https://www.metroo.org/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=341&amp;Jor=1 بۆ http://www.metroo.org/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=341&amp;Jor=1 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201022082138/https://kurdpress.com/details.aspx?id=79175 بۆ https://kurdpress.com/details.aspx?id=79175 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 بۆ https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115946/https://books.google.iq/books?id=V6iGEAAAQBAJ&amp;pg=PA190&amp;dq=hesen+z%C3%AErek&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwimwOWRy8GHAxWfBdsEHV4ZEOoQ6AF6BAgJEAM بۆ https://books.google.iq/books?id=V6iGEAAAQBAJ&amp;pg=PA190&amp;dq=hesen+z%C3%AErek&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwimwOWRy8GHAxWfBdsEHV4ZEOoQ6AF6BAgJEAM زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731131228/https://books.google.iq/books?id=C7nqAwAAQBAJ&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;lpg=PA1&amp;pg=PA217 بۆ https://books.google.iq/books?id=C7nqAwAAQBAJ&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;lpg=PA1&amp;pg=PA217 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731131238/https://shafaq.com/ku/%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1/%D9%84-%D9%85-%D9%86-%D8%B3%D8%A7-%D8%A7%D8%AF-%D9%88%D9%88-%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%A8-%D8%B4-%D9%84-%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AD-%D8%B3-%D9%86-%D8%B2-%D8%B1 بۆ https://shafaq.com/ku/%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1/%D9%84-%D9%85-%D9%86-%D8%B3%D8%A7-%D8%A7%D8%AF-%D9%88%D9%88-%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%A8-%D8%B4-%D9%84-%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AD-%D8%B3-%D9%86-%D8%B2-%D8%B1 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629230752/https://www.ziryanmukryan.ir/news.php?id=42389073&amp;news=%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86%20%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87%20%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D8%AD%D8%B3%D9%86%20%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9%20%D8%A8%D9%87%20%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D8%B1%D9%81%DB%8C%D9%82%D9%90%20%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%90%20%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B4 بۆ https://www.ziryanmukryan.ir/news.php?id=42389073&amp;news=%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86%20%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87%20%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D8%AD%D8%B3%D9%86%20%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9%20%D8%A8%D9%87%20%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D8%B1%D9%81%DB%8C%D9%82%D9%90%20%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%90%20%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B4 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 بۆ https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731111132/https://www.bokan.de/laperekan/nuseran/Kak%20Anwer/kak%20anwer.htm بۆ https://www.bokan.de/laperekan/nuseran/Kak%20Anwer/kak%20anwer.htm زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810125110/https://books.google.iq/books?id=doTFAAAAQBAJ&amp;pg=PA113&amp;dq=hassan+zirak&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjE96C6ycGHAxWcQvEDHbYtFNk4ChDoAXoECAYQAw بۆ https://books.google.iq/books?id=doTFAAAAQBAJ&amp;pg=PA113&amp;dq=hassan+zirak&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjE96C6ycGHAxWcQvEDHbYtFNk4ChDoAXoECAYQAw زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609202031/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1; بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609205159/https://www.aparat.com/v/OEkyJ/%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9_2800_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%BE_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF! بۆ https://www.aparat.com/v/OEkyJ/%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9_2800_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%BE_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%21 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629134608/https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0706202316 بۆ https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0706202316 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523151158/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1; بۆ https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115948/https://sonichits.com/video/Hassan_Zirak/Newroz بۆ https://sonichits.com/video/Hassan_Zirak/Newroz زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115958/https://ronahi.net/%d8%a7%d9%84%d9%81%d9%86%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%83%d8%b1%d8%af%d9%8a-%d8%ad%d8%b3%d9%86-%d8%b2%d9%8a%d8%b1%d9%83-%d8%b5%d9%88%d8%aa-%d9%88%d8%b7%d9%86%d9%8a-%d9%88%d9%83%d8%b1%d8%af%d9%8a/ بۆ https://ronahi.net/%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%8A-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D9%83-%D8%B5%D9%88%D8%AA-%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A-%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%8A/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115958/https://sarabic.ae/20180322/%D9%85%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B1%D8%AC%D8%B3-%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%B9-%D8%B9%D9%81%D8%B1%D9%8A%D9%86-1030966716.html بۆ https://sarabic.ae/20180322/%D9%85%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B1%D8%AC%D8%B3-%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%B9-%D8%B9%D9%81%D8%B1%D9%8A%D9%86-1030966716.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240801080550/https://almadapaper.net/file/archiveto2615/865/11.pdf بۆ https://almadapaper.net/file/archiveto2615/865/11.pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810125114/https://kurdpa.net/so/news/%D8%AD%DB%95%D8%B3%DB%95%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%95%DA%A9-%D9%86%DB%95%D9%88%D8%B1%DB%86%D8%B2-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%95%D9%86%D8%B4%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%95%DB%8C%D8%AE%D9%88%D8%B3%D8%B1%DB%95%D9%88 بۆ https://kurdpa.net/so/news/%D8%AD%DB%95%D8%B3%DB%95%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%95%DA%A9-%D9%86%DB%95%D9%88%D8%B1%DB%86%D8%B2-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%95%D9%86%D8%B4%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%95%DB%8C%D8%AE%D9%88%D8%B3%D8%B1%DB%95%D9%88 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115945/https://www.bernamegeh.com/hasan-zirek-kimdir/ بۆ https://www.bernamegeh.com/hasan-zirek-kimdir/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115946/https://dengbejler.wordpress.com/2017/01/17/hesen-zirek/ بۆ https://dengbejler.wordpress.com/2017/01/17/hesen-zirek/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200528/https://kurdshop.net/kt/famous-kurdish-persons/3735 بۆ https://kurdshop.net/kt/famous-kurdish-persons/3735 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523151158/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1; بۆ https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240610135001/https://kurdish.sahartv.ir/tv/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AA%DB%95_%D8%A8%DB%95%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95-i403007 بۆ https://kurdish.sahartv.ir/tv/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AA%DB%95_%D8%A8%DB%95%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95-i403007 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731121621/https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/gftugoi-balloon---adnan-karem/11032024034544 بۆ https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/gftugoi-balloon---adnan-karem/11032024034544 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731123128/https://virgool.io/@m_73572910/%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-rgpfxmqkex9g بۆ https://virgool.io/%40m_73572910/%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-rgpfxmqkex9g زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140831103457/http://www.awayemad.ir/News/m/17/ بۆ http://www.awayemad.ir/News/m/17/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629213717/https://pukmedia.com/KS/Details/180032 بۆ https://pukmedia.com/KS/Details/180032 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731121616/https://www.calameo.com/read/000084793a418fdaa5c59 بۆ https://www.calameo.com/read/000084793a418fdaa5c59 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523170839/https://www.magiran.com/article/2885097 بۆ https://www.magiran.com/article/2885097 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731121621/https://www.rudaw.net/sorani/culture/020420241 بۆ https://www.rudaw.net/sorani/culture/020420241 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523170838/https://www.youtube.com/watch?v=ukqsok4pFAM بۆ https://www.youtube.com/watch?v=ukqsok4pFAM زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115943/https://almasra.iq/87933/ بۆ https://almasra.iq/87933/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115942/https://www-dengiamerika-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.dengiamerika.com/amp/5489611.html?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM= بۆ https://www-dengiamerika-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.dengiamerika.com/amp/5489611.html?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM= زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180620002520/http://www.ozgurlukcusol.com/turkcelestirilen-kurtce-sarkilar-bir-kulturel-yagma-hikayesi/ بۆ http://www.ozgurlukcusol.com/turkcelestirilen-kurtce-sarkilar-bir-kulturel-yagma-hikayesi/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609202031/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1; بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240630114906/https://kurdistanmedia.com/content/upload/1/newsletter/agiri-393.pdf بۆ https://kurdistanmedia.com/content/upload/1/newsletter/agiri-393.pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629211925/https://ku.964media.com/206352/ بۆ https://ku.964media.com/206352/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 بۆ https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240718041455/http://www.bokan.de/ بۆ https://bokan.de/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115946/https://chawykurd.com/2023/01/24/%d8%ad%db%95%d8%b3%db%95%d9%86-%d8%b2%db%8c%d8%b1%db%95%d9%83/ بۆ https://chawykurd.com/2023/01/24/%D8%AD%DB%95%D8%B3%DB%95%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%95%D9%83/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609190755/https://www.tarafdari.com/node/2394306 بۆ https://www.tarafdari.com/node/2394306 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240518204816/https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/04122023 بۆ https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/04122023 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240518204948/https://tele1.com.tr/tele1-gundeme-getirdi-ibrahim-tatlisesin-devamkesi-zora-girdi-984736/ بۆ https://tele1.com.tr/tele1-gundeme-getirdi-ibrahim-tatlisesin-devamkesi-zora-girdi-984736/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629230744/https://ku.964media.com/145149/ بۆ https://ku.964media.com/145149/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731115952/https://kurmanci.ozgurpolitika.com/nuceya-bilbile-kurdistane-hesen-zirek-190405 بۆ https://kurmanci.ozgurpolitika.com/nuceya-bilbile-kurdistane-hesen-zirek-190405 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20151107194624/http://beeptunes.com/artist/3404581/%D8%AD%D8%B3%D9%86%20%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9 بۆ https://beeptunes.com/artist/3404581/%D8%AD%D8%B3%D9%86%20%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 بۆ https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 بۆ https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 بۆ https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 بۆ https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 بۆ https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 بۆ https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 بۆ https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629211929/https://www.politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8496&amp;cor=5&amp;related=2 بۆ https://www.politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8496&amp;cor=5&amp;related=2 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170320234059/http://ziryan.ir/NewsDetail.aspx?itemid=1316 بۆ http://ziryan.ir/NewsDetail.aspx?itemid=1316 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240626193202/https://rojnews.news/?p=480181 بۆ https://rojnews.news/?p=480181 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810125718/https://channel8.com/kurdish/70016 بۆ https://channel8.com/kurdish/70016 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629211925/https://muziknas.com/157/ بۆ https://muziknas.com/157/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 بۆ https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629211933/https://jineftin.krd/2021/12/12/%d9%be%d8%a7%d8%b4-%d8%ad%db%95%d8%b3%db%95%d9%86-%d8%b2%db%8c%d8%b1%db%95%da%a9%d8%9f/ بۆ https://jineftin.krd/2021/12/12/%D9%BE%D8%A7%D8%B4-%D8%AD%DB%95%D8%B3%DB%95%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%95%DA%A9%D8%9F/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810125718/https://repository.stba-jia.ac.id/245/ بۆ https://repository.stba-jia.ac.id/245/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629234106/https://anfsorani.com/kwltwwr-hwnhr/ljlal-bgw-b-yybrahym-tatyss-plany-sd-say-dwty-twrk-21181 بۆ https://anfsorani.com/kwltwwr-hwnhr/ljlal-bgw-b-yybrahym-tatyss-plany-sd-say-dwty-twrk-21181 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240626082536/https://rojnews.news/?p=480269 بۆ https://rojnews.news/?p=480269 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629234058/https://bianet.org/yazi/kurt-ankara-nin-tasina-kimlik-kazandirinca-167998 بۆ https://bianet.org/yazi/kurt-ankara-nin-tasina-kimlik-kazandirinca-167998 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810130845/https://sekokurd.org/?p=5181 بۆ https://sekokurd.org/?p=5181 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629234059/https://www.kurdipedia.org/?q=20240503151511569030 بۆ https://www.kurdipedia.org/?q=20240503151511569030 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240629234107/https://www-rudaw-net.cdn.ampproject.org/v/s/www.rudaw.net/turkish/culture/26062016-amp?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM= بۆ https://www-rudaw-net.cdn.ampproject.org/v/s/www.rudaw.net/turkish/culture/26062016-amp?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM= زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810130904/https://muziknas.com/5520232/ بۆ https://muziknas.com/5520232/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; بۆ https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1; زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731112538/https://www.boukanmukryan.ir/1401/01/08/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DB%8C-%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AE%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B9/ بۆ https://www.boukanmukryan.ir/1401/01/08/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DB%8C-%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AE%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B9/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810130739/https://rojnews.news/?p=19062 بۆ https://rojnews.news/?p=19062 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731105523/https://archive.gov.krd/mocy/www.mocy.gov.krd/index.php/2018-01-20-21-51-32/2018-01-20-11-26-47/item/414-2018-06-28-09-06-25.html بۆ https://archive.gov.krd/mocy/www.mocy.gov.krd/index.php/2018-01-20-21-51-32/2018-01-20-11-26-47/item/414-2018-06-28-09-06-25.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810130919/https://anthrosource.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/an.1988.29.3.24.1 بۆ http://dx.doi.org/10.1111/an.1988.29.3.24.1 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731105523/https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/01092023 بۆ https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/01092023 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240810130744/https://rojnews.news/?p=480719 بۆ https://rojnews.news/?p=480719 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731105522/https://www.dengiamerika.com/a/slemani-hesen-zirek/4456564.html بۆ https://www.dengiamerika.com/a/slemani-hesen-zirek/4456564.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731105523/https://www.rudaw.net/english/kurdistan/27062019 بۆ https://www.rudaw.net/english/kurdistan/27062019 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731105528/https://darkamazi.com/archives/1017309 بۆ https://darkamazi.com/archives/1017309 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240807155228/https://kurdistanukurd.com/wp-content/uploads/2022/01/hassanzirak.pdf بۆ https://kurdistanukurd.com/wp-content/uploads/2022/01/hassanzirak.pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240718041455/http://www.bokan.de/ بۆ https://bokan.de/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731105521/https://www.rudaw.net/english/kurdistan/150120172 بۆ https://www.rudaw.net/english/kurdistan/150120172 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731105524/https://shafaq.com/ar/%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D9%80%D9%80%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7%D8%AA/%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7-%D9%8A%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A8%D9%8A%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D9%83 بۆ https://shafaq.com/ar/%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D9%80%D9%80%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7%D8%AA/%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7-%D9%8A%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A8%D9%8A%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D9%83 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240731105525/https://964media.com/369959/ بۆ https://964media.com/369959/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٥:٣٩، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[حەسەن زیرەک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1480308 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240820221155/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=91551&amp;eid=93186 بۆ https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=91551&amp;eid=93186 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240820212644/https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=24071&amp;type=farhang بۆ https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=24071&amp;type=farhang زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٠:٢٩، ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەسەن زیرەک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1523285 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240820212647/https://jamekurdi.ir/2024/01/11/%DA%95%DB%8E%D9%88%DA%95%D9%87%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%B9%D9%88%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD/ بۆ https://jamekurdi.ir/2024/01/11/%DA%95%DB%8E%D9%88%DA%95%D9%87%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%B9%D9%88%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٣:٤١، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەسەن زیرەک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579707 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240523101130/https://www.faratab.com/news/5235/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86- بۆ https://www.faratab.com/news/5235/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86- زیاد کرا
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://ku.kurdpress.com/news/6279/%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%DB%95%D8%B3%DB%95%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%95%DA%A9-%D8%AF%DB%95%DB%8C%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D9%85%DB%86%D8%B3%DB%8C%D9%82%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D8%A8%DB%8E%D8%AA%DB%95-%DA%A9%DB%95%D8%B3%DB%8E%DA%A9%DB%8C
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ https://www.boukanmukryan.ir/1402/04/05/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%9B-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88/

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢٣:١٥، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>cr4787qmp43lt61atete5lscs8radck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101311</id>
    <revision>
      <id>1579789</id>
      <parentid>1574808</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40314" sha1="aos0nxjr130xhf1rwarfagpto90gfu7" xml:space="preserve">{{تێک نەچێ|دەوڵەتی ئیسلامی}}
{{Infobox War Faction
|name=دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (دولت ئيسلام )
|native_name = &lt;span style=&quot;line-height:1.33em;&quot;&gt;{{گەورە|{{lang|ar|الدولة الاسلامیة فی العراق والشام}}}}
|native_name_lang = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]
|war = [[جەنگی عێراق]]، [[یاخیبوونی عێراقی (پاش کشانەوەی ئەمریکا)|یاخیبوونی عێراقی]] و [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]]
|image = [[پەڕگە:Flag of Islamic State of Iraq.svg|border|200px]]
|caption = ئاڵای دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام
|active = ٢٠٠٣ - ھەنووکە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/al-qaeda-chief-disbands-main-jihadist-faction-in-syria-al-jazeera.aspx?pageID=238&amp;nID=57608&amp;NewsCatID=352 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131110001740/http://www.hurriyetdailynews.com/al-qaeda-chief-disbands-main-jihadist-faction-in-syria-al-jazeera.aspx?pageID=238&amp;nID=57608&amp;NewsCatID=352 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
|ideology = [[سەلەفییەت]]{{ھن}}[[سەلەفی-جیھادی]]{{ھن}}دژە شیعە{{ھن}}دژە مەسیحی{{ھن}}[[دژایەتی کردنی پیاوی گەی و دووڕەگەزخواز لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دژە ئێڵ جی بی تی]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=ISIS’s Persecution of Gay People {{!}} Counter Extremism Project|ناونیشان=https://www.counterextremism.com/content/isis-persecution-gay-people|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201023103356/https://www.counterextremism.com/content/isis-persecution-gay-people|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
|leaders = [[ئەبووبەکر بەغدادی]] (٢٠١٠–٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩){{KIA}}{{ھن}}[[ئەبوو ئیبراھیم ھاشمی قوڕەیشی]] (٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩–۲۰۲۲){{KIA}}
[[ابونورالدین رستم اف]] {{KIA}}(۲۰۱۴ - ۲۰۱۶)
|headquarters = [[مووسڵ]] - [[تکریت]] - [[فەلووجە]] (عێراق){{ھن}}[[پارێزگای ڕەققە|ڕقە]] (سووریا)
|area = {{flag|Iraq}}{{ھن}}{{flag|Syria}}{{ھن}}{{flag|Turkey}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئەفغانستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Islamic State in Afghanistan: Assessing the Threat|ناونیشان=https://www.usip.org/publications/2016/04/islamic-state-afghanistan-assessing-threat|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=United States Institute of Peace|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201126014509/https://www.usip.org/publications/2016/04/islamic-state-afghanistan-assessing-threat|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}{{ئاڵا|لیبیا}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=داعش لە لیبیا شەڕێكی سەخت دەكات|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/2708201520-amp|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=۲٦ی کانوونی یەکەمی ۲۰۲۰|وێبگە=ماڵپەڕی رووداو}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}{{ئاڵا|سۆماڵیا}}{{ھن}}[[ڕۆژاوای ئەفریقا]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بەرەنگاربووبەوەی داعش لە ڕۆژاوای ئەفریکا پێویستە|ناونیشان=https://editorials.voa.gov/a/isis-must-be-confronted-in-west-africa/5681849.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=editorials.voa.gov}}&lt;/ref&gt;{{ھن}} {{ئاڵا|پاکستان}}{{ھن}} {{ئاڵا|میسر}}{{ھن}}{{ئاڵا|یەمەن}}
|strength = نەزانراو
|partof = [[ئەلقاعیدە]] ٢٠٠٤&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=77&amp;regionSelect=10-Middle_East |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130927151947/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=77&amp;regionSelect=10-Middle_East |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; - ٢٠١٣&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-26016318 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140709145801/http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-26016318 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
|previous = {{flagicon image|Flag of JTJ.svg|size=23px}} [[جەماعەت ئەلتەوحید وەلجیھاد]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[ئەنجومەنی شوورای موجاھیدین]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Islamic State of Iraq.svg}} [[دەوڵەتی ئیسلامیی لە عێراق]]
|next =
|allies =[[پەڕگە:Islamic State flag.svg|25px]] [[بۆکۆ حەرام]] (٢٠١٥–٢٠١٦){{ھن}}
[[پەڕگە:Islamic State flag.svg|25px]] [[سوپای خالید کوڕی وەلید]]
|opponents = {{flagicon image|People's Protection Units Flag.svg}} [[یەکینەکانی پاراستنی گەل]]
{{flagicon image|Flag of Kurdistan Workers Party (PKK).svg}} [[پارتی کرێکارانی کوردستان]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کردهای داعشی (کیفیت بالا)|ناونیشان=https://www.aparat.com/v/3RZFI/کردهای_داعشی_(کیفیت_بالا)|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.aparat.com/v/3RZFI/%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4%DB%8C_%28%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%29 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;{{ھن}}
{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[پێشمەرگە]] {{-}}
{{flagicon image|YBŞ.png}} [[یەکینەکانی بەرخوودانی شەنگال]] {{-}}
{{flagicon image|PAK2006.jpg}} [[پارتی ئازادیی کوردستان]] {{-}}
{{flagicon image|Flag of the Syrian Arab Armed Forces (1980–2024).svg}} [[سوپای سووریا]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of the National Defense Force.svg}} [[ھێزی بەرگریی نیشتمانی (سووریا)|ھێزی بەرگریی نیشتمانی]]{{ھن}}{{flagicon|Iraq|٢٠٠٨}} [[سپای عێراق]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of the Multi-National Force – Iraq.svg}} [[ھێزی فرەنەتەوە - عێراق]]{{ھن}}{{flagicon|Iraq|2008}} [[ئەنجومەنی نیشتمانیی ڕزگاریی عێراق]]{{ھن}}{{flagicon|Iraq|2008}} [[میلیشیا]] [[شیعە]]کان{{ھن}}{{flagicon|Turkey}} [[سپای تورکیا]] (پێکدادانی سەرسنوور){{ھن}}{{flagicon|Iran}} [[ئیران]]&lt;ref name=&quot;Milliyet&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TSK, IŞİD konvoyunu vurdu|ناونیشان=http://dunya.milliyet.com.tr/tsk-isid-konvoyunu-vurdu/dunya/detay/1829349/default.htm|بڵاوکەرەوە=Milliyet|ڕێکەوتی سەردان=01.02.2014|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140204093500/http://dunya.milliyet.com.tr/tsk-isid-konvoyunu-vurdu/dunya/detay/1829349/default.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DW&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Türkiye IŞİD konvoyunu vurdu|ناونیشان=http://www.dw.de/türkiye-işid-konvoyunu-vurdu/a-17395425|بڵاوکەرەوە=dw.de|ڕێکەوتی سەردان=01.02.2014|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140202032638/http://www.dw.de/türkiye-işid-konvoyunu-vurdu/a-17395425|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CNNTURK&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TSK, Irak-Şam İslam Devleti Örgütü konvoyunu vurdu|ناونیشان=http://www.cnnturk.com/haber/turkiye/tsk-irak-sam-islam-devleti-orgutu-konvoyunu-vurdu|بڵاوکەرەوە=CNN TURK|ڕێکەوتی سەردان=٠١٫٠٢٫٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140202114506/http://www.cnnturk.com/haber/turkiye/tsk-irak-sam-islam-devleti-orgutu-konvoyunu-vurdu|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.todayszaman.com/news-329101-turkish-army-returns-fire-from-al-qaeda-affiliated-fighters-on-syrian-border.html |سەردێڕ=Turkish army returns fire from al-Qaeda-affiliated fighters on Syrian border – Today's Zaman, your gateway to Turkish daily news |ئیش=Today's Zaman |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131203135658/http://www.todayszaman.com//news-329101-turkish-army-returns-fire-from-al-qaeda-affiliated-fighters-on-syrian-border.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203135658/http://www.todayszaman.com//news-329101-turkish-army-returns-fire-from-al-qaeda-affiliated-fighters-on-syrian-border.html |date= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}} {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png}} [[حیزبوڵڵای لوبنان|حیزبوڵڵا]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://english.al-akhbar.com/content/hezbollah-fighters-and-jihadis-mad-drugged-homicidal-and-hungry |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140707040428/http://english.al-akhbar.com/content/hezbollah-fighters-and-jihadis-mad-drugged-homicidal-and-hungry |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}
{{flagicon image|Flag of Syria (1930–1958, 1961–1963).svg}} [[بەرەی شۆڕشگێڕانی سووریا]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mcclatchydc.com/2014/01/06/213669/al-qaida-rebels-leave-mass-grave.html|سەردێڕ=Al Qaida rebels leave mass grave behind as they desert base in Syria|بڵاوکەرەوە=McClatchy|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140212200740/http://www.mcclatchydc.com/2014/01/06/213669/al-qaida-rebels-leave-mass-grave.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[سپای موجاھیدین]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iBiqK22imjhxK_n7xBbQceWLU-7w?docId=a3877bbc-2d91-4961-bc3c-b28f5082ea89|سەردێڕ=Syria rebels unite and launch new revolt, against jihadists|بڵاوکەرەوە=AFP|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140104223644/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iBiqK22imjhxK_n7xBbQceWLU-7w?docId=a3877bbc-2d91-4961-bc3c-b28f5082ea89|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Syria (1930–1958, 1961–1963).svg}} [[سوپای ئازادی سووریا]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-25606370|سەردێڕ=Al-Qaeda-linked Isis under attack in northern Syria|بڵاوکەرەوە=BBC|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140209140200/http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-25606370|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}{{ئاڵا|لیبیا}}{{ھن}}{{ئاڵا|تونس}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=داعش هەڕەشەی زیاتر کردنەوەی هەڕەشەکانی بۆ سەر تونس دەکات - Mehr News Agency|ناونیشان=https://ku.mehrnews.com/news/27470/%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4-%D9%87%DB%95%DA%95%DB%95%D8%B4%DB%95%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D9%87%DB%95%DA%95%DB%95%D8%B4%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D8%B3%DB%95%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3-%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%AA/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=ku.mehrnews.com}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}{{ئاڵا|ئوردن}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/middleeast/280220151-amp|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.rudaw.net}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}{{ئاڵا|فەڕەنسا}}
|battles = [[جەنگی عێراق]]{{ھن}}[[یاخیبوونی عێراقی (پاش کشانەوەی ئەمریکا)|یاخیبوونی عێراقی]]{{ھن}}[[شەڕی ناوخۆیی سووریا]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://now.mmedia.me/lb/en/nowsyrialatestnews/jihadists-push-syria-rebels-out-of-raqqa|سەردێڕ=Jihadists push Syria rebels out of Raqqa|agency=Agence France-Presse|بڵاوکەرەوە=Now.mmedia.me|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131203045600/https://now.mmedia.me/lb/en/nowsyrialatestnews/jihadists-push-syria-rebels-out-of-raqqa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203045600/https://now.mmedia.me/lb/en/nowsyrialatestnews/jihadists-push-syria-rebels-out-of-raqqa |date= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}&lt;/ref&gt;}}
'''دەوڵەتی ئیسلامی''' کە پێشتر ناوی '''دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام''' (بە [[عەرەبی]]: الدولة الاسلامیة فی العراق والشام) بە کورتە ناوی '''دولة الاسلام''' بوو، گرووپێکی ئیسلامی لە [[عێراق]] و [[سووریا]] بوون کە خۆیان بە وڵات و دەوڵەتێکی سەربەخۆ دەزانی و چەندین ناوچە لە باکووری عێراق و سووریایان کۆنترۆڵ کردبوو. ئەم گرووپە لەلایەن [[ئەبوبەکر بەغدادی]]، لە شۆڕشگێڕانی جیاوەبوو لە تۆڕی ''[[ئەلقاعیدە لە عێراق|ئەلقاعیدە]]''، بەڕێوە دەبرا. گرووپەکە لەگەڵ دەوڵەتانی [[عێراق]]، [[سووریا]]، [[سوپای ئازادی سووریا]]، کوردانی [[یەکینەکانی پاراستنی گەل|ڕۆژاوای کوردستان]] و ھێزەکانی [[پێشمەرگە]] و پاراستنی [[ھەرێمی کوردستان]] لە شەڕدا بوون.

داعش تا ئەو ڕادە توند و تیژە کە لەگەڵ گرووپە ئیسلامییەکانی تریشدا (وەک [[بەرەی نوسرە]]) بە شەڕ ھاتووە و لە (شوباتی ٢٠١٤)دا [[ئەیمەن ئەلزەواھیری]]، ڕێبەری [[ئەلقاعیدە]] بە فەرمی ڕای گەیاند کە دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام ھیچ پێوەندییەکی بەوانەوە نییە.&lt;ref&gt;[http://www.washingtonpost.com/world/middle_east/al-qaeda-disavows-any-ties-with-radical-islamist-isis-group-in-syria-iraq/2014/02/03/2c9afc3a-8cef-11e3-98ab-fe5228217bd1_story.html Al-Qaeda disavows any ties with radical Islamist ISIS group in Syria, Iraq] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902133658/https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/al-qaeda-disavows-any-ties-with-radical-islamist-isis-group-in-syria-iraq/2014/02/03/2c9afc3a-8cef-11e3-98ab-fe5228217bd1_story.html |date= ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧}} Washington post&lt;/ref&gt; داعش لە سووریادا سەرکەوتنی زۆری بە دەست نەھێنا و لەلایەن [[بەرەی نوسرە]] تێکشکانی زۆری بینی، بەڵام لە (حوزەیرانی ٢٠١٤)دا توانی شاری [[مووسڵ]]، دووھەمین شاری گەورەی عێراق، داگیر بکا.&lt;ref&gt;[http://www.longwarjournal.org/archives/2006/10/the_rump_islamic_emi.php# Who are Isis? A terror group too extreme even for al-Qaida] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170424095722/http://www.longwarjournal.org/archives/2006/10/the_rump_islamic_emi.php |date=٢٤ی نیسانی ٢٠١٧}} Guardian&lt;/ref&gt; لەگەل ئەوەشدا سەرۆکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا]] [[دۆناڵد ترامپ|ترەمپ]] [[باراک ئۆباما]] و [[ھیلاری کڵینتن|ھیلاری کلینتۆنی]] بەوە تۆمەت بارکرد بەوەی ئەو دەستی ھەبووە لە دامەزراندنی داعش&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=-hUENxmN9pM |سەردێڕ=Trump Admitting |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170804051702/https://www.youtube.com/watch?v=-hUENxmN9pM |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئابی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; و ھەروەھا ئەمە تەنھا قسەیەک نییە تەنھا لەلایەن سەرۆکی ئێستای ئەمریکا کرابێت و گومانێک بێت بەڵکو لە ڤیدیۆیەک کلینتۆن خۆی دان بەوە دادەنێت کە خۆیان دامەزرێنەری ڕێکخراوی داعشن تەنانەت ڕێکخراوی ئەلقاعیدەش بۆ ئەوەی بجەنگن لە دژی [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤیەت]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.dailymotion.com/video/x5vf3i4 |سەردێڕ=Hilary Clinton Admits ISIS/AL QAEDA organization |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180509134050/https://www.dailymotion.com/video/x5vf3i4 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئایاری ٢٠١٨ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=WnLvzV9xAHA |سەردێڕ=Hillary Clinton: 'We Created al-Qaeda' |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190727132223/https://www.youtube.com/watch?v=WnLvzV9xAHA |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=edBqxGJb8YY al qaeda organization made by]&lt;/ref&gt; لەناوچوونی گرووپەکە لەلایەن حکوومەتی ئێراقەوە ڕاگەێندراوە، بەڵام ھەندێک لە ئەندامەکانی ھێشتا وەک خانەی مردوو لە کۆمەڵگە جیاوازەکاندا ماونەتەوە.

== عێراق ==
[[پەڕگە:Territorial control of the ISIS.svg|وێنۆک|ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی داعش (سوور)، ناوچەکانی ئۆپەراسیۆنەکانی داعش (سووری کاڵ)
ئەو وڵاتانەی داعش چالاکی تێدا ھەبووە (سپی)،]]
دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش) لە نیوەی دووھەمی ساڵی ٢٠١٣ نزیک بە ١٤٠٠ ماڵی لە عێراقدا خاپوور کرد. لەم ھێرشانەدا ١٩٩٦کەس گیانی لە دەست دا و ٣٠٢١ کەسیش بریندار بوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://khabaronline.ir/detail/328065/World/middle-east |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170912113936/http://www.khabaronline.ir/detail/328065/World/middle-east |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
لە (کانوونی دووھەمی ٢٠١٤) دوای ئاگردانی خێوەتی ڕەخنەگرانی سوننە لە پارێزگا سوننەکانی عێراق لەلایەن ھێزەکانی حکوومەتی عێراق، ئەرتەش لە ھەر دوو شاری [[ڕەمادی]] و [[فەلووجە]] پاشەکشەی کرد، ھێزەکانی «داعش» دەرفەتەیان بە ھەل زانی و نیوەی شاری فەلووجە و بەشێک لە ڕەمادییان کۆنترۆڵ کرد و لەم دوو شارەدا پاسگەی ھات و چۆ و پشکنینیان دامەرزاند. سەرەڕای بەرگری و خۆڕاگری عەشیرەکان&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://khabaronline.ir/detail/330471 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140105165115/http://www.khabaronline.ir/detail/330471 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://farsi.alarabiya.net/fa/middle-east/2014/01/02 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006150112/http://farsi.alarabiya.net/fa/middle-east/2014/01/02/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006150112/http://farsi.alarabiya.net/fa/middle-east/2014/01/02/ |date= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/persian/world/2014/01/140102_l26_iraq_isis_anbar_ramadi.shtml |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141012063317/http://www.bbc.co.uk/persian/world/2014/01/140102_l26_iraq_isis_anbar_ramadi.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dw.de/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140908125429/http://www.dw.de/штайнмаєр-в-українській-кризі-зявилось-слабке-світло-в-кінці-тунелю/a-17694258 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; ھێزەکانی داعش بەتەواوی دەستیان بە سەر فەلووجەدا گرت، بەڵام لە شەڕی ڕەمادیدا فەرماندەی داعش دەکوژرێ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.khabaronline.ir/detail/330666/World/middle-east |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170912121006/http://www.khabaronline.ir/detail/330666/World/middle-east |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و کۆنترۆڵی ھەر دوو شارەکە لە دەست دەدەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.khabaronline.ir/detail/330743/World/middle-east |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170912201600/http://www.khabaronline.ir/detail/330743/World/middle-east |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.khabaronline.ir/detail/330944/World/middle-east |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170912110946/http://www.khabaronline.ir/detail/330944/World/middle-east |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
دەوڵەتێکی ئیسلامییە لە دوای ڕووخانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی دروست بووبێت کە لە [[عێراق]] و [[سووریا]] چەند ویلایەتێکیان بەدەستەوەیە و چالاکییان ھەیە بەپێی ئەو نەخشەیەی ماوەیەکی زۆرە بڵاویان کردووەتەوە سووریا و پارێزگا سونییەکانی عێراق دەگرێتەوە و نەخشەکە [[ھەرێمی کوردستان]] و پارێزگا شیعییەکانی عێراق و ناوچەیەکی سووریا لە باکووری لوبنان و ناوچەیەکی تر لە باکووری ناوچەی جۆلانی سووریا ناگرێتەوە، و لە ساڵی ٢٠١٣ دامەزراوە بەڵام بناغەی ئەم دەوڵەتە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٦ کاتێک ڕێکخراوی «ئەلقاعیدە لە بیلاد ڕافیدەین» لەلایەن ئەبوو موسعەب ئەلزەرقاوی دامەزرا. گرووپەکە پێک ھات و پشتگیریی دەکرێت لەلایەن گرووپە یاخیبووەکانەوە، لەنێویاندا ڕیکخراوەکانی کە پێش خۆی ھەبوون وەک [[ئەنجومەنی شورای موجاھیدین]]، [[ئەلقاعیدە لە عێراق|ئەلقاعیدە]]، جەیش ئەلفاتیحین، جوندئەلسەحابە، کەتیبەکانی ئەنساڕ ئەلتوحید وەلسونە، [[جەیش ئەلتائیفە ئەلمەسنووڕە]]، و ھتد… و ھەندێکی تر لە گرووپە چەکدارە سونییەکان. ئامانجی ئەم گرووپە ئەوە بوو کە [[خەلافەتی ئیسلامی|خەلافەتێکی ئیسلامیی]] [[ئەھلی سوننە|سوننی]] لەناوچە سوننە نشینەکانی عێراقدا دابمەزرێنێت، کە دواتر ئەم ئامانجە [[سووریا]]شی گرتەوە.

لە لووتکەی [[جەنگی عێراق]]دا، ئامادەبوونی ھۆی لە پارێزگاکانی [[پارێزگای ئەلئەنبار]]، [[نەینەوا]]، [[کەرکووک]] و زۆرینەی [[پارێزگای سەڵاحەدین]] و ھەندێک بەشی [[پارێزگای بابل]] و [[پارێزگای دیالە]] و [[پارێزگای بەغدا]]دا ڕاگەیاند. [[شاری بەعقووبە]]ی بە پایتەختی خۆی ڕاگەیاند. لە[[شەڕی ناوخۆیی سوریا|شەڕی بەردەوامی ناوخۆیی سووریا]]دا، گرووپەکە ئامادەیییەکی بەرفراوانیی لە پارێزگاکانی [[پارێزگای ڕەققە]]، [[ئیدلیب]] و [[حەلەب]] ھەبوو.

دەوڵەتەکە بەرپرسیار ڕاگەیاندووە لە کوشتنی ھەزاران سەربازی عێراقی و ھەزاران کارمەندی ھەواڵگری حکوومەتی عێراقی و کارمەندان و ھاووڵاتییانی حکوومەتەکانی ھاوپەیمانە نێودەوڵەتییەکانی عێراق. سەرباری چەندین کشانەوە و بێ ھێزبوونی ڕێکخراوەکە پێش بوونی بە دەوڵەتەکە لەکۆتا قۆناغەکانی جەنگی عێراقدا، و ئێستا ژمارەی ئەندامانی دەگاتە نزیکە ١٤٠٠٠ ئەندام. لەسەرەتای مانگی نیسانی ٢٠١٣ەوە، دەوڵەتەکە ئۆپەراسیۆنەکانی درێژکردووەتەوە بۆ ئەودیو سنوورەکانی عێراق و تا ناو [[سووریا]] کە تێیدا دەستوەشاندنێکی سەربازی خێرای ئەنجامداوە کە بووەتە ھۆی دەست بەسەردا گرتنی ناوچە گەورە و سەرەکییەکانی باکووری سووریا، بەجۆرێک کە بە «چاودێریگەی سووریی بۆ مافی مرۆڤ» وەسفیان دەکات وەک «بەھێزترین ڕەوت».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2014/06/01/NGO-ISIS-kills-102-year-old-man-family-in-Syria-.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170702172050/http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2014/06/01/NGO-ISIS-kills-102-year-old-man-family-in-Syria-.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تەممووزی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

نامەیەک و دواتریش تۆمارێکی دەنگیی لەلایەن [[ئەیمەن ئەلزەواھیری]]یەوە، سەرکردەی ئێستای [[ئەلقاعیدە]]، لە ٢٠١٣دا کە تێیدا بەشی سووریا لە دەوڵەتی ئیسلامیی ھەڵدەوەشێنێتەوە؛ بەڵام [[ئەمیر]] دەوڵەتی ئیسلامی، [[ئەبووبەکر بەغدادی]] ڕەتیکردەوە کە پەیوەست بێت بەو فەرمانەوە ئەویش بەھۆکاری ئەوەی لەسەر بنەمایەکی فیقھیی ئیسلامی، پاشان دەوڵەتەکە لەو کاتەوە ئۆپەراسیۆنەکانی لە سووریا بەردەوامە. لە ڕاگەیەندراوێکی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ شدا، [[ئەلقاعیدە]] ڕای گەیاند کە دەوڵەتی ئیسلامیی لە عێراق و شام بەھیچ جۆرێک پەیوەندی پێیانەوە نەماوە و سەر بەوان نەماوە.

== ھێرش بۆ سەر بەغداد ==
چەکدارانی ڕێکخراوی «دەوڵەتی ئیسلامی» بەنیازن ھێرش بکەنە سەر شاری [[بەغداد]]ی پایتەخی عێراقو بۆ ئەو مەبەستەش پلانو بەرنامەیان داڕشتووە. ئەو پلانە خۆی لە چەن ھەنگاوێکدا دەبینێتەوە، کە تێیدا کاتژمێری سفریان دیاریکردووە بۆ ھێرشەکە، ھەنگاوی یەکەم ئامادە بوونی ژمارەیەکی زۆری چەکدار لە ناو شاری بەغداد کە وەک «شانەی نووستوو» کار دەکەن و لە کاتی ھێرشی چەکداران بۆ سەربەغداد لە ھەنگاوی دووھەمدا دەکەونە کار و کۆنترۆڵی شار دەگرنە دەست.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sharpress.net/Direje.aspx?Jimare=18496 |سەردێڕ=ماڵپەڕی شارپرێس: ئەمریکا ھۆشداریداوەتە عێراقرۆیتەرز: چەکدارانی دەوڵەتی ئیسلامی ھێرش دەکەنە سەر بەغداد |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140912042432/http://sharpress.net/Direje.aspx?Jimare=18496 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== ناو و گۆڕانکارییەکان لەناودا ==
سەرەتا تەنھا ناوی (دەوڵەتی ئیسلامی لەعێراق) بوو، بەڵام لەڕۆژی ٩ی نیسانی ٢٠١٣دا فراوان کراو ناوەکە گۆڕا بۆ دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام و پاشان لە ڕۆژی ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ناوەکەی گۆڕدرا بۆ دەوڵەتی ئیسلامیی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/isis-declares-new-islamic-state-in-middle-east-with-abu-bakr-albaghdadi-as-emir-removing-iraq-and-syria-from-its-name-9571374.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140630105143/http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/isis-declares-new-islamic-state-in-middle-east-with-abu-bakr-albaghdadi-as-emir-removing-iraq-and-syria-from-its-name-9571374.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.businessinsider.com/isis-caliphate-might-look-like-2014-6?nr_email_referer=1&amp;utm_source=Triggermail&amp;utm_medium=email&amp;utm_term=Business%20Insider%20Select&amp;utm_campaign=BI%20Select%20Mondays%202014-06-30&amp;utm_content=emailshare |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170428150408/http://www.businessinsider.com/isis-caliphate-might-look-like-2014-6?nr_email_referer=1&amp;utm_source=Triggermail&amp;utm_medium=email&amp;utm_term=Business%20Insider%20Select&amp;utm_campaign=BI%20Select%20Mondays%202014-06-30&amp;utm_content=emailshare |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠١٧ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== ڕووداوەکان ==
=== ٢٠١٣ ===
* ٩ی نیسان بەشێوەی فەرمی لەژێرناوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام خۆیان ڕاگەیاند
* ٥ی ئاب دەستداگرتن بەسەر فڕۆکەخانەی منغ ی سەربازی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=aVJu5fAF8TQ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150623200902/https://www.youtube.com/watch?v=aVJu5fAF8TQ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* ٢٩ی ئەیلوول، تەقاندنەوە لە نزیک تەلاری ئاسایشی ھەولێر&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://rudaw.net/english/kurdistan/13102013 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150911105412/http://rudaw.net/english/kurdistan/13102013 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠١٤ ===
* لە ١٠ی حوزەیران دەستیان گرت بە سەر [[پارێزگای نەینەوا]] لە عێراق&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/arabic/middleeast/2014/06/140609_iraq_mosul_isis.shtml |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150312234212/http://www.bbc.co.uk/arabic/middleeast/2014/06/140609_iraq_mosul_isis.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* لە ١٧ی حوزەیران دەست گرتن بەسەر فیرقەی ١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.alarabiya.net/ar/arab-and-world/syria/2014/07/25/الفرقة-17-بيد-داعش-بعد-تخلي-قوات-الأسد-عن-مواقعها.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304142556/http://www.alarabiya.net/ar/arab-and-world/syria/2014/07/25/الفرقة-17-بيد-داعش-بعد-تخلي-قوات-الأسد-عن-مواقعها.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* ٢٥ی تەممووز تەقاندنەوەی مەزاری نەبی یونس لە مووسڵ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://milletpress.com/kurdistan/post_detail.php?id=2324 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160417101706/http://milletpress.com/kurdistan/post_detail.php?id=2324 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160417101706/http://milletpress.com/kurdistan/post_detail.php?id=2324 |date=١٧ی نیسانی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[دەوڵەتی ئیسلامی لە کوردستان]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Islamic State of Iraq and the Levant}}

{{ئیسلامی سیاسی}}
{{تووڵی دەروازە|ئاسیا|شەڕ|سیاسەت|وڵاتەکان|ئەورووپا|ئیسلام|عێراق|سووریا|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠}}

[[پۆل:دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام| ]]
[[پۆل:قاعیدە لە عێراق]]
[[پۆل:تیرۆریزمی ئیسلامی]]
[[پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون]]
[[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٢٠١٤]]
[[پۆل:تیرۆریزم لە عێراق]]
[[پۆل:تیرۆریزم لە سووریا]]
[[پۆل:تیرۆریزم لە تورکیا]]
[[پۆل:تیرۆریزم لە ئێران]]
[[پۆل:گرووپە ئیسلامییەکان]]
[[پۆل:ڕێکخراوە جیھادییەکان]]
[[پۆل:توندوتیژی دژی کەسانی پەلکەزێڕینە]]
[[پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە دژی مافەکانی کۆمەڵگای پەلکەزێڕینەن]]
[[پۆل:گرووپە سەربزێوەکان لە عێراق]]
[[پۆل:گرووپە یاخییەکان کە چالاکانە ناوچەکان کۆنتڕۆڵ دەکەن]]
[[پۆل:توندوتیژی دژی ژنان]]
[[پۆل:دەوڵەتە دیکتاتۆرەکان]]
[[پۆل:جیاییخوازی لە عێراق]]
[[پۆل:جیاییخوازی لە سووریا]]
[[پۆل:دەوڵەتە ئیسلامیەکان]]
[[پۆل:چەوساندنەوەی موسڵمانان]]
[[پۆل:ڕێکخراوەکان لە عێراق]]
[[پۆل:فاشیزم]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی عەرەبی ئاخێو]]
[[پۆل:توندوتیژی دژی پیاوان]]
[[پۆل:توند و تیژی دژی ژنان لە ئاسیا]]</text>
      <sha1>aos0nxjr130xhf1rwarfagpto90gfu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>باڵندەکانی دەم با</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102205</id>
    <revision>
      <id>1579472</id>
      <parentid>1579369</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1599" sha1="a1jov7y484avjezcxgl8oo7lj93455a" xml:space="preserve">[[پەڕگە:Ballindekanî dem ba.jpg|180px|وێنۆک|ڕووبەرگی کتێبی باڵندەکانی دەم با]]
'''باڵندەکانی دەم با''' ناوی [[ڕۆمان]]ێکە لە نووسەری بەزەبری [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[عەتا نەھایی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردی|یەکەم=ماڵی کتێبی|ڕێکەوت=۰۹ی ۰۵ی ۱۳۹۹|سەردێڕ=باسێک لەسەر «باڵندەکانی دەم با»ی عەتا نەهایی|ناونیشان=http://kurdishbookhouse.com/ku/100-362/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=ماڵی کتێبی کوردی|زمان=fa-IR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=باڵندەکانی دەم با و شریخەی تێکشکانی من|ناونیشان=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=4002|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=haje.ir|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220821180532/http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=4002|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=باڵندەکانی دەم با|ناونیشان=https://www.goodreads.com/work/58254616|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Goodreads|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{عەتا نەھایی}}
{{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان}}
{{کۆلکە}}

[[پۆل:کتێبەکانی عەتا نەھایی]]</text>
      <sha1>a1jov7y484avjezcxgl8oo7lj93455a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دووئەشکەوت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117487</id>
    <revision>
      <id>1579762</id>
      <parentid>1502159</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:29:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6372" sha1="bs9bgfxopoqitp4qh0u6zet4xdht1tn" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{خاوێنکردن}}
{{Underlinked|date=شوبات ٢٠٢٠}}
}}
'''دوو ئەشکەفتە''' لە لای باکووری شاری کرماشانەوەیە و نزیکە ی ١٦٠٠ میتری لە پلەی دەریاوە بەرزە و لە داوێنی باشووری کێوی مەیوەلە یە و نیزیکە ی ٣٠٠ میتری لە دەشتەکە بەرزترە و لە دوورەوە دەبیندرێ. ئە م شوینگە لە لایە ن شوینە وار ناسی کورد [[فرەیدوون بەگلەری]] لە ساڵی ١٩٩٦ دۆزییەوە و لێکۆڵینەوە لە سە ڕ کرا.

کەرەسەگەلێکی زۆری بەردین لێ وەدەست ھێناوە. داڵانی ئەسلی و سەرەکی ئەشکەوتەکە ٢٣ میتر قووڵە و ١٥ میتر بەرینە. تەرکی ئەشکەوتەکە پرە لە شوێنەوار و کەرەسە و شوێنەواری ئەو ئینسانانەی کە لەوێ ژیاون. کانییەکی گچکە لە سەروەی ئەشکەوتەکە دا ھەیە کە تەنانت دە ھاوینی ویشک و گەرمیش دا، ئاوی ھەیە و بێ‌ئاو نابێ. ئەو کانییە لە بواری [[زەویناسی]] و شوینە وارناسی ئەشکەوتەکە دا ڕۆڵێکی گرینگی ھەیە.
لە زارکی ئەشکەوتەکە دا ڕسووباتی بە بەردبوو دەبیندرێ و نیشانی‌دەدا کە جەریانی ئاوەکە توانیویە نێو ئەشکەوتەکە بشواتەوە و بخزێتە نێو ڕسووباتەکە. لە چەندین شوێنی دیواری ئەشکەوتەکە، تەنانت لە بەرزایی دوو میتریش دا، ئاسەواری ڕسووبات دەبیندرێ. ئاسورای ڕسووباتە کە نیشان دەدات کە جەریانی ئاوەکە، زۆربەی ڕسووباتەکەی بۆ دەرەوەی ئەشکەوتەکە بردووە.

ڕسووباتە ڕەق و ویشک ھەلگەراوە کە، پڕە لە وردەئێسکی ماڵات، ڕەژی وردەکەرەسەی بەرد و بەردە چەخماغ، کە تەنانت لە پێش داوێنی ئەشکەوتەکە ش‌دا بەدی دەکرێن. لە نێو ڕسووباتەکەی دەرەوەدا چەندین کەرەسەی چاخی کۆن بەردی وەک داڕووشێنەر و پونتی مۆستری دە بیندرێن. ئیسکی گیانلەبەرانێکی کە لێیەتی زۆر ورد بوون. لە چەند دانەیەکان دا، ئاسەواری سووتمان ھە یە. ئەوانە نیشانی دەدەن کە ئینسان‌گەلێکی کە لەو ئەشکەوتە دا ژیاون، لە چاخی مۆستری دا ھاتونە وێ. لە ئیسکی چەنەگەیەکی جێماو دەردەکەوێ کە پێوندی بە نەوعی گیانلەبەرێکی باڵغ و پێگەیشتوو ھەیە. ئەوەش بە جوانی لە چەنەگەی خوارەوی لای ڕاستی دەردەکەوێ. ددانی سێھەم لە چەنەگەی سەرەوە -لای ڕاستی- نیشانی دەدا کە بوونەوەرە کە کاۆیژ کار بووە. دە توانین بوونەوەرە کان بە مەڕسانان یا بزن و مەڕ لە قەڵەم بدەین.

چاوپێداخشانێکی کورت بە سەر کەرەسەکان لە بەرد و کوچکی ناوچەکە دروست‌کراون. بەردەکان سوور و کەسکێکی ماتن و تۆێژێکی ترووسکداریان ھەیە وا دەردەکەوێ لە تیرەی بردی ژاسپ بن. ئیمە لە توێژەوانێکی میدانی‌دا، چەندین کۆمەڵگای بەردی تۆقیومان لەو بەردانە لە داوێنی باکووری کێوی مەیوەلە دا دیتەوە. کەرەسەگەلیکی بەردی کە لە دوو ئەشکەفتەدا بە دەست ھاتوون بریتین لە: کەرەستەی ئیش‌وکار، تراشە، تراشەی جێماو لە سازکردنی کەرەسەی کاروئیش، وردەبەرد و گاشە بەرد.

{{wide image|Panorama of Do-Ashkaft Cave 2009 small cave.jpg|1500px|دوو ئەشکەفتە}}

== سەرچاوەکان ==
Fereidoun Biglari and Saman Heydari (2001) Do-Ashkaft: a recently discovered Mousterian cave site in the Kermanshah Plain, Iran, Antiquity, Vol 75, No: 289, Page: 487–488

Biglari, F.(2007) Approvisionnement et utilisation des matières premières au Paléolithique moyen dans la plaine de Kermanshah Iran): le cas de la Grotte Do-Ashkaft, M. H. Moncel, A. Moigne, M. Arzarello, C. Peretto (eds), Aires 'approvisionnement en matières premières et aires d'approvisionnement en resources alimentaires Approche intégrée des comportements, Workshop 23, XV Congrès UISPP, Lisbonne, Vol. 5, BAR International Series 172

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://antiquity.ac.uk/ant/075/Ant0750487.htm Do-Ashkaft Antiquity]{{بەستەری مردوو|url=http://antiquity.ac.uk/ant/075/Ant0750487.htm |date=تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}
* [http://iran-pal-publication.blogfa.com/post-24.aspx/ غار دواشکفت و الگوھای تامین و استفادە از منابع سنگ طی دورە پارینە سنگی میانی، دشت میانکوھی کرمانشاە]
* [http://s5.picofile.com/file/8142453676/Biglari_Do_Ashkaft_Kermashan.pdf.html/ دوو ئە شکە فتە شوێنە وارێکی چاخی کۆن بە ردی لە دە شتی کرماشان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305111636/http://s5.picofile.com/file/8142453676/Biglari_Do_Ashkaft_Kermashan.pdf.html/ |date= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ }}

{{تاقوەسان}}
{{پارێزگای کرماشان}}

{{پۆلی کۆمنز|Do-Ashkaft Cave}}

{{تووڵی دەروازە|ئێران}}

[[پۆل:تاقوەسان]]
[[پۆل:کرماشان]]
[[پۆل:شوێنەوارناسی ئێران]]
[[پۆل:شوێنەوارناسی]]
[[پۆل:ئەشکەوتەکانی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان]]
[[پۆل:ئەشکەوتەکانی پارێزگای کرماشان]]
[[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران]]</text>
      <sha1>bs9bgfxopoqitp4qh0u6zet4xdht1tn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بارزان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125137</id>
    <revision>
      <id>1579690</id>
      <parentid>1489739</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <origin>1579690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9069" sha1="3eslehpi7v96bgtyq7sfn0yw8ukejoo" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  بارزان
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| بارزان}}&lt;br&gt;{{lang-en| Barzan}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[گوند]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.92742| 44.04523}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.92742| 44.04523

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی بارزان|بارزان]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٧١١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٢٥٧ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بارزان]] لە [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt;

== ناو ==

== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٢٤٨ [[خێزان]] و ١٢٥٧ کەس، کە ٦٠٠ [[نێر]] و ٦٥٧ [[مێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}


{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]</text>
      <sha1>3eslehpi7v96bgtyq7sfn0yw8ukejoo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579693</id>
      <parentid>1579690</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:07:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1579693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12614" sha1="gb77g5or3zonwizs36sqxax2a64qh86" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  بارزان
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| بارزان}}&lt;br&gt;{{lang-en| Barzan}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[گوند]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.92742| 44.04523}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.92742| 44.04523

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی بارزان|بارزان]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٧١١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٢٥٧ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بارزان]] لە [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt;

== ناو ==
بارزان یاخود بەرزان ناوی [[ھۆز]]ێکە و ناوچەیەکە لە [[باشووری کوردستان]]، سەبارەت بە ناوی بارزان بیرو بۆچوونی جیاواز ھەیە.
* ھەندێک دەڵێن (بارزان) ئەگەر پیتی (ان) ھێمای کۆکرنەوەبێت وشەی (بارز) بەواتای دلێر، دلاوەر، چالاک، جەنگاوەر دێت، بەڵام وشەی (بەرزان) ئەگەر پیتی (ان) ھێمای کۆکرنەوە بێت و وشەی (بەرز) لە زمانەوانی ئاڤێستای فارسی پەھڵەوی و کوردی بە واتای بڵند و بەرز دێت.
* ھەندێکی تریش دەلێن ناوی(بارزان)لە وشەی (بەرز)ەوە ھاتووە، لەبەر ئەوەی ئەو گوندە رێکەوتی درووستکردنەکەی لە شوێنێکی بەرز و بڵندەوە بووە پێیان وتووە(بەرزان).
* بۆچوونی تر ھەیە دەڵێن ئەم ناوە لە ناوی ھۆزی (برازی)ەوە ھاتووە (خێلی برازی یەکێکە لەخێلەکانی دەڤەری بۆتان لە باکووری کوردستان) یان ناوی باپیرە گەورەکەیانە، واتاکەشی (ماف ھەڵگر) یان (ماف زانە)ە، یاخۆد لە(بارسان)ەوە ھاتووە، دەروێشەکان (پیاو چاک - پیاوی خودا)، یان(برازان) واتە (برایانی پاکی). بۆچوونی تر ھەیە دەڵێن ناوچەی بەرزان واتە (ناوچەی کۆچ).
* مێژوونۆسی عێراقی عەباس ئەلعەزاوی دەڵێ: ئەسلی (بارزان) گوندی (باریزانە)، (باریزانی شەرەفنامە) لەو زانیاریانەی کە شەرەفنامە دەیان خاتەڕوو ئەوەمان بۆ ڕوون دەبێتەوە کە وشەی (بازیران) یان (باریزان) لە بنچینەدا وشەی (بارزان)ی ئێستایە، وا دەردەکەوێ کە گوندی(بارزان) زۆر کۆنە و ناوەکەی لە (لەفزە) کۆنەکەی وەرگیراوە ئەو گوندەش جاران گوندێکی ناوداربوو لە سەدەی شازدەمی زاینیدا.
* رای تر ھەن بارزان دەبەنەوە سەر(پارسان) و دەلێن واتە(عابدان) و (زاھیدان) لە سەر ئەو ئیعتیبارەی کە ئەم شێخانە زاھید و خواناس بوون، ئەمە جگە لەوەی کە ئەمە نەدەبووا (پارسان) بوایە، بەڵکو دەبووا (پارسیان) بووایە و ئەویش بارزانیان بووایە، واتە تاکی وشەکە بارزانیان بووایە، ئەو کاتە کۆیەکەی دەبوو بە (بارزانیان یان) وەیان (بارزانیان کان). ئەمەش دیارە شتێکی ھەلەیە و لەرووی رێزمانییەوە درووست نییە. سەبارەت بە ناولێنانی ئەم دەڤەرە ئێمەش وای بۆ دەچین بەھۆی ھەڵکەوت و پێگەی جیۆگرافی ئەم ناوچەیە کە شوێنکی بەرزبووە ئەم ناوەی لێنراوە کە وشەی (بەرز) ھێمای کۆکردنەوەی (ان) بۆ زیاد کرابێت لە بەرزەوە کرابێتە بەرزان ( بارزان).
* بۆچوونێکی تر ھةیة دەڵێت: بارزان واتا (بەری زێ) واتا ئەوبەری زێ یان ئەوبەری ڕووبار.&lt;ref&gt;https://davarybarzan.blogfa.com/page/barzanmeans&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٢٤٨ [[خێزان]] و ١٢٥٧ کەس، کە ٦٠٠ [[نێر]] و ٦٥٧ [[مێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}


{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]</text>
      <sha1>gb77g5or3zonwizs36sqxax2a64qh86</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579695</id>
      <parentid>1579693</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* دانیشتوان */</comment>
      <origin>1579695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12888" sha1="a93fbyvpw1rnwxnwjoj53bb7f9z9inn" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  بارزان
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| بارزان}}&lt;br&gt;{{lang-en| Barzan}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[گوند]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.92742| 44.04523}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.92742| 44.04523

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی بارزان|بارزان]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٧١١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٢٥٧ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بارزان]] لە [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt;

== ناو ==
بارزان یاخود بەرزان ناوی [[ھۆز]]ێکە و ناوچەیەکە لە [[باشووری کوردستان]]، سەبارەت بە ناوی بارزان بیرو بۆچوونی جیاواز ھەیە.
* ھەندێک دەڵێن (بارزان) ئەگەر پیتی (ان) ھێمای کۆکرنەوەبێت وشەی (بارز) بەواتای دلێر، دلاوەر، چالاک، جەنگاوەر دێت، بەڵام وشەی (بەرزان) ئەگەر پیتی (ان) ھێمای کۆکرنەوە بێت و وشەی (بەرز) لە زمانەوانی ئاڤێستای فارسی پەھڵەوی و کوردی بە واتای بڵند و بەرز دێت.
* ھەندێکی تریش دەلێن ناوی(بارزان)لە وشەی (بەرز)ەوە ھاتووە، لەبەر ئەوەی ئەو گوندە رێکەوتی درووستکردنەکەی لە شوێنێکی بەرز و بڵندەوە بووە پێیان وتووە(بەرزان).
* بۆچوونی تر ھەیە دەڵێن ئەم ناوە لە ناوی ھۆزی (برازی)ەوە ھاتووە (خێلی برازی یەکێکە لەخێلەکانی دەڤەری بۆتان لە باکووری کوردستان) یان ناوی باپیرە گەورەکەیانە، واتاکەشی (ماف ھەڵگر) یان (ماف زانە)ە، یاخۆد لە(بارسان)ەوە ھاتووە، دەروێشەکان (پیاو چاک - پیاوی خودا)، یان(برازان) واتە (برایانی پاکی). بۆچوونی تر ھەیە دەڵێن ناوچەی بەرزان واتە (ناوچەی کۆچ).
* مێژوونۆسی عێراقی عەباس ئەلعەزاوی دەڵێ: ئەسلی (بارزان) گوندی (باریزانە)، (باریزانی شەرەفنامە) لەو زانیاریانەی کە شەرەفنامە دەیان خاتەڕوو ئەوەمان بۆ ڕوون دەبێتەوە کە وشەی (بازیران) یان (باریزان) لە بنچینەدا وشەی (بارزان)ی ئێستایە، وا دەردەکەوێ کە گوندی(بارزان) زۆر کۆنە و ناوەکەی لە (لەفزە) کۆنەکەی وەرگیراوە ئەو گوندەش جاران گوندێکی ناوداربوو لە سەدەی شازدەمی زاینیدا.
* رای تر ھەن بارزان دەبەنەوە سەر(پارسان) و دەلێن واتە(عابدان) و (زاھیدان) لە سەر ئەو ئیعتیبارەی کە ئەم شێخانە زاھید و خواناس بوون، ئەمە جگە لەوەی کە ئەمە نەدەبووا (پارسان) بوایە، بەڵکو دەبووا (پارسیان) بووایە و ئەویش بارزانیان بووایە، واتە تاکی وشەکە بارزانیان بووایە، ئەو کاتە کۆیەکەی دەبوو بە (بارزانیان یان) وەیان (بارزانیان کان). ئەمەش دیارە شتێکی ھەلەیە و لەرووی رێزمانییەوە درووست نییە. سەبارەت بە ناولێنانی ئەم دەڤەرە ئێمەش وای بۆ دەچین بەھۆی ھەڵکەوت و پێگەی جیۆگرافی ئەم ناوچەیە کە شوێنکی بەرزبووە ئەم ناوەی لێنراوە کە وشەی (بەرز) ھێمای کۆکردنەوەی (ان) بۆ زیاد کرابێت لە بەرزەوە کرابێتە بەرزان ( بارزان).
* بۆچوونێکی تر ھةیة دەڵێت: بارزان واتا (بەری زێ) واتا ئەوبەری زێ یان ئەوبەری ڕووبار.&lt;ref&gt;https://davarybarzan.blogfa.com/page/barzanmeans&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٢٤٨ [[خێزان]] و ١٢٥٧ کەس، کە ٦٠٠ [[نێر]] و ٦٥٧ [[مێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[بنەماڵەی بارزانی]]
* [[ناحیەی بارزان]]
* [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]
* [[مەسعوود بارزانی]]
* [[مەسروور بارزانی]]
* [[ئیدریس بارزانی]]

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}


{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]</text>
      <sha1>a93fbyvpw1rnwxnwjoj53bb7f9z9inn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579779</id>
      <parentid>1579695</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:02:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12939" sha1="6x12p1zojabcwo58vn1ndapp7memvoi" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  بارزان
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| بارزان}}&lt;br&gt;{{lang-en| Barzan}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[گوند]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.92742| 44.04523}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.92742| 44.04523

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی بارزان|بارزان]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٧١١
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٢٥٧ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بارزان]] لە [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt;

== ناو ==
بارزان یاخود بەرزان ناوی [[ھۆز]]ێکە و ناوچەیەکە لە [[باشووری کوردستان]]، سەبارەت بە ناوی بارزان بیرو بۆچوونی جیاواز ھەیە.
* ھەندێک دەڵێن (بارزان) ئەگەر پیتی (ان) ھێمای کۆکرنەوەبێت وشەی (بارز) بەواتای دلێر، دلاوەر، چالاک، جەنگاوەر دێت، بەڵام وشەی (بەرزان) ئەگەر پیتی (ان) ھێمای کۆکرنەوە بێت و وشەی (بەرز) لە زمانەوانی ئاڤێستای فارسی پەھڵەوی و کوردی بە واتای بڵند و بەرز دێت.
* ھەندێکی تریش دەلێن ناوی(بارزان)لە وشەی (بەرز)ەوە ھاتووە، لەبەر ئەوەی ئەو گوندە رێکەوتی درووستکردنەکەی لە شوێنێکی بەرز و بڵندەوە بووە پێیان وتووە(بەرزان).
* بۆچوونی تر ھەیە دەڵێن ئەم ناوە لە ناوی ھۆزی (برازی)ەوە ھاتووە (خێلی برازی یەکێکە لەخێلەکانی دەڤەری بۆتان لە باکووری کوردستان) یان ناوی باپیرە گەورەکەیانە، واتاکەشی (ماف ھەڵگر) یان (ماف زانە)ە، یاخۆد لە(بارسان)ەوە ھاتووە، دەروێشەکان (پیاو چاک - پیاوی خودا)، یان(برازان) واتە (برایانی پاکی). بۆچوونی تر ھەیە دەڵێن ناوچەی بەرزان واتە (ناوچەی کۆچ).
* مێژوونۆسی عێراقی عەباس ئەلعەزاوی دەڵێ: ئەسلی (بارزان) گوندی (باریزانە)، (باریزانی شەرەفنامە) لەو زانیاریانەی کە شەرەفنامە دەیان خاتەڕوو ئەوەمان بۆ ڕوون دەبێتەوە کە وشەی (بازیران) یان (باریزان) لە بنچینەدا وشەی (بارزان)ی ئێستایە، وا دەردەکەوێ کە گوندی(بارزان) زۆر کۆنە و ناوەکەی لە (لەفزە) کۆنەکەی وەرگیراوە ئەو گوندەش جاران گوندێکی ناوداربوو لە سەدەی شازدەمی زاینیدا.
* رای تر ھەن بارزان دەبەنەوە سەر(پارسان) و دەلێن واتە(عابدان) و (زاھیدان) لە سەر ئەو ئیعتیبارەی کە ئەم شێخانە زاھید و خواناس بوون، ئەمە جگە لەوەی کە ئەمە نەدەبووا (پارسان) بوایە، بەڵکو دەبووا (پارسیان) بووایە و ئەویش بارزانیان بووایە، واتە تاکی وشەکە بارزانیان بووایە، ئەو کاتە کۆیەکەی دەبوو بە (بارزانیان یان) وەیان (بارزانیان کان). ئەمەش دیارە شتێکی ھەلەیە و لەرووی رێزمانییەوە درووست نییە. سەبارەت بە ناولێنانی ئەم دەڤەرە ئێمەش وای بۆ دەچین بەھۆی ھەڵکەوت و پێگەی جیۆگرافی ئەم ناوچەیە کە شوێنکی بەرزبووە ئەم ناوەی لێنراوە کە وشەی (بەرز) ھێمای کۆکردنەوەی (ان) بۆ زیاد کرابێت لە بەرزەوە کرابێتە بەرزان ( بارزان).
* بۆچوونێکی تر ھةیة دەڵێت: بارزان واتا (بەری زێ) واتا ئەوبەری زێ یان ئەوبەری ڕووبار.&lt;ref&gt;https://davarybarzan.blogfa.com/page/barzanmeans&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٢٤٨ [[خێزان]] و ١٢٥٧ کەس، کە ٦٠٠ [[نێر]] و ٦٥٧ [[مێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[بنەماڵەی بارزانی]]
* [[ناحیەی بارزان]]
* [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]
* [[مەسعوود بارزانی]]
* [[مەسروور بارزانی]]
* [[ئیدریس بارزانی]]

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}


{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]
[[پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە]]</text>
      <sha1>6x12p1zojabcwo58vn1ndapp7memvoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دەرگا کراوەکە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125429</id>
    <revision>
      <id>1579781</id>
      <parentid>1556995</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97020" sha1="2v5sgsxd9t11nz0uv0waqaf886w1r88" xml:space="preserve">&lt;!-- بۆ ئاسانکاری، باشترە ئەم وتارە بە دەستکاری دیداری دەستکاری بکرێت--&gt;
{{زانیاریدانی ئەلبوم
| ناو         = دەرگا کراوەکە
| جۆر         = ئەلبومی ستودیۆ
| ھونەرمەند       = [[ئێڤەنێسنس]]
| وێنە        = Theopendoor.jpg
| بڵاوبوونەوە     = ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٦
| تۆماربوون     = ئازاری ٢٠٠٦ – ئەیلوولی ٢٠٠٦
| چەشن        = {{flatlist| &lt;!---ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵ لەسەر کۆدەنگی بەکارھێنەرانە. --&gt;
* [[ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵ]]
* [[سیمفۆنیک مێتاڵ]]
* [[گۆتیک مێتاڵ]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.allmusic.com/album/the-open-door-mw0000445527 | سەردێڕ = ئێڤەنێسنس: دەرگا کراوەکە| ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ | نووسەر = ستیڤن تۆماس| ڕێکەوت = تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦| زمان = ئینگلیزی }}&lt;/ref&gt;
}}
| ماوە       = ٥٤:١٥
| بڵاوکەرەوە        = [[تۆمارەکانی وایند-ئەپ|وایند-ئەپ]]
| بەرھەمھێنەر     = [[دەیڤ فۆرتمن]]
| ئەلبومی پێشوو   = ''[[ھەرشوێنێک جگە لە ماڵەوە]]''{{ھن}}(٢٠٠٤)
| ئەم ئەلبومە   = '''''دەرگا کراوەکە'''''{{ھن}}(٢٠٠٦)
| ئەلبومی دواتر   = ''[[ئێڤەنێسنس (ئەلبومی ئێڤەنێسنس)|ئێڤەنێسنس]]''{{ھن}}(٢٠١١)
| زیاتر = {{تاکەگۆرانییەکان
  | ناو           = دەرگا کراوەکە
  | جۆر           = ستودیۆ
  | تاکەگۆرانی ١       = [[کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت]]
  | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ١  = ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٦
  | تاکەگۆرانی ٢       = [[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]]
  | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ٢  = یەکی کانوونی دووەم، ٢٠٠٧
  | تاکەگۆرانی ٣       = [[قوربانیی شیرین]]
  | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ٣  = ٢٥ی ئایاری ٢٠٠٧
  | تاکەگۆرانی ٤       = [[گود ئینەف]]
  | ڕێکەوتی تاکەگۆرانی ٤  = ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧
  }}
}}

'''دەرگا کراوەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Open Door}}) دووەم ئەلبومی گرووپی [[مۆسیقای ڕۆک|ڕۆک]]ی ئەمریکی [[ئێڤەنێسنس]]ە. بۆ یەکەم جار لە [[پۆڵەندا]] لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٦ بڵاوکرایەوە، لە ڕێگەی [[تۆمارەکانی وایند-ئەپ]]ەوە، و دواتریش لە زیاتر لە ٢٠ وڵات بڵاوکرایەوە لە جیھاندا. ڕۆژی بڵاوکردنەوەکە، کە بە ڕەسەنی ئازاری ٢٠٠٦ بوو، گۆڕدرا لەبەرئەوەی گیتارژەن [[تێری باڵسامۆ]] توشی سەکتەی [[مێشک]] ببوو، لەدەستدانی بەڕێوەبەرەکەی پێشوویان ھەروەھا جیابوونەوەی ھەردوو ئەندامی پێشوو [[ویڵ بۆید]] و [[بێن موودی]] لە گرووپەکە. ئەلبومەکە نیشانەی دەستپێکێکی نوێیە بۆ گرووپەکە، ھەروەھا مۆسیقای نوێ کراوەتە ئەلبومەکەوە وەک [[گۆتیک ڕۆک]]، [[سیمفۆنیک ڕۆک]] و [[مۆسیقای پۆپ|پاپ]] و ھەروەھا بەکارھێنانی [[کۆرۆس]] و [[گۆرانیوتن]]ی ئۆپێراتیکی لە ھەندێک لە گۆرانییەکاندا (وەک [[لەکریمۆسا (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لەکریمۆسا]]) نووسینەوەی ئەلبومەکە زیاتر لە ١٨ مانگی پێچووە؛ زۆربەی گۆرانییەکان نوسراوەی دەستی [[ئەیمی لی]] و تێری باڵسامۆن، و ھەروەھا دەرھێنراون لەلایەن [[دەیڤ فۆرتمن]].

ئەلبومەکە بەگشتی پێداچوونەوەی باشی وەرگرتووە کە دەستخۆشیان ڕادەگیاند بۆ نووسینەوەی گۆرانییەکان و ھەروەھا ژەنینی ئامێرەکان لەگەڵ دەنگی لی، و ھەندێکیش ڕەخنەیان لێگرت بەھۆی گۆڕانی دەنگی گرووپەکە و دژی ئەلبومەکە وەستان بەھۆی جیاوازییەوە لەگەڵ یەکەمین ئەلبومی دەرکەوتنیان بەناوی ''کەوتوو''.
ئەلبومەکە کاندید کرا لە ٥٠ھەمین [[خەڵاتی گرامی|خەڵاتەکانی گرامی]] بۆ ''باشترین پەخشی ھاردڕۆک'' بۆ تراکی ئەلبومەکەیان [[قوربانیی شیرین]]. ''دەرگا کراوەکە'' ژمارە یەکی بەدەستھێنا لە ''بیلبۆرد ٢٠٠'' بە زیاتر لە ٤٤٧٫٠٠٠ فرۆشەوە لە یەکەم ھەفتەی دەرچوونیدا. ئەلبومەکە پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا لە [[ئوسترالیا]]، [[ئەورووپا]]، [[ئەڵمانیا]]، [[یۆنان]] لەگەڵ سویتزەرلاند؛ و مایەوە لە ''بیلبۆرد ٥'' لە زیاتر لە ٥٠ وڵات. ئەلبومەکە بڕوانامەی پلاتینی پێبەخشرا لەلایەن (پیشەسازی تۆمارکردنی کۆمەڵەی ئەمریکا) دوای مانگێک لە دەرچوونی، لەوکاتەوە زیاتر لە ٥ میلیۆن کۆپی لێ فرۆشراوە و لە زیاتر لە ٥٠ مارکێتی جیھانی بڕوانامەی پێ بەخشراوە.

[[کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت]] بە دیجیتاڵی بڵاوکرایەوە وەک یەکەمین [[تاکەگۆرانی]] ئەلبومەکە لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٦؛ وەک تاکێکی سیدی بڵاوکرایەوە لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٦. گۆرانییەکە ژمارە ١٠ی ''بیلبۆرد ھۆت ١٠٠''ی بەرکەوت و لە ٢٠ چارتی تری ناوخۆییش مایەوە. [[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]] وەک دووەم تاکی ئەلبومەکە بڵاوکرایەوە لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧، و [[قوربانیی شیرین]]یش وەک سێھەم تاک لە ٥ی ئایاری ٢٠٠٧، [[گود ئینەف]]یش وەک چوارەم تاک بڵاوکرایەوە، بەڵام شکستی ھێنا لە سەرکەوتن بەسەر ھیچ کامێک لە چارتەکاندا. دەرگا کراوەکە لە دوو گەشتدا سپۆنسەری کراوە، ''گەشتی دەرگا کراوەکە'' و دواتر ''گەشتی ئێڤەنێسێنس''.
__TOC__

== پاشبنەما، ناونیشان و کارە ھونەرییەکان ==
{{quote box|width=25%|quote= «ھەست دەکەم لەگەڵ ''کەوتوو''، لە زۆرێک لەو گۆرانیانەدا ھەوڵی ئەوەم دەدا کە خۆم بسەلمێنم و دەنگی خۆمان و گرووپەکە دابمەزرێنم. گیرم خواردبوو لەنێو ھەستێکدا بەشێوازێک. بەڵام لەگەڵ تۆمارە نوێکەدا، لەگەڵ ھەمووشتێکدا ڕۆیشتم. لەوە ناترسم ھەندێک جار خۆشبەخت بم، و پێموایە ھەندێک ساتی تێدایە لە ئەلبومەکە لەگەڵ ئەو ھەستانە، کە زۆر جوان و خۆشە، لەجیاتی جاری پێشوو، کە وام ھەست دەکرد کە تەنیا بەشێک لەخۆم دەردەبڕم. ئەم تۆمارەیان من بە تەواوی لەباوەش دەگرێت.»
–[[ئەیمی لی]] لەکاتی باسکردنی دەرگا کراوەکە لەگەڵ میوزیک تیڤی.&lt;ref name=&quot;ev3579&quot;/&gt;}}

لەکاتی چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ میوزیک تیڤی، لی وتی کە [[ئێڤەنێسنس]] دەستدەکات بە نووسینی ئەلبومەکە لە نیسانی ٢٠٠٤ لەدوای کۆتایی ھاتنی گەشتەکەی کەوتوو. ئەو ڕایگەیاند کە شتێکی مەحاڵە لەکاتی گەشتەکەدا بنووسیتەوە و «ھەموومان دەگەڕێینەوە بۆ ماڵەکانی خۆمان بۆئەوەی بنووسینەوە.»&lt;ref name=&quot;ev3579&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.mtv.com/news/articles/1529541/evanescence-return-with-open-door.jhtm | سەردێڕ = ئەیمی لی دەڵێت بەرھەمە نوێکەی ئێڤەنێسنس بە ھەستترە| ڕێکەوتی سەردان = ٣ی ئابی ٢٠١١ | نووسەر = کریس ھاریس| ڕێکەوت = ٢٦ی ئابی ٢٠٠٦ | بڵاوکەرەوە = میوزیک تیڤی نیوز | زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; ئەوەشی ڕاگەیاند کە گرووپەکە ھەموویان کۆدەبنەوە بۆ تۆمارکردنی ئەلبومەکە.&lt;ref name=&quot;ev3579&quot;/&gt; ئەیمی لی لەبارەی ئەلبومەکەوە بە گوێگرانی وت لە ماڵپەڕێکی نافەرمی ئێڤەنێسێنس، ئیڤبۆرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.mtv.com/news/1536329/evanescence-lose-bassist-amy-lee-vows-to-stay-on-schedule/ | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس بەیسژەنەکەیان لەدەست دەدەن، ئەیمی لی دڵنیا دەکاتەوە کە ڕێکەوتی گەشتەکەیان ناگۆڕن | ڕێکەوتی سەردان =٢٠ی ئابی ٢٠٠٨ | نووسەر =ھاریس، کریس | ڕێکەوت =١٤ی تەممووزی ٢٠٠٦ | بەرھەم =میوزیک تیڤی نیوز | بڵاوکەرەوە =میوزیک تیڤی نێتۆرکز | زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; ئەلبومەکە بە خاوی بەرھەم ھات لەبەر ئارەزووەکەی لی بۆ زیادکردنی کاری ھونەری و پەلە نەکردن لە بەرھەمھێناندا، لەپاڵ چەند ڕوداوێکیشدا کە بوونە ھۆی دواخستنی ئەلبومەکە، لەوانە ڕوداوەکەی بەسەر [[تێری باڵسامۆ]]دا ھات، جیابوونەوەی [[بێن موودی]] و [[ویڵ بۆید]] و لەدەستدانی بەڕێوەبەرەکەی پێشوویان.&lt;ref name=&quot;ev3579&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ndoe468&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://jam.canoe.com/Music/Artists/E/Evanescence/2006/10/03/1941837.html | سەردێڕ = دەرگای نوێ کراوەتەوە بۆ ئەیمی لی| ڕێکەوتی سەردان =٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | نووسەر = ود، شێری | ڕێکەوت =٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =جام! | بڵاوکەرەوە =سەن میدیا | زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; لی ڕایگەیاند کە ئەلبومەکە لە نیسانی ٢٠٠٦دا تەواو دەبێت، بەڵام ڕۆژی بڵاوکردنەوەکە دیسان دواخرا چونکە کۆمپانیای تۆمارکردنی وایند-ئەپ دەیویست «کەمێک گۆڕانکاری بکات لەو تاکەی کە بەڕێوە بوو»، ''[[کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت]].''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://web.archive.org/web/20060216182122/http://evboard.com/showpost.php?p=806385 | سەردێڕ =ئیڤبۆرد – ئەلبومەکەم خۆشدەوێت :) | نووسەر = ئەیمی لی | ڕێکەوت =٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =ئیڤبۆرد| ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.evboard.com/806385-post1.html | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =١٦ی شوباتی ٢٠٠٦| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; لە کاتی باسکردنی بەرھەمھێنان و ھاندان بۆ ئەلبومەکە لی وتی:
{{وتە لەگەڵ سەرچاوە|ھەموو ئەو شتانەی کە ڕوویاندا ھاندەر بوون، لەبەرئەوەی خەمباربوون. بەڵام بۆ من بەلایەنی کەمەوە، کاتێک زۆر دڵمان ناخۆش دەبێت و بەدیوارد دەدەین و ھەمووشتێک ھەرایە، ئەوە وا لە مۆسیقاکە دەکات ئەوەندەی تر باشتر بێت، لەبەرئەوەی پاشنت دەبێت—ھەرچەندە نێگەتیڤیش بێت. ئەوە لەڕاستیدا ھەندێک جار باشترە.|&lt;ref name=&quot;ev3579&quot;/&gt;}} لەکاتێکدا کە پرسیاری لێکرا کە جیاوازی ئەلبومەکە لەڕوی باگراوندەوە چییە بەراورد بە کەوتوو، لی وتی «ھەموو ئەو ڕووداوە قورس و نێگەتیڤیانەی کە ڕوویانداوە.» ئەلبومەکە وێنەی گشتی گرووپەکەی نەشێواند، بەڵام کەمتر خەمبار بوو. لەجیاتی ئەوەی لە «شتە قورسەکاندا» بکەوێت، دەگەڕێت بۆ خۆشبەختی و ئەنجامی کێشەکان.&lt;ref name=&quot;6573uwi&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان= https://books.google.mk/books?id=BQ4EAAAAMBAJ&amp;pg=PA34&amp;dq=evanescence+the+open+door&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=CUB_T-TVEo7KtAbxuN2nBA&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=evanescence%20the%20open%20door&amp;f=false | سەردێڕ =بەرەو کراوە فراوانەکە | ڕێکەوتی سەردان =٦ی نیسانی ٢٠١٢ | نووسەر =کۆنیف، تەمارا | ڕێکەوت =١٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٦ | بەرھەم =بیلبۆرد | بڵاوکەرەوە = پرۆمۆتیس گڵۆباڵ میدیا| پەڕە =ڤۆلیوومی ١١٨، دەقی ٣٧ | زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:ToD.png|وێنۆک|لۆگۆی ئەلبومی دەرگا کراوەکە|ڕاست]]
لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ میوزیک تیڤی، ئەیمی لی لەبارەی ناونیشانی ئەلبومەکەوە وتی:
{{وتە لەگەڵ سەرچاوە|ھەست دەکەم کە توانای ئەوەم ھەیە زۆر شت بکەم کە پێشووتر نەم دەتوانی بیکەم، لەبەر چەند ھۆکارێک. دەرگای زۆر لە ژیانمدا کراوەتەوە—نەک ھەر لەو کاتەوەی کە ھەمووشتێک بەسەر ئێمەدا ھاتووە.|&lt;ref name=&quot;bbw2719&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.mtv.com/news/1537409/amy-lee-isnt-afraid-big-bad-wolf/ | سەردێڕ =ئەیمی لی لە گورگە گەورە خراپەکەی ''سۆبەر'' ناترسێت | ڕێکەوتی سەردان =٢١ی حوزەیرانی ٢٠١١ | نووسەر =ھاریس، کریس | ڕێکەوت = ٣١ی تەممووزی ٢٠٠٦| بەرھەم =میوزیک تیڤی نیوز | بڵاوکەرەوە =میوزیک تیڤی نێتۆرک|زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;}} ھەروەھا لی وتی کە گرووپەکە «دەرگاکانیان شکاندووە» و ھەوڵیانداوە شتی نوێ بکەن، ئەویش ھاندەرێکی تر بووە بۆ ناونیشانەکە. وێنەی سەر ئەلبومەکە لی پیشان دەدات لەبەردەم دەرگایەکی کراوەدا. ''دەین پرۆکۆفیڤ''ی پۆپماتەرس دەستخۆشی لە کاری ھونەری سەر ئەلبومە کرد، ناوی برد بە «پارچەیەکی ''گۆتیکی''تر.»&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.popmatters.com/review/149762-evanescence-evanescence/ | سەردێڕ = ئێڤەنێسنس: ئەلبومی ئێڤەنێسنس| ڕێکەوتی سەردان =٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر =پرۆکۆڤیڤ، دەین | ڕێکەوت =١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | بەرھەم =پۆپ ماتەرس}}&lt;/ref&gt;

== نووسین و تۆمارکردن ==
نووسینی ''دەرگا کراوەکە'' ١٨ مانگی پێچووە. گۆرانییە نوێکان لەلایەن ئەیمی لی و تێری باڵسامۆ نوسراونەتەوە.&lt;ref name=&quot;thnewEv94&quot;&gt;ڕیچارد ٢٠٠٦، دەرگایەکی نوێ دەکرێتەوە بۆ ئەیمی لی، بەشی دووەم&lt;/ref&gt; لی [[وەک تۆ]]، [[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]] و [[گود ئینەف]]ی بەتەنیا نووسیوە و گۆرانی ''ھەموو ئەوانەی بۆیان دەژیم''ی لەگەڵ گیتارژەنی پێشوو [[جان لێکامت]] نووسیوە.&lt;ref name=&quot;TOD35799&quot;&gt;''دەرگا کراوەکە''، (تێبینییەکانی سەر ئەلبوم). [[تۆمارەکانی وایند-ئەپ]]. ٢٠٠٦&lt;/ref&gt; لی وتی دوای جیابوونەوەکەی موودی ئەو کەسی نەبووە پشتی بگرێت لە کاتی نووسینەوەدا و باڵسامۆ یارمەتی ئەوی داوە و پاڵنەری بووە کارێک بکات کە نەیتوانیوە لەگەڵ موودی بیکات. لی وتی «ئەو نووسەرێکی باشە، و وەک ئەوە وابوو ئێمە ھەر چێژمان لەو کارە وەردەگرت کە دەمانکرد. وەک ئەوە وابوو بڵێین 'با بۆستین لە وەرگرتنی شتەکان زۆر بە فەرمی و خۆشی لێ ببینین.' و زۆر گۆرانیمان نووسی کە خۆشم دەوێن.»&lt;ref name=&quot;ev3579&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.mtv.com/news/1493917/evanescences-new-sound-is-reminiscent-of-evanescence/ | سەردێڕ =دەنگە نوێکەی ئێڤەنێسنس | ڕێکەوتی سەردان =٣ی ئابی ٢٠١١ | نووسەر =جۆو دیئانجیلۆ | ڕێکەوت =١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٤ | ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20190305112216/http://www.mtv.com/news/1493917/evanescences-new-sound-is-reminiscent-of-evanescence/ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٥ی ئازاری ٢٠١٩ | زمان =ئینگلیزی | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لی بە ''خۆرەکە''ی وت کە «نووسینەوەی باڵسامۆ بۆ بەشی گیتارەکان بە شێوازێک تاریکە، و ئەمەش شتێکی زۆر باشە چونکە ڕێک دەکەوێت لەگەڵ ئەوەی کە ئێمە دەیکەین. ئەو بەڕاستی ھەوڵی دەدا شتێک دروست بکات بۆیە ھەردووکمان پێکەوە دەنگە نوێکەی ئێڤەنێسنسمان دۆزییەوە. نووسینەوە لەگەڵ ''تێری''دا تاقیکردنەوەیەکی دەگمەن بوو لەژیانم چونکە پێشووتر ھەرگیز دانەنیشتووم گۆرانی بنوسم لەگەڵ کەسێک بەبێ ئەوەی خەمی ئەوەم نەبێت چی دەڵێن لەبارەیەوە.»&lt;ref name=&quot;evth173&quot;/&gt; ئەو وتی نووسینەوەی ئەلبومەکە سەخت بووە و ئەو ھاتە دەرەوە بە ھەستێکی ئارامەوە. لەکاتێکدا کە ھاوڕێی نووسینەوەکەی بۆ «پلەیەکی تر بەرزی کردەوە و ھانی دا کاری گەورەتر بکات و بەدوای ئەگەری گەورەتردا بگەڕێت»،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.billboard.com/articles/news/58625/evanescence-opens-up-on-new-album | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس دەکرێتەوە لەسەر ئەلبومە نوێکەیان | ڕێکەوتی سەردان =٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | بەرھەم = بیلبۆرد| بڵاوکەرەوە =پرۆمیتیس گڵۆباڵ میدیا |زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; ئەو وتی کە ئەوە تەنیا دەربارەی نووسینەوەی «گۆرانی باش» بووە.&lt;ref name=&quot;6573uwi&quot;/&gt;

{{Quote box|width=30%|align=left|quote= «گۆرانییەکان لەو ھەستانەوە دێن کە پێویستە خۆمیان لێ دەرباز بدەم، ئەو شتانەی لێیان تێناگەم. [...] من ھەوڵی ئەوە دەدەم لە واتای ژیان تێبگەم، وێنە گەورەکە. ئێمە چی دەکەین لێرە، سوودی من چییە؟ [...] من کەسێکی زۆر بەسۆزم. گۆرانییەکان لە ھەموو شوێنێکن، لە سەرەوە و خوارەوە. لەبەر ئەوەی من ئاوام.»
–ئەیمی لی لەکاتی باسکردنی دەرگا کراوەکە بۆ ''خۆرەکە''.&lt;ref name=&quot;evth173&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/sftw/article66069.ece | سەردێڕ = ئەیمی لی: من چارەسەرکەری خۆمم| ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر = زە سەن| ڕێکەوت = ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بڵاوکەرەوە = نیوز ئینتەرناشناڵ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20141101031910/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/sftw/article66069.ece| ڕێکەوتی ئەرشیڤ =١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;}}

ئەلبومەکە لە ''ڕێکۆرد پلانت ستودیۆس'' تۆمارکراوە لە لۆس ئەنجەلەس، کالیفۆرنیا،&lt;ref name=&quot;TOD35799&quot;/&gt; و دەرھێنراوە لەلایەن [[دەیڤ فۆرتمن]] لە تۆمەرگەی ئۆشن وەی. جێریمی پارکەر وەک ئەندازیاری دەنگی کاری لەسەر ئەلبومەکە کردووە و مایک ھیو لەگەڵ ویزلی سیدمان دوو ئەندازیاری زیادە بوون، تێد جێنسن تۆمارەکەی ماستەر کرد لە ستێرلین ساوندی نیو یۆرک.&lt;ref name=&quot;TOD35799&quot;/&gt; ڕێکخستنە دەنگییەکان لەلایەن ئەیمی لییەوە تەواوکراوە و تۆمارکراوە لە ''کاپیتۆل ستودیۆس''، لە ھۆڵیوودی کالیفۆرنیا. ئامێرە تەلەکان و کوایەرەکان لە تۆمەرگەیەکی کۆن تۆمارکراون لە نزیک سیاتڵ، واشینتن.&lt;ref name=&quot;TOD35799&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.nme.com/news/music/evanescence-20-1318101 | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس گەورە دەبێت | ڕێکەوتی سەردان =٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | ڕێکەوت =٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٦ | بەرھەم =نیو میوزیکڵ ئێکسپرێس | بڵاوکەرەوە =IPC میدیا |زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; دیجەی لیزاڵ ھەموو گۆرانییەکانی سەر ئەلبومەکەی پرۆگرام کردووە، جان لێکامت پڕۆگرامەرێکی زیادە بوو بۆ ھەردوو گۆرانییەکان ''کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت'' لەگەڵ ''ھەموو ئەوانەی بۆیان دەژیم''. دەیڤڵ کامبڵ ڕێکخستنە ئۆرکێستراکانی کردووە، کە لەلایەن ''سیاتڵمیوزیک''ەوە ژەندران.&lt;ref name=&quot;TOD35799&quot;/&gt;

=== شێوازی مۆسیقا ===
{{Double image|right|Björk - Hurricane Festival.jpg|176|Beth Gibbons - Portishead - Roskilde Festival 2011 - Orange Scene.jpg|195|ئەیمی لی ئاماژەی بەوە داوە کە [[بیۆرک]] (''چەپ'')، پۆرتسھێد و گۆرانیبێژی سەرەکی بێت گیبنس (''ڕاست'') کاریان کردووەتە سەر ''دەرگا کراوەکە''.}}
لی بە ''ڕۆڵین ستۆن''ی وت کە ئەلبومەکە «شەبەنگێک لە تاریکی، شتی ترسناک و ھەست دەبێت.»&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://web.archive.org/web/20081207002518/http://www.rollingstone.com/artists/evanescence/articles/story/10129488/the_new_evanescence_open_the_door | سەردێڕ =ئێڤەنێسنسە نوێکە دەرگاکە دەکەنەوە | ڕێکەوتی سەردان = ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | نووسەر = ستیڤ باڵتن| ڕێکەوت = ٢٦ی نیسانی ٢٠٠٦ | بەرھەم =ڕۆڵین ستۆن | بڵاوکەرەوە =وێنەر میدیا | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.rollingstone.com/music/artists/evanescence/articles/story/10129488/the_new_evanescence_open_the_door | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ | زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; ئەو بە ''واشینتن پۆست''ی وت:

&lt;blockquote&gt;من تەنیا ویستم کارێکی جیاواز بکەم و شتێکی جیاواز بەرھەم بھێنم. لە دڵی کارەکەوە، ئەزانم کە ئەو ھێشتا ئێڤەنێسنسە و ھێشتا منیشم، بەڵام داڕشتنی زۆر خۆشتر بوو. زۆر ڕێگەی نوێمان بۆ گرتەبەر لەجیاتی ئەوەی ھەر بەھەمان شێوەی جاران بیھێڵینەوە و ھەر ھەمان یاساکان بەکاربھێنین. وابزانم ئەوە پێگەیشتووتر و ئازاترە؛ وەک ئەوە وایە ئامێرەکان ھەموویان بەڕاستی دەڕۆن پێکەوە، پیانۆ و گیتار و دەنگەکان چونکە ھەموویان پێکەوە نووسراون – ئەوان لێک دەئاڵێن؛ و بێگوومان تایبەتترە. بەلایەنی کەمەوە بۆ من، لەبەر ئەوەی من لەوێ بووم، زۆر خۆش دەردەکەوێت لەبەرئەوەی من خۆشیم دەبینی&lt;ref name=&quot;thnewEv94&quot;/&gt;&lt;/blockquote&gt;

لە چاوپێکەوتنێک لەگەڵ [[میوزیک تیڤی]] نیوز، لی ڕایگەیاند کە ئەو پاڵی بە سنوورەکانی خۆیەوە ناوە، شتی کردووە کە ئازایەتی ئەوەی نەبووە بیکات لەکاتی بەرھەمھێنانی ''کەوتوو''.&lt;ref name=&quot;bbw2719&quot;/&gt; ئەو بە ''خۆرەکە''ی وت کە بابەتی سەرەکی ئەلبومەکە ئازادی و ژیانی تایبەتی خۆی بووە.&lt;ref name=&quot;evth173&quot;/&gt; نووسینەکان باس لەوە دەکەن کە «ئەوکاتە چی ڕوویان دەدا» لە ژیانیدا و لە ھەمان کاتیشدا «کارە خۆش و تاقیکردنەوەکانی» کە گرووپەکە ئەنجامیان داوە لە ''دەرگا کراوەکە'' دەگێڕێتەوە.&lt;ref name=&quot;nopressure56&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.billboard.com/articles/news/57408/evanescence-feeling-no-pressure-on-new-album | سەردێڕ = ئێڤەنێسنس ھەست بە قورسایی ناکەن لەگەڵ ئەلبومە نوێکەیاندا| ڕێکەوتی سەردان =٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | بەرھەم =بیلبۆرد | بڵاوکەرەوە =پرۆمیتیس یونیڤێرساڵ گرووپ |زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;
لی بە «زۆر تاریک» پێناسەی گۆرانییەکانی ئەلبومەکەی کرد، و وتی کە پیشانت دەدات کە چۆن کاتە سەختەکان تێپەڕ بکەیت لە ژیاندا.&lt;ref name=&quot;bbw2719&quot;/&gt; کاتێک کە گۆرانییەکانی بەرھەمەکەی بەراورد بە ئەلبومی پێشوویان، کەوتوو کرد، لی وتی «[...] ئەوان زۆر جیاوازن. [[کۆرد (مۆسیقا)|کۆردەکان]] ھێشتا ھەر لەوێن، بەڵام ڤێرژنێکی پێگەیشتوانەترە.»&lt;ref name=&quot;bbw2719&quot;/&gt; ئەو ئەوەشی وت کە ئامانجی ئەوە بووە کە تۆمارکراوێک بەرھەم بھێنێت کە لە کەوتووی خۆشتر بوێت، لەجیاتی ئەوەی کە لەبەر ھەمان پێکھاتە بگرێتەوە کە سەرکەوتنی بە ئەلبومی پێشوویان ھێنا.&lt;ref name=&quot;nopressure56&quot;/&gt; وەک لە گۆرانی [[لەکریمۆسا (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لەکریمۆسا]]دا دەردەکەوێت، ئەو چەند کارێکی [[مۆسیقای کلاسیک]]ی تێکەڵ کردووە لەگەڵ چەند پێکھاتەیەکی نوێی تر.&lt;ref name=&quot;ndoe468&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://jam.canoe.ca/Music/Artists/E/Evanescence/2007/01/08/3235201.html | سەردێڕ =ئەیمی لی ڕۆحە ھوونەرییەکەی لەباوەش دەگرێت | ڕێکەوتی سەردان =٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر = دێنیس ئارمسترۆنگ | ڕێکەوت = ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧| بەرھەم =جام! | بڵاوکەرەوە =میدیای سەن |زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; دەنگی ئەلبومەکە بە کارەکانی پۆرتسھێد و بیۆرک ھاندراوە.&lt;ref name=&quot;rhpin362&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://articles.latimes.com/2006/oct/01/entertainment/ca-evanescence1 | سەردێڕ =''ڕۆکس ھارد پلەیس'' -- پرسیار لە ئێڤەنێسنس بکە | ڕێکەوتی سەردان =٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر =ئان پاوەرز | ڕێکەوت =١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =لۆس ئەینجڵس تایمز | بڵاوکەرەوە =کۆمپانیای تریبیون |زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;

دەنگی پشتینەی ھەردوو گۆرانی «ئەستێرەکەت» و «[[لەکریمۆسا (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لەکریمۆسا]]» لەلایەن [[کۆرۆس|کۆرۆسی میلینیوم]] تۆمارکراون، ھەمان کۆرۆس کە لەسەر چەند گۆرانییەکی ئەلبومی کەوتوو کاریان کردووە.&lt;ref name=&quot;TOD35799&quot;/&gt; ''ڕیچارد ھارینگتن''ی واشینتن پۆست وتی کە ئەلبومەکە پێکھاتووە لە گۆرانی [[گۆتیک ڕۆک]] و ھۆنراوەی «ھەڵھێنان» لەگەڵ دەنگی لی بە ھاوەڵێتی پیانۆ، [[ئامێری تەلدار]] و کۆرۆس.&lt;ref name=&quot;thnewEv94&quot;/&gt; ئەو [[چەشنی مۆسیقا|چەشنە مۆسیقایانەی تر]] کە ئەلبومەکەی پێناسراون پێکھاتوون لە [[مۆسیقای ھێڤی مێتاڵ|ھێڤی مێتاڵ]]، [[ئۆپێرا]] و [[مۆسیقای پاپ]].&lt;ref name=&quot;blitev17&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://web.archive.org/web/20120523193315/http://articles.nydailynews.com/2006-10-01/entertainment/18345356_1_band-songs-brandon-flowers/2 | سەردێڕ =تەقینەوە بەناو شارۆچکەدا | ڕێکەوتی سەردان =٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر =جیم فاربەر | ڕێکەوت =١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =دەیڵی نیوز | بڵاوکەرەوە =دەیڵی نیوز | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://articles.nydailynews.com/2006-10-01/entertainment/18345356_1_band-songs-brandon-flowers/2 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٢٣ی ئایاری ٢٠١٢ | زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; جیم فاربەری دەیڵی نیوز ڕایگەیاند، «مۆسیقاکەی ئێڤەنێسنس، دووبارە، مێتاڵ نییە. (مەگەر پێتوابێتی کە گرووپی ''کرید'' پاڵێوراوە). ھەروەک چۆن پۆپیش نییە (بەلایەنی کەمەوە ئێستا نا کە پاڵی بە [[ڕیتم و بلوز]]ەوە داوەتەوە). بەڵام ئەنجامی بەرھەمەکە بەدیلێکە بۆ ھەمووشتێکی تر کە ھەیە.» (واتە ئەلبومەکە ھەمەڕەنگە)&lt;ref name=&quot;blitev17&quot;/&gt;

فاربەر زیاتر لەسەر ئەلبومەکە قسەی کردوو وتی کە ئەو لێکچوونی بەدی کردووە لە گۆرانییەکانی ئەلبومەکە و کارەکانی [[ماریا کێری]]، سارا برایتمان، [[نیکڵباک]] و ئانی ھاسڵام.&lt;ref name=&quot;blitev17&quot;/&gt; ''زە سیدنی مۆرنین ھێراڵد'' ھەستی بەوە کردووە کە «دەنگی [[سیمفۆنیک مێتاڵ]]ی گرووپەکە و نووسینە دڵ-تاریکەکانیان لەھەموو جارەکانی تر خەمناکتر بووە.»&lt;ref name=&quot;amygto36279&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.smh.com.au/news/music/amy-lee-gets-it-off-her-chest/2006/10/15/1160850802401.html?page=fullpage#contentSwap1| سەردێڕ =ئەیمی لی لەسەر سنگی نایھێڵێت | ڕێکەوتی سەردان =٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | ڕێکەوت =١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =زە سیدنی مۆرنین ھێراڵد | بڵاوکەرەوە =میدیای فەیرفاکس |زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; ئانا پاوەرزی ''لۆس ئەنجیلەس تایمز'' بە ئەلبومەکەی وت «زۆر پۆپە بۆ ھەندێکیان و زۆر قورسە بۆ ھەندێکی تر»، لەکاتێکدا پێناسەی لیریک و نووسینەوەکانی کرد بە «گەنج و ڕژد و ھەندێکجاریش ڕوون.»&lt;ref name=&quot;rhpin362&quot;/&gt; لەکاتی ھەڵسەنگاندنی ئەلبومەکە، جان داڵانی ''ئینتەرتەینمێنت ویکڵی'' وتی «مۆسیقاکە ھێشتا ھەمان گیتارژەنینی چەنکا-چەنکایە، ھەموو ئامێرەکان لە سێرڤزی دەنگە ئۆپێراتیکییەکەی لیدان.»&lt;ref name=&quot;jdtod271&quot;/&gt; سارا ڕۆدمانی ''زە بۆستن گڵۆب'' وتی گۆرانییەکانی ئەلبومەکە لە گۆرانی [[بمھێنە بۆ ژیان]] و [[ژێرکەوتن (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|ژێرکەوتن]] (٢٠٠٣) دەچن، لەگەڵ «تێکەڵەیەک لە دەنگە سۆپرانۆکەی لی، پیانۆ و گیتاری سەخت.»&lt;ref name=&quot;srontod3829&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.boston.com/ae/music/cd_reviews/articles/2006/10/03/for_evanescence_black_is_the_new_black/?camp=pm | سەردێڕ =بۆ ئێڤەنێسنس، ڕەش ڕەشە نوێکەیە | ڕێکەوتی سەردان =١ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | نووسەر =سارا ڕۆدمان | ڕێکەوت =٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =زە بۆستن گڵۆب | بڵاوکەرەوە =کۆمپانیای نیو یۆرک تامز |زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; ڕۆب شێفڵدی ''ڕۆڵین ستۆن'' دەنگی لی بەراورد کرد بە «شۆڵدەر-پات بێڵتەرز» ی ١٩٨٠، ''پات بێناتار'' و ئان ویڵسن.&lt;ref name=&quot;rshtod3892&quot;/&gt; ئاندرێ فاریاسی ''کریستیانێتی تودەی'' وتی کە ئەلبومەکە «درێژەیەکە لەو کارەی کە پێشووتر گرووپەکە کردووێتی.»&lt;ref name=&quot;fr200678&quot;&gt;فاریاس ٢٠٠٦. دەرگا کراوەکە، بەشی یەک.&lt;/ref&gt; ''بیلبۆرد'' وتی کە ئێڤەنێسنس «دڵئێشەکەی [لی]یان دووبارە وەرگێڕاوەوەتە سەر تۆمارکراوێکی سەرکەوتووی تر لە مۆسیقای مێلۆدراماتیکی گۆت/ئیندەستریاڵ، لەگەڵ بەکارھێنانی مۆسیقای پێشکەوتوو لەگەڵ کلاسیکی.»&lt;ref name=&quot;gtod272&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://books.google.mk/books?id=_A4EAAAAMBAJ&amp;pg=PA37&amp;dq=evanescence+the+open+door&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=ozhnT7v7JfT1sQLmi922Dw&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=evanescence%20the%20open%20door&amp;f=false | سەردێڕ =پێداچوونەوەی ئەلبومەکان – ئێڤەنێسنس، دەرگا کراوەکە | ڕێکەوتی سەردان =١٩ی ئازاری ٢٠١٢ | نووسەر = G | ڕێکەوت =٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ | بەرھەم =بیلبۆرد | بڵاوکەرەوە =پرۆمۆتیس گڵۆباڵ میدیا |پەڕە= پەڕەی ٣٧ |زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;

=== گۆرانی و ھۆنراوەکان ===
[[پەڕگە:Evanescence concert - Amy Lee - 2006.JPG|وێنۆک|ئەیمی لی لە تشرینی دووەمی ٢٠٠٦دا|150px]]
[[قوربانیی شیرین]]، یەکەم گۆرانی و تاکەگۆرانی ئەلبومەکە، بەپێی ئێد تامسنی [[ئای جی ئێن|IGN]] «گیتاری گرمەگرم» و بەشێکی [[ئامێری تەلدار]]ی تێدایە.&lt;ref name=etoignonev1778/&gt; چیرۆکی سەرەکی گۆرانییەکە چاکبوونەوەیە لە پەیوەندییەکی بەئازار، ھەمان شت کە ھانی ھەموو گۆرانییەکانی سەر ''[[کەوتوو]]''ی داوە.&lt;ref name=&quot;evalee3728&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://web.archive.org/web/20120423193504/http://www.vh1.com/news/articles/1540914/story.jhtml | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس: ئەیمی لی گۆرانییە نوێکان ڕووندەکاتەوە | ڕێکەوتی سەردان =٢٥ی ئازاری ٢٠٠٧ | ڕێکەوت =٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ |نووسەر= سی. بۆتێملی| بەرھەم =VH1 | بڵاوکەرەوە =ڤیاکۆم | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.vh1.com/news/articles/1540914/story.jhtml | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٢٣ی نیسانی ٢٠١٢| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ڕیسمان برایەن (تشرینی دووەم، ٢٠٠٦). ئێسێنسی ئێڤەنێسنس. ''مێتاڵئێج''. '''٥٢''' (١١): ٥–١٠&lt;/ref&gt; جۆردان ڕیمەری ''دەیڵی پراینستۆنیان'' و ڕۆب شێفیڵدی ''ڕۆڵین ستۆن'' وتیان کە گۆرانییەکە لەبارەی ئەندامی پێشووی ئێڤەنێسنس و ھاوڕێی کۆنی [[ئەیمی لی]]، [[بێن موودی]] نووسراوەتە.&lt;ref name=rshtod3892/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://web.archive.org/web/20120606143259/http://www.dailyprincetonian.com/2006/11/09/16482/ | سەردێڕ =ئەلبومە نوێکەی ئێڤەنێسنس ئیسقانێکی ڕووتە و دڵی نییە| ڕێکەوتی سەردان =٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر =جۆردان ڕیمەر | ڕێکەوت =٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =زە دەیڵی پرینستۆنیان | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.dailyprincetonian.com/article/2006/11/16482/ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; ''[[کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت]]'' گۆرانییەکی ڕۆکە کە بە پیانۆ باڵاد دەست پێ دەکات پێش ئەوەی بەخێرایی ببێت بە گۆرانییەکی [[ئاڵتەرنەتڤ مێتاڵ]] کە کەرەستەکانی [[نیو مێتاڵ]]، سیمفۆنیک ڕۆک و [[مۆسیقای پۆپ|پاپ]] بەکاردەھێنێت.&lt;ref name=&quot;kncdofev75839&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.nytimes.com/2006/10/02/arts/music/02choi.html?ref=music&amp;pagewanted=all | سەردێڕ =سیدی نوێ | ڕێکەوتی سەردان =٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر =سانێ کێلێفا | ڕێکەوت =٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم = [[نیویۆرک تایمز|زە نیویۆرک تایمز]] | بڵاوکەرەوە = [[نیویۆرک تایمز|کۆمپانیای زە نیویۆرک تایمز]]| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.nytimes.com/2006/08/03/arts/music/03sann.html | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس و کلێرس ئامادەن بۆ ئینکۆرەکەیان | ڕێکەوتی سەردان =٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر =سانێ کێلێفا | ڕێکەوت =٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم = [[نیویۆرک تایمز|زە نیویۆرک تایمز]] | بڵاوکەرەوە = [[نیویۆرک تایمز|کۆمپانیای زە نیویۆرک تایمز]]| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; لی وتی کە گۆرانییەکەی لەبارەی خۆشەویستی پێشووی، شۆن مۆرگان نووسیوەتە، کە ئەندام و گۆرانیبێژی گرووپی [[ئەفریقای باشوور|ئەفریقی باشوور]]ە بەناوی [[سیزەر]].&lt;ref name=evalee3728/&gt; گۆرانییەکە بە «سروودی کچان» ناسراوە و وەسف دەکرێت،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.spin.com/2011/10/tough-questions-evanescences-amy-lee/ | زمان = ئینگلیزی |سەردێڕ =پرسیاری سەخت بۆ ئەیمی لیی ئێڤەنێسنس | ڕێکەوتی سەردان =٢١ی ئەیلوولی ٢٠١١ | نووسەر =کامیلی دۆدیرۆ | ڕێکەوت =١١ی ئەیلوولی ٢٠١١ | بەرھەم =سپین | بڵاوکەرەوە =میدیای سپین}}&lt;/ref&gt; کەسایەتی گۆرانییەکە [ئەیمی لی] لە گۆرانییەکەدا باس لەوە دەکات و ئەو ھۆکارانە ڕووندەکاتەوە کە وا دەکات کە پەیوەندییەکە سەرکەوتوو نەبێت&lt;ref name=&quot;srngevtod3829&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.stornowaygazette.co.uk/news/the-open-door-evanescence-1-116426 | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس – دەرگا کراوەکە | ڕێکەوتی سەردان =٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | ڕێکەوت =٣ی ئابی ٢٠٠٦ | بەرھەم =ستۆرنۆوەی گازێت | زمان =ئینگلیزی | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20111001011826/http://www.stornowaygazette.co.uk/lifestyle/lifestyle-leisure/the_open_door_evanescence_1_116426 | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بە وتەکانی وەک «بۆ من مەگری… ئەگەر منت خۆشبوویستایە، ئەوا لێرە دەبوویت لەگەڵم / چۆن من توانیم بەھەشت بسووتێنم… چۆن توانیم؟ تۆ ھەرگیز ھی من نەبوویت!»&lt;ref name=friasev2890/&gt; بەپێی ''ستۆرنۆوەی گازێت'' گۆرانی [[کێشی جیھان (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|کێشی جیھان]] تێکەڵەیەکە لە پاپ و [[مۆسیقای ھێڤی مێتاڵ|مێتاڵ]].&lt;ref name=srngevtod3829/&gt; ھاندراوە بە پەستانی ناوداری، «بیرۆکەی ڕۆژھەڵاتی» و «دەنگی شێواو» ی تێدایە.&lt;ref name=evalee3728/&gt; گۆرانییەکە بەم وشانە دەست پێ دەکات «ھەستەکەم وەک کێشیی جیھان وایە، وەک ئەوە وایە کە خودا لە بەھەشت ئاوەڕی لێدامەوە / ھانا بۆ من مەھێنە سوێند دەخۆم ناتوانم چاکت بکەمەوە» و کۆرەسەکەشی پێکھاتووە لە «ئەگەر منتان خۆش دەوێت کەواتە بەرۆکم بەردەن / ئەو کەسەی کە پێشووتر من بووم ڕێم لێ ناگرێت.»&lt;ref name=&quot;friasev2890&quot;&gt;دەرگا کراوەکە. ''فاریاس ٢٠٠٦''. لاپەڕەی ١&lt;/ref&gt;

[[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]] گۆرانییەکی خاوی ڕۆکە، کەسایەتییەکە گۆرانی دەڵێت لەبارەی ترسەکەی لەسەر کەمی ماددەی [[لیتیۆم]]، لەکاتێکدا کە «ھەستکردن بە بەنج بوون لەباوەش دەگرێت.»&lt;ref name=evalee3728/&gt; لی بە ڕەسەنی کۆرەسەکانی (ئەو بەشەی کە لە چەند شوێنێکی گۆرانییەکەدا دووبارە دەبێتەوە) نووسیبۆوە لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا لەسەر [[گیتار]]ێک، بەڵام دواتر ئەمێرەکە گۆڕاوە بە [[پیانۆ]] لەکاتێکدا کە بەشەکانی تری گۆرانییەکە نووسراونەتەوە.&lt;ref name=evalee3728/&gt; گۆرانییەکە لەبارەی ھەڵبژاردنی ئاسوودەیییە لە [[پەژارە]]دا لەگەڵ دڵخۆشی، و خەمباری کەسایەتییەکە [لی] وەک بەھانەیەک بیشان دەدات بۆ دروستکردنی [[مۆسیقا]].&lt;ref name=amygto36279/&gt; ڕەخنەگران ھەستیان بە لێکچوونێک کرد لە بەشی پیانۆی سەر گۆرانییەکەدا لەگەڵ بەرھەمەکانی پێشووی گرووپەکە، بەتایبەتی [[نەمرەکەم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|نەمرەکەم]] (٢٠٠٣).&lt;ref name=anontod48920/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/The_Open_Door |سەردێڕ =ئێڤەنێسنس - [[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]] (کۆڵۆمبیا) |سەردان = ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; کریس ھاریسی ''ھەواڵەکانی میوزیک تیڤی'' [[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆمی]] بەراورد کرد بە گۆرانییەکانی تۆری ئامۆس. ڕۆب شێفیڵدی ''ڕۆڵین ستۆن'' وتی کە [[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]] ھۆنراوەیەکە بۆ کورت کوبەینی [[نیرڤانا (گرووپ)|نیرڤانا]]، کە ئەوانیش گۆرانییەکیان ھەیە بە ھەمان ناو.&lt;ref name=rshtod3892/&gt; گۆرانی ''کلاود ناین'' ھاندراوە بە لێک جوودابوونەوەیەک.&lt;ref name=evalee3728/&gt; گۆرانییەکە بەگشتی پێکھاتووە لە ئامێری تەلدار، ئیفێکتی ستودیۆ و دەنگە «چین-بە-چینەکانی لی.»&lt;ref name=evalee3728/&gt; ''شاژنی بەفری سپی''، یەکەم گۆرانی کە بۆ ئەلبومی ''دەرگا کراوەکە'' نووسراوەتەوە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://www.ultimate-guitar.com/interviews/interviews/evanescence_guitarist_filling_ben_moodys_shoes.html | سەردێڕ =گیتارژەنی ئێڤەنێسنس: جێگرتنەوەی بێن موودی | ڕێکەوتی سەردان =٢٧ی ئابی ٢٠١٣ | ڕێکەوت =٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =زە ئاڵتیمەیت گیتار | زمان =ئینگلیزی | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ | ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20061116090630/https://www.ultimate-guitar.com/interviews/interviews/evanescence_guitarist_filling_ben_moodys_shoes.html | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھاندراوە بەھۆی بەسەرھاتەکانی لی لەگەڵ ئەو کەسانەی کە چاودێری دەکەن.&lt;ref name=amygto36279/&gt;&lt;ref name=evalee3728/&gt; بەپێی لی، ژیانی تایبەتیی ئەمەندە شێوێنرابوو ئەو نەیدەتوانی لە ماڵەکەی خۆشیدا بمێنێتەوە. جان داڵانی ''ئینتەرتەینمێنت ویکڵی'' بەراوردی کرد بە گۆرانی ''من و دەمانچەیەک''ی تۆڕی ئامۆس.&lt;ref name=jdtod271/&gt;

[[لەکریمۆسا (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لەکریمۆسا]] گۆرانی ڕەسەنی ''لەکریمۆسا''ی ١٧٩١ی [[مۆزارت]] دەنوێنێت.&lt;ref name=evalee3728/&gt; ئەم گۆرانییە ٢٢ پارچە لە [[ئۆرکێسترا]]ی لەخۆ گرتووە بە بەڕێوبەرایەتی دەیڤد کامبڵ و دەنگە پشتینەکان و ئۆپێراتیکییەکان لەلایەن [[کۆرۆس]]ی مێلینیومەوە پێشکەشکراوە.&lt;ref name=TOD35799/&gt; ھاندراوە لەلایەن فیلمی [[ئەمادیوس (فیلم)|ئەمادیوس]]،&lt;ref name=evalee3728/&gt; گۆرانییەکە ترپەی پشتینەیی ئەلیکترۆنی، پارچەی [[ئامێری تەلدار]]ی [[سیمفۆنی]]، گیتاری سەخت و دەنگی خەمبار و ترسناکی تێدایە.&lt;ref name=etoignonev1778/&gt; دەنگەکان جیاوزی نێوان تاریکی و ڕووناکی دەنوێنن.&lt;ref name=etoignonev1778/&gt; جیم فاربەری ''دەیڵی نیوز'' گۆرانییەکەی بەراورد کرد بە کارەکانی گرووپی پڕۆگرێزڤ ڕۆکی ئینگلیزی ''ڕێناسانس''.&lt;ref name=blitev17/&gt; ''وەک تۆ'' نووسراوەتەوە بۆ خوشکە مردووەکەی لی، ھەر وەک ''سڵاو'' لە ''کەوتوو''.&lt;ref name=thnewEv94/&gt;&lt;ref name=evalee3728/&gt; لی لەبارەی ئەمەوە وتی: «بەدەست خۆم نییە کە ئەمە کارم تێدەکات، ئەگەر جێگەی خۆم بێت بۆ دەربڕینی خۆم و ھەموو ئەو شتانەی کە قووڵترین و بە ئازار ترینن کە دەستیان تێوە داوم، وا ھەست ئەکەم کە ئەو شانازی بەمانەوە دەکات.»&lt;ref name=thnewEv94/&gt; گۆرانییەکە یەکێکە لە تایبەتترین گۆرانییەکانی سەر ئەلبومەکە،&lt;ref name=evalee3728/&gt; ھۆنراوەکانی پێکھاتووە لە ھاوارکردن بۆ مردن بۆ ئەوەی لی بتوانێت لەگەڵ خوشکەکەی بێت،&lt;ref name=kncdofev75839/&gt; کە ھاوڕێیەتی کراوە بە گیتاری سەخت و پیانۆ.&lt;ref name=gati183929/&gt; ڕۆب شێفیڵدی ''ڕۆڵین ستۆن'' ئاماژەی بە لێکچوونێک کرد لە گۆرانییەکەدا لەگەڵ گۆرانی گرووپی [[ڕۆمانسە کیمیاییەکەم]] بەناوی ''ھێڵینا'' (٢٠٠٥).&lt;ref name=rshtod3892/&gt; سەرچاوەکانی تر گۆرانییەکەیان بەراورد کردووە بە کارە کۆنەکانی تری گرووپەکە لەسەر ''کەوتوو''.&lt;ref name=evalee3728/&gt; گۆرانی ''لەدەستدانی کۆنترۆڵ'' ھاندراوە لەلایەن گیتارژەنینە بەرزەکەی باڵسامۆ و گرووپی پۆرتسھێد. کەسایەتییەکە تووڕەیییەکەی نیشان دەدات بە وشەکانی «تۆ ناوی منت بەبیر نایەتەوە / من بەڕاستی گوێی نایەمێ.»&lt;ref name=evalee3728/&gt; بەپێی لی گۆرانییەکە لەبارەی ئەوەوەیە کە کەمتر مەترسیدار بێت و زیاتر کراوەتر بێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/The_Open_Door |سەردێڕ =سێ مەتر لەسەروو ئاسمان |سەردان =١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Amy Lee in São Paulo 2.jpg|وێنۆک|ئەیمی لی لە ساۆ پاوڵای بەڕازیل لە ساڵی ٢٠٠٧|150px]]
''تەنیا کەس'' بە ڕەسەنی ناوی ''نیوەڕۆی توونا'' بووە و لەڕووی ھۆنراوەیییەوە پێکھاتووە لە بەسەرھاتەکانی لی لەگەڵ دواکەوتووی و ئەو کەسانەی کە لە دەورووبەری بوون کە وا دیار بوو لە جیھانێکدا ون بوون کە شوێنی ئەوان نییە.&lt;ref name=evalee3728/&gt; ئەم گۆرانییە دەستپێکێکی پیانۆی ھەیە کە شێوازەکەی دەچێتەوە سەر گۆرانییەکانی سەردەمی ''کەوتوو'' و گۆرانییەکانی [[سارا میکڵاکڵێن]].&lt;ref name=evalee3728/&gt;&lt;ref name=anontod48920/&gt; لە گۆرانییەکەدا، لی «ڕێبەرایەتی مرۆڤەکان سووک دەکات» بە وشەکانی کۆرەسەکە «ھەموو ژیانمان، چاوەڕێی یەکێکمان کرد بە سەرکردەی خۆمان ناوی ببەین / ھەموو درۆکانتان، باوەڕەی پێ ناکەم / بەھەشت، ڕووناکییەکەتم بەسەردا بدرەوشێنەوە.»&lt;ref name=fr200678/&gt; ''ئەستێرەکەت'' ھاندراوە بە تەنیایییەکەی لی لە گەشتە جیھانییەکەیان بۆ بەرزکردنەوەی ''کەوتوو''. ئەو کۆرەسی گۆرانییەکی لە [[لیسبۆن]] نووسیوە، کاتێک کە بە شەو سەیری ئاسمانی کردووە و ھیچ ئەستێرەیەک بە ئاسمانەوە نەبووە، ئەمەش بووەتە ھاندەری نووسینەوەی بەشەکانی گۆرانییەکە «ڕووناکییە میکانیکییەکانی لیسبۆن ئەستێرەکانیان تۆقاندووە.»، ھاندەرانی تر گرووپی ''پانتێرا'' بووە.&lt;ref name=evalee3728/&gt; گیتار و پیانۆ ئامێری سەرەکی سەر گۆرانییەکەن،&lt;ref name=srontod3829/&gt; لەکاتێکدا کە لی، بەپێی ڕۆب شێفیڵد، گۆرانی بەسەر خوادا دەڵێت.&lt;ref name=rshtod3892/&gt; ''ھەموو ئەوانەی بۆیان دەژیم'' لەگەڵ گیتارژەنی پێشووی گرووپەکە [[جان لێکامت]] نووسراوەتەوە، کە باسی پرۆسەی نووسینەوەکانی لی دەکات لە کاتی شەودا، کە لە ھێڵی یەکەمی گۆرانییەکەدا باسدەکرێت «ھەست دەکەم شەو دەست پێ دەکات / لە ژیان جیام دەکاتەوە.»&lt;ref name=evalee3728/&gt; گۆرانییەکە کەرەستەی پاوەرکۆرد و گیتاری زبری تێدا بەدیکراوە.&lt;ref name=anontod48920/&gt;&lt;ref name=&quot;ashnht3720&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/The_Open_Door |سەردێڕ =ئەیمی لی ئێڤەنێسنس ھۆنراوە بەسەر ماڵە تازەکەیدا دەڵێت |سەردان =١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; «[[گود ئینەف]]» بەتەنیا لەلایەن لییەوە نووسراوەتە. گۆرانییەکە کۆتا تراکی ئەلبومەکەیە بۆ نواندنی دەستپێکردنێکی نوێ بۆ گرووپەکە و ئەو ڕووداوانەی کە لە ژیانی گۆرانیبێژەکەدا ڕوویانداوە.&lt;ref name=amygto36279/&gt; کەرتێکی ئامێری تەلداری تێدایە و لێکچوونی ھەیە لەگەڵ گۆرانییەکانی تۆڕی ئامۆس و سارا مکڵاکڵێن.&lt;ref name=rshtod3892/&gt;&lt;ref name=ashnht3720/&gt; گۆرانییەکە ھاندراوە لەلایەن ھاوسەری ئێستای لی، جاش ھارتزڵەر.&lt;ref name=TOD35799/&gt; گود ئینەف لێکچوونێکی ھەیە لەگەڵ گۆرانی ''نەمرەکەم''، بەھۆی بەشی پیانۆکانیانەوە.&lt;ref name=evalee3728/&gt;

== بڵاوکردنەوە و بەرزکردنەوە ==
دەرگا کراوەکە بە جیھانی بڵاوکرایەوە؛ یەکەم بڵاوکردنەوەی لە [[پۆڵەندا]] بوو لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٦،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.empik.com/open-door-evanescence,2434797,muzyka-p | سەردێڕ =دەرگای کراوە - ئێڤەنێسنس | ڕێکەوتی سەردان =٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | بەرھەم = empik.com| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; لە ٢٧ی ئەیلوول لە [[ژاپۆن]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.amazon.co.jp/dp/B000FTWB7G| سەردێڕ =دەرگا کراوەکە - ئێڤەنێسنس | ڕێکەوتی سەردان =٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | بەرھەم = [[ئەمازۆن (پێگە)|ئەمازۆن]] (ژاپۆن)| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; لە [[ئێرلەندا]] و [[ئەڵمانیا]] لە ٢٩ی ئەیلوول،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.amazon.de/dp/B000GQLBCE| سەردێڕ =ئێڤەنێسنس - دەرگا کراوەکە| ڕێکەوتی سەردان =٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | بەرھەم = [[ئەمازۆن (پێگە)|ئەمازۆن]] (ئەڵمانی)| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; لە [[ئوسترالیا]] لە ٣٠ی ئەیلوول&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://web.archive.org/web/20120425083201/http://www.wowhd.com.au/CD/evanescence-open-door/dp/975607| سەردێڕ =دەرگای کراوە لەلایەن ئێڤەنێسنس | ڕێکەوتی سەردان =٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | بەرھەم =سیدی واو! | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.wowhd.com.au/cd/evanescence-open-door/dp/975607#bc=71d9 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٢٥ی نیسانی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt; و لە [[ئەمریکای باکوور]] لە ٣ی تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://www.amazon.com/dp/B000FTWB7G | سەردێڕ =دەرگا کراوەکە: ئێڤەنێسنس: مۆسیقا | ڕێکەوتی سەردان =٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | بەرھەم =[[ئەمازۆن (پێگە)|ئەمازۆن]] (ویلایەتە یەکگرتووەکان)}}&lt;/ref&gt; ئەلبومەکە بە دیجیتاڵی ھاتە بەردەست لە ١٥ی ئابی ٢٠٠٦ لەسەر [[ئایتیوونز]] وەک پێش-داواکرییەک. ئەگەر ئەلبومەکە پێش ٣ی تشرینی یەکەم بکڕایە، چاوپێکەوتنێکی ئەیمی لی و گۆرانییەکی تایبەتی لەگەڵ دەھات بەناوی «کۆتا گۆرانی کە لە تۆدا بەفیڕۆی دەدەم»، کە دواتر لەگەڵ [[تاکەگۆرانی]] ئەلبومەکە [[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]] دەرکەوتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://web.archive.org/web/20120107112212/http://javieraroche.com/2006/10/02/the-open-door-available-tomorrow-conan-obrien-tonight/ | سەردێڕ =دەرگا کراوەکە بەیانی بەردەستە، کۆنان ئۆبراین ئەمشەو | ڕێکەوتی سەردان =٩ی ئابی ٢٠٠٦ | بڵاوکەرەوە =وێبگەڕی ئێڤەنێسنس | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.evanescence.com/news.asp | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt;

=== تاکەکان ===
یەکەم [[تاکەگۆرانی|تاک]]ی ئەلبومەکە ناوی [[کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت]] بوو، کە بۆ ماوەیەکی کاتی لەسەر ڕادیۆکاندا لێدەدرا لە ٣١ی تەممووزی ٢٠٠٦ و یەک ھەفتە بەدوایدا بڵاوکردنەوەیەکی فراوانی بەخۆوە بینی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.prweb.com/releases/2006/8/prweb418990.htm | سەردێڕ =تاکە نوێکەی ئێڤەنێسنس «کاتێک بانگم بکە کە بەھۆشیت» بەردەست کرا لە ڕادیۆکانی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا لەڕێگەی پەخشکردنی دیجیتاڵییەوە | ڕێکەوتی سەردان =٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١١ | ڕێکەوت =١ی ئابی ٢٠٠٦ | بەرھەم =پڕوێب | بڵاوکەرەوە =ڤۆکەس | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ | ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20121015124605/http://www.prweb.com/releases/2006/8/prweb418990.htm | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; چونکە گۆرانییەکە دوو ڕۆژ پێش ڕێکەوتە ڕەسەنەکەی بڵاوبۆوە بەسەر [[ئینتەرنێت]]دا، [[تۆمارەکانی وایند-ئەپ|وایند-ئەپ]] ڕێگەی بە ڕادیۆکاندا کە پێش بڵاوکردنەوە ڕەسەنەکەی لە ڕادیۆدا لێی بدەن. بەدوای ئەمەدا، تۆمارەکە بۆ [[داگرتن]]ی دیجیتاڵی خرایە بەردەست لە ٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٦، و بە سیدیش لە ٢٥ی ئەیلوول وەک تاکێک بڵاوبۆوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.nme.com/news/music/evanescence-20-1318101 | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس گەورە دەبێت | ڕێکەوتی سەردان =٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | ڕێکەوت =٢٧ی تەممووزی ٢٠٠٦ | بەرھەم =نیو میوزیکاڵ ئێکسپرێس | بڵاوکەرەوە =ئای پی سی میدیا}}&lt;/ref&gt; لە کۆتاکانی ھەفتەدا لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٦، گۆرانییەکە گەیشتە ژمارە ١٠ی «بیلبۆرد ھۆت ١٠٠» ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.billboard.com/charts/hot-100/2006-09-09 | سەردێڕ =ھۆت ١٠٠: کۆتایی ھەفتە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٦| ڕێکەوتی سەردان =٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | بەرھەم =بیلبۆرد | بڵاوکەرەوە =پرۆمیتیەس گڵۆباڵ میدیا}}&lt;/ref&gt; ژمارە سێی بەرکەوت لەسەر چارتی تاکەکانی [[نیوزلەندا]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Evanescence&amp;titel=Call+Me+When+You%27re+Sober&amp;cat=s| سەردێڕ = ئێڤەنێسنس - کاتێک بانگم بکە کە بەھۆشیت | ڕێکەوتی سەردان =٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | نووسەر =ھەنگ میدین | بڵاوکەرەوە =پیشەسازی کۆمەڵەی تۆمارکردنی نیوزلەندا}}&lt;/ref&gt; ژمارە پێنج لە چارتەکانی ئوسترالیا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Evanescence&amp;titel=Call+Me+When+You%27re+Sober&amp;cat=s | سەردێڕ =ئاریا - ئێڤەنێسنس - کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت | ڕێکەوتی سەردان =٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | نووسەر =ھەنگ میدین | بەرھەم =چارتەکانی ئاریا}}&lt;/ref&gt; لەگەڵ ژمارە چوار لە چارتەکانی [[شانشینی یەکگرتوو]].&lt;ref name=&quot;evinukhm2719&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/ | سەردێڕ =ئەرشیڤی فەرمی ٢٠٠٦ بۆ باشترین ٤٠ تاکەکان: ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | ڕێکەوتی سەردان =٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | بەرھەم =چارتی تاکەکانی شانشینی یەکگرتوو | بڵاوکەرەوە =کۆمپانیای چارتە فەرمییەکە}}&lt;/ref&gt; تاکەکە ھەروەھا لە ٢٠ چارتی تری ناوخۆییش مایەوە و بڕوانامەی [[پلاتین]]ی پێ بەخشرا لەلایەن ''پیشەسازی تۆمارکردنی کۆمەڵەی ئەمریکا'' و بڕوانامەی [[زێڕ]]ی پێ بەخشرا لەلایەن ئاریا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&amp;ar=Evanescence&amp;ti=The+Open+Door&amp;lab=&amp;genre=&amp;format=&amp;date_option=release&amp;from=&amp;to=&amp;award=&amp;type=&amp;category=&amp;adv=SEARCH#search_section | سەردێڕ =ئەنجامەکانی زێڕ و پلاتین | ڕێکەوتی سەردان =٣٠ی نیسانی ٢٠١٦ | ڕێکەوت= ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ | بڵاوکەرەوە = کۆمەڵەی پیشەسازی تۆمارکردنی ئەمریکا}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.aria.com.au/pages/ARIACharts-Accreditations-2006Singles.htm | سەردێڕ = چارتەکانی ئاریا - بایەخپێدان - تاکەکانی ٢٠٠٦ | ڕێکەوتی سەردان =٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | ڕێکەوت= ٢٠٠٦ | بڵاوکەرەوە = کۆمەڵەی پیشەسازی تۆمارکردنی ئوسترالیا}}&lt;/ref&gt;

دووەم تاکی ''دەرگا کراوەکە''، «[[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]]»، بڵاوبۆوە لە شانشینی یەکگرتوو لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧.&lt;ref name=anontod48920/&gt; ئەم گۆرانییە ژمارە ٢٦ی بەرکەوت لەسەر چارتەکانی ئوسترالیای ٣٢ لە چارتی تاکەکانی شانشینی یەکگرتوو&lt;ref name=evinukhm2719/&gt; ھەروەھا ژمارە ١٦ لەسەر چارتەکانی نیوزلەندا. سێیەم تاکی ئەلبومەکە وا دانرابوو کە «ھەموو ئەوانەی بۆیان دەژیم» بێت، بەڵام دوای گوێگرتن لە [[ئێڤەنێسنس]] و گوێگرەکانیان، کۆمپانیای وایند-ئەپ داواکارییەکانی ئەوانیان بەدی ھێنا و لەجیاتی ئەو گۆرانییە [[قوربانیی شیرین]]یان لەجێ بڵاوکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://web.archive.org/web/20120206010232/http://www.evthreads.com/showpost.php?p=136272&amp;postcount=204 | سەردێڕ =گۆڕانی دڵ | ڕێکەوتی سەردان =٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣ | نووسەر =[[ئەیمی لی]] | ڕێکەوت =٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ | بەرھەم =ئیڤترێدز | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.evthreads.com/showpost.php?p=136272&amp;postcount=204 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٦ی شوباتی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt; ئەم گۆرانییە خۆی لە چارتەکانی ئەڵمانیا و [[تورکیا]] دۆزییەوە. ھەرچەندە [[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]] و قوربانیی شیرین جێگەی خۆیان کردەوە لە چارتە ٤٠کانی ڕۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان، ھەردووکیان شکستیان ھێنا لە گەیشتن بە ''بیلبۆرد ھۆت ١٠٠''. بیڵ ڕیچاردس، جێگرەوەی سەرۆکی فرۆش و مارکێتکردنی وایند-ئەپ، کەمی پەخشکردنی گۆرانییەکانی دایە پاڵ «کەمی [[ھارد ڕۆک]] [لە تراکەکاندا] بۆ ڕەقکردنی بنکەکەی، زۆریش میلۆدیکی و [[مۆسیقای پۆپ|پاپ]] نەبوو تاکو بچێتە پاپەوە.» [[گود ئینەف]] وەک چوارەم تاکی ئەلبومەکە بڵاوکرایەوە، بەڵام شکستی ھێنا لەوەی لە ھیچ کامێک لە چارتەکاندا خۆی ببینێتەوە.

=== گۆرانی بەناوبانگی تر ===
«کێشی جیھان» وەک تاکێکی ڕێکلامی خرایە بازاڕەکانەوە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ بەتایبەتی لە [[کۆلۆمبیا]]. «جارێکی تر پێکەوە» تراکێک کە بۆ ''دەرگا کراوەکە'' نووسرابۆوە بەڵام دواتر ڕەتکرایەوە، کرا بە خۆڕایی بۆ داگرتنی دیجیتاڵی لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ وەک تایبەتکردنێک بۆ [[دامەزراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان]] بۆ ئەو ھەوڵەی دەیاندا بۆ چاککردنەوەی زەرەرەکان دوای [[بوومەلەرزەی ٢٠١٠ی ھایتی]]. لی لەسەر تۆمارەکە قسەی کرد، «من بە قووڵی جوڵێنراوم بە ڕووداوە دڵتەزێن و لەدەستدانەکانی ھایتی. ئێمە ھیوادارین کە بەشدارییەکی باشمان کردبێت بۆ داواکارییە فریاکەوتنەکەی نەتەوە یەکگرتووەکان بە مۆسیقاکەمان.» گۆرانییەکە وەک داگرتنێکی دیجیتاڵی بڵاوبۆوە لەلایەن فرۆشیارە ئەلیکترۆنییەکان لە ٢٣ی شوباتی ساڵی ٢٠١٠. گەیشتە ژمارە ٨٦ لە بیلبۆردی کەنەدی «ھۆت ١٠٠.» لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ میوزیک تیڤی نیوز، لی وتی کە ئەو گۆرانی نووسیبوو بۆ فیلمی [[مێژووی نارنیا: شێرەکە، جادووگەرەکە و دۆلابی جلەکە]]، کە دەرھێنەرەکانی تێیدا ڕۆڵێکی بچووکیان پێبەخشیبوو، لەبارەی ئەمەوە لی وتی: «ئەوان وتیان 'دەتەوێت ڕۆڵێک ببینی؟' منیش وتم 'بەڵی بۆ جەھەنەم! ڕێگە بدەن کە بمرم، دەمەوێت کەسێک بم کە بکوژرێم.' بۆیە بڕوا ناکەم ڕووبدات.» ھەروەھا دواتر دەرخرا کە تراکێکی ئەلبومەکە، [[لەکریمۆسا (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لەکریمۆسا]]، بە ڕەسەنی بۆ فیلمەکە نووسرابوو بەڵام نەخرایە ناویەوە. بەپێی دەرھێنەرەکان، نە لی و نە گرووپەکە پرسیاریان لێکرابوو بۆ نووسینی مۆسیقا بۆ فیلمەکە.

=== گەشت ===
[[پەڕگە:Evanescence miami 2007.jpg|وێنۆک|چەپ|150px|ئەیمی لی لە کۆنسێرتێکدا لە ٢٠٠٧]]
یەکەم پێی گەشتی ''دەرگا کراوەکە'' لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ لە [[تۆرۆنتۆ]]ی کەنەدا دەستی پێکرد، و لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦ لە [[نیویۆرک (شار)|نیویۆرک سیتی]] کۆتایی پێھات. دوای گەشتکردنی ئەمریکای باکوور لە تشرینی یەکەم، ئێڤەنێسنس گەشتی کرد لە ئەورووپا لە تشرینی دووەمدا پێش گەڕانەوەیان بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان بۆئەوەی لە شانۆ گەورەکاندا کۆنسێرت بکەن. گەشتەکە دەستی پێکردەوە و بەردەوام بوو لە ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ و ئەوان دەرکەوتن لە کەنەدا، [[ژاپۆن]] و [[ئوسترالیا]]. لەکاتی نمایشکردنەکانیان لە ویلایەتە یەکگرتووەکا، ئوسترالیا و کەنەدا، ئێڤەنێسنس یارمەتی دەدران لەلایەن ''ڕێڤۆلوشن تیۆری''، ''ستۆن سۆر'' و ''زە بلاک ماریا''. لە ١٦ی ئازاری ٢٠٠٧دا، پێی دووەمی گەشتەکە دەستی پێکرد لە فرێسنۆی [[کالیفۆرنیا]] و بەردەوام بوو لە باکووری ئەمریکا، [[باشووری ئەمریکا]]، [[باشووری ئەفریقا]] و دواتر گەڕانەوە بۆ باکووری ئەمریکا و لە ئەورووپا کۆتایی پێھات. لە ویلایەتە یەکگرتووەکان ئێڤەنێسنس یارمەتی دران لەلایەن شێڤێڵ و فینگەر ئێلێڤن. لە ''بوێنۆ ئایرز''، ئێڤەنێسنس لە ''ڕۆک فێستڤاڵ'' بەشداریان کرد لەگەڵ ئەیرۆسمیت، ڤۆڵڤێت ڕیڤۆڵڤەر و ''راتۆنێس پارانۆیکۆس''. لە نێوان گەشتە ئەورووپییەکاندا، گرووپەکە بەشداریان کرد لە گەشتی ''فامیلی ڤالیوز ٢٠٠٧'' لە تەنیشت [[کۆرن]]ەوە. دوای فامیلی ڤالیوز، گرووپەکە بەردەوام بوو لە گەشتکردن بەناو [[مەکسیک]] و ویلایەتە یەکگرتووەکاندا. کۆتا پێی گەشتەکە لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ دەستی پێکرد لە کۆراڵ گەیبڵسی [[فلۆریدا]]. دوای زیاتر لە ساڵێک لە گەشتکردن، کۆتا کۆنسێرتیان لە کینگستنی ڕۆد ئایلەند ئەنجامدا لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧. لیستی گۆرانییەکانی کۆتا پێی گەشتەکە گۆڕانکاری و سێ گۆرانی نوێی بە خۆوە بینی، کە پێکھاتبوون لە «لەدەستدانی کۆنترۆڵ»، «ون» و «تێگەیشتن.»

== پێشوازی ڕەخنەدار ==
{{Album ratings
| rev1 = [[ئۆڵمیوزیک]]&lt;ref name = &quot;allmusic&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.allmusic.com/album/the-open-door-r838987/review | سەردێڕ = پێداچوونەوەی دەرگا کراوەکە – ئێڤەنێسنس| ڕێکەوتی سەردان = ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١١ | نووسەر = ستیڤن تۆماس ئێرڵواین | بڵاوکەرەوە = [[ئۆڵمیوزیک]]}}&lt;/ref&gt;
| rev1Score = {{rating|3|5}}
| rev2 = ''بڵێندەر''&lt;ref name=&quot;btod399&quot;&gt;بلێندەر، دەرگا کراوەکە – پێداچوونەوە. ئالفا میدیا گرووپ (لە ڕێکەوتی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦). سەردان لە ڕێکەوتی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١.&lt;/ref&gt;
| rev2Score = {{rating|3.5|5}}
| rev3 = ''ئینتەرتەینمێنت ویکڵی''&lt;ref name=&quot;jdtod271&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان =http://www.ew.com/article/2006/10/09/open-door | سەردێڕ =دەرگا کراوەکە (٢٠٠٦) | ڕێکەوتی سەردان =١ی حوزەیرانی ٢٠١١ | نووسەر =جان داڵان | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی حوزەیرانی ٢٠١١ | archive-url =https://web.archive.org/web/20110606163113/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C1543081%2C00.html | url-status =dead }}&lt;/ref&gt;
| rev3Score = B+
| rev5 = جام!&lt;ref name=&quot;jam4637289&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://jam.canoe.com/Music/Artists/E/Evanescence/AlbumReviews/2006/10/05/1957184.html | سەردێڕ =دەرگا کراوەکە – پێداچوونەوە | ڕێکەوتی سەردان = ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر = ستێردن، دارێڵ| ڕێکەوت = ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦| بەرھەم = جام!| بڵاوکەرەوە = سەن میدیا}}&lt;/ref&gt;
| rev5Score = {{rating|2|5}}
| rev6 = ''[[کارێنگ!]]''&lt;ref&gt;''کارێنگ!''، دەرگا کراوەکە – پێداچوونەوە. باور میدیا گرووپ (لە ڕێکەوتی ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٦).&lt;/ref&gt;
| rev6Score = {{rating|4|5}}
| rev8 = پۆست میدیا نیوز&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://web.archive.org/web/20160304212157/http://www.canada.com/reginaleaderpost/news/arts_life/story.html?id=0564d70c-be75-4fcf-aa10-77109fe79bd2 | سەردێڕ = دەرگا کراوەکە گەڕانەوەی ئێڤەنێسنس دەبێت| ڕێکەوتی سەردان =٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | نووسەر =زە ڵیدەر-پۆست | ڕێکەوت = ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦| بەرھەم =پۆست میدیا نیوز | بڵاوکەرەوە =پۆست میدیا نێتۆرک | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.canada.com/reginaleaderpost/news/arts_life/story.html?id=0564d70c-be75-4fcf-aa10-77109fe79bd2 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٤ی ئازاری ٢٠١٦ | زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;
| rev8Score = {{rating|3.5|5}}
| rev9 = ''[[ڕۆڵینگ ستۆن]]''&lt;ref name=rshtod3892&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/the-open-door-20061005 | سەردێڕ =دەرگا کراوەکەی ئێڤەنێسنس – پێداچوونەوە | ڕێکەوتی سەردان =١٦ی حوزەیرانی ٢٠١١ | نووسەر =ڕۆب شێفیڵد| ڕێکەوت =٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =[[ڕۆڵینگ ستۆن]] | بڵاوکەرەوە =وێنەر میدیا}}&lt;/ref&gt;
| rev9Score ={{rating|3.5|5}}
| rev10 = ''[[سپین]]''&lt;ref name=&quot;spinev372&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://books.google.mk/books?id=iemUgvxmQcYC&amp;pg=PA67&amp;dq=evanescence+the+open+door&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=CUB_T-TVEo7KtAbxuN2nBA&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=evanescence%20the%20open%20door&amp;f=false| سەردێڕ = ئەو زیاتر لە پازدە میلیۆن ئەلبومی فرۆشت، تەنیا بۆ دۆزینەوەی خۆی لە پەیوەندییەکی خراپدا| ڕێکەوتی سەردان = ٦ی نیسانی ٢٠١٢| نووسەر =مەیرز، مێلیسا | ڕێکەوت = تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦| بەرھەم =[[سپین]] | بڵاوکەرەوە =[[سپین]] میدیا}}&lt;/ref&gt;
| rev10Score =(١٠/٨)
| rev4 = ''دە ئیندیپێندێنت''&lt;ref name=&quot;gati183929&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/album-evanescence-418823.html | سەردێڕ = ئەلبوم: ئێڤەنێسنس| ڕێکەوتی سەردان = ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر =گیڵ، ئاندی | ڕێکەوت = ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بڵاوکەرەوە = لەندەن: ئیندیپێندێنت پرینت لیمیتد}}&lt;/ref&gt;
| rev4Score = {{rating|1|5}}
| rev7 = ''ناو''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://nowtoronto.com/music/disc-guide--pop-rock/ | سەردێڕ =دیسک گاید: پۆپ / ڕۆک | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی تەممووزی ٢٠١٤ | نووسەر = برۆمشتاین، ئەلیزابێت | ڕێکەوت =١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ | بڵاوکەرەوە =ناو | ناونیشانی ئەرشیڤ =https://web.archive.org/web/20140707211235/http://www.nowtoronto.com/news/story.cfm?content=157864 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٧ی تەممووزی ٢٠١٤| زمان = ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;
| rev7Score ={{rating|3|5}}
}}

''دەرگا کراوەکە'' بەگشتی دەنگی تێکەڵی پێدراو بەزۆری مامناوەند بۆ باشی وەرگرت لەلایەن ڕەخنەگرانی مۆسیقاوە.&lt;ref name=&quot;evmetacritic188&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.metacritic.com/music/the-open-door/critic-reviews | سەردێڕ =بەسەرداچوونەوەی دەرگا کراوەکە، دەنگپێدان، بەشداران و زیاتر لە مێتاکریتیک | ڕێکەوتی سەردان = ١٢ی حوزەیرانی ٢٠١١| نووسەر =مێتاکریتیک | بڵاوکەرەوە =سی. بی. ئێس ئێنتراکتڤ}}&lt;/ref&gt; مێتاکریتک، کە دەنگدان لە ١٠٠ پێداچوونەوە یەکلا دەکەنەوە، ئەلبومەکە دەنگدانێکی مامناوەندی بەدەستھێنا کە ١٠٠/٦١ بوو، زۆربەی ئەم پێداچوونانە بەگشتی «باش بوون»&lt;ref name=evmetacritic188/&gt; ڕەخنەگری IGN ئێد تۆمسن وتی کە «دەرگا کراوەکە ھەمووشتێکە کە تۆ بتەوێت لە ئەلبومێکی بەدواداھاتوودا و زیاتریشە.» و وتیشی کە سەرەڕای نەمانی موودی لە گرووپەکە، ئەو ئەندامانەی کە ماونەتەوە «ھیچ شتێکیان لەدەست نەداوە.»&lt;ref name=&quot;etoignonev1778&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.ign.com/articles/2006/10/04/evanescence-the-open-door | سەردێڕ =دەرگا کراوەکە (ئێڤەنێسنس) - بەسەرداچوونەوەی مۆسیقا | ڕێکەوتی سەردان =٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر =ئێد تۆمپسن | ڕێکەوت =٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =IGN | بڵاوکەرەوە =ڕێکخراوی ھەواڵەکان}}&lt;/ref&gt; ڕۆب شێفڵدی [[ڕۆڵین ستۆن]] لە پێنج ئەستێرە سێ ئەستێرە و نیوی بە ئەلبومەکەدا و وتی «ئەیمی لی ھێشتا زۆر خەمبارە بەرامبەر بە کوڕان و خوا و زۆر زۆر شتی زیاتر [...] کاتێک کە ئازار دەستبەسەر گیانە تەسکەکەیدا دەگرێت، ھەروەک ھەموو گۆرانییەکانی دەرگا کراوەکە نیشانی دەدەن، ئەو دەنگە خۆشەکەی دەکات بە کۆرۆسێک»&lt;ref name=rshtod3892/&gt; و ئەوەشی وت کە باشترین گۆرانییەکان «ترسناکترەکانن»&lt;ref name=rshtod3892/&gt; کاتێک کە زیاتر قسەی لەسەر دەرگا کراوەکە کرد، ڕایگەیاند کە «بەڕوونی دیارە کە لی بەشێکی موگناتیزی و لەناوبەری لەناوخۆی ھەیە، ھەر ئەمەشە کە وادەکات گۆرانیی لێکجیابوونەوەکان لەسەر ''دەرگا کراوەکە'' ھەستێکی زۆر ڕاست دەبەخشن.»&lt;ref name=rshtod3892/&gt; جان داڵانی ئینتەرتەینمێنت ویکڵی ڕوونیکردەوە کە تۆمارکراوەکە «تایبەتترە و ئەگەر زیاتر لێی قووڵ ببیتەوە دەبێت بە جیھانی»&lt;ref name=jdtod271/&gt; بڵێندەر پێداچوونەوەیەکی باشی بەخشی بە ئەلبومەکە و دانیپێدا نا کە «ئەلبومەکە قووڵتر و تاریکترە لە کەوتوو، ئەلبومەکە ھەمووشتێک بەرزدەکاتەوە بۆ ئاستێکی مەزن»&lt;ref name=btod399/&gt; بیلبۆرد وتی «ئەوانی کە کەوتوویان لەباوەش گرتووە بێگومان قووڵتر دەکەونە ناو دەرگا کراوەکەوە.»&lt;ref name=gtod272/&gt; مێلیسا ماریزی ''[[سپین]]'' چوار لە پێنج ئەستێرەی دا بە دەرگا کراوەکە و وتی کە «بەشێکی تووڕەتر و دڵنیاترە لە لی کە خەمناکی لەخۆی دەکاتەوە، بەڵام ھێشتا بیری ئەو ھەستە دەکات کە لە خەمەکاندا پێیبەخشراوە.»&lt;ref name=spinev372/&gt;

ستیڤن تۆماس ئێرلواینی ''[[ئۆڵمیوزیک]]'' وتی کە «''دەرگا کراوەکە'' تێکدانی سۆزە. بەڵام بە شەپۆلی دەنگیی، بەھەرحاڵ، شێوازەکەی ئێڤەنێسنس بە شێوەیەکی باشتر و بەردەوام دەگرێت وەک لە تۆماری پێشوویان - دوای ھەمووشتێک، ئێستە لی بیرکەرەوەی نوو-مێتاڵە و ئەستێرەیە.»&lt;ref name=allmusic/&gt; کەلیفا سانێی ''زە نیویۆرک تایمز'' ئەلبومەکەی بە «کەمتر خۆش» پێناسە کرد و وتی کە ھەندێک لە گۆرانییەکان لێکدەچن.&lt;ref name=kncdofev75839/&gt; سارا بێری ڕەخنەی لێ گرت: «دەنگەکەی [ئێڤەنێسنس] ھەر وەک خۆی دەمێنێتەوە: پەیوەندی نێوان دەنگە سەیر بەڵام دۆستانەکەی گیتارەکان و دەنگە سۆپرانۆ ئاوریشمییەکەی لی.»&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.stltoday.com/suburban-journals/article_9847293e-36c7-5e3a-b70a-33742d671d9a.html?print=1 | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس دەگەڕێتەوە لە ڕێگەی 'دەرگا کراوەکە'وە | ڕێکەوتی سەردان =٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | نووسەر =سارا بێری | ڕێکەوت =١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =سێت لویس پۆست-دیسپاچ | بڵاوکەرەوە =لی ئینتەرپرایسس}}&lt;/ref&gt; سارا ڕۆدمانی ''زە بۆستن گڵۆب'' ئەلبومەکەی بە پارچەیەکی «ڕۆمانسیی ٤٥-خولەک» ناوبرد و وتیشی «ئەگەر [دەرگا کراوەکە] زیاتر خۆشەویستی تێدابووایە وەک لە دان جیڕکردنەوە و تووڕەیی، تۆمارێکی زۆر سەرنجڕاکێشتر دەبوو.»&lt;ref name=srontod3829/&gt; ئەو ھەروەھا ھەستی بەوە کرد کە دەنگی ئەلبومەکە «ڕەشتر» دەبێت و لە ڕووی ھۆنراوەکانییەوە بەرەو وشەی وەک «تاریکی، تۆقان و تووڕەیی» ھانا دەھێنێت.&lt;ref name=srontod3829/&gt; کریستینا تیتسی ''بیلبۆرد'' وتی کە ئەلبومەکە «ڕەنجدانێکی زۆر بەھێزتر و تێرتری ھەیە وەک لە ''کەوتوو''.»&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.billboard.com/articles/news/466221/evanescence-returns-to-an-altered-rock-landscape | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس دەگەڕێتەوە بە لاندسکەیپی ڕۆکی دەستکاریکراوەوە | ڕێکەوتی سەردان =٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | نووسەر =کریستا تایتەس | ڕێکەوت =١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ | بەرھەم =بیلبۆرد | بڵاوکەرەوە =پرۆمیتیوس گڵۆباڵ میدیا | پەڕە =پ. ١}}&lt;/ref&gt; ''پۆست میدیا نیوز'' سێ ئەستێرە و نیوی لە پێنج بە ئەلبومەکە دا و وتیان «لەکاتێکدا کە لە دەنگ و شێوازدا لە [ئەلبومەکەی] پێشوو دەچێت، دەنگی گیتارە بەھێزەکان لەدەست دەدات و لەجیاتی ئەمە دەنگی پیانۆ و گۆرانیوتن بە گوێگر دەبەخشێت.»&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =https://web.archive.org/web/20160304212157/http://www.canada.com/reginaleaderpost/news/arts_life/story.html?id=0564d70c-be75-4fcf-aa10-77109fe79bd2 | سەردێڕ =''دەرگا کراوەکە'' گەڕانەوەیەکی ئێڤەنێسنسە | ڕێکەوتی سەردان =٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | نووسەر =زە لیدەر-پۆست | ڕێکەوت =١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =پۆست میدیا نیوز | بڵاوکەرەوە =پۆست میدیا نێتوۆرک | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.canada.com/reginaleaderpost/news/arts_life/story.html?id=0564d70c-be75-4fcf-aa10-77109fe79bd2 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٤ی ئازاری ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt; ئاندرێ فاریاسی ''کریستیانێتی تودەی'' دانی بەوەدا نا کە «دەنگەکەی بەرزە، بەڵێ، بەڵام جیاناکرێتەوە لەگەڵ [ئەلبومە] پاشکەوتووەکەی – نا ئومێدییەکە دوای سێ ساڵ و نیو لە بەرھەمھێنانی.»&lt;ref name=fr200678/&gt;

ھەندێک لە ڕەخنەگران ڕەخنەیان لە دەنگە بەرزی ئەلبوم و ھۆنراوەکان گرت. جیم فاربەری ''دەیڵی نیوز'' وتی کە ئەو دەنگەی کە ئێستا گرووپەکە بەکاریھێناوە «ھیچ شتێک نییە کە شانازی پێوە بکرێت.»&lt;ref name=&quot;blitev17&quot;/&gt; ڕەخنەگر ئالێکس نەن دوو ئەستێرەی لە پێنج دا بە ئەلبومەکە و وتی کە «لە ڕووی مۆسیقییەوە پێکھاتووە لە [[کۆرد (مۆسیقا)|کۆرد]] و ڕیفی گەورە، شتی ڕەگەزی، جیھانی و شتی بێزارکەری تر. دەرگا کراوەکە وەرزشێکە بۆ چۆنێتی ''دروستنەکردنی'' ئەلبومێکی خراپ.»&lt;ref name=&quot;anontod48920&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://web.archive.org/web/20121011120400/http://www.musicomh.com/albums/evanescence_1006.htm| سەردێڕ = ئێڤەنێسنس: دەرگا کراوەکە (کۆلۆمبیا)| ڕێکەوتی سەردان =١٢ی حوزەیرانی ٢٠١١ | نووسەر =ئالێکس نەن | بەرھەم =میوزیک ئۆ ئێم ئێچ | ناونیشانی ئەرشیڤ =http://www.musicomh.com/reviews/albums/evanescence_1006.htm | ڕێکەوتی ئەرشیڤ =١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt; داریڵ ستێردانی ''جام!''یش ھەروەھا دوو ئەستێرە بە ئەلبومەکە دا، دەستخۆشی لە دەنگی لی کرد و ڕەخنەی لە پێکھاتەی «کەف، ئاو پێداکردن و دووبارەکردنەوە» ی ئەلبومەکە گرت بۆ دروستکردنی گۆرانییەکانی سەر تۆمارەکە. ئەو زیاتر لەسەری قسەی کرد و وتی کە گۆرانییەکانی ئەلبومەکە پێکەوە «تەقینەوەی تاکئاوازی خۆ-دڵفراوانی ''ئێڤەبێمانا''» دەدات و ئاماژەی بەوەش دا کە «ھەندێک لە دەرگا (کان) باشترە بە داخراوی بمێننەوە.»&lt;ref name=jam4637289/&gt; ئاندی گیلی ''زە ئیندیپێندێنت''یش ھەروەھا ڕەخنەی لە ''دەرگا کراوەکە'' گرت و ڕایگەیاند کە دەنگە باریکەکەی لی درەوشانەوەی «سنوورداری فراوانیی مەودای مۆسیقی و سۆزی گرووپەکەیە و خەمەکانیان ئاڕاستە دەکەن بە شێوەیەکی پڕ لە فشە و خۆ ھەڵکێشانەوە.»&lt;ref name=gati183929/&gt; لە خەڵاتەکانی مۆسیقیی ئێن ئاڕ جی ٢٠٠٧، ئەلبومەکە پاڵێوردرا بۆ ''باشترین ئەلبومی جیھانی ساڵ''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان =http://www.contactmusic.com/christina-aguilera/news/aguilera-and-evanescence-leads-nrj-nominations_1012178 | سەردێڕ =ئاگیلێرا و ئێڤەنێسنس نوێنەری پڵاوتنەکانی ئێن ئاڕ جی دەکەن | ڕێکەوتی سەردان =٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ | ڕێکەوت =٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ | بەرھەم =کۆنتاکتمیوزیک |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170818174434/http://www.contactmusic.com/christina-aguilera/news/aguilera-and-evanescence-leads-nrj-nominations_1012178 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و ئەلبومەکە خەڵاتی ''ئەلبومی ساڵ''ی بردەوە لە ''خەڵاتەکانی ڤیدیۆکلیپی میوزیک تیڤی ئوسترالیا''. یەکێک لە گۆرانییەکانی ئەلبومەکە بە ناوی [[قوربانیی شیرین]] پاڵێورا بۆ پۆلی ''باشترین نمایشی ڕۆکی سەخت'' لە ٥٠ھەمین خەڵاتەکانی گرامیی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/tv/mtv-night-of-frocks-n-roll/story-e6frexlr-1111113436651?nk=e1c055593590a9a0a55eccd25c5ce787-1483651498 | سەردێڕ =شەوی میوزیک تیڤی لەگەڵ فرۆک و ڕۆڵ | ڕێکەوتی سەردان =٣٠ی نیسانی ٢٠٠٧ | نووسەر = سیدنی کۆنفێدێنشاڵ| ڕێکەوت =٣٠ی نیسانی ٢٠٠٧ | بەرھەم =زە دەیڵی تێلێگراف | بڵاوکەرەوە = نیوز لیمیتد}}&lt;/ref&gt;

== پێڕستی تراکەکان ==
ھەموو گۆرانییەکان بەرھەمھێنراون لەلایەن [[دەیڤ فۆرتمن]]ەوە.
{{لیستی تراکەکان
| بەشداربووانی_نووسین = بەڵێ
| ستوونی_زیادە = ناوی گۆرانی بە ئینگلیزی
| ناو١ = [[قوربانیی شیرین]]
| نووسەر١ = ئەیمی لی، تێری باڵسامۆ
| ماوە١ = ٣:٠٥
| زیادە١ = Sweet Sacrifice

| ناو٢ = [[کاتێک بانگم بکە کە بە ھۆشیت]]
| نووسەر٢ = لی، باڵسامۆ
| ماوە٢ = ٣:٣٤
| زیادە٢ = Call Me When You're Sober

| ناو٣ = [[کێشی جیھان]]
| نووسەر٣ = لی، باڵسامۆ
| ماوە٣ = ٣:٣٧
| زیادە٣ = Weight Of The World

| ناو٤ = [[لیتیۆم (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لیتیۆم]]
| نووسەر٤ = لی
| ماوە٤ = ٣:٤٤
| زیادە٤ = Lithium

| ناو٥ = کلاود ناین
| نووسەر٥ = لی، باڵسامۆ
| ماوە٥ = ٤:٢٢
| زیادە٥ = Cloud Nine

| ناو٦ = شاژنی بەفرە سپی
| نووسەر٦ = لی، باڵسامۆ
| ماوە٦ = ٤:٢٢
| زیادە٦ = Snow White Queen

| ناو٧ = [[لەکریمۆسا (گۆرانیی ئێڤەنێسنس)|لەکریمۆسا]]
| نووسەر٧ = لی، باڵسامۆ
| ماوە٧ = ٣:٣٧
| زیادە٧ = Lacrymosa

| ناو٨ = وەک تۆ
| نووسەر٨ = لی
| ماوە٨ = ٤:١٦
| زیادە٨ = Like You

| ناو٩ = لەدەستدانی کۆنترۆل
| نووسەر٩ = لی، باڵسامۆ
| ماوە٩ = ٤:٥٠
| زیادە٩ = Lose Control

| ناو١٠ = تەنیا کەس
| نووسەر١٠ = لی، باڵسامۆ
| ماوە١٠ = ٤:٤٠
|زیادە١٠ = The Only One
| ناو١١ = ئەستێرەکەت
| نووسەر١١ = لی، باڵسامۆ
| ماوە١١ = ٤:٤٣
| زیادە١١ = Your Star

| ناو١٢ = ھەموو ئەوانەی بۆیان دەژیم
| نووسەر١٢ = لی، [[جان لێکامت]]
| ماوە١٢ = ٣:٤٨
| زیادە١٢ = All That I'm Living For

| ناو١٣ = [[گود ئینەف]]
| نووسەر١٣ = لی
| ماوە١٣ = ٥:٣٢
| زیادە١٣ = Good Enough
|total_length = ٥٤:١٥
}}

== ئاماژەپێکردن و کەسایەتییەکان ==
ئەم زانیارییانە وەرگیراون لە ئۆڵمیوزیک و تێبینییەکانی سەر ئەلبومی ''دەرگا کراوەکە''.&lt;ref name=TOD35799/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان =http://www.allmusic.com/album/the-open-door-mw0000445527/credits | سەردێڕ =ئێڤەنێسنس - دەرگا کراوەکە - ئاماژەپێکردنەکان | ڕێکەوتی سەردان =١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | بەرھەم =ئۆڵمیوزیک | بڵاوکەرەوە =ڕۆڤی کۆرپۆرەیشن}}&lt;/ref&gt;

{| style=&quot;width:100%;&quot;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:right; width:25%;&quot; | ئێڤەنێسنس
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:right; width:25%;&quot; | مۆسیقیی زیاتر
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:right; width:25%;&quot; | بەرھەمھێنان
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:right; width:25%;&quot; | وێنە ھونەرییەکان و بەڕێوەبردنەکان
|-
| style=&quot;vertical-align:top;&quot; |
* [[تێری باڵسامۆ]] – [[ئاوازدانەر]]، [[گیتاری کارەبایی|گیتار]]
* [[ویڵ بۆید]] – [[گیتاری بەیس|گیتار]]
* [[ڕاکی گرەی]] – [[تەپڵ]]
* [[جان لێکامت]] – ئاوازدانەر، گیتار، پڕۆگرامسازی
* [[ئەیمی لی]] – بەڕێوەبردنی کۆرۆس، ئاوازدانەر، [[پیانۆ]]، پڕۆگرامسازی، [[گۆرانیبێژ]]

| style=&quot;vertical-align:top;&quot; |
* تامارا بێرارد – [[کۆرۆس]]
* مێلانی برونۆ – کۆرۆس
* ئەلیسا کامبڵ – کۆرۆس
* [[دەیڤد کامبڵ]] – ڕێکخەری ئۆرکێسترا
* مارسێلا کارمۆنا – کۆرۆس
* کێڤن داڵبێی – کۆرۆس
* ماری گافنی – کۆرۆس
* سیمن جەیمز – ماستەری کۆنسێرت
* کاری لی – گۆرانیبێژ (پشتینە)
* لۆری لی – گۆرانیبێژ (پشتینە)
* ئۆوانێ پاراتۆرێ – کۆرۆس
* دێرڵ فێنیسیی – کۆرۆس
* دوایت ستۆن – کۆرۆس
* تانیا تێممان – کۆرۆس
* تەلایە تریگێرۆس – کۆرۆس
* ڵیزا واڵ ئۆرجێرۆ – کۆرۆس
* سوسن یۆنگبڵۆد – کۆرۆس

| style=&quot;vertical-align:top;&quot; |
* ڕۆری فاسیانێ – تەکنیککاری تەپڵ
* [[دەیڤ فۆرتمن]] – بەرھەمھێنی دەنگ، میکسی دەنگ، [[بەرھەمھێنەری تۆمار|بەرھەمھێنەر]]
* بۆن ھاریس – پڕۆگرامسازی
* مایک ھیو – یارمەتیدەری ئەندازیار
* تێد جێنسن – ماستەرکردنی دەنگ
* دیجەی لیتاڵ – پڕۆگرامسازی
* جێریمی پاڕکەر – ئەندازیاری دەنگ
* ویزڵی سایدمن – یارمەتیدەری ئەندازیار

| style=&quot;vertical-align:top;&quot; |
* ئاندرو لۆڕی – بەڕێوەبردن
* دارێن ماجوسکی – A&amp;R
* گەیڵ مۆراویتز – بەڕێوەبەری وێنە
* دایانا مێڵتزەر – A&amp;R
* مایک مۆنگیڵۆ – بەڕێوەبەری بەرھەم
* فرانک ئۆکنفێڵس – [[فۆتۆگرافی]]
* دەیڤد سابی – کۆنتراکتەر
* ئێد شیرمان – دیزاینی بەرگ
* گرێگ واتنبێرگ – A&amp;R
|}

== مێژووی بڵاوبوونەوە ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders unsortable&quot;
|-
!ناوچە
!ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە
!شێواز
!کۆمپانیا
|-
!scope=&quot;row&quot;|پۆڵەندا
|٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٦
|rowspan=&quot;7&quot;|سیدی، داگرتنی دیجیتاڵی
|وایند-ئەپ
|-
!scope=&quot;row&quot;|ژاپۆن
|٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٦
|مۆسیقای EMIی ژاپۆن
|-
!scope=&quot;row&quot;|ئەڵمانیا
|rowspan=&quot;2&quot;|٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٦
|rowspan=&quot;5&quot;|وایند-ئەپ
|-
!scope=&quot;row&quot;|ئێرلەندا
|-
!scope=&quot;row&quot;|ئوسترالیا
|٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٦
|-
!scope=&quot;row&quot;|کەنەدا
|rowspan=&quot;2&quot;|٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦
|-
!scope=&quot;row&quot;|ویلایەتە یەکگرتووەکان
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
*[https://web.archive.org/web/20180422220917/http://www.evanescence.com/music/category/official-albums/ دەرگا کراوەکە لە ماڵپەڕی فەرمی ئێڤەنێسنس]
*[http://www.metacritic.com/music/the-open-door/critic-reviews دەرگا کراوەکە لە ماڵپەڕەی مێتاکریتک]
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}}
{{ئێڤەنێسێنس}}
{{وتاری ھەڵبژێردراو|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وەشان=٥٢٥٠٧٦}}

[[پۆل:ئەلبومەکانی دەیەی ٢٠٠٠]]
[[پۆل:مۆسیقا لە ٢٠٠٦]]
[[پۆل:کارەکانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:ئەلبومە مۆسیقییەکان]]
[[پۆل:ئەلبومەکانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:وتارە ھەڵبژێردراوەکانی تووڵی دەروازەی مۆسیقا]]
[[پۆل:ئەلبومەکانی ئێڤەنێسنس]]</text>
      <sha1>2v5sgsxd9t11nz0uv0waqaf886w1r88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جەیکۆب ترێمبڵەی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125941</id>
    <revision>
      <id>1579681</id>
      <parentid>1480378</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:20:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20414" sha1="qpru5pbzlc2pl9xqtu0y2u2ipwwokzm" xml:space="preserve">{{وەسف|ئەکتەرێکی کەنەدی}}
{{Infobox person
| name          = جەیکۆب ترێمبڵەی
| native_name   = Jacob Tremblay
| native_name_lang = en
|image         = Jacob Tremblay by Gage Skidmore.jpg
| caption       =٢٠٢٥
| birth_name    =
| birth_date    = {{birth date and age|٢٠٠٦|١٠|٥}}
| birth_place   = [[ڤانکوڤەر]]، {{ئاڵا|کەنەدا}}
| occupation    = [[ئەکتەر]]
| years_active  = ٢٠١٣–ئێستا
| parents       = {{Unbulleted list|جەیسن ترێمبڵەی|کریستینا کاندیا ترێمبڵەی}}
| relatives     = ئێما ترێمبڵەی (خوشک)
}}

'''جەیکۆب ترێمبڵەی''' ({{IPAc-en|ˈ|t|r|ɒ|m|b|l|eɪ}}; {{IPA-fr|tʁɑ̃blɛ|lang}}؛ لەدایکبووی ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦) ئەکتەرێکی کەنەدییە. بەھۆی ڕۆڵی جاک نیوسەم لە فیلمی ''ژوور {{small|(Room)}}'' (٢٠١٥) بەناوبانگ بوو، کە بەھۆیەوە خەڵاتی فیلمی ھەڵبژێردراوی ڕەخنەگران بۆ باشترین نواندنی لاو و خەڵاتی سکرینی کەنەدی بۆ باشترین ئەکتەر، و پاڵێورا بۆ خەڵاتی گیڵدی ئەکتەرانی شاشە بۆ نواندنی ئەکتەری نێر لە ڕۆڵی لاوەکیدا. لە ٢٠١٧دا، ڕۆڵی سەرەکیی ئاب پوڵمەنی گێڕا، کە منداڵێکە کە دۆخی تریچەر کۆڵنسی ھەیە، لە فیلمی درامیی ''[[سەمەرە]]''، و لە ٢٠١٩دا، بە ڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت لە فیلمی کۆمێدیی ''[[کوڕە باشەکان]]''.

== ژیان ==
=== ژیانی سەرەتایی ===
جەیکۆب لە ڕێکەوتی ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ لە ڤانکوڤەر، بریتش کۆڵومبیا، [[کەنەدا]] لەدایکبووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ew.com/article/2015/10/05/brie-larson-happy-birthday-jacob-tremblay-room|سەردێڕ=Brie Larson serenades her Room costar Jacob Tremblay for his 9th birthday|دوایین=Coggan|یەکەم=Devan|ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114145234/https://www.ew.com/article/2015/10/05/brie-larson-happy-birthday-jacob-tremblay-room|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=nanaimo&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nanaimobulletin.com/entertainment/240006931.html|سەردێڕ=Child actor continues to rise|ئیش=Nanaimo Bulletin|دوایین=Pescod|یەکەم=Nicholas|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170228073352/http://www.nanaimobulletin.com/entertainment/240006931.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە نزیک شاری لانگلی، بریتش کۆڵومبیا گەورەبووە.&lt;ref name=&quot;Kim Holcomb&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Holcomb|یەکەم=Kim|سەردێڕ=Pacific Northwest actor stars in new movie 'Wonder'|ناونیشان=https://www.king5.com/article/entertainment/pacific-northwest-actor-stars-in-new-movie-wonder/492435705|ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|agency=K5 News|issue=November 17, 2017|بڵاوکەرەوە=K5 News|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ref=Kim Holcomb|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200717140612/https://www.king5.com/article/entertainment/pacific-northwest-actor-stars-in-new-movie-wonder/492435705|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
باوکی، جەیسن ترێمبڵەی، پۆلیسی لێکۆڵەرە، و دایکیشی، کریستینیا کاندیا ترێمبڵەی، ژنی ماڵەوەیە. خوشکە گەورەکەی جەیکۆب، ئێما، خوشکە بچووکەکەی، ئێریکا، بە ھەمان شێوە ئەکتەرن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2015/12/13/fashion/room-jacob-tremblay-oscars.html|سەردێڕ=Hollywood's 'It' Kid: A Blast of Fresh Air on the Oscar Trail|ئیش=[[The New York Times]]|دوایین=Barnes|یەکەم=Brooks|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;

=== ژیانی تایبەتی ===
جەیکۆب ھەوادارێکی سەرسەختی زنجیرە فیلمی ''[[جەنگی ئەستێرەکان]]''ە و سەگەکەشی بەھۆی کاراکتەری ڕێییەوە ناوناوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ew.com/article/2016/04/10/star-wars-force-awakens-jacobs-tremblay-puppy-rey|سەردێڕ=Jacob Tremblay names his new puppy after Rey from ''Star Wars: The Force Awakens''|وێبگە=Entertainment Weekly's EW.com|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160411234553/http://www.ew.com/article/2016/04/10/star-wars-force-awakens-jacobs-tremblay-puppy-rey|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; سەرسامبوونەکەی بە دەرکەوتنی کاراکتەرانی C-3P0، R2-D2، و BB-8 لە ٨٨ەمین خەڵاتی ئۆسکار بە ھایڵایتی ئەو ئێوارەیە دانرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/how-jacob-tremblay-won-oscar-night-with-his-cuteness-w165717/|سەردێڕ=How Jacob Tremblay Won Oscars 2016 Night With His Cuteness|دوایین=Chen|یەکەم=Joyce|ڕێکەوت=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=[[Us Weekly]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.usatoday.com/story/life/entertainthis/2016/02/28/jacob-tremblay-room-adorably-winning-oscar-night-academy-awards/81083640/|سەردێڕ=A chronological timeline of Jacob Tremblay adorably winning Oscar night|دوایین=Bui|یەکەم=Hoai-Tran|ڕێکەوت=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=[[USA Today]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/jacob-tremblay-moments-oscars-1.3396714|سەردێڕ=Jacob Tremblay's cutest moments at the Oscars|ڕێکەوت=٢٩ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ئیش=[[CBC News]]}}&lt;/ref&gt;

== پیشە ==
جەیکۆب بە ڕۆڵگێڕانی ناو تەلەڤیزیۆن دەستی بە کاری نواندن کردووە. یەکەم نواندنی لە فیلمدا، فیلمی ''The Smurfs 2'' بووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.traileraddict.com/the-smurfs-2/la-premiere-jacob-tremblay|سەردێڕ=The Smurfs 2 (2013) LA Premiere - Jacob Tremblay|بڵاوکەرەوە=Trailer Addict|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190822191007/https://www.traileraddict.com/the-smurfs-2/la-premiere-jacob-tremblay|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; کە ٢٠١٣ بڵاوکرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/release/rl309364225/|سەردێڕ=The Smurfs 2 (2013)|بڵاوکەرەوە=[[Box Office Mojo]]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;

جەیکۆب ڕۆڵی جاک نیوسەمی بەرجەستەکرد لە فیلمی درامیی ''Room''، لەگەڵ خانمەکتەر [[بری لارسۆن]]، کە پێشوازییەکی باشی لێکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.variety.com/2014/film/news/afm-william-h-macy-joan-allen-join-brie-larsons-room-1201352555/|سەردێڕ=AFM: William H. Macy, Joan Allen Join Brie Larson's 'Room'|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]|دوایین=McNary|یەکەم=Dave|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190822191031/https://variety.com/2014/film/news/afm-william-h-macy-joan-allen-join-brie-larsons-room-1201352555/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; فیلمەکە، کە لەلایەن لێنی ئەبراھامسنەوە دەرھێنراوە، لە ڕێکەوتی ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ پریمیەرکرا لە فێستیڤاڵی فیلمی تێلوراید، و لە ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ لە سینەماکان بڵاوکرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.variety.com/2015/film/news/brie-larson-room-october-release-1201552606|سەردێڕ=Brie Larson's 'Room' Set for Oct. 16 Release|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]|دوایین=McNary|یەکەم=Dave|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200527053624/https://variety.com/2015/film/news/brie-larson-room-october-release-1201552606/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بۆ نواندنەکەی لە فیلمەکەدا، پاڵێورا بۆ خەڵاتی گیڵدی ئەکتەرانی سکرین بۆ نواندنی ئەکتەری نێر لە ڕۆڵی لاوەکیدا، کە گەنجترین ئەکتەر بوو تا بپاڵێورێت لەو لقەدا و دووەم گەنجترین ئەکتەر لە ھەموو لقەکاندا.

لە ٢٠١٦دا، جەیکۆب ڕۆڵی دووەمی گێڕا لە فیلمی کۆمێدیی ''Donald Trump's The Art of the Deal: The Movie''؛ و بە ڕۆڵێکی میوان دەرکەوت بە تەمەنی گەنجیی کاراکتەری سەرەکیی، فیڵ میلەر، لە زنجیرەی کۆمێدیی [[فۆکس]] بەناوی ''The Last Man on Earth''.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Snierson|یەکەم=Dan|سەردێڕ=Room star Jacob Tremblay to guest on Last Man on Earth|ناونیشان=https://www.ew.com/article/2016/01/20/jacob-tremblay-guest-last-man-earth|ئیش=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108112512/https://ew.com/article/2016/01/20/jacob-tremblay-guest-last-man-earth/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ھەر ھەمان ساڵ، ڕۆڵی سەرەکیی گێڕا لە فیلمی ترسناکی ''Before I Wake''، لەگەڵ ئەکتەران کەیت بۆسوۆرث و تۆماس جەین،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/afm-kate-bosworth-thomas-jane-654281|سەردێڕ=Kate Bosworth, Thomas Jane Will Star in Horror Pic 'Somnia'|ئیش=[[The Hollywood Reporter]]|دوایین=Roxborough|یەکەم=Scott|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt; و ڕۆڵێکی دووەمیی گێڕا لە فیلمی سایکۆلۆژیی ''Shut In''، شان بە شانی ناومی واتس، و ئۆلیڤەر پلات،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.deadline.com/2015/03/oliver-platt-shut-in-movie-naomi-watts-1201394566|سەردێڕ=Oliver Platt Joins Naomi Watts In 'Shut In' For EuropaCorp &amp; Lava Bear|بڵاوکەرەوە=[[Deadline Hollywood]]|دوایین=Hipes|یەکەم=Patrick|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt; کە لەلایەن فارێن بڵاکبێرنەوە دەرھێنرابوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.variety.com/2015/film/news/naomi-watts-shut-in-sullivan-stapletons-the-lake-set-2016-release-dates-1201448033|سەردێڕ=Naomi Watts' 'Shut In,' Sullivan Stapleton's 'The Lake' Set 2016 Release Dates|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]|دوایین=McNary|یەکەم=Dave|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190805174316/https://variety.com/2015/film/news/naomi-watts-shut-in-sullivan-stapletons-the-lake-set-2016-release-dates-1201448033/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئابی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ناوبراو ھەروەھا ڕۆڵی وێس فیرثی گێڕا لە فیلمی سەرکێشی کۆمێدی-درامی ''Burn Your Maps''، کە ڕۆڵی سەرەکیی دەگێڕا لەگەڵ ڤێرا فارمیگا و مارتۆن چۆکاس.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.variety.com/2015/film/news/vera-farmiga-virginia-madsen-burn-your-maps-1201547620|سەردێڕ=Vera Farmiga, Virginia Madsen Starring in Comedy-Drama 'Burn Your Maps'|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]|دوایین=McNary|یەکەم=Dave|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200322212942/https://variety.com/2015/film/news/vera-farmiga-virginia-madsen-burn-your-maps-1201547620/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٧دا، جەیکۆب ڕۆڵە پیتەر کارپێنتەری گێڕا لە فیلمی درامیی ''The Book of Henry''ی دەرھێنەر کۆڵن تێڤرۆو، شان بە شانی ناومی واتس و مادی زیگلەر.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2015/film/news/jacob-tremblay-jaeden-lieberher-book-of-henry-colin-trevorrow-1201573908/|سەردێڕ=Jacob Tremblay, Jaeden Lieberher to Co-Star in Colin Trevorrow's ''Book of Henry'' (Exclusive)|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]|دوایین=Kroll|یەکەم=Justin|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا ڕۆڵی سەرەکیی ئاب پوڵمەنی گێڕا، کە منداڵێکە کە دۆخی تریچەر کۆڵنسی ھەیە، لە فیلمی ''Wonder''، کە لە ڕۆمانی ''سەمەرە''ی [[ڕ.خ. پالاسیۆ|ئاڕ. جەی. پالاسیۆ]]وە وەرگیراوە. ئەم فیلمەی بە سەرکەوتووترین فیلنی دادەنرێت، کە $٢٨٥ ملیۆنی کۆکردەوە بەرامبەر $٢٠ ملیۆن بوودجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thewrap.com/justice-league-box-office/|سەردێڕ=Will 'Justice League' Perform Like 'Wonder Woman' or 'Suicide Squad' at the Box Office?|ئیش=[[TheWrap]]|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/release/rl1719567873/|سەردێڕ=Wonder (2017)|بڵاوکەرەوە=[[Box Office Mojo]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt; لە ٢٠١٩، جەیکۆب لە یەکەم فیلمی کۆمێدیدا بە ڕۆڵی سەرەکیی ماکس دەرکەوت لە فیلمی ''[[کوڕە باشەکان (فیلم)|کوڕە باشەکان]]''، لەگەڵ ئەکتەرە سەرەکییەکانی برەیدی نوون و کیث ل. ویڵیامز. فیلمی ''[[کوڕە باشەکان (فیلم)|کوڕە باشەکان]]'' $٢١ ملیۆنی کۆکردەوە لە کۆتایی ھەفتەی پەخشکردنیدا، کە یەکەم فیلمی کۆمێدیی R-rated بوو دوای ''The Boss''، کە لە نیسانی ٢٠١٦ بڵاوبووەوە، تا بە یەکەم لە بۆکس ئۆفیسدا دەربچێت.

جەیکۆب ئەکتەرە ھاوڕێکانی ھێنایە گریان لە ڕۆڵە بچووکەکەیدا لە فیلمی ''Doctor Sleep'' (٢٠١٩)، کە بەشی دووەمی ''The Shining''ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cinemablend.com/news/2484458/how-doctor-sleeps-incredibly-disturbing-baseball-boy-sequence-came-together|سەردێڕ=How Doctor Sleep’s Incredibly Disturbing Baseball Boy Sequence Came Together|ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=Cinemablend|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt; جەیکۆب لە فیلمەکەدا ڕۆڵی کوڕێک دەگێڕێت کە دەڕفێندرێت و تا مەرگ ئەشکەنجە دەدرێت کە دەرھێنەرەکە، مایک فلاناگان، سەرەتا ترسا کە زۆر غەمناک بێت کە لەوانەیە لە کۆتاییدا ئەو دیمەنە ببڕدرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.latimes.com/entertainment-arts/movies/story/2019-11-08/doctor-sleep-jacob-tremblay-cameo|سەردێڕ=Why Jacob Tremblay's 'Doctor Sleep' cameo was one of the hardest scenes for the cast and crew to film|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٠|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; دەربارەی نواندنەکە، فلاناگان وتی «یەکێکە لە باشترین ئەکتەرەکان کە تا ئێستا کارم لەگەڵ کردبێت.»&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bustle.com/p/jacob-tremblays-doctor-sleep-cameo-forced-star-rebecca-ferguson-to-step-up-her-game-19290705|سەردێڕ=The Most Terrifying Scene In ‘Doctor Sleep’ Was Just As Disturbing To Film|وێبگە=Bustle|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt;

لە تەممووزی ٢٠١٩، ڕاگەیەندرا کە جەیکۆب دەنگی فلاوندەر بەرجەستە دەکات لە ڵایڤ ئەکشنی ''[[پەری دەریا]]''ی دیزنی، لەلایەن ڕۆب مارشاڵەوە دەردەھێنرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/disneys-live-action-little-mermaid-eyes-jacob-tremblay-awkwafina-1221947|سەردێڕ=Jacob Tremblay, Awkwafina in Talks for Disney's Live-Action 'Little Mermaid'|دوایین=Kit|یەکەم=Borys|وێبگە=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; جەیکۆب دەنگی ڕۆبن بەرجەستە دەکات لە زنجیرەی ئەنیمەیشنی ''Harley Quinn''ی [[دیسی]]دا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2019/07/harley-quinn-dc-universe-kaley-cuoco-tca-patrick-schumacker-1202651411/|سەردێڕ=DC Universe’s ‘Harley Quinn’ Starring Kaley Cuoco Eyes New Perspectives On Familiar Caped Crusaders – TCA|دوایین=N'Duka|یەکەم=Amanda|وێبگە=Deadline|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|5016878}}

{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فەڕەنسا|فیلم|کەنەدا|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{پۆلی کۆمنز|Jacob Tremblay}}

[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٦]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرە کەنەدییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی مناڵی کەنەدی]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی کەنەدا لە سەدەی بیست و یەک]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کەنەدییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرە تەلەفزیۆنییە پیاوەکانی کەنەدا]]
[[پۆل:ئەکتەری دەنگی پیاوی کەنەدی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری جینی و شاشەی کەنەدی]]</text>
      <sha1>qpru5pbzlc2pl9xqtu0y2u2ipwwokzm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جەیکۆب ترێمبڵەی</title>
    <ns>1</ns>
    <id>125944</id>
    <revision>
      <id>1579682</id>
      <parentid>1480259</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:21:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9518" sha1="q7vww2c2c2sdlb2073ijzynth381h4b" xml:space="preserve">== ناو ==
/ˈʤeɪkəb ˈtrɛmbleɪ/ دەخوێنرێتەوە کە دەبێتە جەیکۆب ترێمبلەی.--[[بەکارھێنەر:Calak|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''&lt;span style=&quot;font-size:13px&quot;&gt;چالاک'''&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;وتووێژ&lt;/span&gt;''']]&lt;/sub&gt; ‏١٦:٣٤، ٣ی ئازاری ٢٠١٦ (UTC)

:دەستخۆش گواستمەوە &gt; [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏١٦:٤١، ٣ی ئازاری ٢٠١٦ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٦ بەستەری دەرەکیی [[جەیکەب ترێمبڵەی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=703756 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200717140612/https://www.king5.com/article/entertainment/pacific-northwest-actor-stars-in-new-movie-wonder/492435705 بۆ https://www.king5.com/article/entertainment/pacific-northwest-actor-stars-in-new-movie-wonder/492435705 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190822191007/https://www.traileraddict.com/the-smurfs-2/la-premiere-jacob-tremblay بۆ https://www.traileraddict.com/the-smurfs-2/la-premiere-jacob-tremblay زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190822191031/https://variety.com/2014/film/news/afm-william-h-macy-joan-allen-join-brie-larsons-room-1201352555/ بۆ https://www.variety.com/2014/film/news/afm-william-h-macy-joan-allen-join-brie-larsons-room-1201352555/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200527053624/https://variety.com/2015/film/news/brie-larson-room-october-release-1201552606/ بۆ https://www.variety.com/2015/film/news/brie-larson-room-october-release-1201552606 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190805174316/https://variety.com/2015/film/news/naomi-watts-shut-in-sullivan-stapletons-the-lake-set-2016-release-dates-1201448033/ بۆ https://www.variety.com/2015/film/news/naomi-watts-shut-in-sullivan-stapletons-the-lake-set-2016-release-dates-1201448033 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200322212942/https://variety.com/2015/film/news/vera-farmiga-virginia-madsen-burn-your-maps-1201547620/ بۆ https://www.variety.com/2015/film/news/vera-farmiga-virginia-madsen-burn-your-maps-1201547620 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٢:٢٥، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەیکەب ترێمبڵەی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=796317 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170228073352/http://www.nanaimobulletin.com/entertainment/240006931.html بۆ http://www.nanaimobulletin.com/entertainment/240006931.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٢:١١، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەیکەب ترێمبڵەی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=842525 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170228073352/http://www.nanaimobulletin.com/entertainment/240006931.html بۆ http://www.nanaimobulletin.com/entertainment/240006931.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٢:٣٩، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەیکەب ترێمبڵەی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1480168 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160411234553/http://www.ew.com/article/2016/04/10/star-wars-force-awakens-jacobs-tremblay-puppy-rey بۆ https://www.ew.com/article/2016/04/10/star-wars-force-awakens-jacobs-tremblay-puppy-rey زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٥:٣٣، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جەیکۆب ترێمبڵەی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579681 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20151114145234/https://www.ew.com/article/2015/10/05/brie-larson-happy-birthday-jacob-tremblay-room بۆ https://www.ew.com/article/2015/10/05/brie-larson-happy-birthday-jacob-tremblay-room زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20201108112512/https://ew.com/article/2016/01/20/jacob-tremblay-guest-last-man-earth/ بۆ https://www.ew.com/article/2016/01/20/jacob-tremblay-guest-last-man-earth زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢١:٢١، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>q7vww2c2c2sdlb2073ijzynth381h4b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دواھەمین ھەناری دونیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129478</id>
    <revision>
      <id>1579752</id>
      <parentid>1270164</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:08:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10436" sha1="nozssjrecz80p0ipm12aqy1fp3033fg" xml:space="preserve">{{Infobox book
| italic title = no
| name = دواھەمین ھەناری دونیا
| image =Dwahemin henar.jpg
| image_size = 185px
| alt =
| caption = وێنەی سەربەرگی چاپی شەشەمی ڕۆمانەکە.
| author = [[بەختیار عەلی]]
| audio_read_by =
| title_orig = دواھەمین ھەناری دونیا
| orig_lang_code =
| title_working =
| translator =
| illustrator = باسم ڕەسام (چاپی شەشەم)
| cover_artist = باسم ڕەسام (چاپی شەشەم)
| country = [[کوردستان]]، [[عێراق]]
| language = کوردی
| series =
| release_number =
| subject = ڕۆمان
| genre = ڕاستیی جادوویی
| set_in =
| published =
| publisher = {{plainlist|
* [[ناوەندی ڕەھەند]]
،[[دەزگای ڕۆشنبیری و ھونەری ئەندێشە|ئەندێشە]]}}
| publisher2 =
| pub_date = ٢٠٠٢ (چاپی یەکەم)
| english_pub_date =
| media_type = {{plainlist|
* چاپ (ھاردباک و پەیپەرباک)
* کتێبی دەنگی
* پی–دی–ئێف}}
| pages =
| awards = باشترین ڕۆمانی ٢٠٠٣، فێستیڤاڵی گەلاوێژ، سلێمانی
| isbn =
| isbn_note =
| oclc =
| dewey =
| congress =
| preceded_by =
| followed_by =
| native_wikisource =
| wikisource =
| notes =
| exclude_cover =
| website =}}
'''دواھەمین ھەناری دونیا''' [[ڕۆمان]]ێکی [[بەختیار عەلی]]یە، ڕۆمانەکە لە ساڵی ٢٠٠٢دا بڵاوکرایەوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://www.nrttv.com/Nrt2/News.aspx?id=10282&amp;MapID=5 دواھەمین ھەناری دونیا بە فەڕەنسی بڵاودەبێتەوە، ئێن ئارتی ٢]، ڕۆژی ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە. [[ژپنک]]: {{isbn|978-964-380-877-8}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠٣دا، خەڵاتی باشترین ڕۆمانی وەرگرت لە [[فێستیڤاڵی گەلاوێژ]] لە سلێمانی.&lt;ref&gt;[http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=2663 دواھەمین ھەناری دونیا&quot; لە مەھاباد شرۆڤە کرا]{{بەستەری مردوو|url=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=2663 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}، ماڵپەڕی ھاژە، ڕۆژی ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٠ ھێنراوە.&lt;/ref&gt;

== کورتەی ڕۆمانەکە ==
لەسەر کەشتییەک بۆئەوەی بیبات بۆ خۆراوا لەگەڵ چەند پەنابەرێکدا، موزەفەری سوبحدەم چیرۆکەکەی دەگێڕێتەوە. کە پێشمەرگەیەکی پلەبەرز بوو، کە جارێکیان سەرکردەیەکی شۆڕشگێڕی ڕزگارکرد و دەورەدران بە سوپاکانی ڕژێمەوە. بیستویەک ساڵ بە دیلی بەسەردەبات، لە ناوەڕاستی سەحرادا.

کە ئازاد دەبێتەوە، دەستدەکات بە گەشتێکی دوورودرێژ بۆ ئەوەی بزانێت چی بەسەر وڵاتەکەیدا ھاتووە. گەشتێک بەناو چیرۆک، نھێنی، و بەناو خەڵک کە یارمەتیی دەدەن بۆ دۆزینەوەی کوڕە ونبووەکەی. گەشتێک کە لە کۆتاییدا بە ڕێگایەکیدا دەبات کە ھەزارانی دیکە پێش ئەو بڕیویانە ئەویش ڕێگای دەریای سپییە بۆ خۆراوا.

== وەرگێڕانەکان ==
دواھەمین ھەناری دونیا تا ئێستا بە زمانی [[کوردیی باکووری|کوردی کورمانجی]]، [[ئەڵمانی]]، [[عەرەبی]]، [[فارسی]] و [[فەڕەنسی]]،[[ئیتالی]] بڵاو کراوەتەوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٠دا بە زمانی [[ئینگلیزی]] بڵاوبێتەوە.

ئەم ڕۆمانە تا ئێستا لە لایەن سێ وەرگێڕی جیاوازەوە کە بریتین لە ([[مەریوان ھەڵەبجەیی (وەرگێڕ)|مەریوان ھەڵەبجەیی]]، [[ڕەزا کەریم موجاور]] و [[ئارەش سەنجابی]]) وەرگێڕدراوەتە سەر [[زمانی فارسی]].

=== فارسی (آخرین انار دنیا)، ٢٠٠٩ ===
ئەم وەرگێڕانە یەکەم وەرگێڕان بوو بۆ کتێبەکە. لەلایەن ئارەش سنجابییەوە وەرگێڕدرایە سەر زمانی [[فارسی]] لە ساڵی ٢٠٠٩دا. وەرگێڕانەکە لەلایەن ''نشر افراز''ەوە کاری بڵاوکردنەوەی بۆکرا و لە شاری [[تاران]] بڵاوکرایەوە. کتێبەکە پێکھاتووە لە ٣٣٩ لاپەڕە.&lt;ref&gt;[http://www.sorankurdmad.blogfa.com/post/35 آخرین انار دنیا]، ماڵپەڕی sorankurdmad. [[ژپنک]]: {{isbn|978-964-243-053-6}}&lt;/ref&gt;

=== فارسی (آخرین انار دنیا)، ٢٠١٤ ===
لە ساڵی ٢٠١٤دا، ڕۆمانەکە دووبارە وەرگێڕدرایەوە سەر زمانی فارسی بەڵام ئەمجارەیان لەلایەن [[مەریوان ھەڵەبجەیی (وەرگێڕ)|مەریوان ھەڵەبجەیی]]یەوە بوو،&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; کتێبەکە لە [[تاران]] لە ٣٩١ لاپەڕەدا لە چاپدرا و لەلایەن ''نشر ثالث''ەوە کاری بڵاوکردنەوەی بۆکراوە.

=== ئەڵمانی (Der letzte Granatapfel)، ٢٠١٦ ===
ئەم وەرگێڕانە ئەڵمانییە لەلایەن وەرگێڕی کورد ڕاوێژ سەلیم و خانمە وەرگێڕی ئەڵمانی ئوتە کانتێرا لانگ کاری وەرگێڕانی بۆکراوە. لە ساڵی ٢٠١٦دا، لە ئەڵمانیا لەچاپدراوە و لەلایەن دەزگای یۆنیۆنسفێرلاگی ئەڵمانییەوە کاری دابەشکردنی بۆکراوە. کۆی لاپەڕەکانی ئەم وەرگێڕانە ٣٥٢ لاپەڕەیە.&lt;ref&gt;[https://www.deutschlandfunkkultur.de/bachtyar-ali-der-letzte-granatapfel-durch-das-wilde.950.de.html?dram:article_id=356051 Durch das wilde Nachkriegskurdistan]، ماڵپەڕی deutschlandfunkkultur، بڵاوکراوەتەوە لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦. [[ژپنک]]: {{isbn|978-3-293-00499-3}}&lt;/ref&gt;

=== شێوەزاری کورمانجی (Hinara Dawî ya Dinyayê)، ٢٠١٧ ===
لە ساڵی ٢٠١٧دا، کتێبەکە وەرگێڕدرایە سەر شێوەزاری کورمانجی لەلایەن بەسام مستەفاوە و لەلایەن دەزگای ئاڤێستاوە بڵاوەکرایەوە لە تورکیا و شارەکانی باکوری کوردستان. پێکھاتووە لە ٣٥٢ لاپەڕە.&lt;ref&gt;[http://www.basnews.com/index.php/kr/culture-arts/book/395043 Romana Hinara Dawî ya Dinyayê derket]، ماڵپەڕی باس نیوز، ڕۆژی ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە. [[ژپنک]]: {{isbn|978-605-908-296-9}}&lt;/ref&gt;

=== ئیتاڵی (L'Ultimo Melograno)، ٢٠١٨ ===
ئەم وەرگێڕانەیان لە ساڵی ٢٠١٨ لەلایەن م. دیۆتالێڤییەوە کرا بۆ زمانی ئیتاڵی و لەلایەن چیارلێتێرێوە لە ٨ی مارچدا بڵاوکرایەوە.&lt;ref&gt;[https://editoriaraba.com/2018/07/23/lultimo-melograno-di-bachtyar-ali-le-vite-spezzate-delliraq-e-la-salvezza-dellumanita/ “L’ultimo melograno” di Bachtyar Ali: le vite spezzate dell’Iraq e la salvezza dell’umanità] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920002323/https://editoriaraba.com/2018/07/23/lultimo-melograno-di-bachtyar-ali-le-vite-spezzate-delliraq-e-la-salvezza-dellumanita/ |date=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی editoriaraba، ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٨. [[ژپنک]]: {{isbn|978-8832960211}}&lt;/ref&gt;

=== عەرەبی (آخرُ رمان الدنیا)، ٢٠١٨ ===
ئەم وەرگێڕانەیان لەلایەن نووسەر و وەرگێڕی میسری غەسان حەمدانەوە بوو کە لە ساڵی ٢٠١٨دا بڵاویکردەوە. [[غەسان حەمدان]] وەرگێڕانەکەی لە فارسییەوە کردووە بۆ عەرەبی و پێکدێت لە ٣٨٢ لاپەڕە.&lt;ref&gt;[https://rommanmag.com/view/posts/postDetails?id=5179 غسان حمدان: لا توجد مؤسسة ثقافية لترجمة أدب الشرق]، ماڵپەڕی rommanmag، ٢٣ی شووباتی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.&lt;/ref&gt;

=== عەرەبی (آخر رمَّانات العَالم)، ٢٠١٨ ===
لە ساڵی ٢٠١٨دا، دووبارە ڕۆمانەکە بە عەرەبی لەلایەن ئیبراھیم خەلیل و عەبدوڵڵا شەیخۆوە بڵاوبۆوە.

=== فەڕەنسی (Le dernier grenadier du monde)، ٢٠١٩ ===
وەرگێڕانەکە لەلایەن خاتوو ساندرین ترایدیاوە لە کوردییەوە وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی فەڕەنسی و لە ساڵی ٢٠١٩دا لەلایەن دەزگای &quot;میتالیێ&quot;وە بڵاوکراوەتەوە. وەرگێڕانی ڕۆمانەکە ٢ ساڵی پێچووە و پێکھاتووە لە ٢٢٠ لاپەڕە. ھاوکات ئەمە یەکەمین ڕۆمانی بەختیار عەلییە کە بکرێت بە فەڕەنسی.&lt;ref&gt;[https://peshangpress.org/ڕۆمانی-دواهەمین-هەناری-دونیای-بەختیا/ ڕۆمانی «دواھەمین ھەناری دونیا»ی بەختیار عەلی بە فەڕەنسی بڵاودەکرێتەوە]{{بەستەری مردوو|url=https://peshangpress.org/%DA%95%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%95%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%87%DB%95%D9%86%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7/ |date=تەممووزی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی پێشەنگ، ٢ی ئابی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە لەلایەن ھاوکار حەمە.&lt;/ref&gt;

== نوێنترین چاپ ==
* دواھەمین ھەناری دونیا، چاپی ھەشتەم، ٢٠١٨، چاپخانەی ئەندێشە، ناوەندی ڕۆشنبیریی و ھونەریی ئەندێشە.
* Le dernier grenadier du monde, Bachtyar Ali, Mitallié, 2019.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{بەختیار عەلی}}
{{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|وێژەی کوردی|وێژە}}

{{ڕۆمانە کوردییەکان}}

{{ڕۆمانە کوردییەکان}}

[[پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان]]
[[پۆل:کتێبە کوردییەکان]]
[[پۆل:کتێبەکانی بەختیار عەلی]]</text>
      <sha1>nozssjrecz80p0ipm12aqy1fp3033fg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>براکان (فیلم)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130443</id>
    <revision>
      <id>1579469</id>
      <parentid>1579376</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6002" sha1="pdnyaxumo1inzmfap0tx6424mo7f13s" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox film
| name = براکان
| image =پەڕگە:Brothers film poster new 1.jpeg
| caption =پۆستەری فیلم
| director = کاران ماڵھۆتڕا
| producer = ھایرۆ یاشجۆھار&lt;br/&gt;کاران جۆھار&lt;br/&gt;ئیندیمۆڵ ھیندی
| writer = سید ھاڕت-گاریما&lt;br/&gt;&lt;small&gt;'''(دیالۆگ)'''&lt;/small&gt;
| story = گاڤین ئۆ کۆنۆر&lt;br/&gt;کلیف دۆرفمان
| based on  = Warrior&lt;br/&gt;by&lt;br/&gt;گاڤین ئۆ کۆنۆر
| starring = [[ئاکشای کومار]]&lt;br/&gt;[[سیدھارت مەلھۆترا]]&lt;br/&gt;[[جاکلین فێرناندێز]]&lt;br/&gt;[[جاکی شرۆف]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.mid-day.com/articles/akshay-kumar-and-sidharth-malhotra-to-share-screen-space-in-warrior/15289183|سەردێڕ=Akshay Kumar and Sidharth Malhotra to share screen space in 'Warrior'|ئیش=[[Mid Day]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170801233431/http://www.mid-day.com/articles/akshay-kumar-and-sidharth-malhotra-to-share-screen-space-in-warrior/15289183|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| music = ئاجای ئاتون
| cinematography = ھیمەنت جاتورڤیدی
| editing = ئاکیڤ عەلی
| studio = Dharma Productions&lt;br/&gt;Lionsgate Films&lt;br/&gt;Endemol India&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/endemol-india-and-lionsgate-to-remake-warrior-in-hindi/|سەردێڕ=Endemol India and Lionsgate to remake Warrior in Hindi|ئیش=[[The Indian Express]]|بڵاوکەرەوە=[[Indian Express Limited]]}}&lt;/ref&gt;
| distributor    = Fox Star Studios
| released = {{Film date|df=yes|2015|8|14|ref1=&lt;ref name=&quot;release&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/745117|بڵاوکەرەوە=[[Bollywood Hungama]]|سەردێڕ=Brothers (2015)|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;}}
| runtime = ١٥٥ خوولەک&lt;ref&gt;[http://www.bbfc.co.uk/releases/brothers-film Brothers - BBFC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170801193759/http://www.bbfc.co.uk/releases/brothers-film |date= ١ی ئابی ٢٠١٧ }}. [[BBFC]]&lt;/ref&gt;
| country = [[ھیندستان]]
| language = [[ھیندی]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.mid-day.com/articles/american-film-warrior-to-be-remade-in-hindi/15253051|سەردێڕ=American film 'Warrior' to be remade in Hindi|ئیش=[[Mid Day]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئایاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140508063203/http://www.mid-day.com/articles/american-film-warrior-to-be-remade-in-hindi/15253051|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| budget = &lt;!--Must be supported with a reliable source with an established reputation for fact checking. No blogs. WP:RS--&gt;
| gross = &lt;!--Must be supported with a reliable source with an established reputation for fact checking. No blogs. WP:RS--&gt;}}

'''براکان''' بەزمانی ([[ھیندی]]:ब्रदर्स)، کە ھاوکات بە (براکان:خوێن دژبە خوێن)&lt;ref name=&quot;نێونەتەوەیی&quot; /&gt; دەناسرێت. فیلمێکی ھیندی ساڵی ''٢٠١٥''یە، فیلمەکە لەجۆری (ئەکشن، دراما، وەرزش) یە.

== کورتە ==
دەیڤد بەھۆی مردنی دایکیەوە لە باوک و براکەی دادەبڕێت و خێزان پێکدەھێنێت و دەبێتە خاوەنی کچێکی بچووک، کچەکەی توشی نەخۆشی گورجیلە دەبێت، بۆیە دەبێت '''دەیڤد''' پێداویستیەکانی پزیشکی بۆ دابین بکات، ھەربۆیە بەشداری پێشبڕکێیەکی زۆرانبازی دەکات و لەکۆتاییدا ڕووبەڕوی برا بچوکەکەی دەبێتەوە.

== بەستەرەکان ==
* [[ئاکشای کومار]]
* [[سیدھارت مەلھۆترا]]
* [[جاکلین فێرناندێز]]
* [[جاکی شرۆف]]

== پەراوێزەکان ==
{{Reflist}}

== سەرچاوەکان ==
* [//en.wikipedia.org/wiki/Brothers_(2015_film) ویکیپیدیای ئینگلیزی].
* [http://www.yeane.org/babat/90822 ماڵپەڕی یانی]{{بەستەری مردوو|url=http://www.yeane.org/babat/90822 |date=تشرینی دووەمی ٢٠١٨ }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}.

{{تووڵی دەروازە|فیلم|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|ھیندستان|بۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠}}

{{کۆلکە|فیلم}}

[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:فیلمە ھیندییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ھیندی]]
[[پۆل:فیلمە ھیندی-زمانەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمەکانی لاینز گەیت ئینتەرتەینمنت]]
[[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی فۆکس ستار]]
[[پۆل:ئەو فیلمە ئینگلیزیانەی دووبارە بە ھیندی درووستکراونەتەوە]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان]]
[[پۆل:ئەو فیلمە دووبارە دروستکراوە ھیندییانەی کە ئەمریکیین]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھونەرە جەنگییە تێکەڵەکان]]
[[پۆل:فیلمە وەرگێڕدراوەکان بۆ میدیاکانی تر]]
[[پۆل:فیلمە ھیندییەکانی دەیەی ٢٠١٠]]
[[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی برا]]
[[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھاوڕێیەتی باوک و کوڕ]]</text>
      <sha1>pdnyaxumo1inzmfap0tx6424mo7f13s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:دەرگا کراوەکە</title>
    <ns>1</ns>
    <id>130848</id>
    <revision>
      <id>1579782</id>
      <parentid>1408881</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7756" sha1="37z6xc0seqmyidqvo1diict7skxyx6p" xml:space="preserve">{{ombox|type=notice|text=ئەم وتارە پێشووتر وتارێکی باش بووە، بەڵام ھەڵسەنگێندراوەتەوە بۆ ئەوەی ببێت بە وتارێکی ھەڵبژێردراو}}
{{WikiProjectBannerShell|1=
{{ویکیپرۆژە ئێڤەنێسنس}}
----
{{ویکیپرۆژە مۆسیقا}}
|blp=yes}}
{{بینینەکانی پەڕە}}

== وتاری باش ==

ئەگەر ھیچ کەسێک دژی نییە ئەمە بە وتاری باش دیاری دەکەم.—[[بەکارھێنەر:Zhiar Merlin|&lt;span style=&quot;color:black&quot;&gt;'''&lt;span style=&quot;font-size:13px&quot;&gt;ژیار مێرلن'''&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Zhiar Merlin|'''&lt;span style= &quot;color:purple&quot;&gt;وتووێژ&lt;/span&gt;''']]&lt;/sub&gt; ‏ ‏١٥:١٠، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC)
:{{کرا}}—[[بەکارھێنەر:Lost Whispers|&lt;span style=&quot;font-family:Segoe print; color:black; font-size:13px; text-shadow:purple 0.0em 0.0em 0.1em;&quot;&gt;'''ژیار'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Lost Whispers|&lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏٢١:١٢، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دەرگا کراوەکە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=600335 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180422220917/http://www.evanescence.com/music/category/official-albums/ بۆ http://www.evanescence.com/music/category/official-albums/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٨:١٥، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[دەرگا کراوەکە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1337258 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190305112216/http://www.mtv.com/news/1493917/evanescences-new-sound-is-reminiscent-of-evanescence/ بۆ http://www.mtv.com/news/1493917/evanescences-new-sound-is-reminiscent-of-evanescence/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111001011826/http://www.stornowaygazette.co.uk/lifestyle/lifestyle-leisure/the_open_door_evanescence_1_116426 بۆ http://www.stornowaygazette.co.uk/news/the-open-door-evanescence-1-116426 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20061116090630/https://www.ultimate-guitar.com/interviews/interviews/evanescence_guitarist_filling_ben_moodys_shoes.html بۆ https://www.ultimate-guitar.com/interviews/interviews/evanescence_guitarist_filling_ben_moodys_shoes.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20121015124605/http://www.prweb.com/releases/2006/8/prweb418990.htm بۆ http://www.prweb.com/releases/2006/8/prweb418990.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٤:٠٤، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەرگا کراوەکە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1408879 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170818174434/http://www.contactmusic.com/christina-aguilera/news/aguilera-and-evanescence-leads-nrj-nominations_1012178 بۆ http://www.contactmusic.com/christina-aguilera/news/aguilera-and-evanescence-leads-nrj-nominations_1012178 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١١:٢٩، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەرگا کراوەکە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579781 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110606163113/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C1543081%2C00.html بۆ http://www.ew.com/article/2006/10/09/open-door زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٩:٢٨، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>37z6xc0seqmyidqvo1diict7skxyx6p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>داری شیرین و فەرھاد</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133244</id>
    <revision>
      <id>1579742</id>
      <parentid>1443508</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T04:44:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3408" sha1="0kvfqmbyr78sp55nqej63ttvirwbdx8" xml:space="preserve">{{Coord|34.38715|N|47.131133|E|display=title}}
[[پەڕگە:Rahmat tree.jpg|200px|وێنۆک|داری شیرین و فەرھاد]]
'''داری شیرین و فەرھاد''' یان '''داری ڕەحمەت'''، ئەمە ناوێکی کە خەڵکی کرماشان بە سەر دارە چنارێکی ٧٠٠ساڵەیان نیاوە و بەم ناوە ئەمڕۆ دەناسرێت. داری شیرین و فەرھاد لە دەوروبەری [[تاقوەسان]] لە [[کرماشان|شاری کرماشانە]]. دڕێژای دارەکە ٣٧٫٧ میتر و پانایی ٧٫٤٦ میترە، کە ئەم دارە لەلای گرینگی سرووشتی و ژینگەیی، ھەروەھا گرینگیێکی [[کەلتوور]]ی و [[مێژوو|مێژوویی]] ھەیە.&lt;ref name=&quot;t01&quot;&gt;[http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1848224 ثبت ملی درخت ٧٠٠ سالە طاق بستان در آثار طبیعی]{{بەستەری مردوو|url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1848224 |date=ئابی ٢٠١٩}}، وێبگەی مەگ ئێران.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;t02&quot;&gt;[http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=8802070399 درخت ٧٠٠ سالە طاقبستان کرمانشاە اثر ملی شد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160915185837/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8802070399 |date=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦ }}، وێبگەی فارس.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;t03&quot;&gt;[http://www.irandeserts.com/content/درگاه_کویر/آثار_طبیعی_ملی.htm فھرست آثار طبیعی ملی ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170606034733/http://www.irandeserts.com/content/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%A9%D9%88%DB%8C%D8%B1/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C.htm |date= ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧ }}، وێبگەی «کویرھا و بیابان‌ھای ایران».&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;t04&quot;&gt;[http://www1.jamejamonline.ir/newstext2.aspx?newsnum=100866209995 زخم کھنە بر جان طاق بستان]{{بەستەری مردوو|url=http://www1.jamejamonline.ir/newstext2.aspx?newsnum=100866209995 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}{{dead link|date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}، وێبگەی «جام‌جم آنلاین».&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;t05&quot;&gt;[http://kermanshah.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&amp;SSLID=46&amp;NID=24691 در راستای ثبت جھانی شدن طاق بستان، درخت کھنسال این مجموعە ساماندھی می‌شود]، وێبگەی ئیسنا.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;t06&quot;&gt;[http://www.irandeserts.com/content/article/درخت-رحمت-کرمانشاه.htm درخت رحمت، کرمانشاە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170618225904/http://www.irandeserts.com/content/article/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87.htm |date=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧ }}، وێبگەی «کویرھا و بیابان‌ھای ایران».&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تاقوەسان}}
{{پارێزگای کرماشان}}

{{کۆلکە}}

{{تووڵی دەروازە|ئێران}}

[[پۆل:تاقوەسان]]
[[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان]]
[[پۆل:کرماشان]]
[[پۆل:شارستانی کرماشان]]
[[پۆل:ھێماکانی کرماشان]]</text>
      <sha1>0kvfqmbyr78sp55nqej63ttvirwbdx8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لێدوانی بەکارھێنەر:Aram</title>
    <ns>3</ns>
    <id>134072</id>
    <revision>
      <id>1579725</id>
      <parentid>1578891</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dexbot</username>
        <id>6403</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە ٣١ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی ١٤]]</comment>
      <origin>1579725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40146" sha1="ce90ibw8axdc10k5x1dadnpjny3whyh" xml:space="preserve">{{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot
|archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی %(counter)s
|algo = old(31d)
|counter = 14
|maxarchivesize = 200K
|archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}}
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
}}
{{سەرقاڵ}}
----
{{تۆخ|{{ناوەڕاست|{{دوایین جار دەستکاری کراوە لەلایەن}}}}}}
&lt;!--{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}--&gt;
{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}}
{{ھن|٥}}

&lt;!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە --&gt;

== چاکردنی ساڵە کۆچییەکان ==

&lt;!-- دەستپێکی دەمبوس --&gt;{{پەیامی دەمبوسدار|}}&lt;!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٥٣، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٣١ (UTC) --&gt;{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٤٧١٨١٩٨٩}}&lt;!-- کۆتاییی دەمبوس --&gt;
سڵاو بەڕێز ئارام، سپاس بۆ بەسەرداچوونەوەی وتارەکان، پێشنیارێکم ھەیوو، پێم وابێت ھەڵەیەک ھەبوو لە گۆڕینی ساڵە کۆچیەکان بۆ زاینی، کە بۆ نموونە ١٣٧٤کۆچی کرابوو لە ١٩٩٢ لەجیاتی ١٩٥٤. حەزم کرد ئاگادارتان بکەمەوە نەک کێشەیەک لە سیستەمەکە ھەبێت. زۆر سپاس[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:سڵاو لە ئێوەش {{وب|Daniel abdullah}} ساڵی زایینی = ساڵی کۆچی + ٦٢١. وا نییە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ💭'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏٢١:٣٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:: سڵاو، نا منیش جاران وام ئەزانی وایە، بەڵام ئەوە ھەڵەیە،&lt;br&gt;
::بەشێوەیەکی گشتی ئاوا ئەکرێت، بۆ کۆچی مانگی کە سوننەکان بەکاری ئەھێنن(جیاوازە لە کۆچی خۆریی کە شیعەکان بەکاری ئەبەن) بە ھەرحاڵ ئەمە یاساکەیە &lt;br&gt;
::زاینی= ((کۆچی*0.97)+622)، &lt;br&gt;
::کۆچی=((ساڵی زاینی-622)*1.03)&lt;br&gt;
::بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە [https://jostrans.org/issue17/art_darani.php ئێرە]، ھەڵبەت مانگەکانیش کێشە دروست ئەکەن، بۆ ئەوەی وردتر گۆڕانکاریەکان بکەن بەتایبەت ئەگەر مانگ و ڕۆژی لەگەڵ بوو [https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/# ئەمە] بەکار ببەن زۆر بێ کێشەیە.&lt;br&gt;
::ڕێز و سڵاو[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏١١:٥٩، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::{{وب|Daniel abdullah}} زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکانت! حەز دەکەم ڕای {{وب|Calak|Serchia}} وەرگرین و قسەیەک لەم بارەوە بکەن. من کەمێک سەرم لێ تێک چووە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ💭'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏١٩:٤٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::: شایەنی نییە براکەم، منیش تازە فێری ئەوە بووم، دەستی بەڕێزتان خۆش بێت ھۆکارەکەی ئێوە بوون، لەشتان ساخ بێت.[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::::نازانم ئێستا بەدیاریکراوی کێشەکە لەکوێ دروست بووە. بۆ گۆڕینی ساڵی کۆچی بە زایینی، ئەوەی بزانم حسابێکی ئاسانی نییە و کێشە لە ئاڵوگۆڕ دروست دەبێت. ھەرچۆن بێت، باشترە ویکیی عەرەبی یان ئینگلیزی بکرێتە سەرچاوە لەم بابەتە. [[بەکارھێنەر:Serchia|&lt;span style=&quot;color:mediumblue&quot;&gt;'''&lt;span style=&quot;font-size:14px&quot;&gt;سەرچیا&lt;/span&gt;'''&lt;/span&gt;]] — ‏١٨:٢٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)
:::::: ئەرێ مام {{وب|Calak}} تۆ سەر لەم باسە دەردەکەی؟ زۆر دەمێکە ئەم بەشەم لە چوونە نێو ئەرشیڤەکان ڕاگرتووە. گەر ئێوەش نایزانن یان ناتانەوێت قسەی لێوە بکەن، بێزەحمەت قورنچکێ لە یەکێکی شارەزا بگرە و سپاسیش! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ💭'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏٠٨:١٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)
:::::::نەکنیکیەن ساڵنامەی کۆچی ١٠ ڕۆژی کەمترە لە زایینی بۆیەش ناتوانی بەو ڕێگایە ھەژماری بکەیت ,ئەشتوانی ئەم [[Https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/|وێبسایت]]ە بەکار بێنی بۆ ھەژمارکردنی دروست . [[بەکارھێنەر:KOJIN VIO|KOJIN VIO]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:KOJIN VIO|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٠، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)
:::::::: {{وب|KOJIN VIO}} سپاس بۆ لێدوانەکەت، بەڵام لێرەدا باسەکە بەتایبەت لەسەر ساڵەکە بوو نەک ڕۆژ و مانگیش. دوگمەیەکی بچووکمان بۆ ئەوە دروست کردبوو تا ساڵی کۆچی بکاتە زایینی چونکە بەشێک لە بەکارھێنەرانمان لە ویکیپیدیای فارسییەوە وەرگێڕان دەکەن و لەوێش کار بە ساڵنامەی کۆچی دەکەن؛ وتمان با کاری گۆڕینی ساڵەکان ئاسانتر بکەین و ئیتر ئەم باسەی لێوە دروست بوو کە جارێ ئەوسەری دیار نییە. لەگەڵ سپاسی دووبارەی بەندە، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏٠١:٥٧، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC)

== فۆنتی سەربەشەکان ==

&lt;!-- دەستپێکی دەمبوس --&gt;{{پەیامی دەمبوسدار|}}&lt;!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٣٢، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٣ (UTC) --&gt;{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٨٨٨٠٧٥٢٢}}&lt;!-- کۆتاییی دەمبوس --&gt;
سڵاو کاک ئارام، تێبینیم کردووە فۆنتی سەردێڕی بەشەکان گۆڕاوە (کرۆمی دیسکتۆپ). ویستم بزانم لای ئێوەش وایە، تا ئەگەر وا بێت چارە بکرێت. ([https://ibb.co/gyJq60L وێنە]) [[بەکارھێنەر:Serchia|&lt;span style=&quot;color:mediumblue&quot;&gt;'''&lt;span style=&quot;font-size:14px&quot;&gt;سەرچیا&lt;/span&gt;'''&lt;/span&gt;]] — ‏١٥:١٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)
:سڵاو کاک {{وب|Serchia}} من و کاک {{وب|Kushared}} ئاگادارین. منیش چاوەڕێی وەڵامێکم لە کاک محەممەدەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ💭'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏١٧:٠٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)

== ساڵی ھەڵە ==

&lt;!-- دەستپێکی دەمبوس --&gt;{{پەیامی دەمبوسدار|}}&lt;!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٠:٠٧، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٣٤ (UTC) --&gt;{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٣٧٢١١٦٦١}}&lt;!-- کۆتاییی دەمبوس --&gt;

سڵاو کاک {{وب|Aram}} بڕوانە ئەم [[داڕێژە:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ٢٠٠٥|داڕێژەیە]] زۆربەی ساڵەکان ھەڵەیە ناوەڕۆک و ساڵەکان یەکناگرنەوە. پێشتر لە ڕێگای بۆتەوە درووست کراون، بۆئەوەی کاتێکی زیاترمان بۆ بگەڕێتەوە لە ڕێگای بۆتەوە چارەسەری بکە. بۆ نموونە؛ ئەم [[بڕیارنامەی ١٥٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش|وتارە]] گەر سێرێکی وتارە ئینگلیزییەکە بکەی لە ناوەڕۆکەوە جیاوازی ھەیە. یاخود ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏١٧:٥٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
:سڵاو {{وب|Arya sarhan}} ئەگەر مەبەستت ڕێکەوتی دەرچوونی بڕیارنامەکانە، بەڵێ، تێبینیی ڕێکەوتی نادروستم کرد، بەڵام ھەمووشیان ھەڵە نین. لەسەر ئەوەی وتتان «ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون.» دەتوانی نموونەم بۆ دانێیت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏٢٠:٠٦، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
::ئەم وتارانە بە ھەڵە گرێدراون؛ ([[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٩٨٥]]، [[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٦]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٧]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٨]]) چەندانی تریش. وە [[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٣]]ش گرێنەدراوە، گەر سێری ناوی وتارەکە و سەردیڕی داڕێژەکەش بکەی جیاوازن. زۆربەیان وان ناوی وتار و سەردێڕی داڕێژەکە ساڵێکیان جیاوازە. چەند دانەیەکم چاک کرد و چەند وتارێکم گرێدا بەڵام زۆرن باشترە بە بۆت بکرێت. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٧، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)
:::{{وب|Arya sarhan}} زۆر سپاس بۆ وردبوونەوەت لێیان! ئەمانە ئەوانەن کە لێرە و لەوێ جیاوازن:
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 70]]|[[بڕیارنامەی ٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 570]]|[[بڕیارنامەی ٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1574]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1575]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1583]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1584]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1585]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1586]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1587]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1588]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1590]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩١ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1589]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::ئەمانەش ئەوانەن کە زمانەکانی تریان پێوە گرێ نەدراوە و بە لێکدانیان لەگەڵ بەندی ئینگلیزییەکە چارە دەبن نەک بە گواستنەوە کە ئیشەکە دەکاتە دوو ئیش:
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ٤٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ٥٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::*[[بڕیارنامەی ٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]]
:::لەسەر چاکسازیی ڕێکەوتەکانیش، کاتی دەوێ و ماوەیەک لێرە نابم. ئیشەڵڵا کە ھاتمەوە، خەریکیان دەبین. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏٠١:٢٠، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''

* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;format=php&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example &quot;WP&quot; for the &quot;Project&quot; (&quot;Wikipedia&quot;) namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٦:١٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30362761 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=query&amp;meta=notifications&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W16&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٥:١٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30380527 --&gt;

== دەستکاریکردن و دروسکردنی ووتار! ==

سڵاو @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] من ناتوانم بەهیچ جۆرێک دەستکاری ووتارەکان بکەم یان ووتاری نوێ دروست بکەم مانگ زیاترە وا تێکچووە لای من پێشتر کێشەی نەبوو بەڵام ئێستا هەموو شتێک خراپ و سەقەت بووە، کاتێ ئەچمە بەشی دەستکاریکەر یەکسەر دەوستێت و وەک جۆرێک لە جام بوون وایە ناشتوانرێت بگۆڕێت بۆ دەستکاریکەری کۆد تەنها لەسەر بینراو ئەمێنێتەوە و ئەویش جام ئەبێت! چەندین وێبگەڕی جیاوازم تاقیکردەوە هەمان شتە تەنانەت لە مۆبایلیشدا وایە کار ناکات تێکچووە بە خراپی. [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ١٦:١٩، ١٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)

:سڵاو لە تۆش @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] دەبێت ئێستا چاک بووبێت. دەتوانیت سەیرێکی بکەیتەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٢٠:٣٤، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest &quot;Liquid Glass&quot; visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]

'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The &lt;code&gt;mirrors.wikimedia.org&lt;/code&gt; service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;image&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;oldimage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;image&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;oldimage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; directly, please update them to use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;file&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;filerevision&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&amp;title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W17&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٤:٥٨، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30432763 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the &quot;automatically enable most beta features&quot; option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]

'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٨:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30458046 --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ١٨:٣٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30471712 --&gt;

== نیشانێک بۆ تۆ! ==

{| style=&quot;background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''نیشانی تێکۆشەری'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | سڵاو کاک ئارامی بەڕێز و خۆشەویست، دوای ماوەیەکی زۆر هاتمەوە ئێرە و بینیم بەڕێزتان نیمچەخانەنشین بوون، هەرچەند ڕۆیشتنی کەسێکی وەک بەڕێزت بۆ کۆمەڵگای ویکیپیدیاکەمان زۆر قورس و ناخۆشە، بەڵام هیوادارم لە هەر شوێنێک بیت هەر سەرکەوتوو و تەندروست بیت و هەروەها زۆر سپاس بۆ بەشدارییەکانی بەنرخەکانی بەڕێزت لەو یەک دەیەی کە کارتان لە ویکیپیدیادا کردووە. هیوادارم هەرچەند کەمیش بێت جارجار سەردانی ئێرە بکەیتەوە، هەر بژین و بمێنن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٦، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)
|}</text>
      <sha1>ce90ibw8axdc10k5x1dadnpjny3whyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مێرگەسۆر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136326</id>
    <revision>
      <id>1579791</id>
      <parentid>1441496</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:53:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <origin>1579791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8902" sha1="p44iawe4ka96zw1lmu7x947c2lf835z" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  مێرگەسۆر
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| میرکةسور }}&lt;br&gt;{{lang-en| Mergasor  }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارۆچکە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.84069| 44.30229 }}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارۆچکەی مێرگەسۆر'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = 1
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.84069| 44.30229 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&amp;smap=03010300&amp;rnr=140&amp;anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&amp;smap=03010300&amp;rnr=140&amp;anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;  
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=   
| ناوی_دابەشکراو٤	=   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[قەزا]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= ١٩٥٢
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= قایمقام
| ناوی_سەرۆک		= غەفوور ئەحمەد
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ١٫١
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ١١٦٥        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٥٦،٦٨٢&lt;ref&gt;[http://www.rastlos.com/irak/stadt/infos/stadt_koi_sanjaq/], Rastlos.com. Retrieved 2014-01-04.&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠١٨]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= مێرگەسۆری
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] و [[کوردیی باکووری|کرمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  ٠٬٧٥٨&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST		= [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST	= +٤:٣٠
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}


'''مێرگەسۆر''' شارۆچکەیەکی کوردستانە کە ناوەندی [[قەزای مێرگەسۆر]]ە سەر بە [[پارێزگای ھەولێر]]ە. مێرگەسۆر دەکەوێتە ١٣٠ کیلۆمەتری باکووری شاری [[ھەولێر]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Koysenjaq|ناونیشان=https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,36350.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.ishtartv.com}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
لەبارەی ناوی(مێرگەسۆر)ەوە بیروبۆچوونی جیاواز ھەیە:- 

• ھەندێک دەڵێن مێرگەسۆر لە دوو بڕگە پێکھاتووە (مێرگ) مێرگێکە لەناو خودی مێرگەسۆرە، وە ([[سوور|سۆر]])یش واتە خوێن بەھۆی چەندین شەڕی خوێناوی لەنێوان دانیشتوانی ئەم ناوچەیە و داگیرکەران ڕووی داوە ئەوەندە [[خوێن]] ڕژاوە وەک مێرگ سۆربووە لەخوێن. 
•کەسانێکی تر پێیان وایە کە مێرگەسۆر خۆی شوێنی کوێستان و دارستانی چڕ و سروشتێکی جوانە زیاتر لە باخچەیە دەچێت کە پڕبێت لە گولی سۆر ئەم گولە سۆرەش لەوەرزی [[بەھار]]دا لەسەرەتای نیسان زۆر لەم ناوچەیەدا دەردەکەویت.

== جوگرافیا ==
شارۆچکەی مێرگەسۆر ھاوسنوورە لەگەڵ:
* لە باکوورەوە گوندی [[مێوکێ]].
* لە باشوورەوە گوندی [[فەقیان، مێرگەسۆر|فەقیان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[باوە، مێرگەسۆر|باوە]].
* لە ڕۆژئاواوە گوندی [[ماڵەسوار]].&lt;ref&gt;https://www.openstreetmap.org/relation/3829922#map=14/36.83993/44.30044&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
لە ساڵی ١٩٥٢دا [[قەزای مێرگەسۆر]] دێتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی مێرگەسۆر دەبێت.

== ئەمانەش ببینە ==
* [[قەزای مێرگەسۆر]]


== سەرچاوەکان ==

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{پارێزگای ھەولێر}}
{{شارەکانی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]</text>
      <sha1>p44iawe4ka96zw1lmu7x947c2lf835z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سەرۆک وەزیرانی عێراق</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139588</id>
    <revision>
      <id>1579499</id>
      <parentid>1579192</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:07:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9425" sha1="a77vnunq1gdh2p8dzasa5udwwzfcqal" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی پایەی فەرمی
|post            = سەرۆک وەزیران
|body            = عێراق
|insignia        = Coat of arms (emblem) of Iraq 2008.svg
|insigniasize    = 125px
|insigniacaption = [[دروشمی عێراق|دروشمی فەرمی]]
|image           = Iraqi Minister for Human Rights (6684996257) (cropped).jpg
|imagesize       = 165
|residence       = [[کۆشکی کۆماری (عێراق)|کۆشکی کۆماری]]، [[بەغدا]]، [[عێراق]]
|incumbent       = [[محەممەد شیاع سوودانی]]
|incumbentsince  = لە بەرواری ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢
|style           =
|appointer       = [[سەرۆک کۆماری عێراق|سەرۆک کۆمار]]
|termlength      = ٤ ساڵ
|formation       = ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٢٠
|inaugural       = [[عەبدولڕەحمان گەیلانی]]
|website         =
 http://www.pmo.iq
https://t.me/pmoiraqichannel
}}

'''سەرۆک وەزیرانی عێراق''' سەرۆکی [[حکوومەتی عێراق]] و [[ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق]]ە. ئەو ھەروەھا بەرپرسی جێبەجێکردنی سیاسەتی گشتیی دەوڵەت و [[فەرماندەی گشتی]]ی [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق]]ە. پاش ھەڵبژاردنی [[سەرۆک کۆماری عێراق|سەرۆک کۆمار]]، ئەو پاڵێوراوی گەورەترین پێکھاتەی پەرلەمانی ڕادەسپێرێت بۆ پێکھێنانی کابینەکەی لەماوەی ١٥ ڕۆژدا.

== مێژوو ==
سەرۆک وەزیران لە بنەڕەتدا{{when|date=August 2022}} پۆستێکی دامەزراو بوو، پاشکۆی [[سەرۆکی دەوڵەت]] بوو، و سەرۆکی ڕوواڵەتی [[پەرلەمانی عێراق]] بوو. لەژێر [[دەستووری عێراق|دەستووری ٢٠٠٥]] سەرۆک وەزیران دەسەڵاتی جێبەجێکردنی کارای وڵاتە. [[نووری مالیکی]] (پێشتر جەواد مالیکی) لە ٢١ی نیسانی ٢٠٠٦ وەک سەرۆک وەزیران ھەڵبژێردرا.&lt;ref&gt;[http://www.cnn.com/2006/WORLD/meast/04/22/iraq.main/index.html Iraq parliament elects new leaders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200915011556/http://www.cnn.com/2006/WORLD/meast/04/22/iraq.main/index.html |date=15 September 2020 }} CNN, 22 April 2006&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4933026.stm Maliki endorsed as new Iraqi PM] BBC News, 22 April 2006&lt;/ref&gt; لە ١٤ی ئابی ٢٠١٤، مالیکی ڕازی بوو کە وەک سەرۆک وەزیرانی [[عێراق]] دەست لەکار بکێشێتەوە بۆ ئەوەی ڕێگە بە [[حەیدەر عەبادی]] بدات شوێنی بگرێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Maliki gives up Iraq PM job to rival|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/08/maliki-steps-down-as-iraqi-prime-minister-2014814195927824856.html|وێبگە=www.aljazeera.com|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera and agencies|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190925193612/https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/08/maliki-steps-down-as-iraqi-prime-minister-2014814195927824856.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨، [[عادل عەبدولمەھدی]] پێنج مانگ دوای [[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق لە ٢٠١٨|ھەڵبژاردنەکانی ٢٠١٨]] سوێندی یاسایی خوارد تا کاتی دەستلەکارکێشانەوەی لە ٢٠١٩. جارێکی تر دەستنیشانکرایەوە، ئەمجارەیان وەک سەرۆک وەزیرانی کاربەڕێکەر بەھۆی ناکۆکی سیاسییەوە.{{cn|date=May 2020}} عەبدولمەھدی لەلایەن [[مستەفا کازمی]] گۆڕدرا، کە لە ٧ی ئایاری ٢٠٢٠ لەلایەن پەرلەمانەوە پەسەند کرا. کازمی دوای [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٠٢١|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق لە ٢٠٢١]] لەلایەن سوودانی گۆڕدرا.

== دەستنیشانکردن ==
دوای ھەڵبژاردن، [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|ئەنجومەنی نوێنەران]] [[ئەنجومەنی سەرۆکایەتی عێراق|ئەنجومەنی سەرۆکایەتی]] ھەڵدەبژێرێت، لەوانەش سەرۆکی [[ئەنجومەنی وەزیران (عێراق)|ئەنجومەنی وەزیران]]. دواتر دەبێت ئەنجومەنی سەرۆکایەتی لە ماوەی دوو ھەفتەدا سەرۆک وەزیرانێک بە کۆدەنگی ناوزەند بکات. ئەگەر نەیتوانی ئەوە بکات، ئەوا بەرپرسیارێتی ناوزەندکردنی سەرۆک وەزیران دەگەڕێتەوە بۆ [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق|ئەنجومەنی نوێنەران]]. لەو بارودۆخەدا، ئەنجومەنی نوێنەران دەبێت کاندیدکردنەکە بە زۆرینەی ڕەھا پشتڕاست بکاتەوە. ئەگەر سەرۆک وەزیران نەیتوانی لە ماوەی یەک مانگدا ئەنجومەنی وەزیرانەکەی ناوزەند بکات، ئەوا دەبێت ئەنجومەنی سەرۆکایەتی سەرۆک وەزیرانێکی دیکە ناوزەند بکات.

== دەزگا ڕاستەوخۆ ژێردەستەکان ==
[[دەزگای دژە تیرۆری عێراق|نووسینگەی دژە تیرۆر]]، [[دەزگای ھەواڵگریی نیشتمانیی عێراق|دەزگای ھەواڵگریی نیشتمانی]]، [[دەزگای ئاسایشی نیشتمانیی عێراق|دەزگای ئاسایشی نیشتمانی]]، و [[حەشدی شەعبی|دەستەی حەشدی شەعبی]] ڕاستەوخۆ ڕاپۆرت بۆ سەرۆک وەزیران دەدەن. نووسینگەی دژە تیرۆری عێراق سەرپەرشتی فەرماندەیی دژە تیرۆری عێراق دەکات، کە پێکھاتەیەکە ھەموو [[ھێزە تایبەتەکانی عێراق]] لەخۆ دەگرێت. لە حوزەیرانی ٢٠٠٩دا، ھەوڵی بەردەوام ھەبوو بۆ ئەوەی نووسینگەی دژە تیرۆری عێراق بکرێتە وەزارەتێکی سەربەخۆ.&lt;ref&gt;Montrose Toast, [http://home.comcast.net/~djyae/site/?/blog/view/4/ Iraqi Counter Terrorism Bureau] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121026094141/http://home.comcast.net/~djyae/site/?%2Fblog%2Fview%2F4%2F |date=26 October 2012 }}, 30 June 2009&lt;/ref&gt;

== ڕاسپاردن ==
بەپێی ماددەی ٧٦ی دەستووری عێراق سەرۆک کۆمار پاڵێوراوی گەورەترین پێکھاتەی پەرلەمانی ڕادەسپێرێت بۆ پێکھێنانی کابینەی حکومەت.

{{وتە لەگەڵ سەرچاوە|ماددەی (٧٦):

یەکەم: لەماوەی ١٥ ڕۆژ لە پاش ھەڵبژاردنی، سەرۆک کۆمار پاڵێوراوی گەورەترین [[فراکسیۆن]]ی پەرلەمانی ڕادەسپێرێت بۆ پێکھێنانی ئەنجومەنی وەزیران.

دووەم: سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو لەماوەی ٣٠ ڕۆژ لەپاش ڕاسپاردنی، ئەندامانی کابینەکەی دیاریدەکات.

سێیەم: سەرۆک کۆمار پاڵێوراوێکی تر بۆ پێکھێنانی ئەنجومەنی وەزیران ڕادەسپێرێت لەماوەی ١٥ ڕۆژدا، کاتێک سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو نەتوانێت لەماوەی دیاریکراوی خاڵی (دووەم) دا کابینەکەی ڕابگەیەنێت.

چوارەم: سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی ڕاسپێردراو، ئەندامانی کابینەکەی و کارنامەی حکومەتەکەی ڕووبەڕووی پێنەدانی متمانەی ئەنجومەنی نوێنەران دەبنەوە، لەکاتێکدا پێدانی متمانە بە ئەندامانی کابینە و کارنامەی حکومەت بە زۆرینەی ڕەھایە.

پێنجەم: سەرۆک کۆمار لەماوەی ١٥ ڕۆژدا پاڵێوراوێکی تر ڕادەسپێرێت بۆ پێکھێنانی حکومەت، لەکاتی پێنەدانەوەی متمانە بە حکومەت.|دەستووری عێراق}}

== ئەمانەش ببینە ==
* [[حکوومەتی عێراق]].
* [[ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق]].
* [[ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]].
* [[سەرۆک کۆماری عێراق]].
* [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق]].

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/رئیس_وزراء_العراق)|سەردێڕ = رئیس وزراء العراق |زمان = عەرەبی|سەردان = ٢٥ـی تشزینی یەکەمی ٢٠١٧}}

{{سەرۆک وەزیرەکانی عێراق}}
{{پۆلی کۆمنز|Prime ministers of Iraq}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق|ژیاننامە|سیاسەت}}

[[پۆل:حکومەتی عێراق]]
[[پۆل:سەرۆک وەزیرانی عێراق]]</text>
      <sha1>a77vnunq1gdh2p8dzasa5udwwzfcqal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بیتکۆین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142625</id>
    <revision>
      <id>1579459</id>
      <parentid>1579434</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:01:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23068" sha1="ccj32r37ngsah8l8nvoyj3amx9zf0vq" xml:space="preserve">{{infobox currency
|image_1=Bitcoin logo.svg
|image_title_1=لۆگۆی بیتکۆین
|issuing_authority=نییەتی
|issuing_authority_title=دەسەڵات
|date_of_introduction=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ (١٥ ساڵ لەمەوبەر)
|using_countries=لەسەر ئاستی ھەموو جیھان
|inflation_title=[[Monetary inflation|دراوی ھەڵئاوسان]]
|inflation_rate=٢٥ بیتکۆین لە ھەر بلۆک (بە نزیکەیی ھەر دە خولەک) ھەتا ناوەندی ٢٠١٦، و پاشان ١٢٫٥ بیتکۆین لە بلۆک بۆ ٤ ساڵ ھەتا ٢٠٢٠ و پاشان ٦٫٢٥ بیتکۆین لە بلۆک ھەتا دوو لەت کردنی داھاتوو. ئەمە دوولەت کردنە بەردەوام دەبێت ھەتا ٢١١٠–٢١٤٠، کاتێک ٢١ ملیۆن بیتکۆین بڵاو کرابێتەوە.
|used_coins=₿١٩٬٥٩١٬٢٣١ (لە ٦ی ژانویەی ٢٠٢٤)
|symbol=₿|Precision=10^-8|issuing_authority_website=https://bitcoin.org/|coin_article=https://bitcoin.org/bitcoin.pdf}}
[[پەڕگە:Bitcoin explained in 3 minutes.webm|وێنۆک|ڕوونکردنەوەی بیتکۆین لە ٣ خولەک بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]]]
'''بیتکۆین''' ({{بە ئینگلیزی|Bitcoin}})&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Vigna|یەکەم١=Paul|ناونیشان=https://archive.org/details/ageofcryptocurre0000vign|سەردێڕ=The age of cryptocurrency: how bitcoin and digital money are challenging the global economic order|بڵاوکەرەوە=St. Martin's Press|ساڵ=٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt; [[دراو]]ێکی ڕەمزیی و سیستەمێکی پارەدانی جیھانییە کە وەکوو پارەی بێپاڵپشت بەکاردێت، بەڵام پارەبوون جێگایەکی یاسایی ھەیە و پارەبوونی بیتکۆین بێ قبووڵکردنیی لەلایەن دەوڵەتەکانەوە وەکوو پارەیەکی فەرمی نابێ{{ژێدەر پێویستە}}. بیتکۆین لە سیستەمی یاساییی ھەندێک وڵاتدا، لە نێویاندا ژاپۆن و ئەڵمانیا، وەکوو کەلوپەلێکە کە دەتوانێ وەکوو ئامێری پارەدان بەکار بێت.

== مێژووی دراوی دیجیتاڵ ==
پێش بیتکۆین چەندین تەکنەلۆژیای کاشی دیجیتاڵی بڵاوکرانەوە، سەرەتا لە ئیکاشی [[:en:David Chaum|دەیڤید چاوەوە]] لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا دەستیپێکرد. بیرۆکەی ئەوەی کە چارەسەرەکانی مەتەڵە حیساباتییەکان دەتوانن ھەندێک بەھایان ھەبێت بۆ یەکەمجار لەلایەن کریپتۆگرافەرەکان [[:en:Cynthia Dwork|سینتیا دوۆرک]] و مۆنی ناور لە ساڵی ١٩٩٢ پێشنیارکرا. چەمکەکە بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەلایەن [//en.wikipedia.org/wiki/Adam Back|ئادەم باکەوە] دۆزرایەوە کە ھاشکاشی پەرەپێدا، کە پلانێکی سەلماندنی کارە بۆ کۆنترۆڵکردنی سپام لە ساڵی ١٩٩٧ یەکەم پێشنیارەکان بۆ دراوە کریپتۆکراوەکانی دابەشکراو لەسەر بنەمای کەمی دیجیتاڵی لە سایفەرپانکەکان Wei Dai (b-money) و Nick Szabo ([[:en:Bit gold|bit gold]]) لە ساڵی ١٩٩٨. لە ساڵی ٢٠٠٤، Hal Finney یەکەم دراوی پەرەپێدا لەسەر بنەمای بەڵگەی دووبارە بەکارھێنەرەوە سەرکەوتوو نەبوون: چەمکی چاوم پێویستی بە کۆنترۆڵی ناوەندی ھەبوو و ھیچ بانکێک نەیدەویست واژوو بکات، ھاشکاش ھیچ پارێزگارییەکی نەبوو لە دوو خەرجکردن، لەکاتێکدا پارەی بی و زێڕی بیت بەرگریان نەبوو بەرامبەر ھێرشەکانی [[:en:Sybil attack|سیبیل]].&lt;ref&gt;https://queue.acm.org/detail.cfm?id=3136559&lt;/ref&gt;

== بلۆکچەین ==
وەک سیستەمێکی لامەرکەزی، بیتکۆین بەبێ دەسەڵاتی ناوەندی یان یەک بەڕێوەبەر کاردەکات، بەجۆرێک ھەرکەسێک دەتوانێت ناونیشانێکی نوێی بیتکۆین دروست بکات و مامەڵە بکات بەبێ ئەوەی پێویستی بە ھیچ ڕەزامەندییەک ھەبێت. ئەمەش لە ڕێگەی کتێبێکی تایبەتی دابەشکراوەوە بەدی دێت کە پێی دەوترێت بلۆکچەین کە مامەڵەکانی بیتکۆین تۆمار دەکات.&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Blockchain#Structure_and_design&lt;/ref&gt;

بلۆکچەین وەک لیستی ڕیزبەندی بلۆکەکان جێبەجێ دەکرێت. ھەر بلۆکێک ھاشێکی SHA-256 ی بلۆکی پێشووی تێدایە، «زنجیر»یان دەکات بە ڕێکوپێکی. بلۆکچەین لەلایەن تۆڕێکی ھاوتا بۆ ھاوتا بەڕێوەدەچێت. بلۆکی تاکەکەسی، ناونیشانی گشتی و مامەڵەکانی ناو بلۆکەکان زانیاری گشتین، و دەتوانرێت بە بەکارھێنانی گەڕانی بلۆکچەین پشکنینیان بۆ بکرێت

گرێکان مامەڵەکان پشتڕاست دەکەنەوە و پەخشیان دەکەن، ھەریەکەیان کۆپییەکی بلۆکچەینەکە دەپارێزن بۆ پشتڕاستکردنەوەی خاوەندارێتی. بە تێکڕا ھەر ١٠ خولەک جارێک بلۆکێکی نوێ دروست دەکرێت، کە زنجیرە بلۆکەکە لە سەرانسەری ھەموو گرێکاندا نوێ دەکاتەوە بەبێ چاودێری ناوەندی. ئەم پرۆسەیە بەدواداچوون بۆ خەرجییەکانی بیتکۆین دەکات، دڵنیای دەدات کە ھەر بیتکۆینێک تەنھا جارێک خەرج دەکرێت. بە پێچەوانەی کتێبی سەرەکی تەقلیدی کە بەدواداچوون بۆ دراوی فیزیکی دەکات، بیتکۆینەکان بە شێوەیەکی دیجیتاڵی وەک بەرھەمی خەرجنەکراوی مامەڵەکان بوونیان ھەیە.&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Bitcoin#cite_note-Antonopoulos2014-14&lt;/ref&gt;

== شێوازی بیتکۆین ==
بیتکۆین یەکەم و بەناوبانگترین دراوی کریپتۆیە لە جیھاندا، کە فۆرمێکی دیجیتاڵییە لە پارە کە دەتوانرێت لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە بنێردرێت و وەربگیرێت بەبێ ئەوەی پێویستی بە نێوەندگیری وەک بانکەکان یان حکوومەتەکان بێت. بیتکۆین لە ساڵی ٢٠٠٩ لەلایەن کەسێک یان گرووپێکی بێناوەوە دروست کراوە کە ناوی ساختەی ساتۆشی ناکامۆتۆی بەکارھێناوە، کە دەیویست سیستەمێکی پارەدانی لامەرکەزی و ھاوتا بۆ ھاوتا دروست بکات کە ڕێگە بە ھەر کەسێک بدات بەبێ سانسۆر یان سنووردارکردن بە شێوەی ئۆنلاین مامەڵە بکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://kurdwallet.com/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DA%A9%DB%86%DB%8C%D9%86-%DA%86%DB%8C%DB%8C%DB%95%D8%9F-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%84%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DA%A9%DB%86%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3/ |سەردێڕ=کوردواڵێت |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250429111728/https://kurdwallet.com/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DA%A9%DB%86%DB%8C%D9%86-%DA%86%DB%8C%DB%8C%DB%95%D8%9F-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%84%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DA%A9%DB%86%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

بیتکۆین یەکەم [[دراوی دیجیتاڵ]]ی بێ ناوەندە، چونکە سیستەمەکەی بێ ھیچ بانکێکی ناوەندی یان بەرپرسێکی ناوەندی کار دەکات. ئەم تۆڕە [[ھاوسەنگ بە ھاوسەنگ]] ({{بە ئینگلیزی|Peer-to-Peer}})یان ھاوتا بە ھاوتایە و کاردانەوەکانی (بە ئینگلیزی: transaction) ڕاستەوخۆ و بێ ناوبەند لە ناو بەکارھێنەراندا ئەنجام دەدرێت.

لە پاش پەتای کۆرۆنا ڤایرۆس نرخی بیتکۆین یەکجار بەرز بوەوە کە پێشتر گومان دەکرا بەکار بھێنرێت. لە دوا ھەواڵیشدا کۆمپانیای بەناوبانگی تێسلا بڕیاری دا ترومبێلەکانیان بە بیتکۆین بفرۆشن&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Tesla cars can be bought in Bitcoin|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/technology-56508568|newspaper=BBC News|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt; و نەشی گۆڕنەوە بە [[دراوی فیات]].

== تایبەتمەندی بیتکۆین ==
بیتکۆین [https://kurdwallet.com/بیتکۆین-چییە؟-ماملەی-بیتکۆین-لە-کوردس/ چەندین تایبەتمەندی ناوازەی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250429111728/https://kurdwallet.com/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DA%A9%DB%86%DB%8C%D9%86-%DA%86%DB%8C%DB%8C%DB%95%D8%9F-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%84%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DA%A9%DB%86%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3/ |date=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٥ }} ھەیە کە وا دەکات جیاواز بێت لە دراوە تەقلیدییەکان. ھەندێک لەو تایبەتمەندیانە بریتین لە:

=== دابینکردنێکی سنووردار ===
تەنھا ٢١ ملیۆن بیتکۆین لە ئارادایە، ئەمەش واتە بیتکۆین کەم و بەرەو دابەزینە. بە پێچەوانەی ئەو دراوە فیاتانەی (پارە) کە دەتوانرێت بە ئارەزووی خۆیان لەلایەن دەسەڵاتدارانی ناوەندییەوە چاپ بکرێن، دابینکردنی بیتکۆین بە ئەلگۆریتمێکی بیرکاری کۆنترۆڵ دەکرێت کە دڵنیای دەدات لەوەی کە بیتکۆینی نوێ بە ڕێژەیەکی پێشبینیکراو و کەمبوونەوە دروست دەکرێت. ئەمەش وای کردووە کە بیتکۆین لە بەرامبەر ھەڵاوسان و دابەزینی بەھای دراودا.

=== لامەرکەزییەت ===
بیتکۆین لەلایەن ھیچ یەکە یان ڕێکخراوێکەوە کۆنتڕۆڵ ناکرێت. بەڵکو لەلایەن تۆڕێکی ھەزاران کۆمپیوتەرەوە دەپارێزرێت، کە پێیان دەوترێت گرێ، کە مامەڵەکان پشتڕاست دەکەنەوە و تۆمارێکی ھاوبەش لە تەواوی مێژووی بیتکۆین دەھێڵنەوە، کە پێی دەوترێت بلۆکچەین. ھەر کەسێک دەتوانێت پەیوەندی بە تۆڕەکەوە بکات و بەشداری لە ئاسایش و کارکردنیدا بکات. ئەمەش وا دەکات بیتکۆین بەرگری لە سانسۆر و گەندەڵی و دەستکاریکردن بکات.

=== شەفافییەت ===
ھەموو مامەڵەکانی بیتکۆین لەسەر بلۆکچەین تۆمار دەکرێن، کە کتێبی سەرەکی گشتی و نەگۆڕە کە ھەر کەسێک دەتوانێت دەستی پێ بگات و پشتڕاستی بکاتەوە. ئەمەش بەو مانایەیە کە مامەڵەکانی بیتکۆین دەتوانرێت شوێنپێی بگیرێت و دەتوانرێت وردبینی بکرێت، بەڵام ھەروەھا ساختەکاریش دەکرێت، چونکە بەکارھێنەران پێویست ناکات ناسنامەکانیان ئاشکرا بکەن بۆ ئەوەی مامەڵە بکەن. ئەمەش بیتکۆین دەکاتە سیستەمێکی بێ متمانە و بێ مۆڵەت، کە بەکارھێنەران ناچار نین پشت بە لایەنی سێیەم ببەستن بۆ پشتڕاستکردنەوەی یان ئاسانکاری مامەڵەکانیان.

=== ئاسایش ===
مامەڵەکانی بیتکۆین بە کۆدی کریپتۆگرافی پارێزراون، کە لقێکی بیرکارییە کە مامەڵە لەگەڵ کۆد و کۆدکردندا دەکات. بیتکۆین جۆرێکی دیاریکراوی کریپتۆگرافی بەکاردەھێنێت، کە پێی دەوترێت کۆدی کلیلی گشتی، کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات جووتێک کلیل دروست بکەن: کلیلێکی گشتی و کلیلێکی تایبەت. کلیلی گشتی بۆ وەرگرتنی بیتکۆین بەکاردێت، لەکاتێکدا کلیلی تایبەت بەکاردێت بۆ واژووکردن و ناردنی بیتکۆین. کلیلی تایبەت وەک وشەی نھێنی وایە کە تەنھا خاوەنەکەی دەیزانێت و پێویستە بە نھێنی بھێڵێتەوە. ھەرکەسێک دەستی بە کلیلی تایبەت بگات دەتوانێت ئەو بیتکۆینانەی کە پەیوەندییان بەوەوە ھەیە بەسەر ببات، بۆیە زۆر گرنگە بە باشی ھەڵی بگریت و پشتگیری بکەیت. ھەروەھا مامەڵەکانی بیتکۆین بە میکانیزمێکی کۆدەنگی پارێزراون، کە پێی دەوترێت سەلماندنی کار، کە پێویستە گرێکان بۆ چارەسەرکردنی کێشە بیرکارییە ئاڵۆزەکان بۆ پشتڕاستکردنەوەی مامەڵەکان و دروستکردنی بلۆکی نوێ. ئەمەش وای کردووە کە بیتکۆین زۆر قورس بێت بۆ ساختەکردن یان دووجار خەرجکردنی، چونکە پێویستی بە بڕێکی زۆر لە ھێزی کۆمپیوتەر دەبێت بۆ سەرپێچیکردن لە تۆڕەکە. بیتکۆین تەنھا دراوێک، ھەروەھا دیاردەیەکی جیھانییە کە ملیۆنان بەکارھێنەر و وەبەرھێنەر و گەشەپێدەر و ئارەزومەندانی ھەموو چین و توێژەکانی ژیان و پاشخانی بۆ خۆی ڕاکێشاوە. بیتکۆین ئیلھامبەخش بووە بۆ داھێنان و بەرنامە بێشومارەکان، وەک دراوە کریپتۆکراوەکانی بەدیل، گرێبەستی زیرەک، بەرنامە لامەرکەزییەکان و زۆر شتی تر. ھەروەھا بیتکۆین بزووتنەوەیەکی کۆمەڵایەتی و ئابووریی لێکەوتووەتەوە کە تەحەدای دۆخی ئێستا دەکات و تاکەکان بەھێز دەکات بۆ ئەوەی کۆنترۆڵی پارە و داتاکانی خۆیان بکەن.

== دراوی دیجیتاڵ لە کوردستان ==
دراوی کریپتۆ، بە تایبەت بیتکۆین، بابەتێکی سەرنجڕاکێش بووە لە سەرانسەری جیھاندا، ھەر وڵاتێک بە دیمەنی یاسایی ناوازەی خۆیدا دەڕوات. لە دوایین نوێکردنەوە لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٢، با چاوێکی کورت لە دۆخی یاسایی دەوروبەری بیتکۆین لە کوردستانی ئێران، عێراق، تورکیا، و سووریا بکەین.

=== ئێران ===
بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان لە ئێران کانگاکردنی دراوی کریپتۆ یاسایی بووە، بەڵام بەکارھێنانی بیتکۆین بۆ مامەڵەکان ڕووبەڕووی ئەو سنووردارکردنە بووەوە کە لەلایەن حکوومەتەوە سەپێندرابوو. جێگای سەرنجە، گفتوگۆ سەبارەت بە ئەگەری خستنەبازاڕی دراوی کریپتۆ کە دەوڵەت پشتگیری دەکات، بە ئامانجی ئاسانکاری بازرگانی نێودەوڵەتی لە بەرامبەر سزا ئابوورییەکان ھەبوو.

=== عێراق ===
دۆخی یاسایی بیتکۆین لە عێراق کەمتر ڕوون بوو، وڵاتەکە لەگەڵ ئاستەنگە ئابوورییەکان دەجەنگێت. لە دوایین نوێکردنەوەدا، ھیچ ڕێسایەکی تایبەت نەبووە کە دراوە دیجیتاڵییەکان بەڕێوەببات، ئەمەش بەکارھێنەران و بازرگانانی بەشداربوو لە چالاکییەکانی دراوی کریپتۆدا لە دۆخێکی نادڵنیاییدا بەجێھێشتووە.

=== تورکیا ===
بیتکۆینی وەک یاسایی ناساند، ئەمەش بازاڕێکی تاڕادەیەک چالاک بوو بۆ دراوی کریپتۆ. بەڵام نادڵنیایی ڕێکخراوەیی بەردەوام بوو، چونکە حکوومەت ڕێوشوێنی وەک قەدەغەکردنی بەکارھێنانی دراوی کریپتۆ بۆ پارەدان جێبەجێ کرد. ھەروەھا بانکی ناوەندی کۆماری تورکیا پلانەکانی بۆ ناساندنی دراوی دیجیتاڵی بانکی ناوەندی (CBDC) ڕاگەیاند.

=== سووریا ===
لە سووریا، نەتەوەیەک کە ڕووبەڕووی ناسەقامگیری سیاسی و ئابووری بووەتەوە، دۆخی یاسایی بیتکۆین بە نادیاری ماوەتەوە. پێدەچێت ململانێی بەردەوام و تەحەددای ئابووری ڕێگری لە پەرەپێدانی ڕێسای ڕوون بۆ بەکارھێنانی دراوی کریپتۆ کردبێت. نەبوونی چوارچێوەیەکی ڕێکخراوەیی جێگیر مەترسییەکانی بۆ ئەو کەسانە دروست کرد کە بەشداری چالاکییەکانی دراوی کریپتۆ دەکەن لە ناو ھەرێمەکەدا.

زۆر گرنگە جەخت لەوە بکەینەوە کە دیمەنی دراوی کریپتۆ دینامیکییە، و ژینگە ڕێکخراوەیییەکان دەتوانن بە خێرایی پەرەبسەنن. لەم کورتە تێڕوانینە گشتییەدا، پێشنیار دەکرێت بۆ وەرگرتنی وردترین و نوێترین زانیاری لەسەر دۆخی یاسایی بیتکۆین لەم وڵاتانەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا، ڕاوێژ بە نوێترین سەرچاوە و نوێکارییە یاسایییەکان بکرێت.

== ئاڵوگۆڕی دراوی دیجیتاڵ لە کوردستان ==
لەناو ئیکۆسیستەمی داینامیکی دراوی کریپتۆ لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا، ئاڵوگۆڕە ناوخۆیییەکان ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە داڕشتنی دیمەنەکەدا. جێگای سەرنجە، [https://kurdwallet.com/ '''کوردواڵێت'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210610031405/https://kurdwallet.com/ |date=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١ }} وەک ئاڵوگۆڕێکی گەورەی دراوی کریپتۆ سەریھەڵداوە کە لە عێراق و ھەرێمی کوردستان و ئێران کاردەکات. ئەم پلاتفۆرمە لەناو کۆمەڵگەی کریپتۆی کوردیدا ناوبانگێکی زۆری بەدەستھێناوە، کەشێکی پارێزراو و بەکارھێنەر دۆستی بۆ بازرگانیکردن بە سەروەت و سامانی دیجیتاڵی جۆراوجۆر پێشکەش بە بەکارھێنەران دەکات. یەکێکی دیکە لە یاریزانە بەرچاوەکانی [https://kurdcoin.krd/ '''کوردکۆین'''] کە تایبەتە بە بازاڕی عێراق. ئەم ئاڵوگۆڕە ناوخۆیییە گرنگی بە پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییە تایبەتمەندەکان دەدات بۆ دابینکردنی داواکارییە ناوازەکانی کۆمەڵگەی دراوی کریپتۆی عێراق.

بە تێپەڕین لە ئاڵوگۆڕە ناوخۆیییەکان، پلاتفۆرمە نێودەوڵەتییە گەورەکانیش جێگەی خۆیان لەنێو بەکارھێنەرانی ناوچەکەدا دۆزییەوە. [https://www.okx.com/ ئۆک ئێکس] ئاڵوگۆڕی دراوی کریپتۆی جیھانییە، خۆی وەک پایەیەکی سەرەکی لە تورکیا جێگیر کردووە و بەکارھێنەرانی کۆمەڵگەی کریپتۆی تورکیا بۆ لای خۆی ڕاکێشاوە.

ھاوکات کۆمپانیای [https://www.binance.com/ باینانس] کە یەکێکە لە گەورەترین ئاڵوگۆڕەکانی دراوی کریپتۆ لە جیھاندا، کاریگەریی خۆی بۆ ناو سووریا درێژکردووەتەوە. ئەم ئاڵوگۆڕە نێودەوڵەتیانە، بە پێشکەشکردنی بەرفراوان و نەختینەیی خۆیان، بوونەتە یاریزانی سەرەکی لە فەزای فراوانتری کریپتۆی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا، کە بژاردەی جۆراوجۆر بۆ بازرگانی و وەبەرھێنان بۆ بەکارھێنەران دابین دەکات. لەگەڵ بەردەوامی پەرەسەندنی دیمەنی کریپتۆ، ئەم ئاڵوگۆڕانە، چ ناوخۆیی و چ نێودەوڵەتی، بەشدارییەکی بەرچاو لە گەشەکردن و گەشەسەندنی کۆمەڵگەی کریپتۆی کورد و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا دەکەن.

== ئەمانەش ببینە ==
* [[ئێتێریوم]]
* [[مۆنێرۆ]]
* [[تێتێر (دراوی کریپتۆ)|تێتێر]]
* [[زنجیرەبلۆک]]
* [[پێڕستی لێوەبووەکانی بیتکۆین]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
* {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= [[:fa:بیتکوین]] | سەردێڕ= بیتکوین | زمان= فارسی | سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠١٨}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Bitcoin|بیتکۆین}}
* [https://www.bitcoin.org/ Bitcoin.org وێبگەی]
*[https://kurdwallet.com/product-category/bitcoin بیتکۆین لە کوردستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114140144/https://kurdwallet.com/product-category/bitcoin/ |date=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}

{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|ئابووری}}

[[پۆل:بیتکۆین|بیتکۆین]]
[[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٠٩]]
[[پۆل:دراوی ڕەمزی]]
[[پۆل:دراوی دیجیتاڵ]]</text>
      <sha1>ccj32r37ngsah8l8nvoyj3amx9zf0vq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:دەزگای خێرخوازیی بارزانی</title>
    <ns>1</ns>
    <id>146061</id>
    <revision>
      <id>1579509</id>
      <parentid>842793</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:22:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26380-82</username>
        <id>76051</id>
      </contributor>
      <comment>/* كار كرن */ بەشی نوێ</comment>
      <origin>1579509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7532" sha1="78tsqdgq2ush0pchpn1414scbgwuack" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=579359 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170330001653/https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation بۆ https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١١:١١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=581689 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170331024409/https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation/ بۆ https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٤:٢٣، ٢١ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=653084 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170329232944/http://www.kurdistan24.net/en/news/8e8d4a52-0fb3-458f-ac23-cab43d5d37e0/Kurdish-NGO-joins-UN-assemblies بۆ http://www.kurdistan24.net/en/news/8e8d4a52-0fb3-458f-ac23-cab43d5d37e0/Kurdish-NGO-joins-UN-assemblies زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٥:١٢، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=842792 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170330001653/https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation بۆ https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170331024409/https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation/ بۆ https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٠:٥٦، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)

== كار كرن  ==

السلام عليكم ورحمه الله وبركاته نافي من ئارازه از خه لكي دهوكيمه ازي پيتفي كاره كيمه من فيت كاره كي بوخو بكم ومالا خو ريفه ببه م الحمدلله 

خودي ژيانيت داينه من وكي زالامه كي شولكم 

هيفه من بده نه كاري دكه ل خو يان كاره كي بومن بيني دي سوپاس داربم از جتشتا نا خازم باوربكه از يت ماله كا كيم درامه ت دا 

من فيت بو مالا خو كار كه م دا ژيارا مالا خو ريفه ببم 

كريدارين بي موجه ينه به لكي او كاري تو بومن ببيني بيته جيهي هندي مالا من پي كيف خوش ببن باور بكه از جتشتا وك پاراه ومالي دنياي شته نا خازم 

به ز من فيت كاره كي بوخو بكم من بفه ر زاني از هوار خو بكه هينمه هوه يت به ريز هيفيه بيته جيهي خه م ژي خارني 

نافي من ئارازه شيمن بيستو پيجن ساله هيفيت كم هين خه مي شي بخون 🙏 [[تایبەت:بەشدارییەکان/&amp;#126;2026-26380-82|&amp;#126;2026-26380-82]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:&amp;#126;2026-26380-82|talk]]) ١٢:٢٢، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>78tsqdgq2ush0pchpn1414scbgwuack</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579511</id>
      <parentid>1579509</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26380-82</username>
        <id>76051</id>
      </contributor>
      <comment>/* كار كرن */ بەشی نوێ</comment>
      <origin>1579511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8966" sha1="glgnjbd0hptuvi1gb2mqolyxah39qws" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=579359 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170330001653/https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation بۆ https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١١:١١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=581689 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170331024409/https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation/ بۆ https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٤:٢٣، ٢١ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=653084 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170329232944/http://www.kurdistan24.net/en/news/8e8d4a52-0fb3-458f-ac23-cab43d5d37e0/Kurdish-NGO-joins-UN-assemblies بۆ http://www.kurdistan24.net/en/news/8e8d4a52-0fb3-458f-ac23-cab43d5d37e0/Kurdish-NGO-joins-UN-assemblies زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٥:١٢، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=842792 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170330001653/https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation بۆ https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170331024409/https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation/ بۆ https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٠:٥٦، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)

== كار كرن  ==

السلام عليكم ورحمه الله وبركاته نافي من ئارازه از خه لكي دهوكيمه ازي پيتفي كاره كيمه من فيت كاره كي بوخو بكم ومالا خو ريفه ببه م الحمدلله 

خودي ژيانيت داينه من وكي زالامه كي شولكم 

هيفه من بده نه كاري دكه ل خو يان كاره كي بومن بيني دي سوپاس داربم از جتشتا نا خازم باوربكه از يت ماله كا كيم درامه ت دا 

من فيت بو مالا خو كار كه م دا ژيارا مالا خو ريفه ببم 

كريدارين بي موجه ينه به لكي او كاري تو بومن ببيني بيته جيهي هندي مالا من پي كيف خوش ببن باور بكه از جتشتا وك پاراه ومالي دنياي شته نا خازم 

به ز من فيت كاره كي بوخو بكم من بفه ر زاني از هوار خو بكه هينمه هوه يت به ريز هيفيه بيته جيهي خه م ژي خارني 

نافي من ئارازه شيمن بيستو پيجن ساله هيفيت كم هين خه مي شي بخون 🙏 [[تایبەت:بەشدارییەکان/&amp;#126;2026-26380-82|&amp;#126;2026-26380-82]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:&amp;#126;2026-26380-82|talk]]) ١٢:٢٢، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)

== كار كرن ==

السلام عليكم ورحمه الله وبركاته نافي من ئارازه از خه لكي دهوكيمه ازي پيتفي كاره كيمه من فيت كاره كي بوخو بكم ومالا خو ريفه ببه م الحمدلله 

خودي ژيانيت داينه من وكي زالامه كي شولكم 

هيفه من بده نه كاري دكه ل خو يان كاره كي بومن بيني دي سوپاس داربم از جتشتا نا خازم باوربكه از يت ماله كا كيم درامه ت دا 

من فيت بو مالا خو كار كه م دا ژيارا مالا خو ريفه ببم 

كريدارين بي موجه ينه به لكي او كاري تو بومن ببيني بيته جيهي هندي مالا من پي كيف خوش ببن باور بكه از جتشتا وك پاراه ومالي دنياي شته نا خازم 

به ز من فيت كاره كي بوخو بكم من بفه ر زاني از هوار خو بكه هينمه هوه يت به ريز هيفيه بيته جيهي خه م ژي خارني 

نافي من ئارازه شيمن بيستو پيجن ساله هيفيت كم هين خه مي شي بخون 🙏 شمارامن 07504846814 [[تایبەت:بەشدارییەکان/&amp;#126;2026-26380-82|&amp;#126;2026-26380-82]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:&amp;#126;2026-26380-82|talk]]) ١٢:٢٤، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>glgnjbd0hptuvi1gb2mqolyxah39qws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579635</id>
      <parentid>1579511</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>مامۆستا</username>
        <id>39489</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>دەستکاریی [[Special:Contributions/~2026-26380-82|~2026-26380-82]] ([[User talk:~2026-26380-82|لێدوان]]) بۆ دوایین پێداچوونەوەی [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] گەڕێندرایەوە</comment>
      <origin>842793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6124" sha1="35cjn92hcxj1ip27mgx4m3yh04dkfzf" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=579359 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170330001653/https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation بۆ https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١١:١١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=581689 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170331024409/https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation/ بۆ https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٤:٢٣، ٢١ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=653084 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170329232944/http://www.kurdistan24.net/en/news/8e8d4a52-0fb3-458f-ac23-cab43d5d37e0/Kurdish-NGO-joins-UN-assemblies بۆ http://www.kurdistan24.net/en/news/8e8d4a52-0fb3-458f-ac23-cab43d5d37e0/Kurdish-NGO-joins-UN-assemblies زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٥:١٢، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[دەزگای خێرخوازیی بارزانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=842792 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170330001653/https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation بۆ https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170331024409/https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation/ بۆ https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٠:٥٦، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)</text>
      <sha1>35cjn92hcxj1ip27mgx4m3yh04dkfzf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کەمخوێنی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149970</id>
    <revision>
      <id>1579508</id>
      <parentid>1577484</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sorou6sh</username>
        <id>8711</id>
      </contributor>
      <comment>+ [[پۆل:نەخۆشیەکانی خوێن]]، − {{بێپۆل}} ([[ویکیپیدیا:خێراپۆل|خێراپۆل]])</comment>
      <origin>1579508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7185" sha1="6cmdzb5b7g39evc04188jie25civvbe" xml:space="preserve">{{کەمبەستەر}}
{{وەرگێڕانی وشە بە وشە}}

{{Infobox medical condition (new)
| name            = کەمخوێنی
| synonyms        = کەمخوێنی، erythrocytopenia
| image           = Iron deficiency anemia blood film.jpg
| caption         = ڕشتنی خوێن کە کەمخوێنی بەھۆی کەمی ئاسن نیشان دەدات، لەگەڵ خڕۆکە سوورەکانی خوێنی بچووک و کاڵ.
|field            = [[خوێنزانی]]
| pronounce       = {{IPAc-en|ə|ˈ|n|i:|m|i|ə}}
| symptoms        = ھەستکردن بە ماندووبوون، ڕەشبوونەوەی پێست، لاوازی، تەنگەنەفەسی، ھەستکردن بە بێھۆشبوون&lt;ref name=EBM2013&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors = Janz TG, Johnson RL, Rubenstein SD|سەردێڕ= Anemia in the emergency department: evaluation and treatment | journal = Emergency Medicine Practice |بەرگ= ١٥| issue = 11 |پەڕەکان= ١–١٥; quiz ١٥–١٦|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠١٣| pmid = ٢٤٧١٦٢٣٥|ناونیشان= http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&amp;topic_id=385}}&lt;/ref&gt;
| complications   =
| onset           =
| duration        =
| causes          = لەدەستدانی خوێن، کەمبوونەوەی بەرھەمھێنانی خڕۆکە سوورەکان، زیادبوونی تێکچوونی خڕۆکە سوورەکان&lt;ref name=EBM2013/&gt;
| risks           =
| diagnosis       = پێوانی ھیمۆگلۆبینی خوێن&lt;ref name=EBM2013/&gt;
| differential    =
| prevention      =
| treatment       =
| medication      =
| prognosis       =
| frequency       = ٢٫٣٦ ملیار / ٣٣٪ (٢٠١٥)&lt;ref name=GBD2015/&gt;
| deaths          =
}}

'''کەمخوێنی'''({{lang-en|Anemia}}) بریتییە لە کەمبوونی ژمارەی خڕۆکە سوورە خوێنییەکان یان ھیمۆگلۆبین لە ناو خوێندا، یان توانای نزمبوونی خوێن بۆ گەیاندنی ئۆکسجین بۆ ئەندامەکانی جەستە. زۆربەی کات کە نەخۆشییەکە بەئاھەستە پەیدابێت، نیشانەکان کەم دیارن، بەلام دەکرێت کەس ھەستی بە ماندووی، بێھێزی، کورتیی ھەناسە یان کەمبوونی ئەنرژی بۆ وەرزش بکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What Is Anemia? – NHLBI, NIH|ناونیشان=https://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|وێبگە=www.nhlbi.nih.gov|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160120200631/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Stedman's medical Dictionary|ناونیشان=https://archive.org/details/stedmansmedicald00sted_3|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams &amp; Wilkins|شوێن=Philadelphia|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨١٧-٣٣٩٠-٨|پەڕە=Anemia|edition=28th}}&lt;/ref&gt;

ئەگەر نەخۆشییەکە بە خێرایی پەیدابێت، تووشبوو ھەستی بە سەرچوون و ئەبووڕێتەوە دەکات و گەرمابوونیش لێدەکات. لە کاتی توندبوونی نەخۆشییەکەدا چەرمی کەسەکە زەردی پەریو دەبێت. نیشانەی زیاتریش دەکرێت بەپێی ھۆکاری بنەڕەتییەکە ئاماژەی پێ بکات.&lt;ref name=&quot;Ber2007&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Bernadette F.|دوایین=Rodak|name-list-format=vanc|سەردێڕ=Hematology: clinical principles and applications|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Saunders|شوێن=Philadelphia|ژپنک=٩٧٨-١-٤١٦٠-٣٠٠٦-٥|پەڕە=٢٢٠|edition=3rd|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&amp;pg=PA220|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160425061405/https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&amp;pg=PA220|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;

ھۆکارەکانی کەمخوێنی پێکدێن لە: لەدەستدانی خوێن، کەمبوونی بەرھەمھێنانی خڕۆکە سوورە خوێنییەکان، و زیانگەیاندن بە ئەم خانانە. کەمی ڤیتامین B12 یان ئاسنیش دەکرێت ھۆکاری ببێت. نەخۆشییەکە بەپێی قەبارەی خڕۆکەی سوور و ئاستی ھیمۆگلۆبین دەبێتە جۆرجۆرەکان. لە پیاودا ئەگەر ھیمۆگلۆبین کەمتر بێت لە ١٣٠–١٤٠ گم/لتر، و لە ژنادا کەمتر لە ١٢٠–١٣٠ گم/لتر، ئەوا کەمخوێنی دادەنرێت.&lt;ref name=&quot;EBM2013&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Janz TG, Johnson RL, Rubenstein SD|سەردێڕ=Anemia in the emergency department: evaluation and treatment|journal=Emergency Medicine Practice|بەرگ=١٥|issue=11|پەڕەکان=١–١٥; quiz ١٥–٦|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٣|pmid=٢٤٧١٦٢٣٥|ناونیشان=http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&amp;topic_id=385|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161018212916/http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&amp;topic_id=385|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;

ژنانی دووگیان پێویستە حەبی ئاسن بخۆن تا لە مەترسی کەمخوێنی دوور بکەونەوە. کەمخوێنی یەکێکە لە نەخۆشییە باوەکان لە جیھاندا و سێ یەکی دانیشتووانی جیھانی تووشی دەبێت. کەمی ئاسن بە تەنھا نزیکەی یەک ملیار کەس گیرتوەتەوە، و لە ژنان باوترە لە پیاو.

چارەسەر بەپێی ھۆکار و توندی نەخۆشییەکە دیاردەکرێت؛ دەکرێت بە دانی ڤیتامین وەک ترشی فۆلیک یان ڤیتامین B12 بێت. ئەگەر حەبی دەمەوە سوود نەبوو، دەرزییەکە بژاردەیەکی باشترە — بە تایبەتی لە کاتی ھەوکردن یان ناڕێکییی لەناوی ئاڵوگۆڕی خواردنی لەسەردا.

== مێژوو ==
بەڵگەی کەمخوێنی زیاتر دەگەڕێتەوە لە ٤٠٠٠ ساڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Tayles N |سەردێڕ= Anemia, genetic diseases, and malaria in prehistoric mainland Southeast Asia | journal = American Journal of Physical Anthropology |بەرگ= ١٠١| issue = 1 |پەڕەکان= ١١–٢٧|ڕێکەوت= ئەیلوولی ١٩٩٦| pmid = ٨٨٧٦٨١١| doi = 10.1002/(SICI)1096-8644(199609)101:1&lt;11::AID-AJPA2&gt;3.0.CO;2-G}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Anemias}}


[[پۆل:نەخۆشیەکانی خوێن]]</text>
      <sha1>6cmdzb5b7g39evc04188jie25civvbe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579510</id>
      <parentid>1579508</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:23:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sorou6sh</username>
        <id>8711</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>چاکسازی</comment>
      <origin>1579510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7185" sha1="8xf7498vyy6o79qmph7d4dfm3dp2i76" xml:space="preserve">{{کەمبەستەر}}
{{وەرگێڕانی وشە بە وشە}}

{{Infobox medical condition (new)
| name            = کەمخوێنی
| synonyms        = کەمخوێنی، erythrocytopenia
| image           = Iron deficiency anemia blood film.jpg
| caption         = ڕشتنی خوێن کە کەمخوێنی بەھۆی کەمی ئاسن نیشان دەدات، لەگەڵ خڕۆکە سوورەکانی خوێنی بچووک و کاڵ.
|field            = [[خوێنناسی]]
| pronounce       = {{IPAc-en|ə|ˈ|n|i:|m|i|ə}}
| symptoms        = ھەستکردن بە ماندووبوون، ڕەشبوونەوەی پێست، لاوازی، تەنگەنەفەسی، ھەستکردن بە بێھۆشبوون&lt;ref name=EBM2013&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors = Janz TG, Johnson RL, Rubenstein SD|سەردێڕ= Anemia in the emergency department: evaluation and treatment | journal = Emergency Medicine Practice |بەرگ= ١٥| issue = 11 |پەڕەکان= ١–١٥; quiz ١٥–١٦|ڕێکەوت= تشرینی دووەمی ٢٠١٣| pmid = ٢٤٧١٦٢٣٥|ناونیشان= http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&amp;topic_id=385}}&lt;/ref&gt;
| complications   =
| onset           =
| duration        =
| causes          = لەدەستدانی خوێن، کەمبوونەوەی بەرھەمھێنانی خڕۆکە سوورەکان، زیادبوونی تێکچوونی خڕۆکە سوورەکان&lt;ref name=EBM2013/&gt;
| risks           =
| diagnosis       = پێوانی ھیمۆگلۆبینی خوێن&lt;ref name=EBM2013/&gt;
| differential    =
| prevention      =
| treatment       =
| medication      =
| prognosis       =
| frequency       = ٢٫٣٦ ملیار / ٣٣٪ (٢٠١٥)&lt;ref name=GBD2015/&gt;
| deaths          =
}}

'''کەمخوێنی'''({{lang-en|Anemia}}) بریتییە لە کەمبوونی ژمارەی خڕۆکە سوورە خوێنییەکان یان ھیمۆگلۆبین لە ناو خوێندا، یان توانای نزمبوونی خوێن بۆ گەیاندنی ئۆکسجین بۆ ئەندامەکانی جەستە. زۆربەی کات کە نەخۆشییەکە بەئاھەستە پەیدابێت، نیشانەکان کەم دیارن، بەلام دەکرێت کەس ھەستی بە ماندووی، بێھێزی، کورتیی ھەناسە یان کەمبوونی ئەنرژی بۆ وەرزش بکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What Is Anemia? – NHLBI, NIH|ناونیشان=https://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|وێبگە=www.nhlbi.nih.gov|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160120200631/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Stedman's medical Dictionary|ناونیشان=https://archive.org/details/stedmansmedicald00sted_3|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Lippincott Williams &amp; Wilkins|شوێن=Philadelphia|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨١٧-٣٣٩٠-٨|پەڕە=Anemia|edition=28th}}&lt;/ref&gt;

ئەگەر نەخۆشییەکە بە خێرایی پەیدابێت، تووشبوو ھەستی بە سەرچوون و ئەبووڕێتەوە دەکات و گەرمابوونیش لێدەکات. لە کاتی توندبوونی نەخۆشییەکەدا چەرمی کەسەکە زەردی پەریو دەبێت. نیشانەی زیاتریش دەکرێت بەپێی ھۆکاری بنەڕەتییەکە ئاماژەی پێ بکات.&lt;ref name=&quot;Ber2007&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Bernadette F.|دوایین=Rodak|name-list-format=vanc|سەردێڕ=Hematology: clinical principles and applications|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Saunders|شوێن=Philadelphia|ژپنک=٩٧٨-١-٤١٦٠-٣٠٠٦-٥|پەڕە=٢٢٠|edition=3rd|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&amp;pg=PA220|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160425061405/https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&amp;pg=PA220|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;

ھۆکارەکانی کەمخوێنی پێکدێن لە: لەدەستدانی خوێن، کەمبوونی بەرھەمھێنانی خڕۆکە سوورە خوێنییەکان، و زیانگەیاندن بە ئەم خانانە. کەمی ڤیتامین B12 یان ئاسنیش دەکرێت ھۆکاری ببێت. نەخۆشییەکە بەپێی قەبارەی خڕۆکەی سوور و ئاستی ھیمۆگلۆبین دەبێتە جۆرجۆرەکان. لە پیاودا ئەگەر ھیمۆگلۆبین کەمتر بێت لە ١٣٠–١٤٠ گم/لتر، و لە ژنادا کەمتر لە ١٢٠–١٣٠ گم/لتر، ئەوا کەمخوێنی دادەنرێت.&lt;ref name=&quot;EBM2013&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Janz TG, Johnson RL, Rubenstein SD|سەردێڕ=Anemia in the emergency department: evaluation and treatment|journal=Emergency Medicine Practice|بەرگ=١٥|issue=11|پەڕەکان=١–١٥; quiz ١٥–٦|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٣|pmid=٢٤٧١٦٢٣٥|ناونیشان=http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&amp;topic_id=385|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161018212916/http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&amp;topic_id=385|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;

ژنانی دووگیان پێویستە حەبی ئاسن بخۆن تا لە مەترسی کەمخوێنی دوور بکەونەوە. کەمخوێنی یەکێکە لە نەخۆشییە باوەکان لە جیھاندا و سێ یەکی دانیشتووانی جیھانی تووشی دەبێت. کەمی ئاسن بە تەنھا نزیکەی یەک ملیار کەس گیرتوەتەوە، و لە ژنان باوترە لە پیاو.

چارەسەر بەپێی ھۆکار و توندی نەخۆشییەکە دیاردەکرێت؛ دەکرێت بە دانی ڤیتامین وەک ترشی فۆلیک یان ڤیتامین B12 بێت. ئەگەر حەبی دەمەوە سوود نەبوو، دەرزییەکە بژاردەیەکی باشترە — بە تایبەتی لە کاتی ھەوکردن یان ناڕێکییی لەناوی ئاڵوگۆڕی خواردنی لەسەردا.

== مێژوو ==
بەڵگەی کەمخوێنی زیاتر دەگەڕێتەوە لە ٤٠٠٠ ساڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Tayles N |سەردێڕ= Anemia, genetic diseases, and malaria in prehistoric mainland Southeast Asia | journal = American Journal of Physical Anthropology |بەرگ= ١٠١| issue = 1 |پەڕەکان= ١١–٢٧|ڕێکەوت= ئەیلوولی ١٩٩٦| pmid = ٨٨٧٦٨١١| doi = 10.1002/(SICI)1096-8644(199609)101:1&lt;11::AID-AJPA2&gt;3.0.CO;2-G}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Anemias}}


[[پۆل:نەخۆشیەکانی خوێن]]</text>
      <sha1>8xf7498vyy6o79qmph7d4dfm3dp2i76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خانزادی سۆران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153433</id>
    <revision>
      <id>1579720</id>
      <parentid>1563927</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T00:36:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11752" sha1="nblrc4fjd3pkhr4ggonnsgwznurcqzz" xml:space="preserve">{{Infobox royalty|name=خانزادی سۆران{{ھن}}
میر خانزاد|title={{Script/Arabic|[[ئەمیر|میر]]}}|reign=کۆتایییەکانی سەدەی ١٦ (دەگوترێ ١٥٩٠ یانیش دەیەی ١٦٢٠) (٩ ساڵ حکومڕانیی کرد)|predecessor=[[میر سلێمان بەگی سۆران|میر سلێمان]]|successor=[[عەلی بەگی کوڕی سولەیمان بەگ|عەلی بەگ]]|issue=|full name={{Script/Arabic|میر خانزاد کچی شا قوولی بەگی کوڕی سلێمان بەگی کوڕی میر سەیدیی سۆران}}|royal house=[[File:Soran Empire flag in the shape of coat of arms.png|Soran Emirate flag|15px]] [[میرانی سۆران]]|father=[[شا قوولی بەگی سۆران]]|religion=[[ئیسلام]]|succession={{flagicon image|Flag of the Emirate of Soran.svg}} [[ئەمیر|میر]]ی [[میرنشینی سۆران|سۆران]]|image=Xanzadî soran.jpg|caption=وێنایەکی کێشراوی میر خانزاد، کە بە ھەمان شێوە پەیکەرێکیشی لەسەر دروستکراوە لە [[ھەریر]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردیپێدیا |یەکەم=Kurdipedia- |سەردێڕ=پەیکەری خانزاد میری سۆران، ئافرەتە سەرکردە و لێھاتووەکەی کورد لە ھەریر |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20260104125902670413 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdipedia.org}}&lt;/ref&gt;}}'''ئەمیرە خانزاد کچی شا قوولی بەگی کوڕی میر سلێمان بەگی کوڕی میر سەیدیی سۆرانە''' ناسراوە بە '''میر خانزاد''' یان '''خانزادی سۆران''' فەرماندەیەکی سەربازی و فەرمانڕەوای [[میرنشینی سۆران]] بووە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٦ یان سەرەتای سەدەی ١٧.

خانزاد خوشکی [[میر سلێمان بەگی سۆران|میر سلێمان بەگی]] کوڕی [[شا قوولی بەگی سۆران|قوولی بەگ]] بوو، کە حکومڕانیی [[میرنشینی سۆران|میرنشینی سۆرانی]] دەکرد لە دەوروبەری ساڵی ١٦٢٠، دوای ئەوەی براکەی لەلایەن فەرماندەیەکی سەربازی بە ناوی «[[لەشکری]]» کوژرا، خانزاد ھاتە سەر حوکم. ھەندێک سەرچاوە بوونە فەرمانڕەوای میر خانزاد دەگەڕێننەوە بۆ ساڵی ١٥٩٠.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/en/en_direje.aspx?jimare=15692 |وێبگە=PUK Media |سەردێڕ=Kurdish women }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.pukmedia.com/en/en_direje.aspx?jimare=15692 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

لەشکری ھەڵاتە [[چیای شنگال|چیاکانی شەنگال]]، لەوێش میر خانزاد بۆ تۆڵەسەندنەوە لە نامەیەکدا پێشنیاری ھاوسەرگیریی بۆ کردووە و لە نامەکەدا پێی دەڵێ «میرنشین و سوپا بێ تۆ شپرزەن، میرایەتیی سۆران وەمن ناکرێ، خۆت شیاوی میرایەتیت... بۆیە داوات لێدەکەم بە زووترین کات بگەڕێیتەوە [[ھەریر]] و منیش ئامادەم ھاوسەرگیریت لەگەڵ بکەم»&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردیپێدیا |یەکەم=Kurdipedia- |سەردێڕ=ئایا خانزادی سۆران مێردی کردووە؟! |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20240425195020567561 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdipedia.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردیپێدیا |یەکەم=Kurdipedia- |سەردێڕ=خانزاد و لەشکری |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20240723180322583167 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdipedia.org}}&lt;/ref&gt;. وە کاتێکیش لەشکری گەڕایەوە ھەریر و چاوی بە خانزاد کەوت، خانزاد لەشکری و ھەموو سوپاکەی سەربڕی.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328214954/https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=The Kurdistan Tribune |زمان=en-GB |سەردێڕ=Women of Non-State Kurds: From Khanzad Sultan to Rojava Female Fighters |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

میر خانزاد پایتەختی لە [[قەڵای دووین|قەڵای دوینەوە]] گواستەوە بۆ [[ھەریر]]، ڕێگاوبان و قەڵای دروستکرد و ھێرشیشی کردە سەر زۆرێک لە شارۆچکەکانی دەوروبەری بە سەرۆکایەتیی سوپایەکی زەبەلاحی ٤٠ بۆ ٥٠ ھەزار سەرباز کە ١٢ ھەزار پیادە و ١٠ ھەزار تیرھەڵگری سوارەیان تێدابوو بۆ پاراستنی میرنشینی سۆران لە دووژمنەکانی.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ahmed |یەکەم=Bzhar |دوایین٢=Wahed |یەکەم٢=Abdulwahed Jalal Nori |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The Life and Political Role of Kurdish Women in the Ottoman Empire |ناونیشان=https://journals.iium.edu.my/irkh/index.php/ijrcs/article/view/154 |journal=IIUM Journal of Religion and Civilisational Studies |زمان=en |بەرگ=٣|issue=2 |پەڕەکان=١٣٩–١٥٣}}&lt;/ref&gt; لە سەردەمی حکومڕانیدا حوکمڕانیی بەسەر دوو ناوچەی کوردیدا کردووە بە ناوەکانی [[ھەریر]] و [[سۆران (شار)|سۆران]]، کە [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگای ھەولێری]] ئێستای پێکدەھێنن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Bengio |یەکەم=Ofra |ڕێکەوت=٢٠١٦|سەردێڕ=Game Changers: Kurdish Women in Peace and War |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/43698618 |journal=Middle East Journal |بەرگ=٧٠|issue=1 |پەڕەکان=٣٠–٤٦|issn=0026-3141}}&lt;/ref&gt;

خانزاد بۆ ماوەی حەوت ساڵ حوکمڕانیی کرد و قەڵاکەیشی کە [[قەڵای خانزاد|قەڵای]] [[قەڵای خانزاد|خانزاد]] بوو، تا ئێستاش ماوە و دەکەوێتە سەر لووتکەی گردێک کە ٢٢ کیلۆمەتر لە [[ھەولێر|ھەولێرەوە]] دوورە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://amistadkurdistan.org/ayuda-kurdistan/mujeres/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328215044/https://amistadkurdistan.org/ayuda-kurdistan/mujeres/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=Asociación Amistad con Kurdistán |زمان=es |سەردێڕ=Mujeres |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ناونیشان=http://www.kurdistan24.net/en/culture/124dbbc4-dc30-4975-b901-68246f3c0080 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=Kurdistan24 |زمان=en |سەردێڕ=IN PHOTOS: Five things every foreigner learns when visiting Kurdistan}}&lt;/ref&gt;

[[ئەولیا چەلەبی]]، گەڕیدەیەکی [[گەلانی تورک|تورک]] کە لە نێوان ساڵانی ١٦١١ بۆ ١٦٨٤ ژیاوە، لە یاداشتنامەکەیدا باسی میر خانزاد دەکات و دەڵێت:&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشان=https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190328214954/https://kurdistantribune.com/women-of-nonstate-kurds-from-khanzad-sultan-rojava-female-fighters/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=The Kurdistan Tribune |زمان=en-GB |سەردێڕ=Women of Non-State Kurds: From Khanzad Sultan to Rojava Female Fighters |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;''لە سەردەمی [[مورادی چوارەم|سوڵتان مورادی چوارەم]] [١٦٢٣-١٦٤٠] ناوچەکانی [[ھەریر]] و [[سۆران (شار)|سۆران]] لەلایەن خانمێکی ڕێزدارەوە بە ناوی خانزادە سوڵتان بەڕێوەدەبرا. فەرماندەییی سوپایەکی دەکرد کە پێکھاتبوو لە دوانزدە ھەزار سەربازی پیادەی بە چەکی قووڕسەوە و دە ھەزار تیرھەڵگری سوارەوە. خانزادە سوڵتان لە بەرەکانی شەڕدا، دەموچاوی بە پەردەیەک شاردبووەوە و جەستەی بە پۆشاکێکی ڕەش داپۆشرابوو، لە [پاڵەوانی ئەفسانەییی ئێرانی] [[سامی کوڕی نەریمان|سامی]] کوڕی نەریمان دەچوو، کاتێک سواری ئەسپەکەی خۆی دەبوو و بە بوێرانەوە شمشێربازیی ئەنجامدەدا. بە سەرۆکایەتیی سوپایەکی چل بۆ پەنجا ھەزار سەربازی، چەند جارێک ھەڵمەتی بۆ ناو [[ئێران]] ئەنجامداوە و [[ھەمەدان]] و [[شارستانی دەرگەزین|دەرگەزین]] و جەمجەنەب و شارە بەرچاوەکانی دیکەی تاڵان کرد و بە سەرکەوتوویی و بە غەنیمەتەوە گەڕایەوە بۆ [[میرنشینی سۆران|سۆران]].''&lt;/blockquote&gt;ناوی خانزاد، شاژنی جەنگاوەری ئەفسانەییی کورد، بە زیندوویی ماوەتەوە و لە ڕێگەی گۆرانی و شیعری جۆراوجۆری کوردییەوە یاد دەکرێتەوە.&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ahmed |یەکەم=Bzhar |دوایین٢=Wahed |یەکەم٢=Abdulwahed Jalal Nori |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The Life and Political Role of Kurdish Women in the Ottoman Empire |ناونیشان=https://journals.iium.edu.my/irkh/index.php/ijrcs/article/view/154 |journal=IIUM Journal of Religion and Civilisational Studies |زمان=en |بەرگ=٣|issue=2 |پەڕەکان=١٣٩–١٥٣}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Banaman Castle.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|قەڵای بانەمان یان [[قەڵای خانزاد]]، کە بە ناوی خانزادی سۆرانەوە ناونراوە، یەکێکە لە پاشماوەکانی سەردەمی میر خانزاد کە تاوەکوو ئێستا ماوە و ٢٢کم لە شاری [[ھەولێر|ھەولێرەوە]] دوورە]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|ژن|شەڕ|کوردستان}}
[[پۆل:میرەکانی سۆران]]
[[پۆل:ژنانی سیاسیی کورد]]
[[پۆل:ژنانی کورد]]
[[پۆل:فەرمانڕەوا ژنەکانی سەدەی ١٧یەم]]
[[پۆل:کەسایەتییە ژنە کوردەکانی سوپای سەربازی و گروپە سەربازییە نافەرمییەکان]]</text>
      <sha1>nblrc4fjd3pkhr4ggonnsgwznurcqzz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>محەممەد سەعید عەلی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155934</id>
    <revision>
      <id>1579466</id>
      <parentid>699620</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26401-28</username>
        <id>76050</id>
      </contributor>
      <comment>زۆر ش پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار چاککردنەوەی ھەڵەی ڕێنووس/ڕێزمان</comment>
      <origin>1579466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2498" sha1="th6qfe0y8z8ld5z186421iwsq9mw13t" xml:space="preserve">'''محەمەد سەعید عەلی''' ناسراو بە (( حەمەی حەمە سەعید)) (لەدایکبووی ١٩٦٢) لەوەتەی ١٠ی تەمووزی ٢٠١٩،  [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] لە [[نۆیەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] بووەتە وەزیری ڕۆشەنبیری و لاوان.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.kurdistan24.net/so/news/5305bb8e-9151-4fdf-9097-5d2cd17c57b1 یەکێتی ناوی کاندیدەکانی خۆی رادەستی راسپێردراوی پێکھێنانی کابینەی نۆیەمی حکوومەت کرد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190721083347/https://www.kurdistan24.net/so/news/5305bb8e-9151-4fdf-9097-5d2cd17c57b1 |date=٢١ی تەممووزی ٢٠١٩ }}، ماڵپەڕی کوردستان ٢٤، لە ڕۆژی ١٤ی تەمووزی ٢٠١٩ ھێنراوە.&lt;/ref&gt;  محەممەد سەعید دەرچووی بەشی ئامادەییە لە دوای ئامادەی پێشمەرگەی شاخ بووە،دواتر چەندین پلەی حزبی هەبووە لەسێیەم کۆنگرەی یەکێتی وەک ئەندامی سەرکردایەتی حیزبەکە ھەڵبژێردرابوو . لەساڵی ٢٠١٢، بوو بە بەرپرسی مەکتەبی چاودێری و بەدواداچوون لە یەکێتی نیشتمانی کوردستان.&lt;ref&gt;[https://gov.krd/government/the-cabinet/محمد-سعید-علی/ پڕۆفایلی محەممەد سەعید عەلی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190725064302/https://gov.krd/government/the-cabinet/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C/ |date=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٩ }}، ماڵپەڕی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان. ٢٣ی تەمموزی ٢٠١٩ ھێنراوە.&lt;/ref&gt;کەسێکی سەربازیو حزبیو ڕۆشنبیرە، چەندین کتێب و وەڕگێراوی خۆی هەیە دەربارەی ژیانی سەربازیو کتێبی تر..

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان|عێراق}}

{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خەڵکی ھەڵەبجە]]
[[پۆل:وەزیرەکانی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]</text>
      <sha1>th6qfe0y8z8ld5z186421iwsq9mw13t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جێری ئادلەر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157740</id>
    <revision>
      <id>1579471</id>
      <parentid>1579373</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3268" sha1="lfgrykg93ci6eabl1wrom5fcf2byf16" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''جێری ئادلەر''' ({{بە ئینگلیزی|Jerry Adler}}؛ ٤ی شوباتی ١٩٢٩ لە [[بڕۆکلین]] – ٢٣ی ئابی ٢٠٢٥ لە [[مانھاتن]]) ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەرێکی ئەمریکی بوو. ئادلەر بە ڕۆڵی ھێش ڕابکینس لە زنجیرەی [[سۆپرانۆکان]]دا ناسراوە.

== مردن ==
ئادلەر لە ٢٣ی ئابی ٢٠٢٥دا کاتێک تەمەنی ٩٦ ساڵ بوو لە ماڵەکەی لە [[مانھاتن]]، نیویۆرک سیتی کۆچی دواییی کرد.&lt;ref name=&quot;nyt&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Williams|یەکەم١=Alex |دوایین٢=Watkins |یەکەم٢=Ali |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jerry Adler, 'Sopranos' Actor Who Found Success Late in Life, Dies at 96|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/24/arts/television/jerry-adler-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;post&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Galvin |یەکەم=Shane |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jerry Adler, 'The Sopranos' actor and NY native, dead at 96 |ناونیشان=https://nypost.com/2025/08/24/entertainment/jerry-adler-the-sopranos-actor-ny-native-dead-at-96/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=New York Post}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;people&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walcott |یەکەم=Escher |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Iconic' Actor Jerry Adler, Star of 'The Sopranos' and 'The Good Wife,' Dies at 96 |ناونیشان=https://people.com/jerry-adler-sopranos-star-dies-96-11796497 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=People.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Adler|سەردێڕ=Jerry Adler|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{IMDb name|0012178}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ھۆڵیوود|شانۆ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە]]
[[پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئەمریکی]]</text>
      <sha1>lfgrykg93ci6eabl1wrom5fcf2byf16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579566</id>
      <parentid>1579471</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}}</comment>
      <origin>1579566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3294" sha1="i8472dqlfxprzpaji9vaw1texs91icf" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''جێری ئادلەر''' ({{بە ئینگلیزی|Jerry Adler}}؛ ٤ی شوباتی ١٩٢٩ لە [[بڕۆکلین]] – ٢٣ی ئابی ٢٠٢٥ لە [[مانھاتن]]) ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەرێکی ئەمریکی بوو. ئادلەر بە ڕۆڵی ھێش ڕابکینس لە زنجیرەی [[سۆپرانۆکان]]دا ناسراوە.

== مردن ==
ئادلەر لە ٢٣ی ئابی ٢٠٢٥دا کاتێک تەمەنی ٩٦ ساڵ بوو لە ماڵەکەی لە [[مانھاتن]]، نیویۆرک سیتی کۆچی دواییی کرد.&lt;ref name=&quot;nyt&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Williams|یەکەم١=Alex |دوایین٢=Watkins |یەکەم٢=Ali |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jerry Adler, 'Sopranos' Actor Who Found Success Late in Life, Dies at 96|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/24/arts/television/jerry-adler-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;post&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Galvin |یەکەم=Shane |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jerry Adler, 'The Sopranos' actor and NY native, dead at 96 |ناونیشان=https://nypost.com/2025/08/24/entertainment/jerry-adler-the-sopranos-actor-ny-native-dead-at-96/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=New York Post}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;people&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walcott |یەکەم=Escher |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Iconic' Actor Jerry Adler, Star of 'The Sopranos' and 'The Good Wife,' Dies at 96 |ناونیشان=https://people.com/jerry-adler-sopranos-star-dies-96-11796497 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=People.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Adler|سەردێڕ=Jerry Adler|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{IMDb name|0012178}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ھۆڵیوود|شانۆ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٩]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک ئۆکراینی-جوولەکە]]
[[پۆل:ئەکتەرانی نێر لە ویلایەتی نیویۆرک]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئەمریکی]]</text>
      <sha1>i8472dqlfxprzpaji9vaw1texs91icf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بۆب ئایگەر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158286</id>
    <revision>
      <id>1579458</id>
      <parentid>1579438</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:01:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6081" sha1="4tm2nbh4km9m5ems45tq437ypi7yq1t" xml:space="preserve">{{Infobox person|name=بۆب ئایگەر|image=BobIgerHWOFJune2013.jpg|alt=|caption=ئایگەر لە تەمووزی ٢٠١٣|birth_name=ڕۆبێرت ئاڵن ئایگەر|birth_date={{Birth date and age|1951|02|10}}|birth_place=[[نیویۆرک|نیویۆڕک ستی]]، [[نیویۆرک (ویلایەت)|نیویۆڕک]]، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.|alma_mater=کۆلێژی ئایتاکا|years_active=١٩٧٤ - تا ئێستا|salary=٦٥٫٦ میلیۆن دۆلار (٢٠١٨)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Notice of 2019 Annual Meeting and Proxy Statement |ناونیشان=https://otp.tools.investis.com/clients/us/the_walt_disney_company/SEC/sec-show.aspx?Type=html&amp;FilingId=13152350&amp;CIK=0001001039&amp;Index=10000 |بڵاوکەرەوە=Investis Digital |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200412074633/https://otp.tools.investis.com/clients/us/the_walt_disney_company/SEC/sec-show.aspx?Type=html&amp;FilingId=13152350&amp;CIK=0001001039&amp;Index=10000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;|net_worth=&lt;!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --&gt;|title=[[سەرۆک]] و [[بەرپرسی جێبەجێکاری]] [[کۆمپانیای واڵت دیزنی]]|boards=|party=[[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|دیموکرات]] (تاکو ٢٠١٦){{ھن}}[[سەربەخۆ]] (لەوەتەی ٢٠١٦وە)&lt;ref name=&quot;Rutenberg&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rutenberg|یەکەم=Jim|سەردێڕ=For Disney's Iger, an Unlikely Political Turn|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2017/10/08/business/media/for-disney-chief-robert-iger-an-unlikely-political-turn.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=New York Times|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;|spouse=کەیتلین سوزان (جیابۆتەوە){{ھن}}{{marriage|[[ویلۆو بەی]]|1995|}}|children=٤|awards=|signature=Robert A. Bob Iger signature.svg}}'''ڕۆبێرت ئاڵن ئایگەر''' (لەدایکبووی ١٠ی شوباتی ١٩٥١) [[بەرھەمھێنەری فیلم|بەرھەمھێنەرێکی فیلم]]، جێبەجێکاری میدیایی، [[نووسەر]]، بزنسمانێکی ئەمریکییە کە ھاوکات [[سەرۆک]] و بەرپرسی جێبەجێکاری (CEO)ی [[کۆمپانیای واڵت دیزنی]]ە. بەر لە کارکردنی بۆ دیزنی، ئایگەر سەرۆکی بەشی تەلەڤیزیۆنی کەناڵی ABC بووە لەنێوان ساڵانی ١٩٩٤ بۆ ١٩٩٥. لە ساڵی ٢٠٠٥ کرایە سەرۆکی کۆمپانیای دیزنی و جێگای مایکڵ ئایزنەری گرتەوە.

لەوکاتەوە ئایگەر ڕۆڵێکی کاریگەری ھەبووە لە بوژاندنەوەی دیزنی، بەشێوەیەک کە داھاتی ساڵانەی کۆمپانیاکەی لە ٤٨٫٤ میلیارد بۆ ٢٥٧ میلیارد دۆلار بەرزکردەوە لەماوەی سێزدە، و توانی ھەریەک لە کۆمپانیاکانی [[پیکسار]] لە ٢٠٠٦ بەبڕی ٧٫٤ میلیارد دۆلار، [[ماڕڤڵ ئینتەرتەینمێنت]] لە ٢٠٠٩ بەبڕی ٤ میلیارد دۆلار، [[لوکاسفیلم]] لە ٢٠١٢ بەبڕی ٤٫٠٤ میلیارد دۆلار و [[فۆکسی سەدەی ٢٠ەم|فۆکسی سەدەی بیستەم]] لە ساڵی ٢٠١٩ بەبڕی ٧١٫٣ میلیارد بۆ دیزینی بکڕێتەوە.

لە نیسانی ٢٠١٩دا، ئایگەر ڕایگەیاند دوای تەواوبوونی گرێبەستەکەی لەکۆتاییەکانی ٢٠٢١ وەک سەرۆک و بەرپرسی جێبەجێکاری کۆمپانیای واڵت دیزنی، بەیەکجارەکی واز لە کارەکان دەھێنێت و خۆی کاندید ناکاتەوە بۆ سەرۆکایەتی کردنی کۆمپانیاکە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/news/abigail-disney-tells-house-committee-ceo-bob-igers-65m-pay-is-a-moral-issue/|سەردێڕ=Abigail Disney tells House committee CEO Bob Iger's $65M pay is &quot;a moral issue&quot;|وێبگە=www.cbsnews.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;

== کتێبەکان ==
{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=ئایگەر|یەکەم١=ڕۆبێرت|سەردێڕ=داستانی ژیانی من: ئەو وانانەی لەماوەی ١٥ ساڵی سەرۆکایەتیکردنی دیزنیدا فێریانبووم|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[Penguin Random House]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٣٩٩-٥٩٢٠٩-٦|oclc=١١١١٢٤٢٢٠٣|ناونیشان=https://www.penguinrandomhouse.com/books/556683/the-ride-of-a-lifetime-by-robert-iger/9780399592096/}}

== سەرچاوەکان ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;0&quot;/&gt;

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|id=2250609|name=بۆب ئایگەر}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|دیزنی|کۆمپانیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
{{پۆلی کۆمنز|Bob Iger}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]]
[[پۆل:جووە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]]
[[پۆل:بەڕێوبەرانی دیزنی]]
[[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:سەرۆکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە]]</text>
      <sha1>4tm2nbh4km9m5ems45tq437ypi7yq1t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جۆرج تاون، پێنانگ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>159720</id>
    <revision>
      <id>1579632</id>
      <parentid>1399844</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:31:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13382" sha1="8cjahzq13aprsy9jmo8419fz7bjsy21" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=جۆرج تاون|translit_lang1_type2=[[Malay language|Malay]]|elevation_m=١٤|population_total=708,127 ([[List of cities and towns in Malaysia by population|2nd]])|population_as_of=٢٠١٠|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.thesundaily.my/node/252772|سەردێڕ=The Penang Island City agenda|newspaper=[[The Sun Daily]]|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٤|access-date=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|archive-date=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142444/http://www.thesundaily.my/node/252772|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|population_density_km2=٢٬٣٧٢|population_metro=2,412,616 ([[List of cities and towns in Malaysia by population|2nd]])|postal_code_type=[[List of postal codes in Malaysia|Postal code]]|postal_code=100xx to 108xx{{ھن}}111xx to 118xx|area_code=+٦٠٤٢|area_code_type=[[Telephone numbers in Malaysia|Area code(s)]]|website={{URL|www.mbpp.gov.my/}}|translit_lang1_type1=[[Jawi script|Jawi]]|translit_lang1_info1={{script/Arabic|ڬیورڬی توون}}|translit_lang1_info2={{Lang|ms|Tanjung Penaga}} (unofficial)|area_metro_km2=٢٥٦٣٫١٥|translit_lang1_type3=[[زمانی چینی|چینی]]|translit_lang1_info3={{Lang|zh-hans|乔治市}} {{font|size=70%|([[Simplified Chinese characters|Simplified]])}}{{ھن}}{{Lang|zh-hant|喬治市}} {{font|size=70%|([[Traditional Chinese characters|Traditional]])}}|translit_lang1_type4=[[تامیلی مالیزی|تامیلی]]|translit_lang1_info4=ஜோர்ஜ் டவுன்|timezone=[[Malaysian Standard Time|MST]]|utc_offset=+٨|timezone_DST=Not observed|blank1_name=[[Vehicle registration plates of Malaysia|Vehicle registration]]|blank1_info=P|leader_title2=[[Mayor of Penang Island]]|leader_name2=یو تونگ سیانگ|established_date4=١٩ کانوونی یەکەم ١٩٤١ – ٣ ئەیلوول ١٩٤٥|established_title4=[[Japanese occupation of Malaya|Japanese occupation]]|established_date5=1 January 1957&lt;ref name=&quot;receive&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.thesundaily.my/node/252772|سەردێڕ=The Penang Island City agenda|نووسەر=Goh Ban Lee|newspaper=[[The Sun (Malaysia)|The Sun]]|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|archive-date=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142444/http://www.thesundaily.my/node/252772|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|elevation_footnotes=&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.floodmap.net/Elevation/ElevationMap/?gi=1735106|سەردێڕ=Malaysia Elevation Map (Elevation of George Town)|بڵاوکەرەوە=Flood Map: Water Level Elevation Map|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150316044608/http://floodmap.net/Elevation/ElevationMap/?gi=1735106|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;|area_total_km2=٣٠٥٫٧٧|official_name=|coordinates={{coord|05|24|52|N|100|19|45|E|region:MY|display=inline,title}}|settlement_type=[[List of cities in Malaysia|City]] and [[List of capitals in Malaysia|State Capital]]|translit_lang1=Other|image_skyline=George Town, Penang composite image (2018).jpg|imagesize=275px|image_caption=بەئاڕاستی میلی کاتژمێر لەسەرەوە: سکای لاینی جۆرج تاون، skyscrapers at [[Gurney Drive, George Town|Gurney Drive]], [[St. George's Church, Penang|St. George's Church]], [[Cheong Fatt Tze Mansion]], [[Eastern &amp; Oriental Hotel]], [[Jubilee Clock Tower|Queen Victoria Memorial Clock Tower]]|image_flag=Flag of the City of George Town, Penang.png|flag_size=140px|image_seal=Seal of George Town.svg|seal_size=100x80px|nickname=Pearl of the Orient&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://asiancorrespondent.com/2012/08/exploring-georgetown-penang/|سەردێڕ=Exploring Georgetown, Penang|نووسەر=Mike Aquino|بڵاوکەرەوە=[[Asian Correspondent]]|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160101125054/http://asiancorrespondent.com/2012/08/exploring-georgetown-penang/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;|motto=Leading We Serve{{ھن}}({{lang-ms|Memimpin Sambil Berkhidmat}})|pushpin_map=#Malaysia#Asia#Earth|pushpin_mapsize=275px|pushpin_map_caption={{Legend inline|#800000|outline=black}} '''George Town''' in {{Legend inline|#FEFEEF|outline=black}} '''[[Malaysia]]'''|subdivision_type=وڵات|area_magnitude=1 E8|subdivision_name={{flag|Malaysia}}|subdivision_type1=[[States and federal territories of Malaysia|ویلایەت]]|subdivision_type2=Administrative Areas|subdivision_name1={{flag|Penang}}|subdivision_name2={{Collapsible list
| title = List
| frame_style = border:none; padding: 0;
| title_style =
| list_style = text-align:left;display:none;
| 1 = [[George Town CBD, Penang|City Centre]]
| 2 = [[Pulau Tikus]]
| 3 = [[Tanjung Tokong]]
| 4 = [[Tanjung Bungah]]
| 5 = [[Batu Ferringhi]]
| 6 = [[Air Itam]]
| 7 = [[Paya Terubong]]
| 8 = [[Jelutong, Penang|Jelutong]]
| 9 = [[Batu Lanchang]]
| 10 = [[Gelugor]]
| 11 = [[Bayan Lepas]]
| 12 = [[Balik Pulau]]
| 13 = [[Teluk Bahang]]
}}|established_title=Founded|established_date=١١ی ئابی ١٧٨٦|established_title2=[[Municipal corporation|Incorporated]]|established_date2=١٨٥٧|established_title3=[[British crown colony]]|established_date3=١ی نیسانی ١٨٦٧ – ٣١ی ئابی ١٩٥٧|leader_title1=[[Local government in Malaysia|Local government]]|leader_name1=[[ئەنجومەنی شاری دوورگەی پێنانگ]]|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;mayor and area&quot;/&gt;|established_title5=Granted city status}}

'''جۆرج تاون''' شارێکە کە پایتەختی ویلایەتی پێنانگە لە [[مالیزیا]]، دەکەوێتە باکووری ڕۆژەڵاتی دوورگەی پێنانگ. دووەم گەورەترین شاری مالیزیایە بە ژمارەی دانیشتوانی ٧٠٨٬١٢٧ کەس، ئەمەش لەوکاتەی تەواوی پێنانگ ٢٬٤١٢٬٦١٦ کەس تێیدا دەژین.&lt;ref name=&quot;eff&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://web.usm.my/km/31(2)2013/KM31_2_3_37-64.pdf|سەردێڕ=The Process and Effects of Demographic Transition in Penang, Malaysia|نووسەر١=Usman Haji Yaakob|نووسەر٢=Nik Norliati Fitri Md Nor|ئیش=School of Humanities|بڵاوکەرەوە=[[University of Science, Malaysia]]|ساڵ=٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|پەڕەکان=٤٢, ٤٥ ٦, ٩/٢٨|format=PDF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161021053222/http://web.usm.my/km/31(2)2013/KM31_2_3_37-64.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;statistics&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/population/03ringkasan_kawasan_PBT_Jadual1.pdf|سەردێڕ=Key summary statistics for Local Authority areas, Malaysia, 2010|بڵاوکەرەوە=Department of Statistics, Malaysia|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150205090002/http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/population/03ringkasan_kawasan_PBT_Jadual1.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی شوباتی ٢٠١٥}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150205090002/http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/population/03ringkasan_kawasan_PBT_Jadual1.pdf |date= ٥ی شوباتی ٢٠١٥ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://siteresources.worldbank.org/INTCHD/Resources/430063-1310571283698/MalaysiaBBL2.pdf|سەردێڕ=Urban Regeneration: The Case of Penang, Malaysia (Putting Policy into Practice) – The Penang Metropolitan Region (George Town Conurbation)|نووسەر=Hamdan Abdul Majeed|ئیش=Khazanah Nasional|بڵاوکەرەوە=World Bank|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|پەڕەکان=١٠/٢٠|format=PDF|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160104014144/http://siteresources.worldbank.org/INTCHD/Resources/430063-1310571283698/MalaysiaBBL2.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لەوەتەی ساڵی ٢٠٠٨، بەشە مێژووییەکەی شارەکە بۆتە یەکێک لە [[میراتی جیھانیی یوونێسکۆ|میراتی جیھانی]] لەلایەن ڕێکخراوی [[یوونێسکۆ]].&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://whc.unesco.org/en/list/1223|سەردێڕ=Melaka and George Town, Historic Cities of the Straits of Malacca|دوایین=Centre|یەکەم=UNESCO World Heritage|بڵاوکەرەوە=UNESCO|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;

جۆرج تاون لە ساڵی ١٧٨٦ دامەزرا، وەک بەندەرێکی بازرگانی دەریایی. شارەکە لەلایەن [[فرانسیس لایت]] دامەزرا و بووەیەکێک لەناوچەکانی کۆمپانیای ھیندی ڕۆژھەڵاتی و دواتریش لە ساڵی ١٨٦٧ لەپاڵ [[سینگاپوور|سەنگافوورە]] و [[مەلاکا]] بووبە کۆلنیالیزمی بەریتانی. جۆرج تاون یەکەم ناوچەبوو لەژێردەسەڵاتی بەریتانیا لەباشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا.&lt;ref name=&quot;:1142&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Cities in Motion: Urban Life and Cosmopolitanism in Southeast Asia, 1920–1940|ناونیشان=https://archive.org/details/citiesinmotionur0000lewi|دوایین=Lewis|یەکەم=Su Lin|بڵاوکەرەوە=[[Cambridge University]]|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٧-١٠٨٣٣-٢|شوێن=United Kingdom}}&lt;/ref&gt; لەکاتی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، جۆرج تاون دەبێتە ئامانجی [[ئیمپراتۆری ژاپۆن]] و داگیردەکرێت، بەڵام دواتر لەکۆتایی جەنگی جیھانیی لەلایەن بەریتانییەکانەوە دیسانەوە دەگیرێتەوە. بە ماوەیەکی کەم پێش ئەوەی مالیزیا سەربەخۆیی خۆی بەدەستبھێنێت، لەلایەن شاژن ئیلیزابێتی دووەم ئەوا جۆرج تاون وەک شارێک دەناسێنرێت و بووبە یەکەم شاری مۆدێرنی مالیزیای نوێ.

بەبۆنەی ھاتنی کەمایەتی و نەتەوەی جیاواز بۆ جۆرج تاون، شارەکە کەوتۆتە بەرکاریگەری ئەندازیاری کەلتووری جیاواز&lt;ref name=&quot;UNESCO Heritage&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://whc.unesco.org/en/news/450|سەردێڕ=Eight new sites, from the Straits of Malacca, to Papua New Guinea and San Marino, added to UNESCO's World Heritage List|بڵاوکەرەوە=[[UNESCO]] ([[World Heritage Site]])|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150906101950/http://whc.unesco.org/en/news/450/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و بەفرە کەلتووری لەگەڵ خواردنی سەرشەقام دەناسرێتەوە.&lt;ref name=&quot;:45&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/where-are-the-foodies-going-in-2014-9094744.html|سەردێڕ=Where are the foodies going in 2014?|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The Independent|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٧|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:46&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.latimes.com/travel/la-tr-d-16-places-20151227-story.html|سەردێڕ=Looking for a 2016 vacation? Here are 16 must-see destinations|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=Los Angeles Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٧|زمان=en-US|issn=0458-3035}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://travel.cnn.com/explorations/eat/asia-street-food-cities-612721/|سەردێڕ=Asia's 10 greatest street food cities CNN Travel|دوایین=Goldberg|یەکەم=Lina|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٣|ئیش=CNN|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|مالیزیا}}
{{پۆلی کۆمنز|George Town, Penang}}

[[پۆل:شارەکانی مالیزیا]]
[[پۆل:جۆرج تاون، پێنانگ]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ١٧٨٦]]</text>
      <sha1>8cjahzq13aprsy9jmo8419fz7bjsy21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تاس (ئامێر)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160785</id>
    <revision>
      <id>1579512</id>
      <parentid>1399257</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3812" sha1="bsl5ja2sndvimrvrzk0yas8tx2j2llw" xml:space="preserve">[[پەڕگە:Tas Kurdish instrument.jpg|وێنۆک|وێنەیەک لە ئامێری تاس لە مۆزەی مۆسیقای ئێراندا لە [[تاران]]]]
[[پەڕگە:Tas Kurdistan.jpg|وێنۆک|لە مۆزەی مۆسیقای ئێراندا لە ژێر تاسێکدا نووسراوە: &quot;تاس، کوردستان&quot;]]
'''تاس''' یان '''تەپڵ''' جۆرە [[ئامێری کوتان|ئامێرێکی پێرکاشنی]] کوردییە کە زیاتر لە مۆسیقای خانەقاییدا بۆ زیکر کەڵکی لێ وەردەگیرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%AA%D8%A7%D8%B3.aspx|سەردێڕ=تاس: دانشنامە ایران زمین|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200112092445/http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%AA%D8%A7%D8%B3.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://vista.ir/m/a/0qj8h/تاس|سەردێڕ=ڤیستا: تاس (بە فارسی)|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111071814/https://vista.ir/m/a/0qj8h/%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25B3|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=پهلوان، کیوان، فرهنگ گفتاری در موسیقی ایران استان های کردستان و کرمانشاه، انتشارات آرون، ١٣٩٧.}}&lt;/ref&gt; ئەم ئامێڕە بە ڕەواڵەت لە [[تیمپانی]]ی ئەورووپی دەچێت، لە دوو تەشتی زۆرجار مسینە پێک ھاتووە کە بە دوو قەمچیی چەرمینە دەکوترێن. بڕێک جار کاسەکەی لە چێویش دروست دەکرێت و بڕێک جار دەتوانێ تەنیا یەک تەشتیش بێت لەجێی دوو. بەسەر کاسەکەدا توێیەک چەرم دەکێشرێت کە دەنگێکی باشتری لێوە بێت لە کاتی کوتاندا. تاس کە بەزۆری لەگەڵ دووتەپڵە و [[دەف|دەفدا]] دەژەنرێت، بۆ ئاگادارکردنەوەی خەڵک یا لە کاتی خۆر و مانگ گیرانیشدا لێ دەدرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://fa.jamekurdi.com/culture-and-arts/موسیقی-کردستان-غنی-ترین-و-پربارترین-موسیقی-محلی-ایران.html`|سەردێڕ=جام کوردی: موسیقی کردستان غنی ترین و پربارترین موسیقی محلی ایران}}{{بەستەری مردوو|url=http://fa.jamekurdi.com/culture-and-arts/%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%BA%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86.html%60 |date=ئازاری ٢٠٢٠ }}&lt;/ref&gt; بڕێک جار لەگەڵ سازی تر وەک جووزەلە و سڕناش لێ دەدرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.irandeserts.com/article/ساز-تاس/|سەردێڕ=کویرھا و بیابانھای ایران: ساز تاس}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.irandeserts.com/article/%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B3/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{ئامێرەکانی مۆسیقای کوردی}}
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}

[[پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقای کوردی]]
[[پۆل:ئامێری کوتان]]</text>
      <sha1>bsl5ja2sndvimrvrzk0yas8tx2j2llw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئەسەدوڵڵا عەلەم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166969</id>
    <revision>
      <id>1579765</id>
      <parentid>1488374</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:36:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3849" sha1="2fnty6ev7tyhwrkxagvx6pkmxatao33" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{کەسایەتی
| ناو                  = ئەسەدوڵڵا عەلەم
| ناوی_خۆماڵی          = اسداللە علم
| زمانی_ناوی_خۆماڵی    = فارسی
| وێنە                 = Asadollah Alam (cropped).jpg
| قەبارەی وێنە         = 250px
| جێگری_وێنە           =
| سەردێری وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ١٩١٩
| شوێنی لەدایکبوون     = [[بیرجەند]]، [[ئێران]]
| ڕێکەوتی_ونبوون       =
| شوێنی_ونبوون         =
| ڕەوشی_ونبوون         =
| ڕێکەوتی مردن         = ١٩٧٨
| شوێنی مردن           = [[نیوویۆرک]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]
| ھۆکاری مردن          =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم =
| شوێنی گۆڕ            =
| مۆنۆمێنتەکان         =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               = [[ئێران]]ی، {{ئاڵا|ئێران}}
| ناوەکانی تر          =
| نەژاد                =
| شارومەندێتی          = [[ئێران]]
| ڕادەی خوێندەواری     =
| پیشە                 = سەرۆک وەزیرانی ئێران، وەزیری دەربار، وەزیری ناوخۆ، ئەندام پاڕلەمان
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| ناوبانگ              =
| کارە_دیارەکان        =
| شێواز                =
| کاریگەر_بووە         =
| کاریگەری_بووە        =
| شار                  =
| مووچە                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| کێش                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| سەرناو               =
| وادە                 =
| پێشوو                =
| جێگر                 =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرانبەرەکان         =
| ئایین                = [[ئیسلام]]
| سزای_تاوانباری       =
| ڕەوشی_تاوانباری      =
| ھاوسەر               =
| religion             =
| یار                  =
| منداڵەکان            = ڕوودابە، ناز
| دایک و باوک          =
| خزمەکان              =
| خەڵاتەکان             =
| واژوو                =
| جێگری_واژوو          =
| قەبارەی_واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
}}
'''ئەسەدوڵڵا عەلەم''' (١٩١٩ – ١٩٧٨) [[ڕامیار]]ێکی [[ئێران]]ی بوو کە لە نێوان ساڵانی ١٩٦٢ ھەتا ١٩٦٤ لە دوای [[عەلی ئەمینی]] [[سەرۆک وەزیرانی ئێران]] بوو. عەلەم یەکێک بوو لە کاریگەرترین ڕامیارانی سەردەمی [[ئێرانی پەھلەوی|پەھلەوی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکی |بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/اسدالله_علم |سەردێڕ = اسدالله علم |زمان = فارسی |سەردان = ٧ی تەممووزی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Asadollah Alam|ئەسەدوڵڵا عەلەم}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}

{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|سیاسەت}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:وەزیرانی حکوومەتی ئێران]]
[[پۆل:سەرکردەکانی شەڕی سارد]]
[[پۆل:سەرۆک وەزیرانی ئێران]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٩]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٧٨]]</text>
      <sha1>2fnty6ev7tyhwrkxagvx6pkmxatao33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تیک تۆک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168053</id>
    <revision>
      <id>1579573</id>
      <parentid>1399541</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19613" sha1="mhzf06f3u2zjzt3emluqzlifklh0a9n" xml:space="preserve">{{زانیاریی ماڵپەڕ
|ناو = تیک تۆک\دوین\抖音
|لۆگۆ = [[پەڕگە:لۆگۆی تیک تۆک.png|بێچوارچێوە]]
|سەردێڕی لۆگۆ =
|ڕووکار =
| collapsible     =
| collapsetext    =
|سەردێڕ =Tik Tok
| ماڵپەڕ     = {{URL|https://www.tiktok.com|tiktok.com}}{{ھن}}{{URL|https://www.douyin.com|douyin.com}}
|دروشم =
|سایتە لاوەکییەکان  =
|بازرگانی =
|جۆر = گشتی
|خۆ تۆمارکردن = بە خۆڕایی
|زمان = ٤٠
|ژمارەی بەکارھێنەر =
|دەستووری ناوەرۆک =
|خاوەن =
|درووستکەر = ژانگ ییمینگ
|ئەلێکسا =
|کۆی داھات =
|دوایین بارودۆخ = چالاک
|تێبینییەکان =|ڕێکەوتی خستنە کار=ئایلوولی ٢٠١٦}}

'''تیک تۆک''' ({{بە چینی|抖音، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] Tik Tok}}) خزمەتگوزارییەکی تۆڕی کۆمەڵایەتی ھاوبەشی کردنی ڤیدیۆی چینییە، کە لەلایەن «بایتدانس» خاوەندارێتی دەکرێت،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ByteDance|ناونیشان=https://www.bytedance.com/en/products|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=www.bytedance.com}}&lt;/ref&gt; کۆمپانیایەکی تەکنەلۆجی ئینتەرنێتی شاری [[پەکین|پێکەنە]]، لە ساڵی ٢٠١٢ لەلایەن «ژانگ ییمینگ» دامەزراوە. بۆ دروستکردنی کورتە موزیک و سەما و ڤیدیۆی کۆمیدی و بەھرەی ٣ تا ١٥ چرکە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.guidingtech.com/top-tiktok-musically-app-tips-tricks/ |سەردێڕ=Top 10 TikTok (Musical.ly) App Tips and Tricks |ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=Guiding Tech |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181120141317/https://www.guidingtech.com/top-tiktok-musically-app-tips-tricks/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.zhiliaoapp.musically&amp;hl=en |سەردێڕ=TikTok – Apps on Google Play |وێبگە=play.google.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190203185326/https://play.google.com/store/apps/details?id=com.zhiliaoapp.musically&amp;hl=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی شوباتی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; و کورتە ڤیدیۆی ئەڵقەیی لە ٣ تا ٦٠ چرکەدا بەکار دەھێنرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://slate.com/technology/2018/09/tiktok-app-musically-guide.html |سەردێڕ=A Guide to TikTok for Anyone Who Isn't a Teen |دوایین=Schwedel |یەکەم=Heather |ڕێکەوت=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=Slate Magazine |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200321115418/https://slate.com/technology/2018/09/tiktok-app-musically-guide.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; بایتدانس سەرەتا دەستی کرد، بە دوین (تیک تۆک) بۆ بازاڕی چینی لە ئەیلوولی ٢٠١٦ دواتر تیکتۆک لە ساڵی ٢٠١٧ بۆ [[ئای ئۆ ئێس]] و [[ئەندرۆید]] لە زۆربەی مارکێتەکانی دەرەوەی وڵاتی سەرەکی [[چین]] دەستی پێکرد، لەگەڵ ئەوەشدا تەنھا لە ئاستی جیھاندا بە دەستەوە بوو، لە نێویاندا [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]، دوای تێکەڵبوون بە Musical ly لە ٢ی ئابی ٢٠١٨.

سێرڤەرەکانی تیکتۆک و دوین ھەریەکەیەکیان لە بازاڕدا دادەمەزران، کە کارکردنی بەپێی بەرنامەکان بەردەستە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.buzzfeednews.com/article/ryanhatesthis/forget-the-trade-war-tiktok-is-chinas-most-important-export |سەردێڕ=Forget The Trade War. TikTok Is China's Most Important Export Right Now. |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٩|ئیش=BuzzFeed News |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190524023340/https://www.buzzfeednews.com/article/ryanhatesthis/forget-the-trade-war-tiktok-is-chinas-most-important-export |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; جگە لە بارەگای بیتیدانس لە شاری پێکەن، تیتک تۆک ھەروەھا خاوەن ئۆفیسێکی جیھانییە، لەوانە لە [[دەبڵین]]، [[لۆس ئانجلەس]]، شاری [[نیویۆرک]]، [[لەندەن]]، [[پاریس]]، [[بەرلین]]، [[دوبەی]]، [[مۆمبای]]، [[سینگاپوور]]، [[جاکارتا]]، [[تۆکیۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tiktok.com/about?lang=en |سەردێڕ=About &amp;#124; TikTok - Real Short Videos |وێبگە=www.tiktok.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200515130346/https://www.tiktok.com/about?lang=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; لە سەرەتای دەستپێکردنییەوە لە ساڵی ٢٠١٦، تیک تۆک بە خێرایی ناوبانگی پەیدا کرد، لە ڕۆژھەڵاتی ئاسیا، باشووری ئاسیا، باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]، [[تورکیا]]، [[ڕووسیا]]، چەند شوێنی دیکەی جیھان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Mohsin |یەکەم١=Maryam |سەردێڕ=10 TikTok Statistics That You Need to Know in 2020 [Infographic] |ناونیشان=https://www.oberlo.com/blog/tiktok-statistics#5_TikTok_Usage_by_Country |وێبگە=oberlo.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191205041457/https://www.oberlo.com/blog/tiktok-statistics#5_TikTok_Usage_by_Country |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=50 TikTok Stats That Will Blow Your Mind [Updated 2020] |ناونیشان=https://influencermarketinghub.com/tiktok-stats/ |وێبگە=Influencer Marketing Hub |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200604073536/https://influencermarketinghub.com/tiktok-stats/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=RouteBot |سەردێڕ=Top 10 Countries with the Largest Number of TikTok Users |ناونیشان=https://www.brandsynario.com/tik-tok-download/ |وێبگە=routenote.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220043546/https://www.brandsynario.com/tik-tok-download/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; تا مانگی ئابی ٢٠٢٠، تیک تۆک بە بە بەدوورگرتنی دوین، لە ماوەی کەمتر لە چوار ساڵدا لە ئاستی جیھاندا لە ١ ملیارد بەکارھێنەردا بەسەریدا زاڵ بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://wallaroomedia.com/blog/social-media/tiktok-statistics/|سەردێڕ=TikTok Statistics - Everything You Need to Know [July 2020 Update]|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠٢٠|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806153343/https://wallaroomedia.com/blog/social-media/tiktok-statistics/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; لە نیسانی ٢٠٢٠ دوین نزیکەی ٥٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی مانگانەی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2020年春季报告：抖音用户规模达5.18亿人次，女性用户占比57%|ناونیشان=https://games.sina.cn/cyfw/cyxw/2020-04-22/detail-iirczymi7765035.d.html|زمان=Chinese|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://datareportal.com/social-media-users|سەردێڕ=GLOBAL SOCIAL MEDIA OVERVIEW|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt; لە حوزەیرانی ٢٠٢٠ «کێڤن مایر» بەڕێوەبەری کۆمپانیای تیکتۆک و سی ئۆی کۆمپانیای بایتیدانسی باوکان، پێشتر سەرۆکی [[واڵت دیزنی]] ڕاستەوخۆ بۆ بەکاربەر و ئینتەرناشیۆناڵ بوو. لە ٣ی ئابی ٢٠٢٠ [[دۆناڵد ترامپ]]، سەرۆکی ئەمریکا ھەڕەشەی ئەوەی کرد، کە ئەگەر دانوستانەکانی ئەو کۆمپانیایە لەلایەن [[مایکرۆسۆفت]]ەوە بکڕدریت، لە کۆمپانیا جیاوازەکانی «زۆری ئەمریکی» شکست دەھێنێت.

== مێژوو ==
دوین لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٦ لەلایەن بایتدانس لە چین دەستی پێ کرد،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.sixthtone.com/news/1001728/the-app-that-launched-a-thousand-memes|سەردێڕ=The App That Launched a Thousand Memes {{!}} Sixth Tone|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٨|ئیش=Sixth Tone|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180223191256/http://www.sixthtone.com/news/1001728/the-app-that-launched-a-thousand-memes|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://jingdaily.com/douyin-luxury-brands/|سەردێڕ=Is Douyin the Right Social Video Platform for Luxury Brands? {{!}} Jing Daily|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠١٨|ئیش=Jing Daily|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190915044636/https://jingdaily.com/douyin-luxury-brands/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە بنەڕەتدا A-me پێش ئەوەی دووبارە براندی بۆ دوین بکات، لە مانگی ١٢ی ٢٠١٦. بایتدانس پلانی بۆ داتاشی دووین دامەزرێنەری بیتیدانس ژانگ ییمینگ ڕای گەیاند، چین لە ئاستی جیھانیدا تەنھا یەک لەسەر پێنجی بەکارھێنەرانی ئینتەرنێتی لە ماڵدایە، ئەگەر ئێمە بە پێوەری جیھانی فراوان نەکەوین، ئەوا بە چاوی چوار لەسەر پێنجەکان،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.researchgate.net/publication/340547035_TIKTOK%27S_RISE_TO_GLOBAL_MARKETS_1 |سەردێڕ=(PDF) TIKTOK'S RISE TO GLOBAL MARKETS 1 |بڵاوکەرەوە=Researchgate.net |ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt; بە وشکانییە دەدۆڕاین کەواتە، جیھانگیری پێویستە. دوین لە ماوەی ٢٠٠ ڕۆژدا پەرەی سەند، و لە ماوەی ساڵێکدا ١٠٠ ملیۆن بەکارھێنەری ھەبوو، ڕۆژانە زیاتر لە یەک ملیارد ڤیدیۆی لێ دەورا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://walkthechat.com/douyin-became-chinas-top-short-video-app-500-days/|سەردێڕ=How Douyin became China's top short-video App in 500 days|دوایین=Graziani|یەکەم=Thomas|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=WalktheChat |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190329025317/https://walkthechat.com/douyin-became-chinas-top-short-video-app-500-days/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://technode.com/2018/06/15/8-lessons-douyin/|سەردێڕ=8 Lessons from the rise of Douyin (Tik Tok) · TechNode|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=TechNode |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190311192049/https://technode.com/2018/06/15/8-lessons-douyin/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; تیکتۆک لە مانگی ئەیلوولی ٢٠١٧ لە بازاڕی نێودەوڵەتیدا دەستی پێکرد. لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، بەرنامەی تیک تۆک لە ڕیزبەندی ژمارە ١ لە نێوان داگرتنی کاربەرنامەی خۆڕایی لە فرۆشگاکانی کاربەرنامە لە [[تایلەند]] و وڵاتانی دیکە. تیکتۆک زیاتر لە ٨٠ ملیۆن جار لە ئەمریکا دابەزێنراوە، ھەروەھا گەیشتووەتە ٢ ملیارد داگرتن لە سەرتاسەری جیھاندا، بەپێی داتاکانی دەزگای توێژینەوەی مۆبایل تاوەری ھەستەوەری کە بەکارھێنەرانی ئەندرۆید لە چین دوور دەخاتەوە.

== تایبەتمەندییەکان و ئاڕاستەکان ==
کاربەرنامەی مۆبایلی TikTok ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات، ڤیدیۆیەکی کورت لە خۆیان دروست بکەن، کە زۆر جار لە پاشبنەمادا مووزیکیان تێدا بەرجەستە دەبێت، دەتوانرێت خێرا بکرێت، خاو بکرێتەوە یان بە فلتەردەستکاری بکرێت. ھەروەھا دەتوانن دەنگی خۆیان زیاد بکەن، لەسەرەوەی مۆسیقای باکگراوند بۆ دروستکردنی ڤیدیۆیەکی میوزیک لەگەڵ کاربەرنامەدا، بەکارھێنەران دەتوانن مۆسیقای باکگراوند ھەڵبژێرن، لە ژانرە جۆراوجۆرەکانی مۆسیقا، بە فلتەرێک دەستکاری بکەن، و ڤیدیۆیەکی ١٥ چرکەیی لەگەڵ دەستکاریی خێرایی تۆمار بکەن، پێش ئەوەی باربکرێت بۆ ئەوەی لەگەڵ ئەوانی تر لەسەر تیکتۆک یان سەکۆ کۆمەڵایەتییەکانی تر ھاوبەشی بکەن. ھەروەھا دەتوانن کورتە ڤیدیۆی ھاودەمکردنی لێو بۆ گۆرانییە بەناوبانگەکان فیلم بکەن. تایبەتمەندی کاردانەوەی کاربەرنامە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات، کە کاردانەوەی خۆیان بۆ ڤیدیۆیەکی دیاریکراو فیلم بکەن، کە لەسەری لە پەنجەرەیەکی بچووکدا جێگەی بۆ بکرێتەوە کە بە دەوری شاشەکە دا دەسوڕێتەوە. تایبەتمەندی &quot;duet&quot; ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات، ڤیدیۆیەک بەلاڕێدا ببەن. ھەروەھا تایبەتمەندییەکی تری &quot;دویت&quot; یەکێکی تر بوو، لە ھێما بازرگانییەکانی Musical ly. ئەو ڤیدیۆیانەی کە بەکارھێنەران ھێشتا نایانەوێت پۆست بکەن، دەتوانرێت لە &quot;ڕەشنووسەکان&quot;دا ھەڵگیرێ. بەکارھێنەر ڕێگە پێدراوە کە &quot;ڕەشنووسەکان&quot; و پۆستەکانیان ببینێت، کاتێک بە گونجاوی دەبینن.

== پێشوازی ==
تیک تۆک بووە پڕداگرتنی زۆرترین کاربەرنامەی جیھان لە فرۆشگای ئەپڵ ئەپ لە نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠١٨ بە نزیکەی ١٠٤ ملیۆن داگرتن، لەو کاتەدا لێکۆڵینەوەکان دەریان خستووە، کە کورتە ڤیدیۆکان لە چین تەنیا لە ماوەی یەک ساڵدا ٩٤٬٨ ملیۆن بەرزبوونە.

== مشتومڕەکان ==
ھەندێک بەکارھێنەر لەوانەیە بە زەحمەتیی بدۆزرێنەوە، لە بەکارھێنانی TikTok. لە نیسانی ٢٠١٨ تایبەتمەندییەکی کەمکردنەوەی ئالوودەبوون بۆ دوین زیادکرا، ئەمەش ھانی بەکارھێنەرانیدا، کە ھەر ٩٠ خولەک جارێک پشوویەک وەربگرن. دواتر لە ساڵی ٢٠١٨ تایبەتمەندییەکە بۆ کاربەرنامەی تیک تۆک دەرھێندراوە، تیک تۆک ھەندێک لە کاریگەرە بەرزەکانی وەک گابێ ئێروین و ئالان چیکین چاو و جەیمس ھێنری و کۆسێت ڕیناب بەکاردەھێنێت، بۆ ھاندانی بینەران بۆ ئەوەی واز لە بەکارھێنانی کاربەرنامە بھێنن، و پشوویەک بخۆن. ھەروەھا زۆرێکیش نیگەران بوون، لە سەرنجی بەکارھێنەران لەگەڵ ئەم ڤیدیۆیانە بەکارھێنەران بەردەوام سەیری کلیپی کورتی ١٥ چرکە دەکەن، و لێکۆڵینەوەکانیش دەڵێن، کە ئەمە لەوانەیە ڕاپۆرت بدات، بۆ کەمبوونی ماوەی سەرنج. ئەمە نیگەرانییەکە کە زۆرێک لە بینەرانی تیک تۆک منداڵی بچووکن، کە ھێشتا مێشکیان لە گەشەدایە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|TikTok|تیک تۆک}}
*[https://www.tiktok.com/en/ وێبگەی فەرمی] {{En icon}}
*[https://www.bytedance.com/en/ ByteDance wYbgey fermyy] {{En icon}}
*[https://www.douyin.com/ Douyin] {{En icon}}

{{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|چین|وڵاتەکان|تەکنۆلۆژیا|دەیەی ٢٠١٠|ئینتەرنێت|زانستی کۆمپیوتەر|مۆسیقا}}

[[پۆل:چاندی ئینتەرنێت]]
[[پۆل:چاندی لاوی]]
[[پۆل:ڕاژەکانی تۆڕی کۆمەڵایەتی]]
[[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]]
[[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٦]]
[[پۆل:لقەکانی چین]]
[[پۆل:ئەپەکانی موبایل]]
[[پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و ڕەوتەکان]]
[[پۆل:دەیەی ٢٠١٠ مۆد و رەوتەکان]]
[[پۆل:باو و ڕەوتەکانی دەیەی ٢٠٢٠]]</text>
      <sha1>mhzf06f3u2zjzt3emluqzlifklh0a9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:تیک تۆک</title>
    <ns>1</ns>
    <id>168054</id>
    <revision>
      <id>1579574</id>
      <parentid>1307293</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4933" sha1="t1jae6771p8e6yf5ghxwaikxchzad2r" xml:space="preserve">==پۆستەر==

تکایە با پۆستەرێک بار بکرێ [[بەکارھێنەر:هۆگر صڵاح|هۆگر صڵاح]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هۆگر صڵاح|لێدوان]]) ‏١٩:٣٦، ٢١ی ئابی ٢٠٢٠ (UTC)
:{{وب|هۆگر صڵاح}} ئەمە لۆگۆیە نەک پۆستەر. {{کرا}}. بڕوانە [[:پەڕگە:لۆگۆی تیک تۆک.png]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ💭'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏١٤:٠٥، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٠ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تیک تۆک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1220150 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180223191256/http://www.sixthtone.com/news/1001728/the-app-that-launched-a-thousand-memes بۆ http://www.sixthtone.com/news/1001728/the-app-that-launched-a-thousand-memes زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٤:٣٦، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تیک تۆک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1307292 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190915044636/https://jingdaily.com/douyin-luxury-brands/ بۆ https://jingdaily.com/douyin-luxury-brands/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٣:٤٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تیک تۆک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579573 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200806153343/https://wallaroomedia.com/blog/social-media/tiktok-statistics/ بۆ https://wallaroomedia.com/blog/social-media/tiktok-statistics/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٥:٢٣، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>t1jae6771p8e6yf5ghxwaikxchzad2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زانستگای ئیلام</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168737</id>
    <revision>
      <id>1579799</id>
      <parentid>1576438</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T11:24:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4331" sha1="ngxb85bfl0lmvjlfbp2gn0vm26lrbcs" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی زانکۆ
|ناو                         = زانستگای ئیلام{{ھن}}&lt;small&gt;دانشگاە ایلام&lt;/small&gt;
|ناوی خۆماڵی                 =
|ناوی وێنە                   =
|قەبارەی وێنە                =
|وێنە_لێدوان                 = لۆگۆی زانستگای ئیلام
|سەردێڕ                      = وێنەی مۆری زانستگای ئیلام
|ناوی لاتینی                  = University of Ilam
|دروشم                       =
|دروشم بە کوردی              =
|دامەزراندن                  = ١٩٧٧{{ھن}}[[١٩٩٣]] سەربەخۆبوون لە [[زانکۆی ڕازی]]
|جۆر                         = [[میللی]]، [[حکومی]]
|پابەندبوون                  =
|بودجە                       =
|بەڕێوەبەر                   =
|سەرۆکی زانکۆ                = [[محەممەد عەلی ئەکبەری]]&lt;ref name=&quot;ئیرنا ۱&quot;&gt;[https://www.irna.ir/news/84031246/مجوز-پذیرش-دانشجویان-عراقی-برای-دوره-دکترا-در-دانشگاه-ایلام-اخذ هەواڵنێریی کۆماری ئیسلامی (ئیرنا): ''جەوازی ناونووسینی خوێندکارە عێراقییەکان لە زانستگای ئیلام دەربڕاوە'' (بە فارسی)، نووسراو لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠؛] سەردان لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠.&lt;/ref&gt;
|خوێندکاران                  = ٧٢٠٠ (٢٠١٩–٢٠٢٠)
|شار                         = [[ئیلام]]
|ویلایەت                      =
|پارێزگا                     = [[پارێزگای ئیلام]]
|وڵات                         = [[ئێران]]
|ھێڵ                         =
|کامپ                        = ناو شار
|یاریزانە وەرزشییەکان        =
|وەرزشەکان                   =
|نازناو                      =
|پابەندییەکان                =
|ماڵپەڕ                      = http://www.ilam.ac.ir
|لۆگۆ                        =
}}

'''زانستگای ئیلام''' زانستگایەکی حکوومییە کە لە شاری [[ئیلام]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا داکەوتووە. ئەم زانستگایە جاران وەکوو ''فێرگای ئاژەڵداریی ئیلام'' بەشێک لە [[زانکۆی ڕازی]]ی کرماشان بوو، و بەدوای [[شۆڕشی چاندیی ئیسلامی لە ئێران]] لە ساڵی ١٩٨٠ ناوی ''کۆلێژی کشتوکاڵی ئیلام''ی لەسەر دانرا، بەڵام لە ساڵی ١٩٩٣ لەلایەن دەوڵەتی ئێران وەکوو زانستگایەکی سەربەخۆ ناسراو.&lt;ref name=&quot;زانستگای ئیلام ۱&quot;&gt;[https://www.ilam.ac.ir/page/?ihwfsyykx-تاریخچه زانستگای ئیلام: ''مێژووی زانستگای ئیلام'' (بە فارسی)؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.ilam.ac.ir/page/?ihwfsyykx-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ڕێکخراوەی زانستگاییەکان ۱&quot;&gt;[https://isic.ir/ilam/ ڕێکخراوەی ناونەتەوەیی زانستگاییەکان: ''زانستگای ئیلام'' (بە فارسی)؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191205173532/https://isic.ir/ilam/ |date= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ }} سەردان لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠.&lt;/ref&gt;

== کۆلێژەکان ==
زانستگای ئیلام ٧ کۆلێژی ھەیە:
* کۆلێژی وێژە و زانستە مرۆڤییەکان
* کۆلێژی پیراپزیشکیی ئاژەڵ
* کۆلێژی زانستە بنەمایییەکان
* کۆلێژی تێکنۆلۆژی و ئەندازیاری
* کۆلێژی کشتوکاڵ
* کۆلێژی نەوت و گاز
* کۆلێژی خواناسی و [[زانستە ئیسلامییەکان]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{زانکۆکانی کوردستان}}

[[پۆل:دامەزراوە فێرکارییەکان، دامەزرانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:زانکۆکانی ئێران]]
[[پۆل:پارێزگای ئیلام]]
[[پۆل:زانکۆکانی ئیلام]]
[[پۆل:زانکۆکانی کوردستان]]</text>
      <sha1>ngxb85bfl0lmvjlfbp2gn0vm26lrbcs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زانستگای ئازادی ئیسلامیی لقی کرماشان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168742</id>
    <revision>
      <id>1579798</id>
      <parentid>1133299</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T11:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2090" sha1="km7r2y4l1ajqgy11lpd9mpkevkyrpdh" xml:space="preserve">'''زانستگای ئازادی ئیسلامیی لقی کرماشان''' یە‌کێکە‌ لە‌ کۆمە‌ڵە‌ی زانستگاکانی ئازادی ئیسلامیی ئێران کە‌ لە‌ شاری [[کرماشان]]دا داکە‌وتووە‌. ئەو زانستگایە ساڵی ١٩٨٨ دە‌ستی بە کار کردووە‌.&lt;ref name=&quot;زانستگای ئازاد ۱&quot;&gt;[http://iauksh.ac.ir/page.aspx?lang=fa-ir&amp;id=0032b6f0-75c4-44ab-a5fc-cc7acbf96bcc زانستگای ئازادی ئیسلامیی لقی کرماشان: ''زانستگای ئازادی ئیسلامیی لقی کرماشان لە چاوپێکەوتنێکدا'' (بە فارسی)؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200929202259/http://iauksh.ac.ir/page.aspx?lang=fa-ir&amp;id=0032b6f0-75c4-44ab-a5fc-cc7acbf96bcc |date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ }} سەردان لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;کۆبوونەوەکانی ئێران ۱&quot;&gt;[https://www.symposia.ir/ListUniversity/160 ماڵپەڕی کۆبوونەوەکانی زانستگاییی ئێران: ''کۆبوونەوەکانی زانستگای ئازادی ئیسلامیی لقی کرماشان'' (بە فارسی)؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.symposia.ir/ListUniversity/160 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} سەردان لە ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠.&lt;/ref&gt;

== کۆلێژەکانی زانستگای ئازادی ئیسلامیی کرماشان ==
زانستگای ئازادی ئیسلامیی لقی کرماشان خاوەنی ٥ کۆلێژە:
* کۆلێژی زانستە پزێشکییەکان
* کۆلێژی تێکنۆلۆژی و ئەندازیاری
* کۆلێژی زانستە بنەماییەکان
* کۆلێژی کشتوکاڵ
* کۆلێژی یاسا و زانستە سیاسییەکان
* کۆلێژی وێژە و زانستە مرۆییەکان

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{زانکۆکانی کوردستان}}

[[پۆل:زانکۆکانی کرماشان]]
[[پۆل:فێرکاری لە ئێران]]
[[پۆل:زانکۆکانی کوردستان]]</text>
      <sha1>km7r2y4l1ajqgy11lpd9mpkevkyrpdh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خلە دەرزی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170426</id>
    <revision>
      <id>1579722</id>
      <parentid>1353962</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:16:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2352" sha1="mowdgm9fqyytqjm8guyb09wclqemgy7" xml:space="preserve">[[پەڕگە:خلە دەرزی.jpg|وێنۆک|280px|وێنەیەکی خلە دەرزی]]
'''خدر قادری''' ناسراو بە '''خلە دەرزی''' [[بەیت]]بێژ و [[حەیران]]بێژ و [[شمشاڵ]]ژەنێکی کوردە. ساڵی ١٩١٦ لە دێی گەرماوی ژوورووی سەر بە [[گوندستانی ئالان]] لە سەردەشت لە دایک بووە و ئێستا نیشتەجێی شاری [[سەردەشت]]ە. ژنەکەی لە دەست داوە و کوڕێک و پێنج کچی ھەیە. ساڵی ١٣٨٣ی ھەتاوی ڕێوڕەسمی ڕێزنان لە خلە دەرزی لە سەردەشت بەڕێوە چوو کە تێیدا مامۆستایان [[کەریم کابان]] و [[ئەنوەر قەرەداغی]]ش بەشدارییان کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیوگرافی|ناونیشان=http://kheladarzi.ir/pages/about/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=kheladarzi.ir|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=http://kheladarzi.ir/pages/about/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

لە زۆرێک لە فیستیڤاڵە ھونەرییەکانی ئێراندا بەرنامەی پێشکەش کردووە. جگە لەوانە، ساڵی ١٣٩١یش لە کۆبوونەوەی «ئارکتایپەکانی ئاوازگەلی ھیندوئەورووپایی» کە لە مەدرەسەی مۆسیقای چایکۆفسکی لە شاری [[مۆسکۆ]]دا بەڕێوە چوو بەشداری کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=اردلان از دستاوردهای سمینار آرکی تایپ‌های آوازی هند و اروپایی در مسکو گفت|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/91080906110/اردلان-از-دستاوردهای-سمینار-آرکی-تایپ-های-آوازی-هند-و-اروپایی|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقای کوردی|کوردستان|موکریان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:خەڵکی سەردەشت]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]</text>
      <sha1>mowdgm9fqyytqjm8guyb09wclqemgy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بانکی عۆدی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170432</id>
    <revision>
      <id>1579475</id>
      <parentid>1579355</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1954" sha1="i0bfustpp7rf8cc6fzsmlnl5d57c3og" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''بانکی عۆدی''' ({{بە ئینگلیزی|Bank Audi}}) بانکێکە کە بنکەی دەکەوێتە شاری [[بەیرووت]]، [[لوبنان]]. تۆڕی بانکەکە خاوەنی ٢٠٣ لقە لە ٢٩ شاری جیاوازی جیهان.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bank Audi Group – Corporate Profile|ناونیشان=https://www.bankaudigroup.com/group/corporate-profile|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=bankaudigroup.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190202041529/https://www.bankaudigroup.com/group/corporate-profile|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Worldwide Correspondents|ناونیشان=https://www.bankaudi.com.lb/about-the-bank/about-us/worldwide-correspondents|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=bankaudi.com.lb|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190123223504/https://www.bankaudi.com.lb/about-the-bank/about-us/worldwide-correspondents|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; دامەزراندنی بانکەکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٣٠.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|url=https://www.reuters.com/finance/stocks/overview/AUDI.BY|title=${Instrument_CompanyName} ${Instrument_Ric} Quote{{!}} Reuters.com|last=Editorial|first=Reuters|website=U.S.|access-date=2019-02-06}}&lt;/ref&gt; داهاتی بانکەکە لە ساڵی ٢٠١٧ گەیشتە زیاتر لە ٥٥٩ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|میسر}}</text>
      <sha1>i0bfustpp7rf8cc6fzsmlnl5d57c3og</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579658</id>
      <parentid>1579475</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1579658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2004" sha1="gbtruo8xgvx3fhcnqf7vs21e4w4e5a8" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''بانکی عۆدی''' ({{بە ئینگلیزی|Bank Audi}}) بانکێکە کە بنکەی دەکەوێتە شاری [[بەیرووت]]، [[لوبنان]]. تۆڕی بانکەکە خاوەنی ٢٠٣ لقە لە ٢٩ شاری جیاوازی جیهان.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bank Audi Group – Corporate Profile|ناونیشان=https://www.bankaudigroup.com/group/corporate-profile|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=bankaudigroup.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190202041529/https://www.bankaudigroup.com/group/corporate-profile|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Worldwide Correspondents|ناونیشان=https://www.bankaudi.com.lb/about-the-bank/about-us/worldwide-correspondents|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=bankaudi.com.lb|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190123223504/https://www.bankaudi.com.lb/about-the-bank/about-us/worldwide-correspondents|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; دامەزراندنی بانکەکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٣٠.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|url=https://www.reuters.com/finance/stocks/overview/AUDI.BY|title=${Instrument_CompanyName} ${Instrument_Ric} Quote{{!}} Reuters.com|last=Editorial|first=Reuters|website=U.S.|access-date=2019-02-06}}&lt;/ref&gt; داهاتی بانکەکە لە ساڵی ٢٠١٧ گەیشتە زیاتر لە ٥٥٩ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|میسر}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>gbtruo8xgvx3fhcnqf7vs21e4w4e5a8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حوسێن عەلیزادە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170576</id>
    <revision>
      <id>1579694</id>
      <parentid>1452340</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:11:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11524" sha1="bueiiy08c8k6n0uiu6vyom5e4ks54zf" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| image            = حسین علیزاده در برنامهٔ شب حسین علیزاده به میزبانی مجلهٔ بخارا.jpg
| image_size       =
| background       = non_vocal_instrumentalist
| birth_date       = {{birth date and age|1951|08|23}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Alizadeh commemorated on his birthday|ناونیشان=http://www.irandaily.ir/News/167441.html|وێبگە=www.irandaily.ir|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201016090959/http://www.irandaily.ir/News/167441.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| origin           = [[تاران]]، [[ئێران]]
| instrument       = [[ئامێری تار|تار]]، [[سێتار]]، [[شوورئەنگیز]])
| genre            = , [[مۆسیقای نەریتی ئێرانی]] ،[[مۆسیقای کلاسیکی ھاودەم]]، [[ساوند تراک]]
| occupation       = [[ئاوازدانەر]]، ژەنیاری [[ئامێری تار|تار]] و[[سێتار]]
| associated_acts  =
| years_active     = ١٩٧٣–ئێستا
}}
'''حوسێن عەلیزادە'''، ئاوازدانەر، توێژەری میوزیک ،[[ڕەدیف]]زان،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hossein Alizâdeh {{!}} Biography, Albums, Streaming Links|ناونیشان=https://www.allmusic.com/artist/p141810|وێبگە=AllMusic|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=en-us}}&lt;/ref&gt; مامۆستا، ژەنیاری [[ئامێری تار|تار]]، [[سێتار]]، شوورئەنگیز لە ئێران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نگاھی بە بیوگرافی و کارنامە ھنری حسین علیزادھ؛ آھنگ‌ساز و نوازندە مشھور و صاحب‌سبک ایران|ناونیشان=https://www.mostaghelonline.com/fa/tiny/news-68964|وێبگە=مستقل آنلاین|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.mostaghelonline.com/fa/tiny/news-68964 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; عەلیزادە لە ھونەرمەندە بەناوبانگەکانی میوزیکی کلاسیکی ئێرانە و سێ جار بەربژێر بووە بۆ [[خەڵاتی گرامی]] تایبەت بە میوزیک. عەلیزادە لەگەڵ مۆسیقاژەنانی وەکو [[شارام نازری]] ،[[محەممەدڕەزا شەجەریان]] ھەروەھا لەگەڵ ژمارەیەک لە [[ئۆرکێسترا]] و گرووپەکان کاری ئەنجام داووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زندگینامھ: حسین علیزادە (۱۳۳۰-)|ناونیشان=http://hamshahrionline.ir/xkC7|وێبگە=ھمشھری آنلاین|بڵاوکەرەوە=hamshahrionline.ir|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=fa|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧}}&lt;/ref&gt;

== ڕێژیانی مۆسیقا ==
عەلیزادە ساڵی ١٩٥١ لە [[تاران]] لەدایکبوو بوو. باوکی خەڵکی شاری [[ورمێ]] و دایکی خەڵکی شاری [[ئەراک]] بوو. لە کاتی ھەرزەکاری ھەتا ١٩٧٥ لە قوتابخانە مۆسیقا پەیمانگای مۆسیقا ئامادە بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hossein Alizâdeh {{!}} Biography &amp; History|ناونیشان=http://www.allmusic.com/artist/hossein-alizâdeh-mn0000264913/biography|وێبگە=AllMusic|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=en-us}}&lt;/ref&gt;

== بەرھەمەکان ==
{| class=&quot;wikitable center&quot; style=&quot;width: 100%; font-size:100%;&quot;
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:LightSalmon;&quot; | ئەلبوم
|-
|bgcolor=&quot;PeachPuff&quot;|'''ناوی ئەلبوم'''||bgcolor=&quot;PeachPuff&quot;|'''ساڵی بڵاوکردنەوە'''||bgcolor=&quot;PeachPuff&quot;|'''ئاوازدانەر'''||bgcolor=&quot;PeachPuff&quot;|'''ژەنیار'''||bgcolor=&quot;PeachPuff&quot;|'''گۆرانیبێژ'''||bgcolor=&quot;PeachPuff&quot;|'''بڵاوکەرەوە'''||bgcolor=&quot;PeachPuff&quot;|'''تێبینین'''
|-
||واریاسیونی کوردی، ئۆرکێستراڵ||-||{{yes}}||{{yes}}||||||
|-
||عۆسیان، ئۆرکێستراڵ||-||{{yes}}||{{yes}}||||||
|-
||سواران دشت امید (سوارانی دەشتی ئومێد)||١٣٥٦||{{yes}}||{{yes}}||[[بیژەن کامکار]]، [[شارام نازری]]||||
|-
||حەسار||١٣٥٦||{{yes}}||{{yes}}|||||| پارچەی مۆسیقا
|-
||دستگاە نوا||||{{yes}}||{{yes}}||پەریسا||||
|-
||ماھوور||||{{yes}}||{{yes}}||پەریسا||||
|-
||کنسرت ھمایون ||-||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||دونوازی ابداعی با [[سەتار]] و دمەک مەجید خلج
|-
||راست پنجگاھ||-||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||دونوازی ابداعی با [[ئامێری تار|تار]] و دمەک مەجید خلج
|-
||کنسرت نوا||-||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||دونوازی با [[ئامێری تار|تار]] و دمەک مەجید خلج
|-
||[[ھم‌نوایی (آلبوم)|ھەڤدەنگی]]||-||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||سروودەکانی ئازەربایجان||-||{{yes}}||{{yes}}||||||
|-
||ماھوور||١٣٦١||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||تاک ژەنی تار
|-
||سێ گا||١٣٦٢||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||تاک ژەنی تار
|-
||نەینەوا ||١٣٦٢||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور - کرشمە||
|-
||نەورۆز||١٣٦٢||{{yes}}||{{yes}}||[[شارام نازری]]|| world network||
|-
||تورکمان||١٣٦٧||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||تاکە ژە نین داھێنانی سێتار
|-
||[شوورئەنگیز||١٣٦٧||{{yes}}||{{yes}}||[[شارام نازری]]||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||راز و نیاز||١٣٦٧||{{yes}}||{{yes}}||[[عەلی رەزا ئێفتیخاری]]||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||ئیجرای &quot;لەگەڵ گرووپی عارف
|-
||نوبانگ کھن||١٣٦٩||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||بەیانی||||{{yes}}||{{yes}}|||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||آوای مھر||١٣٧٠||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||پایکوبی||١٣٧٢||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||تاکە ژە نین داھێنانی سێتار
|-
||پریا و قصھٔ دخترای ننە دریا||||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||رازنو نھێنی نوێ ||١٣٧٥||{{yes}}||{{yes}}||ئەفسانە ڕەسایی، [[محسن کرامتی]]، [[علی صمدپور]]||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||[[از اعصار( لە سەردەمەکان) ||١٣٧٨||{{yes}}||{{yes}}||ئەفسانە ڕەسایی، مۆحسێن کرامەتی، عەلی شیرازی]]||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||چھارگاە ـ بیات ترک||١٣٨٠||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||ھجرانی||١٣٨٠||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||پرندەھا) باڵندە||||{{yes}}||{{yes}}||ھۆما نیکنام]||| و دمەک مەجید خلج
|-
||ساز نو||||{{yes}}||{{yes}}||ئەفسانە ڕەسایی|||| و دمەک مەجید خلج
|-
||مادران زمین (دایکانی زەوی)||||{{yes}}||{{yes}}||ھۆما نیکنام، ئەفسانە جھانگیری، پەروین نەمازی|||| دمەک مەجید خلج
|-
||زستانە|| ١٣٨٠||{{yes}}||{{yes}}||[[محەممەدڕەزا شەجەریان]]||دل آواز||
|-
||[[بی تو بسر نمی‌شود || ١٣٨١||{{yes}}||{{yes}}||[[محەممەدڕەزا شەجەریان]]||دل آواز||
|-
||سلانە (سەلانە)|| ١٣٨١||{{yes}}||{{yes}}||||دامەزراوەی کەلتووری و ھونەری ماھوور||
|-
||[فەریاد ||١٣٨٣||{{yes}}||{{yes}}||[[محەممەدڕەزا شەجەریان]]||دل آواز||
|-
||[[بە تماشای آب‌ھای سپید||١٣٨٢||{{yes}}||{{yes}}||[[افسانە رثایی]]||[[نشر موسیقی ھرمس|ھرمس]]||با ھمکاری [[جیوان گاسپاریان]]- بەربژێر بووە بۆ خەڵاتی گرامی.&lt;ref&gt;[http://www.amazon.com/Annual-GRAMMY-Nominees-Traditional-Music/lm/R3TUQICXN39UML/ref=cm_lmt_dtpa_f_2_rdssss0/104-2054611-1083106?pf_rd_m=ATVPDKIKX0DER&amp;pf_rd_s=listmania-center&amp;pf_rd_r=0GHQ7H0ZM45WAZFKC0EZ&amp;pf_rd_t=201&amp;pf_rd_p=253470301&amp;pf_rd_i=B000BZ881W وبگاە آمازون]&lt;/ref&gt;
|-
||ساز خاموش||١٣٨٦||{{yes}}||{{yes}}||[[محەممەدڕەزا شەجەریان]]|| دل آواز ||
|-
||[[سرود مھر]]||١٣٨٦||{{yes}}||{{yes}}||[[محەممەدڕەزا شەجەریان]]||[[دل آواز]]||
|-
||سرود گل]||١٣٨٦||{{yes}}||{{yes}}||ائەفسانە ڕەسایی|||| دمەک مجید خلج
|-
||آن و آن ||١٣٨٧||{{yes}}||{{yes}}||||تۆمارگە ی ھێرمێس||دو نوازی سێتار و دمەک با [[پژمان حەدادی]]
|-
||مانگ و مێھر||١٣٨٨||{{yes}}||{{yes}}||||تۆمارگە ی ھێرمێس||تکنوازی ساز شوورئەنگیز
|-
||من اگر پرندە بودم||١٣٨٨||{{yes}}||{{yes}}||راحلە برزگری (رھا)||انتشارت کالیفرنیا، آمریکا||
|-
||نوای نور||١٣٨٨||{{yes}}||{{yes}}|||| آوای خورشید ||دونوازی شوورئەنگیز و دمەک مجید خلج
|-
||بادە تویی||١٣٩٢||{{yes}}||{{yes}}|||| نەغمەی حەسار||
|-
||سربداران ||١٣٩٢ ||فەرھاد فەخرالدینی||{{yes}}||[[بیژەن کامکار]]|| ستۆدیۆ سەبا||
|-
||کنسرت بادە تویی||اردیبھشت ١٣٩٣||{{yes}}||{{yes}}||محەممەد مۆعتەمێدی|| ||
|-
||غمنومە فریدون||تیر ١٣٩٦||{{yes}}||{{yes}}|||| ||
|-
|عشقیم گل
|١٣٩٤
|
|
|تکخوان [[محمد معتمدی]]
|
|بە ھمراە گروە ھم آوایان
|}

== ئەمانەش ببینە ==
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|مۆسیقا}}
{{پۆلی کۆمنز|Hossein Alizadeh}}

[[پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی]]
[[پۆل:ژەنیارانی ئێرانی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:وەرگرانی سیمرغی بلوور]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]]</text>
      <sha1>bueiiy08c8k6n0uiu6vyom5e4ks54zf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تاڤگەی لاتۆن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172298</id>
    <revision>
      <id>1579519</id>
      <parentid>1575978</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:45:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2736" sha1="s0p6jwso4jqo57bwerhz777lqbfke0y" xml:space="preserve">{{Infobox waterfall
| name = تاڤگەی لاتۆن
| photo = Waterfall Laton.jpg
| photo_width =
| photo_caption = دیمەنێکی تاڤگەی لاتۆن
| location = [[ئاستارا (ڕوونکردنەوە)|ئاستارا]]، [[ئێران]]
| coords = {{Coord|38.321178|N|48.728661|E|type:landmark|display=title}}
| elevation =
| type =
| height = {{Convert|١٠٥|m|abbr=on}}
| width =
| height_longest =
| average_width =
| number_drops = ٥
| average_flow =
| watercourse =
| world_rank = ئێران (١)
}}

'''تاڤگەی لاتۆن''' ({{بە فارسی|آبشار لاتون}}) یەکێک لە تاڤگەکانی [[ئەلبورز|زنجیرەچیاکانی ئەلبورز]]ی ڕۆژھەڵاتە کە لە [[پارێزگای گیلان]] و ١٥ کیلۆمەتری باشووری شاری [[ئاستارا (ڕوونکردنەوە)|ئاستارا]] ھەڵکەوتووە. بەرزایی تاڤگەی لاتۆن ١٠٥ مەترە کە بووەتە بەرزترین تاڤگەی [[ئێران]].&lt;ref&gt;https://www.hamshahrionline.ir/news/505020{{بەستەری مردوو|url=https://www.hamshahrionline.ir/news/505020 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
بەرزایی تاڤگەی لاتۆن ١٠٥ مەترە.&lt;ref&gt;[http://guilan.irib.ir/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=54053&amp;catid=615&amp;Itemid=377-آبشار%20لاتون Baran TV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130127112054/http://guilan.irib.ir/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=54053&amp;catid=615&amp;Itemid=377-%D8%A2%D8%A8%D8%B4%D8%A7%D8%B1%20%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86 |date=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ }}&lt;/ref&gt; ئەم تاڤگەیە لەناو ھەشتپار و شاری [[ئاستارا (ڕوونکردنەوە)|ئاستارا]] لە قەراخ [[دەریای قەزوین|دەریای کاسپیەن]] ھەڵکەوتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aparat.com/v/kPTU6 |سەردێڕ=View Laton Waterfall |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی شوباتی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171228093949/https://www.aparat.com/v/kPTU6 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== پێشانگا ==
&lt;gallery&gt;
پەڕگە:LATON15.jpg|تاڤگەی لاتۆن
پەڕگە:LATON17.jpg|تاڤگەی لاتۆن
پەڕگە:LATON20.jpg|تاڤگەی لاتۆن
پەڕگە:LATON1.jpg|تاڤگەی لاتۆن
&lt;/gallery&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Laton waterfall}}

[[پۆل:تاڤگەکانی ئێران]]
[[پۆل:پارێزگای گیلان]]
[[پۆل:شارستانی ئاستارا]]</text>
      <sha1>s0p6jwso4jqo57bwerhz777lqbfke0y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حەسەنی عەسکەری</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172686</id>
    <revision>
      <id>1579709</id>
      <parentid>1400266</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7748" sha1="kkseal8mz7zsdh4tvegcvjot3fpkm0l" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = حەسەنی عەسکەری{{ھن}}{{lang|ar|ٱلْحَسَن ٱلْعَسْکَرِیّ}}
| honorific_suffix   = ١١مین ئیمامی [[شیعەی دوازدە ئیمام]]
| image              = HassanAskariSVG.svg
| image_size         =
| alt                =
| caption            =
| office             = ١١مین ئیمامی [[شیعەی دوازدە ئیمام]]
| term               = ٨٦٨–٨٧٤ زایینی
| predecessor        = [[عەلی ھادی]]
| successor          = [[محەممەد کوڕی حەسەن ئەلمەھدی|محەممەدی مەھدی]]
| birth_name         =
| birth_date         = ١٠  [[ڕەبیعەلئاخیر]] ٢٣٢ [[ڕۆژژمێری کۆچی|کۆچی]]{{ھن}}({{Circa}} ٤ کانوونی یەکەم ٨٤٦ [[C]]&lt;ref name=&quot;book&quot;&gt;{{harvnb|Shareef al-Qurashi|2005}}&lt;/ref&gt;)
| birth_place        = [[مەدینە]] ''یان'' [[سامەڕا]]، [[خەلافەتی عەباسی|خەلافەتی عەبباسی]]
| death_date         = ٨  [[ڕەبیعەلئەووەڵ]] ٢٦٠ AH&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://calendar.ut.ac.ir/Fa/Tyear/Data%5Cfull-1397.pdf|سەردێڕ=Calendar center of Geophysics institute of Tehran University, 1397 Calendar|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180729081520/https://calendar.ut.ac.ir/Fa/Tyear/Data%5Cfull-1397.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}({{Circa}} {{Death date and age|874|1|4|846|12|6|df=yes}}&lt;ref name=&quot;book&quot;/&gt;)
| death_place        = [[سامەڕا]]، [[خەلافەتی عەباسی|خەلافەتی عەبباسی]]
| death_cause        = ژار خۆر کرا بەپێ سەرچاوە [[شیعە]]کان
| resting_place      = , [[سامەڕا]]، [[عێراق]]
| resting_place_coordinates = {{Coord|34|11|54.5|N|43|52|25|E|type:landmark|display=inline}}
| monuments          =
| other_names        =
| agent              =
| known_for          =
| notable_works      =
| style              =
| movement           =
| opponents          =
| children           = [[محەممەد کوڕی حەسەن ئەلمەھدی|محەممەدی مەھدی]]{{ھن}}[[Sayyid Ali Akbar]], مووسا، فاتیمە، جەعفەر، ئیبراھیم، عایشە&lt;ref&gt;Ibn Abi l-Thalj (d.322 hijrah) ''Majmuat nafisa fi tarikh al-a'imma'', pages 21-22&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ali Al Arbali (d.693 h.) ''Siraj al-Ansab'', page 222&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;shajara.org&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://shajara.org/2020/06/29/1426/ |سەردێڕ=Shajara-e-nasab lineages of descendants of Imam Hasan al-Askari r.a. |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200703065118/https://shajara.org/2020/06/29/1426/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;page 41 &quot;النجف الأشرف) السید محمد مھدی ابن السید محمد اصفھانی الموسوی الکاظمی &quot;دوائر المعارف فی الأسماء الحسنی)&lt;/ref&gt;
| parents            = [[عەلی ھادی]]{{ھن}}Saleel&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.al-islam.org/the-life-of-imam-hasan-al-askari-baqir-shareef-al-qurashi/imam’s-noble-lineage#his-mother |سەردێڕ=The Imam's Noble Lineage &amp;#124; The Life of Imam Hasan Al-'Askari &amp;#124; Books on Islam and Muslims |بڵاوکەرەوە=Al-Islam.org |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160313024619/http://www.al-islam.org/the-life-of-imam-hasan-al-askari-baqir-shareef-al-qurashi/imam%E2%80%99s-noble-lineage#his-mother |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;b&lt;/sup&gt;
| relatives          = محەممەد (برا){{ھن}}جەعفەر (برا)
| module             =
| footnotes          = &lt;sup&gt;a&lt;/sup&gt;also referred to as Susan&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ziaraat.org/askari.php |سەردێڕ=Imam Hassan Askari (As) |بڵاوکەرەوە=Ziaraat.org |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303215700/http://www.ziaraat.org/askari.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; or Sevil&lt;sup&gt;a&lt;/sup&gt; ''(Savīl)''&lt;ref name=&quot;Qarashi&quot;&gt;{{harvnb|Shareef al-Qurashi|2005|pp=16–18}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}&lt;sup&gt;b&lt;/sup&gt;disputed
| spouse             = [[نەرجێس]]، سەوسەن،&lt;ref&gt;“Biḥār al-ʾAnwār al-Jāmiʿah li-Durar ʾAkhbār al-ʾAʾimmah al-Aṭhār” by [[Muhammad Baqir Majlisi]] (d.1110 h.), publisher Muʾassasat al-Wafāʾ, Beirut 1983, Vol. 51, page 17.&lt;/ref&gt; Sayqal&lt;ref&gt;“Kamal al-Din wa tamam al-ni’ma” by [[Al-Shaykh al-Saduq]] (d.381 h.), publisher Dar al-Kutub al-Islamiyya, Tehran 1980, Vol. 2, page 149.&lt;/ref&gt;
}}
'''ئەبوومحەممەد حەسەن کوڕی عەلی کوڕی محەممەد''' ({{lang-ar|ابومحمد حسن بن علی بن محمد}}), ناسراو '''عەسکەری''' یازدەھەمین ئیمامی [[شیعەی دوازدە ئیمام]] لە پاش [[عەلی ھادی|ھادی]] و پێش [[محەممەد کوڕی حەسەن ئەلمەھدی|مەھدی]] کوڕی بوو.
ئەو و باوکی بە ئیمامانی عەسکەریین ناو دەبرێن لە بەر شاری [[سامەڕا]] - کە ئەوان ناچار بوون کە لێ بژین - لە ڕاستیدا سەربازگە بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Imam Hasan al-Askari|ناونیشان=https://www.al-islam.org/person/imam-hasan-al-askari|وێبگە=Ahlul Bayt Digital Islamic Library Project|بڵاوکەرەوە=Al-Islam.org|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|زمان=en}}&lt;/ref&gt;
ئەو لە ساڵی ٢٦٠ کۆچی تووشی نەخۆشی ھات. خەلیفەی عەبباسی، چەن چاوەدێر، پزیشک و قازیی قازی‌یانی (قاضی القضات) ھەناردە سەری.
بەپێ سەرچاوە شیعەکان ئەو بە دەمری خەلیفەی عەبباسی ئەلموعتەمێد لە ٢٨ ساڵی ژار خۆر کرا و لە سامەڕا نێژرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BIOGRAFI IMAM HASAN ASKARI (1)|ناونیشان=http://alhassanain.org/indonesian/?com=content&amp;id=1208|وێبگە=Situs Al Imamain Al Hasanain Pusat Kajian Pemikiran dan Budaya Islam|بڵاوکەرەوە=alhassanain.org|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}{{بەستەری مردوو|url=http://alhassanain.org/indonesian/?com=content&amp;id=1208 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=11th Imam, Imam Hassan Al-Askari (A.S.)|ناونیشان=https://jaffari.org/occasion-48/|وێبگە=Islamic Shia Ithna Asheri Jamaat of Toronto|بڵاوکەرەوە=jaffari.org|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|زمان=en-CA}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Hasan al-Askari}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|شیعە|عێراق}}

[[پۆل:ئیمامانی شیعە]]
[[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ٨٤٠]]
[[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٩یەم]]
[[پۆل:خەڵکی مەدینە]]</text>
      <sha1>kkseal8mz7zsdh4tvegcvjot3fpkm0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دەماوەند</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173111</id>
    <revision>
      <id>1579785</id>
      <parentid>1167427</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4416" sha1="cca8nxiyhepzuwcsjm4qx5fz8zawmnz" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو                   = دەماوەند
| ناوی_فەرمی		=
| ناوی_خۆماڵی		= دماوند
| ناوەکانی_تر		=
| جۆری_نیشتنگە		= [[شار]]
| وێنە			= Damavand-city-2 (cropped).jpg
| قەبارەی_وێنە		= 250px
| شرۆڤەی_وێنە		= دیمەنێکی شاری دەماوەند
| وێنەی_نەخشە		= 
| قەبارەی_نەخشە		= 
| شرۆڤەی_نەخشە		= 
| دەرزیی_نەخشە		= Iran
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە	= جێگەی لە [[ئێران]]دا
| پۆتانەکان             = 
| جۆری_دابەشکراو	= [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو	= {{ئاڵا|ئێران}}
| جۆری_دابەشکراو١	= [[پارێزگاکانی ئێران|ئێران]]
| ناوی_دابەشکراو١	= [[پارێزگای تاران|تاران]]
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[شارستان]]
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[دەماوەند (شارستان)|دەماوەند]]
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| دامەزرێنەر	= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
| بەرزایی_بە_م	= ٢٠٥١
| ژمارەی_دانیشتووان	= ٤٨،٣٨٠ نفر&lt;ref ۱۳۹۵&quot;&gt;https://www.amar.org.ir/&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە		= [[٢٠١٦]]
| جۆری_دانیشتووانناسی١  = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١   = [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی تەبەری|تەبەری]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١   = [[ئیسلام]] ([[شیعە]])
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= 
| کۆدی_ناوچە	= ٠٢١
| وێبگە		=  [http://www.damavand.ir/ www.damavand.ir]
}}

'''دەماوەند''' ({{بە فارسی|دماوند}}) یەکێک لە شارەکانی [[پارێزگای تاران]]ی [[ئێران]]ە. شاری دەماوەند ناوەندی [[شارستانی دەماوەند]]ە. دانیشتووانی ئەم شارە لە ساڵی ٢٠١٦ بەرامبەر لەگەڵ  ٤٨،٣٨٠ کەس بووە.

== دانیشتووان ==
بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی شاری دەماوەند ٤٨،٣٨٠ کەس بووە. خەڵکی ئەم شارە بە [[زاراوەی دەماوەندی]] (زاراوەیێکی نێوان زمانی تەبەری و زمانی فارسی) قسە دەکەن.&lt;ref&gt;http://damavandnameh.ir/showT.aspx?Lang=F&amp;ID=735F5D40515E49735A5B{{بەستەری مردوو|url=http://damavandnameh.ir/showT.aspx?Lang=F&amp;ID=735F5D40515E49735A5B |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ھەروەھا لە گەڕەکەکانی باکووری ئەم شارە [[زمانی تەبەری]] بەکار دەھێنرێت.&lt;ref&gt;http://damavandiau.ac.ir/fa/contents/About_Damavand/Damavand_Hist{{بەستەری مردوو|url=http://damavandiau.ac.ir/fa/contents/About_Damavand/Damavand_Hist |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}&lt;/ref&gt;

[[پەڕگە:Damavand city-sarsara.jpg|وێنۆک|چەپ|300px|وێنەی پانۆڕاماییی ناوەندی شار]]

== پێشانگا ==
&lt;gallery&gt;
پەڕگە:امامزاده عبدالله و خیل‌الله.jpg|ئیمامزادە عەبدوڵڵا و خەلیلوڵڵا
پەڕگە:امامزاده عبدالله و عبیدالله.jpg|ئیمامزادە عەبدوڵڵا و عەبیدوڵڵا مەحەلە دەروێش
پەڕگە:Farame-Square-damavand.jpg|مەیدانی فەرامە
پەڕگە:مسجد جامع دماوند- دورنما.jpg|مزگەوتی جامیعی دەماوەند
پەڕگە:Damavand-city (cropped).jpg|دیمەنێکی شاری دەماوەند
پەڕگە:Damavand mountains winter.jpg|کێوەکانی ڕۆژھەڵات و باکووری ڕۆژھەڵاتی شار
&lt;/gallery&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[پارێزگای تاران]]
* [[شارستانی دەماوەند]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}}
{{پۆلی کۆمنز|Damavand}}

[[پۆل:دەماوەند]]
[[پۆل:شارستانی دەماوەند]]
[[پۆل:شارەکانی ئێران]]
[[پۆل:شارەکانی پارێزگای تاران]]</text>
      <sha1>cca8nxiyhepzuwcsjm4qx5fz8zawmnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تسوباسا ئاکیمۆتۆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173638</id>
    <revision>
      <id>1579528</id>
      <parentid>1495524</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1127" sha1="fonz90dujf2zdvux25qvymlq36wpnuw" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
'''تسوباسا ئاکیمۆتۆ''' ({{بە ژاپۆنی|秋本つばさ}}، ئاکیمۆتۆ تسوباسا؛ لەدایکبووی ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٧٤) ئەکتەرێکی دەنگیی ژاپۆنییە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|id=1594708|name=ئاکیمۆتۆ تسوباسا}}
*[http://www.jmdb.ne.jp/person/p0764900.htm پرۆفایلی JMDb (بە ژاپۆنی)]{{بەستەری مردوو|url=http://www.jmdb.ne.jp/person/p0764900.htm |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}

{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}

{{ژیاننامە-کۆلکە}}

{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|ژیاننامە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}}
{{کۆلکە ئەکتەرە ژاپۆنییەکان}}
[[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تۆکیۆ]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]]</text>
      <sha1>fonz90dujf2zdvux25qvymlq36wpnuw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زاری</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174306</id>
    <revision>
      <id>1579795</id>
      <parentid>1457920</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T11:09:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6164" sha1="0tg12f6e8fefk5bq3h7gmrp1541luna" xml:space="preserve">{{کەسایەتی
| ناو                   = مەلا عەبدولکەریم سائێب
| وێنە                  =Abdalkarimsaeb.jpg
| شرۆڤەی وێنە           =
| قەبارەی وێنە          =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون    = ١٩٠٥
| ڕێکەوتی مردن          = ١٩٨٢
| شوێنی مردن            = [[سەقز]]
| ھۆکاری مردن           =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم  =
| شوێنی لەدایکبوون      = [[سەقز]]
| نەتەوە                = [[کورد]]
| ناوەکانی تر           =
| نەژاد                 =
| شارومەندێتی           =
| ڕادەی خوێندەواری      =
| دایەن                 =
| پیشە                  = [[شاعیر]] و [[وەرگێڕ]]
| ساڵانی چالاکی           =
| خاوەنکار              =
| شار                   =
| مووچە                 =
| دارایی                =
| باڵا                   =
| کێش                   =
| ناسراو بەھۆی          =
| سەرناو                = زاری
| وادە                  =
| پێشوو                 =
| جێگر                  =
| حیزب                  =
| بەرانبەرەکان          =
| ئایین                 = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| ھاوسەر                =
| یار                   =
| منداڵەکان             =
| باوک                  =
| خزمەکان               =
| پەیوەندییەکان         =
| خەڵاتەکان              =
|واژوو                  =
| ماڵپەڕ                =
| پەراوێزەکان           =
}}
'''مەلا عەبدولکەریم سائێب''' یان '''مەلا کەریم سائێب''' ناسراو بە '''زاری''' (١٩٠٥ لە [[سەقز]]، [[ئێران]]–١٩٨٢) شاعیر و [[وەرگێڕ]]ێکی خەڵکی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] بوو.&lt;ref&gt;[http://aveenebook.blogfa.com/post/73 مەلا کەریم زاری و چەن شێعری ئەو]&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
مەلا عەبدولکەریمی سائێب لە ساڵی ١٣٢٥ کۆچی لە گوندی [[ئاڵکەڵوو]] لە ناوچەی فەیزوڵڵابەگی سەقز لەدایک بوو. ئەو لە ژیانی ھاوبەشیدا دوو جار ژنی ھێناوە و خاوەنی شەش کوڕ و کچێک بەناوەکانی مەرحووم مەلا خالید، عابید، زاھید، تاھیر، ماجید، سادق و سەعدییە بووە.
زاری لە ٢٧ جۆزەردانی ساڵی ١٣٦٠ ھەتاوی بەرامبەر ١٩٨٢ زایینی کۆچی دوایی کردووە و لە گوندەی [[ئارەبۆغڵووی سەروو|ئارەبوغڵوو]] سپاردەی خاک کراوە.&lt;ref&gt;[http://evinebook.blogfa.com/post/187 ژیاننامەی ملا کەریم زاری]&lt;/ref&gt;

== بەرھەمەکان&lt;ref&gt;[http://hewram-vian.blogfa.com/post/87/ملا-کریم-صائب آثار ملا کریم صائب]{{بەستەری مردوو|url=http://hewram-vian.blogfa.com/post/87/%D9%85%D9%84%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D8%A8 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}&lt;/ref&gt; ==
* دیوانە شێعرێک، [[ناوەندی چاپ و بلاوکردەوەی محەممەدی سەقز]]
ئو دیوانە بە ٣٠٠ لاپەڕەوە پێکھاتوە لە ٨٨ غەزەڵ و ٥٦ قەسیدە و ١٧ پێنج خشتەکی و ٢١ مەسنەوی و ١٤ شیعری نیشتمانی و ٦٦ شێعری ئایینی و ١٧ شیعریشی فارسییە وەڕگێرانی [[لەیلێ و مەجنوون]] دیوانە شیعری [[نیزامیی گەنجەوی]] کە بەسەرھاتی لەیلێ و مەجنوونە و زاری بە داڕشتنێکی دیکەوە ھۆنیویەتەوە.

== نموونە شیعر ==
{{چینی ناوەند}}'''دڵی فەوتاوم'''{{کۆتایی}}
{{شیعر}}
{{ب|تا لە بەر چاوی، مقامت سەرگلێنەی چاومە|گەر لە بەر چاوم نەبی، جێگەت دڵی فەوتاومە}}
{{ب|گەردی ئاھم بۆ ئەوەی نەگرێت دامانی کەوات|ئاوپاشی ڕێ، وەزیفەی چاوی پڕخوێناومە}}
{{ب|وامەزانە خادمێکی غایبم ھەرجێ دەچی|سایەبانی سەروی قەددت ڕۆحی لێقەوماومە}}
{{ب|دوێ لە باغا تووشی گوڵ بووم وتی: چۆنی؟ وتم:|بولبولی تۆ مات، سۆزی خاتری شێواومە}}
{{ب|پی وتم بۆ واسەری خۆڵاویە دڵبەر، وتم|وەی لەدووری شەمعی ڕوخسارت قوڕە پێواومە}}
{{ب|لەم بیابانی فیراق وشارەزووری ھیجرەدا|روئییەتی بەرقی جەماڵت شەربەت وبەفراومە}}
{{ب|زاری شێوابوو وەلێ ھوشیارە ئیستاکە گەلێ|چونکە شەوقت ھەمدەمی ئەقڵی پەری لێ داومە}}
{{کۆتاییی شیعر}}

== ئەمانەش ببینە ==

* [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
* سائیب، عبدوالکریم، دیوانی زاری، تاران، ناوەندی چاپ و بلاوکردنەوەی ئازاد ئەندیشان ،١٣٨٠
* دیوان زاری، مهاباد، انتشارات سیدان، ١٣٤٢

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{ڤەژینبوکس | ٧٦}}
* [https://www.chargoshe.ir/fa/iran/city/384 شاری سەقز]، مالپەری چوار گۆشەی دونیا
* [http://kakheaseman.ir/aseman.php?id=54256 شاری سەقز] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210618060326/https://kakheaseman.ir/aseman.php?id=54256 |date=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١ }}، کاخ ئاسمان
{{تووڵی دەروازە|ئێران|شیعر|ژیاننامە|کوردستان|وێژەی کوردی}}
{{شاعیرانی کورد}}
{{شیعری کلاسیکی کوردی}}

[[پۆل:خەڵکی سەقز]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٥]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٨٢]]
[[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]</text>
      <sha1>0tg12f6e8fefk5bq3h7gmrp1541luna</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خالید خاکی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174759</id>
    <revision>
      <id>1579719</id>
      <parentid>1481156</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T00:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٣ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10574" sha1="e2iwy5fp4jvexz9ahg26eqheec6y85o" xml:space="preserve">{{کەسایەتی
| ناو                   = خالید خاکی
| وێنە                  =KhalidKhaki.jpg
| قەبارەی وێنە          =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون    = ١٩٥٧
| ڕێکەوتی مردن          = ٢٠١٧
| شوێنی مردن            = [[سەقز]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| ھۆکاری مردن           =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم  =
| شوێنی لەدایکبوون      = [[سەقز]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| نەتەوە                = [[کورد]]
| ناوەکانی تر           =
| بنەچە                 = {{ئاڵا|کوردستان}}
| شارومەندێتی           =
| ڕادەی خوێندەواری      =
| دایەن                 =
| پیشە                  = [[شانۆکار]] و [[نووسەر]]، [[وەرگێڕ]]
| ساڵانی چالاکی         =
| خاوەنکار              =
| شار                   =
| مووچە                 =
| دارایی                =
| باڵا                  =
| کێش                   =
| ناسراو بەھۆی         =
| سەرناو                =
| وادە                  =
| پێشوو                 =
| جێگر                  =
| حیزب                  =
| بەرانبەرەکان          =
| ئایین                 =
| ھاوسەر                =
| یار                   =
| منداڵەکان             =
| باوک                  =
| خزمەکان               =
| پەیوەندییەکان          =
| خەڵاتەکان             =
|واژوو                  =
| ماڵپەڕ                =
| پەراوێزەکان           =
}}

'''خالید خاکی''' (لەدایکبووی ١٩٥٧ ھەتا ٢٠١٧، لە [[سەقز]]) [[شانۆکار]]، [[نووسەر]] و وەرگێری خەڵکی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ە کە لە بواری ھونەری [[شانۆ]] و شانۆگەری چالاک بوو.&lt;ref&gt;[http://www.sharnews.com/4297/خالید-خاکی/ خالید خاکی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220119053040/http://www.sharnews.com/4297/%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%DB%8C/ |date=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ }}، شارنیوز، ٢٠٠٩&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
خالید خاکی لە گوندی [[دایەسڵێمان]] سەر بە ناوچەی زێویەی سەقز لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە ساڵی ١٩٥٧ زایینی لە دایک بوو و خوێندنی سەرەتایی، ناوەندی و دواناوەندی لە قوتابخانەکانی ئەو شارەدا تەواو کرد. لە ساڵەکانی ھەوەڵینی [[شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]] لە سەنتەری موخابراتی دامەرزا و بوو بە فەرمانبەری ئەو ئیدارەیە، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٣ لەسەر کار دورخرا. دواتر لەبەر ھۆکاری سیاسی ١٨ مانگ زیندان بە سەریا سپێندرا. لە دوای تێپەر بوون زیندانەکەی، دووبارە دەستی بە چالاکی لە بواری ھونەری شانۆ لە گرووپی شانۆی سەقز کردەوە.

خالید خاکی بەرپرسی پێشووی [[ئەنجومەنی مەولەوی کوردی شاری سەقز]] و ھەروەھا بەرپرسی [[گۆڤاری ھونەری ئەدەبی ساکار]] بوو.&lt;ref&gt;[https://kurdpa.net/so/news/سەرنووسەری-گۆڤاری-ساکار-بە-هۆی-بەربوونەوە-گیانی-لە-دەست-دا سەرنووسەری گۆڤاری ساکار بەھۆی بەربوونەوە گیانی لە دەست دا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220325142809/https://kurdpa.net/so/news/%D8%B3%DB%95%D8%B1%D9%86%D9%88%D9%88%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%8C-%DA%AF%DB%86%DA%A4%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%DB%95-%D9%87%DB%86%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95-%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7 |date=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٢ }}، کوردپا، ٢٠١٧&lt;/ref&gt; ئەو لە دەیەکانی ھەفتا و ھەشتای زایینی ھۆگری ھونەری [[شانۆ]] و [[شانۆگەری]] بوو و چەنین بەرھەمی ھونەری پێشکەش بە کۆمەڵەی ھونەرمەندان و خەڵکی کوردستان کرد. ئەو یەکێک لەو کەسانە بوو کە بنەرەتی فیستیڤاڵی [[شانۆی کوردی]]یان لە ساڵەکانی ١٩٩١ و ١٩٩٢ لە شاری سەقز دامەزراند کە ئەو فیستیڤاڵە تا بە ئیمرۆش ھەمو ساڵێک لە گۆرەپانی شانۆ لە سەنتەری کولتوور و ھونەری سەقز بەرێوە دەچێت و شانۆکاران لە ھەر چوار پارچەی کوردستان لەوێ کۆ دەبنەوە و بەرھەمەکانی خۆیان پێکەش دەکەن.&lt;ref&gt;[https://vakawi.ir/خالید-و-خولیاكانی/ خالید و خولیاکانی]{{بەستەری مردوو|url=https://vakawi.ir/%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%83%D8%A7%D9%86%DB%8C/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}، واکاوی، ٢٠١٨&lt;/ref&gt; یەکەم [[فیستیڤاڵی شانۆی کوردی سەقز]] لە ساڵی ١٩٩٨ دوای گیر و گرفتێکی زۆر بەرێوە چو.

خالید خاکی ھەر وەھا قەڵەمێکی بە توانای بوو و توانی چەنین کتێب و شانۆنامە بنووسێ کە ژومارەیێکیان لە کاتی ژیانی خویدا لە چاپ درا و بڵاو کراوەتەوە.
خالید لە ساڵی ٢٠١٧ لە ناو مالەکەی خۆیدا کۆچی دوایی کرد.&lt;ref&gt;[http://binar.ir/media/5619/?lang=ku مراسم تشییع پیکر مرحوم خالد خاکی در سقز] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220627013713/http://binar.ir/media/5619/?lang=ku |date=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ }}، پایگاه هنری بینەر، ٢٠١٧&lt;/ref&gt; کەسانێک پیان وا بوو کۆچی دوایی ئەو جێگەی شک و گومانه و مەشکۆکە.&lt;ref&gt;[https://www.tribunezamaneh.com/archives/132164 مرگ مشکوک هنرمند سقزی و پیداشدن جسدش در منزلش]، تریبون زمانه، ۲۰۱۷&lt;/ref&gt;
== بەرھەمەکان&lt;ref&gt;[https://kurdshano.ir/یادو-وەفایەک-خالید-خاکی/ یادو وەفایەک بۆ خالید خاکی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210725231522/https://kurdshano.ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%88-%D9%88%DB%95%D9%81%D8%A7%DB%8C%DB%95%DA%A9-%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%DB%8C/ |date=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١ }}، ماڵپەری کورد شانۆ، ٢٠٢٠&lt;/ref&gt; ==
=== شانۆ ===
* شانۆی شەھیدی دووەم لە دەیەکانی ھەفتای زایینی

=== کتێب ===
* کتێب «نظری بە کردستان دیداری با شاعران کورد» ١٣٥٦ ھەتاوی
* «ئایەرە ئایەرە» بەشی یەکەم ۱۳۸۱هەتاوی&lt;ref&gt;[https://www.takbook.com/book/خالد-خاکی/ کتاب ئایه‌ره ئایه‌ره]{{بەستەری مردوو|url=https://www.takbook.com/book/%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%DB%8C/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}، تکبوک&lt;/ref&gt;
* «ئایەرە ئایەرە» بەشی دووەم ئامادەی چاپ
* کۆمەڵە چیرۆکی «خەج و …» ١٣٩٠ ھەتاوی

=== وەرگێڕانی شانۆنامە ===
* شانۆنامەی «وانە» -نووسینی: ئۆژێن یۆنسکۆ
* شانۆنامەی «ژینی گالیلە» -نوسەر:بێڕتۆڵد بڕێشت
* شانۆنامەی «دایک» -نوسەر:بێڕتۆڵد بڕێشت
* شانۆنامەی «ھەڵاوێرد و ڕێسا» -نووسەر:بێرتۆڵد بڕێشت
* شانۆنامەی «ئەفسانە» - نووسینی:نیما یوشیج
* شانۆنامەی «رازەی بەور» -نووسەر:داریۆفۆ
* شانۆنامەی «بەفر لە چلەی ھاویندا» -نووسەر: کۆوان ھان- چینگ
* شانۆنامەی «مۆزارت و سالیری» نووسەر:ئەلێکساندر پووشکین
* شانۆنامەی «ئاسکێ» - نووسینی:بارام بەیزایی
* شانۆنامەی «تەڵحەک و کەسانی کە» نووسەر:بارام بەیزایی
* شانۆنامەی «ھەژدیھاک» نووسەر:بارام بەیزایی
* شانۆنامەی «ئاڕەش» نووسەر:بارام بەیزایی

=== نووسینی شانۆنامە ===
* شانۆنامەی «بێ بنج» نووسەر:خالید خاکی
* شانۆنامەی «پەژارەکانی خاتوو زین»: نووسەر: خالید خاکی
* شانۆنامەی «ئازارەکانی کاکە مەم»: نووسەر: خالید خاکی
* شانۆنامەی «تاسە» -نووسینی: نەجیبە ئەحمەد نووسینەوەی:خالید خاکی
* شانۆنامەی «میرەکەم» لەسەر بناخەی میرە بچکۆڵانەکە، نووسینی ئانتووان دی سێنت ئێگزۆپڕی نووسینی:خالید خاکی
* شانۆنامەی «بحر عشق» بە فارسی نووسەر:خالید خاکی

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.aparat.com/v/4frs6/آخرین_شعر_استاد_بی_همتا_%26laquo%3Bخالد_خاکی%26raquo دواهەمین شیعری خالید خاکی]{{بەستەری مردوو|url=https://www.aparat.com/v/4frs6/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%DB%8C_%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%A7_%26laquo%3B%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AE%D8%A7%DA%A9%DB%8C%26raquo |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}
* [https://kordestan.theater.ir/fa/110303 سالگرد درگذشت خالد خاکی ،هنرمند پیشکسوت تئاتر کردستان]
* [https://www.asriran.com/fa/news/579018/بنیاد-ادبیات-داستانی-فارسی-و-کُردی-در-شهر-بانه-ایجاد-می-شود پێداچوونەوە به کتێبەکانی خالید خاکی، ئیبراهیم یوونسی و عەلی ئەشرەف دەرویشیان لە بونیادی ئەدەبی بانە]

{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|کوردستان}}

[[پۆل:خەڵکی سەقز]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]]
[[پۆل:شانۆکاران]]
[[پۆل:نووسەران]]</text>
      <sha1>e2iwy5fp4jvexz9ahg26eqheec6y85o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شێروان مەزن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174843</id>
    <revision>
      <id>1579698</id>
      <parentid>1373024</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:29:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */</comment>
      <origin>1579698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10009" sha1="lx6guece540hfxj2td7wx41ch1ysfsa" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شێروان مەزن
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| شیروان مزن}}&lt;br&gt;{{lang-en| Sherwan Mazn}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = File:Shirwan Mezin.jpg
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = شێروان مەزن لە بەھاری (٢٠٢٢)
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.98517| 44.206}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.98517| 44.206

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان مەزن]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٨٥ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٨٣٣ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شێروان مەزن ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤٥کم لە شاری [[ھەولێر]] و ۲۷کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== مێژوو ==
شێروان مەزن کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە و مێژووی درووستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٥٠ ساڵ پێش ئێستا، کە تەنیا لە چەند ماڵێک پێک ھات بوو. لە ساڵی [[١٨٩٠]] شێروان مەزن کرا بە شارەدێ بە ناوی ''بەڕێوەبەرایەتی شارەدێی مزوری باڵا'' کە شێروان مەزن ناوەندی شارەدێیەکە بوو. لە ڕووی بەرخۆدان و قوربانیدان لە شۆڕشەکانی [[کوردستان]] خەڵکی ئەم دەڤەرە سەدان شەھیدی داوە و [[ئەنفال]] کراون، و چەندان جار خەڵکی ئەم ناوچەیە ڕاگوێزراون و ماڵ و ئاوەدانییان سوتێنراوە بە دەستی دوژمنانی [[کورد]] و کوردستان.

== جوگرافیا ==
شارەدێی شێروان مەزن ناوچەیەکی شاخاوی سەختە. گرینگترین چیاکانی: چیای [[بۆتین]] و چیای موسەکا و چیای ھوکل و چیای گۆڤەند لەگەڵ چیای چارچەل. ڕووباری شین کە لە [[باکووری کوردستان]] ھەڵدەقوڵێت دەکەوتێتە ئەم شارەدێیە. ڕووبەری سنووری کارگێڕی شارەدێ ٢٧٠ کم٢ و لە ٪٤٤ [[چیا]] و ٪٣٥ [[گرد]] و ٪٢١ی [[دەشت|دەشتاییە]]. شارەدێیەکە ١١٥٠ مەتر لە ئاستی ڕووی دەریا بەرزە، و ئاووھەوای ناوچەکە بە گشتی مامناوەندە؛ [[ھاوین|ھاوینان]] گەرم و جار بە جار دەگاتە ٤٠ پلە سەدی، و لە [[زستان|زستانانیش]] [[بەفر]] و [[باران|بارانێکی]] زۆری لێ دەبارێت، ھەندێک ساڵ ڕێژەی بارانبارین ١١٥٠ ملم دابارینی بەفریش دەگاتە ٢٠٠ سم، وەرزەکانی [[بەھار]] و [[پاییز|پاییزی]] مامناوەندییە.
&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قەزای مێرگەسور سەربە پارێزگای ھەولێرە و لە پێنج ناحیە پێک دێت و ژمارەی گوندەکانی ٢٥٢ گوندە|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/content/قەزای-مێرگەسۆر|وێبگە=www.hawlergov.org}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.hawlergov.org/app/ku/content/%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DB%8E%D8%B1%DA%AF%DB%95%D8%B3%DB%86%D8%B1 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}</text>
      <sha1>lx6guece540hfxj2td7wx41ch1ysfsa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579699</id>
      <parentid>1579698</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:31:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */</comment>
      <origin>1579699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10023" sha1="4hihy6k3l3yui4olnx3xc2ol9wh9e73" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شێروان مەزن
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| شیروان مزن}}&lt;br&gt;{{lang-en| Sherwan Mazn}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = File:Shirwan Mezin.jpg
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = شێروان مەزن لە بەھاری (٢٠٢٢)
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.98517| 44.206}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.98517| 44.206

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان مەزن]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٨٥ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٨٣٣ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شێروان مەزن ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤٥کم لە شاری [[ھەولێر]] و ۲۷کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== ناو ==

== مێژوو ==
شێروان مەزن کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە و مێژووی درووستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٥٠ ساڵ پێش ئێستا، کە تەنیا لە چەند ماڵێک پێک ھات بوو. لە ساڵی [[١٨٩٠]] شێروان مەزن کرا بە شارەدێ بە ناوی ''بەڕێوەبەرایەتی شارەدێی مزوری باڵا'' کە شێروان مەزن ناوەندی شارەدێیەکە بوو. لە ڕووی بەرخۆدان و قوربانیدان لە شۆڕشەکانی [[کوردستان]] خەڵکی ئەم دەڤەرە سەدان شەھیدی داوە و [[ئەنفال]] کراون، و چەندان جار خەڵکی ئەم ناوچەیە ڕاگوێزراون و ماڵ و ئاوەدانییان سوتێنراوە بە دەستی دوژمنانی [[کورد]] و کوردستان.

== جوگرافیا ==
شارەدێی شێروان مەزن ناوچەیەکی شاخاوی سەختە. گرینگترین چیاکانی: چیای [[بۆتین]] و چیای موسەکا و چیای ھوکل و چیای گۆڤەند لەگەڵ چیای چارچەل. ڕووباری شین کە لە [[باکووری کوردستان]] ھەڵدەقوڵێت دەکەوتێتە ئەم شارەدێیە. ڕووبەری سنووری کارگێڕی شارەدێ ٢٧٠ کم٢ و لە ٪٤٤ [[چیا]] و ٪٣٥ [[گرد]] و ٪٢١ی [[دەشت|دەشتاییە]]. شارەدێیەکە ١١٥٠ مەتر لە ئاستی ڕووی دەریا بەرزە، و ئاووھەوای ناوچەکە بە گشتی مامناوەندە؛ [[ھاوین|ھاوینان]] گەرم و جار بە جار دەگاتە ٤٠ پلە سەدی، و لە [[زستان|زستانانیش]] [[بەفر]] و [[باران|بارانێکی]] زۆری لێ دەبارێت، ھەندێک ساڵ ڕێژەی بارانبارین ١١٥٠ ملم دابارینی بەفریش دەگاتە ٢٠٠ سم، وەرزەکانی [[بەھار]] و [[پاییز|پاییزی]] مامناوەندییە.
&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قەزای مێرگەسور سەربە پارێزگای ھەولێرە و لە پێنج ناحیە پێک دێت و ژمارەی گوندەکانی ٢٥٢ گوندە|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/content/قەزای-مێرگەسۆر|وێبگە=www.hawlergov.org}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.hawlergov.org/app/ku/content/%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DB%8E%D8%B1%DA%AF%DB%95%D8%B3%DB%86%D8%B1 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}</text>
      <sha1>4hihy6k3l3yui4olnx3xc2ol9wh9e73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579701</id>
      <parentid>1579699</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:46:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1579701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11145" sha1="f3jshabwmn1p29u6q6g4fp92wyxt9qn" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شێروان مەزن
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| شیروان مزن}}&lt;br&gt;{{lang-en| Sherwan Mazn}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = File:Shirwan Mezin.jpg
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = شێروان مەزن لە بەھاری (٢٠٢٢)
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.98517| 44.206}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.98517| 44.206

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان مەزن]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٨٥ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٨٣٣ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شێروان مەزن ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤٥کم لە شاری [[ھەولێر]] و ۲۷کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== ناو ==
لەسەر ناوی شیروان مەزن چەند بۆچوونێک ھەیە:
* دەڵێن پیاوێک کە خەڵکی ([[وان]]) بووە لە [[باکووری کوردستان]]، ناوی شێر بووە ھاتووە لە شێروانی ئێستا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردوەتەوە بە ناوی (شێری وان) دواتر بووە بە (شێروان).
* دەڵێن ئەو پیاوەی کە لە (وان) ھاتووە لەو کاتەدا دارستانێکی چڕو و زۆر گەورە لە خوار کانیاوی شێروانێ ئێستا ھەبووە، لە ناو ئەو دارستانە ([[شێر|شێرێک]]) ھەبووە کە خەڵکەکە زۆر لێی دەترسان، ئەو پیاوەی کە لە وان ھاتبووە ئەوێ توانیویەتی ئەو شێرە بکوژێت، دوای ئەوە ناوی ئەم گوندە ناو نرا بە گوندی (شێری وان) دواتر بووە بە شێروان.&lt;ref&gt;https://www.historyofkurd.com/2023/11/27/%D9%87%DB%86%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
شێروان مەزن کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە و مێژووی درووستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٥٠ ساڵ پێش ئێستا، کە تەنیا لە چەند ماڵێک پێک ھات بوو. لە ساڵی [[١٨٩٠]] شێروان مەزن کرا بە شارەدێ بە ناوی ''بەڕێوەبەرایەتی شارەدێی مزوری باڵا'' کە شێروان مەزن ناوەندی شارەدێیەکە بوو. لە ڕووی بەرخۆدان و قوربانیدان لە شۆڕشەکانی [[کوردستان]] خەڵکی ئەم دەڤەرە سەدان شەھیدی داوە و [[ئەنفال]] کراون، و چەندان جار خەڵکی ئەم ناوچەیە ڕاگوێزراون و ماڵ و ئاوەدانییان سوتێنراوە بە دەستی دوژمنانی [[کورد]] و کوردستان.

== جوگرافیا ==
شارەدێی شێروان مەزن ناوچەیەکی شاخاوی سەختە. گرینگترین چیاکانی: چیای [[بۆتین]] و چیای موسەکا و چیای ھوکل و چیای گۆڤەند لەگەڵ چیای چارچەل. ڕووباری شین کە لە [[باکووری کوردستان]] ھەڵدەقوڵێت دەکەوتێتە ئەم شارەدێیە. ڕووبەری سنووری کارگێڕی شارەدێ ٢٧٠ کم٢ و لە ٪٤٤ [[چیا]] و ٪٣٥ [[گرد]] و ٪٢١ی [[دەشت|دەشتاییە]]. شارەدێیەکە ١١٥٠ مەتر لە ئاستی ڕووی دەریا بەرزە، و ئاووھەوای ناوچەکە بە گشتی مامناوەندە؛ [[ھاوین|ھاوینان]] گەرم و جار بە جار دەگاتە ٤٠ پلە سەدی، و لە [[زستان|زستانانیش]] [[بەفر]] و [[باران|بارانێکی]] زۆری لێ دەبارێت، ھەندێک ساڵ ڕێژەی بارانبارین ١١٥٠ ملم دابارینی بەفریش دەگاتە ٢٠٠ سم، وەرزەکانی [[بەھار]] و [[پاییز|پاییزی]] مامناوەندییە.
&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قەزای مێرگەسور سەربە پارێزگای ھەولێرە و لە پێنج ناحیە پێک دێت و ژمارەی گوندەکانی ٢٥٢ گوندە|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/content/قەزای-مێرگەسۆر|وێبگە=www.hawlergov.org}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.hawlergov.org/app/ku/content/%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DB%8E%D8%B1%DA%AF%DB%95%D8%B3%DB%86%D8%B1 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}</text>
      <sha1>f3jshabwmn1p29u6q6g4fp92wyxt9qn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579703</id>
      <parentid>1579701</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* جوگرافیا */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1579703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10058" sha1="ny497nnez4o7g9gzj5oy9q1uwn59pz6" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شێروان مەزن
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| شیروان مزن}}&lt;br&gt;{{lang-en| Sherwan Mazn}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = File:Shirwan Mezin.jpg
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = شێروان مەزن لە بەھاری (٢٠٢٢)
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.98517| 44.206}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.98517| 44.206

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان مەزن]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٨٥ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٨٣٣ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شێروان مەزن ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤٥کم لە شاری [[ھەولێر]] و ۲۷کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== ناو ==
لەسەر ناوی شیروان مەزن چەند بۆچوونێک ھەیە:
* دەڵێن پیاوێک کە خەڵکی ([[وان]]) بووە لە [[باکووری کوردستان]]، ناوی شێر بووە ھاتووە لە شێروانی ئێستا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردوەتەوە بە ناوی (شێری وان) دواتر بووە بە (شێروان).
* دەڵێن ئەو پیاوەی کە لە (وان) ھاتووە لەو کاتەدا دارستانێکی چڕو و زۆر گەورە لە خوار کانیاوی شێروانێ ئێستا ھەبووە، لە ناو ئەو دارستانە ([[شێر|شێرێک]]) ھەبووە کە خەڵکەکە زۆر لێی دەترسان، ئەو پیاوەی کە لە وان ھاتبووە ئەوێ توانیویەتی ئەو شێرە بکوژێت، دوای ئەوە ناوی ئەم گوندە ناو نرا بە گوندی (شێری وان) دواتر بووە بە شێروان.&lt;ref&gt;https://www.historyofkurd.com/2023/11/27/%D9%87%DB%86%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
شێروان مەزن کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە و مێژووی درووستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٥٠ ساڵ پێش ئێستا، کە تەنیا لە چەند ماڵێک پێک ھات بوو. لە ساڵی [[١٨٩٠]] شێروان مەزن کرا بە شارەدێ بە ناوی ''بەڕێوەبەرایەتی شارەدێی مزوری باڵا'' کە شێروان مەزن ناوەندی شارەدێیەکە بوو. لە ڕووی بەرخۆدان و قوربانیدان لە شۆڕشەکانی [[کوردستان]] خەڵکی ئەم دەڤەرە سەدان شەھیدی داوە و [[ئەنفال]] کراون، و چەندان جار خەڵکی ئەم ناوچەیە ڕاگوێزراون و ماڵ و ئاوەدانییان سوتێنراوە بە دەستی دوژمنانی [[کورد]] و کوردستان.

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''شێروان مەزن''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھۆپە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[بێخشاش]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[زەرگەت]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[تاتکێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482510693 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}</text>
      <sha1>ny497nnez4o7g9gzj5oy9q1uwn59pz6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579706</id>
      <parentid>1579703</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* مێژوو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1579706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10230" sha1="01z34zyyqd8hv8i0ku8i5nyui7b1rwg" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شێروان مەزن
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| شیروان مزن}}&lt;br&gt;{{lang-en| Sherwan Mazn}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = File:Shirwan Mezin.jpg
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = شێروان مەزن لە بەھاری (٢٠٢٢)
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.98517| 44.206}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.98517| 44.206

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان مەزن]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٨٥ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٨٣٣ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شێروان مەزن ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤٥کم لە شاری [[ھەولێر]] و ۲۷کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== ناو ==
لەسەر ناوی شیروان مەزن چەند بۆچوونێک ھەیە:
* دەڵێن پیاوێک کە خەڵکی ([[وان]]) بووە لە [[باکووری کوردستان]]، ناوی شێر بووە ھاتووە لە شێروانی ئێستا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردوەتەوە بە ناوی (شێری وان) دواتر بووە بە (شێروان).
* دەڵێن ئەو پیاوەی کە لە (وان) ھاتووە لەو کاتەدا دارستانێکی چڕو و زۆر گەورە لە خوار کانیاوی شێروانێ ئێستا ھەبووە، لە ناو ئەو دارستانە ([[شێر|شێرێک]]) ھەبووە کە خەڵکەکە زۆر لێی دەترسان، ئەو پیاوەی کە لە وان ھاتبووە ئەوێ توانیویەتی ئەو شێرە بکوژێت، دوای ئەوە ناوی ئەم گوندە ناو نرا بە گوندی (شێری وان) دواتر بووە بە شێروان.&lt;ref&gt;https://www.historyofkurd.com/2023/11/27/%D9%87%DB%86%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* شێروان مەزن کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە و مێژووی درووستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٥٠ ساڵ پێش ئێستا، کە تەنیا لە چەند ماڵێک پێک ھات بوو. 
* لە ساڵی [[١٨٩٠]] شێروان مەزن کرا بە شارەدێ بە ناوی ''بەڕێوەبەرایەتی ناحیەی مزوری باڵا'' کە شێروان مەزن ناوەندی شارەدێیەکە بوو.
* لە ساڵی ١٩٨١دا ئەم شارەدێیە وەک گوندەکانی تری باشووری کوردستان  وێران کرا و دانیشتوانەکەی ڕاگواستران بۆ ئۆردوگا زۆرە مللێکان.
* لە پاش ڕاپەڕینە مەزنەکەی باشووری کوردستان ئەم شارەدێیە ئاوەدان کرایەوە و بووەوە بە ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]].&lt;ref&gt;https://www.erbil.gov.krd/app/ku/content/%D8%B4%DB%8E%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''شێروان مەزن''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھۆپە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[بێخشاش]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[زەرگەت]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[تاتکێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482510693 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}</text>
      <sha1>01z34zyyqd8hv8i0ku8i5nyui7b1rwg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579770</id>
      <parentid>1579706</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T07:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* سەرچاوەکان */</comment>
      <origin>1579770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10565" sha1="1h087nt9i6m1cknk0nrrvj9g6mw3hww" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شێروان مەزن
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| شیروان مزن}}&lt;br&gt;{{lang-en| Sherwan Mazn}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = File:Shirwan Mezin.jpg
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = شێروان مەزن لە بەھاری (٢٠٢٢)
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.98517| 44.206}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.98517| 44.206

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان مەزن]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٨٥ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٨٣٣ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شێروان مەزن ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤٥کم لە شاری [[ھەولێر]] و ۲۷کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== ناو ==
لەسەر ناوی شیروان مەزن چەند بۆچوونێک ھەیە:
* دەڵێن پیاوێک کە خەڵکی ([[وان]]) بووە لە [[باکووری کوردستان]]، ناوی شێر بووە ھاتووە لە شێروانی ئێستا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردوەتەوە بە ناوی (شێری وان) دواتر بووە بە (شێروان).
* دەڵێن ئەو پیاوەی کە لە (وان) ھاتووە لەو کاتەدا دارستانێکی چڕو و زۆر گەورە لە خوار کانیاوی شێروانێ ئێستا ھەبووە، لە ناو ئەو دارستانە ([[شێر|شێرێک]]) ھەبووە کە خەڵکەکە زۆر لێی دەترسان، ئەو پیاوەی کە لە وان ھاتبووە ئەوێ توانیویەتی ئەو شێرە بکوژێت، دوای ئەوە ناوی ئەم گوندە ناو نرا بە گوندی (شێری وان) دواتر بووە بە شێروان.&lt;ref&gt;https://www.historyofkurd.com/2023/11/27/%D9%87%DB%86%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* شێروان مەزن کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە و مێژووی درووستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٥٠ ساڵ پێش ئێستا، کە تەنیا لە چەند ماڵێک پێک ھات بوو. 
* لە ساڵی [[١٨٩٠]] شێروان مەزن کرا بە شارەدێ بە ناوی ''بەڕێوەبەرایەتی ناحیەی مزوری باڵا'' کە شێروان مەزن ناوەندی شارەدێیەکە بوو.
* لە ساڵی ١٩٨١دا ئەم شارەدێیە وەک گوندەکانی تری باشووری کوردستان  وێران کرا و دانیشتوانەکەی ڕاگواستران بۆ ئۆردوگا زۆرە مللێکان.
* لە پاش ڕاپەڕینە مەزنەکەی باشووری کوردستان ئەم شارەدێیە ئاوەدان کرایەوە و بووەوە بە ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]].&lt;ref&gt;https://www.erbil.gov.krd/app/ku/content/%D8%B4%DB%8E%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''شێروان مەزن''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھۆپە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[بێخشاش]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[زەرگەت]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[تاتکێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482510693 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]</text>
      <sha1>1h087nt9i6m1cknk0nrrvj9g6mw3hww</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579771</id>
      <parentid>1579770</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T07:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* سەرچاوەکان */</comment>
      <origin>1579771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10625" sha1="ajnotvqe0fbbt5tcbnmcreu5rn2638v" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شێروان مەزن
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| شیروان مزن}}&lt;br&gt;{{lang-en| Sherwan Mazn}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = File:Shirwan Mezin.jpg
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = شێروان مەزن لە بەھاری (٢٠٢٢)
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.98517| 44.206}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.98517| 44.206

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان مەزن]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٨٥ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٨٣٣ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شێروان مەزن ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤٥کم لە شاری [[ھەولێر]] و ۲۷کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== ناو ==
لەسەر ناوی شیروان مەزن چەند بۆچوونێک ھەیە:
* دەڵێن پیاوێک کە خەڵکی ([[وان]]) بووە لە [[باکووری کوردستان]]، ناوی شێر بووە ھاتووە لە شێروانی ئێستا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردوەتەوە بە ناوی (شێری وان) دواتر بووە بە (شێروان).
* دەڵێن ئەو پیاوەی کە لە (وان) ھاتووە لەو کاتەدا دارستانێکی چڕو و زۆر گەورە لە خوار کانیاوی شێروانێ ئێستا ھەبووە، لە ناو ئەو دارستانە ([[شێر|شێرێک]]) ھەبووە کە خەڵکەکە زۆر لێی دەترسان، ئەو پیاوەی کە لە وان ھاتبووە ئەوێ توانیویەتی ئەو شێرە بکوژێت، دوای ئەوە ناوی ئەم گوندە ناو نرا بە گوندی (شێری وان) دواتر بووە بە شێروان.&lt;ref&gt;https://www.historyofkurd.com/2023/11/27/%D9%87%DB%86%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* شێروان مەزن کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە و مێژووی درووستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٥٠ ساڵ پێش ئێستا، کە تەنیا لە چەند ماڵێک پێک ھات بوو. 
* لە ساڵی [[١٨٩٠]] شێروان مەزن کرا بە شارەدێ بە ناوی ''بەڕێوەبەرایەتی ناحیەی مزوری باڵا'' کە شێروان مەزن ناوەندی شارەدێیەکە بوو.
* لە ساڵی ١٩٨١دا ئەم شارەدێیە وەک گوندەکانی تری باشووری کوردستان  وێران کرا و دانیشتوانەکەی ڕاگواستران بۆ ئۆردوگا زۆرە مللێکان.
* لە پاش ڕاپەڕینە مەزنەکەی باشووری کوردستان ئەم شارەدێیە ئاوەدان کرایەوە و بووەوە بە ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]].&lt;ref&gt;https://www.erbil.gov.krd/app/ku/content/%D8%B4%DB%8E%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''شێروان مەزن''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھۆپە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[بێخشاش]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[زەرگەت]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[تاتکێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482510693 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>ajnotvqe0fbbt5tcbnmcreu5rn2638v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579787</id>
      <parentid>1579771</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */</comment>
      <origin>1579787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10638" sha1="3vrwxx38kx50b6j2pq2ac0j11uym4jg" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شێروان مەزن
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| شیروان مزن}}&lt;br&gt;{{lang-en| Sherwan Mazn}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = File:Shirwan Mezin.jpg
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = شێروان مەزن لە بەھاری (٢٠٢٢)
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.98517| 44.206}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی شێروان مەزن'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.98517| 44.206

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان مەزن]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٨٥ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٨٣٣ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شێروان مەزن ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤٥کم لە شاری [[ھەولێر]] و ۲۷کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== ناو ==
لەسەر ناوی شیروان مەزن چەند بۆچوونێک ھەیە:
* دەڵێن پیاوێک کە خەڵکی ([[وان]]) بووە لە [[باکووری کوردستان]]، ناوی شێر بووە ھاتووە لە شێروانی ئێستا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردوەتەوە بە ناوی (شێری وان) دواتر بووە بە (شێروان).
* دەڵێن ئەو پیاوەی کە لە (وان) ھاتووە لەو کاتەدا دارستانێکی چڕو و زۆر گەورە لە خوار کانیاوی شێروانێ ئێستا ھەبووە، لە ناو ئەو دارستانە ([[شێر|شێرێک]]) ھەبووە کە خەڵکەکە زۆر لێی دەترسان، ئەو پیاوەی کە لە وان ھاتبووە ئەوێ توانیویەتی ئەو شێرە بکوژێت، دوای ئەوە ناوی ئەم گوندە ناو نرا بە گوندی (شێری وان) دواتر بووە بە شێروان.&lt;ref&gt;https://www.historyofkurd.com/2023/11/27/%D9%87%DB%86%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* شێروان مەزن کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە و مێژووی درووستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٥٠ ساڵ پێش ئێستا، کە تەنیا لە چەند ماڵێک پێک ھات بوو. 
* لە ساڵی [[١٨٩٠]] شێروان مەزن کرا بە شارەدێ بە ناوی ''بەڕێوەبەرایەتی ناحیەی مزوری باڵا'' کە شێروان مەزن ناوەندی شارەدێیەکە بوو.
* لە ساڵی ١٩٨١دا ئەم شارەدێیە وەک گوندەکانی تری باشووری کوردستان  وێران کرا و دانیشتوانەکەی ڕاگواستران بۆ ئۆردوگا زۆرە مللێکان.
* لە پاش ڕاپەڕینە مەزنەکەی باشووری کوردستان ئەم شارەدێیە ئاوەدان کرایەوە و بووەوە بە ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]].&lt;ref&gt;https://www.erbil.gov.krd/app/ku/content/%D8%B4%DB%8E%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''شێروان مەزن''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھۆپە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[بێخشاش]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[زەرگەت]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[تاتکێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482510693 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>3vrwxx38kx50b6j2pq2ac0j11uym4jg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جولیان مۆر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175150</id>
    <revision>
      <id>1579623</id>
      <parentid>1399782</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7589" sha1="2qs5ft4p4ihxf1lydjd6ejgngmsckt6" xml:space="preserve">{{داتابۆکس|بەند=Q80405|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Hair color، Eye color، ھاشتاگ، زمانی زگماکی، خوشک و برا، ئایین، ناوی خوازراو، گرووپی ڕەگەزی، دانیشتووی، زمانەکانی ئاخاوتن}}
'''جولیان ئان سمیت''' ناسراو بە '''جولیان مۆر''' (لە دایکبووی ٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٠) خانمەکتەر و نووسەری [[ئەمریکا|ئەمریکییە]]. لە ماوەی ژیانی ئەکتەریدا، چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە لەوانە خەڵاتێکی ئۆسکار، دوو جار [[خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم]]، ھەروەھا دوو جار خەڵاتی [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب|گۆڵدن گلۆب]]. لە ساڵی ٢٠١٥، لەلایەن گۆڤاری تایم جولیان وەک یەکێک لە لە [[تایم ١٠٠|١٠٠ کاریگەرترین کەسایەتییەکانی جیھان]] دیاری کرا.&lt;ref name=&quot;time&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julianne Moore|ناونیشان=http://time.com/3822884/julianne-moore-2015-time-100/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160725173713/http://time.com/3822884/julianne-moore-2015-time-100/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٢٠، نیویۆرک تایمز ناوی ئەوی لە پلەی ١١ەم لە کۆی ٢٥ مەزنترین ئەکتەرانی سەددەمی بیست و یەکەم ھێنا.&lt;ref name=&quot;25greatest&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dargis|یەکەم١=Manohla|یەکەم٢=A.O.|دوایین٢=Scott|سەردێڕ=The 25 greatest actors of the 21st century (so far)|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.nytimes.com/interactive/2020/movies/greatest-actors-actresses.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt;

دوای ئەوەی لە [[زانکۆی بۆستن]] خوێندنی تەواوکرد، ئەوا مۆر لە ماوەی ساڵانی ١٩٨٥ بۆ ١٩٨٨ لە چەند زنجیرەیەکی تەلەفزیۆنیی دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٩٠، جولیان بۆیەکەمینجار لە فیلمی (''Tales from the Darkside: The Movie'') بەڕۆڵێکی بچووک دەرکەوت، مۆر تا چوار ساڵان لەسەر ڕۆڵگێڕانی کورت بەردەوام بوو. فیلمی قەدبڕەکان (''Short Cuts)،'' یەکەم فیلمی دیاری جولیان بووە. لە ساڵی ١٩٩٥ بەبەشداریکردنی لە فیلمی نۆ مانگ، ھەروەھا لە ساڵی ١٩٩٧ بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''جیھانە ونبووە:جێراسیک وۆرلد،'' مۆر توانی شوێنی خۆی لە ڕیزی پێشەوەی خانمەئەکتەرانی [[ھۆلیوود]] بکاتەوە.

جولیان لە ساڵی ٢٠١٤، لە فیلمی ''ھێشتا ئاڵیس'' بەڕۆڵی سەرەکی دەرکەوت، کە بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری پێدرا وەک باشترین خانمەئەکتەر.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ=Julianne Moore wins best actress Oscar for Still Alice role|ناونیشان=http://www.theguardian.com/film/2015/feb/23/julianne-moore-oscar-best-actress|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}&lt;/ref&gt; ھەر لەو ساڵەدا دوای بەشداریکردنی فیلمی (''Maps to the Stars'')، [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|خەڵاتی کان]] بۆ باشترین خانمەئەکتەر پێدرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=migration|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Julianne Moore wins best actress at Cannes for her role in Maps to the Stars|ناونیشان=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/julianne-moore-wins-best-actress-at-cannes-for-her-role-in-maps-to-the-stars|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=The Straits Times|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/julianne-moore-wins-best-actress-at-cannes-for-her-role-in-maps-to-the-stars |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیلم|ھۆڵیوود|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}}
{{براوەکانی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەر|state=collapsed}}
{{پۆلی کۆمنز|Julianne Moore}}

[[پۆل:ئەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆیەکان]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین خانمەئەکتەر]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٠]]
[[پۆل:نووسەرانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرانی نیویۆرکی]]
[[پۆل:بێدینەکان]]
[[پۆل:ژنە ئەمریکییە نووسەرەکانی سەدەی ٢١ەکەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج]]
[[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]]
[[پۆل:ژنە ئەمریکییە بەرھەمھێنەرەکانی فیلم]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆلێژی ھونەرە جوانەکان]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلمی فێستیڤاڵی کان بۆ باشترین خانمەکتەر]]
[[پۆل:چالاکوانەکانی مافەکانی کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی ڕۆلی سەرەکی براوەی خەڵاتی ئێمی لە پێشکەشکردنی ناوازە بۆ کۆمەڵە زنجیرەیەک یان فیلم]]
[[پۆل:باشترین خانمەکتەران لە وەرگری خەڵاتی ورچی زیو]]
[[پۆل:کوپی ڤۆلپی بۆ باشترین خانمەکتەران]]
[[پۆل:مولحیدانی ئەمریکا]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:چالاکوانانی ئەمریکی بۆ کۆنترۆڵکردنی دەمانچە]]
[[پۆل:نووسەرانی مانھاتن]]
[[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە کایە ڤیدیۆییەکان]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی بافتای باشترین خانمەکتەر]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری مێ لە ڕۆڵێکی پێشەنگ]]
[[پۆل:بێخوایانی ئەمریکی]]</text>
      <sha1>2qs5ft4p4ihxf1lydjd6ejgngmsckt6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئەندریا گیز</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175352</id>
    <revision>
      <id>1579481</id>
      <parentid>1579328</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9015" sha1="c02l5e4wbh4lm40pvmp8ypbcpnhz99e" xml:space="preserve">{{داتابۆکس|بەند=Q493956|پێڕستی ڕەش=زمانی زگماکی، زمانی زگماکی،}}'''ئەندریا ئێم گیز''' (لە دایکبووی ١٦ی حوزەیرانی ١٩٦٥) فەلەکناس و پڕۆفیسۆری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکییە]] لە بەشی فیزیا و ئەستێرەناسیی زانکۆی کالیفۆرنیا. توێژینەوەکانی ئەو دەربارەی ناوەندی/سەنتەری کاکێشانە.&lt;ref name=&quot;discover&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ=20 Young Scientists to Watch|ناونیشان=http://discovermagazine.com/2000/oct/featwatch|magazine=[[Discover Magazine]]|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٠٨|دوایین=Speed Weed|یەکەم=William|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٢٠، بووە چوارەم ژن کە ببێتە براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبێل لە فیزیا]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Facts on the Nobel Prize in Physics|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/facts/facts-on-the-nobel-prize-in-physics/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Nobel Foundation}}&lt;/ref&gt; ئەو خەڵاتەکەی بەهاوبەشی لەگەڵ [[ڕێینھارد گنزیل]] بوونە نیوە براوەی خەڵاتەکە، نیوەکەی دیکە لە خەڵاتەکە درا بە [[ڕۆجە پێنرۆز]]. گیز و گەنزەل خەڵاتی نۆبێلیان پێدرا لەمەڕ دۆزینەوەکەیان لەبارەی بوونی ماددەی زۆر گەورە لە چاڵە ڕەشەکە.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Press release: The Nobel Prize in Physics 2020|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2020/press-release/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Nobel Foundation}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT-20201006&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Overbye|یەکەم١=Dennis|دوایین٢=Taylor|یەکەم٢=Derrick Bryson|سەردێڕ=Nobel Prize in Physics Awarded to 3 Scientists for Work on Black Holes – The prize was awarded half to Roger Penrose for showing how black holes could form and half to Reinhard Genzel and Andrea Ghez for discovering a supermassive object at the Milky Way's center|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2020/10/06/science/nobel-prize-physics.html|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt;

لە ماوەی ژیانیدا، ئەندریا ئێم گیز چەندین جار خەڵات کراوە لەمەڕ کارەکانی لە بواری فیزیا و زانستی فەلەک،&lt;ref name=&quot;awards2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Annie J. Cannon Award in Astronomy|ناونیشان=http://www.aas.org/grants/awards.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080228125049/http://www.aas.org/grants/awards.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[American Astronomical Society]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;awards&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Annie J. Cannon Award in Astronomy|ناونیشان=http://www.aas.org/grants/awards.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080228125049/http://www.aas.org/grants/awards.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[American Astronomical Society]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Newsroom|ناونیشان=http://newsroom.ucla.edu/stories/ucla-professors-andrea-ghez-terence-222440|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181009013408/http://newsroom.ucla.edu/stories/ucla-professors-andrea-ghez-terence-222440|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AAS Fellows|ناونیشان=https://aas.org/grants-and-prizes/aas-fellows|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=AAS}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٩ لەلایەن [[زانکۆی ئۆکسفۆرد]] بڕواننامەی دکتۆرای شانازی پێدرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Honorary degree recipients for 2019 announced|ناونیشان=http://www.ox.ac.uk/news/2019-03-25-honorary-degree-recipients-2019-announced|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=The University of Oxford|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325222054/http://www.ox.ac.uk/news/2019-03-25-honorary-degree-recipients-2019-announced|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
ئەندریا ئێم گیز لە ساڵی ١٩٦٥ لە [[نیویۆرک|نیویۆرک سیتی]] لە دایک بووە، ئەو کچی سوزان (گەیتۆن) و گیلبێرت گیزە. باوکی [[جوو|جوولەکە]] بوو، لە [[ڕۆما]]، [[ئیتالیا]] لەدایکبوو بەڵام لەبنەچەدا لە خێزانێکی [[تونسی]] و [[فرانکفورت|فرانکفۆرت]]، [[ئەڵمانیا|ئەڵمانیایی]] بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gilbert Ghez (1938–2015) – Obituary|ناونیشان=https://www.legacy.com/amp/obituaries/chicagotribune/175961762|وێبگە=www.legacy.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.mevakshederekh.info/Portals/0/Il_tempo_e_idea/HAZMAN%20VEHARAION%20-%20IL%20TEMPO%20E%20L_IDEA%20Vol%20XXV%202019%20(web).pdf&lt;/ref&gt; دایکیشی [[کڵێسای کاتۆلیک|کاتۆلیکێکی]] [[ئیرلەند|ئێرلەندی]] بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Oral history interview with Susanne Ghez|ناونیشان=https://www.aaa.si.edu/collections/interviews/oral-history-interview-susanne-ghez-15916|وێبگە=www.aaa.si.edu}}&lt;/ref&gt;

گیز لەگەڵ جیۆلۆجیست تۆم لاتۆرێتی هاوسەرگیری کرد، ئەویش لێکۆڵەر و زانایە. ئەوان بەیەکەوە دوو کوڕیان هەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Stuart Wolpert|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|سەردێڕ=UCLA astronomer Andrea Ghez named MacArthur Fellow|ناونیشان=http://www.newsroom.ucla.edu/portal/ucla/ghez-64006.aspx|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=UCLA}}&lt;/ref&gt; گیز مەلەوانێکی لێزانە و چالاکە لە یانەیەکی مەلەوانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Poster Project, Biographies|ناونیشان=http://www.math.sunysb.edu/posterproject/biographies/ghez.html|وێبگە=www.math.sunysb.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=UCLA Masters Swimmer Andrea Ghez Wins Nobel Prize in Physics|ناونیشان=https://swimswam.com/ucla-masters-swimmer-andrea-ghez-wins-nobel-prize-in-physics/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=SwimSwam|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیزیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی|گەردوون|زانست}}
{{خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|state=collapsed}}
{{پۆلی کۆمنز|Andrea Ghez}}

[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:زانایانی ئەمریکیی جوو]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥]]
[[پۆل:ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگای فیزیکی ئەمریکی]]
[[پۆل:جووەکانی وەرگری خەڵاتی نۆبێل]]
[[پۆل:ئەندامی زانستی ئەکادیمیایی نەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:ژنانی براوەی خەڵاتی نۆبێل]]
[[پۆل:فیزیکزانانی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]</text>
      <sha1>c02l5e4wbh4lm40pvmp8ypbcpnhz99e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خالیدە زیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175959</id>
    <revision>
      <id>1579541</id>
      <parentid>1400308</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <comment>لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە</comment>
      <origin>1579541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3301" sha1="3wyyotmfsixxdo49b128f9f7sqr0bmi" xml:space="preserve">{{داتابۆکس|بەند=Q234814|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، خوشک و برا،}}'''خالیدە زیا''' (بە زمانی بەنگالی: খালেদা জিয়া، لە دایکبووی ١٩٤٥) کەسایەتی ژنە سیاسەتوانی [[بەنگلادێش|بەنگلادیشییە]]. ئەو لە ماوەی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ تاکوو ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦، بوو بە ٩یەمین سەرۆک وەزیرانی بەنگلادیش.&lt;ref name=&quot;bpedia&quot;&gt;{{cite Banglapedia|article=Zia,_Begum_Khaleda}}&lt;/ref&gt; ئەو یەکەم ژنە بەنگلادیشییە کە ئەم پۆستەی وەرگرتبێت، ھەروەھا لە نێو وڵاتانی ئیسلامیی وەک دووەم ژن لەدوای بێنەزیر بوتۆ پۆستی سەرۆک وەزیراننی حکوومەتێکی دیموکراتی وەربگرێت. ئەو ژنی سەرۆکی پێشووی بەنگلادیش، زیا ڕەحمانە. ئەو لە ئێستادا سەرۆکی حیزبی ناسیۆنالیتی بەنگلادیشییە، کە لە حەفتاکان لەلایەن ڕەحمانی ھاوسەرییەوە دامەزرابوو. ئەو لە سێ خولی پەرلەمانی بەنگلادیش، ئەندام پەرلەمان بووە لە ماوەی ١٩٩١ بۆ ٢٠٠٦.

لە ساڵی ٢٠٠٤ لە پلەی ١٤،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=#14: Begum Khaleda Zia, Prime Minister of Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120614063040/http://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=Forbes 100 Most Powerful Women in the World|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠٥ لە پلەی ٢٩،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=#29 Khaleda Zia, Prime minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2005/11/JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠٦ لە پلەی ٣٣ی پێرستێکی گۆڤاری فۆربیس ھات بۆ ١٠٠ بەھیزترین ژنانی جیھان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=#33 Khaleda Zia, Prime Minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2006/11/06women_Khaleda-Zia_JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|پاکستان|زانستی سیاسەت}}
{{پۆلی کۆمنز|Khaleda Zia}}

[[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]]
[[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>3wyyotmfsixxdo49b128f9f7sqr0bmi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579542</id>
      <parentid>1579541</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3611" sha1="52v1cue52xdnrcbntn1ar6x68m2qup2" xml:space="preserve">{{داتابۆکس|بەند=Q234814|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، خوشک و برا،}}'''خالیدە زیا''' ({{بە بەنگالی|বেগম খালেদা জিয়া}}؛ ١٥ی ئابی ١٩٤٦ – ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥) سیاسەتوانێکی [[بەنگلادێش]]ی بوو کە وەک [[سەرۆک وەزیرانی بەنگلادێش]] لە نێوان ساڵەکانی ١٩٩١ ھەتا ١٩٩٦ و ھەروەھا ٢٠٠١ ھەتا ٢٠٠٦ خزمەتی کرد.

ئەو لە ماوەی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ تاکوو ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦، بوو بە ٩یەمین سەرۆک وەزیرانی بەنگلادیش.&lt;ref name=&quot;bpedia&quot;&gt;{{cite Banglapedia|article=Zia,_Begum_Khaleda}}&lt;/ref&gt; ئەو یەکەم ژنە بەنگلادیشییە کە ئەم پۆستەی وەرگرتبێت، ھەروەھا لە نێو وڵاتانی ئیسلامیی وەک دووەم ژن لەدوای بێنەزیر بوتۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی حکوومەتێکی دیموکراتی وەربگرێت. ئەو ژنی سەرۆکی پێشووی بەنگلادیش، زیا ڕەحمان بوو. ئەو ھەروەھا سەرۆکی حیزبی ناسیۆنالیتی بەنگلادیشی بوو، کە لە حەفتاکان لەلایەن ڕەحمانی ھاوسەرییەوە دامەزرابوو. ئەو لە سێ خولی پەرلەمانی بەنگلادیش، ئەندام پەرلەمان بوو لە ماوەی ١٩٩١ بۆ ٢٠٠٦.

لە ساڵی ٢٠٠٤ لە پلەی ١٤،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=#14: Begum Khaleda Zia, Prime Minister of Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120614063040/http://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=Forbes 100 Most Powerful Women in the World|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠٥ لە پلەی ٢٩&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=#29 Khaleda Zia, Prime minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2005/11/JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt; و لە ساڵی ٢٠٠٦ لە پلەی ٣٣ی پێرستی گۆڤاری فۆربیسدا ناوی وەک ١٠٠ ژنی بەھێزی جیھان بڵاو کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=#33 Khaleda Zia, Prime Minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2006/11/06women_Khaleda-Zia_JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Khaleda Zia}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|سیاسەت|زانستی سیاسەت|بەنگلادێش}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]]
[[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>52v1cue52xdnrcbntn1ar6x68m2qup2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579543</id>
      <parentid>1579542</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:00:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3913" sha1="mp2v4wqi3pl71r96s0n28mmrv7jqt39" xml:space="preserve">{{داتابۆکس|بەند=Q234814|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، خوشک و برا،}}'''خالیدە زیا''' ({{بە بەنگالی|বেগম খালেদা জিয়া}}؛ ١٥ی ئابی ١٩٤٦ – ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥) سیاسەتوانێکی [[بەنگلادێش]]ی بوو کە وەک [[سەرۆک وەزیرانی بەنگلادێش]] لە نێوان ساڵەکانی ١٩٩١ ھەتا ١٩٩٦ و ھەروەھا ٢٠٠١ ھەتا ٢٠٠٦ خزمەتی کرد.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bangladesh's first female prime minister, Khaleda Zia, dies at 80 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/bangladeshs-first-female-prime-minister-khaleda-zia-dies-80-2025-12-30/ |work=[[ڕۆیتەز|Reuters]] |date=30 December 2025 |access-date=30 December 2025 }}&lt;/ref&gt;

ئەو لە ماوەی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ تاکوو ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦، بوو بە ٩یەمین سەرۆک وەزیرانی بەنگلادیش.&lt;ref name=&quot;bpedia&quot;&gt;{{cite Banglapedia|article=Zia,_Begum_Khaleda}}&lt;/ref&gt; ئەو یەکەم ژنە بەنگلادیشییە کە ئەم پۆستەی وەرگرتبێت، ھەروەھا لە نێو وڵاتانی ئیسلامیی وەک دووەم ژن لەدوای بێنەزیر بوتۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی حکوومەتێکی دیموکراتی وەربگرێت. ئەو ژنی سەرۆکی پێشووی بەنگلادیش، زیا ڕەحمان بوو. ئەو ھەروەھا سەرۆکی حیزبی ناسیۆنالیتی بەنگلادیشی بوو، کە لە حەفتاکان لەلایەن ڕەحمانی ھاوسەرییەوە دامەزرابوو. ئەو لە سێ خولی پەرلەمانی بەنگلادیش، ئەندام پەرلەمان بوو لە ماوەی ١٩٩١ بۆ ٢٠٠٦.

لە ساڵی ٢٠٠٤ لە پلەی ١٤،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=#14: Begum Khaleda Zia, Prime Minister of Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120614063040/http://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=Forbes 100 Most Powerful Women in the World|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠٥ لە پلەی ٢٩&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=#29 Khaleda Zia, Prime minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2005/11/JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt; و لە ساڵی ٢٠٠٦ لە پلەی ٣٣ی پێرستی گۆڤاری فۆربیسدا ناوی وەک ١٠٠ ژنی بەھێزی جیھان بڵاو کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=#33 Khaleda Zia, Prime Minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2006/11/06women_Khaleda-Zia_JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Khaleda Zia}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|سیاسەت|زانستی سیاسەت|بەنگلادێش}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]]
[[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>mp2v4wqi3pl71r96s0n28mmrv7jqt39</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579545</id>
      <parentid>1579543</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:01:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3915" sha1="k1l4p4l212g3v0g7igkciqkkriyldyr" xml:space="preserve">{{داتابۆکس|بەند=Q234814|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، خوشک و برا،}}'''خالیدە زیا''' ({{بە بەنگالی|বেগম খালেদা জিয়া}}؛ ١٥ی ئابی ١٩٤٦ – ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥) سیاسەتوانێکی [[بەنگلادێش]]ی بوو کە وەک [[سەرۆک وەزیرانی بەنگلادێش]] لە نێوان ساڵەکانی ١٩٩١ ھەتا ١٩٩٦ و ھەروەھا ٢٠٠١ ھەتا ٢٠٠٦ خزمەتی کرد.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bangladesh's first female prime minister, Khaleda Zia, dies at 80 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/bangladeshs-first-female-prime-minister-khaleda-zia-dies-80-2025-12-30/ |work=[[ڕۆیتەرز|Reuters]] |date=30 December 2025 |access-date=30 December 2025 }}&lt;/ref&gt;

ئەو لە ماوەی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ تاکوو ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦، بوو بە ٩یەمین سەرۆک وەزیرانی بەنگلادیش.&lt;ref name=&quot;bpedia&quot;&gt;{{cite Banglapedia|article=Zia,_Begum_Khaleda}}&lt;/ref&gt; ئەو یەکەم ژنە بەنگلادیشییە کە ئەم پۆستەی وەرگرتبێت، ھەروەھا لە نێو وڵاتانی ئیسلامیی وەک دووەم ژن لەدوای بێنەزیر بوتۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی حکوومەتێکی دیموکراتی وەربگرێت. ئەو ژنی سەرۆکی پێشووی بەنگلادیش، زیا ڕەحمان بوو. ئەو ھەروەھا سەرۆکی حیزبی ناسیۆنالیتی بەنگلادیشی بوو، کە لە حەفتاکان لەلایەن ڕەحمانی ھاوسەرییەوە دامەزرابوو. ئەو لە سێ خولی پەرلەمانی بەنگلادیش، ئەندام پەرلەمان بوو لە ماوەی ١٩٩١ بۆ ٢٠٠٦.

لە ساڵی ٢٠٠٤ لە پلەی ١٤،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=#14: Begum Khaleda Zia, Prime Minister of Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120614063040/http://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=Forbes 100 Most Powerful Women in the World|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠٥ لە پلەی ٢٩&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=#29 Khaleda Zia, Prime minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2005/11/JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt; و لە ساڵی ٢٠٠٦ لە پلەی ٣٣ی پێرستی گۆڤاری فۆربیسدا ناوی وەک ١٠٠ ژنی بەھێزی جیھان بڵاو کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=#33 Khaleda Zia, Prime Minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2006/11/06women_Khaleda-Zia_JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Khaleda Zia}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|سیاسەت|زانستی سیاسەت|بەنگلادێش}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]]
[[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>k1l4p4l212g3v0g7igkciqkkriyldyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579600</id>
      <parentid>1579545</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:پاکستان|پاکستان]]</comment>
      <origin>1579600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3930" sha1="o4t73z4guvrv1vsam482ea9rw65dsew" xml:space="preserve">{{داتابۆکس|بەند=Q234814|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، خوشک و برا،}}'''خالیدە زیا''' ({{بە بەنگالی|বেগম খালেদা জিয়া}}؛ ١٥ی ئابی ١٩٤٦ – ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥) سیاسەتوانێکی [[بەنگلادێش]]ی بوو کە وەک [[سەرۆک وەزیرانی بەنگلادێش]] لە نێوان ساڵەکانی ١٩٩١ ھەتا ١٩٩٦ و ھەروەھا ٢٠٠١ ھەتا ٢٠٠٦ خزمەتی کرد.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bangladesh's first female prime minister, Khaleda Zia, dies at 80 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/bangladeshs-first-female-prime-minister-khaleda-zia-dies-80-2025-12-30/ |work=[[ڕۆیتەرز|Reuters]] |date=30 December 2025 |access-date=30 December 2025 }}&lt;/ref&gt;

ئەو لە ماوەی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ تاکوو ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦، بوو بە ٩یەمین سەرۆک وەزیرانی بەنگلادیش.&lt;ref name=&quot;bpedia&quot;&gt;{{cite Banglapedia|article=Zia,_Begum_Khaleda}}&lt;/ref&gt; ئەو یەکەم ژنە بەنگلادیشییە کە ئەم پۆستەی وەرگرتبێت، ھەروەھا لە نێو وڵاتانی ئیسلامیی وەک دووەم ژن لەدوای بێنەزیر بوتۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی حکوومەتێکی دیموکراتی وەربگرێت. ئەو ژنی سەرۆکی پێشووی بەنگلادیش، زیا ڕەحمان بوو. ئەو ھەروەھا سەرۆکی حیزبی ناسیۆنالیتی بەنگلادیشی بوو، کە لە حەفتاکان لەلایەن ڕەحمانی ھاوسەرییەوە دامەزرابوو. ئەو لە سێ خولی پەرلەمانی بەنگلادیش، ئەندام پەرلەمان بوو لە ماوەی ١٩٩١ بۆ ٢٠٠٦.

لە ساڵی ٢٠٠٤ لە پلەی ١٤،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=#14: Begum Khaleda Zia, Prime Minister of Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120614063040/http://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=Forbes 100 Most Powerful Women in the World|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠٥ لە پلەی ٢٩&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=#29 Khaleda Zia, Prime minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2005/11/JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt; و لە ساڵی ٢٠٠٦ لە پلەی ٣٣ی پێرستی گۆڤاری فۆربیسدا ناوی وەک ١٠٠ ژنی بەھێزی جیھان بڵاو کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=#33 Khaleda Zia, Prime Minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2006/11/06women_Khaleda-Zia_JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Khaleda Zia}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|سیاسەت|زانستی سیاسەت|بەنگلادێش|پاکستان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]]
[[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>o4t73z4guvrv1vsam482ea9rw65dsew</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579678</id>
      <parentid>1579600</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:04:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3975" sha1="k4j0altoarzhs86jz99qpcnz9pmuv9n" xml:space="preserve">{{داتابۆکس|بەند=Q234814|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list, Married name، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، خوشک و برا،}}'''خالیدە زیا''' ({{بە بەنگالی|বেগম খালেদা জিয়া}}؛ ١٥ی ئابی ١٩٤٦ – ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥) سیاسەتوانێکی [[بەنگلادێش]]ی بوو کە وەک [[سەرۆک وەزیرانی بەنگلادێش]] لە نێوان ساڵەکانی ١٩٩١ ھەتا ١٩٩٦ و ھەروەھا ٢٠٠١ ھەتا ٢٠٠٦ خزمەتی کرد.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bangladesh's first female prime minister, Khaleda Zia, dies at 80 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/bangladeshs-first-female-prime-minister-khaleda-zia-dies-80-2025-12-30/ |work=[[ڕۆیتەرز|Reuters]] |date=30 December 2025 |access-date=30 December 2025 }}&lt;/ref&gt;

ئەو لە ماوەی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ تاکوو ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦، بوو بە ٩یەمین سەرۆک وەزیرانی بەنگلادیش.&lt;ref name=&quot;bpedia&quot;&gt;{{cite Banglapedia|article=Zia,_Begum_Khaleda}}&lt;/ref&gt; ئەو یەکەم ژنە بەنگلادیشییە کە ئەم پۆستەی وەرگرتبێت، ھەروەھا لە نێو وڵاتانی ئیسلامیی وەک دووەم ژن لەدوای بێنەزیر بوتۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی حکوومەتێکی دیموکراتی وەربگرێت. ئەو ژنی سەرۆکی پێشووی بەنگلادیش، زیا ڕەحمان بوو. ئەو ھەروەھا سەرۆکی حیزبی ناسیۆنالیتی بەنگلادیشی بوو، کە لە حەفتاکان لەلایەن ڕەحمانی ھاوسەرییەوە دامەزرابوو. ئەو لە سێ خولی پەرلەمانی بەنگلادیش، ئەندام پەرلەمان بوو لە ماوەی ١٩٩١ بۆ ٢٠٠٦.

لە ساڵی ٢٠٠٤ لە پلەی ١٤،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=#14: Begum Khaleda Zia, Prime Minister of Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120614063040/http://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&amp;passYear=2004&amp;passListType=Person&amp;uniqueId=JSK7&amp;datatype=Person|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=Forbes 100 Most Powerful Women in the World|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠٥ لە پلەی ٢٩&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=#29 Khaleda Zia, Prime minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2005/11/JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt; و لە ساڵی ٢٠٠٦ لە پلەی ٣٣ی پێرستی گۆڤاری فۆربیسدا ناوی وەک ١٠٠ ژنی بەھێزی جیھان بڵاو کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٠٦|سەردێڕ=#33 Khaleda Zia, Prime Minister, Bangladesh|ناونیشان=https://www.forbes.com/lists/2006/11/06women_Khaleda-Zia_JSK7.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=The 100 Most Powerful Women}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Khaleda Zia}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|سیاسەت|زانستی سیاسەت|بەنگلادێش|پاکستان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:ژنانی سەرۆک وەزیر]]
[[پۆل:ژنە سیاسەتمەدارەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦]]</text>
      <sha1>k4j0altoarzhs86jz99qpcnz9pmuv9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گۆڕەتوو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177915</id>
    <revision>
      <id>1579790</id>
      <parentid>1538252</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>چاکسازیی ژمارەکان، چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1579790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10911" sha1="49od12n4lnbzmoltn0rvnlsmv1ek0oc" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  گۆڕەتوو
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| کورةتو}}&lt;br&gt;{{lang-en| Goratu}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = 
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.85981| 44.27659}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی گۆڕەتوو'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.85981| 44.27659

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی گۆڕەتوو|گۆڕەتوو]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[٢٠٠٤]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٧٥  
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ٣٩٧٠ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''گۆڕەتوو''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. گۆڕەتوو ناوەندی [[ناحیەی گۆڕەتوو]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٢٦کم لە شاری [[ھەولێر]] و ٥کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== ناو ==
گورەتوو: واتە ئەو شوینە تەختەی کە داری تووی لێ دەروێت.

* بە بۆچوون و ئەو زانیاریانەی کە لە بەر دەستماندان گۆڕەتوو لە دوو بڕگە پێک ھاتووە:
** [[گۆڕ]]: واتە کورتکراوە گورەپانە یان شوینێکی راست و تەختای کە بکەوێتە نیوان دوو بەرزای
** [[توو]]: داریکی جوان و بەربڵاوە لە زوربەی ھەرە زوری ناوچەکانی [[کوردستان]] بونی ھەیە دارەکە لە بنەرەتدا خۆرسکە بەڵام لەم دوایانەدا مروڤ دەستی ھەبووە لە رواندن و پاراستنی جگە لە وەی کە دیمەنیکی زور جوانی سروشتی ھەیە لە ڕووی ژینگەی یەوە زۆر تەندروستە ئەم دارە لەسێ رویەوە زور سودی یە بو مروڤ: (١) بۆ جوانکاری پێش دەرگا ناو باخچەی مال و گشتی(٢) بۆ خواردنی بەرەکەی (٣) ھەرلە کونەوە بە حەسانەوە بە تایبەتی لە وەرزی [[ھاوین]] مروڤ سوودی لە سێبەرەکەی بینیوە.

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''گۆڕەتوو''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ژاژوک]].
* لە باشوورەوە گوندی [[فەقیان، مێرگەسۆر|فەقیان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بێسترێ]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[ڕێزان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482506331#map=13/36.85737/44.28082  |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* گوڕەتوو کە ئیستا ناوەندی ناحیەیە یەکەم جار [[گوند]] بووە و مێژووی دروست بوونی دەگەڕێتەوە بۆ (٥٠٠) سال پێش ئێستا کە تەنھا لە دوو تا سێ مال پێکھاتبوو.
* لە ساڵی ١٩٧٨دا گوڕەتوو کراوە بە کۆمەڵگای زۆرەملێ بۆ ئەو گوندانە کە لە ناوچەکانی (مزوری و شێروانی) ڕاگویزراون دواتر لە سالی ١٩٩٠دا گوندی گوڕەتوو بە کۆمەڵگاوە ڕاگویزراون بۆ کۆمەڵگا زۆرەملێیەکانی ([[باسرمە]] و [[شاخۆلان]]) و شوێنەکەش تەخت کراوە لە لایەن [[ڕژێمی بەعس]].
* لە پاش [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەی]] [[باشووری کوردستان]] ئەم شارەدێیە ئاوەدان کرایەوە، لە ساڵی ٢٠٠٤دا [[ناحیەی گۆڕەتوو]] ھاتەکایەوە و ئەم شارەدێیە بووە ناوەندی و ناحیەکەش ھەر بە ناوی ئەم گوندەوە ناونرا.&lt;ref&gt;https://www.erbil.gov.krd/app/node/425&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[قەزای مێرگەسۆر]]
* [[ناحیەی گوڕەتوو]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>49od12n4lnbzmoltn0rvnlsmv1ek0oc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پیران، مێرگەسۆر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177916</id>
    <revision>
      <id>1579772</id>
      <parentid>1563604</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T07:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <origin>1579772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10625" sha1="ajnotvqe0fbbt5tcbnmcreu5rn2638v" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شێروان مەزن
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| شیروان مزن}}&lt;br&gt;{{lang-en| Sherwan Mazn}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = File:Shirwan Mezin.jpg
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = شێروان مەزن لە بەھاری (٢٠٢٢)
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.98517| 44.206}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.98517| 44.206

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان مەزن]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٩٨٥ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٨٣٣ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بارزان''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. شێروان مەزن ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤٥کم لە شاری [[ھەولێر]] و ۲۷کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== ناو ==
لەسەر ناوی شیروان مەزن چەند بۆچوونێک ھەیە:
* دەڵێن پیاوێک کە خەڵکی ([[وان]]) بووە لە [[باکووری کوردستان]]، ناوی شێر بووە ھاتووە لە شێروانی ئێستا نیشتەجێ بووە و گوندەکەی ئاوەدان کردوەتەوە بە ناوی (شێری وان) دواتر بووە بە (شێروان).
* دەڵێن ئەو پیاوەی کە لە (وان) ھاتووە لەو کاتەدا دارستانێکی چڕو و زۆر گەورە لە خوار کانیاوی شێروانێ ئێستا ھەبووە، لە ناو ئەو دارستانە ([[شێر|شێرێک]]) ھەبووە کە خەڵکەکە زۆر لێی دەترسان، ئەو پیاوەی کە لە وان ھاتبووە ئەوێ توانیویەتی ئەو شێرە بکوژێت، دوای ئەوە ناوی ئەم گوندە ناو نرا بە گوندی (شێری وان) دواتر بووە بە شێروان.&lt;ref&gt;https://www.historyofkurd.com/2023/11/27/%D9%87%DB%86%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* شێروان مەزن کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە و مێژووی درووستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٥٥٠ ساڵ پێش ئێستا، کە تەنیا لە چەند ماڵێک پێک ھات بوو. 
* لە ساڵی [[١٨٩٠]] شێروان مەزن کرا بە شارەدێ بە ناوی ''بەڕێوەبەرایەتی ناحیەی مزوری باڵا'' کە شێروان مەزن ناوەندی شارەدێیەکە بوو.
* لە ساڵی ١٩٨١دا ئەم شارەدێیە وەک گوندەکانی تری باشووری کوردستان  وێران کرا و دانیشتوانەکەی ڕاگواستران بۆ ئۆردوگا زۆرە مللێکان.
* لە پاش ڕاپەڕینە مەزنەکەی باشووری کوردستان ئەم شارەدێیە ئاوەدان کرایەوە و بووەوە بە ناوەندی [[ناحیەی شێروان مەزن]].&lt;ref&gt;https://www.erbil.gov.krd/app/ku/content/%D8%B4%DB%8E%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''شێروان مەزن''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھۆپە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[بێخشاش]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[زەرگەت]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[تاتکێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482510693 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>ajnotvqe0fbbt5tcbnmcreu5rn2638v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579774</id>
      <parentid>1579772</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T08:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1579774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9358" sha1="sm6byq6okoqs3uf89ihk8dupd66ohjd" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  پیران
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| بیران}}&lt;br&gt;{{lang-en| Piran}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = 
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.90737| 44.35393}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.90737| 44.35393

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی پیران|پیران]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[١٩٩٩]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٨١٧ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ٢٩٨١ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''پیران''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. پیران ناوەندی [[ناحیەی پیران]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤١کم لە شاری [[ھەولێر]] و ٢٠کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''پیران''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[بابکێ]].
* لە باشوورەوە گوندی [[کاولان، مێرگەسۆر|کاولان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[گۆجار، مێرگەسۆر|گۆجار]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[بێدۆد]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482506327  |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* پیران کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە، ھەر لە کۆنەوە گوندێکی گەورەی دەڤەرەکە بووە و لە رووی دانیشتوانەوە گەورەترین گوندی سنورەکە بووە.
* لە ساڵی ١٩٧٨دا ئەم شارەدێیە وەک گوندەکانی تری باشووری کوردستان  وێران کرا و دانیشتوانەکەی ڕاگواستران بۆ ئۆردوگا زۆرە مللێکان.
* لە پاش [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەی]] [[باشووری کوردستان]] ئەم شارەدێیە ئاوەدان کرایەوە، لە بەرواری ١٩٩٩/٧/٣دا [[ناحیەی پیران]] ھاتەکایەوە و ئەم شارەدێیە بووە ناوەندی و ناحیەکەش ھەر بە ناوی ئەم گوندەوە ناونرا.&lt;ref&gt;https://www.hawlergov.org/app/en/node/403&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>sm6byq6okoqs3uf89ihk8dupd66ohjd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579775</id>
      <parentid>1579774</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T08:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* ئەمانەش ببینە */</comment>
      <origin>1579775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9405" sha1="lzy9neozfn5yzbko76tpliuden2djll" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  پیران
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| بیران}}&lt;br&gt;{{lang-en| Piran}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = 
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.90737| 44.35393}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی بارزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.90737| 44.35393

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی پیران|پیران]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[١٩٩٩]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٨١٧ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ٢٩٨١ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''پیران''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. پیران ناوەندی [[ناحیەی پیران]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤١کم لە شاری [[ھەولێر]] و ٢٠کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''پیران''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[بابکێ]].
* لە باشوورەوە گوندی [[کاولان، مێرگەسۆر|کاولان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[گۆجار، مێرگەسۆر|گۆجار]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[بێدۆد]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482506327  |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* پیران کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە، ھەر لە کۆنەوە گوندێکی گەورەی دەڤەرەکە بووە و لە رووی دانیشتوانەوە گەورەترین گوندی سنورەکە بووە.
* لە ساڵی ١٩٧٨دا ئەم شارەدێیە وەک گوندەکانی تری باشووری کوردستان  وێران کرا و دانیشتوانەکەی ڕاگواستران بۆ ئۆردوگا زۆرە مللێکان.
* لە پاش [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەی]] [[باشووری کوردستان]] ئەم شارەدێیە ئاوەدان کرایەوە، لە بەرواری ١٩٩٩/٧/٣دا [[ناحیەی پیران]] ھاتەکایەوە و ئەم شارەدێیە بووە ناوەندی و ناحیەکەش ھەر بە ناوی ئەم گوندەوە ناونرا.&lt;ref&gt;https://www.hawlergov.org/app/en/node/403&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[پیران]]
* [[ناحیەی پیران]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>lzy9neozfn5yzbko76tpliuden2djll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579786</id>
      <parentid>1579775</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:23:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */</comment>
      <origin>1579786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9407" sha1="ooplsip1s4gtulzesh1u7stb9z0st69" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  پیران
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| بیران}}&lt;br&gt;{{lang-en| Piran}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە                   = 
|imagesize              =
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە  = 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.90737| 44.35393}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی پیران'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.90737| 44.35393

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی پیران|پیران]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[١٩٩٩]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٨١٧ 
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ٢٩٨١ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''پیران''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای مێرگەسۆر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. پیران ناوەندی [[ناحیەی پیران]]ە&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=20151016205816127552 کورد پیدیا]&lt;/ref&gt; ئەم شارەدێیە ١٤١کم لە شاری [[ھەولێر]] و ٢٠کم لە ناوەندی شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]] دوورە.

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''پیران''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[بابکێ]].
* لە باشوورەوە گوندی [[کاولان، مێرگەسۆر|کاولان]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[گۆجار، مێرگەسۆر|گۆجار]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[بێدۆد]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2482506327  |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* پیران کە ئێستا ناوەندی شارەدێیە، پێشتر [[گوند]] بووە، ھەر لە کۆنەوە گوندێکی گەورەی دەڤەرەکە بووە و لە رووی دانیشتوانەوە گەورەترین گوندی سنورەکە بووە.
* لە ساڵی ١٩٧٨دا ئەم شارەدێیە وەک گوندەکانی تری باشووری کوردستان  وێران کرا و دانیشتوانەکەی ڕاگواستران بۆ ئۆردوگا زۆرە مللێکان.
* لە پاش [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەی]] [[باشووری کوردستان]] ئەم شارەدێیە ئاوەدان کرایەوە، لە بەرواری ١٩٩٩/٧/٣دا [[ناحیەی پیران]] ھاتەکایەوە و ئەم شارەدێیە بووە ناوەندی و ناحیەکەش ھەر بە ناوی ئەم گوندەوە ناونرا.&lt;ref&gt;https://www.hawlergov.org/app/en/node/403&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[پیران]]
* [[ناحیەی پیران]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{گوندەکانی مێرگەسۆر}}
{{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:گوندەکانی مێرگەسۆر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>ooplsip1s4gtulzesh1u7stb9z0st69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تاسکو ھۆنجۆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180835</id>
    <revision>
      <id>1579513</id>
      <parentid>1399258</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:26:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11029" sha1="jds30oztpno8oslbehv50u1ckqj2xt0" xml:space="preserve">{{Orphan|date=حوزەیران ٢٠٢١}}

{{Infobox scientist|name=تاسکو ھۆنجۆ|image=Tasuku Honjo 201311.jpg|native_name=本庶 佑|native_name_lang=ja|birth_date={{birth date and age|1942|1|27|df=y}}|birth_place=[[کیۆتۆ]], [[ئیمپراتۆریەتی ژاپۆن|ژاپۆن]]|death_date=|death_place=|education=[[Kyoto University]] {{small|([[Bachelor of Science|BS]], [[Doctor of Medicine|MD]], [[Doctor of Philosophy|PhD]])}}|known_for={{ubl|[[Immunoglobulin class switching|Class switch recombination]] | [[Interleukin 4|IL-4]], [[Interleukin 5|IL-5]], [[Activation-induced cytidine deaminase|AID]] | [[Cancer immunotherapy]] | [[Programmed cell death protein 1|PD-1]]}}|awards={{ubl|[[Imperial Prize of the Japan Academy|خەڵاتی شاھانەی ئەکادیمیای ژاپۆن]] {{small|(١٩٩٦)}} | [[Robert Koch Prize|Koch Prize]] {{small|(٢٠١٢)}} | [[Order of Culture]] {{small|(٢٠١٣)}} | [[Tang Prize|خەڵاتی تانگ]] {{small|(٢٠١٤)}} | [[Kyoto Prize]] {{small|(٢٠١٦)}} | [[Warren Alpert Foundation Prize|خەڵاتی ئەلپێرت]] {{small|(٢٠١٧)}} | [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی]] {{small|(٢٠١٨)}}}}|fields=Molecular Immunology|workplaces=زانکۆی کیۆتۆ|doctoral_advisor={{ubl|[[Yasutomi Nishizuka]] | [[Osamu Hayaishi]]}}|notable_students=[[شیزۆ ئەکیرا]]}}'''تاسکو ھۆنجۆ''' (本庶 佑، ھۆنجۆ تاسکو لەدایکبووی ٢٧ی تشرینی دووەمی ١٩٤٢)&lt;ref name=&quot;NobelFacts&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Tasuku Honjo – Facts – 2018|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2018/honjo/facts/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=NobelPrize.org|بڵاوکەرەوە=Nobel Media AB}}&lt;/ref&gt; پزیشکێکی زانستخواز و تایبەتمەندە لە بواری زانستی سیستمی بەرگری براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|خەڵاتی نۆبێلە لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی]] و ناوبانگی دەرکردووە لە کارکردنی لە (PD-١)&lt;ref group=&quot;تێبینی&quot;&gt;خوێندنەوەی بە [[:en:Programmed cell death protein 1|ئینگلیزی]] یان بە [[:ar:بروتین موت الخلیة المبرمج 1|عەرەبی]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Ishida|یەکەم١=Y.|دوایین٢=Agata|یەکەم٢=Y.|دوایین٣=Shibahara|یەکەم٣=K.|دوایین٤=Honjo|یەکەم٤=T.|ساڵ=١٩٩٢|سەردێڕ=Induced expression of PD-1, a novel member of the immunoglobulin gene superfamily, upon programmed cell death.|ناونیشان=https://archive.org/details/sim_embo-journal_1992-11_11_11/page/3887|journal=The EMBO Journal|بڵاوکەرەوە=Wiley|بەرگ=١١|issue=11|پەڕەکان=٣٨٨٧–٣٨٩٥|doi=10.1002/j.1460-2075.1992.tb05481.x|issn=0261-4189|pmc=٥٥٦٨٩٨|pmid=١٣٩٦٥٨٢}}&lt;/ref&gt; و ناسراوە بەھۆی دۆزینەوەی گەردیلەی سیتۆکینەکان: ([[:en:Interleukin 4|IL-4]] و [[:en:Interleukin 5|IL-5]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Kumanogoh|یەکەم١=Atsushi|دوایین٢=Ogata|یەکەم٢=Masato|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=The study of cytokines by Japanese researchers: a historical perspective|ناونیشان=https://academic.oup.com/intimm/article/22/5/341/731160|journal=International Immunology|بەرگ=٢٢|issue=5|پەڕەکان=٣٤١–٣٤٥|doi=10.1093/intimm/dxq022|issn=0953-8178|pmid=٢٠٣٣٨٩١١|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ھەروەھاش لە دۆزینەوەی (AICDA)&lt;ref name=&quot;koch&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robert Koch Stiftung - Christine Goffinet|ناونیشان=http://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=90&amp;clang=1|وێبگە=www.robert-koch-stiftung.de|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210521085014/https://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=90&amp;clang=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== خەڵاتەکان ==
* ١٩٨١ - خەڵاتی یادەوەری نۆگوچی ھیدێ یۆ بۆ پزیشکی&lt;ref name=&quot;KP2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tasuku Honjo|ناونیشان=https://www.kyotoprize.org/en/laureates/tasuku_honjo/|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=kyotoprize.org|بڵاوکەرەوە=Inamori Foundation}}&lt;/ref&gt;
* ١٩٨١ – [[:en:Asahi Prize|خەڵاتی ئەساھی]]&lt;ref name=&quot;AP2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Asahi Prize [Fiscal 1981]|ناونیشان=http://www.asahi.com/shimbun/award/asahi/english.html#1989|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=The Asahi Shimbun Company}}&lt;/ref&gt;
* ١٩٨٤ – خەڵاتی کیھارا، کۆمەڵگای بۆماوەزانی ژاپۆن&lt;ref name=&quot;KUG2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tasuko Hanjo|ناونیشان=http://www2.mfour.med.kyoto-u.ac.jp/en/E_CV.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Kyoto University Graduate School of Medicine|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929015615/http://www2.mfour.med.kyoto-u.ac.jp/en/E_CV.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ١٩٨٤ – خەڵاتی زانستی ئۆسەکا&lt;ref name=&quot;KUG2&quot;/&gt;
* ١٩٨٥ – Erwin von Baelz Prize&lt;ref name=&quot;KUG2&quot;/&gt;
* ١٩٨٨ – خەڵاتی پزیشکی تەکێدا&lt;ref name=&quot;KP2&quot;/&gt;
* ١٩٩٢ – خەڵاتی بێھرینگ-کیتاساتۆ&lt;ref name=&quot;KUG2&quot;/&gt;
* ١٩٩٣ – خەڵاتی ئوێھەرا&lt;ref name=&quot;KP2&quot;/&gt;
* ١٩٩٦ – [[:en:Imperial Prize of the Japan Academy|خەڵاتی شاھانەی ئەکادیمیای ژاپۆن]]&lt;ref name=&quot;TJA2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Imperial Prize,Japan Academy Prize,Duke of Edinburgh Prize Recipients|ناونیشان=http://www.japan-acad.go.jp/en/activities/jyusho/081to090.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=japan-acad.go.jp|بڵاوکەرەوە=The Japan Academy}}&lt;/ref&gt;
* ٢٠٠٠ – [[:en:Person of Cultural Merit|Person of Cultural Merit]]&lt;ref name=&quot;OUJ2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Person of Cultural Merit|ناونیشان=http://www.osaka-u.ac.jp/en/guide/about/prize#bunkakourou|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=osaka-u.ac.jp|بڵاوکەرەوە=Osaka University}}&lt;/ref&gt;
* ٢٠٠١ – Foreign Associate of [[:en:U.S. National Academy of Sciences|U.S. National Academy of Sciences]].&lt;ref name=&quot;KUG2&quot;/&gt;
* ٢٠١٢ – [[:en:Robert Koch Prize|Robert Koch Prize]]&lt;ref name=&quot;KP2&quot;/&gt;
* ٢٠١٣ – [[:en:Order of Culture|Order of Culture]]&lt;ref name=&quot;KP2&quot;/&gt;
* ٢٠١٤ – [[:en:William B. Coley Award|William B. Coley Award]]&lt;ref name=&quot;KP2&quot;/&gt;
* ٢٠١٥ – Richard V. Smalley, MD Memorial Award&lt;ref name=&quot;KP2&quot;/&gt;
* ٢٠١٦ – [[:en:Kyoto Prize|خەڵاتی کیۆتۆ]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kyoto Prize, Inamori Foundation|ناونیشان=https://www.kyotoprize.org/en/laureates/tasuku_honjo/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=Kyoto Prize, Inamori Foundation|زمان=en}}&lt;/ref&gt;
* ٢٠١٦ – [[:en:Keio Medical Science Prize|خەڵاتی زانستی پزیشکی کێیۆ]]&lt;ref name=&quot;KU2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The 2016 Keio Medical Science Prize Laureate|ناونیشان=http://www.ms-fund.keio.ac.jp/prize/winner/prize2016.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=ms-fund.keio.ac.jp|بڵاوکەرەوە=Keio University.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181111020206/http://www.ms-fund.keio.ac.jp/prize/winner/prize2016.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* ٢٠١٦ – [[:en:Fudan University|خەڵاتی زانستی فودان-ژۆنگژی]]&lt;ref name=&quot;FZA2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2016 Fudan-Zhongzhi Science Award Announcement|ناونیشان=http://fdsif.fudan.edu.cn/en/?p=338|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=fdsif.fudan.edu.cn|بڵاوکەرەوە=Fudan Science and Innovation Forum|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181019212317/http://fdsif.fudan.edu.cn/en/?p=338|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* ٢٠١٦ – [[:en:Thomson Reuters Citation Laureates|Thomson Reuters Citation Laureates]]&lt;ref name=&quot;CA2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hall of Citation Laureates|ناونیشان=https://clarivate.com/hall-of-citation-laureates-2018/|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=clarivate.com|بڵاوکەرەوە=Clarivate Analytics|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181001142346/https://clarivate.com/hall-of-citation-laureates-2018/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* ٢٠١٧ – [[:en:Warren Alpert Foundation Prize|Warren Alpert Foundation Prize]]&lt;ref name=&quot;WAF2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Warren Alpert Foundation Prize Recipients|ناونیشان=https://warrenalpert.org/prize-recipients|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=warrenalpert.org|بڵاوکەرەوە=Warren Alpert Foundation.}}&lt;/ref&gt;
* ٢٠١٨ – [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی]]&lt;ref name=&quot;Nobel2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=All Nobel Prizes|ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Nobel Foundation}}&lt;/ref&gt;

== تێبینییەکان ==
&lt;references group=&quot;تێبینی&quot;/&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Tasuku Honjo|تاسکو ھۆنجۆ}}
{{Scholia|author}}

{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|پزیشکی|زانست|ژیاننامە|ژاپۆن|فیزیک}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی پزیشکی]]
[[پۆل:بیانییە پەیوەندیدارەکان بە ئەکادیمیایی نەتەوەیی بۆ زانست]]</text>
      <sha1>jds30oztpno8oslbehv50u1ckqj2xt0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:تاسکو ھۆنجۆ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>180853</id>
    <revision>
      <id>1579514</id>
      <parentid>1323061</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7800" sha1="7q9mpe1d8fo148x612fr2gwt5d9t2dt" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[تاسکو ھۆنجۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=789930 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181111020206/http://www.ms-fund.keio.ac.jp/prize/winner/prize2016.html بۆ http://www.ms-fund.keio.ac.jp/prize/winner/prize2016.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181019212317/http://fdsif.fudan.edu.cn/en/?p=338 بۆ http://fdsif.fudan.edu.cn/en/?p=338 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181001142346/https://clarivate.com/hall-of-citation-laureates-2018/ بۆ https://clarivate.com/hall-of-citation-laureates-2018/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٢:٥٤، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[تاسکو ھۆنجۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=842208 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181111020206/http://www.ms-fund.keio.ac.jp/prize/winner/prize2016.html بۆ http://www.ms-fund.keio.ac.jp/prize/winner/prize2016.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181019212317/http://fdsif.fudan.edu.cn/en/?p=338 بۆ http://fdsif.fudan.edu.cn/en/?p=338 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181001142346/https://clarivate.com/hall-of-citation-laureates-2018/ بۆ https://clarivate.com/hall-of-citation-laureates-2018/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٠:٢٧، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاسکو ھۆنجۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1084484 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210521085014/https://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=90&amp;clang=1 بۆ http://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=90&amp;clang=1 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠١:٠٧، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاسکو ھۆنجۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1323060 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210521085014/https://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=90&amp;clang=1 بۆ http://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=90&amp;clang=1 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٣:١٠، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاسکو ھۆنجۆ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579513 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180929015615/http://www2.mfour.med.kyoto-u.ac.jp/en/E_CV.html بۆ http://www2.mfour.med.kyoto-u.ac.jp/en/E_CV.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٢:٢٦، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>7q9mpe1d8fo148x612fr2gwt5d9t2dt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بازاڕی سنە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182844</id>
    <revision>
      <id>1579477</id>
      <parentid>1579343</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3341" sha1="j4e99bk1v580fneibqa7o3ngbysu1ky" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''بازاڕی سنە''' کەوتووەتە جەرگەی شاری [[سنە]] و لە نێوان مەیان ئێقبال و مەیان ئینقلاب (دەور مەیان) ھەڵکەوتووە و مێژوویەکی کۆنی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=آشنایی با بازار قدیمی سنندج - کردستان|ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/163670/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=همشهری آنلاین|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210624195308/https://www.hamshahrionline.ir/news/163670/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەم بازاڕە
لە دوو بەشی جیاواز پێک ھاتووە. بەشێک بە ناوی ئاسف و بەشەکەی دیکە بە ناوی بازاڕ سنەیی ناوبانگی دەر کردووە.
بازاڕی سنە لە ساڵی ١٩٩٦ زایینی لەلایەن ڕێکخراوەی میراتی کولتووری ئێران، بە ژومارەی ١٧٧٥ تۆمار کرا و بوو بە یەکێک لە ئاسەوارە میللییەکانی [[ئێران]] و [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].

== مێژوو ==
بازاڕی سنە لە ساڵی ١٠٤٦ ھەتاوی ھاوکات لەگەڵ حکوومەتی [[سەفەوی]]ەکان و بە دەستی سلێمان خانی ئەردەڵان بوونیاد نرا و لەو کاتەدا حەمام و مزگەوت و کاروانسەرای تێدا دروست کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=تبیان|یەکەم=موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی|سەردێڕ=گزارش تصویری از بازار سنندج(1)|ناونیشان=http://article.tebyan.net/54987/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-1--|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=article.tebyan.net|زمان=Persian}}{{بەستەری مردوو|url=http://article.tebyan.net/54987/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-1-- |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== پێشانگا ==
&lt;gallery&gt;
Bazar (27)-2.jpg|کۆڵانێک لە بازاڕی سنە
&lt;/gallery&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{پارێزگای کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|کوردستان|نژیاروانی}}
{{پۆلی کۆمنز|Sanandaj Bazaar}}

[[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران]]
[[پۆل:پارێزگای کوردستان]]
[[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکانی پارێزگای کوردستان]]</text>
      <sha1>j4e99bk1v580fneibqa7o3ngbysu1ky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حەمامی حاج ساڵە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182856</id>
    <revision>
      <id>1579710</id>
      <parentid>1281689</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:33:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3475" sha1="pac7fruq6sppujcutobvt9mbst60p74" xml:space="preserve">[[پەڕگە:HajSalehBath4.jpg|وێنۆک|300px|left|حەمام حاج ساڵە لە سەقز]]
'''حەمام حاج ساڵە''' یەکێک لە ئاسەوارە مێژوویییەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ە کە جەڕگەی [[بازاڕی سەقز]] ھەڵکەوتووە.
ئەم بنا مێژوویییە لە تشرینی دووەم ساڵی ٢٠٠٠ و بە ژومارەی ٢٨٣٠ لەلایەن ڕیکخراوەی میراتی کولتووری [[ئێران]] بە ناو یەکێک لە ئاسەوارە مێژوویییەکانی ئێران تۆمار کرا.&lt;ref&gt;[http://fna.ir/deamh3 حمام «حاج صالح سقز» بنایی به قدمت درازای تاریخ]{{بەستەری مردوو|url=http://fna.ir/deamh3 |date=ئازاری ٢٠٢٢ }}، فارس، 2019&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
ئەم حەمامە مێژوویە ھاوکات لەگەڵ دەسەڵاتی [[سەفەوییەکان]] لە ئێران بناخەی دانرا و لە زەمان زەندییەکان گەورە کراوەتەوە. لە واقیعدا ئەم بنایە کۆنترین حەمام لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ە کە بە جێ ماوە.

== بەشەکان ==
لە ناو حەمام حاج ساڵە بەشە جۆراوجۆرەکانی وەک گەرمخانە، خەزێنە و ئاو و زێراو دروست کراوە و لە بنا مێژوویییەکانی دیکەی ئێران لە زەمان سەفەوییەکان دەچێ. ھەروەھا نوورگیر و نەخشە و جوانکارییەکانی لە ناو حەمامەکە بە جێ ماوە.&lt;ref&gt;[https://www.isna.ir/news/93121307804/ حمام «حاج صالح»، قدیمی‌ترین حمام سقز]، ئیسنا، 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://vakawi.ir/حمام-حاجی-صالح-سقز/ حمام حاجی صالح سقز]{{بەستەری مردوو|url=https://vakawi.ir/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%B3%D9%82%D8%B2/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}، واکاوی&lt;/ref&gt;

== چاککردنەوە ==
حەمامەکە لە ٩٠٠ مەتری چوار گۆشە دروست کراوە و لەلایەن ئیدارەی میراتی کولتووری ئێران چاک کاری لەسەر ئەنجام دراوە. بەڵام جوانکارییەکە پرۆفیشنال نەبووە و زۆرێک لە نەخشەکانی بان دیوارەکان لە ناو چووە.&lt;ref&gt;[https://chtn.ir/news/1390102654 حمام حاج صالح کردستان مرمت شد]{{بەستەری مردوو|url=https://chtn.ir/news/1390102654 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}، میراتی ئاریا&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.irna.ir/news/83212950/ 6 ميليارد ريال به مرمت حمام حاج صالح سقز اختصاص يافت]، ئیرنا، 2018&lt;/ref&gt;

==پێشانگا==

&lt;gallery&gt;
HajSalehBath2.jpg|گومەز له رووی ناوۆ
HajSalehBath3.jpg|نمای ناوۆ
HajSAlehBath1.jpg|نەقش رووی دیوار
&lt;/gallery&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{پارێزگای کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ئێران|کوردستان|ئاو}}
{{پۆلی کۆمنز|Haj Saleh Hammam}}

[[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی ئێران]]
[[پۆل:پارێزگای کوردستان]]
[[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان]]
[[پۆل:شارستانی سەقز]]
[[پۆل:شوێنە گەشتیاریییەکان لە سەقز]]</text>
      <sha1>pac7fruq6sppujcutobvt9mbst60p74</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>١٨ی گوڵان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>185981</id>
    <revision>
      <id>1579660</id>
      <parentid>1579388</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:03:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}</comment>
      <origin>1579660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1045" sha1="06kowyj9qznssh70t4uph7coeowb727" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{گوڵان}}

'''١٨ی گوڵان''' ٤٩ەم ڕۆژی [[ڕۆژژمێری کوردی|ساڵی کوردییە]]. ٣١٦ ڕۆژی (لە ساڵی ئاسایی) یان ٣١٧ ڕۆژی (لە [[ساڵی پڕ]]دا) بۆ کۆتاییی ساڵ ماوە.{{بیرخستنەوەی ساڵنامەی کوردی}}

== ڕووداوەکان ==

== لەدایکبوونەکان ==

== مردنەکان ==
* [[٢٠٢٥]]: [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]]، ھونەرمەند و ئەکتەری کورد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ava.news/news/21785|سەردێڕ=ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=ئاڤا|ڕێکەوت=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== بۆنەکان ==

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{ڕۆژەکانی ساڵی کوردی}}
{{ڕۆژژمێر-کۆلکە}}

[[پۆل:ڕۆژەکانی گوڵان]]</text>
      <sha1>06kowyj9qznssh70t4uph7coeowb727</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جاوید کەریم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>186888</id>
    <revision>
      <id>1579608</id>
      <parentid>1443795</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:39:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13394" sha1="hpukgxcg0ttcbvht11wskre6x63avpb" xml:space="preserve">{{وەسف|ئەندازیارێکی نەرمامێری ئەڵمانی-ئەمریکی و یەکێک لە دامەزرێنەرانی یوتیووب}}
{{Infobox person
| name               = جاوید کەریم
| native_name        = জাওয়েদ করিম
| native_name_lang   = bn
| image              = Jawed Karim 2008.jpg
| caption            = کەریم لە ئابی ٢٠٠٨
| birth_name         =
| birth_date         = {{birth date and age|١٩٧٩|١٠|٢٨}}
| birth_place        = مێرسبێرگ، ساکسۆنی-ئانھاڵت، [[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات|ڕۆژھەڵاتی ئەڵمانیا]] ([[ئەڵمانیا]]ی ئێستا)
| known_for          = یەکێک لە دامەزرێنەرانی [[یووتیووب]]{{ھن}}بڵاوکەرەوەی یەکەم ڤیدیۆ لە یووتیووب (من لە باخچەی ئاژەڵان)
| alma mater         = زانکۆی ئیڵینۆی لە ئوربانا-شامپەین ([[بەکالۆریۆس]] لە زانست){{ھن}}[[زانکۆی ستانفۆرد]] ([[ماستەر]] لە زانست)
| website            = {{URL|http://jawed.com/}}
| occupation         = ئەندازیاری نەرمامێر
| module             = {{Infobox YouTube personality|embed=yes
| name            = jawed
| channel_name    = jawed
| years_active    = {{flatlist|
* ٢٠٠٥–٢٠٠٧
* ٢٠١٠ (ڤیدیۆکان) }}
| genre           = پەروەردەیی
| subscribers     = ١٬٩٧ ملیۆن
| views           = ١٧٢ ملیۆن
| network         =
| associated_acts =
| silver_button   = yes
| silver_year
= ٢٠١٥
| gold_button     = yes
| gold_year     = ٢٠٢٠
| stats_update    = ١٨ی تەممووزی ٢٠٢١
}}
}}

'''جاوید کەریم''' ({{بە بەنگالی|জাওয়েদ করিম}}؛ لەدایکبووی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٩) ئەندازیارێکی نەرمامێر و کاربەدەستێکی ئینتەرنێتیی ئەمریکییە. ئەو یەکێکە لە دامەزرێنەرانی [[یووتیووب]] و یەکەم کەسە کە ڤیدیۆیەک لە وێبگەکەدا بڵاوبکاتەوە. ئەم ڤیدیۆ سەرەتایییە، بەناوی ''[[من لە باخچەی ئاژەڵان]]'' و بڵاوکراوەی ٢٤ی نیسانی ٢٠٠٥، ١٧٢ جار بینراوە {{as of|٢٠٢١|٧|١٨|lc=y|df=US}}.&lt;ref&gt;name=CNN {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cnn.com/2020/04/23/tech/youtube-first-video-jawed-karim-trnd/index.html|نووسەر=Asmelash, Leah|بڵاوکەرەوە=[[سی ئێن ئێن|CNN]]|سەردێڕ=The first ever YouTube video was uploaded 15 years ago today. Here it is.|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200423180431/https://www.cnn.com/2020/04/23/tech/youtube-first-video-jawed-karim-trnd/index.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MeAtTheZoo&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Me at the zoo|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=jNQXAC9IVRw|زمان=en|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[YouTube]]|نووسەر=Karim, Jawed}}&lt;/ref&gt; لەکاتی کارکردنی کەریم لە پەیپاڵ، ئەو شوێنەی کە بە دامەزرێنەرانی ھاوەڵی یووتیووب ستیڤن چێن و چاد ھێڕڵی ئاشنا بوو، زۆرینەی بەشە سەرەکییەکانی نەخشاندبوو وەک سیستەمی دژە قۆڵبڕینی ئینترنێتییە دەستبەجێکەی.

== ژیانی سەرەتایی ==
جاوید کەریم لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٩ لە مێرسبێرگ، [[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]] لەدایکبووە، بۆ باوکێکی بەنگلادیشی و دایکێکی ئەڵمانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |سەردێڕ=Big data company Palantir is now officially a public company — and it's one of nearly a dozen major tech firms that can trace its roots to PayPal |ناونیشان=https://www.businessinsider.in/tech/news/big-data-company-palantir-is-now-officially-a-public-company-x2014-and-itaposs-one-of-nearly-a-dozen-major-tech-firms-that-can-trace-its-roots-to-paypal/slidelist/78465316.cms |ئیش=[[Business Insider]] |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240515083320/https://www.businessinsider.in/tech/news/big-data-company-palantir-is-now-officially-a-public-company-x2014-and-itaposs-one-of-nearly-a-dozen-major-tech-firms-that-can-trace-its-roots-to-paypal/slidelist/78465316.cms |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; باوکی، نایمول کەریم (بە بەنگالی: নাইমুল করিম)، بەنگلادیشییەکی موسڵمانانە کە وەک لێکۆڵەرێک کار دەکات لە 3M، و دایکیشی، کریستین، زانایەکی ئەڵمانی بایۆکیمیایییە لە زانکۆی مینێسۆتا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Jawed Karim, Co-founder of Youtube|ناونیشان=https://real-leaders.com/jawed-karim-co-founder-youtube/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=Real Leaders|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210718134153/https://real-leaders.com/jawed-karim-co-founder-youtube/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەو دوو برای بچووکی ھەیە.&lt;ref name=&quot;utodaypro&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://usatoday30.usatoday.com/tech/news/2006-10-11-youtube-karim_x.htm |سەردێڕ=Surprise! There's a third YouTube co-founder |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٧|ئیش=USA Today}}&lt;/ref&gt; خۆی و خێزانەکەی لە سنووری ناوەکی ئەڵمانیا پەڕینەوە لە سەرەتای ١٩٨٠اکان لەبەر زینۆفۆبیا،{{refn|group=تێبینیی|زینۆفۆبیا جۆرێكە لە ترس، تێێدا مرۆڤ هەست بە تێكەڵەیەک لە ڕق وترس دەكات بەرامبەر خەڵكی بیانی وبە بەردەوام هەست بە دڵەڕاوكێ وبێ متمانەیی دەكەن بەرامبەر بە پەنابەر }} &lt;ref name=&quot;diewelt&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Keese |یەکەم=Christoph |ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Sergey Brin und Jawed Karim – zwei Karierren |ناونیشان=https://www.welt.de/print-welt/article89110/Sergey-Brin-und-Jawed-Karim-zwei-Karierren.html |newspaper=[[Die Welt]] |زمان=de |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٧|وتەگێڕانەوە=Der andere heißt Jawed Karim und wurde 1979 in Merseburg/DDR geboren. Sein Vater kam aus Bangladesch, seine Mutter aus dem Harz. Die Karims waren als Ausländer verpönt und wanderten deswegen 1982 in den Westen aus. In Neuss schlug ihnen wieder Fremdenhass entgegen; deshalb zogen sie in die USA}}&lt;/ref&gt; و لە نێوس، [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] گەورەبوو.{{refn|group=تێبینیی|سەرچاوەکان بیروڕایەکی زۆریان ھەیە دەربارەی ساڵی ڕۆیشتنی خێزانەکە لە ئەڵمانیای ڕۆژھەڵاتەوە بۆ ڕۆژاوا. ''دە نیو یۆرک تایمز'' دەڵێت کە ١٩٨٠ بووە.&lt;ref name=&quot;Student Hits Jackpot Again&quot;/&gt; ''گۆڤاری ستار ویکێند'' دەڵێت کە لە کۆتاییی ھاوینی ١٩٨١دا بووە.&lt;ref name=&quot;swm8Dec2006&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Rahman |یەکەم=Muhit |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=The Greatest Possibilities: The Jawed Karim Story |ناونیشان=http://archive.thedailystar.net/magazine/2006/12/02/sfeature.htm |ئیش=Star Weekend Magazine |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230429163238/https://archive.thedailystar.net/magazine/2006/12/02/sfeature.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ''دای وێڵت'' دەڵێت کە ١٩٨٢ بووە.&lt;ref name=&quot;diewelt&quot;/&gt;}} بەھۆی ھەبوونی زینۆفۆبیا لەوێش،&lt;ref name=&quot;diewelt&quot;/&gt; کەریم و خێزانەکەی ڕۆیشتن بۆ سەینت پۆوڵ، مینێسۆتا، لە ١٩٩٢.&lt;ref name=&quot;Student Hits Jackpot Again&quot;/&gt; لە ١٩٩٧دا، خوێندنی لە دواناوەندی سەینت پۆوڵ تەواوکرد،&lt;ref name=&quot;swm8Dec2006&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |دوایین=Christensen |یەکەم=Tesha M. |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٦ |سەردێڕ=Year-long events mark Central High School 150th anniversary |ناونیشان=http://www.monitorsaintpaul.com/year-long-events-mark-central-high-school-150th-anniversary/ |newspaper=Monitor St. Paul |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٧ |archive-date=٢٠ی ئابی ٢٠١٧ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170820202529/http://www.monitorsaintpaul.com/year-long-events-mark-central-high-school-150th-anniversary/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; و لە زانکۆی ئیڵینۆی لە ئوربانا-شامپەین خوێندی.&lt;ref name=&quot;swm8Dec2006&quot;/&gt; دواتر زانکۆی بەجێھێشت پێش تەواوکردنی بۆ ئەوەی ببێتە کارمەندێکی سەرەتایی لە پەیپاڵ؛ ھەرچۆنێک بێت، ئەو بەردەوام بوو لە خولە وانەیەکانی،&lt;ref name=&quot;Student Hits Jackpot Again&quot;/&gt; و بووە خاوەنی بەکالۆریۆس لە زانستی کۆمپیوتەردا.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line. --&gt; |title=YouTube co-founder to be commencement speaker at Illinois |url=https://news.illinois.edu/blog/view/6367/206692 |publisher=University of Illinois Urbana-Champaign |date=March 27, 2007 |access-date=August 20, 2017 |archive-date=٢١ی ئابی ٢٠١٧ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821043249/https://news.illinois.edu/blog/view/6367/206692 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; پاشان ماستەرێکی بەدەستھێنا لە زانستی کۆمپیوتەردا لە [[زانکۆی ستانفۆرد]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Planet Cardinal |ناونیشان=https://alumni-gsb.stanford.edu/get/page/magazine/article/?article_id=32549 |newspaper=Stanford Magazine |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200514112515/https://stanfordmag.org/contents/planet-cardinal-4886 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بێجگە لە زمانی ئینگلیزی، جاوید بە ئەڵمانی و بەنگالیش دەدوێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=::: Star Weekend Magazine :::|ناونیشان=https://archive.thedailystar.net/magazine/2006/12/02/sfeature.htm|ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=archive.thedailystar.net}}&lt;/ref&gt;

== تێبینییەکان ==
{{سەرچاوەکان|گرووپ=تێبینیی}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://www.jawed.com/ وێبگەی کەسیی جاوید]
* [https://www.youtube.com/user/jawed ھەژماری جاوید لە یووتیووب]
* [https://web.archive.org/web/20080508185217/https://www.youtube.com/user/jawed کاشی ھەژماری یووتیووبی جاوید لە ٢٠٠٨]
* ''[https://web.archive.org/web/20090828032440/http://www.news-gazette.com/news/opinions/editorials/2006/10/16/he_went_off_to_college_to_make_his ئەو چوو بۆ کۆلێژ بۆ بنیاتنانی داھاتووی]'' – دە نیوز-گازێت (١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦)

{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}

{{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئینتەرنێت}}
{{پۆلی کۆمنز|Jawed Karim}}

[[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]]
[[پۆل:یوتیووبەرە کوڕەکان]]
[[پۆل:یووتیووب]]
[[پۆل:موسڵمانانی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:یوتیووبەرە ئەڵمانییەکان]]
[[پۆل:پڕۆگرامەرەکانی کۆمپیوتەر لە ئەمریکا]]
[[پۆل:بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاریی تەکنەلۆژیای ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست هێناوە]]
[[پۆل:ئەو کەسانەی ڕەگەزنامەی ئەمریکیان بەدەست ھێناوە]]
[[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]</text>
      <sha1>hpukgxcg0ttcbvht11wskre6x63avpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:داری شیرین و فەرھاد</title>
    <ns>1</ns>
    <id>190323</id>
    <revision>
      <id>1579743</id>
      <parentid>828156</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T04:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3427" sha1="4wl9rue1z83ed0ebinudzae7marl16c" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[داری شیرین و فەرھاد]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=828155 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160915185837/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8802070399 بۆ http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8802070399 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٢:٢٨، ٢٤ی ئابی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[داری شیرین و فەرھاد]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579742 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170606034733/http://www.irandeserts.com/content/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%A9%D9%88%DB%8C%D8%B1/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C.htm بۆ http://www.irandeserts.com/content/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%A9%D9%88%DB%8C%D8%B1/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C.htm زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170618225904/http://www.irandeserts.com/content/article/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87.htm بۆ http://www.irandeserts.com/content/article/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٤:٤٤، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>4wl9rue1z83ed0ebinudzae7marl16c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حەسار و سەگەکانی باوکم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>190968</id>
    <revision>
      <id>1579704</id>
      <parentid>1400248</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:59:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9689" sha1="rp9mkqxy9z3xte6fas94vb0djujayvf" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کتێب
|ناو=حەسار و سەگەکانی باوکم
|دەرچوون=١٩٩٦
|ناوی بنەڕەتی=
|دانەر=[[شێرزاد حەسەن]]
|لێکۆڵەر=
|زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]
|وڵات=[[کوردستان]]
|زنجیرە=
|بابەت=کورتەڕۆمان
|جۆری ئەدەبی=
|بڵاوکەرەوە=
|وێنە=حەسار و سەگەکانی باوکم.jpg
|وەرگێڕ=
|مێژووی دەرچوون=
|بڵاوکەرەوەی چاپی وەرگێڕاو=
|مێژووی دەرچوونی وەرگێڕان=
|وێنەگر=
|دیزاینەری بەرگ=
|جۆری چاپ=چاپ {{ھن}} ئەلکترۆنی {{ھن}} دەنگی
|ژمارەی پەڕە=
|پێوانە=
|کێش=
|پێشتر=
|دواتر=
}}

'''حەسار و سەگەکانی باوکم''' کورتەڕۆمانێکی نووسەری [[کورد]]، [[شێرزاد حەسەن]]ە کە کۆتاییەکانی ساڵی ١٩٩٦ لە [[ھەولێر]] چاپ و بڵاو کراوەتەوە. لە [[ھەولێر]] چاپ و بڵاو کراوەتەوە. ئەم نۆڤلێتە یەکێک لە باشترین ڕۆمانە [[زمانی کوردی|کوردییەکانە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ئەندێشە|سەردێڕ=لیستی 50 باشترین ڕۆمانە کوردییەکان|ناونیشان=https://www.andesha.org/?p=1727|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=ئەندێشە|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200719191242/https://www.andesha.org/?p=1727}}&lt;/ref&gt;

== چیرۆک ==
ڕۆمانەکە باس لە خێزانێکی کورد دەکات کە باوک و پیاوی ماڵێ لە چوارچێوەی حەسارێکدا ژن و منداڵەکانی دەچەوسێنێتەوە و داتریش لە پێناو وەدەستھێنانی ئازادی دا، لەلایەن کوڕەگەورەکەیەوە دەکوژرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=مەحموودی|یەکەم=لەلایەن: ئەیووب|سەردێڕ=ناساندنی حەسار و سەگەکانی باوکم {{!}} کوردیبووک|ناونیشان=https://kurdibook.ir/%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%DB%95%DA%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%88%DA%A9%D9%85/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210901211232/https://kurdibook.ir/%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%DB%95%DA%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%88%DA%A9%D9%85/}}&lt;/ref&gt;

== تایبەتمەندییەکان ==
حەسار و سەگەکانی باوکم بەرھەمێکی گرینگی [[وێژەی کوردی]]یە و خۆی لە خۆیدا شرۆڤەیەکی دەروونی-کۆمەڵایەتییە کە چەمکگەلێکی قەدەگەکراوی ورووژاندووە و جەختی کردووەتە سەر باڵادەستیی ڕەگەزی نێر و باوکسالاری، ھەڵبەت نووسەر بە توندی سەرکۆنەی ئەو دابونەریتە بنەماڵەیییەی کردووە و زیان و ئاکامەکانی بۆ تاکی کورد ڕوون کردووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەسار و سەگەکانی باوکم|ناونیشان=http://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=5904|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.zamenpress.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210901211234/https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=5904}}&lt;/ref&gt;

== چاپەکان ==
* دەزگای ئاراس - لەگەڵ سەرجەمی بەرھەم ٢ (ڕۆمانەکانی شێرزاد حەسەن)
* [[چاپەمەنیی مانگ]]
* ناوەندی غەزەلنووس
* ماڵی وەفایی (کۆڕۆمان)

== وەرگێڕانەکان ==
[[پەڕگە:Hesar û kûçikên bavê min.jpg|وێنۆک]]
* حەسار و سەگەکانی باوکم لەلایەن عیماد شکور مەحموودی خەڵکی [[باشووری کوردستان]] و مەمێ مالا ھنەی خەڵکی [[باکووری کوردستان]]، لەژێر ناوی &quot;Hesar û kûçikên bavê min&quot; وەرگێڕدراوەتە سەر [[کوردیی باکووری|کورمانجی]] و چاپەمەنیی دارا لە باکوور بڵاوی کردووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەسار و سەگەکانی باوکم وەردەگێریت بۆ شێوەزاری کرمانجی سەروو|ناونیشان=https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=105718|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.gksat.tv|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210901211230/https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=105718}}&lt;/ref&gt;
* ساڵی ٢٠٠٥ عەبدوڵڵا کەیخوسرەوی بۆ یەکەم جار ئەم کتێبەی وەرگێڕاوەتە سەر زمانی [[زمانی فارسی|فارسی]] و لە بەشێک لە کتێبەکەیدا بەناوی {{قت|&quot;تربیع خون&quot;دا}} بڵاوی کردووەتەوە.
* [[مەریوان ھەڵەبجەیی (وەرگێڕ)|مەریوان ھەڵەبجەیی]] ساڵی ١٩٩٨ کتێبەکەی بارێکی دی وەرگێراوەتە سەر فارسی و ساڵی ٢٠٠٤ لەژێر ناوی &quot;حصار و سگ ھای پدرم&quot;، لەلایەن چاپەمەنیی {{قت|&quot;چشمە&quot;وە}} بڵاوی کردووەتەوە؛ وەرگێڕانەکە بە سانسۆرەوەیە و چەندین جاریش لە [[ئێران]] قەدەغە کراوە و سووتێنراوە و تاوەکوو ئێستاش شەش جار چاپ کراوەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=&quot;حەسار و سەگەکانی باوکم' لە ئێران چاپ دەکرێتەوە|ناونیشان=https://chawder.org/detailnews.aspx?jimare=15545&amp;cor=6&amp;related=2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=chawder.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پاش 13 ساڵ لە سانسۆر، حەسار و سەگەکانی باوکم بە فارسی چاپ و بڵاو دەکرێتەوە» DidiMn|ناونیشان=https://didimn.com/hesar-u-segekani-sherzad-farsi/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=DidiMn}}&lt;/ref&gt;
* ساڵی ٢٠١٦ [[ڕەزا کەریم موجاور]] ئەم نۆڤلێتەی لەژێر ناوی «حصار و سگ ھای پدرم» وەرگێڕاوەتە سەر فارسی و چاپەمەنیی ئەفراز بڵاوی کردووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=kurdpress|سەردێڕ=بڵاوبوونەوەی &quot;حەسار و سەگەکانی باوکم&quot; بە زمانی فارسی|ناونیشان=http://ckb.abna24.com/cultural/art/archive/2016/08/17/772610/story.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=ckb.abna24.com|زمان=Sourani|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210901203334/https://ckb.abna24.com/cultural/art/archive/2016/08/17/772610/story.html}}&lt;/ref&gt;
* [[میران کامەلا]] کورتەڕۆمانەکەی لەژێر ناوی &quot;kastellet... och farsans hundar&quot; وەرگێڕاوەتە سەر [[زمانی سوێدی|سویدی]].
*[[غەسان حەمدان]] لە ژێر ناوی «القلعة وكلاب أبي» وەیگێڕاوەتەوە سەر زمانی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و ساڵی ٢٠٢٠ بڵاو بووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chawki.Benhassen|سەردێڕ=مفكرة المترجم: مع غسّان حمدان|ناونیشان=https://www.alaraby.co.uk/%D9%85%D9%81%D9%83%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85-%D9%85%D8%B9-%D8%BA%D8%B3%D9%91%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=https://www.alaraby.co.uk/|زمان=ar}}&lt;/ref&gt; 

== کورتە ==
{{quote|ھەر دەبوو من بیکوژم.. ئاخر من جگە لە باوکم کەسێکی دیکەم نەدەیبوو ھەم گۆچان و ھەم قامچی پێ بێت. ھەمیشە وای دەوت: &quot;ناکرێت پیاو دەستبەتاڵ بێت!&quot; قەتیش تەزبیحی ھەڵنەدەگرت.. ھەمیشە پێی دەوتین: &quot;پیاوی بەڕاست پیاو، سێ شت ھەڵدەگرێت: گۆچان، قامچی، خەنجەر!&quot; ھەمیشە دەیوت: &quot;زۆر ئەستەمە پیاو بەبێ قامچی بێتە ناو ماڵ و منداڵی خۆی&quot;.&lt;ref&gt;حەسار و سوگەکانی باوکم، شێرزاد حەسەن، ٢٠١٥&lt;/ref&gt;}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://journals.uok.ac.ir/article_61193_85088b7ffb46188754adcce4fde984bb.pdf ھەڵسەنگاندنی بەراوردکارانەی سێ وەرگێڕانی فارسیی حەسار و سەگەکانی باوکم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210901211231/https://journals.uok.ac.ir/article_61193_85088b7ffb46188754adcce4fde984bb.pdf |date= ١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ }}

{{شێرزاد حەسەن}}
{{ڕۆمانە کوردییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|کتێب|وێژەی کوردی|وێژە|ڕۆمانەکان}}

[[پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان]]
[[پۆل:کتێبە کوردییەکان]]
[[پۆل:ڕۆمانەکان]]
[[پۆل:کتێبەکانی شێرزاد حەسەن]]</text>
      <sha1>rp9mkqxy9z3xte6fas94vb0djujayvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جۆرج تاون، پێنانگ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>192411</id>
    <revision>
      <id>1579633</id>
      <parentid>1323531</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:31:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5959" sha1="2igzyir58zbafuuqbh0vrn4zulx4mo1" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆرج تاون، پێنانگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=842426 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150205090002/http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/population/03ringkasan_kawasan_PBT_Jadual1.pdf بۆ http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/population/03ringkasan_kawasan_PBT_Jadual1.pdf زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٢:٠٣، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆرج تاون، پێنانگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=995398 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160101125054/http://asiancorrespondent.com/2012/08/exploring-georgetown-penang/ بۆ http://asiancorrespondent.com/2012/08/exploring-georgetown-penang/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٠:٥٧، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جۆرج تاون، پێنانگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1323530 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160101125054/http://asiancorrespondent.com/2012/08/exploring-georgetown-penang/ بۆ http://asiancorrespondent.com/2012/08/exploring-georgetown-penang/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٤:٣٦، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جۆرج تاون، پێنانگ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579632 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180612142444/http://www.thesundaily.my/node/252772 بۆ http://www.thesundaily.my/node/252772 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180612142444/http://www.thesundaily.my/node/252772 بۆ http://www.thesundaily.my/node/252772 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٨:٣١، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>2igzyir58zbafuuqbh0vrn4zulx4mo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:حەسار و سەگەکانی باوکم</title>
    <ns>1</ns>
    <id>198716</id>
    <revision>
      <id>1579705</id>
      <parentid>1323846</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10094" sha1="gjoic0qgfhe9mrb709h9iozstimlp2h" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەسار و سەگەکانی باوکم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=876292 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210901211232/https://kurdibook.ir/%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%DB%95%DA%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%88%DA%A9%D9%85/ بۆ https://kurdibook.ir/%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%DB%95%DA%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%88%DA%A9%D9%85/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٠:٠٨، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[حەسار و سەگەکانی باوکم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=996847 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200719191242/https://www.andesha.org/?p=1727 بۆ https://www.andesha.org/?p=1727 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210901203334/https://ckb.abna24.com/cultural/art/archive/2016/08/17/772610/story.html بۆ http://ckb.abna24.com/cultural/art/archive/2016/08/17/772610/story.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٦:٣١، ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەسار و سەگەکانی باوکم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1106229 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210901211234/https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=5904 بۆ http://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=5904 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٢:٤٥، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەسار و سەگەکانی باوکم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1223858 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210901211230/https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=105718 بۆ https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=105718 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٥:٣٢، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٥ بەستەری دەرەکیی [[حەسار و سەگەکانی باوکم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1323845 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200719191242/https://www.andesha.org/?p=1727 بۆ https://www.andesha.org/?p=1727 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210901211232/https://kurdibook.ir/%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%DB%95%DA%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%88%DA%A9%D9%85/ بۆ https://kurdibook.ir/%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%DB%95%DA%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%88%DA%A9%D9%85/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210901211234/https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=5904 بۆ http://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=5904 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210901211230/https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=105718 بۆ https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=105718 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210901203334/https://ckb.abna24.com/cultural/art/archive/2016/08/17/772610/story.html بۆ http://ckb.abna24.com/cultural/art/archive/2016/08/17/772610/story.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٥:٣٧، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەسار و سەگەکانی باوکم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579704 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210901211231/https://journals.uok.ac.ir/article_61193_85088b7ffb46188754adcce4fde984bb.pdf بۆ https://journals.uok.ac.ir/article_61193_85088b7ffb46188754adcce4fde984bb.pdf زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢٢:٥٩، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>gjoic0qgfhe9mrb709h9iozstimlp2h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خەیری ئادەم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203868</id>
    <revision>
      <id>1579738</id>
      <parentid>1576426</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T04:09:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7426" sha1="ajtmnclz6rm18kioapitisznuocxpc0" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان      =
| ناو                  =خەیری ئادەم
| پاشگری ڕێزلێنان      =
| ناوی خۆماڵی          =
| زمانی ناوی خۆماڵی    =
| وێنە                 =
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   =١٩٨١
| شوێنی لەدایکبوون     =[[دهۆک]]
| ڕێکەوتی ونبوون       =
| شوێنی ونبوون         =
| ڕەوشی ونبوون         =
| ڕێکەوتی مەرگ         =
| شوێنی مەرگ           =
| ھۆکاری مەرگ          =
| شوێنی تەرم           =
| شوێنی گۆڕ            =
| پۆتانەکانی گۆڕ       =
| مۆنیومێنتەکان        =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               =[[کورد]]
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = &lt;!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --&gt;
| خوێندنگە             = &lt;!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --&gt;
| پیشە                 =[[وێنەکێشی|شێوەکار]]
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| وەکیل                =
| ناوبانگ              =
| کارە دیارەکان        =
| شێواز                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| ئۆفیس                =
| وادە                 =
| پێش                  =
| پاش                  =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                =
| تۆمەت                =
| سزا                  =
| دۆخی دادوەری         =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| مناڵەکان             =
| باوان                =
| دایک                 =
| باوک                 =
| خزمەکان              =
| خێزان                =
| خەڵاتەکان             =
| ڕێزلێنان             =
| واژوو                =
| جێگری واژوو          =
| قەبارەی واژوو        =
| ماڵپەڕ               =[https://khairyadam.com/ ماڵپەڕی فەرمیی خەیری ئادەم]
| پەراوێزەکان          =
}}

'''خەیری ئادەم''' (لەدایکبووی ١٩٨١ لە [[دهۆک]]، [[هەرێمی کوردستان]]) [[وێنەکێشی|شێوەکار]]ێکی [[کورد]]ە.

== ژیان ==
خەیری ئادەم لە پەیمانگای [[هونەرە جوانەکان]]ی دهۆک نیگارکێشی تەواو کردووە و ساڵی ٢٠٠١ دیپلۆمی وەرگرتووە؛ ساڵی ٢٠٠٨ لە کۆلێژی هونەرە جوانەکانی [[زانکۆی سەڵاحەدین]] بەکالۆریۆسی شێوەکاری وەرگرتووە. بۆ ماوەی حەوت ساڵ وەک مامۆستای هونەر لە قوتابخانەکاندا وانەی وتووەتەوە، کە یەک لەوان پەیمانگای هونەرە جوانەکانی دهۆک بووە. ساڵی ٢٠١٢ لە ئاکادیمیای زانکۆی هونەری [[سان فرانسیسکۆ]] دەستی بە خوێندن کردووە و ساڵی ٢٠١٥یش وەک هونەرمەندێکی فیگوراتیڤ، لە ڕیالیزمی هاوچەرخدا ماستەری وەرگرتووە. خەیری ئادەم لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە تاوەکوو ئێستا مامۆستای پەیمانگای هونەریی داسینیایە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=WOoArts|سەردێڕ=15 Figurative Paintings By Iraqi Artist Khairy Adam|ناونیشان=https://wooarts.com/khairy-adam/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=WooArts|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220123185357/https://wooarts.com/khairy-adam/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Artist Khairy Adam (Kurdish artist)|ناونیشان=https://artliveandbeauty.blogspot.com/2019/12/artist-khairy-adam-kurdish-artist-he.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== شێواز ==
ئامانجی نیگارەکانی خەیری ئادەم ئەوەیە ڕوحی ژنی کورد لەناو جلوبەرگە نەریتییەکانیدا بەرجەستە بکات، ئەو دەیهەوێت پەیوەندیی نێوان ژنی کورد و پۆشەنی ژنان لەناو کۆمەڵگادا بخاتە ڕوو کە ئەمەش بە تیشک خستنە سەر پۆشاکە نەریتییەکانی ژنانی کورد و مانای ڕەنگ و هێمای ئەو جلوبەرگانە دەستەبەر دەبێت کە شکڵ، شێواز، دیزاین و مانای کۆمەڵایەتیی جیاوازیان هەیە.

== خەڵاتەکان ==
* ساڵی ٢٠١٩ پلەی یەکەمی خەڵاتی هونەری ئەمریکا
* ساڵی ٢٠١٨ پلەی چوارەمی خەڵاتی هونەری ئەمریکا
* ساڵی ٢٠١٥ لەلایەن ئاکادیمیای زانکۆی هونەر، خەڵاتی Body of work
* ساڵی ٢٠٠١ لەلایەن کۆمیتەی نێونەتەوەیی خاپی سوور، شانازی بۆ پۆستەر

== پێشانگاکان&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=kurdistanart: Khairy Adam Kurdish artist~ Duhok south of Kurdistan|ناونیشان=http://kurdistanart.blogspot.com/2013/09/artist-khairy-adam-kurdistan-dohuk.html|ڕەوشی ناونیشان=dead|وێبگە=kurdistanart|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20220123185356/http://kurdistanart.blogspot.com/2013/09/artist-khairy-adam-kurdistan-dohuk.html}}&lt;/ref&gt; ==
===تایبەت===
* ساڵی ٢٠١٧ لە گەلەریی دھۆک
* ساڵی ٢٠١٥ کچی خەونەکان، Cannery Gallery لە سان فرانسیسکۆ
===بەشێک لە پێشانگا ھاوبەشەکان===
* ساڵی ٢٠٢٠ سێزدەھەمین فێستیڤاڵی ھونەری پلاستیک لە بەغدا
* ساڵی ٢٠١٩ دوەمین پێشانگای نێونەتەوەیی ھونەری ھاوچەرخ لە پاریس
* ساڵێ ٢٠١٩ مۆزەخانەی ئاغالە لە کۆیە
* ساڵی ٢٠١٨ پێشانگای ساڵانەی گەلەریی دھۆک 
* ساڵی ٢٠١٨ زاموا گەلەری لە سلێمانی
* ساڵی ٢٠١٧ ئەمنە سوورەکە لە سلێمانی
* ساڵی ٢٠١٤ فێستیڤاڵی لاوانی کورد لە مەیامی
* ساڵی ٢٠١٣ فێستیڤاڵی لاوانی کورد لە سان دییگۆ

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەرەکان}}

[[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]]
[[پۆل:شێوەکارانی کورد]]
[[پۆل:ھونەرمەندان]]</text>
      <sha1>ajtmnclz6rm18kioapitisznuocxpc0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شەڕی ناوخۆییی لوبنان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208575</id>
    <revision>
      <id>1579612</id>
      <parentid>1567855</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>1silent scientist پەڕەی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان]]ی گواستەوە بۆ [[شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]: ناوی شیاوتر</comment>
      <origin>1567855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15843" sha1="j1v5d2lno46072iklclta9kx34libhw" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict          = شەڕی ناوخۆیی لوبنان
| partof            = [[شەڕی ساردی عەرەب]] و [[ململانێی عەرەب و ئیسرائیل]] و [[ناکۆکیی نوێنەرانی ئێران و ئیسرائیل]]
| image             =
| image_size        = 300px
| caption           = مەیدانی شەھیدان [[بەیرووت]] و پەیکەری شەھید لە بەیرووتی ساڵی ١٩٨٢ لەکاتی شەڕی ناوخۆدا
| date              = ١٣ی نیسانی ١٩٧٥–١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠
| place             = [[لوبنان]]
| width             = 420px
| result            = *[[پەیماننامەی تایف]]
** مەسیحی ٥٥:٤٥ بەناحیەی مەسیحی ٥٠:٥٠ نوێنەری موسڵمانەکان جێگەی گرتەوە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.c-r.org/downloads/Accord24_TheTaifAgreement.pdf|سەردێڕ=The Taif Agreement|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180417041235/http://www.c-r.org/downloads/Accord24_TheTaifAgreement.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
** دەسەڵاتەکانی سەرۆک وەزیرانی موسڵمان بەھێز بوون.
** چەکدانانی ھەموو میلیشیا لوبنانی و نا لوبنانییەکان (''دوورخستنەوەی حیزبوڵڵا'')&lt;ref&gt;Ranstorp, Magnus, ''Hizb'allah in Lebanon: The Politics of the Western Hostage Crisis'', New York, St. Martins Press, 1997, p. 105&lt;/ref&gt;
* دەرکردنی [[ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین]] لە [[لوبنان]]
* [[دەوڵەتی لوبنانی ئازاد]]کە بە پشتیوانی [[ئیسرائیل]] دروست بوو (١٩٧٩–١٩٨٣)، شکست دەھێنێت
* سەرھەڵدانی [[حیزبوڵڵای لوبنان|حیزبوڵڵا]]
| territory         = *[[داگیرکاریی سووریا لە لوبنان|داگیرکاری سووریا]] لە زۆربەی لوبنان تا ٣٠ی نیسانی ٢٠٠٥
* [[داگیرکردنی باشووری لوبنان لەلایەن ئیسرائیل|داگیرکاری کردنی ئیسرائیل]] لە [[باشووری لوبنان]] ھەتا ٢٥ی ئایاری ٢٠٠٠
| combatant1        = {{flagicon image|Forces Libanaises Flag.svg|border}} [[بەرەی لوبنانی]]
{{Collapsible list
|title=
|1={{flagicon image|Flag of Kataeb Party.svg|size=22px}}[[حیزبی کەتائێب]]
|2={{flagicon image|Forces Libanaises Flag.svg|size=22px}}[[ھێزەکانی لوبنانی (میلیشیا)| میلیشیای ھێزەکانی لوبنان]]
|3=[[لیواکانی مەرەدە]]&lt;small&gt;(Until 1978)&lt;/small&gt;{{ھن}}[[پاسەوانی سیدارەکان]]{{ھن}}[[پەڕگە:Al-Tanzim logo.png|22px|border]][[Al-Tanzim]]{{ھن}}[[Lebanese Youth Movement (MKG)]]{{ھن}}[[Tyous Team of Commandos]]{{ھن}}[[Zahliote Group]]{{ھن}}[[Shuraya Party]]{{ھن}}[[Vanguard of the Maani Army (Movement of the Druze Jihad)|Vanguard of the Maani Army (MDJ)]]{{ھن}}(Other minor organizations)}}{{ھن}}{{flagicon image|Lebanesearmyfirstflag.png}} [[سوپای لوبنانی ئازاد]] &lt;small&gt;(until 1977)&lt;/small&gt;{{ھن}}{{flagicon image|}} [[سوپای باشووری لوبنان]] &lt;small&gt;(from 1976)&lt;/small&gt;{{ھن}}{{flag|Israel}} &lt;small&gt;(from 1978)&lt;/small&gt;
}}

'''شەڕی ناوخۆیی لوبنان''' ({{بە عەرەبی|حرب أهلیة لبنانیة}}) شەڕێکی ناوخۆیی ھەمە لایەنە لە [[لوبنان]] بوو کە لە ساڵی ١٩٧٥ تا ١٩٩٠ درێژەی ھەبوو و نزیکەی ١٢٠ ھەزار قوربانی لێکەوتەوە. تا ساڵی ٢٠١٢ نزیکەی ٧٦ ھەزار کەس ئاوارە بوون و لە ئەنجامی ئەم جەنگەدا ملیۆنێک کەس لوبنانیان بەجێھێشت.
پێش جەنگ لوبنان وڵاتێکی فرە مەزھەبی بوو.&lt;ref&gt;UN Human Rights Council. 23 November 2006. &quot;[https://web.archive.org/web/20070115172923/http://www.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/docs/specialsession/A.HRC.3.2.pdf IMPLEMENTATION OF GENERAL ASSEMBLY RESOLUTION 60/251 OF 15 MARCH 2006 ENTITLED HUMAN RIGHTS COUNCIL].&quot; p.18.&lt;/ref&gt;
زۆربەی [[سوننە]]کان و [[مەسیحی]]یەکان لە شارە کەناراوەکان و [[شێعە]]کان بە شێوەیەکی سەرەکی لە باشوور و [[دۆڵی بیقاع]] لە ڕۆژھەڵات و دروزی و مەسیحی لە ناوچە شاخاوییەکان بە زۆری نیشتەجێ بوون. [[حکوومەتی لوبنان]] لەلایەن نوخبەیەکی بەرچاوی [[مەسیحیە مارۆنی]]یەوە بەڕێوەدەچوو.
پەیوەندی نێوان [[سیاسەت]] و [[ئایین]] لە ماوەی فەرمانەکانی [[فەڕەنسا]] بەسەر لوبناندا لە ساڵی ١٩٢٠ تا ١٩٤٣و پێکھاتەی پەرلەمان لە بەرژەوەندی باڵادەستی دانیشتووانی مەسیحیدا دامەزرا. ھەرچەندە ئەو وڵاتە دانیشتووانێکی زۆری موسڵمانی ھەبوو، بەڵام چەندین بزووتنەوەی [[پان عەرەبیست]] و چەپ دژی حکوومەتی پێشڕەوی ڕۆژاوا بوون.&lt;ref&gt;[[Marcia C. Inhorn|Inhorn, Marcia C.]], and Soraya Tremayne. 2012. ''Islam and Assisted Reproductive Technologies''. p. 238.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6932786.stm|سەردێڕ=BBC NEWS – Middle East – Who are the Maronites?|ئیش=bbc.co.uk|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٠٧}}&lt;/ref&gt;

دامەزراندنی [[ئیسرائیل]] و ئاوارەبوونی سەدان ھەزار ئاوارەی [[فەلەستین]]ی لە نێوان ساڵانی ١٩٤٨و ١٩٦٧دا ھاوسەنگی دیمۆگرافی بۆ موسڵمانان شێواند.
[[جەنگی سارد]] کاریگەرییەکی گەورەی ھەبوو لەسەر ھەڵوەشانەوەی لوبنان، بە زۆری بەھۆی جەمسەرگیری ئەو کەشوھەوا سیاسییەی کە پێشتر لە [[قەیرانی سیاسی ساڵی ١٩٥٨ی لوبنان|قەیرانی سیاسی ساڵی ١٩٥٨]]دا خۆی دەرخستبوو. مارۆنییەکان لەگەڵ ڕۆژاوا و جموجوڵی پان عەرەب بە قازانجی دەوڵەتە عەرەبییە ھاوپەیمانەکانی [[سۆڤیەت]] بوون.&lt;ref&gt;&quot;Beware of Small States: Lebanon, Battleground of the Middle East.&quot; p. 62&lt;/ref&gt;

لە ساڵی ١٩٧٥ شەڕی نێوان [[مارۆنییەکان]] و [[فەلەستینییەکان]] (بە گشتی [[ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین]]) دەستی پێکرد. پاشان [[چەپڕەوی|چەپەکان]] و [[پان عەرەبیزم]] و گرووپە موسڵمانە لوبنانییەکان ھاوپەیمانیان لەگەڵ فەلەستینییەکان پێکھێنا لەکاتی جەنگدا. ھاوپەیمانیەکانیان بە خێرایی و پێشبینی نەکراو گۆڕا. سەرەڕای ئەوەش زلھێزە بیانیەکانی وەک [[سووریا]] و [[ئیسرائیل]] دەستیان بە شەڕ کرد و شانبەشانی لایەنە جۆراوجۆرەکانی جەنگەکە، شەڕیان کرد. ھەروەھا [[ھێزەکانی پاراستنی ئاشتی]] وەک ھێزی فرە نەتەوە لە لوبنان و [[ھێزەکانی ئاشتی پارێزی نەتەوە یەکگرتووەکان جێگیرکراو لە لوبنان|یونیفێل]] لە لوبنان جێگیر بوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.c-r.org/sites/c-r.org/files/Accord24_ExMilitiaFighters.pdf|سەردێڕ=Ex-militia fighters in post-war Lebanon|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150923200854/http://www.c-r.org/sites/c-r.org/files/Accord24_ExMilitiaFighters.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
[[پەڕگە:Celebrating the anniversary of the Kataeb in 1971 (William Hawi and Pierre Gemayel).jpg|وێنۆک|upright|left|[[پییەر جەمیل]] دامەزرێنەری پارتی فالانجی لوبنانی، لە ساڵیادی دامەزراندنی ئەو پارتە لە ساڵی ١٩٧١ لە [[بەیرووت]]]]
[[پەڕگە:FatehMilitia.jpg|وێنۆک|upright|left|ئەندامانی [[ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین]]، لە ڕێپێوانێکدا لە [[بەیرووت]]، [[١ی کانوونی دووەم]] [[١٩٧٩]]]]
[[مووسا سەدر]] ڕونیکردەوە کە سێ فاکتەری ناوخۆیی و عەرەبی و جیھانی بەشدارییان لە پەرەسەندنی شەڕی ناوخۆی لوبنان کردووە و سەبارەت بە یەکەم ھۆکاری سەرەکی کە بووە ھۆی دەستپێکردنی جەنگی یەکەمی ساڵی ١٩٧٥ کە ١٩ مانگی خایاند، وتی:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.arab-american.net/Historical_Chronology_of_Lebanon.pdf |سەردێڕ=National Council of Arab Americans (NCA) |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090319121339/http://www.arab-american.net/Historical_Chronology_of_Lebanon.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=حوجەتی کرمانی|یەکەم١=عەلی|سەردێڕ=لوبنان لەڕوانگەی ئیمام موسا سەدر و مستەفا چەمران|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=پەیمانگای ڕۆشنبیری و توێژینەوەی ئیمام مووسا سەدر|شوێن=تاران|ژپنک=۹۷۸۹۷۸۹۰۰۶۸۵۴|پەڕە=٦٨}}&lt;/ref&gt;

&lt;blockquote&gt;«مەعروف سەعد، سەرکردەیەکی موسڵمان لە باشووری لوبنان، لەبەردەم خۆپیشاندانێکدا کە لەلایەن ماسیگرانی کەمدەرامەتەوە لە دژی دروستکردنی کۆمپانیای ڕاوەماسیی خۆپیشاندانیان دەکرد، لەلایەن سوپاوە تەقەی لێکرا و کوژرا. بەم شێوەیە قەیرانەکە دەستی پێکرد. چەند ڕۆژێک دواتر پاسێکی ٣٧ لوبنانی و فەلەستینی بەناو ناوچەی عەین ئەلرەمەنەدا تێپەڕیبوو کە ئۆتۆمبێلەکە تەقییەوە و پیاوانی ناوەوە یەک بە یەک دەرھێنران و لەلایەن مارۆنییەکانەوە کوژران و لە ئێستاوە شەڕی ناوخۆ ھەڵگیرسا»
&lt;/blockquote&gt;

لە ١٣ی نیسانی ١٩٧٥ ڕووداوێکی دیکە ڕوویدا کە شەڕی ناوخۆی لوبنانی لێکەوتەوە. لە مەراسیمەکەدا کاتێک [[پیەر جەمیل]] دامەزرێنەر و سەرۆکی پارتی کەتەبی [[پارتی فالانژی لوبنان]]ی سەردانی قۆناغەکانی دروستکردنی [[کڵێسا]]یەک لە عەین ئەلرێمانای دەکرد، لەلایەن سەرنشینانی چەکداری ئۆتۆمبێلێکی نەناسراوەوە کرایە ئامانج. شەڕەکە لەم ھێرشەدا بووە ھۆی کوژرانی چوار کەس کە یەکێک لە پاسەوانەکانی پییەر جەمیلی تێدابوو. جەمیل لە ھەوڵی تیرۆرکردن ڕزگاری بوو، بەڵام زنجیرەیەک کرداریان لە دژی یەکتر ئەنجام دا کە لە کۆتاییدا بووە ھۆی شەڕێکی ناوخۆیی ١٥ ساڵەی لوبنان.

== دەستێوەردانی دەرەکی ==
[[حکوومەتی سووریا]] بە سەرۆکایەتی [[حافز ئەسەد]] یەکێک بوو لە فاکتەرە بەشدارەکانی ١٥ ساڵی شەڕی ناوخۆی لوبنان.&lt;ref&gt;[http://www.radiofarda.com/content/f5-commentary-on-syrian-civil-war-and-approach-of-iran/24602475.html سوریه در راه بی‌بازگشت، شرط‌بندی جمهوری اسلامی بر اسب مرده]، ڕادیو فردا&lt;/ref&gt;
لە ساڵی ١٩٧٨دا یەکەکانی [[سوپای ئیسرائیل]] لە [[باشووری لوبنان]] کشانەوە، بەڵام گرووپێکی چەکداری لە [[مەسیحی]] و [[درووز]]ی و [[شیعە]]یان بە ناوی «[[سوپای باشووری لوبنان]]» پێک ھێنا و پارە و چەکیان پێ دان تا لە ئەو ناوچەیەی کە پێشتر لەلایەن [[ئیسرائیل]]ەوە داگیرکرا بوو نیشتەجێ بن و پارێزگاری لە خاکی ئیسرائیل بکەن لە دژی ھێرشەکانی [[فەلەستین]].
لە نیسانی ١٩٧٩ میلیشیایەکی چەکداری ناسراو بە «[[حکوومەتی ئازادی لوبنان]]» بوونی خۆی ڕاگەیاند و ڕووبەرێکی ھەشت سەد کیلۆمەتری چوارگۆشەیی لە سنووری [[ڕووباری لیتانی]] کۆنترۆڵ کرد.&lt;ref&gt;[http://ir.mondediplo.com/article997.html?var_recherche=بشیر+جمایل چرا اسرائیل دست از سر لبنان برنمی‌دارد]، لوموند دیپلماتیک&lt;/ref&gt;

=== دەستێوەردانی کۆماری ئیسلامیی ئێران ===
لە ماوەی شەڕی ناوخۆی لوبناندا [[حیزبوڵڵای لوبنان]] بە یارمەتی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] مەشقی سەربازی پێکرا و لەلایەن [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] سپۆنسەری دارایی و سیاسیی کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Shatz|یەکەم١=Adam|سەردێڕ=In search of Hezbollah|ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=The New York Review of Books}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|لوبنان|شەڕ|فەلەستین}}
{{پۆلی کۆمنز|Lebanese Civil War}}

[[پۆل:شەڕی ناوخۆی لوبنان]]
[[پۆل:لوبنان لە دەیەی ١٩٧٠]]
[[پۆل:لوبنان لە دەیەی ١٩٨٠]]
[[پۆل:لوبنان لە دەیەی ١٩٩٠]]
[[پۆل:ململانێکانی دەیەی ١٩٧٠]]
[[پۆل:ململانێکانی دەیەی ١٩٨٠]]
[[پۆل:ململانێکانی دەیەی ١٩٩٠]]
[[پۆل:شەڕی ناوخۆ کە ویلایەتەکان و گەلانی ئاسیای تێدابوو]]
[[پۆل:شەڕی ناوخۆ دوای ١٩٤٥]]
[[پۆل:شەڕەکانی پرۆکسی]]
[[پۆل:توندوتیژی تائیفی شیعە-سوننە]]
[[پۆل:شەڕەکانی ناوخۆی بنچینە نەژادی]]
[[پۆل:شەڕەکانی لوبنان]]
[[پۆل:شەڕەکانی ئێران]]
[[پۆل:شەڕەکانی ئیسرائیل]]
[[پۆل:شەڕەکانی سووریا]]
[[پۆل:شەڕەکانی حزبوڵا]]
[[پۆل:بزووتنەوەی ئەمەل]]
[[پۆل:بەرەی لوبنانی]]
[[پۆل:بەرەی بەرگری نەتەوەیی لوبنان]]
[[پۆل:بزووتنەوەی نەتەوەیی لوبنانی]]
[[پۆل:ڕێکخراوی ڕزگاری خوازی فەلەستین]]
[[پۆل:سوپای نھێنی ئەرمەنی بۆ ئازادی ئەرمەنستان]]
[[پۆل:سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]
[[پۆل:ناکۆکی پرۆکسی ئێران-ئیسرائیل]]
[[پۆل:سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]
[[پۆل:ململانێی بریکاریی ئێران و ئیسرائیل]]</text>
      <sha1>j1v5d2lno46072iklclta9kx34libhw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حەمامی کۆن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211857</id>
    <revision>
      <id>1579711</id>
      <parentid>1560468</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:36:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2506" sha1="eyskmqf4trkg00bgr62lrs8tcgymsy9" xml:space="preserve">[[پەڕگە:حمام کهنه سردشت.jpg|وێنۆک|270px|سەرەوەی حەمامی کۆنی سەردەشت]]
'''حەمامی کۆن''' یان '''حەمامی بێستوون''' حەمامێکی مێژوویی لە [[سەردەشت]]، [[پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ە کە لە نزیکی پارکی شار لە ناوەندی ئەو شارەدا ھەڵکەوتووە. [[عەزیزخان موکری]] لە سەردەمی [[قاجاڕەکان]]دا فەرمانی سازکردنی ئەو حەمامەی دەرکرد. حەمامی کۆن لە ٢٠ی تەممووزی ١٩٨٨، وەکوو یەکێک لە [[ئاسەوارە نیشتمانییەکانی ئێران]] بە ژمارەی تۆمارکردنی ٢٠٦٠ ناسێندرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://seeiran.ir/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA/|سەردێڕ= حمام بیستون سردشت (بە فارسی)|بڵاوکەرەوە= seeiran|ڕێکەوت= ٧ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان= ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://seeiran.ir/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA/ |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.kojaro.com/attraction/43924-bistoun-historical-bath/|سەردێڕ= حمام تاریخی بیستون (بە فارسی)|بڵاوکەرەوە= kojaro|ڕێکەوتی سەردان= ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٢}}&lt;/ref&gt; ئەو حەمامە وەک شوێنێکی گەشتیاریی سەردەشت دادەنرێت و بڕیار وایە بکرێتە مۆزەخانەی مرۆڤناسی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://ctmehr.com/News/Index/4550|سەردێڕ= حمام تاریخی بیستون سردشت استان آذربایجان غربی (بە فارسی)|بڵاوکەرەوە= ctmehr|ڕێکەوت= ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان= ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٢}}{{بەستەری مردوو|url=https://ctmehr.com/News/Index/4550 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا}}
{{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|موکریان|کوردستان|ئێران|ئاو}}
{{سەردەشت-کۆلکە}}

[[پۆل:سەردەشت]]</text>
      <sha1>eyskmqf4trkg00bgr62lrs8tcgymsy9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:شەڕی ناوخۆییی لوبنان</title>
    <ns>1</ns>
    <id>212163</id>
    <revision>
      <id>1579614</id>
      <parentid>945041</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>1silent scientist پەڕەی [[وتووێژ:شەڕی ناوخۆی لوبنان]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]: ناوی شیاوتر</comment>
      <origin>945041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1652" sha1="dudm01b57culnrz1n0a8i9uluyxif1h" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=945040 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180417041235/http://www.c-r.org/downloads/Accord24_TheTaifAgreement.pdf بۆ http://www.c-r.org/downloads/Accord24_TheTaifAgreement.pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150923200854/http://www.c-r.org/sites/c-r.org/files/Accord24_ExMilitiaFighters.pdf بۆ http://www.c-r.org/sites/c-r.org/files/Accord24_ExMilitiaFighters.pdf زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٥:٥٦، ١٠ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC)</text>
      <sha1>dudm01b57culnrz1n0a8i9uluyxif1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>باتنایا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213075</id>
    <revision>
      <id>1579480</id>
      <parentid>1579337</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:04:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16399" sha1="2d6h2vekhzvrni9wrkuexmv48ffj3ew" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			= باتنایا
| ناوی_فەرمی	           =  ܒܛܢܝܐ - Batnaya - باطنايا
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=   
| جۆری_نیشتنگە		=     [[گوند]]
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  Christmas in Batnaya.jpg
| شرۆڤەی_وێنە		= [[کریسمس]] لە باتنایا
| وێنەی_ئاڵا		=  
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape&lt;!--line--&gt;|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.53772|frame-long=43.12272|frame-width=250|frame-height=300}}
| قەبارەی_نەخشە  = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە		= 
| دەرزیی_نەخشە		=  Kurdistan Region 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە	= جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١	=  Iraq
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١	= جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان             = 
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان	= 
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو	= [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو	= {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١	= [[ھەرێم]]  
| ناوی_دابەشکراو١	= [[ھەرێمی کوردستان]]
| جۆری_دابەشکراو٢	=   [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو٢	=   [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]]
| جۆری_دابەشکراو٣	=   [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	=   [[قەزای تلکێف|تلکێف]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	=  [[ناحیەی تلکێف|تلکێف]] 
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=      
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=            ٣٢٠
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٥٫٠٠٠ 
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠١٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])،[[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی سوریانی|سوریانی]]
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئێزیدی]]، [[ئیسلام]]([[سوننە]]) و [[مەسیحی]]
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST		= ھاوین
| جیاوازی١_لە_DST	= +٤:٣٠
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}


'''باتنایا''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''باطنایا''،بە [[زمانی سوریانی|سوریانی]]: ''ܒܛܢܝܐ''&lt;ref&gt; https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm &lt;/ref&gt;) گوندێکە لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].&lt;ref&gt; https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 &lt;/ref&gt; باتنایا دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].&lt;ref&gt; https://syriaca.org/place/184 &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211 &lt;/ref&gt; ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکانی]] [[دەشتی نەینەوا]]. ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠١٤ بە ٥٫٠٠٠ کەس مەزەندە کراوە، و زۆرینەیان [[ئاشوورییەکان|ئاشووریی]]ن و کەمینەی [[کورد]]ن. &lt;ref&gt;Thomas A. Carlson et al., “Baʿshīqa — ܒܥܫܝܩܐ ” in The Syriac Gazetteer last modified December 9, 2016, http://syriaca.org/place/303.&lt;/ref&gt;

لە گوندەکەدا کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی مار قوریاقۆس و مارت مریەم هەیە. هەروەها خانەقای مار ئۆراها دەکەوێتە نزیک گوندەکە. ١٤ میل لە شاری [[مووسڵ]]ەوە دوورە و ٤ میل لە شارۆچکەی [[تلکێف]]ەوە دوورە و زۆربەی دانیشتووانەکەی مەسیحی کاسۆلیکی کلدانن و بە [[زمانی سوریانی]] قسە دەکەن. &lt;ref&gt; https://www.mesopotamiaheritage.org/en/monuments/leglise-chaldeenne-mar-qouryakos-de-batnaya/ &lt;/ref&gt;

== ناو ==
* چەندین تیۆری بۆ سەرچاوەی ناوی گوندەکە خراونەتەڕوو وەک ئەوەی نەریتە ناوخۆییەکان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە ڕەنگە لە &quot;بێث&quot; (&quot;شوێن&quot; بە [[زمانی سوریانی]]) و &quot;طیطنایا&quot; (&quot;[[بیلبیلە]]ی ھەوردار&quot; لە زمانی سوریانی)ەوە وەرگیراوە، کە پێدەچێت ئاماژە بە نەخۆشییەکانی چاو بکات کە بەھۆی بڕینی قامیشەوە دروست دەبن، یان دەتوانێت تێکەڵەیەک بێت لە &quot;بێث&quot; و &quot;طنانا&quot; (&quot;دڵ گەرمی&quot; بە زمانی سوریانی) و وەرگێڕان بۆ &quot;شوێنی دڵ گەرمی&quot;. ناوی ڕەسەنی گوندەکە، بێت مادای، لەلایەن سوریانیەکی فەرەنسی ژان مۆریس فییەوە ھاتووە کە لە &quot;بێث&quot; و &quot;[[مادا|مادای]]&quot; (&quot;[[ماد]]ەکان&quot; بە [[زمانی سوریانی]]) وەرگیراوە و بەم شێوەیە وەرگێڕدراوە بۆ &quot;شوێنی [[ماد]]ەکان&quot;.{{sfnp|Fiey|1975|p=377}}
* ناوی باتنایە لە زمانی ئارامیەوە ھاتووە (بەیت تەنانا) بە واتای ماڵی قوڕ - ماڵی کۆڵنەدان - ماڵی حەسودی و خۆشەویستی یان ماڵی خۆڵەمێش. واتە ماڵی غیرە و غیرە یان رکابەرەکان، کە خەڵکەکەی تیایدا بە چالاکی و غیرە لە شوێنی کاردا تایبەتمەندن.&lt;ref&gt; https://web.archive.org/web/20180814040134/http://dlib.nyu.edu/files/books/auc_aco000053/auc_aco000053_hi.pdf &lt;/ref&gt;

== دانیشتووان ==
ژمارەی دانیشتووانی گوندەکە لە ساڵی ١٧٦٧ی زایینیدا ٩٠٠ کەس بووە و بەپێی سەرژمێری ساڵی ١٩٩٧ ژمارەی دانیشتووانەکەی ٣٣٣١ کەس بووە، لەم دواییانەشدا ژمارەی دانیشتووانەکەی دوو ھێندە زیادی کردووە بەھۆی ئاوارەبوونی خێزانە [[مەسیحی]]یەکان لە پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشوور [[عێراق]].

== مێژوو ==
باتنایە بۆ یەکەمجار بە ناوی ''بێت مادای'' لە مێژووی بێت قۆقا لە سەدەی حەوتەمی زایینیدا ھاتووە، لەو کاتەدا پێدەچێت گوندەکە لەلایەن مار ئۆراھا (قەدیس ئیبراھیمی ماد)ەوە گۆڕدرابێت بۆ ئایینی [[مەسیحی]]. ژان مۆریس فیی دەڵێت ناوی ''بێت مادای'' ئەوە پیشان دەدات کە گوندەکە پێش مەسیحی بوونیان [[ئێزیدی]] بوون.{{sfnp|Wilmshurst|2000|pp=232–233}} ھەروەھا باتنایا وەک ئەو بێت مادای دەناسرێتەوە کە لە نامەیەکی کاسۆلیکۆس ئیشۆیاھبی دووەمدا ئاماژەی پێکراوە (٦٢٨–٦٤٥). کەنیسەی مار قوریاقۆس کە پێدەچێت لە بنەڕەتدا دێر بووە، لە ساڵی ١٤٧٤ باسکراوە، لەو ساڵەدا دەستنووسێک لەوێ لەلایەن قەشە ئیشۆ، کوڕی ئیسحاق، لە [[جۆلەمێرگ]] کۆپی کراوە.{{sfnp|Fiey|1975|p=377}}

دانیشتووانی گوندەکە لە [[ئاشوورییەکان]] بوون، کە ھەموویان لایەنگری کەنیسەی ڕۆژھەڵات بوون تا ژمارەیەک کەس لە کاتێکدا لە سەرەتای سەدەی ١٨ پێش ساڵی ١٧٢٩دا ئایینی کاسۆلیکی کلدانییان گرتەبەر.{{sfnp|Wilmshurst|2000|p=232}} گوندەکە و کڵێساکەی لە ساڵی ١٧٤٣ لە نێوان شەڕی عوسمانی و فارسی ١٧٤٣-١٧٤٦ لەلایەن ھێزەکانی شەھانشا [[نادر شا]] تاڵان کرا و لە ساڵی دواتردا کڵێساکە نۆژەنکرایەوە. تا ساڵی ١٧٦٧، تەواوی دانیشتوانی گوندەکە کە ٢٠٠ خێزان بوون، پەیوەندییان بە کەنیسەی کاسۆلیکی کلدانەکانەوە کردبوو. کاتێک میسیۆنەری ئینگلیزی جۆرج پێرسی بادگەر لە ساڵی ١٨٥٢ سەردانی کرد، ٦٠ خێزان لە باتنایا نیشتەجێ بوون و ویلیام فرانسیس ئاینسۆرس لە ساڵی ١٨٥٧دا ٥٠ خانووی لە گوندەکەدا ژمارد.{{sfnp|Fiey|1975|p=378}} کڵێسای مارت مریەم (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: الطھیرە، &quot;ھەموو پاک&quot;) لە ساڵی ١٨٦٦ دروستکراوە. ژمارەی دانیشتووانی تا ساڵی ١٨٦٧ بۆ ٩٠٠ کەس و دواتر لە ساڵی ١٨٩١ بۆ ١٠٠٠ کەس زیادی کرد.&lt;ref&gt; https://www.shlama.org/population?fbclid=IwAR0rMdQbvDzjzV0_CIWBCjOGCU4OSVLrbsltgKijiY1fqYC2H6VAoQ8hJ8M &lt;/ref&gt;
لە ساڵی ١٩١٣دا باتنایا ٢٥٠٠ کاسۆلیکی کلدانی تێدا نیشتەجێ بوو لەگەڵ سێ قەشە. کەنیسەی مار قەریاقۆس لە ساڵی ١٩٤٤ دووبارە دروستکرایەوە. تا ساڵی ١٩٦١ ژمارەی دانیشتوانی گوندی باتنایە گەیشتبووە ٣١٠٤ کەس. باتنایە لە ٦ی ئابی ٢٠١٤ جێھێڵدرا لە کاتێکدا دانیشتووانەکەی لە ھێرشی [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]](داعش) لە باکووری [[عێراق]] ھەڵاتبوون، پێشتر گوندەکە نزیکەی ٥٠٠٠ کەس نیشتەجێ بووە. [[پێشمەرگە]] لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ دوای شەڕێک لەگەڵ زیاتر لە ١٠٠ چەکداری داعش لەدرێژەی شەڕی مووسڵدا دەستی بەسەر باتنایادا گرت.&lt;ref&gt; https://theferret.scot/iraq-war-destruction-liberation-batnaya/ &lt;/ref&gt; لە شەڕەکەدا گوندەکە زیاتر وێران بوو و ٦٠ چەکداری داعش و ٨ [[پێشمەرگە]] کوژراون. چەکدارانی داعش زیانێکی بەرچاویان بە گوندەکە گەیاندبوو وەک کڵێسای مارت مریەم کە وەک زبڵدانی چەک بەکارھاتبوو، لە کاتێکدا کەنیسەی مار قەریاقۆس تاڵان دەکرا و تەقێنرایەوە، و تەنھا ١٪ی ٩٩٧ خانووی گوندەکە ھێشتا وەک خۆیان مابوون.&lt;ref&gt; https://www.indcatholicnews.com/news/39000 &lt;/ref&gt;

دواتر [[پێشمەرگە]] بە ھاوکاری لەگەڵ تیمەکانی کەنەدی و فەرەنسی و ئەمریکی دەستی کرد بە پاککردنەوەی ئەو گوندە لە مین و بۆمبی چێندراو لەلایەن چەکدارانی داعشەوە. لێرەوە باتنایە کەوتە ژێر کۆنترۆڵی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]ەوە، کە لەگەڵ ئەوەشدا لەلایەن حکومەتی [[عێراق]]ەوە ناکۆکی لەسەرە.&lt;ref&gt; https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/30112018-amp &lt;/ref&gt; لە تشرینی دووەمی ٢٠١٨ نیوەی دانیشتوانی گوندەکە ھێشتا لە کەمپێکی پەنابەران لە تلسقۆف نیشتەجێ بوون. لەو کاتەوە گوندەکە لە ژێر ئاوەدانکردنەوەدایە بەھۆی ئەوەی [[بەرنامەی پەرەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان]] ٤٠٠ خانووی نۆژەنکردەوە، ھەروەھا ١٠ خێزانی یەکەم لە مانگی ئایاری ٢٠١٩ گەڕانەوە بۆ باتنایە. سەرەنجام تا مانگی شوباتی ٢٠٢٠، ٣٠٠ کەس گەڕابوونەوە، و ژمارەی دانیشتوانی گوندەکە تا ساڵی دواتر بۆ ٧٢٠ کەس زیادی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.iq.undp.org/content/iraq/en/home/presscenter/pressreleases/2019/05/30/restored-houses-bring-families-back-home-to-batnaya.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210818224543/https://www.iq.undp.org/content/iraq/en/home/presscenter/pressreleases/2019/05/30/restored-houses-bring-families-back-home-to-batnaya.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== کەسانی دیار ==
* شلێمۆن واردونی (لەدایکبووی ١٩٤٣)، قەشەی کاسۆلیکی کلدان.

== ئەمانەش ببینە ==
* [[قەزای تلکێف]]
* [[پارێزگای نەینەوا]]
* [[دەشتی نەینەوا]]
* [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{دەشتی نەینەوا}}

{{تووڵی دەروازە|عێراق}}
{{پۆلی کۆمنز|Batnaya}}

[[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]]
[[پۆل:باشووری کوردستان]]
[[پۆل:کوردستان]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]</text>
      <sha1>2d6h2vekhzvrni9wrkuexmv48ffj3ew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خولی پاڵەوانەکانی ئەفریقا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213297</id>
    <revision>
      <id>1579727</id>
      <parentid>1500860</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T02:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46800" sha1="9n6vvthyg6n4klb87o4wfcl2ns8bpac" xml:space="preserve">'''خوولی یانە پاڵەوانەکانی ئەفریقا (چامپیۆنزلیگی ئەفریقا)'''، بە هۆکاری ڕیکلام و سپۆنسەر پێی دەوترێت '''خولی یانە پاڵەوانەکانی کاف تۆتاڵ ئینێرجی''' (Total Energies)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Football|یەکەم=CAF-Confedération Africaine du|سەردێڕ=CAFOnline.com|ناونیشان=https://www.cafonline.com/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=CAFOnline.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; و پێشتر پێی دەوترا جامی ئەفریقای یانە پاڵەوانەکان، پاڵەوانێتیەکی ساڵانەی [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] یانەکانە کە ڕێکدەخرێت لەلایەن کۆنفیدراسیۆنی تۆپی پێی [[ئەفریقا]] و پێک دێت لە یانە ئاست بەرزەکانی خوولەکانی کیشوەری ئەفریقا، براوەی پاڵەوانێتیەکە دەستنیشان دەکرێت لەڕێگەی قۆناغی کۆمەڵەکان و دواتر بۆ قۆناغی دەرکردنی دوو یاری، و دواتر یەک یاری کۆتایی. یەکێکە لە بەنرخترین پاڵەوانێتیەکانی [[تۆپی پێ]] لە جیهاندا و بەنرخترین پاڵەوانێتی یانەکانە لە تۆپی پێی ئەفریقا ، '''یانەی [[یانەی وەرزشیی ئەھلی|ئەلئەهلی]] میسڕی لە ئێستادا پاڵەوانه دوای ئەوەی توانی بۆ جاری ١٢ـەم لە مێژوویدا بیباتەوە'''

{{infobox football tournament|qualifier for=جامی سوپەری ئەفریقی 
جامی جیهانی یانەکانی فیفا|ماڵپەڕی فەرمی={{official website|http://www.cafonline.com//total-caf-champions-league/}}|سەرکەوتووترین یانە=ئەلئەهلی میسڕی (١٢ نازناو)|پاڵەوانی ئێستا=ئەلئەهلی (١٢یەمین نازناو)|ناو=خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەفریقا(چامپیۆنزلیگی ئەفریقا)|دامەزراندن=١٩٦٤ (گۆڕانکاری لە ١٩٩٧)}}
براوەی پاڵەوانێتیەکە ڕاستەوخۆ وەك پاڵەوانی چامپیۆنزلیگی ئەفریقا سەردەکەوێت بۆ [[جامی جیھانیی یانەکان|جامی جیهانی یانەکانی فیفا]]، پاڵەوانێتیەک کە پێکدێت لە یانە پاڵەوانەکانی هەر شەش کۆنفیدراسیۆنی [[کیشوەر|کیشوەرەکان]] و هەروەها ڕوبەڕوی براوەی جامی کۆنفیدراسیۆنی کاف دەبێتەوە لە وەرزی دواتری جامی سوپەری کاف. یانەکانی کە دووەم ئەبن لە خولەکانی ناوخۆیان، و سەرناکەون بۆ خولی یانە پاڵەوانەکان، دەتوانن لە ئاستی دووەمی پاڵەوانێتیەکەدا بن کە بریتیە لە جامی کۆنفیراسیۆنی ئەفریقی

یانەکانی [[میسر|میسڕ]] زۆرترین ژمارەی بردنەوەیان هەیە بە (١٧ نازناو)، بەدوایدا [[مەغریب]] دێت بە ٧ نازناو. [[مەغریب]]، [[میسر|میسڕ]]، [[توونس|تونس]] و [[جەزائیر]] زۆرترین ژمارەی براوەیان هەیە، کە هەر یەکەیان سێ یانە نازناوەکەی بردۆتەوە. پاڵەوانێتیەکە لەلایەن ٢٦ یانەوە براوەتەوە، ١٢ یان زیاتر لە جارێک بردویانەتەوە. [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]] سەرکەوتووترین یانەی مێژووی پاڵەوانێتیەکەیە، کە پاڵەوانێتیەکەی ١٢ جار بردۆتەوە کە ڕیکۆردی زۆرترینە ، یانەکانی [[میسر|میسڕ]] زۆرترین بردنەوەیان بەدەست هێناوە کە ١٦ نازناوە

== مێژووی چامپیۆنزلیگی ئەفریقا ==

=== ١٩٦٤ – ١٩٩٧ : سەرەتای بەناوبانگ بوون و گەشەی پاڵەوانێتیەکە ===
لە ساڵی ١٩٦٤ دروستکرا وەک جامی [[ئەفریقا]] بۆ یانە پاڵەوانەکان، یەکەم یانە کە نازناوەکە بباتەوە بریتی بوو لە یانەی ئۆریکس دوالای کامیرۆنی کە لە ستەید مالیێنی وڵاتی مالی بردەوە ٢-١ لە یاری کۆتاییدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1964/65|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup64.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;

هیچ پاڵەوانێتیەک ئەنجام نەدرا لە ساڵی دواتردا، بەڵام دوای دوو ساڵ دەستی پێکردەوە و لە ١٩٦٦، کاتێک یاری کۆتایی دوو یاری 'یاریگای خۆت و دەرەوە' دروستکرا، کە لە یاری کۆتاییدا یانەیەکی تری [[مالی]] کە بریتی بوو لە ڕیاڵ باماکۆ ڕوبەڕوی ستەید دابدانی کۆتدیڤوار بووەوە. باماکۆ یاری یەکەمی لە یاریگای خۆیدا بردەوە ٣-١ بەڵام هەموو شتێکیان لێ تێکدرا لە یاری دووەمدا لە ئابیدان و یانەکەی کۆتدیڤوار یاری دووەمی بردەوە ٤-١ و ئەنجامی کۆتایی بوو بە ٥-٤ و نازناوەکەی بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1966|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup66.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;

لە ١٩٦٧ کاتێک ئاسانتێ کۆتۆکۆی غانا ڕوبەڕوی مازێمبێ بووەوە کە یانەیەکی کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ بوو (کورتکراوەی ئینگلیزی : DRC)، هەردوو یاریەکە بە بەرامبەر بوون کۆتایی هات (١-١ و ٢-٢). کۆنفیدراسیۆنی کاف یاریەکی یەکلاکەرەوەی ڕێکخست بەڵام کۆتۆکۆ نەیتوانی بەشداری بکات&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Classic club: The great Porcupines of Africa - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=1884681/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140106153914/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=1884681/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; و نازناوەکە بەخشرا بە مازێمبێ، کە دووبارە نازناوەکەی بردەوە لە ساڵی دواتردا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1967|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup67.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;
[[File:Salif_Keita_(1946).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Salif_Keita_(1946).jpg|وێنۆک|″ '''وێنەی یاریزان سەلیف کیتا ، براوەی چامپیۆنزلیگی ئەفریقا لەگەڵ ستەید مالێن و ڕیاڵ باماکۆ (١٩٦٥ و ١٩٦٦)'''″]]
لەگەڵ ئەوەشدا، یانەکەی [[گانا|غانا]] توانی تۆڵەی خۆی بکاتەوە لە ١٠٧٠، کاتێک کۆتۆکۆ و مازێمبێ بۆ جارێکی تر ڕوبەڕوی یەک بونەوە لە یاری کۆتایی. بۆ جارێکی تر، یاری یەکەم ١-١ تەواو بوو، بەڵام دوور لە چاوەڕوانیەکان غاناییەکان ٢-١ بردیانەوە لە یاری دووەمدا بۆ ئەوەی نازناوەکە بەرز بکەنەوە کە سێ ساڵ پێشتر لێی بێبەش بوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1970|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup70.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;

ساڵانی ١٩٧٠کان گەشەیەکی ناوازەی بینی لە سودی تۆپی پێی یانەکانی کامیرۆنی، کە سەرکەوتنی زۆر تۆمار کرا لەلایەن تۆپی پێی [[کامیروون|کامیرۆنی]] لە ئاستی نێودەوڵەتی تا ئێستا.

لە نێوان ١٩٧١ بۆ ١٩٨٠ تیمەکانی [[کامیروون|کامیرۆنی]] چوار جار جامەکەیان بردەوە، کە یانەی کانۆن یاوندی سێ جار نازناوەکەی بردەوە (١٩٧١&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1971|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup71.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;، ١٩٧٨&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1978|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup78.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt; و ١٩٨٠&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1980|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup80.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;) و یو ئێس دوالا یەک جار جامەکەی بەرز کردەوە لە ١٩٧٩. لە نێوان بردنەوەکانی کامیرۆنیەکان تیمێکی تر کە لە ماوەی زێڕینی خۆیدا بوو نازناوی دەبردەوە ، یانەی گینی حافیا کۆناکری، کە سێ جار نازناوەکەی لەو ماوەیەدا بردەوە (١٩٧٢&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1972|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup72.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;، ١٩٧٥&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1975|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup75.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt; و &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1977|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup77.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;١٩٧٧).

=== ١٩٩٧ – بۆ ئێستا : گۆڕینی ناو و زیادبوونی ناوبانگ ===
بێ جگە لە زیاد کردنی یاسای گۆڵی دەرەوە، زۆر کەم گۆڕانکاری کراوە لە پاڵەوانێتیەکە هەتا ١٩٩٧، کاتێک کۆنفیراسیۆنی کاف لە ژێر سەرپەرشتی عیسا حایاتۆ هەنگاوێکی گەورەی نا بۆ ئەوەی بە ڕێڕەوی [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا|یوفادا]] بڕوات کە پێش چەند ساڵێک پاڵەوانێتیەکی کۆمەڵەکان/خولی دروست کرد و ناوەکەی گۆڕی بە خولی یانە پاڵەوانەکانی کاف ( کە هەمان شێوازە لەگەڵ [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی یانە پاڵەوانەکانی یۆفا]]). کاف هەروەها خەڵاتی پارەی بۆ بەشداربووان دانا بۆ یەکەم جار و خەڵاتی سەرەتایی ١ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی بۆ براوە و ٧٥٠،٠٠٠ دۆلار بۆ دووەم بوون، کە وای کرد ئەم گۆڕانکاریانە پاڵەوانێتیەکە بکات بە دەوڵەمەندترین پاڵەوانێتی یانەی ئەفریقی لەو کاتەدا.

لە شێوازە تازەکەدا، پاڵەوانی خول لە وڵاتەکانی ئەندامی کاف دەڕۆن بەناو چەند قۆناغێکی پاڵاوتن تا دەگەنە قۆناغی ١٦. ٨ براوەکە دواتر بەر یەک دەکەون لە نێوان دوو گروپدا و هەر گروپێک ٤ یانە لە خۆدەگرێت، هەر یەکێکیان ڕوبەڕوی یەکتر دەبنەوە بە دوو یاری. لە کۆتایی قۆناغی خولەکەدا، دوو یانە لە هەر گروپێکدا دوو یانە سەردەکەون بۆ قۆناغی پێش-کۆتایی، و براوەکانیان سەردەکەون بۆ یاری کۆتایی.
[[File:Aboutrika2011.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aboutrika2011.jpg|alt=محمد ئەبوتریکە، براوەی ٥ خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەفریقا (کاف) لەگەڵ ئەهلی|وێنۆک|″'''وێنەی یاریزان مەحمەد ئەبوتریکە ، براوەی پێنج نازناوی یانە پاڵەوانەکانی ئەفریقا لەگەڵ [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]]″''']]
لە سەرەتایی وەرزی ٢٠٠٩، خەڵاتی پارەکان زیاد کران بۆ ١.٥ ملیۆن دۆلار بۆ پاڵەوان و ١ ملیۆن دۆلار بۆ دووەم بوون. لەوکاتەوەی گۆڕانکاری لە پاڵەوانێتیەکە کرا لە ١٩٩٧، یانەکانی [[باکووری ئەفریقا|باکوری ئەفریقا]] زاڵبوون بەسەر پاڵەوانێتیەکە و ڕیکۆردەکاندا بە تەواوی. ڕەجا کاسابلانکای [[مەغریب|مەغریبی]] دوو پاڵەوانێتی یەکەمی بردەوە لە سێ پاڵەوانێتی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1997|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup97.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;، بەڵام [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]] بوو بە سەرکەوتوو ترین یانەی مێژووی پاڵەوانێتیەکە، کە ڕکابەریەکەی بردەوە لە ٢٠٠١&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2001|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup01.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;، ٢٠٠٥&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2005|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup05.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;، &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2006|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup06.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;٢٠٠٦، ٢٠٠٨&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2008|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup08.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt; و ٢٠١٢.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2012|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup2012.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt; لە کاتێکدا ئەلزەمالكی میسڕی توانی ببێ بە پاڵەوان لە ٢٠٠٢.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2002|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup02.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt; یانەکانی [[توونس|تونسی]] خۆیان بکەن بە پاڵەوانی نازناوەکە وەک ئیتۆیل دو ساهێل، کە لە ٢٠٠٧ کە بە پاڵەوان ڕاگەیەندرا لە دوای ئەوەی گەیشتبووە کۆتایی لە ٢٠٠٤ و ٢٠٠٥.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2007|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup07.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt; ئێسپێرانس دی تونس توانی دووەم نازناوی کیشوەری بباتەوە لە ٢٠١١ لە دوای ئەوەی یاری کۆتایی دۆڕاندبوو لە ساڵەکانی ١٩٩٩، ٢٠٠٠، ٢٠١٠ و ٢٠١٢.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2011|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup2011.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;

سەرباری زاڵبونی ڕونی یانەکانی ئەفریقای باکور، لە ٢٠٠٣ و ٢٠٠٤، یانەی نێجیری ئنیمبا دوو نازناوی پاڵەوانێتی بردەوە لە مێژووی خۆیدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2003|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup03.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2004|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup04.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt; میمۆساسی [[کۆتدیڤوار|کۆتدیڤواری]] و ئاکرا هێرتس لە [[گانا|غانا]] دوو پاڵەوانێتی تریان زیاد کرد بۆ ئەفریقای ڕەش. لە ٢٠١٠، مازێمبێ لە کۆماری کۆنگۆی دیموکرات بوو بە یەکەم یانە کە دوو جار لەسەر یەک ببێت بە پاڵەوان لە دوو کاتی جیاوازدا، کە یەکەم دوو بردنەوەی لە ١٩٦٧ و ١٩٦٨ بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1967|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup67.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 1968|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup68.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt; دواتر دوبارەی کردەوە لە ٢٠٠٩ و ٢٠١٠.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2009|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup09.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Club Competitions 2010|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesa/afcup2010.html#cc|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rsssf.com}}&lt;/ref&gt; لە ٢٠١٧، ژمارەی کۆمەڵەکان زیاد کران لە ٢ کۆمەڵەی ٤ یانەیەی بۆ ٤ کۆمەڵەی ١٦ یانە، کە وای کرد یەک قۆناغی دەرکردن زیاد ببێت.

وەرزی ٢٠٢٠- ٢٠٢١ یاری کرا بە بێ ئامادەبوونی هاندەر بەهۆی پەتای [[نەخۆشیی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩|کۆرۆنا (کۆڤید-١٩)]] لە ئەفریقا بە هەمان شێوازی پاڵەوانێتی و خولەکانی [[تۆپی پێ]] لە جیهاندا. لەگەڵ ئەوەشدا، [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]] ڕوبەڕووی ڕکابەرە ناوخۆیەکەی بووەوە کە ئەلزەمالیك بوو لە یاریەکی کۆتایی تەواو خۆماڵیانە (بۆ یەکەمجار لە مێژووی پاڵەوانێتی کاف دوو یانەی هەمان وڵات ڕکابەری دەکەن لە هەر جۆرێکی یاری کۆتایی)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Football|یەکەم=CAF-Confedération Africaine du|سەردێڕ=Zamalek v Al Ahly - Head to Head in CAF Champions League {{!}} Total CAF Champions League 2021/22|ناونیشان=https://www.cafonline.com/total-caf-champions-league/news/zamalek-v-al-ahly-head-to-head-in-caf-champions-league|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=CAFOnline.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;، [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]] توانی بیباتەوە بۆ جاری نۆیەم.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Football|یەکەم=CAF-Confedération Africaine du|سەردێڕ=Ahly down Zamalek to win record extending ninth Champions League crown|ناونیشان=https://www.cafonline.com/news-center/news/ahly-down-zamalek-to-win-record-extending-ninth-champions-league-crown|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=CAFOnline.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]] بە سەرکەوتووی پارێزگاری لە نازناوەکە کرد و ڕیکۆردەکەی زیاد کرد بۆ ١٠ جار لە وەرزی دواتردا بە بردنەوە لە کایزەر شێفسی [[ئەفریقای باشوور|ئەفریقای باشور]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Football|یەکەم=CAF-Confedération Africaine du|سەردێڕ=Al Ahly secure ‘Al Ashra’ with victory over 10-man Chiefs {{!}} Total CAF Champions League 2021/22|ناونیشان=https://www.cafonline.com/total-caf-champions-league/2021/news/al-ahly-secure-al-ashra-with-victory-over-10-man-chiefs|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=CAFOnline.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== پێکهاتە و پاڵاوتن ==
خولی یانە پاڵەوانەکانی کاف کراوەیە بۆ هەموو براوەکانی خولە ناوخۆیەکانی پەیوەستن بە کۆنفیدراسیۆنی [[ئەفریقا|ئەفریقاوە]]، هەروەها خاوەنی نازناوەکە لە وەرزی پێشوتردا. لە وەرزی ٢٠٠٤ەوە، لەگەڵ یەکخستنی جامی کاف و جامی براوەکانی جامی کاف بۆ دروستکردنی جامی کۆنفیدراسیۆنی کاف، دووەمی خولە ناوخۆیەکانی تۆپی پێ لە ١٢ ئاست بەرزترین وڵاتەکان بەشدار دەبن لە پاڵەوانێتیەکە، کە وا دەکات پاڵەوانێتیەکە لە ٦٤ تیم پێکبێت. ١٢ وڵات ئاستەکانیان دیاری دەکرێن لەسەر بنەمای ئاستی یانەکانیان لە ٥ وەرزی پێشوتر لە پاڵەوانێتیەکە ( پێناسەی ڕونی ڕیزبەندی ٥-ساڵی کاف).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٠٥|سەردێڕ=The 8th MTN CAF Champions League 2004|ناونیشان=http://www.sportscheduler.co.sz/caf_champions_league_04.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050318090733/http://www.sportscheduler.co.sz/caf_champions_league_04.htm|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

خولی یانە پاڵەوانەکانی کاف بە شێوەی سەرەکی وەک پاڵەوانێتیەکی یەکتر دورخستنەوەیە، کە لە سەرەتادا قۆناغەکانی پاڵاوتن هەیە، دواتر قۆناغی کۆمەڵەکان، دواتر قۆناغەکانی دەرکردنی دوو-یاری و ئەوکات یەک یاری کۆتایی. لە سەرەتای پاڵەوانێتیەکە، ٦٤ تیمەکەی سەرکەوتوون بەشدار دەبن لە دوو قۆناغی پاڵاوتن: قۆناغی سەرەتایی و قۆناغی یەکەم. لە دوای پاڵاوتنی قۆناغی یەکەم، تیمەکانی دەمێنن جیا دەکرێنەوە بۆ چوار گروپی ٤ تیم، کە هەر تیمێک لە یاری پێشوو دۆڕاوە دەگوازرێتەوە بۆ قۆناغی دووەمی جامی کۆنفیدراسیۆنی کاف بە هیوای ئەوەی سەر بکەوێت بۆ قۆناغی کۆمەڵەکان. براوە و دووەمی هەر گروپێک سەردەکەوێت بۆ قۆناغی یەکتر دەکردنی دوو یاری بە هیوای ئەوەی سەر بکەوێت بۆ یاری کۆتایی و هەلی ئەوەی هەبێت کە نازناوەکە بۆ وڵاتەکەی بەرز بکاتەوە.

== سپۆنسەرەکانی پاڵەوانێتییەکە ==
لە [[تشرینی یەکەم|تشرینی یەکەمی]] ٢٠٠٤، ئێم تی ئێن (ئینگلیزی : MTN) پەیوەندی کرد بۆ گرێبەستێکی چوار ساڵی کە سپۆنسەری پاڵەوانێتیەکانی فیدراسیۆنی ئەفریقا بێت کە نرخەکەی ١٢.٥ ملیۆن دۆلار بوو، کە لەو کاتەدا گەورەترین گرێبەستی سپۆنسەر بوو لە مێژووی وەرزشی ئەفریقادا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Caf signs sponsorship deal|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/3763112.stm|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠٠٨، کاف نرخی ١٠٠ ملیۆن یۆرۆی دانا بۆ پاکەیجی دوور مەودا و دەوڵەمەند بۆ پاڵەوانێتیەکانی کە وای کرد دەرگای کردەوە بە ڕوی سپۆنسەری نوێدا، کە دواتر کۆمپانیای بواری پەیوەندی و تەلەفوون ئۆرەینج گرێبەستێکی هەشت-ساڵی واژۆ کرد لە ساڵی دواتردا و لە مانگی [[تەممووز|تەموز]]، کە بەندەکانی گرێبەستەکە ئاشکرا نەکران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Orange signs deal to sponsor African soccer competitions|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/ozabs-soccer-africa-sponsor-20090728-idAFJOE56R0N320090728|newspaper=Reuters|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

لە ٢١ تەموزی ٢٠١٦، کۆمپانیای زلهێزی بواری نەوت و گازی فەڕەنسی '''تۆتاڵ ئێنەرجیز - Total Energies''' گرێبەستێکی سپۆنسەری هەشت ساڵی واژۆو کرد لەگەڵ کاف بۆ ئەوەی پشتگیری لە پاڵەوانێتیەکانی بکات، لەناویاندا پاڵەوانێتیە سەرەکیەکان وەك '''جامی نەتەوەکانی ئەفریقا'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AfricaNews|سەردێڕ=Total to sponsor CAF competitions for the next eight years|ناونیشان=https://www.africanews.com/2016/07/21/total-to-sponsor-caf-competitions-for-the-next-eight-years/|ڕەوشی ناونیشان=dead|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Africanews|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠١٩|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425200729/http://www.africanews.com/2016/07/21/total-to-sponsor-caf-competitions-for-the-next-eight-years//}}&lt;/ref&gt;.لە ٢٠٢١، تۆتاڵ ناوی گۆڕا بۆ تۆتاڵ ئینێرجیس ، هەرچەندە وەک سپۆنسەری نازناوی پاڵەوانێتیەکان مایەوە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Total is Transforming and Becoming TotalEnergies|ناونیشان=https://totalenergies.com/media/news/press-releases/total-transforming-and-becoming-totalenergies|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=TotalEnergies.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

'''سپۆنسەرەکانی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەفریقا'''

'''سپۆنسەرەکانی ئێستا'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
!سپۆنسەری نازناوەکە 
!سپۆنسەرە فەرمیەکان
!دروستکەری تۆپ
|-
|
* تۆتاڵ ئینێرجیس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Total, Title Sponsor of the Africa Cup of Nations and Partner of African Football|ناونیشان=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=z5SPEjKTyig8WgDEfOXGfg==|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210206144219/http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=z5SPEjKTyig8WgDEfOXGfg==|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
|
* ئۆرەینج&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Orange signs new eight-year partnership with CAF|ناونیشان=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=FTlYXZ1pzZ2c71L90kJHEw==|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200724164409/http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=FTlYXZ1pzZ2c71L90kJHEw==|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
* کیو نێت&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=QNET announces Sponsorship of Total CAF Champions League, Total CAF Confederation Cup, Total CAF Super Cup|ناونیشان=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=gj3/f24rKUQ1ubk9Zg5ilg==|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180301041204/http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=gj3/f24rKUQ1ubk9Zg5ilg==|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
* ١ ئێکس بێت&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=1xbet Arabic|ناونیشان=https://1xbetarabic.com/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|زمان=en-AR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=1xBet - Official sponsor of the Confédération Africaine de Football (CAF) tournaments|ناونیشان=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=QlQOHG4iRiF0Q+JYqmtB+w==|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190525170651/http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=QlQOHG4iRiF0Q+JYqmtB+w==|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
* تیکتۆک&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=TikTok signs one-year CAF sponsorship, Umbro inks technical deal|ناونیشان=https://www.sportbusiness.com/news/tiktok-signs-one-year-caf-sponsorship-umbro-inks-technical-deal/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=SportBusiness|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=TikTok unites African football fans through partnership with Confederation of African Football|ناونیشان=https://newsroom.tiktok.com/en-africa/tiktok-sponsors-caf|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Newsroom {{!}} TikTok|زمان=en-africa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TikTok signs one-year CAF sponsorship deal|ناونیشان=https://www.soccerex.com/insight/articles/2021/tiktok-signs-one-year-caf-sponsorship-deal|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.soccerex.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220109130538/https://www.soccerex.com/insight/articles/2021/tiktok-signs-one-year-caf-sponsorship-deal|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|
* ئۆمبرۆ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Football|یەکەم=CAF-Confedération Africaine du|سەردێڕ=BUILDING AFRICAN FOOTBALL TOGETHER: UMBRO AND CAF ENTER INTO MULTI-YEAR PARTNERSHIP|ناونیشان=https://www.cafonline.com/total-africa-cup-of-nations/news/building-african-football-together-umbro-and-caf-enter-into-multi-year-partnersh|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=CAFOnline.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Umbro pens down sponsorship deal with CAF|ناونیشان=https://sportsmintmedia.com/umbro-pens-down-sponsorship-deal-with-caf/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=SportsMint Media|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== خەڵاتەکانی پاڵەوانێتییەکە ==

=== نازناو و مەدالیاکان ===
هەر ساڵێک، تیمی براوە جامی یانە پاڵەوانەکانی ئەفریقای پێشکەش دەکرێت، وەشانی ئێستا کە بووە بەو نازناوە لەو کاتەی پاڵەوانێتیەکە ناوی گۆڕی لە ١٩٩٧. چل مەدالیای زێڕ پێشکەشی براوەی پاڵەوانێتیەکە و ٤٠ مەدالیای زیو پێشکەشی دووەم کراون بۆ هەر وەرزێك.

=== ١٩٩٧-٢٠٠٨ ===
لە ١٩٩٧، کاف خەڵاتی خەڵاتی ماددی دانا بۆ هەشت بەشدار بوو لە قۆناغی کۆمەڵەکان بۆ یەکەم جار لە مێژووی پاڵەوانێتی یانەکانی تۆپی پێی ئەفریقا. ئەمەش هەتا ٢٠٠٨ی خایاند.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
!ڕیزبەندی کۆتایی
!خەڵات
|-
|- style=&quot;background:gold;&quot;
|پاڵەوان
| align=&quot;right&quot; |US$1,000,000
|-
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|دووەم
| align=&quot;right&quot; |US$750,000
|-
|پێش کۆتایی
| align=&quot;right&quot; |US$427,500
|-
|سێیەم لە قۆناغی کۆمەڵەکان
| align=&quot;right&quot; |US$261,250
|-
|چوارەم لە قۆناغی کۆمەڵەکان
| align=&quot;right&quot; |US$190,000
|}

=== ٢٠٠٩ - ٢٠١٦ ===
لە نێوان ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٦، کاف خەڵاتەکەی زیاد کرد کە دەبەخشرێت بە ٨ یانەی سەرەوە بەم شێوەیە:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=CAF Executive Committee decisions - CAN U-17 2009 - CAF|ناونیشان=http://www.cafonline.com/competition/can-u-17_2009/news/3403-caf-executive-committee-decisions.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091227100946/http://www.cafonline.com/competition/can-u-17_2009/news/3403-caf-executive-committee-decisions.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
!ڕیزبەندی کۆتایی
!خەڵات
|-
|- style=&quot;background:gold;&quot;
|پاڵەوان
| align=&quot;right&quot; |US$'''1,500,000'''
|-
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|دووەم
| align=&quot;right&quot; |US$1,000,000
|-
|پێش کۆتایی
| align=&quot;right&quot; |US$700,000
|-
|سێیەم لە قۆناغی کۆمەڵەکان
| align=&quot;right&quot; |US$500,000
|-
|چوارەم لە قۆناغی کۆمەڵەکان
| align=&quot;right&quot; |US$400,000
|}

=== ٢٠١٧ - ٢٠٢١ ===
لە نێوان ٢٠١٧ بۆ ٢٠٢١، کاف خەڵاتەکانی زیاد کرد کە دەبەخشرا بە ١٦ یانەی سەرەوە بەم شێوەیە:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=CAF Executive Committee decisions - CAN U-17 2009 - CAF|ناونیشان=http://www.cafonline.com/competition/can-u-17_2009/news/3403-caf-executive-committee-decisions.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091227100946/http://www.cafonline.com/competition/can-u-17_2009/news/3403-caf-executive-committee-decisions.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Prize money for CAF competitions effective 2017|ناونیشان=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=dnVyYCeuQjEqqxoF5ojzeQ==|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161112123821/http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=dnVyYCeuQjEqqxoF5ojzeQ==|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Football|یەکەم=CAF-Confedération Africaine du|سەردێڕ=2020-21 TotalEnergies CAF CL Final – What you should know {{!}} Total CAF Champions League 2021/22|ناونیشان=https://www.cafonline.com/total-caf-champions-league/2021/news/2020-21-totalenergies-caf-cl-final-what-you-should-know|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=CAFOnline.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
!ڕیزبەندی کۆتایی
!خەڵات
|-
|- style=&quot;background:gold;&quot;
|پاڵەوان
| align=&quot;right&quot; |US$2,500,000
|-
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|دووەم
| align=&quot;right&quot; |US$1,250,000
|-
|پێش کۆتایی
| align=&quot;right&quot; |US$875,000
|-
|چارەکی کۆتایی
| align=&quot;right&quot; |US$650,000
|-
|سێیەم لە کۆمەڵەکان
| align=&quot;right&quot; |US$550,000
|-
|چوارەم لە کۆمەڵەکان
| align=&quot;right&quot; |US$550,000
|}

== مافی پەخشی یاریەکانی پاڵەوانێتی ==
ئەمەی خوارەوە خاوەنی پەخشە ڕاستەوخۆکانی یاریەکانن لە ئێستادا:
{| class=&quot;wikitable&quot;
!وڵات / هەرێم
!کەناڵ
|-
|{{flag|ASEAN}}
|beIN Sports
|-
|{{flag|Benin}}
|ORTB
|-
|{{flag|Europe}}
|Sportfive
|-
|{{flag|France}}
|beIN Sports
|-
|{{flag|Burkina Faso}}
|RTB
|-
|ئەمریکای لاتین
|ESPN
|-
|{{flag|Ghana}}
|{{ubl|GTV Sports+|Star Times}}
|-
|مینا
|beIN Sports
|-
|{{flag|South Africa}}
|{{ubl|Super Sport|SABC Sports}}
|-
|باڵکانسی باشور
|Sport Klub
|-
|{{flag|United States}}
|beIN Sports
|-
|Sub-Saharan Africa
|{{ubl|Canal+|Super Sport|Star Times}}
|-
|ئەفریقای ڕۆژهەڵات
|{{ubl|TVZ|ZBC}}
|}

== ڕیکۆرد و ئامارەکانی پاڵەوانێتییەکە ==

=== ئاستەکان بە پێی نەتەوەکان ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
|+ئاستەکان بە پێی وڵاتەکان لە کۆتاییدا
! scope=&quot;col&quot; |نەتەوە
! scope=&quot;col&quot; |نازناو
! scope=&quot;col&quot; |دووەم
! scope=&quot;col&quot; |کۆی گشتی
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{EGY}}
| align=&quot;center&quot; |'''17'''
| align=&quot;center&quot; |'''10'''
| align=&quot;center&quot; |'''27'''
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{MAR}}
| align=&quot;center&quot; |7
| align=&quot;center&quot; |3
| align=&quot;center&quot; |10
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{TUN}}
| align=&quot;center&quot; |6
| align=&quot;center&quot; |8
| align=&quot;center&quot; |14
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagcountry|COD|name=کۆنگۆ}}
| align=&quot;center&quot; |6
| align=&quot;center&quot; |6
| align=&quot;center&quot; |12
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{ALG}}
| align=&quot;center&quot; |5
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |7
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{CMR}}
| align=&quot;center&quot; |5
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |6
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{GHA}}
| align=&quot;center&quot; |3
| align=&quot;center&quot; |8
| align=&quot;center&quot; |11
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{GUI}}
| align=&quot;center&quot; |3
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |5
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{NGA}}
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |5
| align=&quot;center&quot; |7
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{RSA}}
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |3
| align=&quot;center&quot; |5
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{CIV}}
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |4
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{flagcountry|CGO|name=Congo}}
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{MLI}}
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |2
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{UGA}}
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |2
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{SUD}}
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |2
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{TOG}}
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |1
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{ZAM}}
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |1
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{ZIM}}
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |1
|}

=== ئاستەکان بەپێی ناوچەکان ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
!فیدراسیۆن (ناوچە)
!یانەکان
!نازناوەکان
|-
|UNAF (ئەفریقای باکور)
|[[یانەی وەرزشی ئەھلی|'''ئەهلی''']]('''١٢'''), '''زەمالك'''(٥), '''ئەلتەڕەجی'''(٤) ، '''ئەلڕەجا('''٣) ، '''ئەلویداد('''٣) ، '''ویفاق ستیف'''(٢), '''کابیڵەی'''(٢), '''کڵەب ئەفڕیکن'''(١), '''ئەلساحڵ'''(١), '''ئەلڕیبات('''١), '''ئەلئیسماعیلیە'''(١), '''ئەلجەزائیر'''(١)
| align=&quot;center&quot; |'''٣٦'''
|-
|UNIFFAC (ئەفریقای ناوەڕاست)
|'''تیبی مازیمبی'''('''٥''') , '''یاوەندی ئۆڕێکس'''(٣) ، '''بڕازاڤیڵ'''(١) ، '''یونیەن'''(١) ، '''دواڵا'''(١) ، '''ڤیتا کڵەب'''(١)
| align=&quot;center&quot; |'''١٢'''
|-
|WAFU (ئەفریقای ڕۆئاوا)
|'''حەیفا'''('''٣'''), '''ئەسانتی کوکو'''(٢), '''ئەنیمبا'''(٢), '''ئەسیك میموزا'''(١), '''هاڕتس ئۆف ئۆك'''(١), '''ستاد ئەبیجان'''(١)
| align=&quot;center&quot; |'''١٠'''
|-
|COSAFA (ئەفریقای باشور)
|'''ئۆڕڵاندۆ پایڕتس'''(١)


'''مامیڵۆدی سەنداونز'''(١)
| align=&quot;center&quot; |'''٢'''
|-
|CECAFA (ئەفریقای ڕۆژهەڵات)
|
| align=&quot;center&quot; |—
|}

=== گۆڵکارانی خوولی یانە پاڵەوانەکانی ئەفریقا ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ساڵ
!یاریزان
!یانە
!ژمارەی گۆڵ
|-
| align=&quot;center&quot; |'''١٩٩٧'''
|{{flagicon|TOG}} '''کۆسی نوتسجود'''
|{{flagicon|GHA}} '''ئۆباسی گۆڵدفیڵدس'''
| align=&quot;center&quot; |'''٧'''
|-
| align=&quot;center&quot; |'''١٩٩٨'''
|{{flagicon|ETH}} '''ئەیسگد تیسفای'''
'''{{flagicon|MAR}} ڕەزا ئێرایی'''
|{{flagicon|ETH}} '''ئیسپویاین کۆفی'''
'''{{flagicon|MAR}} ئەلڕەجاء'''
| align=&quot;center&quot; |'''٦'''
|-
| align=&quot;center&quot; |1999
|{{flagicon|EGY}} Hossam Hassan
|[[یانەی وەرزشی ئەھلی|{{flagicon|EGY}} ئەهلی]]
| align=&quot;center&quot; |6
|-
| align=&quot;center&quot; |2000
|{{flagicon|GHA}} Emmanuel Osei Kuffour
|{{flagicon|GHA}} Hearts of Oak
| align=&quot;center&quot; |10
|-
| align=&quot;center&quot; |2001
|{{flagicon|COD|1997}} Kapela Mbiyavanga
|{{flagicon|ANG}} Petro Atlético
| align=&quot;center&quot; |9
|-
| align=&quot;center&quot; |2002
|{{flagicon|Egypt}} Ahmed Belal 
{{flagicon|CIV}} Antonin Koutouan
{{flagicon|MAR}} Hicham Aboucherouane
|{{flagicon|EGY}}  [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]] 
{{flagicon|CIV}} ASEC Mimosas
{{flagicon|MAR}}  Raja Casablanca
| align=&quot;center&quot; |7
|-
| align=&quot;center&quot; |2003
|{{flagicon|MLI}} Dramane Traoré
|{{flagicon|EGY}} Ismaily
| align=&quot;center&quot; |8
|-
| align=&quot;center&quot; |2004
|{{flagicon|Mali}} Mamadou Diallo
|{{flagicon|Algeria}} USM Alger
| align=&quot;center&quot; |10
|-
| align=&quot;center&quot; |2005
|{{flagicon|Egypt}} Mohamed Barakat 
{{flagicon|Ghana}} Joetex Frimpong
|{{flagicon|EGY}}  [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]]
{{flagicon|NGA}} Enyimba FC
| align=&quot;center&quot; |7
|-
| align=&quot;center&quot; |2006
|{{flagicon|EGY}} Mohamed Aboutrika
|{{flagicon|EGY}}  [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]]
| align=&quot;center&quot; |8
|-
| align=&quot;center&quot; |2007
|{{flagicon|Congo DR}} Trésor Mputu
|{{flagicon|Congo DR}} TP Mazembe
| align=&quot;center&quot; |9
|-
| align=&quot;center&quot; |2008
|{{flagicon|NGA}} Stephen Worgu
|{{flagicon|NGA}} Enyimba FC
| align=&quot;center&quot; |13
|-
| align=&quot;center&quot; |2009
|{{flagicon|COD}} Dioko Kaluyituka
|{{flagicon|COD}} TP Mazembe
| align=&quot;center&quot; |8
|-
| align=&quot;center&quot; |2010
|{{flagicon|NGA}} Michael Eneramo
|{{flagicon|TUN}} Espérance de Tunis
| align=&quot;center&quot; |8
|-
| align=&quot;center&quot; |2011
|{{flagicon|ZIM}} Edward Sadomba
|{{flagicon|SUD}} Al-Hilal
| align=&quot;center&quot; |14
|-
| align=&quot;center&quot; |2012
|{{flagicon|GHA}} Emmanuel Clottey
|{{flagicon|GHA}} Berekum Chelsea
| align=&quot;center&quot; |12
|-
| align=&quot;center&quot; |2013
|{{flagicon|CMR}} Alexis Yougouda Kada
|{{flagicon|CMR}} Coton Sport
| align=&quot;center&quot; |7
|-
| align=&quot;center&quot; |2014
|{{flagicon|ALG}} El Hedi Belameiri 
{{flagicon|TUN}} Haythem Jouini 
{{flagicon|COD}} Ndombe Mubele 
{{flagicon|TAN}} Mrisho Ngasa
|{{flagicon|ALG}} ES Sétif 
{{flagicon|TUN}} Espérance de Tunis 
{{flagicon|COD}} AS Vita Club 
{{flagicon|TAN}} Young Africans
| align=&quot;center&quot; |6
|-
| align=&quot;center&quot; |2015
|{{flagicon|SDN}} Bakri Al-Madina 
{{flagicon|TAN}} Mbwana Samatta
|{{flagicon|SDN}} Al-Merrikh
{{flagicon|COD}} TP Mazembe
| align=&quot;center&quot; |7
|-
| align=&quot;center&quot; |2016
|{{flagicon|NGA}} Mfon Udoh
|{{flagicon|NGA}} Enyimba
| align=&quot;center&quot; |9
|-
| align=&quot;center&quot; |2017
|{{flagicon|TUN}} Taha Yassine Khenissi
{{flagicon|ETH}} Saladin Said
|{{flagicon|TUN}} Espérance de Tunis
{{flagicon|ETH}} Saint George
| align=&quot;center&quot; |7
|-
| align=&quot;center&quot; |2018
|{{flagicon|TUN}} Anice Badri
|{{flagicon|TUN}} Espérance de Tunis
| align=&quot;center&quot; |8
|-
| align=&quot;center&quot; |2018–19
|{{flagicon|LBY}} Moataz Al-Mehdi
|{{flagicon|LBY}} Al-Nasr
| align=&quot;center&quot; |7
|-
| align=&quot;center&quot; |2019–20
|{{flagicon|COD}} Jackson Muleka
|{{flagicon|COD}} TP Mazembe
| align=&quot;center&quot; |7
|-
| align=&quot;center&quot; |2020–21
|{{flagicon|EGY}} Mohamed Sherif
|{{flagicon|EGY}} [[یانەی وەرزشی ئەھلی|ئەهلی]]
| align=&quot;center&quot; |6
|-
| align=&quot;center&quot; |2021–22
|{{flagicon|BRA}} Tiago Azulão
|{{flagicon|ANG}} Petro de Luanda
| align=&quot;center&quot; |6
|}

== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
{{پۆلی کۆمنز|CAF Champions League}}
{{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|تۆپی پێ}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>9n6vvthyg6n4klb87o4wfcl2ns8bpac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حوسێنییە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213473</id>
    <revision>
      <id>1579696</id>
      <parentid>1480379</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:19:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8457" sha1="dcu57vndcqm4pnqh0vrsdirb7exuixc" xml:space="preserve">{|class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;left&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; | '''حوسێنییە'''
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | [[پەڕگە:Muharram mourning, Hussainia TZ.jpg|250px]]{{ھن}}''حوسێنییە لە دارولسەلام، تەنزانیا''
|-
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; | '''[[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]'''
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;right&quot; | {{lang|ar|حسینیة}} (''حوسینییە''){{ھن}}{{lang|ar|مأتم}} (''مەئتەم'')
|-
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; | '''[[زمانی ھیندی|ھیندی]]'''
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;right&quot; | {{lang|hi|इमामबाड़ा}} (''ئیمامبارا''){{ھن}}
{{lang|hi|आशुरख़ाना}} (''ئاشوورخانە'')
|-
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; | '''[[زمانی بەنگلا|بەنگالی]]'''
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;right&quot; | {{lang|bn|ইমামবাড়া}} (''ئیمەمبەڕا'')
|-
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; | '''[[زمانی فارسی|فارسی]]'''
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;right&quot; | {{lang|fa|حسینیھ}} (''حوسەینییە'')
|-
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; | '''[[زمانی ئوردوو|ئوردوو]]'''
| colspan=&quot;1&quot; align=&quot;right&quot; | {{lang|ur|{{Nastaliq|امام باڑھ}}}} (''ئیمامباڕا''){{ھن}}{{lang|ur|{{Nastaliq|امام بارگاھ}}}} (''ئیمامباڕگاە''){{ھن}}{{lang|ur|{{Nastaliq|عاشور خانھ}}}} (''عاشورخانە''){{ھن}}{{lang|ur|{{Nastaliq|حسینیھ}}}} (''حوسەینییە'')
|}

'''حوسێنییە''' یان '''حوسەینییە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: حسینیة)، کە بە عاشورخانە، ئیمامبارگا، یان ئیمامبارا ناسراوە، ھۆڵێکی کۆبوونەوەیە بۆ ڕێوڕەسمی یادکردنەوەی دوازدە موسڵمانی شیعە، بە تایبەتی ئەوانەی پەیوەندییان بە ماتەمینی موحەڕەمەوە ھەیە.&lt;ref&gt;https://books.google.iq/books?id=OZbyz_Hr-eIC&amp;pg=PA318&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt; حوسەینییە ھۆڵێکی فرە خەڵکە بۆ ماتەمینی موحەڕەم و ڕێوڕەسمەکانی تری یادکردنەوەی [[شیعە]]کان کە ناوەکەی لە حوسەینی کوڕی عەلی وەرگیراوە، نەوەی [[محەممەد]] (د. خ).&lt;ref&gt;https://books.google.iq/books?id=CR9U03LC3dEC&amp;q=what+is+mean+Hussainiya&amp;pg=PA123&amp;redir_esc=y#v=snippet&amp;q=what%20is%20mean%20Hussainiya&amp;f=false&lt;/ref&gt;

== زاراوەسازی ==
حوسەینییە جیاوازە لە [[مزگەوت]]. ئەم ناوە لە [[حوسێن کوڕی عەلی]]ەوە ھاتووە کە سێیەمی دوازدە ئیمامە و نەوەی [[پێغەمبەر]]ی [[ئیسلام]] [[محەممەد]]ە. حوسەین لە [[شەڕی کەربەلا]]دا لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ساڵی ٦٨٠ی زایینی لە سەردەمی عوبەیدوڵای کوڕی زیاددا شەھید بوو. [[شیعە]]کان ھەموو ساڵێک لە ڕۆژی [[عاشوورا]] کە دەیەمین ڕۆژی [[موحەڕڕەم]]، یادی شەھیدبوونی دەکەنەوە.&lt;ref&gt;https://www.iranicaonline.org/articles/ḤOSAYNIYA&lt;/ref&gt; ھەروەھا ڕێوڕەسمی دیکەش ھەن کە لە ماوەی ساڵدا لە حوسەینییەکان بەڕێوەدەچن، لەوانە یادەوەرییە ئایینییەکان کە پەیوەندییان بە [[عاشوورا]] نییە؛ و ڕەنگە مەرج نییە جومعە (نوێژی جەماعەتی ھەینی) ئەنجام بدرێت.&lt;ref&gt;https://www.mashreghnews.ir/news/174729/چرا-حسینیھ-و-تکیھ-جایگزین-مسجد-شد&lt;/ref&gt;

لە باشووری ئاسیاش دەتوانرێت بە حوسەینییە بە ئیمامبارا، ئیمامبارگا، یان ئاشورخانە ناوببرێت. لە [[ئەفغانستان]] و ئاسیای ناوەڕاستیش پێی دەوترێت تەکیەخانە. لە بەحرەین و ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی پێی دەوترێت مەعتەم (بە عەرەبی: مأتم).

== مێژوو ==
لە سەردەمی حوکمڕانی [[سەفەوییەکان]] لە [[ئێران]]، کاتێک [[شیعە]]کان مەیلیان ھەبوو بۆ ئەنجامدانی ڕێوڕەسمی ئایینی و ماتەمینی، نەک تەنھا ڕێڕەوەکان یان شوێنە سەقفکراوەکان بۆ کۆمەڵگە ئایینییەکان بەکاردەھێنران، تەنانەت بۆ دروستکردنی حوسێنییەکان و ھەروەھا تەکیەکان بوونە شتێکی باو.&lt;ref&gt;statement
Wikimedia FoundationPowered by MediaWiki
Zoka, Yahya. History of Royal Citadel in Tehran and guide to Golestan Palace, (تاریخچە ساختمانھای ارگ سلطنتی تھران و ڕاھنمای کاخ گلستان), vol 1. p. 283.&lt;/ref&gt; ھەر حوسێنییەک ھەندێک کۆشک (یان ژوور) و یاریگای ھەبوو، بە قەبارەی گەورە و بچووک. ھەروەھا لە زۆرێک لە کوچە و کۆڵانەکان، لە ڕۆژانی نزیک [[عاشوورا]]، خەڵکی ئایینی دیوار و سەقفەکانیان ڕەش دەکرد و ڕووناکیان دەکردەوە، لەلایەن گڵۆپە ڕەنگاوڕەنگەکانەوە… لە سەردەمی [[زەندییەکان]]ەوە، چەندین تەکیەی گەورەتر و فراوانتر دروستکرابوون تەنھا بۆ گرتنی پرسە، کە قۆناغێک بە بەرزی یەک مەتر لە زەوییەوە ھەبوو، بۆ پیشاندانی ھەستە جیاوازەکانی پرسە.&lt;ref&gt;statement
Wikimedia FoundationPowered by MediaWiki
The Iranian social history, (تاریخ اجتماعی ایران) written in persian, V 5, P 340&lt;/ref&gt; تێچووی حوسێنییە بە بەخشین و وەقفی خێرخوازی دابین دەکرێت.&lt;ref&gt;statement
Wikimedia FoundationPowered by MediaWiki
Ansari Qomi. Iran's endowments in Iraq, (موقوفات ایرانیان در عراق), vol 2. pp. 74–82.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://journals.sbmu.ac.ir/en-jrrh/article/view/16794{{بەستەری مردوو|url=https://journals.sbmu.ac.ir/en-jrrh/article/view/16794 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

[[پەڕگە:Bara Imambara Lucknow.jpg|وێنۆک|ناوەڕاست|300px|ئاسیفی ئیمامبارا لە شاری لاکنۆ، پایتەختی ویلایەتی ئۆتار پرادێشی [[ھیندستان]].]]

== بەکارھێنان ==
حوسەینییە لە کاتی [[موحەڕڕەم]] و [[سەفەر]] و [[ڕەمەزان]]دا بۆ ماتەمینی بەکاردەھێنرا، ڕەودا خوانی، سینە زانی (شێوەیەکی نەریتی ڕێوڕەسمی ماتەمینی کە خەمەکەیان بە سنگ لێدان نیشان دەدات).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.persiaadvisor.travel/about-persia/tekyeh-hussainiya/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئایاری ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220521113308/https://www.persiaadvisor.travel/about-persia/tekyeh-hussainiya/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا حوسەینییە شوێنێکە بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی سەرنشینەکان و زیارەتکاران و خۆراکدانی ھەژاران.&lt;ref&gt;https://books.google.iq/books?id=iZiKtQEACAAJ&amp;q=Exotic+Attractions+in+Persia,+1684-1688:+Travels+%26+Observations&amp;redir_esc=y&lt;/ref&gt; بەو پێیەی حوسەینییە وەک خاڵێکی سەرەکی بۆ کۆبوونەوەی شیعەکان کاردەکات، ھەروەھا ڕۆڵێکی زۆر بەرچاو دەگێڕێت لە چەسپاندنی ناسنامەی ئایینی بە تایبەتی بۆ دانیشتووانی شیعە لە ڕەوەند.&lt;ref&gt;https://www.ucpress.edu/book/9780520204041/making-muslim-space-in-north-america-and-europe&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ئیسلام|شیعە}}
{{پۆلی کۆمنز|Hussainiyas}}

[[پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی]]
[[پۆل:چاندی ئیسلامی]]
[[پۆل:مزگەوتەکان]]
[[پۆل:ئیسلام]]
[[پۆل:شوێنە پیرۆزەکان لەئیسلامدا]]
[[پۆل:شەڕی کەربەلا]]
[[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]]</text>
      <sha1>dcu57vndcqm4pnqh0vrsdirb7exuixc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حەمەد کەناریڤەند</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214273</id>
    <revision>
      <id>1579717</id>
      <parentid>1576453</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T00:00:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13027" sha1="if2tyu39hz12ruwazef68829gkkhfeg" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{خاوێنکردن}}
}}
{{Infobox sportsperson|name=حەمەد کەناریڤەند|image=|caption=یاریزانی پێشووی تایکواندۆی ھەڵبژاردەی ئێران|nationality=[[إیران]]|birth_date=١٥ی نیسانی ١٩٨٧|birth_place=[[عیلام]]، [[Iran]]|education=[[chemical engineering]]|height=193 cm|weight=92 kg|country={{IRI}}|sport=[[Teakwondo]]|event=[[Teakwondo]](sport)|medaltemplates={{MedalCountry | {{IRI}} }}
{{MedalSport | Men's [[Taekwondo]]}}
{{MedalCompetition | [[World Cup]]}}
{{MedalGold | 2008 Manchester | British Championships}}
{{MedalBronze | 2007 Serbian | OpenChampionships}}
{{MedalCompetition | [[Asian Championships]]}}
{{MedalBronze | 2007 Iran | AsianClub Championships}}
{{MedalBronze | 2008 Iran | International Fajr Championships}}
{{MedalGold | 2010 India | Asian Championships}}}}'''حەمەد کەناریڤەند''' ({{بە فارسی|حامد کناریوند}}؛ ١٥ی نیسانی ١٩٨٧ لە [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]]) وەرزشوانێکی [[ئێران]]ییە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=24 تير ماه تكليف 4 ملي پووش تكواندو معلوم مي شود|ناونیشان=https://snn.ir/fa/news/33162/24-تير-ماه-تكليف-4-ملي-پوش-تكواندو-معلوم-مي-شود|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=snn.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ایران|یەکەم=کمیته ملی المپیک جمهوری اسلامی|سەردێڕ=اردوی تیم ملی تکواندو از اوسط دی ماه آغاز می شود|ناونیشان=http://www.olympic.ir/fa/news/2411/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=کمیته ملی المپیک جمهوری اسلامی ایران|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206054154/http://www.olympic.ir/fa/news/2411/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=بازگشت بی باک به اردوی تیم ملی / خداداد و ڕجلی دعوت شدند|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/993617/بازگشت-بی-باک-به-اردوی-تیم-ملی-خداداد-و-رجلی-دعوت-شدند|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مراسم قرعه کشی انجام شد / 53 تکواندوکار در ڕوز نخست به میدان می ڕوند - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/635420/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%82%D8%B1%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF-53-%D8%AA%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.mehrnews.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سويسرا توقع عقدا مع مدرب كوردي فيلي لقيادة منتخبها للتايكوندو|ناونیشان=https://shafaq.com/ar/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%8A/%D8%B3%D9%88%D9%8A%D8%B3%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D9%82%D8%B9-%D8%B9%D9%82%D8%AF%D8%A7-%D9%85%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%A8-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%8A-%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D9%84%D9%82%D9%8A%D8%A7%D8%AF%D8%A9-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%D9%87%D8%A7-%D9%84%D9%84%D8%AA%D8%A7%D9%8A%D9%83%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%88|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=shafaq.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آرشيو اخبار فدراسيون تكواندو جمهوري اسلامي ايران [www.Iritf.org.ir]|ناونیشان=http://www.iritf.org.ir/dold.asp?id=238|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.iritf.org.ir|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200211174802/http://www.iritf.org.ir/dold.asp?id=238|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حامد کناریوند: اگر بستری مهیا شود تجربیاتم ڕا در اختیار نسل جوان قرار می دهم|ناونیشان=https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-72/1327175-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%87%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D9%84-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D9%85|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=خبرگزاری برنا|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220517045438/https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-72/1327175-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%87%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D9%84-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D9%85|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تکفاندو؛ طرح ابتکاری قهرمان ایلامی برای آموزش تكواندو به كودكان|ناونیشان=https://kurdpress.com/fa/news/33722/تکفاندو؛-طرح-ابتکاری-قهرمان-ایلامی-برای-آموزش-تكواندو-به-كودكان/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=kurdpress.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٦|سەردێڕ=تیم تهران عنوان اول ڕقابت های تکواندو جوانان هلال احمر کشور ڕا کسب کرد|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/gilan-4673/تیم-تهران-عنوان-اول-رقابت-های-تکواندو-جوانان-هلال-احمر-کشور|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Professional Coach &amp; Entrepreneur Hamed Konarivand Offers new Style of Taekwondo for Kids TaekFunDo|ناونیشان=https://www.snntv.com/story/46452125/professional-coach-entrepreneur-hamed-konarivand-offers-new-style-of-taekwondo-for-kids-taekfundo|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.snntv.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230701094848/https://www.snntv.com/story/46452125/professional-coach-entrepreneur-hamed-konarivand-offers-new-style-of-taekwondo-for-kids-taekfundo|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;مەدالیای زێڕینی لە پاڵەوانییەتی کراوەی [[تایکواندۆ]] لە ٢٠٠٧ لە [[ڕووسیا]] و مەدالیای ئاڵتوونیی لە جامی جیھانیی تایکواندۆ لە ٢٠٠٨ لە [[مەنچستر|مانچستەر]] بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TaekwondoData|ناونیشان=https://www.taekwondodata.com/hamed-konarivand.a10hn.html?lang=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=TaekwondoData|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=britishtaekwondo.org|ناونیشان=https://www.britishtaekwondo.org.uk/2008/11/spectacular-opening-days-action-in-the-1st-british-taekwondo-open-buoyed-by-etu-approval/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=در صورت صدور رواديد از سوي سفارت انگلستان &quot;يوسف كرمي&quot; با تيم تكواندو سيستان و بلوچستان به منچستر مي‌رود - ایسنا|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/8708-03967/%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%88%D9%8A-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%8A%D9%88%D8%B3%D9%81-%D9%83%D8%B1%D9%85%D9%8A-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%8A%D9%85/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.isna.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تيم تكواندو سيستان و بلوچستان قهرمان شد {{!}} خبرگزاری فارس|ناونیشان=https://www.farsnews.ir/news/8708131212/تيم-تكواندو-سيستان-و-بلوچستان-قهرمان-شد|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.farsnews.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Martial Arts Registration Online – 37th Dutch Open Taekwondo Championships 2010|ناونیشان=https://www.ma-regonline.com/tournaments/70/37th-Dutch-Open-Taekwondo-Championships--2010|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.ma-regonline.com}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا بە باشترین یاریزانی تۆپی پێ ناسرا. پلەی یەکەمی بردەوە لە جامی ئاسیا ٢٠١٠ لە [[ھیندستان]] و پلەی سێیەمی بردەوە لە جامی ئاسیای یانە لە ئێران لە ٢٠٠٧.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تورنمنت بین المللی هند؟ - ایرنا|ناونیشان=https://www.irna.ir/amp/9822910/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.irna.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=تورنمنت بین المللی هند؟|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/9822910/تورنمنت-بین-المللی-هند|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=ایرنا|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=جام فجر تکواندو/ ترکیب نمایندگان ایران مشخص شد|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/4262665/جام-فجر-تکواندو-ترکیب-نمایندگان-ایران-مشخص-شد|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=ایرنا|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=شمارش معكوس آغاز مسابقات تكواندو جام فجر مصاف چهره‌هاي شاخص ايران و جهان براي جام بيست ويكم|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/8801-06248/شمارش-معكوس-آغاز-مسابقات-تكواندو-جام-فجر-مصاف-چهره-هاي-شاخص|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٠٨|سەردێڕ=مراسم قرعه کشی انجام شد / 53 تکواندوکار در ڕوز نخست به میدان می روند|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/635420/مراسم-قرعه-کشی-انجام-شد-53-تکواندوکار-در-روز-نخست-به-میدان|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگەی فەرمی|https://www.hamedkonarivand.com/}}
* {{ئینستاگرام|hamed_konarivand}}

{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|وەرزش}}
{{پۆلی کۆمنز|Hamed konarivand}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>if2tyu39hz12ruwazef68829gkkhfeg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حوسێن جاوید</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215369</id>
    <revision>
      <id>1579691</id>
      <parentid>1388474</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7890" sha1="8q2ktutmnmuzvpcjgoqh767gqnl1ars" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''حوسێن جاوید''' (بە ئازەربایجانی: Hüseyn Cavid)، لەدایکبووە حوسێن عەبدوڵا ئۆغلو ڕەسیزادە (٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٨٨٢، [[ناخیچێڤان یوزد|نەخچیڤان]] – ٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٤١، شێڤچێنکۆ، ناحیەی تەیشێتسکی)، [[شاعیر]] و شانۆنامەنووسێکی دیاری [[ئازەربایجان]]ی سەرەتای سەدەی بیستەم بووە. یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی بزووتنەوەی ڕۆمانتیزمی پێشکەوتنخواز لە ئەدەبی ھاوچەرخی ئازەربایجانیدا. لە کاتی [[پاککردنەوەی گەورە|پاکتاوکردنی ستالین]] لە [[یەکێتی سۆڤیەت]] دوورخرایەوە.

== گرتن و دەربەدەری و مردن ==
حوسێن جاوید لە سەردەمی بەکۆمەڵکردن و پاکتاوکردنی ستالین لە [[کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەت لە ئازەربایجان|ئازەربایجانی سۆڤیەت]]دا نووسیویەتی. لە خراپترین سەردەمی تۆتالیتاریزمدا، ڕەتیکردەوە وەک پڕوپاگەندەکاری «دەستکەوتە سۆسیالیستییە شۆڕشگێڕەکان» خزمەت بکات. جاوید لە ساڵی ١٩٣٧ بە تۆمەتی ساختە دەستگیرکرا کە «ئەندامی دامەزرێنەری گرووپێکی دژە [[شۆڕش]] بوو کە پیلانی ڕووخاندنی دەسەڵاتی سۆڤیەت داڕشتبوو».&lt;ref&gt;[http://azer.com/aiweb/categories/magazine/71_folder/71_articles/71_javid.html &quot;Oil Boom Period in Azerbaijan: Husein Javid,&quot;] Azerbaijan International, Vol. 7:1 (Spring 1999), pp. 20-21.&lt;/ref&gt;

دەستگیرکردنی بەشێک بوو لە ھەڵمەتی پاکتاوکردنی سەرتاسەری دژی ڕۆشنبیران. حکوومەتی سۆڤیەت لە کۆتایییەکانی ١٩٣٠دا حوسێن جاویدی دوورخستەوە بۆ ڕۆژھەڵاتی دوور بۆ شاری [[مەغەدان]] لە سیبیریا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=h4N_dneMybQC&amp;q=huseyn+javid&amp;pg=PA44|سەردێڕ=Aesopian Literary Dimensions of Azerbaijani Literature of the Soviet Period, 1920-1990|دوایین=Tyrrell|یەکەم=Maliheh S.|ڕێکەوت=2000|بڵاوکەرەوە=Lexington Books|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٣٩١-٠١٦٩-٨|زمان=en}}&lt;/ref&gt; لە ٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٤١ لە گوندی شێڤچێنکۆ ([[ناوچەی تایشێتسکی]]) کۆچی دوایی کردووە. حوسێن جاوید لە ساڵی ١٩٥٦ بە فەرمی بێتاوان دەرچوو، گەڕاندنەوەی تەنیا لە ١٠٠ ساڵەی لەدایکبوونی جاوید لە ساڵی ١٩٨٢ بوو، کاتێک پاشماوەکانی لە شێڤچەنکۆوە گواسترایەوە بۆ زێدی خۆی لە [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان|نەخچیڤان]] و لە گۆڕستانێکدا بە خاک سپێردرایەوە کە بۆ ڕێزلێنان لە جاوید دروست کرابوو.&lt;ref&gt;[http://azer.com/aiweb/categories/magazine/44_folder/44_articles/44_aliyevjavid.html &quot;Aliyev Memorializes a Literary Giant,&quot;] Azerbaijan International, Vol. 4:4 (Winter 1996), p. 37.&lt;/ref&gt; مۆنۆمێنتی جاڤید لە ساڵی ٢٠١٣ لە پارکەکەی شا لە شاری پۆدگۆریکا دروست کراوە.

== ئەندامانی بنەماڵە ==
موشکوناز جاوید (ھاوسەر) ساڵی ١٩٠٢ لە [[کۆماری خۆسەری نەخچیڤان|نەخچیوان]] لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٧٦ کۆچی دوایی کردووە، کوڕەکەی ناوی ئارتۆگرول جاویدە (١٩١٩) لە شاری باکو لەدایکبووە. لە زانکۆی پێداگۆژی ئازەربایجان خوێندوویەتی (١٩٤٠). لە ساڵی ١٩٤١–١٩٤٢ لە کۆنسێرڤاتۆریۆمی ئازەربایجان خوێندوویەتی. [[عوزەیر حاجیبێیۆڤ]] مامۆستای ئەو بوو. ئارتۆگرول یەکەم بەرھەمی خۆی – «٩ لاریاسیا» بۆ مامۆستاکەی تەرخان کرد. لە ساڵی ١٩٤٣ کۆچی دوایی کردووە، گۆڕی ئارتۆگرۆل لە تەنیشت دایک و باوکی لە نەخچیڤان دایە&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://anl.az/el/emb/hc_h&amp;y.pdf Həyat və yaradıcılığı]{{بەستەری مردوو|url=http://anl.az/el/emb/hc_h%26y.pdf |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} (in Azerbaijani)&lt;/ref&gt;

== مۆزەخانەی یادەوەری حوسێن جاوید ==
[[پەڕگە:Huseyn_Javid_Mausoleum_at_Nakhchivan.jpg|وێنۆک|ڕاست|[[گۆڕستانی حوسێن جاوید]]، [[نەخچیڤان (شار)|نەخچیڤان]]]]
حیزبی شیوعی ئازەربایجان لە ساڵی ١٩٨١ بڕیاریدا بە دامەزراندنی مۆزەخانەی یادگاری حوسێن جاوید لە [[باکوو]] و نەخچیڤان بۆ «ساڵیادی ١٠٠ ساڵەی حوسێن جاوید». ئەم دەستپێکردنە لە ساڵی ١٩٩٥ بە فەرمانی [[حەیدەر عەلیێڤ]] بەدیھات. ڕووبەری مۆزەخانەی ماڵەوە لە باکوو ٢٤٥ م٢ یە. لە پێشانگای مۆزەخانەی ماڵەوەی حوسێن جاوید، زیاتر لە ٦٠٠ پێشانگا ھەیە کە بریتین لە کەلوپەلی کەسی خۆی و خێزانەکەی، بڵاوکراوە و بەرھەمەکانی، وێنە و ھتد.&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.huseyncavid.az/az.php?go=tarix|سەردێڕ=Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi|دوایین=Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası|وێبگە=www.huseyncavid.az|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Bunyadov, Teymur (2005). ''Naxçıvan ensiklopediyası: I cild'' (in Azerbaijani). Nakhchivan. {{ISBN|5-8066-1468-9}}.&lt;/ref&gt;

مۆزەخانەی ماڵەوەی حوسێن جاوید لە ساڵی ١٩٨٤ لە شەقامی ئەلیکسان کرایەوە کە جاوید لەوێ لەدایکبووە. نزیکەی ٦٠٠٠ پێشانگای تێدایە. مۆزەخانەکە جگە لە پاراستنی کەلوپەلی شەخسی و نووسراوەکانی حوسێن جاوید، لێکۆڵینەوە لە بەرھەمەکانی دەکات.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;
گۆڕستانەکە لە ساڵی ١٩٩٦ دروست کراوە، بۆ یادی ١١٤ ساڵەی حوسێن جاوید. لەسەر گۆڕەکەی دروست کراوە. تەلارسازەکەی گۆڕستانەکە ڕێز لە تەلارساز ڕاسم عەلیێڤ دەگیرێت. حەیدەر عەلیێڤ بەشداری لە مەراسیمی کردنەوەی گۆڕستانەکەدا کرد.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

== گۆڕستانی حوسێن جاوید ==
گۆڕستانەکە لە ساڵی ١٩٩٦ دروست کراوە، بۆ یادی ١١٤ ساڵەی حوسێن جاوید. لەسەر گۆڕەکەی دروست کراوە. تەلارسازەکەی گۆڕستانەکە ڕێز لە تەلارساز ڕاسم عەلیێڤ دەگیرێت. حەیدەر عەلیێڤ بەشداری لە مەراسیمی کردنەوەی گۆڕستانەکەدا کرد.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Huseyn Javid}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئازەربایجان|وێژە}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٤١]]
[[پۆل:بەھایەکانی ئازەربایجان]]
[[پۆل:شاعیرانی پیاوی ئازەربایجانی]]
[[پۆل:شاعیرانی ئازەربایجانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:کەسانی خەڵکی نەخچیڤان]]</text>
      <sha1>8q2ktutmnmuzvpcjgoqh767gqnl1ars</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جەمشید ناخچیڤانسکی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215443</id>
    <revision>
      <id>1579669</id>
      <parentid>1443533</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13746" sha1="d7kkdag7bu3lygeydpe633wtutmuxmp" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''جەمشید جەعفەرگولو ئۆغلو ناخچیڤانسکی '''(بە ئازەربایجانی: Cəmşid Cəfərqulu oğlu Naxçıvanski؛ ٢٣ی ئابی ١٨٩٥ – ٢٦ی ئابی ١٩٣٨)، ناسراو بە '''جەمشید خان ناخیچێڤانسکی'''، فەرماندەی سەربازیی [[ئیمپراتۆری ڕووسیا]] و [[ئازەربایجان]]ی و [[سۆڤیەت]] بووە. لە سوپای سۆڤیەتدا بۆ پلەی کۆمبریگ (ھاوتای عەمید جەنەڕاڵ) بەرزبووەوە.

== سەرەتای ژیان ==
جەمشید ناخچیڤانسکی لە بنەماڵەی خانەنشینکراوی ئیمپراتۆری ڕووسیا [[ڕیتمایستەر]] [[جەعفەرگولو خان ناخچیڤانسکی]] لەدایکبووە کە برای یاریدەدەری گشتی [[حوسێن خان ناخچیڤانسکی]] بووە.&lt;ref&gt;{{in lang|ru}} Иванов Р. Н. Именем Союза Советских… Жизнь и гибель комбрига Нахичеванского. — М. : Герои Отечества, 2007, p. 23&lt;/ref&gt; [[ناخچیڤانسکی]]یەکان لە ڕەگ و ڕیشەی ھۆزەکانی تورکی کانگەرلی ئۆغوزەوە ھاتبوون کە نەوەکانیان فەرمانڕەوایی [[خانەنشینی]] نەخچیڤانیان دەکرد. لە تەمەنی حەوت ساڵیدا دایکی فێری نووسینی بە [[زمانی ئازەری]] کردووە و دایکی دایکی فێری [[زمانی ڕووسی]] و [[فەرەنسی]] دەکات. لە ساڵی ١٩٠٤ لە فەیلەقی کادێتی [[تیفلیس]] وەرگیرا و لە ساڵی ١٩١١ دەرچووی زانکۆ بوو.

== خزمەتگوزاری لە سوپادا ==
=== سوپای ئیمپراتۆری ڕووسیا ===
لە ٣٠ی ئابی ١٩١٤ وەک جەنکەر لە قوتابخانەی سوارەی یەلیزاڤێتگراد دەستی بە خزمەت کرد. دوای تەواوکردنی خولی چوار مانگی چڕ لە پۆلی یەکەم، وەک پراپۆرشچیک دەستنیشانکرا و لە فەوجێکی سوارە یەدەگی ئازەربایجانی لە [[بەشی سوارە ڕەسەنەکانی قەوقاز|فیرقەی سوارە ڕەسەنەکانی قەفقاز]] کە لە خۆبەخشە موسڵمانەکانی قەفقاز و [[باشووری قەوقاز|ترانسقەفقاز]] پێکھاتبوو، دەستنیشانکرا. لە ١٤ی حوزەیرانی ١٩١٥ جەمشید خان گواسترایەوە بۆ فەوجەکە و لە ٢٢ی ئابدا بەرزکرایەوە بۆ پلەی کۆرنێت. لە ١٤ی شوباتی ١٩١٦ یەکەم خەڵاتی سەربازی خۆی بە پلەی چوارەمی فەرمانی سانت ئانا پێبەخشرا.&lt;ref&gt;{{in lang|ru}} Иванов Р. Н. Именем Союза Советских… Жизнь и гибель комбрига Нахичеванского. — М. : Герои Отечества, 2007, p. 122&lt;/ref&gt; لە ٢٦ی ژانویەی ١٩١٧ جەمشید خان بە شمشێری سانت جۆرج ڕازێنرایەوە بەھۆی شکستپێھێنانی دوژمن و سەرکردایەتی ھێرشی سوارە، سەرەڕای ئەوەی دوو جار بریندار بوو.&lt;ref&gt;{{in lang|ru}} Иванов Р. Н. Именем Союза Советских… Жизнь и гибель комбрига Нахичеванского. — М. : Герои Отечества, 2007, p. 124&lt;/ref&gt; لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩١٧دا، جەمشید خان خەڵاتی فەرمانی پیرۆز ستانیسلاوسی پلە دووی پێبەخشرا بەھۆی ئازایەتییەکەی لە بەرەی ڕۆمانیادا. لە ١٥ی نیساندا خەڵاتی فەرمانی سانت ئانا بە پلەی سێیەم و لە ٢٢ی ئابدا خەڵاتی خاچی سانت جۆرج بە پلەی چوارەمی پێبەخشرا.&lt;ref&gt;{{in lang|ru}} Russian State Military History Archive. Российский государственный военно-исторический архив, ф.3530, оп.1, д. 93, л. 54&lt;/ref&gt;

لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩١٧دا، ناخچیڤانسکی پلەی ستاپس-ڕیتمایستەر پێبەخشرا و فەوجەکەی کرا بە بەشێک لە [[سوپای قەوقاز (ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا، ١٩١٤-١٩١٧)|سوپای قەوقازی ڕووسیا]] و گواسترایەوە بۆ [[قەفقاز]]. لە کۆتایی ساڵی ١٩١٧ بە فەرمانی لیژنەی تایبەتی ترانسقەوقاز، پێکھێنانی فەیلەقی [[موسڵمانان]] (ئازەربایجان) لەژێر فەرماندەیی لیوا [[عەلی ئاغا شیخلینسکی]] دەستی پێکرد.

=== سوپای ئازەربایجان ===
[[پەڕگە:Cəmşid_Nахçıvаnskinin_еv_muzеyi.JPG|وێنۆک|ڕاست|مۆزەخانەی ماڵەوەی جەمشید ناخیچێڤانسکی لە [[ناخچیڤان]]]]
تا کۆتایی مانگی ئایاری ١٩١٨ دامەزراندنی فەیلەقەکە تەواو بوو. دوای ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی [[کۆماری دیموکراتی ئازەربایجان]] لە ٢٦ی حوزەیرانی ١٩١٨، کۆڕپوسەکە بۆ فەیلەقی سوپای ئازەربایجان گواسترایەوە. لە تەممووزی ١٩١٨دا فەیلەقەکە ھەڵوەشایەوە و بەشێکی لەگەڵ فیرقەی تازە ھاتووی تورکی ٥ قەوقازی و ١٥ی چناھکالا و [[سوپای ئیسلامیی قەفقاز|سوپای]] تازە پێکھێنراوی ئیسلام بە سەرۆکایەتی [[نوری کیلیگیل|نورو پاشا]] تێکەڵ بوون. لە کاتی شەڕەکانی جەرگەی گۆیچای لە ٢٧ی حوزەیران - ١ی تەممووزی ١٩١٨، سوپای ئیسلام فەیلەقی یەکەمی قەوقازی [[سوپای سوور]]ی لەناوبرد. جەمشید خان بەشداری لە شەڕی باکو کرد دژی دیکتاتۆری سەنترۆکاسپی و [[دەشناک]]ەکانی ئەرمەن. [[باکوو]] لە ١٥ی ئەیلوولی ١٩١٨ ئازاد کرا.

لە سوپای ئازەربایجان جەمشید خان فەرماندەی کۆمپانیای ١ی فەوجێکی ١ی ئازەربایجان و یاریدەدەری فەرماندەی فەوج بوو. لە ٢٤ی ئازاری ١٩٢٠ وەزیری بەرگری کۆماری دیموکراتی ئازەربایجان سەمەد بەی مێھمەندەرۆڤ لیوا عەقید جەمشید خانی وەک فەرماندەی فەوجەکەی دووەمی سوارەی قەرەباخ دەستنیشان کرد.[٥] لەکاتێکدا لە قەرەباخ بەشداری لە ڕزگارکردنی [[شووشە]]دا کردووە.[٦]

=== سوپای سۆڤیەت ===
دوای دامەزراندنی دەسەڵاتی سۆڤیەت لە ئازەربایجان، فیرقەی قەرەباخ لەژێر فەرماندەیی سوپای سووردا گواسترایەوە. دوابەدوای سەرکوتکردنی [[ڕاپەڕینی گەنجە (١٩٢٠)|ڕاپەڕینی گەنجا]] لە ساڵی ١٩٢٠، بەلشەفییەکان زۆرێک لە ئەفسەرانی ئازەربایجانییان دەستگیر کرد لەنێویاندا ناخچیڤانسکی. لە زیندان لە دوورگەی نەرگین لە کەنداوی باکو ڕاگیرا بەڵام لە ماوەی دوو مانگدا ئازاد کرا بۆ ئەوەی لە ئیدارەی قوتابخانەی فەرماندە سوورەکان خزمەت بکات. پاشان لە ساڵی ١٩٢١ تا ١٩٣١ وەک فەرماندەی فیرقەی تفەنگی ئازەربایجان کاری کردووە.&lt;ref name=&quot;azcongress1917&quot;&gt;{{in lang|ru}} [http://azcongress.ru/article.php?1917 Газета «Азербайджанский Конгресс». Реквием комбригу Нахичеванскому] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310053117/http://azcongress.ru/article.php?1917 |date=١٠ی ئازاری ٢٠١٢ }}&lt;/ref&gt;

لە ٢٢ی شوباتی ١٩٣١ بانگکرا بۆ فەیلەقی سوپای سوور لە [[تفلیس]] و لەوێ دەستگیرکرا و تۆمەتبارکرا بە خیانەت و سیخوڕی دژە سۆڤیەت. لە ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٣١ سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێندرا بەڵام سێرگۆ ئۆردزۆنیکیدزێ ڕێگری لە لەسێدارەدانی کرد بە بردنی پرسەکە بۆ مەکتەبی سیاسی کە [[جۆزێف ستالین]] فەرمانی ئازادکردنی ناخچیڤانسکی کرد بە مەرجێک کار نەکات و لە [[قەفقاز]] بژی.&lt;ref&gt;{{in lang|ru}} Иванов Р. Н. Именем Союза Советских… Жизнь и гибель комбрига Нахичеванского. — М. : Герои Отечества, 2007, p. 529&lt;/ref&gt; ناخچیڤانسکی لە سوپادا چاککرایەوە و ڕەوانەی [[ئەکادیمیای سەربازی فرونزێ]] کرا بۆ خوێندنی زیاتر.&lt;ref&gt;{{in lang|ru}} [http://nvo.ng.ru/notes/2008-06-06/15_han.html Независимое военное обозрение. Красный хан. Удивительная история комбрига Нахичеванского]&lt;/ref&gt; ساڵی ١٩٣٣ خوێندنی تەواو کرد و لەو ئەکادیمیایە مایەوە بۆ فێرکردنی تاکتیکی سەربازی. لە ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٣٥ بە فەرمانی کۆمیساری گەلی بەرگری [[کلیمێنت ڤۆرۆشیلۆڤ]] پلەی کۆمبریگی پێبەخشرا.

== مردن ==
لە کاتی [[پاککردنەوەی گەورە]]دا، ناخچیڤانسکی لە ٢٠ی ئایاری ١٩٣٨ دەستگیرکرا و لە ٢٦ی ئابی ١٩٣٨ لە [[زیندانی لێفۆرتۆڤۆ]] بە تۆمەتی چالاکی دژە سۆڤیەت و سیخوڕی تۆمەتبار کرا. سزای لە سێدارەدان و دەستبەسەرداگرتنی سەرجەم موڵک و ماڵی کەسی بەسەردا سەپێندرا. ناخچیڤانسکی بە تەقەکردن لە سێدارە درا. تەرمی ناوبراو لە شوێنی تەقەکردنەکەی کۆمونارکا گواسترایەوە و بەخاک سپێردرا، کە شوێنێکی ناشتنی قوربانیانی سەرکوتکردنی NKVD بوو، کە ٢٦ کم لە دەرەوەی [[مۆسکۆ]] دوورە.&lt;ref name=&quot;azcongress1917&quot;/&gt; لە ٢٢ی کانوونی یەکەممی ١٩٥٦ [[چاکسازی (سۆڤیەت)|چاککرایەوە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://lists.memo.ru/d24/f159.htm#n122|سەردێڕ= Общество Мемориал. Список жертв политических репрессий. Нахичеванский Джамшид Джафарович.|trans-title= Memorial Society. The list of victims of political repressions. Nakhchivanski Jamshid Jafarovich|ڕێکەوتی سەردان= ٢١ی تەممووزی ٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٤ی تەممووزی ٢٠١٠|archive-url= https://web.archive.org/web/20100724021324/http://lists.memo.ru/d24/f159.htm#n122|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

لە ساڵی ٢٠٠٧دا لە [[ئازەربایجان]] یادی ١١٢ ساڵەی جەمشید ناخچیڤانسکی بەڕێوەچوو&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.novosti.az/obsh/20070807/41872271.html |سەردێڕ=В Азербайджане будет отмечена 112-я годовщина со дня рождения комбрига Джамшида Нахичеванского |trans-title=112th anniversary of Combrig Jamshid Nakhchivanski will be celebrated in Azerbaijan |بڵاوکەرەوە=Novosti Azerbaijana |نووسەر=Salim Balayev |ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110706131030/http://www.novosti.az/obsh/20070807/41872271.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١١}}&lt;/ref&gt; شەقامەکانی باکو و ناخچیڤان و ھەروەھا [[جەمشید ناخچیڤانسکی لیسیۆمی سەربازی|لیسیۆمی سەربازی جەمشید]] ناخچیڤانسکی بە ناوی جەمشید خان ناخچیڤانسکی ناونران. ھەروەھا مۆزەخانەیەکی خانوو لە نەخچیڤان لەلایەن حکوومەتی ئازەربایجانەوە کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان= http://shexsiyyetler.nakhchivan.az/nax_cemsid.html | سەردێڕ= Jamshid Nakhchivanski | ڕێکەوتی سەردان= ١٩ی تەممووزی ٢٠١٠ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20101216021201/http://shexsiyyetler.nakhchivan.az/nax_cemsid.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئازەربایجان}}
{{پۆلی کۆمنز|Jamshid Nakhchivanski}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٠]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:کەسانی خەڵکی نەخچیڤان|جەمشید ناخچیڤانسکی]]
[[پۆل:گەلی ئازەربایجانی سۆڤیەت]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٥]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٣٨]]</text>
      <sha1>d7kkdag7bu3lygeydpe633wtutmuxmp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خوسرەو سینا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215708</id>
    <revision>
      <id>1579726</id>
      <parentid>1559682</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:59:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٣ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25632" sha1="jxut94wd7qjcwbdk64sn28pnblm4pne" xml:space="preserve">{{کەسایەتی
| ناو                  = خوسرەو سینا
| وێنە                 = Xosro sina.jpg
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری_وێنە           =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   ={{birth date and age|1971|7|21}}
| شوێنی لەدایکبوون     = [[مەھاباد]]
| ڕێکەوتی_ونبوون       =
| شوێنی_ونبوون         =
| ڕەوشی_ونبوون         =
| ڕێکەوتی مردن         =
| شوێنی مردن           =
| ھۆکاری مردن          =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم =
| شوێنی گۆڕ            =
| مۆنۆمێنتەکان         =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               = [[کورد]]
| ناوەکانیتر          =
| نەژاد                =
| شارومەندێتی          =
| ڕادەی خوێندەواری     = [[دکتۆرا]]
| پیشە                 = [[دەرھێنەری فیلم]] [[شانۆ]]. [[سیناریۆنووس]].
| ساڵانی چالاکی          = ١٩٩٠ تاکوو ئێستا
| دایک و باوک          = محەممەد سینا + زولێخا سینا
| خەڵاتەکان             =
| ماڵپەڕ               =
| ھاوسەر                = ندا سەعیدی
}}

'''خوسرەو سینا'''(Khosro Sina)، لەدایکبووی ساڵی ١٩٧١ لە شاری مەھاباد، [[سیناریۆ (ھونەر)]] نوس و دەرھێنەری تەلەڤیزیۆن و شانۆیە.&lt;ref&gt;[https://redcarpetfilm.net/1399/04/31/متولدین-31-تیر-سینما-،-تئاتر-و-موسیقی؛-خس/]{{بەستەری مردوو|url=https://redcarpetfilm.net/1399/04/31/%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-31-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%8C-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C%D8%9B-%D8%AE%D8%B3/ |date=نیسانی ٢٠٢٣ }}لەدایکبووی ٣١ی تەممووز، سینەما و شانۆ و مۆسیقا).&lt;/ref&gt; دکتۆرای لێکۆڵینەوەی ھونەری لە بواری سینەما لە زانکۆی ھونەری تاران وەرگرتۆ. ئێستا یاریدەدەری پرۆفیسۆرە لە زانکۆی کوردستان (سنە).&lt;ref&gt;[https://www.researchgate.net/profile/Khosro-Sina], Doctor of Art, Iran at University of Kurdistan.&lt;/ref&gt;

== خوێندن ==
* [[بەکالۆریۆس]] لە دەرھێنانی شانۆ - [[زانکۆی تاران]]. ١٩٩١٫ تا ١٩٩٥٫
* بەکالۆریۆس لە یاسا - زانکۆی پەیام نوور. ٢٠١٧٫ تا ٢٠١٩٫
* بڕوانامەی [[ماستەر]] لە دەرھێنان و نواندن - زانکۆی ھونەری تاران. ١٩٩٧٫ تا ٢٠٠٠٫
* [[دکتۆرا]] لە توێژینەوەی سینەما - زانکۆی ھونەری تاران. ٢٠١١٫ تا ٢٠١٦٫

== چالاکی لە شانۆ ==
* یاریدەدەری یەکەمی دەرھێنەر لە شانۆگەری «بارام چووبین»، «فێڵەکانی سکاپان»، «پیاوی ژیر، پڵنگی شێت» لە دەرھێنانی قوتبەدین سادقی
* ئەکتەر، لە شانۆگەری «ھەملێت» لە دەرھێنانی قوتبەدین سادقی
* دەرھێنەری شانۆگەری «مەسیح ھەرگیز ناگریت» - خەڵاتی باشترین دەرھێنەر لە فێستیڤاڵی شانۆی ناوچەیی تەبرێز، ١٩٩٣
* دەرھێنەری شانۆگەری «ئینسانم ئارە زوویە» - خەڵاتی باشترین دەرھێنەر لە فێستیڤاڵی ناوچەیی ورمێ، ١٩٩٤
* دەرھێنەری و دیزاینی شانۆی «کوێر و شەل» لە نووسینی «دارماسنا پاتیراجا»، ١٩٩٥&lt;ref&gt;[[http://noo.rs/RcRwFl کور و افلیج (بازی در یک پرده)]{{بەستەری مردوو|url=http://noo.rs/RcRwFl |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}&lt;/ref&gt;
* دەرھێنەری و دیزاینی شانۆگەری «سیزیف و مەرگ» لە نووسینی «ڕۆبێرت مێرێل» وەرگێڕانی «ئەحمەد شاملو»، ١٩٩٦
* دەرھێنەری شانۆی تەلەڤیزیۆنی «کراسی سپی» - زانکۆی تاران، ١٩٩٦
* نووسین و دەرھێنانی شانۆگەری «سیحر» لە سێیەمین فێستیڤاڵی ناوچەیی شانۆی سنە لە ساڵی ٢٠١١ ڕێزی لێ گیرا
* دراماتۆرگی شانۆگەری «خوێن باران» لە نۆیەمین فێستیڤاڵی نیشتمانی شانۆی مانگ لە تاران، ٢٠١٣

== سینەما و تیڤی ==
* نووسەری سیناریۆی فیلمی [[ژانی گەل (فیلم)]] و بەشداریکردن لە خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکار]] لە ساڵی ٢٠٠٧&lt;ref&gt;[https://www.imdb.com/title/tt1130841/]،IMDb.&lt;/ref&gt;
* نووسینی سیناریۆی زنجیرە تەلەڤیزیۆنی «ژینگە» بۆ [[زاگرۆس تیڤی]].
* نووسینی سیناریۆی کورتە فیلمی (ڕچە، شەرم، ھیندێک دوورتر، ڕزگار بوون، دەروێشە کانی قادری) بۆ کۆمەڵەی سینەمای لاوانی ئێران
* دەرھێنانی فیلمی دیکۆمێنتاریی «ڕاپۆرت» لەلایەن فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتە فیلمی تاران ڕێزی لێ گیرا
* دەرھێنانی ئەنیمەیشنی «یاری» وەرگری خەڵاتی باشترین فیلم لە فێستیڤاڵی کورتە فیلمی ناوچەیی ١٩٩٣
* دەرھێنانی زنجیرە تەلەڤیزیۆنی «ئاغای بام»
* دەرھێنانی زنجیرە تەلەڤیزیۆنی «تۆ بلێی وا بی؟» [[زاگرۆس تیڤی]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100404002229/http://www.kurddrama.com/index.php?page=movie&amp;do=category&amp;category_id=43]Zagros TV - Dramai To Blei We Bet).&lt;/ref&gt;
* دەرھێنەر و بەرھەمھێنەری «یەک ئومێد، یەک بەھار» لەلایەن فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کورتە فیلمی تارانەوە ڕێزی لێ گیرا.&lt;ref&gt;[http://www.filmba.ir/index.php/festivals/18-film-festivals/tehranfilmfestival/16-tehranfestival-15] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815125620/http://www.filmba.ir/index.php/festivals/18-film-festivals/tehranfilmfestival/16-tehranfestival-15 |date=١٥ی ئابی ٢٠٢٢ }} (فهرست فیلم‌های منتخب پانزدهمین جشنواره بین المللی فیلم تهران).&lt;/ref&gt;
* دەرھێنەر و بەرھەمھێنەری فیلمی «بە دوو باڵی سپی» تۆڕی جیھانی سەحەر
* دەرھێنەر و بەرھەمھێنەری [[فیلمی کۆمیدی]] «کووپە»
* دیزاینەری زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی «پەنجەرەیەک ڕوو لە مانگ» لە دەرھێنانی عەبأس ڕافعی، کەناڵی دووی تەلەڤیزیۆنی ئێران
* دیزاینەری زنجیرە تەلەڤیزیۆنی «ڕاوە دوو نانی نھێنی» لە دەرھێنانی حەسەن محەممەدزادە، کەناڵی یەکی تەلەڤیزیۆنی ئێران
* ئەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکی فیلمی «فڕین» - ١٩٨٨ لە دە ڕھێنانی عوسمان موکری، [[کەناڵی مەھاباد]]
* یاریدەدەری یەکەمی دەرھێنەر و بە ڕنامە دارێژی فیلمی «ژانی گەل»&lt;ref&gt;[https://hw18.asset.aparat.com/aparat-video/3ede3277ed985cfe0af815377b67095210765693-240p.apt/chunk.m3u8?wmsAuthSign=eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJ0b2tlbiI6ImJkMTA1ZWQxNmM2NjBiMjc1MWYwYjU2NmYzNTU2YjM1IiwiZXhwIjoxNjYwNTgzMjYzLCJpc3MiOiJTYWJhIElkZWEgR1NJRyJ9.3b6xwBl14nA3DBa1XZ0CcfEfN3g-e6_JnmU31dH4yEY]{{بەستەری مردوو|url=https://hw18.asset.aparat.com/aparat-video/3ede3277ed985cfe0af815377b67095210765693-240p.apt/chunk.m3u8?wmsAuthSign=eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJ0b2tlbiI6ImJkMTA1ZWQxNmM2NjBiMjc1MWYwYjU2NmYzNTU2YjM1IiwiZXhwIjoxNjYwNTgzMjYzLCJpc3MiOiJTYWJhIElkZWEgR1NJRyJ9.3b6xwBl14nA3DBa1XZ0CcfEfN3g-e6_JnmU31dH4yEY |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}(2007- Janî Gel[دابه‌زاندنی ویدئو]).&lt;/ref&gt;
* یاریدەدەری یەکەمی دەرھێنەر و بە ڕنامە دارێژی فیلمی «تەمبەڵی پاڵەوان» لە دەرھێنانی بێھرووز غەریبپوور&lt;ref&gt;[[:fa:تنبل قهرمان]]&lt;/ref&gt;
* یەکەم یاریدەدەری دەرھێنەری فیلمی «ئۆتونازی» لە دەرھێنانی ڕەحمان ڕەزایی&lt;ref&gt;[[:fa:اتانازی (فیلم)]].&lt;/ref&gt;
* یاریدەدەری دەرھێنەر و ڕاوێژکاری فیلمی «مشتێک چیمەن» کە بە ھاوبەشی ئێران و ئەڵمانیا بەرھەم ھێنراوە - ساڵی ٢٠٠٠ - کەناڵی ZDF&lt;ref&gt;[https://www.imdb.com/title/tt0206795/l Eine Handvoll Gras (2000)]&lt;/ref&gt;

== دۆبلاژ ==
* دوبلۆر یان بەڕێوەبەری دۆبلاژی زیاتر لە ٣٠ فیلم و زنجیرە بە زمانی [[کورد]]ی بۆ تیڤی(١٩٩٦ تا ٢٠١١)

== توێژینەوە ==
* دامە زراندن و خولی ھونەر لە [[زانستگای ئازادی ئیسلامی (لقی سنە)]] و بەشی سینەما لە [[زانکۆی کوردستان (سنە)]] &lt;ref&gt;[https://theater.ir/fa/12726] (دانشگاه آزاد اسلامی سنندج میزبان رشته نمایش می‌شود).&lt;/ref&gt;
* بەڕێوەبەری بەشی ھونەر و تەلارسازی ناوەندی کوردستانناسی زانکۆی ئازادی سنە
* ئەندامی گرووپی مێژوو و فەرھەنگ لە توێژینگەی کوردستانناسی زانکۆی کوردستان&lt;ref&gt;[https://ksi.uok.ac.ir/post/272?lang=ku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815130830/https://ksi.uok.ac.ir/post/272?lang=ku |date=١٥ی ئابی ٢٠٢٢ }}توێژینگەی کوردستان‌ناسی زانکۆی کوردستان).&lt;/ref&gt;
* خە لاتی توێژەری سەرەکی زانستگای ئازادی ئیسلامی ٢٠١٣
* سکرتێری زانستی کۆنفرانسی ناسنامەی کورد و [[سینەما]] - ناوەندی توێژینگەی کوردستان ناسی ٢٠١٤ سنە&lt;ref&gt;[https://www.farsnews.ir/news/13940230001025/همایش-هویت-و-سینمای-کردی-باید-در-سطح-بین‌المللی-برگزار-شود]سکرتێری زانستی کۆنفرانسی ناوچەیی ناسنامەی کورد و سینەما).&lt;/ref&gt;
* باشترین توێژەری بەشی ھونەر و تەلارسازی زانکۆکانی [[پارێزگای کوردستان]] ٢٠١٤
* نووسەری ھەڵبژێرراوی خەڵاتی کتێبی ساڵی پارێزگای کوردستان ٢٠١٨&lt;ref&gt;[https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/422500/برگزیدگان-دومین-جایزه-ادبی-کتاب-سال-کردستان-معرفی-شدند] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815105918/https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/422500/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |date=١٥ی ئابی ٢٠٢٢ }}کتاب سال کردستان).&lt;/ref&gt;

== کتێبەکان ==
* ھەزار خاڵ لە داھێنانی بینراودا، تاران: بڵاڤگەی ئایەندەگان، ٢٠١٣&lt;ref&gt;[https://www.gisoom.com/book/1207530/کتاب-1000-نکته-در-طبقه-بندی-شده-خلاقیت-تصویری-و-تجسمی-ویژه-کنکور-هنر/ کتێب: خلاقیت تصویری و تجسمی]{{بەستەری مردوو|url=https://www.gisoom.com/book/1207530/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-1000-%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}،&lt;/ref&gt;
* ھونەری بینین، [[تاران]]: بڵاڤگەی دانش، ٢٠١٣
* شوناسی کولتووری و سینەمای کورد، بڵاڤگەی لۆگۆس. ٢٠١٨.&lt;ref&gt;[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=4801416&amp;pageStatus=1&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author کتێب] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815035038/https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=4801416&amp;pageStatus=1&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author |date=١٥ی ئابی ٢٠٢٢ }}، Cultural identity and Kurdish cinema.&lt;/ref&gt;

== ڕێنمایی دیزەرتەیشن و تێز ==
* نوێنەرایەتی ڕەگەز لە دیزاینی پۆستەری فیلمەکانی دەرھێنەرانی ژنی ئێرانی لە ڕوانگەی سیمیۆتیکی کۆمەڵایەتیی وێنەکەوە.
* شێوازی گێڕانەوە لە کۆمەڵە وێنەی بەڵگە نامەیی دا&lt;ref&gt;[http://kurdishbookhouse.com/100-540/] (بۆته کتێب).&lt;/ref&gt;
* خوێندنەوەیەکی بەراوردکاری بۆ بنیاتنانی شوناس لە شانۆگەرییەکانی دوو نەوەی شانۆنامەنووسانی ئێرانی و بیانی
* لێکۆڵینەوەیەکی ڕەخنەگرانە لە ڕووبەڕووبوونەوەی نێوان فەلسەفە شیکار یەکان و فەلسەفە کیشوەر یەکان لە سینەمادا لەسەر بنەمای بۆچوونەکانی نۆئێل کرۆل.
* بەکارھێنانی کاریگەری ڕووناکی و بینراو لە شانۆی ماڵتی میدیادا لەسەر بنەمای تیۆرییەکانی جۆزێف ئۆسۆبۆدا&lt;ref&gt;[Josef Svoboda]&lt;/ref&gt;

== بابەتەکان ==
* شانۆی سەر شەقام، شانۆی پڕوپاگەندە و ئاژاوەی سیاسی - ڕۆژگار - ژمارە ١٨–١٩٩٥
* شانۆی فەقیر - ژمارەی تایبەتی فێستیڤاڵی شانۆی خوێندکاران - ١٩٩٤
* شیکاری بەیتی «سەیدە وان» (ئەدەبیاتی زارەکی کوردستان) - ڕامان ژمارە ٢٤٧–٢٠١٧&lt;ref&gt;[http://www.raman-media.net/247/r15.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240501135630/http://www.raman-media.net/247/r15.pdf |date= ١ی ئایاری ٢٠٢٤ }} ([دابه‌زاندنی ده‌ق]).&lt;/ref&gt;
* توێژینەوەیەک لەسەر بناغە و پەرەسەندنی شانۆ و شانۆ گێری لە [[فەرھەنگ]] و [[فۆلکلۆر]] و ئەدەبی [[کوردستان]] - ٢٠٠٠
* پێداچوونەوە بە نەریتە شانۆیی یەکان لە کوردستان (سەمای فۆلکلۆری) - گۆڤاری مەھاباد - ژمارە ١٠١– ٢٠٠٧&lt;ref&gt;[https://www.magiran.com/volume/48762] ([ماهنامه مهاباد]).&lt;/ref&gt;
* گرافیتی ھونەرێکی ناشیرینی جوانە! (کۆڕێ زانستی) - ٢٠٠٦
* سیناریۆ، لە بەرھەمەکانی سینەمای پۆست مۆدێرن دا (وتاری ئەکادیمی) - ٢٠٠٧
* مۆسیقای ڕەنگ لە بەرھەمەکانی واسیلی کاندینسکی - (وتارێ زانستی) - ٢٠٠٨
* پەیوەندی نێوان کوێر ڕەنگی چاو لەگەڵ نەتەوە، شوێنی نیشتە جێبوون و بواری خوێندنی خوێندکارانی زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی سنە - پلانی توێژینەوە - ٢٠٠٨
* مۆرفۆلۆجیی ھونەری چەمکی - (کۆڕێ زانستی) - ٢٠٠٨
* چاوخشاندنێک بە شێوازە نوێیەکانی دەرھێنان لە شانۆی پۆست مۆدێرن - ٢٠١٠
* شیکاری لە ئەدەبیاتی زارەکی کوردستان (کۆنفرانسی نیشتمانی دەرکەوتە فەرھەنگییەکانی پارێزگای کوردستان) - ٢٠١١
* ڕێ و ڕەسم و ئەفسانە لە ئێران وکوردستان - ھەفتەنامەی سیروان - ژمارە ٧٠٤ تا ٧٠٧ ی - ٢٠١١
* مۆرفۆلۆجیی سینەمای پۆست مۆدێرن - ھەفتانەی سیروان - ژمارە ٧١٠ لە - ٢٠١٣
* کاری ھونەری لە ڕوانگەی واڵتەر بنیامینەوە؛ بە سەیرکردنی وتارێکی توێژینەوەی زانستی «کاری ھونەری لە سەردەمی بەرھەمھێنانەوەی ئامێردا&lt;ref&gt;[http://noo.rs/KRv9S] ([کتاب ماه هنر تیر 1393 - شماره 190]).&lt;/ref&gt;
* لێکۆڵینەوەیەک لەسەر ئەفسانەی «قوربانیدان» لە ڕێوڕەسمی کۆنی کوردستان - گۆڤاری «نمایش» - ژمارە ١٧٣–٢٠١٣&lt;ref&gt;[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1036580/در-گستره-تیاتر-ایران-استان-کردستان-بخش-دوم-جستاری-بر-اسطوره-های-باروری-و-قربانی-در-ایین-های-نمایشی-کردستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815103514/https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1036580/%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |date=١٥ی ئابی ٢٠٢٢ }}توێژینەوەی زانستی).&lt;/ref&gt;
* ڕێگاکانی خوێندنەوەی وێنە، لە ڕوانگەی نیشانە زانییەوە - (کۆڕێ زانستی) - کۆمەڵەی سینەمای گەنجان - ٢٠١٣
* شیکردنەوەی سەرچاوەی ئەفسانەیی و پەرەسەندنی نمایشە ڕێ و ڕەسمییەکان لە کوردستان - فێستیڤاڵی شانۆی [[ئامەد|دیاربەکر]] - تورکیا - ٢٠١٤
* خوێندنەوەیەکی پێکھاتەیی بۆ ئەدەبیاتی زارەکی کوردستان&lt;ref&gt;[http://ensani.ir/fa/article/338966/خوانشی-ساختاری-از-ادبیات-شفاهى-کردستان-مطالعه-موردی-بیت-سه-یده-وان-]{{بەستەری مردوو|url=http://ensani.ir/fa/article/338966/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%89-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%87-%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%86- |date=ئایاری ٢٠٢٣ }}[[کۆڵینەوە|لێکۆڵینەوەی زانستی]]).&lt;/ref&gt;
* ئەرکی تیۆرییە کۆمەڵناسییەکان لە شیکاری فیلمدا، توێژینەوەیەکی کەیس لە شیکاری فیلمی «کیسەڵەکان دەفڕن» - [[کۆڵینەوە|لێکۆڵینەوەی زانستی]]&lt;ref&gt;[https://www.magiran.com/paper/1520466]،ISSN 2383-0468.&lt;/ref&gt;
* شیکاری کۆمەڵایەتی پەرەسەندنی شەپۆلی نوێی سینەمای کوردی لەسەر بنەمای سینەمای نەتەوەیی ئێران - [[کۆڵینەوە|لێکۆڵینەوەی زانستی]]&lt;ref&gt;[https://www.magiran.com/paper/1664428]،ISSN 2008-5575.&lt;/ref&gt;
* شیکردنەوەی پێکھاتەکانی ناسنامە لە شانۆنامەی میر نوروزی لە ڕوانگەی تیۆری میخائیل بەختینەوە - [[کۆڵینەوە|لێکۆڵینەوەی زانستی]]&lt;ref&gt;[https://jokl.uok.ac.ir/article_61549.html?lang=en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815042816/https://jokl.uok.ac.ir/article_61549.html?lang=en |date=١٥ی ئابی ٢٠٢٢ }}, -ISSN 2645-3657.&lt;/ref&gt;
* چاوێک لە مێژووی تۆمارکردنی کۆنترین وێنەکانی بەردەستی کورد&lt;ref&gt;[http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=2797] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406121145/http://www.haje.ir/Newsdetails.aspx?itemid=2797 |date= ٦ی نیسانی ٢٠٢٣ }}(Haje News).&lt;/ref&gt;
* کاریگەرییە بچووکەکانی تەنیایی - (کۆ بەرگێک لە وێنەکانی جەمشید فەرجوەند فەردا)&lt;ref&gt;[https://uok.ac.ir/fa/w/نقد-و-بررسی-کتاب-شەبەنگی-کوردستان-] (شەبەنگی کوردستان).&lt;/ref&gt;
* تەنز و سازدانی شوناس و کۆنتراستی کولتووری لە نوێنەرایەتیکردنی میدیادا - (کوردستان ناسی زانکۆی کوردستان)&lt;ref&gt;[https://www.isna.ir/news/kordestan-41798/] (دفاعیات نورالدین خانزاد!).&lt;/ref&gt;
* نوێنەرایەتی ھەستی شوێن لە سینەمادا، توێژینەوەیەکی کەیسی فیلمی ئەڵماسەکان ئەبەدین (بابەتی ھاوبەش)
* تەلارسازی و سینەما؛ نوێنەرایەتیکردنی شوێن لە فیلمە ترسناکەکاندا لەسەر بنەمای فیلمی ئە وانی تر (فیلمی ٢٠٠١)، دایک، کوایدان و سایکۆ (فیلمی ١٩٦٠) (بابەتی ھاوبەش)
* شیکاری ناوەڕۆکی فیلمی (بەشداربوو لە تاوان) بەپێی تیۆری «مارک اوژھ» (بابەتی ھاوبەش)
* لە ئەدەبیاتی زارەکی و مۆسیقای عەرەبی تا سینەمای بەرخۆدان (لەدایکبوونی ناسنامە لە سینەمای [[یەڵماز گونەی]]) - [[کۆڵینەوە|لێکۆڵینەوەی زانستی]]&lt;ref&gt;[https://jokl.uok.ac.ir/article_61966.html?lang=en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815043356/https://jokl.uok.ac.ir/article_61966.html?lang=en |date=١٥ی ئابی ٢٠٢٢ }}, ISSN 2645-3657.&lt;/ref&gt;
*  بنیاتنانی شوناس لە ڕێگەی شوێنەوە لە بەرهەمی سینەماکارانی کورد دا - [[کۆڵینەوە|لێکۆڵینەوەی زانستی]]&lt;ref&gt;[http://dam.journal.art.ac.ir/article_1074.html?lang=fa گۆڤاری توێژینەوەی زانستی هونەرە نمایشییەکان و مۆسیقا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220911072941/http://dam.journal.art.ac.ir/article_1074.html?lang=fa |date=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}&lt;/ref&gt;
* خوێندنەوەیەکی بەراوردکاری بۆ بنیاتنانی شوناس لە شانۆگەرییەکانی دوو نەوەی شانۆنامەنووسانی ئێرانی و بیانی)- [[کۆڵینەوە|لێکۆڵینەوەی زانستی]] &lt;ref&gt;[https://jfadram.ut.ac.ir/article_89481.html توێژینەوەی زانستی بۆ هونەرە جوانەکان]{{بەستەری مردوو|url=https://jfadram.ut.ac.ir/article_89481.html |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
* ئۆنتۆلۆژیی زمان لە شیعری بوونگەرایی شێرکۆ بێکەسدا: لێکۆڵینەوەیەکی شیکارانە-لێکدانەوەیی لەسەر بنەمای فەلسەفەی هایدگەری - [[لێکۆڵینەوەی زانستی]]&lt;ref&gt;[https://jokl.uok.ac.ir/article_63506.html ]{{بەستەری مردوو|url=https://jokl.uok.ac.ir/article_63506.html |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== دادوەری بابەتەکان، فێستیڤاڵەکان ==
* گۆڤارەکانی توێژینەوەی زانستی&lt;ref&gt;[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/reviewer?_action=info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815051350/https://socialstudy.ihcs.ac.ir/reviewer?_action=info |date=١٥ی ئابی ٢٠٢٢ }}، لێژنهٔ زانستی.&lt;/ref&gt;
* کۆنفرانسی نەتەوەیی دەرکەوتە فەرھەنگییەکانی کوردستان
* یەکەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی ھەورامان&lt;ref&gt;[https://hawramanconf.uok.ac.ir/ku/scientificCommittee/15]{{بەستەری مردوو|url=https://hawramanconf.uok.ac.ir/ku/scientificCommittee/15 |date=شوباتی ٢٠٢٤ }}، لێژنهٔ زانستی.&lt;/ref&gt;
* دادوەریکردن لە چەندین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی و نیشتمانی فیلم و شانۆ (لە ناوخۆ و دەرەوە),&lt;ref&gt;[https://www.tehrantimes.com/news/428627/Iranian-cineastes-picked-for-Duhok-festival-jury]Duhok festival jury.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.fidanfilm.ir/اعضای-هیات-انتخاب-و-داوری-فیلم‌نامه-ج/]{{بەستەری مردوو|url=https://www.fidanfilm.ir/%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%87%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} (هیات انتخاب و داوری فیلم‌نامه جشنواره ژیار).&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ئێران}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خەڵکی مەھاباد]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تاران]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئێرانی]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]</text>
      <sha1>jxut94wd7qjcwbdk64sn28pnblm4pne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جێفری ھینتۆن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216071</id>
    <revision>
      <id>1579644</id>
      <parentid>1353268</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3194" sha1="2ls4pawi2focvjre4yzz5d3ych05x6e" xml:space="preserve">{{Databox|item=Q92894}}
'''جێفری ھینتۆن''' ناوی تەواوی '''جێفری ئێڤێرست ھینتۆنە''' ({{بە ئینگلیزی|Geoffrey Everest Hinton}}). ھینتۆن مامۆستا و لێکۆڵەری بواری [[زانستی کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەری]] بەریتانی-کەنەداییە. زۆرترین ناوبانگی بەھۆی کارەکانی لەسەر [[فێربوونی قووڵ]] و تۆڕە نۆرۆنییەکانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=U of T, Vector Institute create new deep learning faculty positions in honour of Geoffrey Hinton|ناونیشان=https://lmp.utoronto.ca/news/u-t-vector-institute-create-new-deep-learning-faculty-positions-honour-geoffrey-hinton|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=lmp.utoronto.ca|زمان=en}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٣ەوە ھاوکات لە کۆمپانیای [[گووگڵ]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Geoffrey E. Hinton – Google Research|ناونیشان=https://research.google/people/GeoffreyHinton/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Google Research|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220820204307/https://research.google/people/GeoffreyHinton/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و [[زانکۆی تۆرنتۆ|زانکۆی تۆرۆنتۆدا]] کار دەکات. لە ساڵی ٢٠١٧دا ھاوکار بوو بۆ دامەزراندنی بنکەی ڤێکتەر.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Geoffrey Hinton - Vector Institute for Artificial Intelligence|ناونیشان=https://vectorinstitute.ai/team/geoffrey-hinton/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|url=https://vectorinstitute.ai/team/geoffrey-hinton/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ئەو ھەروەھا مەدالیای توورینگی وەرگرتووە بە خەڵاتی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ساڵی ٢٠٢٤ خەڵاتی [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیکدا]] وەرگرتووە بۆ کارەکانی لە بواری [[فێربوونی مەکینە|فێربوونی مەکینەدا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Nobel Prize in Physics 2024 |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2024/press-release/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; 

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Geoffrey Hinton}}
{{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|ژیاننامە|زانستی کۆمپیوتەر|کەنەدا}}

[[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی تۆرنتۆ]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئێدینبەرە]]
[[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی کەنەدی]]</text>
      <sha1>2ls4pawi2focvjre4yzz5d3ych05x6e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579677</id>
      <parentid>1579644</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:02:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3259" sha1="9d5lewqy17yu4g1g8crl3tmuh4on8al" xml:space="preserve">{{Databox|item=Q92894}}
'''جێفری ھینتۆن''' ناوی تەواوی '''جێفری ئێڤێرست ھینتۆنە''' ({{بە ئینگلیزی|Geoffrey Everest Hinton}}). ھینتۆن مامۆستا و لێکۆڵەری بواری [[زانستی کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەری]] بەریتانی-کەنەداییە. زۆرترین ناوبانگی بەھۆی کارەکانی لەسەر [[فێربوونی قووڵ]] و تۆڕە نۆرۆنییەکانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=U of T, Vector Institute create new deep learning faculty positions in honour of Geoffrey Hinton|ناونیشان=https://lmp.utoronto.ca/news/u-t-vector-institute-create-new-deep-learning-faculty-positions-honour-geoffrey-hinton|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=lmp.utoronto.ca|زمان=en}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٣ەوە ھاوکات لە کۆمپانیای [[گووگڵ]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Geoffrey E. Hinton – Google Research|ناونیشان=https://research.google/people/GeoffreyHinton/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Google Research|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220820204307/https://research.google/people/GeoffreyHinton/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و [[زانکۆی تۆرنتۆ|زانکۆی تۆرۆنتۆدا]] کار دەکات. لە ساڵی ٢٠١٧دا ھاوکار بوو بۆ دامەزراندنی بنکەی ڤێکتەر.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=Geoffrey Hinton - Vector Institute for Artificial Intelligence|ناونیشان=https://vectorinstitute.ai/team/geoffrey-hinton/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|url=https://vectorinstitute.ai/team/geoffrey-hinton/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ئەو ھەروەھا مەدالیای توورینگی وەرگرتووە بە خەڵاتی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ساڵی ٢٠٢٤ خەڵاتی [[خەڵاتی نۆبێل لە فیزیک|خەڵاتی نۆبێلی لە فیزیکدا]] وەرگرتووە بۆ کارەکانی لە بواری [[فێربوونی مەکینە|فێربوونی مەکینەدا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Nobel Prize in Physics 2024 |ناونیشان=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2024/press-release/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=NobelPrize.org |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; 

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Geoffrey Hinton}}
{{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|ژیاننامە|زانستی کۆمپیوتەر|کەنەدا}}

[[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی تۆرنتۆ]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئێدینبەرە]]
[[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی کەنەدی]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی فیزیک]]</text>
      <sha1>9d5lewqy17yu4g1g8crl3tmuh4on8al</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جەلیل مەمەدگولوزادە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216212</id>
    <revision>
      <id>1579665</id>
      <parentid>1353340</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:17:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6261" sha1="31lrzrxyowwub72egyug8a9u7toee4s" xml:space="preserve">[[پەڕگە:Jalil_Mammadguluzadeh,_c._1920.jpg|وێنۆک|جەلیل مەمەدگولوزادە]]

'''جەلیل حوسەینگولو ئۆغلو مامدگولوزادە''' (بە ئازەربایجانی: Cəlil Məmmədquluzadə; ٢٢ی شوباتی ١٨٦٩ – ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٣٢)، تەنزنووس و نووسەرێکی [[ئازەربایجان]]ی بووە. دامەزرێنەری گۆڤاری مۆلا نەسرەدین بوو کە گۆڤارێکی تەنزئامێزە کە کاریگەری زۆری لەسەر ئەم ژانرە دەبێت لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] و [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]].

مامۆستا مەمەدگولوزادە بە یەکێک لە یەکەم چالاکانی مافی ژنان لە ئازەربایجان و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دادەنرێت و ڕۆڵی گەورەی ھەبووە لە دامەزراندنی یەکەمین گۆڤاری ژنان لە ئازەربایجان.

== سەرەتای ژیان ==
مەمەدگولوزادە لە خاکی ئیکسکلەی [[نەخچیڤان]]ی مۆدێرن لە [[ئازەربایجان]] لەدایکبووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://nakhchivan.preslib.az/en_b2.html|سەردێڕ=Nakhchivan Autonomous Republic|وێبگە=Nakhchivan.preslib.az|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt; یەکەمجار چووە قوتابخانەی کەنیسە و چووە قوتابخانەی شاری نەخچیڤان و لە تەمەنی سێزدە ساڵیدا فێری زمانی ڕووسی بووە.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.visions.az/en/news/353/dd0a0477/|سەردێڕ=Visions of Azerbaijan Magazine ::: Jalil Mammadguluzadeh and Molla Nasreddin&amp;nbsp;– Political satire comes East -|وێبگە=Visions of Azerbaijan Magazine}}&lt;/ref&gt; مەمەدگولوزادە خۆی بە [[ئێران]]ی دەزانی، و شانازی بەو ڕاستییەوە دەکرد کە باوباپیرانی خەڵکی ئێران بوون.&lt;ref&gt;{{harvnb|Javadi|Burrill|1988|pages=251–55}}. &quot;Jalil Moḥammad-qolizāded (Mämmädguluzade) was proud of the fact that his forefathers were from Iran, and he considered himself an Iranian (Sardariniā, p. 109)&quot;&lt;/ref&gt; لە ساڵی ١٨٨٢ دەچێتە ناو مەدرەسەی پێداگۆژی گۆری لە شاری گۆری [[گورجستان|جۆرجیا]] و لێرەدایە جیھانبینی خۆی پەرەپێداوە.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; لە ساڵی ١٨٨٧دا لە مەدرەسەی پێداگۆژیی گۆری دەرچووە و بۆ ماوەی دە ساڵی داھاتوو لە قوتابخانە گوندنشینەکانی باشنۆڕەشێن (شارور)، ئولوخانلی، نەھرام و شارۆچکە و گوندەکانی دیکەی پارێزگای ئێریوان بەشداری وانەوتنەوە دەکات&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.azerigallery.com/literatura/dzhalil-mamedkulizade.html|سەردێڕ=Джалил Мамедкулизаде &amp;#124; Литература &amp;#124; Галереи|وێبگە=Azerigallery.com|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|زمان=ru|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130820205658/http://www.azerigallery.com/literatura/dzhalil-mamedkulizade.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

مەمەدگولوزادە چالاکێکی بەھێزی یەکگرتنی زمان بوو.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.goodreads.com/author/show/5832285.C_lil_M_mm_dquluzad_|سەردێڕ=Cəlil Məmmədquluzadə|وێبگە=www.goodreads.com}}&lt;/ref&gt; ئەو زۆرێک لە ھاوچەرخەکانی خۆی شەرمەزار کرد بۆ ئەوەی کە بە گەندەڵی دەزانی زمانی ئازەری بە گۆڕینی وشەسازیی ڕاستەقینەی بە وشەی قەرزداری تازە ناسێنراوی ڕووسی و فارسی و تورکی عوسمانی کە زۆرجار نامۆ و سەرلێشێواوی زۆرێک لە خوێنەران دەکات. دواتر بە قووڵی بەشداری پرۆسەی ڕۆمانیکردنی ئەلفوبێی ئازەری کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.anl.az/down/meqale/adalet/2015/may/439967.htm|سەردێڕ=Cəlil Məmmədquluzadə və ana dili|وێبگە=Anl.az|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|زمان=az}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.anl.az/down/meqale/adalet/2015/may/439967.htm |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== ڕوانگەی ئایینی ==
بۆچوونە [[ئایین]]ییەکانی مامۆستا مەمەدگولوزادە مشتومڕیان لەسەرە و لەکاتێکدا ھەندێک دەڵێن کە ئەو بێدین بووە لەکاتێکدا ھەندێکی دیکە بە مۆدێرنیست و خواستی دیموکراسی [[ئیسلام]]ی سەیری دەکەن. بەڵام ڕەخنەی ڕوانگەی ئەو لە ئۆرتۆدۆکسی ئایینی و کۆنەپەرستی ئایینی وای لێکرد زۆر دوژمنی کۆمەڵگەی کۆنەپەرستی ئایینی بێت. فەیلەسوفی ئازەربایجانی ئاگالار مەمەدۆڤ ئیدیعای کرد کە جەلیل مەمەدگولوزادە بێدین بووە، بەڵام ھیچ بەڵگەیەکی یەکلاکەرەوە نییە کە پشتگیری لەو ئیدیعایە بکات کە مەمەدگولوزادە یان بێدین بووە، یان لیبڕاڵێکی ئایینی بووە یان میانڕەو.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئازەربایجان}}
{{پۆلی کۆمنز|Jalil Mammadguluzadeh}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٩]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٣٢]]
[[پۆل:خەڵکی خۆی]]
[[پۆل:نووسەرانی زمانی ئازەربایجانی]]
[[پۆل:کەسانی خەڵکی نەخچیڤان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٦]]</text>
      <sha1>31lrzrxyowwub72egyug8a9u7toee4s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بڵاوبوونەوەی ئیسلام لەناو کورددا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216633</id>
    <revision>
      <id>1579460</id>
      <parentid>1579422</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:01:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9310" sha1="p83vt862h99derd3rr34kgm7d5lwcoa" xml:space="preserve">'''بڵاوبوونەوەی [[ئیسلام]] لە نێو [[کورد|کورددا]]''' لە سەدەی حەوتەمدا بە فەتحەکانی سەرەتای موسڵمانان دەستی پێکرد.پێش ئیسلام زۆرینەی کوردەکان پەیڕەوی لە باوەڕێکی ڕۆژئاوای ئێرانی پێش [[ئایینی زەردەشتی|زەردەشتیان]] دەکرد کە ڕاستەوخۆ لە نەریتی هیندۆ-ئێرانەوە سەرچاوەی گرتبوو،هەندێک توخمەکانی ئەم باوەڕە لە شەرفەدین و [[یارسان|یارسانیزم]] و [[عەلەوی]] کوردیدا مانەوە. کورد نەتەوەیەک بوو لە نێوان [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|ئیمپراتۆریەتی بیزەنتین]] و[[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|فارسدا]] دابەش بوو کاتێک ئیسلام بۆ یەکەمجار دەرکەوت. [[جابانی کوردی|جابان کوردی]] و کوڕەکەی مەیمونی کوردی یەکەمین کورد بوون کە موسڵمان بوونو حەلیل کوردی ئەس-سممانی یەکێک بوو لە یەکەم [[تابعین|تابعینەکان]] کورد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Kürt sahabeler haberi - Taraf.com.tr {{!}} Düşünmek Taraf Olmaktır|ناونیشان=http://arsiv.taraf.com.tr/haber-kurt-sahabeler-147694/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151208061944/http://arsiv.taraf.com.tr/haber-kurt-sahabeler-147694/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;بەڵام گۆڕینی بەکۆمەڵی کورد بۆ ئیسلام تا سەردەمی [[عومەر کوڕی خەتتاب|عومەر کوڕی خەتاب]]، خەلیفەی دووەمی [[خەلافەتی ڕاشدین|خەلافەتی رەشیدون]] لە نێوان ساڵانی ٦٣٤-٦٤٤دا ڕووی نەدا. کورد بۆ یەکەمجار لە کاتی داگیرکردنی [[مێزۆپۆتامیا|میزۆپۆتامیای]] [[عەرەب|عەرەبەکان]] لە ساڵی ٦٣٧ بەرکەوتەی لەگەڵ سوپای عەرەبی هات، هۆزە کوردەکان توخمێکی گرنگ بوون لە [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ئیمپراتۆریەتی ساسانیدا]]، و لە سەرەتادا پشتیوانییەکی بەهێزیان پێدا لەکاتێکدا هەوڵی بەرگەگرتنی سوپای موسڵمانان دەدا، لە نێوان ساڵانی ٦٣٩ - ٦٤٤، کاتێک ڕوون بووەوە کە ئیمپراتۆریەتەکە دەڕوخێت، سەرۆکەکانی کورد یەک بە یەک ملکەچی سوپای عەرەبی و ئایینی نوێ بوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McDowall|یەکەم=David|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xpefAAAAMAAJ|سەردێڕ=A Modern History Of The Kurds|بڵاوکەرەوە=I.B Tauris|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٠٤٣-٤١٦-٠|شوێن=London|پەڕەکان=٢١}}&lt;/ref&gt; ئەمڕۆ زۆرینەی کورد موسوڵمانانی سوننەن، کەمینەکانی عەلەوی و [[شیعە|شیعەش]] هەن. کوردە [[سوننە|موسڵمانە سوننەکان]] زیاتر [[شافعی|شافیعی]] و [[حەنەفی|حەنەفین]].


پاشماوەی شیعرێکی کوردی سەدەی حەوتەم، کە لەسەر پارچەیەک پێستی ئاسک بە ڕێنووسی پەهلەوی نووسراوە، لە دەوروبەری شاری [[سلێمانی]]، کە باس لە یەکەم ڕووداوەکانی فەتحی ئیسلامی کوردستان دەکات:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chaliand|یەکەم=Gérard|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=W78I4hK0JLQC&amp;q=kurdish+poem+7th+century&amp;redir_esc=y|سەردێڕ=A People Without a Country: The Kurds and Kurdistan|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Zed Books|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٦٤٩-١٩٣-٨|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://ketabnak.com/book/55480/کرد-و-پیوستگی-نژادی-و-تاریخی-او|سەردێڕ=کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=NOSA BOOKS|ناونیشان=http://www.nosabooks.com/WebUI/book.aspx?simorgh=1&amp;marckey=1298652&amp;marckind=3|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.nosabooks.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210820200434/http://www.nosabooks.com/WebUI/book.aspx?simorgh=1&amp;marckey=1298652&amp;marckind=3|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== کوردە مسوڵمانە دیارەکانی سەدەکانی ناوەڕاست ==
[[ئەبووحەنیفە دینەوەری]] یەکێک بووە لە یەکەم زانایانی موسڵمان کە لە مێژوو و [[مرۆڤناسی]] کوردی خوێندووە و دەوترێت کورد بووە. بەسامی کوردی (سەدەی ٩)، [[عەبدولسەمەدی بابەک]] (٩٧٢-١٠١٩)، [[عەلی حەریری]] (١٠٠٩-١٠٧٩) یەکەم [[شاعیر]] و نووسەری ئیسلامی کورد بوون. فەخرون نیسا (١٠٩١-١١٧٩) یەکەم ژنە زانا و [[فەرموودەناسی|فەرموودەناس]] و [[خۆشنووسی]] ئیسلامی کورد بوو. [[ئەبوو فیدا (کراتەر)]] لە [[مانگ|مانگدا]] بەناوی جوگرافیناس و مێژوونووسی ئیسلامی کورد [[ئەبوو فیدا]] (١٢٧٣-١٣٣١) ناونراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Selin|یەکەم=Helaine|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=raKRY3KQspsC&amp;pg=PA7&amp;redir_esc=y|سەردێڕ=Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Westen Cultures|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=Springer Science &amp; Business Media|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩٢٣-٤٠٦٦-٩|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

[[مزگەوتی مێنوچەھر|مزگەوتی مێنوچەهر]]، یەکەم مزگەوتی سنوورەکانی ئێستای تورکیایە، لە ساڵی ١٠٧٢ لەلایەن [[میرنشینی شەدادی|میرنیشینی کوردی سوننە موسڵمانان شەدادیدەوە]] دروستکراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Foundation|یەکەم=Encyclopaedia Iranica|سەردێڕ=Welcome to Encyclopaedia Iranica|ناونیشان=https://iranicaonline.org/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=iranicaonline.org|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== مەدرەسەی کوردی ==
لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ئیسلام لە کوردستان، شێوازێکی نوێی شارستانیەت لە ناوچەکەدا دروست بوو. یەکێک لە زەمینەکانی ئەم شارستانیەتە نوێیە مەدرەسە بوو. یه‌كه‌م مه‌دره‌سه‌ی كوردی له‌ ده‌وروبه‌ری ساڵانی 950 له‌ شاری [[ھەمەدان|هه‌مه‌دان]] له‌ كوردستانی ئێران دروست بوو. بەڵام [[سەلاحەدینی ئەییووبی|سەڵاحەدین]] دۆخی پەروەردەیی مەدرەسەکانی گۆڕی کە تەنیا [[زانستە ئیسلامییەکان]] تێیدا دەخوێندرانەوە، و لەوێ دەستی کرد بە وانەوتنەوە لە زۆر لقەکانی زانست، ئەمەش گرنگییەکی زیاتری بە [[زمانی کوردی|وانەی کوردی]] دا.&lt;ref&gt;https://search.mandumah.com/Record/972090&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Editor|یەکەم=Rojevakurd|ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Medreseya Kurdî|ناونیشان=https://rojevakurd.com/mereseya-kurdi/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Rojevakurd|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

ئەو وانانەی لە مەدرەسە کوردییەکاندا دەوترێنەوە بریتی بوون لە [[زانستی تەفسیر|تەفسیری قورئان]]،[[فەرموودە]]، فیقه،[[لۆژیک]]، پەیڕەو، [[ماتماتیک|بیرکاری]]، [[ئەستێرەناسی|فەلەکناسی]]، [[پزیشکی]] و [[فەلسەفە]]. زۆربەی ئەو كتێبانەی لە مەدرەسە كوردییەكان وەك كتێبی خوێندن بەكاردەهێنران، بە زمانی عەرەبی بوون، هەروەها لەلایەن پەروەردەكاران و شارەزایانەوە بۆ زمانی كوردی وەرگێڕدرابوون. واجبێک هەبوو کە لە هەر ماڵێکدا لانیکەم منداڵێک پێویستی پەروەردەکردنی لە مەدرەسەیەکدا هەبێت لە نێو کورددا.

== سەرچاوە ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

{{ئیسلامی سیاسی لە کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسلام}}

[[پۆل:مێژووی کوردستان]]
[[پۆل:مێژووی کورد]]</text>
      <sha1>p83vt862h99derd3rr34kgm7d5lwcoa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>218322</id>
    <revision>
      <id>1579478</id>
      <parentid>1579341</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:04:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7392" sha1="4nr7tgo3q43iwr065galghfgyhfo7h8" xml:space="preserve">{{Infobox
|above     = بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران{{ھن}}ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
|image     = [[پەڕگە:Iran Chief of Staff of Armed Forces.svg|270px]]
|caption   = لۆگۆی بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان
|label1    = دامەزران
|data1     = حوزەیرانی ١٩٨٨&lt;ref name=&quot;defa&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= http://defapress.ir/fa/news/245756/تشکیل-ستاد-فرماندهی-کل-قوا-تدبیری-تاریخی-برای-ایجاد-هماهنگی-بین-نیروهای-مسلح|سەردێڕ= تشکیل ::
ستاد فرماندهی کل قوا؛ تدبیری تاریخی برای ایجاد هماهنگی بین نیروهای مسلح|بڵاوکەرەوە= خبرگزاری دفاع مقدس|زمان= فارسی|ڕێکەوت= ٣ی تەممووزی ٢٠١٧|تاریخ بازبینی=٢٨س ئازاری ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Cordesman |یەکەم١=Anthony H. |authorlink1=Anthony Cordesman |سەردێڕ=Iran's Military Forces in Transition: Conventional Threats and Weapons of Mass Destruction |ناونیشان=https://archive.org/details/iransmilitaryfor0000cord_s2e8 |ڕێکەوت=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=Praeger Publishers|شوێن=Westport, Connecticut |ژپنک=٠-٢٧٥-٩٦٥٢٩-٥|پەڕە=[https://archive.org/details/iransmilitaryfor٠٠٠٠cord_s٢e٨/page/٢٧٦ ٢٧٦]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|editor1-last=Byman |editor1-first=Daniel |editor2-last=Chubin |editor2-first=Shahram |editor3-last=Ehteshami |editor3-first=Anoushiravan |editor4-last=Green |editor4-first=Jerrold D. |editor1-link=Daniel Byman |editor2-link=Shahram Chubin |editor3-link=Anoushiravan Ehteshami |editor4-link=Jerrold D. Green |سەردێڕ=Iran's Security Policy in the Post-Revolutionary Era |chapter=Preface |ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=RAND Corporation|شوێن=Santa Monica, CA |ژپنک=٠-٨٣٣٠-٢٩٧١-١|ناونیشان=https://www.rand.org/pubs/monograph_reports/MR1320.html |jstor=10.7249/mr1320osd.2 |id=MR-1320-OSD|دوایین١=Byman |یەکەم١=Daniel |دوایین٢=Chubin |یەکەم٢=Shahram |دوایین٣=Ehteshami |یەکەم٣=Anoushiravan |دوایین٤=Green |یەکەم٤=Jerrold |پەڕەکان=iii–iv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Eisenstadt |یەکەم١=Michael |editor1-last=Rubin |editor1-first=Barry |editor2-last=Keaney |editor2-first=Thomas A. |editor1-link=Barry Rubin |سەردێڕ=Armed Forces in the Middle East: Politics and Strategy |ڕێکەوت=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Frank Cass Publishers|شوێن=Abingdon, Oxon |ژپنک=٠-٧١٤٦-٨٢٤٥-٤|پەڕە=٢٤٠|chapter=The Armed Forces of the Islamic Republic of Iran: An Assessment}}&lt;/ref&gt;
|label3    = ناوی پێشوو
|data3     = بارەگای بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ھێزەکان&lt;ref name=&quot;defa&quot;/&gt;
|header4   = لەژێر چاودێری
|class4    = navbox-title
|data5     = [[فەرماندەی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی ئێران|فەرماندەی گشتیی ھێزە چەکدارەکان]]
|header6   = بەڕێوەبەرایەتی
|class6    = navbox-title
|label7    = سەرۆک
|data7     = سالار [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]
|label8    = جێگری سەرۆک
|data8     = سەرتیپ [[محەممەدڕەزا قەرایی ئاشتیانی]]
|label9    = جێگری ڕێکخەر
|data9     = سەرتیپی پاسدار [[عەلی عەبدوڵڵاھی]]
|header10  = چوارچێوەی دەسەڵاتەکان
|class10    = navbox-title
|label11   = بەڕێوەبەرایەتی و چاودێری:
|data11    = [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]]{{ھن}}[[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]{{ھن}}[[فەرماندەییی جێبەجێکردنی یاسای کۆماری ئیسلامیی ئێران]]{{ھن}}[[ڕێکخراوەی بەرگریکردنی ناجێبەجێکاری وڵات]]
}}

'''بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران''' ({{بە فارسی|ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران}}) باڵاترین [[ڕێکخراوەی سەربازی|دامەزراوەی سەربازی]] لە کۆمەڵی [[ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|ھێزە چەکدارەکانی ئێران]]ە کە ئەرکی ھاوئاھەنگی لە نێوان ھێزەکانی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]]، [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، [[فەرماندەییی جێبەجێکردنی یاسای کۆماری ئیسلامیی ئێران|فەرماندەییی جێبەجێکردنی یاسا]] و ھەروەھا [[وەزارەتی بەرگری (ئێران)|وەزارەتی بەرگری]] لەسەر ئەستۆیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://leader.ir/fa/content/267/%D8%AC%D9%84%D8%B3%DB%80-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B1%D8%A4%D8%B3%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%84-%D9%82%D9%88%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B6%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D9%84%D9%87|سەردێڕ=جلسهٔ مشترک رؤسا و مدیران بخش‌های مختلف ستاد فرماندهی کل قوا|بڵاوکەرەوە=پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ١٩٩٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161027192418/http://leader.ir/fa/content/267/%D8%AC%D9%84%D8%B3%DB%80-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B1%D8%A4%D8%B3%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%84-%D9%82%D9%88%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B6%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D9%84%D9%87|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]] لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ لە دوای کوژرانی [[محەممەد باقری]] لە درێژەی [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]دا، وەک سەرۆکی بارەگای گشتی دەستنیشان کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.france24.com/en/middle-east/20250613-israel-iran-nuclear|سەردێڕ=Blasts heard over Tel Aviv as Iran hits back at Israel with missile barrage|بڵاوکەرەوە=france24|ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|زمان=ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|شەڕ|ئێران}}
{{ئێران-کۆلکە}}

[[پۆل:سەربازیی ئێران]]</text>
      <sha1>4nr7tgo3q43iwr065galghfgyhfo7h8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جەمشید ناخچیڤانسکی</title>
    <ns>1</ns>
    <id>218495</id>
    <revision>
      <id>1579670</id>
      <parentid>1443328</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:32:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5587" sha1="ln3dzxxi3lqe1uj2ibdb8ku7aa9sbmx" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەمشید ناخچیڤانسکی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=995412 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110706131030/http://www.novosti.az/obsh/20070807/41872271.html بۆ http://www.novosti.az/obsh/20070807/41872271.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠١:١٣، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەمشید ناخچیڤانسکی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1336481 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120310053117/http://azcongress.ru/article.php?1917 بۆ http://azcongress.ru/article.php?1917 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٢:٢٤، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەمشید ناخچیڤانسکی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1443326 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20101216021201/http://shexsiyyetler.nakhchivan.az/nax_cemsid.html بۆ http://shexsiyyetler.nakhchivan.az/nax_cemsid.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٢:٠٤، ٨ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەمشید ناخچیڤانسکی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579669 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100724021324/http://lists.memo.ru/d24/f159.htm بۆ http://lists.memo.ru/d24/f159.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢٠:٣٢، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>ln3dzxxi3lqe1uj2ibdb8ku7aa9sbmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:خولی پاڵەوانەکانی ئەفریقا</title>
    <ns>1</ns>
    <id>219064</id>
    <revision>
      <id>1579728</id>
      <parentid>1323952</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T02:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4534" sha1="rhyc3g462excuoben5btpl13ub06b2m" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەفریقا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=998390 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220109130538/https://www.soccerex.com/insight/articles/2021/tiktok-signs-one-year-caf-sponsorship-deal بۆ https://www.soccerex.com/insight/articles/2021/tiktok-signs-one-year-caf-sponsorship-deal زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٣:٥٧، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەفریقا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1323951 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220109130538/https://www.soccerex.com/insight/articles/2021/tiktok-signs-one-year-caf-sponsorship-deal بۆ https://www.soccerex.com/insight/articles/2021/tiktok-signs-one-year-caf-sponsorship-deal زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٥:٥٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خولی پاڵەوانەکانی ئەفریقا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579727 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190425200729/http://www.africanews.com/2016/07/21/total-to-sponsor-caf-competitions-for-the-next-eight-years// بۆ https://www.africanews.com/2016/07/21/total-to-sponsor-caf-competitions-for-the-next-eight-years/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٢:٠٩، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>rhyc3g462excuoben5btpl13ub06b2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:تاڤگەی لاتۆن</title>
    <ns>1</ns>
    <id>219582</id>
    <revision>
      <id>1579520</id>
      <parentid>1000981</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:45:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2975" sha1="2jas417wajotkm4exl1vv8tbzjg8q89" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاڤگەی لاتۆن]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1000980 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130127112054/http://guilan.irib.ir/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=54053&amp;catid=615&amp;Itemid=377-%D8%A2%D8%A8%D8%B4%D8%A7%D8%B1%20%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86 بۆ http://guilan.irib.ir/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=54053&amp;catid=615&amp;Itemid=377-%D8%A2%D8%A8%D8%B4%D8%A7%D8%B1%20%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٧:٢٦، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاڤگەی لاتۆن]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579519 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171228093949/https://www.aparat.com/v/kPTU6 بۆ http://www.aparat.com/v/kPTU6 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٢:٤٥، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>2jas417wajotkm4exl1vv8tbzjg8q89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بەھرام بەیزایی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220197</id>
    <revision>
      <id>1579462</id>
      <parentid>1579413</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2875" sha1="60wv05ivfs7iwb4873llm6xcdj32sa1" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''بەھرام بەیزایی''' ({{بە فارسی|بهرام بیضایی}}؛ ٢٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٨ – ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Renowned Iranian playwright Bahram Beyzai passes away |ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/240207/Renowned-Iranian-playwright-Bahram-Beyzai-passes-away |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Mehr News Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt; نووسەر و دەرھێنەرێکی فیلم و شانۆی ئێرانی بوو.&lt;ref&gt;[http://www.bbc.com/persian/arts/2013/04/130417_l41_cinema_iranian_festival_losangeles دربارە بھرام بیضایی در سایت بیبیسی، ۱۳۹۲] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171015044122/http://www.bbc.com/persian/arts/2013/04/130417_l41_cinema_iranian_festival_losangeles |date=15 اکتبر 2017}}&lt;/ref&gt; بەرھەمەکانی تری بریتین لە مۆنتاژکردنی فیلم، بەرھەمھێنانی فیلم، نووسینی وتار، وەرگێڕانی چەند شانۆنامەیەک، نووسینی چیرۆکێک یان دوو چیرۆک و چەند شیعرێک، ھەروەھا لێکۆڵینەوەیەکی زۆری لەسەر مێژوویی و ئەدەبی کرد، و پرۆفیسۆری زانکۆ بوو. بەیزایی بەیەکێک لە سینەماکار و متمانەپێکراوەکان و یەکێک لە نووسەران و بیرمەندە دیارەکانی ئەدەب و درامای نوێی فارسی دادەنرا.

== کتێب ==
* بەیزایی، بەھرام. وەرگێڕ: ئیمانی، جەمال. ''[[زیافەت]]''. [[سەقز]]: گوتار. ۱۴۰۰. 978-600-8657-92-7
* - وەرگێڕ: [[مەریوان ھەڵەبجەیی (وەرگێڕ)|مەریوان ھەڵەبجەیی]]. ''[[چوار سندووق]]''
* - وەرگێڕ: [[سه‌ید قادر هیدایه‌تی]]. ''[[حه‌قیقه‌ت و پیاوی زانا]]''. [[سەقز]]: خانی. ۱۴۰۰. 978-622-6274-72-2

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|ژیاننامە|شانۆ}}
{{ژیاننامە-کۆڵکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Bahram Bayzai}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:وتارنووسەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:مێژووناسەکانی شانۆگەری]]
[[پۆل:شانۆنامەنووسانی ئێرانی]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی شانۆی ئێرانی]]
[[پۆل:وەرگێڕە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی فارسی]]</text>
      <sha1>60wv05ivfs7iwb4873llm6xcdj32sa1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بلاک ئادەم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220911</id>
    <revision>
      <id>1579465</id>
      <parentid>1579393</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5878" sha1="hmv546dqtj25ss18amy0do40n24if7w" xml:space="preserve">[[پەڕگە:Blackadam52.png|وێنۆک]]

'''بلاک ئادەم''' ({{بە ئینگلیزی|Black Adam}}) کەسایەتی خەیاڵییە لە کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکادا کە لەلایەن کۆمپانیای دی سی کۆمیکسەوە بڵاودەکرێتەوە. ئەم کارەکتەرە لەلایەن ئۆتۆ بایندەر و سی دروستکراوە. بۆ یەکەمجار لە ژمارەی یەکەمی زنجیرە کۆمیکەکانی مارڤڵ فامیلی فاست کۆمیکس (کانوونی دووەمی ١٩٤٥) دەرکەوتووە. بلاک ئادەم یەکێکە لە دوژمنە سەرەکییەکانی کاپتن مارڤڵ/ شازام و خێزانی دیزی.&lt;ref&gt;Cowsill, Alan; Irvine, Alex; Korte, Steve; Manning, Matt; Wiacek, Win; Wilson, Sven (2016). The DC Comics Encyclopedia: The Definitive Guide to the Characters of the DC Universe. DK Publishing. p. 41.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.ign.com/videos/comics-history-101-everything-you-need-to-know-about-black-adam&lt;/ref&gt; لە سەرەتادا بلاک ئادەم وەک گەورەخراپەکار وێنا کرا، و کاپتن مارڤڵی پێش خۆی لە میسر، کە ڕێگەی خۆی کردە ناو جیھانی مۆدێرن و تەحەدای کاپتن مارڤڵ و خێزانەکەی کرد. بەڵام لە سەرەتای سەدەی بیست و یەکەمەوە، بلاک ئادەم لەلایەن نووسەرانی دی سی کۆمیکسەوە لەنێویاندا جێری ئۆردوای، جۆف جۆنز و دەیڤید ئێس. گۆیەر وەک دژە پاڵەوانێکی گەندەڵ داڕێژراوەتەوە، ھەوڵدەدات ناو و ناوبانگی خۆی پاک بکاتەوە. ڕۆڵی دیار و بەرچاوی لە کۆمەڵەی دادپەروەری ئەمریکا، گەورەخراپەکارانی ھاوپەیمانان، و ٥٢ زنجیرە کۆمیکی گرنگی کارەکتەرەکەی لە گەردوونی دی سیدا زیاد کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٩، بلاک ئادەم لە ڕیزبەندی ١٦ی لیستی گەورەترین گەورەخراپەکارەکانی مێژووی کتێبی کۆمیک لەلایەن [[ئای جی ئێن]] بوو. یەکەم دەرکەوتنی سینەمایی ئەم کارەکتەرە لە فیلمی Super Animal League DC (٢٠٢٢)، ھەروەھا ئەکتەری دەنگی، [[دوەین جانسن]]، ڕۆڵی ئەو کارەکتەرەی لە یەکەم فیلمی درێژدا بە ناوی &quot;بلاک ئادەم&quot; بینیوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ign.com/top/comic-book-villains/16.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161230075913/http://www.ign.com/top/comic-book-villains/16.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;


==ژیاننامەی خەیاڵی کارەکتەرەکە==
لە دەوروبەری ساڵی ١٢٠٠ پێش زایین، شازام وەک قەشەیەکی پلە بەرز بۆ فیرعەونی کۆنی میسری ڕامسێسی دووەم ھەڵبژێردرا. بەڵام بەتێپەڕبوونی کات ئەم جادووگەرە پیر بوو، بۆیە بەدوای پاڵەوانێکی شایستەدا دەگەڕا تا دەسەڵاتەکەی بە میرات بگرێت. شازادەی گەنج تێت ئادەم (کوڕی ڕامسێس) بە دادپەروەری و لێھاتوویی خۆی جادووگەرەکەی سەرسام کرد. جادووگەرەکە ئەو دەسەڵاتەی بە تەت ئادەم بەخشی کە بەھۆیەوە بوو بە پیاوێکی بەھێز و بە وتنی وشەی سیحراوی شازام، لە بەرامبەر بەدەستھێنانی دەسەڵاتەکانی جادووگەرەکەدا، سوودی لە نیعمەتەکانی تواناکانی ٦ خوداوەندی میسری کۆن وەرگرت: بەرگەگرتنی شو، خێرایی و چالاکی ھێرو (ھۆروس)، ھێزی ئامون، زانین و حیکمەتی زوھوتی (تاھوت)، ھێزی ئاتوون و بوێری ماھان.&lt;ref&gt;https://www.superherodb.com/black-adam/10-643/history/&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|کۆمیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|فیلم|خەیاڵی زانستی|ئەکتەران|ھۆڵیوود}}

[[پۆل:کۆمیکەکانی دی سی گەورەخراپەکارەکان]]
[[پۆل:دیکتاتۆرە خەیاڵییەکان]]
[[پۆل:ئاموون]]
[[پۆل:سولەیمان]]
[[پۆل:زیووس]]
[[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی بە ھێزێکی سەرووسروشتی]]
[[پۆل:گەورەخراپەکاری نێری کۆمیکەکانی دی سی]]
[[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی کە جادوو بەکاردەھێنن]]
[[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی بە چاکبوونەوەی خێرا]]
[[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای کارەبایی یان موگناتیسییان هەیە]]
[[پۆل:جیوە (ئەفسانە)]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی دی سی کۆمیکس کە دەتوانن بە خێرایی سەرووسورشتی بجوڵێن]]
[[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای گەشتکردنی ڕەھەندییان ھەیە]]
[[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای کارەبایی یان موگناتیسییان ھەیە]]
[[پۆل:گەورەخراپەکارە کۆمیکەکانی دی سی]]
[[پۆل:سووپەرھیرۆکانی دی سی کۆمیکس]]</text>
      <sha1>hmv546dqtj25ss18amy0do40n24if7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579601</id>
      <parentid>1579465</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:میسر|میسر]]</comment>
      <origin>1579601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5887" sha1="t5f7w89chd68lrj3tt5prfhmpuck56q" xml:space="preserve">[[پەڕگە:Blackadam52.png|وێنۆک]]

'''بلاک ئادەم''' ({{بە ئینگلیزی|Black Adam}}) کەسایەتی خەیاڵییە لە کتێبە کۆمیکییەکانی ئەمریکادا کە لەلایەن کۆمپانیای دی سی کۆمیکسەوە بڵاودەکرێتەوە. ئەم کارەکتەرە لەلایەن ئۆتۆ بایندەر و سی دروستکراوە. بۆ یەکەمجار لە ژمارەی یەکەمی زنجیرە کۆمیکەکانی مارڤڵ فامیلی فاست کۆمیکس (کانوونی دووەمی ١٩٤٥) دەرکەوتووە. بلاک ئادەم یەکێکە لە دوژمنە سەرەکییەکانی کاپتن مارڤڵ/ شازام و خێزانی دیزی.&lt;ref&gt;Cowsill, Alan; Irvine, Alex; Korte, Steve; Manning, Matt; Wiacek, Win; Wilson, Sven (2016). The DC Comics Encyclopedia: The Definitive Guide to the Characters of the DC Universe. DK Publishing. p. 41.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.ign.com/videos/comics-history-101-everything-you-need-to-know-about-black-adam&lt;/ref&gt; لە سەرەتادا بلاک ئادەم وەک گەورەخراپەکار وێنا کرا، و کاپتن مارڤڵی پێش خۆی لە میسر، کە ڕێگەی خۆی کردە ناو جیھانی مۆدێرن و تەحەدای کاپتن مارڤڵ و خێزانەکەی کرد. بەڵام لە سەرەتای سەدەی بیست و یەکەمەوە، بلاک ئادەم لەلایەن نووسەرانی دی سی کۆمیکسەوە لەنێویاندا جێری ئۆردوای، جۆف جۆنز و دەیڤید ئێس. گۆیەر وەک دژە پاڵەوانێکی گەندەڵ داڕێژراوەتەوە، ھەوڵدەدات ناو و ناوبانگی خۆی پاک بکاتەوە. ڕۆڵی دیار و بەرچاوی لە کۆمەڵەی دادپەروەری ئەمریکا، گەورەخراپەکارانی ھاوپەیمانان، و ٥٢ زنجیرە کۆمیکی گرنگی کارەکتەرەکەی لە گەردوونی دی سیدا زیاد کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٩، بلاک ئادەم لە ڕیزبەندی ١٦ی لیستی گەورەترین گەورەخراپەکارەکانی مێژووی کتێبی کۆمیک لەلایەن [[ئای جی ئێن]] بوو. یەکەم دەرکەوتنی سینەمایی ئەم کارەکتەرە لە فیلمی Super Animal League DC (٢٠٢٢)، ھەروەھا ئەکتەری دەنگی، [[دوەین جانسن]]، ڕۆڵی ئەو کارەکتەرەی لە یەکەم فیلمی درێژدا بە ناوی &quot;بلاک ئادەم&quot; بینیوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ign.com/top/comic-book-villains/16.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161230075913/http://www.ign.com/top/comic-book-villains/16.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;


==ژیاننامەی خەیاڵی کارەکتەرەکە==
لە دەوروبەری ساڵی ١٢٠٠ پێش زایین، شازام وەک قەشەیەکی پلە بەرز بۆ فیرعەونی کۆنی میسری ڕامسێسی دووەم ھەڵبژێردرا. بەڵام بەتێپەڕبوونی کات ئەم جادووگەرە پیر بوو، بۆیە بەدوای پاڵەوانێکی شایستەدا دەگەڕا تا دەسەڵاتەکەی بە میرات بگرێت. شازادەی گەنج تێت ئادەم (کوڕی ڕامسێس) بە دادپەروەری و لێھاتوویی خۆی جادووگەرەکەی سەرسام کرد. جادووگەرەکە ئەو دەسەڵاتەی بە تەت ئادەم بەخشی کە بەھۆیەوە بوو بە پیاوێکی بەھێز و بە وتنی وشەی سیحراوی شازام، لە بەرامبەر بەدەستھێنانی دەسەڵاتەکانی جادووگەرەکەدا، سوودی لە نیعمەتەکانی تواناکانی ٦ خوداوەندی میسری کۆن وەرگرت: بەرگەگرتنی شو، خێرایی و چالاکی ھێرو (ھۆروس)، ھێزی ئامون، زانین و حیکمەتی زوھوتی (تاھوت)، ھێزی ئاتوون و بوێری ماھان.&lt;ref&gt;https://www.superherodb.com/black-adam/10-643/history/&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|کۆمیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|فیلم|خەیاڵی زانستی|ئەکتەران|ھۆڵیوود|میسر}}

[[پۆل:کۆمیکەکانی دی سی گەورەخراپەکارەکان]]
[[پۆل:دیکتاتۆرە خەیاڵییەکان]]
[[پۆل:ئاموون]]
[[پۆل:سولەیمان]]
[[پۆل:زیووس]]
[[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی بە ھێزێکی سەرووسروشتی]]
[[پۆل:گەورەخراپەکاری نێری کۆمیکەکانی دی سی]]
[[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی کە جادوو بەکاردەھێنن]]
[[پۆل:کەسایەتییە کۆمیکەکانی دی سی بە چاکبوونەوەی خێرا]]
[[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای کارەبایی یان موگناتیسییان هەیە]]
[[پۆل:جیوە (ئەفسانە)]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی دی سی کۆمیکس کە دەتوانن بە خێرایی سەرووسورشتی بجوڵێن]]
[[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای گەشتکردنی ڕەھەندییان ھەیە]]
[[پۆل:کەسایەتییە خەیاڵییەکان کە توانای کارەبایی یان موگناتیسییان ھەیە]]
[[پۆل:گەورەخراپەکارە کۆمیکەکانی دی سی]]
[[پۆل:سووپەرھیرۆکانی دی سی کۆمیکس]]</text>
      <sha1>t5f7w89chd68lrj3tt5prfhmpuck56q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڕەبیع مەدخەلی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221910</id>
    <revision>
      <id>1579484</id>
      <parentid>1579319</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:05:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6148" sha1="0ydu9ws0a7i9vsksvnjntyycw15jehv" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}}

'''ڕەبیع کوڕی ھادی کوڕی محەممەد عومەیری مەدخەلی''' ({{بە عەرەبی|ربيع المدخلي}}؛ ١٩٣٣ لە گوندی [[جەرادیە]]، [[دەڤەری جازان|جازان]] – ٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ لە [[مەدینە]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الوسط |یەکەم=بوابة |سەردێڕ=وفاة الشيخ ربيع المدخلي و«أوقاف طرابلس» تنعيه |ناونیشان=https://alwasat.ly/news/libya/482730 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=alwasat.ly |زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=سبب وفاة الشيخ ربيع المدخلي وموعد جنازته وسيرته الذاتية الكاملة - النصر الإخباري |ناونیشان=https://www.elnassrnews.com/31747/death-sheikh-rabee-almadkhali/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|زمان=ar}}&lt;/ref&gt; [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سوننە و مامۆستایەکی زانکۆی سعوودی بوو. ئەو سەر بە ئەھلی [[سوننەت]] و [[سوننە|جەماعەیە]]. ھەروەھا یەکێکە لە زانایانی [[سەلەفی|سەلەفییەت]] و دوورکەوتنەوە لە [[بیدعە]].

== ژیاننامە ==
لە ساڵی ١٩٦١ی زایینی، لە کۆتایییەکانی ئەو ساڵەدا لە شاری [[سەمتە]] لە [[پەیمانگای زانستی]] دەرچوو. پاشان پەیوەندیی بە کۆلێژی شەریعەتەوە کرد لە [[ڕیاز]]، بۆ ماوەی مانگێک بۆ دوو مانگ لەوێ مایەوە. دواتر [[زانکۆی ئیسلامیی مەدینە]] کرایەوە، بۆیە چووە [[مەدینە]] و پەیوەندیی بە کۆلێژی شەریعەت لە زانکۆی ئیسلامییەوە کرد، لەوێ بۆ ماوەی چوار ساڵ خوێندنی و لە ساڵی ١٩٦٤ دەرچوو.

== بەرھەمەکان ==
* سەرنجەکان لەسەر تانەدانی شێخ محەممەد کوڕی ھادی لە کەسانی بێتاوان، وەک خۆی باسی دەکات&lt;ref&gt;[http://www.rabee.net/ar/articles.php?cat=8&amp;id=336 تعلیقات علی طعونات الشیخ محمد بن ھادی فی أناس أبریاء مما یصفھم بھ&lt;!-- عنوان مولد بالبوت --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190827060622/http://rabee.net/ar/articles.php?cat=8 |date=27 أغسطس 2019}}&lt;/ref&gt;
* بین الإمامین مسلم والدارقطنی &quot; مجلد کبیر وھو رسالة الماجستیر.
* النکت علی کتاب ابن الصلاح &quot; مطبوع فی جزئین وھو رسالة الدکتورا.
* تحقیق کتاب المدخل إلی الصحیح &quot; للحاکم طبع الجزء الأول منە.
* تحقیق کتاب التوسل والوسیلة &quot; للإمام ابن تیمیة - مجلد.
* منھج الأنبیاء فی الدعوة إلی اللە فییە الحکمة والعقل.
* منھج أھل السنة فی نقد الرجال والکتب والطوائف.
* «تقسیم الحدیث إلی صحیح وحسن وضعیف بین واقع المحدثین ومغالطات المتعصبین» ڕد علی عبد الفتاح أبوو غدة ومحمد عوامە.
* کشف موقف الغزالی من السنة وأھلھا.
* صد عدوان الملحدین وحکم الاستعانة بغیر المسلمین.
* مکانة أھل الحدیث.
* منھج الإمام مسلم فی ترتیب صحیحە.
* أھل الحدیث ھم الطائفة المنصورة الناجیة حوار مع سلمان العودة.
* مذکرة فی الحدیث النبوی.
* أضواء إسلامیة علی عقیدة سید قطب وفکرە.
* مطاعن سید قطب فی أصحاب ڕسول اللە صلی اللە علییە وسلم.
* العواصم مما فی کتب [[سید قطب]] من القواصم.
* «الحد الفاصل بین الحق والباطل» حوار مع [[بکر بن عبد اللە أبوو زید|بکر أبوو زید]].
* مجازفات الحداد.
* المحجة البیضاء فی حمایة السنة الغراء.
* «جماعة واحدة لا جماعات وصراط واحد لا عشرات» حوار مع عبد الرحمن عبد الخالق.
* النصر العزیز علی الرد الوجیز.
* التعصب الذمیم وآثارە. عنی بە سالم العجمی.
* بیان فساد المعیار، حوار مع حزبی متستر.
* التنکیل بما فی توضیح الملیباری من الأباطیل.
* دحض أباطیل موسی الدویش.
* إزھاق أباطیل عبد اللطیف باشمیل.
* انقضاض الشھب السلفیة علی أوکار عدنان الخلفیة.
* النصیحة ھی المسؤولیة المشترکة فی العمل الدعوی. (طبع ضمن مجلة التوعیة الإسلامیة).
* الکتاب والسنة أثرھما ومکانتھما والضرورة إلیھما فی إقامة التعلیم فی مدارسنا. (ضمن مجلة الجامعة الإسلامیة العدد السادس عشر).
* حکم الإسلام فی من سبَّ ڕسول اللە أو طعن فی شمول ڕسالتە. (مقال نشر فی جریدة القبس الکویتیة) ژمارە (٨٥٧٦) لە ڕێکەوتی (٥ی ئەیلوولی ١٩٩٧).
* براءة الصحابة الأخیار من التبرک بالأماکن والآثار.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئایین|ئیسلام|عەرەبستانی سعوودی}}

[[پۆل:زانایانی فەرموودە]]
[[پۆل:حەنبەلییەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣]]
[[پۆل:ڕەخنەگرانی شیعە]]
[[پۆل:سەلەفییەکانی عەرەبستانی سعوودی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:نێژراوانی بەقیع]]</text>
      <sha1>0ydu9ws0a7i9vsksvnjntyycw15jehv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دەیەی ٢٠٠٠</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221954</id>
    <revision>
      <id>1579792</id>
      <parentid>1401063</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:57:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11803" sha1="8umq5wkr76q3cn6hspe7hyndybhiu5n" xml:space="preserve">[[پەڕگە:2000s decade montage3.png|وێنۆک|لە سەرەوەی چەپەوە، بە ئاراستەی کاتژمێر: ناوەندی بازرگانی جیهانی ئاگری گرتووە و پەیکەری ئازادی لە کاتی هێرشە تیرۆریستییەکانی ١١ی ئەیلوولی ٢٠٠١ ؛ یۆرۆ لە ساڵی ٢٠٠٢ دا دەچێتە ناو دراوی ئەوروپی؛ پەیکەرێکی سەدام حوسێن کە لە کاتی جەنگی عێراقدا لە ساڵی ٢٠٠٣دا ڕووخێنرا و لە ساڵی ٢٠٠٦دا حوسێن بە تاوانی دژی مرۆڤایەتی لە سێدارە دەدرا؛ سەربازانی ئەمریکا لە کاتی شەڕی تیرۆر بەرەو هێلیکۆپتەرێکی سوپا لە ئەفغانستان ; سۆشیال میدیا لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە لە سەرانسەری جیهاندا بڵاودەبێتەوە؛ سەربازێکی چینی سەیری ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ٢٠٠٨ دەکات کە لە پەکین دەستی پێکردووە; گەورەترین قەیرانی ئابووری لەوەتەی خراپیی ئابووریی گەورە لە ساڵی ٢٠٠٨دا ڕووی لە جیهان کردووە؛ تسونامییەک لە بوومەلەرزەکەی زەریای هیندی لە ساڵی ٢٠٠٤دا زیاتر لە ٢٣٠ هەزار کەسی کوشت، و دەبێتە بەهێزترین بوومەلەرزە لە دوای بوومەلەرزەکەی ساڵی ١٩٦٤ی ئەلاسکا]] 
'''دەیەی ٢٠٠٠''' یەکەم دەیەی ھەزارەی سێیەمە کە لە یەکەمی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠ دەستی پێکردووە و لە کۆتا ڕۆژی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ کۆتایی ھاتووە. ئەم دەیەیە شایەتی تەشەنەسەندنی جیھانگیری بوو لە سایەی گەشەی ئینتەرنێت، کە یارمەتیدەر بوو لە باشتربوونی پەیوەندییەکان و ئاڵوگۆڕی زانیاری لە نێوان بەشەکانی جیھاندا. ھەروەھا دەستی کرد بە نیشاندانی کاریگەرییەکانی گەشەی ئابووری لەسەر ژینگە بەھۆی زیادبوونی خواست لەسەر وزە لە ھەمان کاتدا سەرچاوە تەقلیدییەکان کەم بووەوە. لە کۆتایی ئەو دەیەیەدا قەیرانی ئابووری سێبەرێکی ڕەشی خستە سەر کۆمەڵگای پێشکەوتوو و گەشەسەندووەکان کە تا ئەمڕۆش بەدەست کاریگەرییەکانیەوە دەناڵێنن.  &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Guinness 2010 entertainment winners|ناونیشان=http://tvnz.co.nz/entertainment-news/guinness-2010-entertainment-winners-3313600|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt;

== ڕامیاری و جەنگ ==

=== هێرشی تیرۆریستی ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ڕوداوەكە
!ڕێکەوت
!دەوڵەت
!مردن
!بریندار
!سەرچاوە
|-
|ڕووداوەکانی ١١ی ئەیلوول 
|١١ی ئەیلوولی ٢٠٠١
|{{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}
|٢٩٩٦
|٦٫٠٠٠+
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین٢=September 9|یەکەم٢=2011 9:31 AM CT {{!}} Last Updated:|دوایین٣=2011|سەردێڕ=Winnipegger heads to NY for 9/11 memorial {{!}} CBC News|ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/winnipegger-heads-to-ny-for-9-11-memorial-1.991431|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;
|-
|هێرشی ئەنتراکس
|١٨ی ئەیلوولی ٢٠٠١
|{{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا }}
|٥
|١٧
| 
|-
|بۆردومانەکانی بالی
|١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢
|{{ئاڵا|ئیندۆنیزیا}}
|٢٠٤
|٢٠٩
|&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Sydney Morning Herald|ناونیشان=https://www.smh.com.au/news/National/Possible-police-role-in-2002-Bali-attack/2005/10/12/1128796591857.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612163518/https://www.smh.com.au/news/National/Possible-police-role-in-2002-Bali-attack/2005/10/12/1128796591857.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
|قەیرانی بارمتەگرتنی شانۆی مۆسکۆ
|٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢
|{{ئاڵا|ڕووسیا}}
|١٣٠
|٧٠٠+
|
|-
|تەقینەوەکانی ڕیازی ڕۆژهەڵات
|١٢ی ئایاری ٢٠٠٣
|{{ئاڵا|عەرەبستانی سعوودی}}
|٣٩
|١٦٠+
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://articles.cnn.com/2003-05-14/world/saudiblast.intl_1_car-bombings-saudi-authorities-saudi-arabia?_s=PM:WORLD|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|سەردێڕ=Hunt for Riyadh bomb masterminds|بڵاوکەرەوە=Articles.cnn.com|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130119114114/http://articles.cnn.com/2003-05-14/world/saudiblast.intl_1_car-bombings-saudi-authorities-saudi-arabia?_s=PM:WORLD}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://articles.cnn.com/2003-06-01/world/saudi.blast_1_interior-minister-prince-nayef-suicide-bombings-al-qaeda-terror-network?_s=PM:WORLD|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|سەردێڕ=Riyadh bombings claim 9th American|بڵاوکەرەوە=Articles.cnn.com|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130119161548/http://articles.cnn.com/2003-06-01/world/saudi.blast_1_interior-minister-prince-nayef-suicide-bombings-al-qaeda-terror-network?_s=PM:WORLD}}&lt;/ref&gt;
|-
|تەقینەوەکانی کازابلانکا
|١٦ی ئایاری ٢٠٠٣
|{{ئاڵا|مەغریب}}
|٤٥
|١٠٠+
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Morocco: 9 Imprisoned for Casablanca Blasts Escape|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2008/04/08/world/africa/08briefs-9IMPRISONEDF_BRF.html|بڵاوکەرەوە=The New York Times|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩|issn=0362-4331|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|تەقینەوەکانی کۆمپلێکسی ئەل موهایا
|٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣
|{{ئاڵا|عەرەبستانی سعوودی}}
|١٨
|١٢٢+
|
|-
|تەقینەوەکانی ئەستەمبوڵ 
|٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣
|{{ئاڵا|تورکیا}}
|٥٧
|٧٠٠+
|
|-
|تەقینەوەکانی مەدرید
|١١ی ئازاری ٢٠٠٤
|{{ئاڵا|ئیسپانیا}}
|١٩٣
|٢٠٥٠
|
|-
|تاتۆ تەقاندنەوە
|٢١ی نیسانی ٢٠٠٤
|{{ئاڵا|عەرەبستانی سعوودی}}
|٧
|١٤٨+
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الطفلة وجدان الكنيدري.. رمز للبراءة اغتاله الإرهاب في حادثة «الوشم 2004»|ناونیشان=https://aawsat.com/home/article/506646/%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%81%D9%84%D8%A9-%D9%88%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%86%D9%8A%D8%AF%D8%B1%D9%8A-%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%84%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A1%D8%A9-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D9%8A-%D8%AD%D8%A7%D8%AF%D8%AB%D8%A9-%C2%AB%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B4%D9%85-2004%C2%BB|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;
|-
|هێرشی هەواڵ
|٢٩ی ئایاری ٢٠٠٤
|{{ئاڵا|عەرەبستانی سعوودی}}
|٢٢ . ٢٢
|٢٥
|
|-
|قەیرانی بارمتە قوتابخانەی بێسلان
|١ی ئەیلوولی ٢٠٠٤
|{{ئاڵا|ڕووسیا}}
|٣٣٤
|٧٨٣+
| 
|-
|ڕاس پێکدادان ڕوودەدات
|٦ی نیسانی ٢٠٠٥
|{{ئاڵا|عەرەبستانی سعوودی}}
|١٤+
|١٠٥+
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بواسل الأمن يحسمون «مواجهة الرس»: مقتل 14 مفسداً والقبض على ستة ومسيرات فرح عارمة تنطلق في شوارع المحافظة حاملة الأعلام الوطنية ومحيّية بطولة قوات الأمن|ناونیشان=http://www.alriyadh.com/54167|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190219130159/http://www.alriyadh.com/54167|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
|تەقینەوەکانی لەندەن
|٧ی تەمموزی ٢٠٠٥
|{{ئاڵا|شانشینی یەکگرتوو}}
|٥٦
|٧٨٤
|
|-
|تەقینەوەکانی شەرم ئەلشێخ
|٢٣ی تەمموزی ٢٠٠٥
|{{ئاڵا|میسر}}
|٨٨
|١٥٠+
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Toll climbs in Egyptian attacks|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4709491.stm|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٩|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|-
|تەقینەوەکانی عەممان
|٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥
|{{ئاڵا|ئوردن}}
|٦٠
|١١٥
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.yorkshirepost.co.uk/news/crime/77-anniversary-uks-risk-terror-attack-higher-now-days-london-bombings-1817204|سەردێڕ=7/7 Anniversary: UK's Risk of Terror Attack Higher Now than Days of London Bombings'|newspaper=Yorkshire Post|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;
|-
|بۆردومانکردنی حللە ٢٠٠٧
|٦ی ئازاری ٢٠٠٧
|{{ئاڵا|عێراق}}
|٢٠٠+
|٢٥٠+
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=25 Worst Acts of Terrorism Ever Committed|ناونیشان=https://list25.com/25-worst-acts-terrorism-committed/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی نیسانی ٢٠١٩|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430032025/https://list25.com/25-worst-acts-terrorism-committed/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|تەقینەوەکانی قەحتانیە
|١٤ی ئابی ٢٠٠٧
|{{ئاڵا|عێراق}}
|٥٠٠+
|١٫٥٠٠+
|&lt;ref name=&quot;nyt&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cave|یەکەم=Damien|دوایین٢=Glanzaug|یەکەم٢=James|ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Toll in Iraq Bombings Is Raised to More Than 500|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2007/08/22/world/middleeast/22iraq-top.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[نيويورك تايمز]]}}&lt;/ref&gt; 
|-
|هێرشەکانی مومبای
|٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨
|{{ئاڵا|ھیندستان}}
|١٦٦
|٣٠٠+
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=10 years on, revisiting Mumbai’s terror hours {{!}} Onmanorama|ناونیشان=https://specials.manoramaonline.com/Onmanorama/2018/mumbai-attack/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|دەیەی ٢٠٠٠|کۆمەڵگا|وڵاتەکان|ئەورووپا|ئاسیا|دەیەی ٢٠٢٠}}
{{پۆلی کۆمنز|2000s}}

[[پۆل:دەیەی ٢٠٠٠]]
[[پۆل:سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:مێژوو]]
[[پۆل:ساڵەکان]]
[[پۆل:کات]]</text>
      <sha1>8umq5wkr76q3cn6hspe7hyndybhiu5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:دەیەی ٢٠٠٠</title>
    <ns>1</ns>
    <id>221961</id>
    <revision>
      <id>1579793</id>
      <parentid>1324434</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:57:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7273" sha1="dpehzebsdqtfa2h4w1n95dqn4j08oug" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[دەیەی ٢٠٠٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1016983 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180612163518/https://www.smh.com.au/news/National/Possible-police-role-in-2002-Bali-attack/2005/10/12/1128796591857.html بۆ https://www.smh.com.au/news/National/Possible-police-role-in-2002-Bali-attack/2005/10/12/1128796591857.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.is/20130119114114/http://articles.cnn.com/2003-05-14/world/saudiblast.intl_1_car-bombings-saudi-authorities-saudi-arabia?_s=PM:WORLD بۆ http://articles.cnn.com/2003-05-14/world/saudiblast.intl_1_car-bombings-saudi-authorities-saudi-arabia?_s=PM:WORLD زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.is/20130119161548/http://articles.cnn.com/2003-06-01/world/saudi.blast_1_interior-minister-prince-nayef-suicide-bombings-al-qaeda-terror-network?_s=PM:WORLD بۆ http://articles.cnn.com/2003-06-01/world/saudi.blast_1_interior-minister-prince-nayef-suicide-bombings-al-qaeda-terror-network?_s=PM:WORLD زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٠:٠٠، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەیەی ٢٠٠٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1288060 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190219130159/http://www.alriyadh.com/54167 بۆ http://www.alriyadh.com/54167 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٦:١٨، ٢١ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[دەیەی ٢٠٠٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1324433 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180612163518/https://www.smh.com.au/news/National/Possible-police-role-in-2002-Bali-attack/2005/10/12/1128796591857.html بۆ https://www.smh.com.au/news/National/Possible-police-role-in-2002-Bali-attack/2005/10/12/1128796591857.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.today/20130119114114/http://articles.cnn.com/2003-05-14/world/saudiblast.intl_1_car-bombings-saudi-authorities-saudi-arabia?_s=PM:WORLD بۆ http://articles.cnn.com/2003-05-14/world/saudiblast.intl_1_car-bombings-saudi-authorities-saudi-arabia?_s=PM:WORLD زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.today/20130119161548/http://articles.cnn.com/2003-06-01/world/saudi.blast_1_interior-minister-prince-nayef-suicide-bombings-al-qaeda-terror-network?_s=PM:WORLD بۆ http://articles.cnn.com/2003-06-01/world/saudi.blast_1_interior-minister-prince-nayef-suicide-bombings-al-qaeda-terror-network?_s=PM:WORLD زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190219130159/http://www.alriyadh.com/54167 بۆ http://www.alriyadh.com/54167 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٨:١١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەیەی ٢٠٠٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579792 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190430032025/https://list25.com/25-worst-acts-terrorism-committed/ بۆ https://list25.com/25-worst-acts-terrorism-committed/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٠:٥٧، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>dpehzebsdqtfa2h4w1n95dqn4j08oug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جامی عەرەبی ٢٠٢١</title>
    <ns>0</ns>
    <id>222431</id>
    <revision>
      <id>1579602</id>
      <parentid>1497266</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:21:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3886" sha1="q2d1cjg8hk1248pogkl96hdc8hiudfg" xml:space="preserve">[[پەڕگە:2021 FIFA Arab Cup.svg (1).png|وێنۆک|150px]]
'''جامی عەرەبی ٢٠٢١'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=آشنایی با جام عرب، تورنمنت جدید فیفا|ناونیشان=https://www.tarafdari.com/node/2036718|بڵاوکەرەوە=طرفداری|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.tarafdari.com/node/2036718 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ({{بە عەرەبی|کأس العرب ۲۰۲۱}}) پاڵەوانێتییەکی جیھانی [[تۆپی پێ|تۆپی پێیە]]. ئەم پاڵەوانێتییە وەک دەیەمین خولی پاڵەوانێتی تۆپی پێی [[:en:en:FIFA Arab Cup|جامی عەرەبی]] بەڕێوەچوو کە لە نێوان وڵاتانی عەرەبیدا بەڕێوەچوو. ئەمە یەکەم قۆناغی ئەم پاڵەوانێتییە بوو کە لەژێر چاودێری [[فیفا]] بەڕێوەچوو. پاڵەوانێتییەکە لە ٣٠ی تشرینی دووەم (٩ی کانوونی دووەم) تا ١٨ی کانوونی دووەم (٢٧ی کانوونی دووەم) لە [[قەتەر]] بەڕێوەچوو، کە ھەروەھا بووە پێوەرێک بۆ قەتەر بۆ میوانداریکردنی قۆناغی کۆتایی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢|مۆندیالی ٢٠٢٢]].&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Libya receives invitation to participate in FIFA-backed pan-Arab tournament 2021 in Qatar|ناونیشان=https://www.libyaobserver.ly/sports/libya-receives-invitation-participate-fifa-backed-pan-arab-tournament-2021-qatar|وێبگە=www.libyaobserver.ly|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200726130842/https://www.libyaobserver.ly/sports/libya-receives-invitation-participate-fifa-backed-pan-arab-tournament-2021-qatar|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; یاری کۆتایی بە بەشداری ١٦ تیپ بەڕێوەچوو. ٩ تیپ ڕاستەوخۆ چوونەتە پاڵەوانێتییەکە و لە نێو ١٤ تیپەکەی تردا ٧ تیپ توانیان سەرکەون بۆ پاڵەوانێتییەکە. لە نێوان ئەم ٢٣ تیپەدا ١١ تیپ خەڵکی کیشوەری [[ئەفریقا|ئەفریقان]] (یەکێتی تۆپی پێی ئەفریقا) و ١٢ تیپ خەڵکی کیشوەری [[ئاسیا|ئاسیان]] ([[یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیا|یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا]]). بە یارییە سەرەتایییەکانیشەوە، کۆی گشتی ٣٩ یاری بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Draw sets the stage for an exciting FIFA Arab Cup Qatar 2021™|ناونیشان=https://www.fifa.com/worldcup/news/draw-sets-the-stage-for-an-exciting-fifa-arab-cup-qatar-2021tm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=FIFA.com|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== تیمەکانی ئێستا ==
٩ تیپی سەرەکی بە پشتبەستن بە ڕیزبەندی [[ڕیزبەندیی جیھانیی فیفا|جیھانی فیفا]] (ڕیزبەندی نیسانی ٢٠٢١) ڕاستەوخۆ چوونە قۆناغی کۆمەڵەکان. ١٤ تیپی تر بە ئەنجامدانی یەک یاری پلەی ئۆف ٧ تیپی داھاتوویان یەکلاکردەوە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|تۆپی پێ|وەرزش|دەیەی ٢٠٢٠|قەتەر}}
{{پۆلی کۆمنز|2021 FIFA Arab Cup}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>q2d1cjg8hk1248pogkl96hdc8hiudfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>باشووری ڕۆژاوای ئێران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>226716</id>
    <revision>
      <id>1579661</id>
      <parentid>1579345</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}</comment>
      <origin>1579661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7648" sha1="qppfoej7ofyjbufdejtxdentksbhit3" xml:space="preserve">'''باشووری ڕۆژاوای ئێران''' فیلمێکی دۆکۆمێنتارییە [[دەرھێنەری فیلم|لە دەرھێنانی]] محەممەد ڕەزا فارتوسییە، فیلمێکی دیکۆمێنتارییە دەربارەی ژیانی بنەماڵەی فەرحانساواری و گێڕانەوەی دوا دانیشتووانی [[عەرەب]]ی تاڤگەی ھۆرۆل عەزیم لە باشووری ڕۆژاوای [[ئێران]] کە زۆربەیان لەناوچوون.

ئەم [[بەڵگەفیلم|فیلمە دیکۆمێنتارییە]] بە ماوەی ٥٢ خولەک لەلایەن بەرھەمی ھاوبەشی محەممەد ڕەزا جەمیی و محەممەد ڕەزا فارتوسی و فۆتۆگرافی ڕەزا ئەبیات ئامادەکراوە و بەرھەم ھێنراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=انسان‌شناسی و فرهنگ، گروه اخبار|ناونیشان=http://anthropology.ir/node/9451|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110426024631/http://www.anthropology.ir/node/9451|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=۲۴ آوریل ۲۰۱۱|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== دەربارەی فیلمەکە ==
دوای دۆزینەوە و کونکردنی کێڵگەی نەوتی ئازادیگان و دروستکردنی بەنداوی کارخێ، زۆربەی تاڵاوەکانی ھۆرال عەزیم لە باشووری ڕۆژاوای [[ئێران]] وێران بوون. وشکبوونەوەی ئەم تاڵاوە کە بە تاکە سەرچاوەی [[ئابوور|ئابووریی]] خەڵک دادەنرا، بووە ھۆی کۆچی زۆربەی خەڵکی ھۆرن بۆ شارەکانی نزیک. ئەم [[بەڵگەفیلم|دۆکیۆمێنتارییە]] باس لە ژیانی دوا دانیشتووانی ھۆرول عەزیم دەکات.&lt;ref&gt;[http://www.honarnews.com/index.aspx?siteid=1&amp;pageid=281&amp;newsview=24722 پایگاه خبری هنر]{{بەستەری مردوو|url=http://www.honarnews.com/index.aspx?siteid=1&amp;pageid=281&amp;newsview=24722 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠١ بەرنامەی ژینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان (UNEP) بە فەرمی [[ئێران]]ی ئاگادار کردەوە کە کارەساتێک بە قەبارەی گەورەترین کارەساتی ژینگەیی لە [[مێژوو]]ی مرۆڤایەتیدا لە باشووری ڕۆژاوای [[ئێران]] ڕوودەدات.

== خەڵاتەکان ==
* خەڵاتی تایبەتی «دی لاھۆرا»ی فێستیڤاڵی فیلمی ژینگەیی بەرشەلۆنە (FIKMA)، باشووری ڕۆژاوای ئێران وەک تاکە نوێنەری سینەمای ئێران لەگەڵ ٢٤ فیلمی دیکەی ئەمریکا، ئیسپانیا، فەرەنسا، کەنەدا، ئینگلتەرا، ئوسترالیا، سویسرا، سوید و چەند وڵاتێکی دیکە ئامادە بووە&lt;ref&gt;[http://www.farsnews.com/printable.php?nn=9003240047 خبرگزاری فارس]{{بەستەری مردوو}}&lt;/ref&gt;
* پێزانینی تایبەتی دەستەی سوێندخواردنی فێستیڤاڵی تۆرستراڤا لە کۆماری چیک بۆ فیلمی دیکۆمێنتاریی ئێران، باشووری ڕۆژاوا.
* بڕوانامەی شەرەفی فێستیڤاڵی ئیستۆنیا&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Matsalu loodusfilmide festival&lt;!-- عنوان تصحیح شده توسط ڕبات --&gt;|ناونیشان=http://www.matsalufilm.ee/festival/auhinnad_eng.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110904040429/http://www.matsalufilm.ee/festival/auhinnad_eng.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=۲۲ نوامبر ۲۰۱۱|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* بەشداریکردن لە بەشی فەرمی خولی چوارەمی فێستیڤاڵی فیلمی ئیمارات
* بەشداریکردن لە بەشی فەرمی چوارەمین فێستیڤاڵی ئیکۆزین لە شاری زاراگۆزا - ئیسپانیا
* بەشداری لە بەشی پێشبڕکێی فێستیڤاڵی فیلمی دۆکیۆمێنتاری، سینەما حەقیرات - تاران
* لە بەشی فیلمی فێستیڤاڵی وێنەی ساڵی ٢٠١٠دا نیشان دراوە
* بوونی فیلمی دیکۆمێنتاریی «ئێران، باشووری ڕۆژئاوا» لە بازاڕی فیلمی فێستیڤاڵی ھۆت دۆگی کەنەدا&lt;ref&gt;[http://khouzestan.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&amp;SSLID=46&amp;NID=12414 ایسنا خوزستان]&lt;/ref&gt;
* بەشداریکردن لە دوو بەشی خەڵاتی «ڕای» و خەڵاتی «باسیل ڕایت» لەلایەن پەیمانگای شاھانەی ئەنترۆپۆلۆژی لەندەن وەرگیرا.&lt;ref name=&quot;سبد نیوز&quot;&gt;[http://www.sabadnews.com/artnews/index.php?news=53606&amp;t=مستند-ایران-جنوب-غربی-در-راه-جشنواره-ی-لندن سبد نیووز]{{بەستەری مردوو|date=اکتبر ۲۰۱۹}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://raifilmfest.org.uk/film/festival/2011/home/programme-327 raifilmfest]&lt;/ref&gt;
* بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی فیلمی داکۆتا لە ئەمریکا&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Southern Utah International Documentary Film Festival&lt;!-- عنوان تصحیح شده توسط ڕبات --&gt;|ناونیشان=http://www.docutah.com/film_schedule.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120312161356/http://www.docutah.com/film_schedule.htm#sf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=۲۲ نوامبر ۲۰۱۱|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی فیلمی ژان ڕۆش پاریس
* بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی دوو ساڵەی فیلمی لەندەن
* بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی فیلمی ئیکۆزین لە ئیسپانیا
* بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی فیلم لە شاری ئەدیس لە ئەسیوپیا
* بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی فیلمی دوبەی
* بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی فیلمی عەرەبی ڕووەتەردام&lt;ref&gt;[http://www.khabaronline.ir/detail/177245/سینمای-ایران-هنرهای-تجسمی-/سینما/فرهنگ خبرآنلاین - نمایش فیلم مستند «ایران، جنوب غربی» در خانه سینما / کوتاه از فرهنگ و هنر]&lt;/ref&gt;
* بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەغدا&lt;ref&gt;[http://www.baghdadfilmfest.com/Humana.html 3 Baghdad International Film Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111003224529/http://www.baghdadfilmfest.com/Humana.html |date= ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ }}&lt;/ref&gt;
* پێشکەشکردن لە سیمپۆزیۆمی نێودەوڵەتی &quot;ئێران، [[کەنداوی فارس]] و وڵاتانی دراوسێ&quot; لە زانکۆی سانت ئەندرۆس، سکۆتلەندا.&lt;ref&gt;[http://hamshahrionline.ir/news-142651.aspx همشهری آنلاین]{{بەستەری مردوو|url=http://hamshahrionline.ir/news-142651.aspx |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ئێران|جوگرافیا}}

[[پۆل:پارێزگای خووزستان]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]</text>
      <sha1>qppfoej7ofyjbufdejtxdentksbhit3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جاوید کەریم</title>
    <ns>1</ns>
    <id>228491</id>
    <revision>
      <id>1579609</id>
      <parentid>1443257</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10709" sha1="s2lpq6vxm6zm1kmstq8htzu50js1y4o" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاوید کەریم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1043887 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210718134153/https://real-leaders.com/jawed-karim-co-founder-youtube/ بۆ https://real-leaders.com/jawed-karim-co-founder-youtube/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٦:٣٧، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاوید کەریم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1093764 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230429163238/https://archive.thedailystar.net/magazine/2006/12/02/sfeature.htm بۆ http://archive.thedailystar.net/magazine/2006/12/02/sfeature.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٠:٢٣، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاوید کەریم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1183130 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200514112515/https://stanfordmag.org/contents/planet-cardinal-4886 بۆ https://alumni-gsb.stanford.edu/get/page/magazine/article/?article_id=32549 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٥:٥٣، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[جاوید کەریم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1323444 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210718134153/https://real-leaders.com/jawed-karim-co-founder-youtube/ بۆ https://real-leaders.com/jawed-karim-co-founder-youtube/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230429163238/https://archive.thedailystar.net/magazine/2006/12/02/sfeature.htm بۆ http://archive.thedailystar.net/magazine/2006/12/02/sfeature.htm زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200514112515/https://stanfordmag.org/contents/planet-cardinal-4886 بۆ https://alumni-gsb.stanford.edu/get/page/magazine/article/?article_id=32549 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٤:٢٣، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاوید کەریم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1433337 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170821043249/https://news.illinois.edu/blog/view/6367/206692 بۆ https://news.illinois.edu/blog/view/6367/206692 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢٢:٥٥، ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاوید کەریم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1443256 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240515083320/https://www.businessinsider.in/tech/news/big-data-company-palantir-is-now-officially-a-public-company-x2014-and-itaposs-one-of-nearly-a-dozen-major-tech-firms-that-can-trace-its-roots-to-paypal/slidelist/78465316.cms بۆ https://www.businessinsider.in/tech/news/big-data-company-palantir-is-now-officially-a-public-company-x2014-and-itaposs-one-of-nearly-a-dozen-major-tech-firms-that-can-trace-its-roots-to-paypal/slidelist/78465316.cms زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٩:٢٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاوید کەریم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579608 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170820202529/http://www.monitorsaintpaul.com/year-long-events-mark-central-high-school-150th-anniversary/ بۆ http://www.monitorsaintpaul.com/year-long-events-mark-central-high-school-150th-anniversary/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٧:٣٩، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>s2lpq6vxm6zm1kmstq8htzu50js1y4o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حامید ئیسماعیلیوون</title>
    <ns>0</ns>
    <id>228861</id>
    <revision>
      <id>1579688</id>
      <parentid>1500278</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:47:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10741" sha1="1r900n4r94ujhhohsgl6zw89rw0443i" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person
| name               = حامید ئیسماعیلیوون
| native_name        = {{lang|fa|حامد اسماعیلیون}}
| image              = HamedEsmaeilion-DC.jpg
| caption            = ئیسماعیلیوون لە [[واشینگتن دی سی]] لە ساڵی ٢٠٢٣
| birthname          = 
| birth_date         = {{birth date and age|١٩٧٧|٠٣|١٢}}
| birth_place        = [[کرماشان]]، [[شانشینی پەھلەوی|شانشینی ئێران]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| education          = [[زانکۆی تەورێز]]
| nationality        = [[ئێرانی]]
| citizenship        = [[کەنەدا]]
| years_active       = 
| title              = سەرۆک و وتەبێژی پێشووی [[ئەنجومەنی خێزانەکانی قوربانییانی فڕینی پی ئێس ٧٥٢]]
| occupation         = ددانپزیشک، چالاکوان و نووسەر
| employer           = 
| credits            = 
| spouse             = {{marriage|پەریسا ئیقبالیان||2020|reason=her death}}
| children           = ڕیرا (مردوو) 
| website            = [https://twitter.com/esmaeilion ھەژماری تویتەر]
}}

'''حامید ئیسماعیلیوون''' ({{بە فارسی|حامد اسماعیلیون}}؛ لەدایکبووی ١٢ی ئازاری ١٩٧٧) [[ددانپزیشک]]،&lt;ref name=&quot;:eandedentistry&quot;&gt;[https://eandedentistry.ca/content/dr-hamed-esmaeilion Dr. Hamed Esmaeilion - Aurora E&amp;E Dentistry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221007071224/https://eandedentistry.ca/content/dr-hamed-esmaeilion |date= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}&lt;/ref&gt; چالاکوان و نووسەرێکی [[ئێرانییانی کەنەدا|ئێرانی-کەنەدی]]یە. ئەو سەرۆک و وتەبێژی پێشووی [[ئەنجومەنی خێزانەکانی قوربانییانی فڕینی پی ئێس ٧٥٢]] بووە.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2022/sep/14/our-lives-are-destroyed-families-take-fight-for-truth-of-flight-752-to-icc ‘Our lives are destroyed’: families take fight for truth of flight 752 to ICC]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.cbc.ca/news/politics/flightps752-second-anniversary-concerns-rcmp-investigation-ukraine-1.6304422 Families of Flight PS752 victims say RCMP isn't doing enough to help Ukraine's criminal probe]&lt;/ref&gt; ھاوسەر و کچەکەی لە [[فڕینی ٧٥٢ی ھێڵی ئاسمانیی نێونەتەوەییی ئوکراینا]]دا گیانیان لەدەستدا.

== ژیاننامە ==
دایک و باوکی حامید ئیسماعیلیوون لە بنەڕەتدا خەڵکی [[ئەراک]] بوون و دواتر کۆچیان کردە [[کرماشان]] کە حامید لەوێ لەدایک و گەورە بوو. لە نێوان ساڵانی ١٩٩٥ ھەتا ٢٠٠٠ لە [[زانکۆی تەورێز]]، [[ددانپزیشکی]] خوێندووە و دواتر بۆ ماوەی چەند ساڵێک لە ناوچە جۆراوجۆرەکانی ئێران، وەکوو [[پارێزگای گوڵستان|گوڵستان]]، [[پارێزگای مازەندەران|مازەندەران]] و [[پارێزگای تاران|تاران]] کاری کردووە و ژیانی بەسەر بردووە.  لە ساڵی ٢٠١٠ لەگەڵ خێزانەکەی کۆچیان کردە [[کەنەدا]].&lt;ref&gt;[https://dandane.ir/%DA%AF%D9%BE%E2%80%8C%D9%88-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86/  نویسنده جسور، دندانپزشک محافظه‌کار/ گپ‌و گفتی با حامد اسماعیلیون]{{بەستەری مردوو|url=https://dandane.ir/%DA%AF%D9%BE%E2%80%8C%D9%88-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.radiofarda.com/a/ukrainian-plane-crash-hamed-esmaeilion/30401824.html سرنگونی پرواز ۷۵۲ به روایت یک «نویسندۀ نانجیب»]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:eandedentistry&quot; /&gt; 

=== مردنی ھاوسەر و کچەکەی ===
{{ئەمانەش ببینە|فڕینی ٧٥٢ی ھێڵی ئاسمانیی نێونەتەوەییی ئوکراینا}}
پەریسا ئیقبالیان (ھاوسەری ئیسماعیلیوون) و ڕیرا ئیسماعیلیوون (کچە تەمەن ٩ ساڵەکەی) لە [[فڕینی ٧٥٢ی ھێڵی ئاسمانیی نێونەتەوەییی ئوکراینا]]دا بوون و لە ڕێکەوتی ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئیمام خومەینی|تاران]]یان بەرەو [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی بۆریسپیل|کیێڤ]] بێجێھێشت تاوەکوو بگەڕێنەوە کەنەدا. ئەم فڕۆکەیە ماوەیەکی کورت دوای ھەڵفڕینی لەلایەن [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]یەوە بە دوو مووشەک کرایە ئامانج&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2020/01/10/world/middleeast/missile-iran-plane-crash.html|سەردێڕ=Iran Says It Unintentionally Shot Down Ukrainian Airliner|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|newspaper=The New York Times|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111072451/https://www.nytimes.com/2020/01/10/world/middleeast/missile-iran-plane-crash.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt; و تەواوی ١٧٦ سەرنشینەکانی گیانیان لەدەستدا کە ھاوسەر و کچی ئیسماعیلیوونیش لەگەڵ بوون. ئەم ڕووداوە لە کاتێکدا ڕوویدا کە دەبوو ئاسمانی ئێران بەھۆی [[ئۆپەراسیۆنی شەھید سولەیمانی|ئۆپەراسیۆنی ئەوکاتی ئێران لە دژی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] دابخرێت.&lt;ref&gt;[https://globalnews.ca/news/6403304/should-iran-airspace-close-experts/ ‘Recipe for disaster’: Experts say Iran airspace should’ve been closed before attack]&lt;/ref&gt; ئەم فڕینە کە بڕیار بوو لە کاتژمێر ٥:١٥ (کاتی ناوخۆیی) ھەڵبفڕێت دواکەوت و لە کۆتاییدا لە کاتژمێر ٦:١٢ ھەڵفڕی و دوای چەند خولەکێک کرایە ئامانجی دوو مووشەکی سپای پاسداران و لە نزیک شاری [[پەرەند]] کەوتە خوارەوە.&lt;ref&gt;[https://www.telegraph.co.uk/news/2020/01/08/iran-plane-crash-170-passengers-feared-dead-ukraine-boeing-737/ Iran under pressure to explain Tehran plane crash after 176 killed in Ukrainian jet disaster]&lt;/ref&gt;

== دژایەتیی حکوومەتی ئێران ==
{{ئەمانەش ببینە|خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران}}
[[پەڕگە:Iran solidarity demonstration Berlin 2022-10-22 148.jpg|وێنۆک|حامید ئیسماعیلیوون لە کۆبوونەوەی بەرلیندا دەدوێت]]
لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢، ئیسماعیلیوون خۆپیشاندانێکی جیھانی لە دژی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامی]] بۆ ئێرانییەکانی دانیشتووی دەرەوەی وڵات، لە دوای [[کوشتنی ژینا ئەمینی]] بۆ پشتیوانیکردنی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران|خۆپیشاندانەکانی ناوخۆی ئێران]] ڕێکخست. ئەم خۆپیشاندانانە لە زیاتر لە ١٥٠ شاری سەرتاسەری جیھان لە دژی کۆماری ئیسلامی بەڕێوە چوو. گەورەترین کۆبوونەوەکان لە شارەکانی [[سیدنی]]، [[مێلبۆرن]]، [[لەندەن]]، [[ئێدینبەرە]]، [[ستۆکھۆڵم]]، [[بروکسێل]]، [[بەرلین]]، [[ڕۆما]]، [[لۆس ئانجلەس]] و [[تۆرۆنتۆ]] بەڕێوە چوون. مەزەندە دەکرێت کە لە [[ڕیچمۆند ھیڵ، ئانتاریۆ]] زیاتر لە ٥٠ ھەزار خۆپیشاندەر بەشدارییان لە کۆبوونەوەکەدا کردبێت.&lt;ref&gt;[https://www.iranintl.com/en/202210012118 Worldwide Rallies Show Unprecedented Support For Iran Protests]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.iranintl.com/en/202210022635 Organizer Of Global Rallies Calls For Expulsion Of Tehran’s Envoys ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://iranwire.com/en/politics/108129-global-protests-planned-in-solidarity-with-iranians/  Global Protests Planned in Solidarity with Iranians ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=More than 50K attend Richmond Hill, Ont. protest against Iranian government - Toronto {{!}} Globalnews.ca |ناونیشان=https://globalnews.ca/news/9169782/richmond-hill-iran-protest/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Global News |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; ئیسماعیلیوون لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢، خۆپیشاندانێکی لە بەرلین ڕێکخست و بانگھێشتی ئێرانییەکانی ئەورووپای کرد بۆ ئەوەی دەنگی خۆپیشاندەرانی ناوخۆی ئێران بن. ژمارەی خۆپیشاندەران بە ٨٠ ھەزار&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Iran protests: Huge rally in Berlin in support |زمان=en-GB |ئیش=BBC News |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-63361813 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}&lt;/ref&gt; بۆ ١٠٠ ھەزار کەس مەزندە کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tens of thousands march in Berlin in solidarity with Iran protests |ناونیشان=https://abcnews.go.com/International/tens-thousands-march-berlin-solidarity-iran-protests/story?id=91926288 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=ABC News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{commons category|Hamed Esmaeilion}}
* {{وێبگەی فەرمی|https://www.ps752justice.com}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وێژە|پزیشکی|سیاسەت|ئێران|کەنەدا}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]]
[[پۆل:خەڵکی کرماشان]]
[[پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]]</text>
      <sha1>1r900n4r94ujhhohsgl6zw89rw0443i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حەمید ھیراد</title>
    <ns>0</ns>
    <id>229179</id>
    <revision>
      <id>1579714</id>
      <parentid>1566862</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13162" sha1="fpt2ryjecfs8e6cs72rj7f077c554z1" xml:space="preserve">{{Databox}}'''حەمید حوسێن زادە''' (٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢ – ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦)، بە [[ناوی ھونەری|ناوی ھونەری خۆی]] بە '''حەمید ھیراد''' ناسراوە، [[گۆرانیبێژ]] و [[ئاوازدانەر]]ی مووزیکی [[پۆپ]]ی ئێرانی بوو.

یەکەم گۆرانی لەگەڵ گرووپی [[پازڵ (گرووپی موزیک)|پازڵ باند]] لەگەڵ عەلی ڕەھبەری و ئارین بەھاری لە ٥ی ئازاری ٢٠١٧ بە ناوی «بی تاب» بڵاوکرایەوە. لە مانگی ٢٦ی نیسانی ٢٠١٧ گۆرانییەکی سەربەخۆی بەناوی «مستم کن» بڵاوکرایەوە. لە مانگی حوزەیران بۆ تەممووزی ٢٠١٧ گۆرانی «دلارام» بە یاوەری پازڵ باند بڵاوکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/516890-کنسرتی-با-کمربندهای-بسته |سەردێڕ=حضور حمید هیراد در کنسرت پازل بند / خبرگزاری ایلنا |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230227162930/https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/516890-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rokna.net/بخش-موسیقی-114/334350-حضور-جالب-دیدنی-حمید-هیراد-در-کنسرت-موسیقی-ماکان-بند-فیلم |سەردێڕ=حضور جالب حمید هیراد در کنسرت ماکان بند / خبرگزاری ڕکنا |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200713120637/https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-114/334350-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%87%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== ژیاننامە ==
لە ٢١ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٩٢ لە گوندی مەلەک میان، [[چابکسەر]]، [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]] لەدایکبووە و گۆرانیبێژی نەریتی و پۆپ فیوژنی ئێرانە. بە شێوەیەکی گشتی ناوی ھیراد ڕەگ و ڕیشەی فارسی ھەیە و بە واتای «خوش خندە و خوش ڕو» کەسێک کە ڕوخسارێکی دڵخۆشی ھەبێت.

حەمید ھیراد لە تەمەنی ٦ ساڵیدا حەزی لە گۆرانیوتن بووە و لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا دوای تەواوکردنی پەیمانگای موزیک ئاشنای گۆرانی و گۆرانی نووسین بووە و دوای ئەوەش شێوازی موزیکی نەریتی ھەڵبژاردووە و لەگەڵیدا دەستی بە گۆرانیوتن کردووە. پاشان بە چەند بەرھەمێکی نیمچە پیشەیی لەگەڵ گرووپێک بە ناوی داروگ درێژە بە چالاکیی ھونەری خۆی دەدات.&lt;ref&gt;https://namnak.com/حمید-هیراد.p63610&lt;/ref&gt;

== تۆمەتی دزینی ھونەری ==
ھیراد کەوتە بەر ڕەخنەی ھەندێک لە ناوەندە ھونەرییەکان و ھەندێک لە [[ڕەخنەگر]]ان و [[شاعیر]]ان، لەوانە [[عەلیڕەزا بەدیع]]، [[شەھرام سەبەبی]] و [[مەھتاب یەغما]]، تۆمەتباریان کردووە بە دزینی ئەدەبی. بەپێی نووسینێکی [[زەینەب مورتەزایی فەرد]] لە ڕۆژنامەی «سازەندەگی»، ھیراد کەڵکی لە ھۆنراوەکانی [[مەولانای ڕۆمی|مەولانا]]، [[سیمین بێھبەھانی]] و [[محەممەدحوسێن شەھریار|شەھریار]] وەرگرتووە، بەڵام ناوی خۆی وەک ھۆنراوەنووس تۆمار کردووە. ھەروەھا لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨، چل کەس لە شاعیران و ھۆنراوەنووسە ناسراوەکانی وڵات، بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەک لەژێر ناوی «پێشێلکردنی مافەکانی دانەران و ئەو پەراوێزانەی لەلایەن حەمید ھیرادەوە دروستکراون» بەیاننامەیەکیان بڵاوکردەوە و وێڕای نەشیاو وەسفکردنی دزینی ئەدەبی و سەرکۆنەکردنی، داوای بەدواداچوونی ئەم بابەتەیان لەلایەن لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە کرد. ھەندێک لە واژووکارانی بەیاننامەکە بریتین لە: [[ئەکبەر ئازاد]]، عەلیڕەزا بەدیع، [[ڕووزبێ بێمانی]]، [[محەممەدعەلی بەھمەنی]]، [[مەھدی ئەیووبی]]، [[سەعید بیابانەکی]]، [[کەمال حوسەینیان]]، [[سەعید دەبیری]]، [[ئیرەج زەبەردەست]]، [[سیامەک عەباسی]]، [[حوسێن غیاسی]]، [[نیلووفەر لاریپوور]]، [[ئەمیرحوسێن مودەڕیس]]، [[محەممەد موقتەدایی]]، [[ئیلیا مونفەرد]]، عەلیئەکبەر یاغیتەبار، مەیسەم یووسفی. ھیراد لە بەیاننامەیەکدا ڕای گەیاندووە کە لە بەشی ناساندنی بەرھەمەکان، بەتایبەت لە تراکە نوێیەکاندا، ئاماژەی بە سەرچاوەکە کردووە و ھەوڵی داوە مۆڵەت لە ھۆنراوەنووسەکە وەربگرێت. ئەو لەم بەیاننامەیەدا «نەبوونی متمانەی تەواو بە دروستیی ناوەکان لە سنووری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان» و «گومانی ئەخلاقی لە فەوتانی مافی خاوەنە ڕاستەقینەکانی بەرھەمەکان»ی وەک ھۆکارێک بۆ نەھێنانی ناوی ھۆنراوەنووسەکان ھێناوەتەوە. لە کۆتاییدا ڕێککەوتنێک لە نێوان شاعیران و ھیراد کرا و بڕیار درا ھیراد لە ئینستاگرامەکەی خۆیدا بە فەرمی داوای لێبوردن بکات و ھەروەھا خۆی و کۆمپانیای بڵاوکەرەوەی ئەلبوومەکە بەڵێن بدەن کە ھیچ ھۆنراوەیەک بەبێ ھێنانی ناوی شاعیرەکە بەکار نەھێنن.

ھیراد پێشتریش تراکی «دێوانەی شار»ی کە وەشانێکی دووبارە خوێندراوە بوو لە یەکێک لە بەرھەمەکانی تیێستۆ، دیجەی و ئاوازدانەری ھۆڵەندی، وەک بەرھەمێک بە ئاوازدانەریی خۆی بڵاوکردبووەوە، بەڵام ھیچ ئاماژەیەکی بە ناوی ئاوازدانەری سەرەکیی ئەم بەرھەمە نەکردبوو. بە وتەی ھەندێک لە ڕاگەیاندنەکان، تیێستۆ بە دانانی لێدوانێک لە پەڕەی [[ئینستاگرام]]ی ھیراد سەبارەت بەم بابەتە «خۆشحاڵیی خۆی دەربڕیوە» و «ھانیداوە». ئەو ھەروەھا لە [[بەرنامەی حالا خورشید]] لێدوانەکەی تیێستۆی لە ئینستاگرامەکەی خۆیدا بە نیشانەی ڕەزامەندیی ئەو زانیبوو.&lt;ref&gt;https://www.entekhab.ir/fa/news/387160/فیلم-حمید-هیراد-متهم-به-سرقت-ادبی-شد&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://fararu.com/fa/news/343584/ویدئو-حمید-هیراد-متهم-به-سرقت-ادبی-شد&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مرتضایی‌فرد، زینب (۹ اسفند ۱۳۹۶). «ڕوزگار خوش مرغان مقلد». سازندگی (۱۴): ۱۴.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.mehrnews.com/news/4259830/تعدادی-از-شاعران-علیه-حمید-هیراد-بیانیه-دادند-سکوت-نمی-کنیم&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.mehrnews.com/news/4261129/حمید-هیراد-از-خود-دفاع-کرد-فرصت-اصلاح-همیشه-فراهم-است&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://navatv.com/interview/alireza-badi-talk-about-music-situation{{بەستەری مردوو|url=https://navatv.com/interview/alireza-badi-talk-about-music-situation |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

==پەراوێزەکان==
===لێوخوێندنەوە لە کۆنسێرتدا===
دوای ئەوەی دەنگۆی ئەوە بڵاوبووەوە کە حەمید ھیراد لە کۆنسێرتی مانگی گەلاوێژی ١٣٩٧ی (٢٠١٨ی [[زایینی]]) [[شیراز]]دا بە شێوەی «پلەی باک»{{تێبینی|لە کاری مۆسیقا و کۆنسێرتدا بەو واتایە دێت کە گۆرانیبێژەکە لە جیاتی ئەوەی بە شێوەی ڕاستەوخۆ گۆرانی بڵێت، فایلی دەنگیی گۆرانییەکە (کە پێشتر لە ستۆدیۆ تۆمار کراوە) لێ دەدرێت.}} گۆرانیی گوتووە، و بڵاوبوونەوەی چەند ڤیدیۆیەکی لێوخوێندنەوەی ئەم گۆرانیبێژە لە [[ئینتەرنێت]]دا کە بووە ھۆی دروستبوونی ھەرا و کێشەیەکی زۆر، نووسینگەی مۆسیقای [[وەزارەتی ڕۆشنبیری و ئیرشادی ئیسلامی (ئێران)|وەزارەتی ئیرشاد]] ھاتە سەر خەت. دوای لێکۆڵینەوە لە ڤیدیۆکانی کۆنسێرتەکە، لێوخوێندنەوەی ئەم گۆرانیبێژەیان لە کۆنسێرتی شیرازدا پشتڕاستکردەوە. حەمید ھیراد چەند ڕۆژێک دوای پشتڕاستکردنەوەی ئەم بابەتە، لە بەرنامەی تەلەڤیزیۆنی «[[حالا خورشید]]» لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێی سیما]]، دانی بەوەدا نا کە لەو کۆنسێرتەدا تەنھا لێوی جوڵاندووە، ئەمەش کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە. ھۆکاری بەکارھێنانی دەنگی تۆمارکراو لە کۆنسێرتی شیرازدا بۆ نەخۆشییەکەی دەگەڕایەوە؛ چونکە ئەگەر ئەو بەشە بەرزەی گۆرانییەکەی بوتایە، مەترسی [[مردنی مێشک]]ی لەسەر دەبوو.&lt;ref&gt;https://www.tabnak.ir/fa/news/819935/%D8%B1%D8%B3%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%87%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.asriran.com/fa/news/623174/%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%84%D8%A8%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%87%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85&lt;/ref&gt;

== نەخۆشی و مردن ==
لە مانگی شوباتی ٢٠٢٠، لەلایەن بەھمەن بابازادە بڵاوکرایەوە کە حەمید ھیراد تووشی [[شێرپەنجەی خوێن]] بووە و ماوەی سێ ساڵە بەدەست ئەم نەخۆشییەوە دەناڵێنێت.&lt;ref&gt;«حمید هیراد سرطان دارد؟». مشرق نیووز. ۲۰۲۰-۰۳-۱۵. از پارامتر ناشناخته |این بیماری از سال 1395 در حمید هیراد دیده شد. نشانی= صرف‌نظر شد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)&lt;/ref&gt;

حەمید ھیراد بە ئامادەبوون لە بەرنامەی بەھار جان ئەمەی پشتڕاستکردەوە.

لە ئایاری ٢٠٢١، ھیراد بەھۆی نەخۆشی [[کۆڤید-١٩]] لە نەخۆشخانەی دکتۆر شەریعەتی خەوێندرا.&lt;ref&gt;https://www.khabaronline.ir/news/1510542/حمید-هیراد-به-دلیل-کرونا-در-بیمارستان-بستری-شد&lt;/ref&gt; لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ بەھۆی شێرپەنجەی خوێنەوە لە [[تاران]] کۆچی دوایی کرد.&lt;ref&gt;https://www.mehrnews.com/news/6772628/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%87%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D9%BE-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA&lt;/ref&gt;

==تێبینییەکان==
{{تێبینییەکان}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|مۆسیقا}}
{{پۆلی کۆمنز|Hamid Hiraad}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>fpt2ryjecfs8e6cs72rj7f077c554z1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بە ناوی نەریت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>230811</id>
    <revision>
      <id>1579456</id>
      <parentid>1579444</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19071" sha1="4kjmr8g6lyemvcts51u1wg5l6zli13r" xml:space="preserve">{{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
کتێبی بە ناوی نەریت، (توێژینەوەیەکی گشتگیر لەسەر خەتەنەکردنی ژنان لە ئێران) بەرھەمی توێژەر و مرۆڤناسی کورد، کامیل ئەحمەدی و ھاوکارانییەتی کە لەسەر بابەتی چلۆنایەتی و بۆچییەتی خەتەنەکردنی ژنان لە ئێران و ساڵی ٢٠١٥ لەلایەن وەشانخانەی «شیرازە» و چاپ و بڵاو کراوەتەوە. کتێبی بە ناوی نەریت لە ڕاستیدا ئەنجامی توێژینەوەیەکە کە کامیل ئەحمەدی و ھاوکارانی بە مەبەستی ڕوونکردنەوە و دەستنیشانکردنی لایەنە جۆراوجۆرەکانی خەتەنەکردنی ژنان و لە مەودای ساڵەکانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠١٥ لە چوار پارێزگای ئازربایجانی ڕۆژاوا، کوردستان، کرماشان و ھورموزگان ئەنجامیان داوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نتیجه یک تحقیق: 'ختنه دختران' در چهار استان ایران انجام می‌شود|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/iran/2015/06/150604_nm_fgm_iran_women|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دیمانە لەگەڵ کەناڵی تەلەڤیزیۆنی ڕووداو دیمانە لەگەڵ کەناڵی تەلەڤیزیۆنی ڕووداو (بە کوردی) لە پەراوێزی ڕوونوێنی لە کتێبی بە ناوی نەریت سەبارەت بە خەتەنەی ژنان لە کوردستانی ئێران|ناونیشان=https://kameelahmady.com/kurdi/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-2/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406055646/https://kameelahmady.com/kurdi/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-2/}}&lt;/ref&gt; ساڵی ٢٠١٧ کامیل ئەحمەدی لەگەڵ تاقمی ھاوکاری خۆی بۆ ھەڵسەنگاندنی دووبارەی ھەلومەرجی خەتەنەکردنی ژنان سەردانی ئەم چوار پارێزگایەیان کرد تا کاریگەرییەکانی کردەوە فێرکارییەکان و ڕاھێنانەکانی خۆیان و گرووپە توێژەرەکە ببیننەوە. ناوبراو ئەنجامی ئەم لێکۆڵینەوەگەلەی کە باس لە دابەزینی بەرچاوی ڕێژەی خەتەنەکردن دەکەن لە کتێبێکی دیکەدا بە ناوی «گومانی ڕوو لە گۆڕان» و «پێشینەیەک لەسەر خەتەنەی کوڕان یان پیاوان» چاپ و بڵاو کردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کاهش آمار ختنه زنان و مسئولیت دولت|ناونیشان=https://www.radiofarda.com/a/f3-women-circumcision-decrease/28294956.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Items related to In The Name of Tradition: &quot;A Comprehensive Research...|ناونیشان=https://www.abebooks.co.uk/servlet/BookDetailsPL?bi=31351197786&amp;searchurl=ds%3D20%26kn%3Dkameel%2Bahmady%26sortby%3D17&amp;cm_sp=snippet-_-srp1-_-title10|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

کامیل ئەحمەدی بەھۆی ئەنجامدانی توێژینەوە و لێکۆڵینەوەکانی خۆی بە مەبەستی ئاگادارکردنەوەی خەڵک لەسەر خەسارە کۆمەڵایەتییەکانی وەک خەتەنەکردنی ژنان و ھتد خەڵاتی جۆراوجۆری پێ بەخشراوە کە بۆ ئەم بابەتە دەتوانین ئاماژە بدەینە خەڵاتی «ئەدەبییات و زانستە مرۆیییەکانی» بنکەی ئاشتیی جیھانی لە زانکۆی جۆرج واشەنگتۆن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کامل احمدی کیست؟ اطلاعاتی در مورد برندە جایزه بنياد جهانى صلح|ناونیشان=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=9104|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}{{بەستەری مردوو|url=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=9104 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== ناوەرۆک و شێوازی لێکۆڵینەوە لەم کتێبەدا ==
کتێبی بە ناوی نەریت (تاوتوێکردنی دۆخی خەتەنەکردنی ژنان یان سەقەتکردن و بڕینەوەی ئەندامی زاوزێ لە ئێران) یەک لە بەرهەمە سەرەتاییەکانی کامیل ئەحمەدییە لە ماوەی چالاکییە زانستی و توێژینەوەییەکانی خۆی لە ئێران. ئەم کتێبە لەسەر بنەمای توێژینەوەیەک هەر بەم ناوە گەیشتۆتە ئەنجام. توێژینەوەیەک کە کامیل ئەحمەدی و هاوکارانی بە شێوەی نابەردەوام لە نێوان ساڵەکانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠١٥ لە گوندەکانی چوار پارێزگای ئازربایجانی ڕۆژئاوا، کوردستان، کرماشان و هورموزگان ئەنجامیان داوە. لەم توێژینەوەیەدا بۆ کۆکردنەوەی داتا و زانیارییەکان شێوازی مەیدانی دەکار هێنراوە و لەگەڵ کۆمەڵگای نموونەی توێژینەوە وتووێژ کراوە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=به نام سنت پژوهشی جامع در باب ختنه زنان در ایران|ناونیشان=https://www.farhangemrooz.com/news/45973/%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230403214750/https://www.farhangemrooz.com/news/45973/%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86}}&lt;/ref&gt; 

== ئەنجامەکانی کتێبی بە ناوی نەریت ==
ئەنجامی توێژینەوەکانی کامیل ئەحمەدی و هاوکاری پیشاندەری ئەوەیە کە خەتەنەکردنی ژنان زیاتر لە نێو ئەو گرووپانەیدا باوە کە سەر بە ئایینزای شافیعین لە نێو سوننەکاندا و لە هەندێ لە ناوچەکانی پارێزگاکانی هورموزگان، کرماشان، کوردستان و ئازربایجانی ڕۆژاوا هەر لەمێژەوە هەبووە و ئێستاش بەشێوەی پەرژ و بڵاو لەو چوار پارێزگایەدا بوونی هەیە و دەکرێ. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ختنه دختران زیر سقف ناآگاهی/ زنان خودشان مقصر مثله جنسی زنان هستند|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/507411/%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D9%86%D8%A7%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D9%85%D8%AB%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; 

ناوبراو لە دەسکەوتەکانی خۆیدا وەک گرنگترین هۆکارەکانی خەتەنەکردنی ژنان ئاماژە دەداتە هۆکار و بیانووە ئایین و شەرعییەکان، نەزانین، ئاستی نزمی خوێندەواربوون و نەخوێندەواری، هەژاری، کەلتووری پیاوسالارانە و ئەو باوەڕانەی دەگەڕێنەوە سەر داوێنپاکی و جوانی و تەندروستی؛ ئەحمەدی هەوڵی داوە تا پاش چاوپێکەوتن و وتووێژ لەگەڵ کەسانی بەساڵاچوو و زانا ئایینییەکان و کەسایەتییە کاریگەرەکانی دیکەی کۆمەڵگا لەو ناوچەگەلەدا و هەروەها کردنەوەی خولی ڕاهێنان و فێرکاری بۆ ئەو خەڵکەی ئەو نەریتەیان تێدایە، ڕێژەی خەتەنەکردنی ژنان دابەزێنێت. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پژوهشی جدید پیرامون ختنه زنان و ازدواج‌های زیر سن در ایران|ناونیشان=https://kayhan.london/2016/07/28/56568/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=به نام سنت پژوهشی جامع در باب ختنه زنان در ایران|ناونیشان=https://www.farhangemrooz.com/news/45973/%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230403214750/https://www.farhangemrooz.com/news/45973/%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سیاستهای مرتبط با فرهنگ ختنه زنان / ناقص سازی الت جنس زنان در ایران|ناونیشان=http://tajournals.com/archive/psychology/1400/summer/14.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}{{بەستەری مردوو|url=http://tajournals.com/archive/psychology/1400/summer/14.pdf |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== دەستبەسەرکران و مەحکوومبوونی نووسەر لەسەر ئەنجامدانی توێژینەوە و نووسینی کتێب لەسەر ئەم بابەتە ==
ئەم کتێبە لە ئێران ئیزنی چاپی پێ درا و بۆ جاری دووهەم لە دەرەوەی ئێران و لە لایەن وەشانخانەی ئاوای بووف، LAP LAMBERT Academic Publishing و لە هەولێر لە هەرێمی کوردستان بە زمانەکانی ئینگلیزی، فەڕەنسە، ئیسپانی، فارسی، کوردی و چەند زمانی دیکە چاپ کراوە.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

ساڵی ٢٠١٨ ئاژانسەکانی هەواڵی دەرەوە و ناوخۆ هەواڵی دەستبەسەرکرانی کامیل ئەحمەدییان بڵاو کردەوە. ساڵی ٢٠١٩ دادگای تاوتوێکردنی تاوانەکانی کامیل ئەحمەدی کرایەوە و ناوبراو لەسەر کۆمەڵە تاوانێک وەک &quot;هەوڵدان بۆ هەڵوەشاندنی حکومەت لە ڕێگای توێژینەوە و لێکۆڵینەوەوە&quot; حوکمی ٩ ساڵ و ٣ مانگ زیندانی بەسەردا سەپێنرا. تاوانێک کە بەشێوەی تایبەت ئاماژە بوو بۆ پرۆژەی کامیل ئەحمەدی لەسەر هەلومەرجی خەتەنەکردنی ژنان، هاوڕەگەزخوازان و شوناس و ئەتنیسیتە لە ئێران. ئەو کاتەی کە ئەحمەدی لە لایەن ڕێکخراوەی ئیتلاعاتەوە لە بەندیخانەی ئێڤین لێپێچینەوەی لیدەکرا، کۆمەڵێک لە توێژینەوەکانی ناوبراو وەک توێژینەوە لەسەر ناهاوسانان یان هاوڕەگەزخوازان لە لایەن وەشانخانەی مێهری لە لەندەن چاپ و بڵاو کرایەوە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دادگاه انقلاب کامیل احمدی را به ۹ سال زندان محکوم کرد|ناونیشان=https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%DB%B9-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/a-55926972|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=محکومیت کامیل احمدی، پژوهش‌گر ایرانی بریتانیایی به ۸ سال زندان|ناونیشان=https://iranwire.com/fa/news/44100/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کامیل احمدی، مردم‌شناس ایرانی-بریتانیایی به «۹ سال حبس» محکوم شد|ناونیشان=https://per.euronews.com/2020/12/14/kameel-ahmadi-iranian-british-dual-citizen-and-researcher-sentenced-to-9-years-in-jail|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=محکومیت کامیل احمدی پژوهشگر بریتانیایی‌-‌ایرانی به هشت سال حبس و جریمه نقدی|ناونیشان=https://persian.iranhumanrights.org/2020/09/kameel-ahmady/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=محکومیت کامیل احمدی دو تابعیتی ایرانی - انگلیسی به ۹ سال حبس|ناونیشان=http://www.entekhab.ir/fa/news/589856|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.entekhab.ir/fa/news/589856 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٣ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کامیل احمدی پژوهشگر مسائل اجتماعی که به ۹ سال زندان محکوم شده بود به انگلستان گریخت|ناونیشان=https://kayhan.london/2020/11/15/229269/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کامیل احمدی پژوهشگر مسائل اجتماعی، در ایران به '۹ سال حبس' محکوم شد|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/iran-55296017|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== چاپی دووبارەی کتێبی بەناوی نەریت ==
یەکەمین وەشانی فارسی کتێبی بە ناوی نەریت ساڵی ٢٠١٥ لەلایەن وەشانخانەی شیرازە و وەشانی ئینگلیزیی ئەم کتێبە ساڵی ٢٠١٥ و لە لایەن وەشانخانەی Uncutvoice چاپ و بڵاو کرانەوە. ساڵی ٢٠١٧ و پاش ئەنجامدانی درێژەی توێژینەوەکانی ئەحمەدی و هاوکارانی لەسەر پێداچوونەوەی دووبارەیان لەسەر دۆخی خەتەنەکردنی ژنان، توێژەران گەیشتنە ئەو ئەنجامەی کە ڕێژەی خەتەنە لە پارێزگا ئاماژەپێکراوەکاندا ڕووی لە داکشان کردووە. ناوبراو ئەنجامی توێژینەوە نوێکانی خۆی لە ژێر ناوی &quot;گومانی ڕوو لە گۆڕان&quot; و پێشینەیەک لەسەر خەتەنەکردنی کوڕان و پیاوان لە ساڵی ٢٠٢٢ و لەلایەن وەشانخانەی ئاوای بووف بە شێوەی ئی بوک بڵاو کردەوە. 

== دوکۆمێنتار ==
کامیل ئەحمەدی هاوکات لەگەڵ ئەنجامدانی توێژینەوە مەیدانییەکانی ئەم کتێبە وتووێژەکان و زانیارییە دەستکەوتووەکانی توێژینەوەکەی تۆمار کردووە و دواتر کۆی ئەمانە پێکەوە بوونە هۆی دروستکردنی دوکۆمێنتارێک لەژێر ناوی &quot;بە ناوی نەریت&quot;. دوکۆمێنتارێک کە یەکەمین دوکۆمێنتارە لەسەر خەتەنەکردنی ژنان لە ئێران و لە چيندین فستیڤاڵی کورتەفیلم وەک فستیڤاڵی فیلمی لەندەن و تەلەفیزۆنی بی بی سی بڵاو کراوەتەوە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=&quot;به نام سنت&quot; اولین فیلم مستند ختنه زنان در ایران|ناونیشان=https://www.aparat.com/v/2OyLi|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.aparat.com/v/2OyLi |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== خەڵاتەکانی ئەم کتێبە ==
کامیل ئەحمەدی بەهۆی ئەنجامدانی توێژینەوەی جۆراوجۆر بەمەبەستی ڕۆشنبیری و ئاگادارکردنەوەی خەڵک لەسەر دیاردەی خەتەنەکردنی ژنان و خەسارە کۆمەڵایەتییەکانی دیکە لە کۆمەڵگای ئێران و وڵاتانی دیکە چەندین خەڵاتی جۆراوجۆری لە لایەن ڕێکخراوە و بنکە زانستییەکانەوە پێ بەخشراوە. ساڵی ٢٠١٣ کامیل ئەحمەدی مەدالیای کارناسیی جیهانی ڕیکخراوەی About AMERA Internationalەوە بەهۆی توێژینەوەکان و ڕوانگەی زانستی خۆی لەسەر سەقەتکردنی ئەندامی زاوزێی ژنان وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran|ناونیشان=https://www.amerainternational.org/fgm_page/iran-fgm/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230528234348/https://amerainternational.org/fgm_page/iran-fgm/}}&lt;/ref&gt; ناوبراو ساڵی ٢٠١٧ مەدالیای فەخری کومیتەی کۆمەڵایەتی ئەفریقا (IAC) لە لایەن کومیتەی نێوئەفریقایی (IAC)ەوە بەبۆنەی توێژینەوەکانی خۆی لە کیشوەرەکانی ئاسیا و ئەفریقا وەرگرت.
== سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|کوردستان|کتێب|وێژە|شیعر|ئێران|کۆمەڵگا}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>4kjmr8g6lyemvcts51u1wg5l6zli13r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دوو دانە دوو دەکاتە یەک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>230849</id>
    <revision>
      <id>1579761</id>
      <parentid>1560226</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:25:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3710" sha1="cy29zck8dh55qo77sjhhvqnk3s5nuyp" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''دوو دانە دوو دەکاتە یەک'''، شێعرێکی [[نیشتیمانپەروەری]]ی [[کوردی]]یە، [[شاعیر]] و [[ھونەرمەند]]، [[نادر قازی]] لە ساڵیادیی [[کۆماری مەھاباد]] لە بنکەی حیزبێکیی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] بۆ یەکەمجار، خوێندییەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تەمموز 9, 2015|ناونیشان=https://4enar.wordpress.com/2015/07/09/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Chenar Abdulla|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230318230712/https://4enar.wordpress.com/2015/07/09/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; تایبەندمەندیی شیعرەکە بیر و باوەڕیی شاعیرەکەیە، کە ژمارەی پارچەکانیی کوردستانی وەک ژمارەی [[بیرکاری]] بەکارھێناوە، کە دوو کۆی دوو یەکسانە بە یەک (٢+٢=١) مەبەستی شاعیر، دابەشکردنیی کوردستانە و جەخت لەوە دەکاتەوە کە کوردستان ھەر یەک پارچەیە، و بەش بەش نیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کوردستان ھەر وڵاتێکەو نابێت بە چوار|ناونیشان=http://avat.rozblog.com/post/550|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=avat.rozblog.com}}{{بەستەری مردوو|url=http://avat.rozblog.com/post/550 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kurdch|ناونیشان=https://kurdch.tv/?p=21350|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

==دەقی شیعرەکە==
{{شیعر}}
{{ناوەڕاست|
وەبیرمە لە مەکتەبا دەیان پرسی دوو دانە دوو دەکاتە چەند؟

ھەموو تێکڕا دەیان نووسیی دەکاتە چوار

کەچی ئەمن لە حیسابدا نمرەی کەمم دەھێناو دەھاتمە خوار

ئەویش تەنیا لەبەر ئەوەی

لای من وابوو دوو دانە دوو دەبێت بە یەک

نابێ بە چوار

لای من وابوو ددان و دوو لێو و زبان، نابن بە چوار دەبن بە زار،

بەتێکڕایی دەکەن ھاوار

لای من وابوو دوو دەست و دوو لاقی مرۆڤ نابن بە چوار،

لە لەشێکدا وا دێنە کار

لای من وابوو گەڕەک، خانوو، کۆڵان، شەقام نابن بە چوار،

دەبن بە شار، تێیدا دەژین دەوڵەمەند و خەڵکیی ھەژار

لای من وابوو کۆلکە و ڕیشە لق و گەڵا نابن بە چوار،

دەبن بە دار، ھەندێک کورت و ھەندێک درێژ وەکوو چنار

لای من وابوو ئەوین و دڵ، جوانی و پاکی نابن بە چوار،

دەبن بە یار لە لای دڵدار،

ئەو ھەمووە وا دوو بە دووە دەبن بە یەک نابن بە چوار،

یەک جار زۆرن، بەڵام لەکوێ دێنە ھەژمار؟

تەنیا ئەوەندەیی دەزانم ئەگەر لەشم سەد پارچە بکەن

بم دەنە ژێر گولە و ڕەگبار، بچمە سەر دار

قسەی دڵم دێتە سەر زار

[[کوردستان]] ھەر وڵاتێکە و نابێت بە چوار
}}
{{کۆتاییی شیعر}}

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>cy29zck8dh55qo77sjhhvqnk3s5nuyp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئەکیتۆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>233065</id>
    <revision>
      <id>1579662</id>
      <parentid>1579330</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:03:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}</comment>
      <origin>1579662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2864" sha1="n91bgab0v2vsrg9rglw5rb856o3ljee" xml:space="preserve">{{Infobox holiday|holiday_name=ئەکیتۆ|official_name=|celebrations=|begins=|ends=|weekday=|litcolor=|type=نەتەوەیی|startedby=|month=|significance=پشوو، ساڵی نوێ|date=١ی نیسان;&lt;ref name=&quot;LATimes&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Rise Nineveh': Christians in Iraq celebrate Assyrian New Year and Easter|ناونیشان=https://www.jpost.com/christian-news/rise-nineveh-christians-in-iraq-celebrate-assyrian-new-year-and-easter-547728-date=2021-04-04|وێبگە=Los Angeles Times|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; هەمەجۆر لە نێوان ١-٤ی نیسان|observedby=|nickname=|caption=کۆمەڵێک ئاشووری لە جەژنی ئەکیتۆ، ١ی نیسانی ٢٠١٩ لە ([[دهۆک]]), [[هەرێمی کوردستان]].|image=Assyrians celebrating Assyrian New Year (Akitu) year 6769 (April 1st 2019) in Nohadra (Duhok) 23.jpg|relatedto=}}
 

'''ئەکیتۆ''' یان '''ئەکیتوم''' جەژنێکی بەهارە و ئاهەنگی سەری ساڵ کە لە یەکەم ڕۆژی نیسان لە [[مێزۆپۆتامیا|میزۆپۆتامیا]] بەڕێوەدەچێت.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lendering|یەکەم=Jona|سەردێڕ=Akitu Festival|ناونیشان=https://www.livius.org/articles/religion/akitu/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Livius}}&lt;/ref&gt; ئەم بۆنەیە بە زۆری لەلایەن ئاشووری و کیلدانییەکانی [[دهۆک]] لە [[هەرێمی کوردستان]] دەکرێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کلدانی، سریانی و ئاشوورییەکانی دهۆک جەژنی ئەکیتۆ'یان بەرز راگرت|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ks/هونەر-و-كلتوور/کلدانی-سریانی-و-ئاشوورییەکانی-دهۆک-جەژنی-ئەکیتۆیان-بەرز-راگرت/2861061|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aa.com.tr}}&lt;/ref&gt; بەهەمان شێوە لە ڕۆژاوای کوردستانیش یادی دەکرێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ibrahim|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=سەدان کەس لە گوندی کرشێرانی گوندەواری قامشلۆ بەبۆنەی جەژنی ئەکیتۆ و سەری ساڵی بابلی ئاشوری ئاهەنگ دەگێڕن|ناونیشان=https://npasyria.com/krd/13474/|ڕێکەوتی سەردان=١ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=نورث برس|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://npasyria.com/krd/13474/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{Reflist}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|سووریا|عێراق}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>n91bgab0v2vsrg9rglw5rb856o3ljee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حامید بێھداد</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234183</id>
    <revision>
      <id>1579689</id>
      <parentid>1353524</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5697" sha1="8wjc892s7wq6bto2wksvju8pnk6iixa" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''حەمەد بێھداد'''، لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٣٥٢ لە دایکبووە، [[ئەکتەر|ئەکتەرێکی]] [[ئێران|ئێرانییە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=چرا مردم حامد بهداد ڕا دوست دارند؟|ناونیشان=https://www.http//www.bultannews.com/fa/news/65000|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110519173408/http://http/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بۆ یەکەمجار بە فیلمی ''کۆتایی یارییەکە'' بە [[سینەمای ئێران]] ناسێندرا و بۆ ئەم فیلمەش پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی سیمۆرگ کریستاڵ بۆ باشترین ئەکتەر لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مسعود کیمیایی سیمرغ بلورین جشنواره ڕا برای بهداد ڕقم زد+تصاویر|ناونیشان=https://www.yjc.ir/fa/news/4230815/}}&lt;/ref&gt; لە فیلمەکانی وەک: ''بوتیک'', ''ستار کافێ'', ''ڕۆژی سێیەم'', [[کەس لە پشیلە ئێرانییەکان ھەواڵی نییە|کەس نازانێت دەربارەی پشیلە ئێرانییەکان]]، ''تاوان'', ''سەعدات ئاباد، '' قژی ئەستوور '','' ماڵی کچەکە '','' نیوەشەو ڕوویدا '', سێد موئابار'', ''قەسر شیرین'', ڕۆڵی بینیووە لە فیلمی ''تاوان'' لە دەرھێنانی مەسعوود کیمیای سیمۆرگ کریستاڵ خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی لە ٢٩ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر وەرگرت. یەکێک لە نوێترین خەڵاتەکانی خەڵاتی بەناوبانگی باشترین ئەکتەرە لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی شەنگەھای لە ساڵی ٢٠١٩ بەھۆی ڕۆڵی لە فیلمی ''کۆشکی شیرین''.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پیام حامد بهداد پس از دریافت جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره شانگهای|ناونیشان=https://www.parsnews.com/بخش-سلبریتی-ها-69/597553-پیام-حامد-بهداد-پس-از-دریافت-جایزه-بهترین-بازیگر-مرد-جشنواره-شانگهای}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تبریک هنرمندان به حامد بهداد برای دریافت جایزه در جشنواره فیلم شانگهای|ناونیشان=https://www.yjc.ir/fa/news/6977923/تبریک-هنرمندان-به-حامد-بهداد-برای-دریافت-جایزه-در-جشنواره-فیلم-شانگهای}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=جوایز اصلی جشنواره شانگهای به سیدرضا میرکریمی و حامد بهداد رسید|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/4649086/جوایز-اصلی-جشنواره-شانگهای-به-سیدرضا-میرکریمی-و-حامد-بهداد-رسید}}&lt;/ref&gt;

لە ماوەی ژیانی ھونەریدا، حەمەد بێھداد لەلایەن زۆرێک لە دەرھێنەرە بەناوبانگەکانی سینەمای ئێرانەوە بانگێشت کراوە بۆ ھاوکاریکردن، وەک: [[عەباس کیاڕۆستەمی|عەباس کیارۆستەمی]]، ناسر تەقوای، [[ئەسغەر فەرھادی]]، [[بەھرام بەیزایی|بەھرام بایزایی]]، داریوش مێھرجوی، مەسعوود کیمیایی، بەھمەن فەرمانەرا، پەرویز شەھبازی و [[بەھمەن قوبادی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=10 آوریل 2012|سەردێڕ=زیر و بم نقش‌های حامد بهداد در سینما، تلویزیون و تئاتر / 11 سال بازی، 38 فیلم + جدول|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/206703/زیر-و-بم-نقش-های-حامد-بهداد-در-سینما-تلویزیون-و-تئاتر-11-سال}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا بێھداد لە چەندین ئاھەنگ و فێستیڤاڵەوە پاڵێوراو بووە بۆ خەڵاتی نواندن بەھۆی نواندن لە زۆرێک لە فیلمەکانیدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=5 مارس 2018|سەردێڕ=پرونده بازیگری حامد بهداد؛ عاصی و تنها|ناونیشان=http://www.baharnews.ir/news/144557/پرونده-بازیگری-حامد-بهداد-عاصی-تنها}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.baharnews.ir/news/144557/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فیلم|ئێران|تەلەڤیزیۆن|ئاسیا|مۆسیقا|ژیاننامە|ئابووری|وڵاتەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Hamed Behdad}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]]
[[پۆل:خەڵکی مەشھەد]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرانی مەشھەد]]</text>
      <sha1>8wjc892s7wq6bto2wksvju8pnk6iixa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>235584</id>
    <revision>
      <id>1579679</id>
      <parentid>1453298</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:05:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7715" sha1="emgs3zi6ewjofon844g3n9k4teq9qpq" xml:space="preserve">{{Short description|Iranian historical drama series}}
{{Infobox television
| image                = 
| caption              = 
| genre                = {{plainlist|
* [[دراما]]
* [[درامای مێژوویی|مێژوویی]]
* [[خۆشەویستی|ڕۆمانسی]]
}}
| writer               = {{plainlist|
* ئیحسان جەوانمەرد
* [[حەسەن فەتحی]]
}}
| theme_music_composer = 
| opentheme            = 
| endtheme             = 
| composer             = 
| country              = [[ئێران]]
| language             = [[فارسی]]
| num_seasons          = ١
| num_episodes         = ٥٢
| list_episodes        = 
| producer             = ئیسماعیل عەفیفە
| location             = [[تاران]]
| cinematography       = 
| editor               = 
| runtime              = ٤٥–٦٠ خولەک
| company              = HA international
| network              = ڤیدیۆی ماڵەوە
| picture_format       = [[16:9]]
| audio_format         = 
| native_name          = {{Infobox name module|fa|جیران}}
| released             = {{Start date|2022|2|13|df=yes}} 
}}
'''جەیران''' زنجیرەیەکی ئێرانییە لە جۆری [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] [[درامای مێژوویی|مێژوویی]] لە دەرھێنانی [[حەسەن فەتحی]]. چیرۆکەکە باس لە ڕووداوەکانی دوای مردنی [[ئەمیرکەبیر|ئەمیر کەبیر]] و ئاشنابوونی [[ناسرەدین شا|ناسرەدین]] شا لەگەڵ جەیران دەکات. ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە بریتین لە [[بەھرام ڕادان]]، [[پەریناز ئیزەدیار|پەریناز ئیزدیار]]، ئەمیر حسێن فەتحی، [[مەھدی پاکدل]]، ستارە پێسیانی، غەزەل شاکری، سەمیرە حەسەنپوور، مەھدی کۆشکی، مورتەزا ئیسماعیل کاشی، فاتمە مەسعوودیفەر، ئیلھام نامی، نەھال دەشتی، کەتانە ئەفشاری نەژاد، بێھناز نازی، ئەمیر جەعفەری، ڕۆیا تیموریان و ھوومەن بەرقنوورد و [[ڕەعنا ئازادی وەر]] و مێریلا زارعی.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20220222163422/https://www.filimo.com/shot/78271/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/?utm_source=filimo-web&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=movie_reviews&amp;utm_content=85465&lt;/ref&gt;

پرۆسەی وێنەگرتنی ''فیلمی جەیران'' لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠٢١ لە خوانسار و [[گوڵپایگان]] تەواو بوو. دوای چەندین جار دواخستن، ئەم زنجیرەیە لە ١٣ی شوباتی ٢٠٢١ لە ڕێگەی [[فیلیمۆ|فیلیمۆوە]] نمایش کرا و لە ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٣ تەواو بوو. ''جەیران'' لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ بەھۆی &quot;پێشێلکردنی موڵک و ماڵی وێژەیی و ھونەری&quot; تا ١٦ی ئەیلوول ڕاگیرا.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20220305092321/https://www.imna.ir/news/558623/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4&lt;/ref&gt;

== چیرۆک ==
زنجیرەی جەیران چیرۆکێکی ڕۆمانسی و مێژووییە کە شەش ساڵی ژیانی ناسرەدین شا چوارەمین پاشای [[قاجاڕەکان|قاجار]] وێنا دەکات. ئەم چیرۆکە لە دوای کۆچی دوایی ئەمیر کەبیر و دانانی میرزا ئاغاخان نوری بۆ سەرۆکایەتی دەست پێدەکات؛  چیرۆکی ئاشنابوون و خۆشەویستی شایە لەگەڵ کچێکی لادێی بە ناوی (خەدیجە خانم تەجریشی) کە بە ھۆی چاوە گەورەکانییەوە شا ناوی &quot;جەیران&quot;ی لێ ناوە.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20220824085249/https://www.asriran.com/fa/news/779518/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3&lt;/ref&gt;
== مووزیک ==
فەردین خەلعەتبەری ئاوازی زنجیرەکەی داناوە و [[ھومایوون شەجەریان|ھۆمایۆن شەجەریان]] پێشکەشی کردووە. جگە لەو سێ پارچەیەی کە بۆ ئەم زنجیرەیە دروست کراون، پارچەی &quot;بێدەنگی نێوان ئەم دوو وشەیەی گوڵی شەوبۆ&quot;، کە پێشتر لە ئەلبوومی &quot;ئەمشەو لە لای غەزەلەکانم بنوو&quot; بڵاو کرایەوە، کە بە شێوەیەکی زنجیرەیی بەکارھێنرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.filimo.com/shot/116388/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%AA%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%98-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B4%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئایاری ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٢ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220216071854/https://www.filimo.com/shot/116388/%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%84%d9%88%d8%af-%d8%aa%db%8c%d8%aa%d8%b1%d8%a7%da%98-%d8%ac%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%b4%d8%ac%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%86/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== بڵاوکردنەوەی پەرتووک ==
بەھۆی پەسەندکردنی زنجیرەکە لەلایەن بینەرانەوە، [[پەرتووک]]ی &quot;جەیران لە حەریمی سوڵتان&quot; لە نووسینی &quot;ئەمیر بەھروز قاسمی&quot; چاپ کرا، کە تیشک دەخاتە سەر ڕاستیی چیرۆک و ژیانی جەیران و [[ناسرەدین شا]]. نووسەری ئەم پەرتووکە سەبارەت بە پاڵنەرەکەی بۆ نووسینی دەڵێت: لەگەڵ پەخشکردنی زنجیرەی جەیران لە تۆڕی ھۆم شۆ، چەندین پرسیاری مێژوویی لە مێشکی زۆرێک لە بینەر و شوێنکەوتووانی ئەم زنجیرەیەدا دروست بوو، ئەم پەرتووکە نووسرا و چاپ کرا بە ئامانجی وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارانە.  پێشتر پەرتووکی &quot;جەیران و نھێنییەکانی مەزارگەی ناسرەدین شا&quot; لە نووسینی &quot;حوسێن لەعل&quot; و &quot;لوتفوڵڵا تەرەقی&quot; سەبارەت بە ژیانی جەیران بڵاو کرایەوە.&lt;ref&gt;https://www.khabaronline.ir/news/1711491/%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%AF-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://fidibo.com/book/88487-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{تووڵی دەروازە|ئێران|مێژوو|کۆمەڵگا|تەلەڤیزیۆن|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}}
[[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]]</text>
      <sha1>emgs3zi6ewjofon844g3n9k4teq9qpq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>235590</id>
    <revision>
      <id>1579680</id>
      <parentid>1073906</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2377" sha1="dhxcvu0xue5d6p0kkn9coykwv3fo6lm" xml:space="preserve">== چاکسازی ==

[[بەکارھێنەر:Aza|@Aza]]

سڵاو، کاک ئازا تۆ زمانی فارسیت لە من باشترە، هەر هەڵەیەک هەبوو لەم وتارەدا هیوادارم چاکی بکەیت. [[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:1silent scientist|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٥، ٦ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] کردم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:٤٩، ٦ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەیران (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579679 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220216071854/https://www.filimo.com/shot/116388/%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%84%d9%88%d8%af-%d8%aa%db%8c%d8%aa%d8%b1%d8%a7%da%98-%d8%ac%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%b4%d8%ac%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%86/ بۆ https://www.filimo.com/shot/116388/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%AA%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%98-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B4%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢١:٠٥، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>dhxcvu0xue5d6p0kkn9coykwv3fo6lm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جێن سوون ھوانگ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>236672</id>
    <revision>
      <id>1579645</id>
      <parentid>1499464</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4828" sha1="qndpi601h2wgqaxqxpvl3z4m4qllqlj" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{وەرگێڕانی دەقاودەق}}{{زانیاریدانی کەسایەتی|signature_alt=|ناو=جێن سوون هوانگ|وێنە=Jen-Hsun Huang Headshot (15313247387).jpg}}
[[رده:مقاله‌ها با اچ‌کاردها]]
{{جعبه زندگینامه|اندازه جعبه=|عنوان=|نام=جن سون هوانگ|تصویر=File:Jen-Hsun Huang Headshot (15313247387).jpg|اندازه تصویر=|عنوان تصویر=|زادروز={{تاریخ تولد و سن|1963|2|17}}|تاریخ مرگ=|علت مرگ=|آرامگاه=|بناهای یادبود=|ملیت={{پرچم|تایوان}}&lt;br&gt;{{پرچم|ایالات متحده آمریکا}}|نام‌های دیگر=|نژاد=|تابعیت=|تحصیلات=&lt;small&gt;[[کارشناسی ارشد]]&lt;/small&gt; [[مهندسی برق]]|دانشگاه=[[دانشگاه ایالتی اورگن]]{{سخ}}[[دانشگاه استنفورد]]&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نشانی=http://engineering.stanford.edu/visit/huang-center/huang-about |عنوان=Stanford |بازبینی=۲۳ سپتامبر ۲۰۱۴ |archive-date=۲۴ مه ۲۰۱۲ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524092334/http://engineering.stanford.edu/visit/huang-center/huang-about |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|پیشه=مدیرعامل [[انویدیا]]|سال‌های فعالیت=|کارفرما=|نهاد=|شناخته‌شده برای=بنیانگذار [[انویدیا]]|نقش‌های برجسته=|سبک=|تأثیرگذاران=|تأثیرپذیرفتگان=|شهر خانگی=|دستمزد=|قد=|تلویزیون=|دوره=|پس از=|پیش از=|حزب=|جنبش=|دین=|اتهام=|منصب=|آثار=|شریک زندگی=|فرزندان=|خویشاوندان سرشناس=|جوایز=|امضا=|اندازه امضا=|signature_alt=|imdb_id=|Soure_id=|پانویس=}}

'''جێن سون هوانگ'''  (بە ئینگلیزی Jen-Hsun Huang) (لەدایکبووی [[١٧ی شوبات|١٧ی شوباتی]] [[١٩٦٣]] ) خاوەنکار و [[دارایی]] و [[کارگێڕێکی]] [[تایوان|تایوانی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|-]] ئەمریکییە کە لە ئێستادا وەک [[بەڕێوەبەری جێبەجێکار|بەڕێوەبەری جێبەجێکاری]] [https://www.nvidia.com/ کۆمپانیای Nvidia] کاردەکات. لە ساڵی ١٩٩٣ هوانگ لەگەڵ [[:en:Chris_Malachowsky|کریس]] مالکۆڤسکی و کورتیس پریم کۆمپانیای ڕەقەکاڵای [https://www.nvidia.com/ Nvidia] یان دامەزراند بۆ چارەسەرکردنی کێشەی شاشەی سێ ڕەهەندی لە کۆمپیوتەرەکاندا.

== چالاکیەکان ==
داهێنانی GPU یان لە ساڵی ١٩٩٩ بووە هۆی ئەوەی بازاڕی یارییە کۆمپیوتەرییەکان بە بازدان و سنوور گەشە بکات. چالاکییەکانیان لە کۆمپانیای Nvidia بووە هۆی پێداچوونەوە بە پێکهاتەی گرافیکی کۆمپیوتەریی مۆدێرن و شۆڕشێک لە بواری کۆمپیوتەری هاوتەریبدا. [https://www.linkedin.com/in/jenhsunhuang/]

دەستکەوتی GPU یان لە سەردەمی نوێدا بووە هۆی دەستپێکردنی بزوێنەری زیرەکی دەستکرد و بلۆکچەین و ئۆتۆمبێلی خۆ لێخوڕین و ڕۆبۆت. و دەرگایەکی نوێی بەڕووی جیهاندا کردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=kurd wallet|ناونیشان=https://www.kurdwallet.com|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Blockchain|زمان=en-us}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdwallet.com/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{پۆلی کۆمنز|Jen-Hsun Huang}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|زانستی کۆمپیوتەر}}

[[پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەندازیارانی کارەبای ئەمریکی]]
[[پۆل:بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاریی تەکنەلۆژیای ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەندامانی لێژنەی ١٠٠]]
[[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:سەرۆکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکانی بەرھەمهێنان لە ئەمریکا]]
[[پۆل:بەڕێوەبەرانی كۆمپانیا ئەمریكییەكان]]</text>
      <sha1>qndpi601h2wgqaxqxpvl3z4m4qllqlj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579646</id>
      <parentid>1579645</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}</comment>
      <origin>1579646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4765" sha1="n24wh3u8830u203rzklfkv0v8hov4zs" xml:space="preserve">{{وەرگێڕانی دەقاودەق}}{{زانیاریدانی کەسایەتی|signature_alt=|ناو=جێن سوون هوانگ|وێنە=Jen-Hsun Huang Headshot (15313247387).jpg}}
[[رده:مقاله‌ها با اچ‌کاردها]]
{{جعبه زندگینامه|اندازه جعبه=|عنوان=|نام=جن سون هوانگ|تصویر=File:Jen-Hsun Huang Headshot (15313247387).jpg|اندازه تصویر=|عنوان تصویر=|زادروز={{تاریخ تولد و سن|1963|2|17}}|تاریخ مرگ=|علت مرگ=|آرامگاه=|بناهای یادبود=|ملیت={{پرچم|تایوان}}&lt;br&gt;{{پرچم|ایالات متحده آمریکا}}|نام‌های دیگر=|نژاد=|تابعیت=|تحصیلات=&lt;small&gt;[[کارشناسی ارشد]]&lt;/small&gt; [[مهندسی برق]]|دانشگاه=[[دانشگاه ایالتی اورگن]]{{سخ}}[[دانشگاه استنفورد]]&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نشانی=http://engineering.stanford.edu/visit/huang-center/huang-about |عنوان=Stanford |بازبینی=۲۳ سپتامبر ۲۰۱۴ |archive-date=۲۴ مه ۲۰۱۲ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524092334/http://engineering.stanford.edu/visit/huang-center/huang-about |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|پیشه=مدیرعامل [[انویدیا]]|سال‌های فعالیت=|کارفرما=|نهاد=|شناخته‌شده برای=بنیانگذار [[انویدیا]]|نقش‌های برجسته=|سبک=|تأثیرگذاران=|تأثیرپذیرفتگان=|شهر خانگی=|دستمزد=|قد=|تلویزیون=|دوره=|پس از=|پیش از=|حزب=|جنبش=|دین=|اتهام=|منصب=|آثار=|شریک زندگی=|فرزندان=|خویشاوندان سرشناس=|جوایز=|امضا=|اندازه امضا=|signature_alt=|imdb_id=|Soure_id=|پانویس=}}

'''جێن سون هوانگ'''  (بە ئینگلیزی Jen-Hsun Huang) (لەدایکبووی [[١٧ی شوبات|١٧ی شوباتی]] [[١٩٦٣]] ) خاوەنکار و [[دارایی]] و [[کارگێڕێکی]] [[تایوان|تایوانی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|-]] ئەمریکییە کە لە ئێستادا وەک [[بەڕێوەبەری جێبەجێکار|بەڕێوەبەری جێبەجێکاری]] [https://www.nvidia.com/ کۆمپانیای Nvidia] کاردەکات. لە ساڵی ١٩٩٣ هوانگ لەگەڵ [[:en:Chris_Malachowsky|کریس]] مالکۆڤسکی و کورتیس پریم کۆمپانیای ڕەقەکاڵای [https://www.nvidia.com/ Nvidia] یان دامەزراند بۆ چارەسەرکردنی کێشەی شاشەی سێ ڕەهەندی لە کۆمپیوتەرەکاندا.

== چالاکیەکان ==
داهێنانی GPU یان لە ساڵی ١٩٩٩ بووە هۆی ئەوەی بازاڕی یارییە کۆمپیوتەرییەکان بە بازدان و سنوور گەشە بکات. چالاکییەکانیان لە کۆمپانیای Nvidia بووە هۆی پێداچوونەوە بە پێکهاتەی گرافیکی کۆمپیوتەریی مۆدێرن و شۆڕشێک لە بواری کۆمپیوتەری هاوتەریبدا. [https://www.linkedin.com/in/jenhsunhuang/]

دەستکەوتی GPU یان لە سەردەمی نوێدا بووە هۆی دەستپێکردنی بزوێنەری زیرەکی دەستکرد و بلۆکچەین و ئۆتۆمبێلی خۆ لێخوڕین و ڕۆبۆت. و دەرگایەکی نوێی بەڕووی جیهاندا کردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=kurd wallet|ناونیشان=https://www.kurdwallet.com|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Blockchain|زمان=en-us}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdwallet.com/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{پۆلی کۆمنز|Jen-Hsun Huang}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|زانستی کۆمپیوتەر}}

[[پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەندازیارانی کارەبای ئەمریکی]]
[[پۆل:بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاریی تەکنەلۆژیای ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەندامانی لێژنەی ١٠٠]]
[[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:سەرۆکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکانی بەرھەمهێنان لە ئەمریکا]]
[[پۆل:بەڕێوەبەرانی كۆمپانیا ئەمریكییەكان]]</text>
      <sha1>n24wh3u8830u203rzklfkv0v8hov4zs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579676</id>
      <parentid>1579646</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4912" sha1="b71it5ojn74hx5bb8h804mal5gs165t" xml:space="preserve">{{وەرگێڕانی دەقاودەق}}{{زانیاریدانی کەسایەتی|signature_alt=|ناو=جێن سوون هوانگ|وێنە=Jen-Hsun Huang Headshot (15313247387).jpg}}
[[رده:مقاله‌ها با اچ‌کاردها]]
{{جعبه زندگینامه|اندازه جعبه=|عنوان=|نام=جن سون هوانگ|تصویر=File:Jen-Hsun Huang Headshot (15313247387).jpg|اندازه تصویر=|عنوان تصویر=|زادروز={{تاریخ تولد و سن|1963|2|17}}|تاریخ مرگ=|علت مرگ=|آرامگاه=|بناهای یادبود=|ملیت={{پرچم|تایوان}}&lt;br&gt;{{پرچم|ایالات متحده آمریکا}}|نام‌های دیگر=|نژاد=|تابعیت=|تحصیلات=&lt;small&gt;[[کارشناسی ارشد]]&lt;/small&gt; [[مهندسی برق]]|دانشگاه=[[دانشگاه ایالتی اورگن]]{{سخ}}[[دانشگاه استنفورد]]&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نشانی=http://engineering.stanford.edu/visit/huang-center/huang-about |عنوان=Stanford |بازبینی=۲۳ سپتامبر ۲۰۱۴ |archive-date=۲۴ مه ۲۰۱۲ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524092334/http://engineering.stanford.edu/visit/huang-center/huang-about |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|پیشه=مدیرعامل [[انویدیا]]|سال‌های فعالیت=|کارفرما=|نهاد=|شناخته‌شده برای=بنیانگذار [[انویدیا]]|نقش‌های برجسته=|سبک=|تأثیرگذاران=|تأثیرپذیرفتگان=|شهر خانگی=|دستمزد=|قد=|تلویزیون=|دوره=|پس از=|پیش از=|حزب=|جنبش=|دین=|اتهام=|منصب=|آثار=|شریک زندگی=|فرزندان=|خویشاوندان سرشناس=|جوایز=|امضا=|اندازه امضا=|signature_alt=|imdb_id=|Soure_id=|پانویس=}}

'''جێن سون هوانگ'''  (بە ئینگلیزی Jen-Hsun Huang) (لەدایکبووی [[١٧ی شوبات|١٧ی شوباتی]] [[١٩٦٣]] ) خاوەنکار و [[دارایی]] و [[کارگێڕێکی]] [[تایوان|تایوانی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|-]] ئەمریکییە کە لە ئێستادا وەک [[بەڕێوەبەری جێبەجێکار|بەڕێوەبەری جێبەجێکاری]] [https://www.nvidia.com/ کۆمپانیای Nvidia] کاردەکات. لە ساڵی ١٩٩٣ هوانگ لەگەڵ [[:en:Chris_Malachowsky|کریس]] مالکۆڤسکی و کورتیس پریم کۆمپانیای ڕەقەکاڵای [https://www.nvidia.com/ Nvidia] یان دامەزراند بۆ چارەسەرکردنی کێشەی شاشەی سێ ڕەهەندی لە کۆمپیوتەرەکاندا.

== چالاکیەکان ==
داهێنانی GPU یان لە ساڵی ١٩٩٩ بووە هۆی ئەوەی بازاڕی یارییە کۆمپیوتەرییەکان بە بازدان و سنوور گەشە بکات. چالاکییەکانیان لە کۆمپانیای Nvidia بووە هۆی پێداچوونەوە بە پێکهاتەی گرافیکی کۆمپیوتەریی مۆدێرن و شۆڕشێک لە بواری کۆمپیوتەری هاوتەریبدا. [https://www.linkedin.com/in/jenhsunhuang/]

دەستکەوتی GPU یان لە سەردەمی نوێدا بووە هۆی دەستپێکردنی بزوێنەری زیرەکی دەستکرد و بلۆکچەین و ئۆتۆمبێلی خۆ لێخوڕین و ڕۆبۆت. و دەرگایەکی نوێی بەڕووی جیهاندا کردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=kurd wallet|ناونیشان=https://www.kurdwallet.com|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Blockchain|زمان=en-us}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdwallet.com/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{پۆلی کۆمنز|Jen-Hsun Huang}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|زانستی کۆمپیوتەر}}

[[پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەندازیارانی کارەبای ئەمریکی]]
[[پۆل:بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاریی تەکنەلۆژیای ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەندامانی لێژنەی ١٠٠]]
[[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:سەرۆکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکانی بەرھەمهێنان لە ئەمریکا]]
[[پۆل:بەڕێوەبەرانی كۆمپانیا ئەمریكییەكان]]
[[پۆل:بازرگانانی ئەمریکی لە سەدەی بیست و یەکەم]]
[[پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)]]</text>
      <sha1>b71it5ojn74hx5bb8h804mal5gs165t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خشۆکناسی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241506</id>
    <revision>
      <id>1579721</id>
      <parentid>1353960</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1817" sha1="6da9p5yzw6k6l4tv73tlev9m0dtrv7f" xml:space="preserve">[[پەڕگە:Dendrobates tinctorius var. azureus - Karlsruhe Zoo 04.jpg|وێنۆک|[[بۆقی ژەھراویی شین]]]]
'''خشۆکناسی''' (لە [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانیی کۆنەوە]] ἑρπετόν  'خشۆک'، و  λόγος 'لێکۆڵینەوە') لقێکی [[گیانلەبەرناسی|گیانلەبەرناسییە]] کە لە [[وشکاوی|وشکاوییەکان]] (وەکوو [[بۆق]]، [[سەلەمەندەر]]، [[قوڕناویلکە]]، و [[کرمەکوێرە]])، و [[خشۆک|خشۆکەکان]] (وەکوو [[مار]]، [[مارمێلکە]]، [[دووسەرڕەوان]] (مارمێلکەکرم)، [[ڕەقە (گیانلەبەر)|ڕەقە]]، [[تێراپین]]، [[کیسەڵ]]، [[تیمساح]]، و [[بڕبڕەسەرپشت]]) دەکۆڵێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Herpetology - Latest research and news {{!}} Nature|ناونیشان=https://www.nature.com/subjects/herpetology|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.nature.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Canadian Herpetological Society|ناونیشان=https://canadianherpetology.ca/conservation/herpetology.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=canadianherpetology.ca}}{{بەستەری مردوو|url=https://canadianherpetology.ca/conservation/herpetology.html |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{reflist}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Herpetology|خشۆکناسی}}
{{لقەکانی ژینناسی}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژینناسی|گیانلەبەران}}

[[پۆل:خشۆکناسی]]
[[پۆل:ژێربوارەکانی گیانلەبەرناسی]]</text>
      <sha1>6da9p5yzw6k6l4tv73tlev9m0dtrv7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە چالاکەکان</title>
    <ns>4</ns>
    <id>241625</id>
    <revision>
      <id>1579672</id>
      <parentid>1579326</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نوێکردنەوە</comment>
      <origin>1579672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2038" sha1="31lf5642nsj4unqraopdg86ffg19bic" xml:space="preserve">{{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}}
{{چینی ناوەند}}
پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}}
بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}}
لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}}
'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠١، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)''
{{کۆتایی}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin: auto;&quot;
|+ بۆتە چالاکەکان
|-
! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن
|-
| ١ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦]] || ٨٦٢٠٢ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧
|-
| ٢ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦]] || ٣٥٤٤٦٧ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠
|-
| ٣ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦]] || ٣٤٦٠ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣
|-
| ٤ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦]] || ٨٣٩٥ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢
|-
| ٥ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦]] || ٢١١٨١ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩
|}

[[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]]</text>
      <sha1>31lf5642nsj4unqraopdg86ffg19bic</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جواو فێلیکس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242238</id>
    <revision>
      <id>1579617</id>
      <parentid>1399771</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16371" sha1="qp9f7ex49klpky3a7ws86zop16y0mys" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''جواو فیلێکس سیکوێرا''' (بە [[زمانی پورتوگالی|پورتوگالی]]؛ João Félix)یان '''فيلێکس'''(لە دایکبووی ١٠ی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩٩)یاریزانێکی پیشەگەری [[تۆپی پێ]]ی [[پورتوگال|پورتوگالییە]]، وەک یاریزانی ھێڵی [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر]] یاری بۆ یانەی [[ئەتلەتیکۆ مەدرید]] لە خولی [[لا لیگا|لالیگا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال]] دەکات.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=João Félix Stats, Goals, Records, Assists, Cups and more|ناونیشان=https://fbref.com/en/players/8aafd64f/Joao-Felix|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=FBref.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=João Félix - Player profile 23/24|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/joao-felix/profil/spieler/462250|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣|زمان=en}}&lt;/ref&gt;ھەروەھا دەتوانێ وەک [[یاریزانی تۆپی پێ|یاریزانی]] باڵەکان یان [[ناوەڕاست (تۆپی پێ)|ناوەڕاست]] یاری بکات. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٣، بۆ وەرزی ٢٠٢٢–٢٠٢٣ فێلیکس بە خواستن پەیوەندی بە [[یانەی تۆپی پێی چێڵسی|یانەی چێڵسی]] کرد لە خولی [[پرێمیەرلیگ]].&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chelsea transfer news: Joao Felix recruited on loan|ناونیشان=https://www.chelseafc.com/en/news/article/joao-felix-recruited-on-loan|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=www.chelseafc.com|زمان=en-gb}}&lt;/ref&gt; لەگەڵ ھەڵبژاردەی پورتوگال توانی نازناوی خولی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٩ بەدەستبھێنێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Portugal name Cristiano Ronaldo and Joao Felix in Nations League squad|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/13954/11727023/portugal-name-cristiano-ronaldo-and-joao-felix-in-nations-league-squad|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=Sky Sports|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== پیشەی نێودەوڵەتی ==

=== لاوان ===
لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧، فێلیکس بانگهێشتی هەڵبژاردەی خوار ١٨ ساڵی پورتوگال کرا بۆ یەکەمجار بەرامبەر نەرویژ یاریی کرد، لە خولێکی ٥٨ دا جێگەی ئێلڤس باڵدێی گرتەوە. لەم یارییە دۆستانەیەدا، فێلیکس گۆڵێکی تۆمارکرد . لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧، فێلیکس یەکەم یاری بۆ هەڵبژاردەی خوار ٢١ ساڵانی پورتوگال کرد بانگێشت کرا بۆ پاڵاوتنەکانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ئەوروپای خوار ٢١ ساڵانی ٢٠١٩ ،لە خولەکی ٥٦دا جێگەی خاداسی گرتەوە. لەم یارییەدا پورتووگال بە ئەنجامی ٣-١ بەرامبەر  بۆسنە و هەرزەگۆڤینا  دۆڕا. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 

لە ١٥ی ١ی ٢٠١٨، فێلیکس یەکەم یاریی خۆی بۆ هەڵبژاردەی خوار تەمەن ١٩ ساڵانی پورتوگال کرد، لەبەرامبەر هەڵبژاردەی تورکیا کە لە خولەکی ٢٧ هاتەناو یاريگا و  پورتوگال بە ئەنجامی ٢-١ یارییەکەی بردەوە. لە ٢٣ی ئازاری ٢٠١٨، فێلیکس یەکەم گۆڵی نێودەوڵەتی خۆی لەگەڵ هەڵبژاردەی خوار ٢١ ساڵانی پورتوگال تۆمارکرد لە یارییەک بەرامبەر هەڵبژاردەی لیختنشتاین کە بە ئەنجامی ٧-٠ سەرکەوتنیان بەدەستهێنا.  &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Play-offs 1st leg|ناونیشان=https://pt.uefa.com/under21/season=2019/matches/round=2000804/match=2025681/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=UEFA|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Play-offs 2nd leg|ناونیشان=https://pt.uefa.com/under21/season=2019/matches/round=2000804/match=2025682/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=UEFA|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt; 

لە ماوەی ژیانی وەرزشی لەگەڵ هەڵبژاردەکانی خوار ١٨ ساڵ و خوار ١٩ ساڵ و خوار ٢١ ساڵى پورتوگال ،  ١٤ یاری ئەنجامدا و خاوەنی ٦ گۆڵە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=João Félix|ناونیشان=https://www.fpf.pt/pt/Jogadores/Jogador/playerId/849913|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=FPF|زمان=pt-PT}}&lt;/ref&gt; 

=== هەڵبژاردەی نیشتیمانی ===
لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٩، فێرناندۆ سانتۆسی ڕاهێنەر بۆ یەکەمجار فێلیکسی بانگهێشتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال]] کرد، ئەمەش پێش دەستپێکردنی یارییەکانی پاڵاوتنەکانی جامی نەتەوەکانی ئەوروپای ٢٠٢٠ . &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Eagles called up to the national team|ناونیشان=https://www.slbenfica.pt/en-us/agora/noticias/2018-2019/03/15/futebol-jogadores-benfica-convocados-selecao-portugal-jogos-ucrania-e-servia-apuramento-europeu|بڵاوکەرەوە=S.L. Benfica|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; بەڵام بەهۆی برینداری بوونی قاچی لەکاتی مەشق و ڕاهێنانەکان، لە یارییەکەی پورتوگال بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سڕبیا|سربیا]] لە ٢٥ی ئازاردا بەشداری نەکرد. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Barbosa|یەکەم=Nuno|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=UEFA deixa lesionado João Félix de fora do Portugal–Sérvia|trans-title=UEFA leaves injured João Félix out of Portugal–Serbia|ناونیشان=https://www.jn.pt/desporto/interior/uefa-deixa-lesionado-joao-felix-de-fora-do-portugal-servia-10721509.html|زمان=pt|ئیش=Jornal de Notícias|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;

هەروەها فێلیکس لە پێکهاتەی هەڵبژاردەکەی بوو بۆ یاریی کۆتاییی خولی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ ساڵی ٢٠١٩ . &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Portugal name Cristiano Ronaldo and João Félix in Nations League squad|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/13954/11727023/portugal-name-cristiano-ronaldo-and-joao-felix-in-nations-league-squad|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠١٩|ئیش=Sky Sports|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; یەکەم یاری نێودەوڵەتی خۆی بۆ هەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال]]&lt;nowiki/&gt;لە ٥ی حوزەیران بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی سویسرا|سویسرا]] لە قۆناغی پێش کۆتایی  خولی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٩ئەنجامدا &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Joao Felix is rated at £106m but he struggled on his Portugal debut|ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/13954/11735790/joao-felix-is-rated-at-106m-but-he-struggled-on-his-portugal-debut|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ئیش=Sky Sports|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; دوای چوار ڕۆژ، پورتوگال لە یاری کۆتاییی پاڵەوانێتییەکەدا بە ئەنجامی 1-0 [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ھۆڵەندا|لە هۆڵەندای]] بردەوە. یەکەم نازناوی لەگەڵ هەڵبژاردەکەی بەدەستهێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Law|یەکەم=Matt|سەردێڕ=Result: Goncalo Guedes scores winner as Portugal land UEFA Nations League title|ناونیشان=https://www.sportsmole.co.uk/football/portugal/uefa-nations-league/result/result-guedes-scores-winner-as-portugal-land-nations-league-title_361579.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ئیش=Sports Mole|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; یەکەم گۆڵی نێودەوڵەتی خۆی لە ٥ی ئەیلولی ٢٠٢٠ لە خوولی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠-٢١ بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کرواتیا|هەڵبژاردەی کرواتیا]] تۆمارکرد. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Portugal 4–1 Croatia: Holders ease to emphatic victory|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2029991--portugal-vs-croatia/postmatch/report/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=UEFA|ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt; هەروەها بەشداری [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]] کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Portugal Euro 2020 squad update: full team preview|ناونیشان=https://www.fourfourtwo.com/us/features/portugal-euro-2020-squad-the-complete-line-up-for-marchs-internationals|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=FourFourTwo}}&lt;/ref&gt;

لە تشرینی یەکەمی٢٠٢٢ ناوی لە پێکهاتەی سەرەتایی  ٥٥ یاریزانی پورتوگال بۆ جامی جیهانیی فیفای ٢٠٢٢ لە قەتەر بوو،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Thanveer|یەکەم=Dakir Mohammed|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Portugal reportedly name provisional 55-man squad for 2022 FIFA World Cup; Liverpool star receives surprise call up|ناونیشان=https://www.sportskeeda.com/football/rumor-portugal-reportedly-announce-provisional-55-man-squad-2022-fifa-world-cup-liverpool-star-receives-surprise-call|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Sportskeeda}}&lt;/ref&gt;پاشان وەک یەکێک لەو ٢٦ یاریزانەی بەشداری [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠|جامی جیهانی فیفای ٢٠٢٠]] دەکەن تۆمارکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Os 26 convocados de Portugal: Gonçalo Ramos, António Silva, Otávio e Matheus Nunes chamados|trans-title=Portugal select 26: Gonçalo Ramos, António Silva, Otávio and Matheus Nunes called|ناونیشان=https://desporto.sapo.pt/futebol/mundial/artigos/os-26-convocados-de-portugal-para-o-mundial2022|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=SAPO|زمان=pt}}&lt;/ref&gt;  لە ٢٥ی تشرینی دووەم، فێلیکس یەکەم گۆڵی خۆی لە جامی جیهانیدا، بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گانا|هەڵبژاردەی گانا]] تۆمارکرد کە پورتوگال بە ئەنجامی ٢-٣ یارییەکەی بردەوە . &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Garcia|یەکەم=Adriana|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Portugal's Cristiano Ronaldo becomes first male player to score in 5 World Cups|ناونیشان=https://www.espn.co.uk/football/portugal-por/story/4805137/cristiano-ronaldo-becomes-first-man-to-score-in-5-world-cups|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=ESPN}}&lt;/ref&gt; لە ٦ی کانوونی دووەمدا، هەروەها دوو ئەسیستی لە یارییەکەی پورتوگالدا لە قۆناغی ١٦  بەرامبەر بە سویس تۆمارکرد، کە پورتوگال بە ئەنجامی ٦-١ یارییەکەی بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Portugal 6–1 Switzerland|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/match-centre/match/17/255711/285073/400128130|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=FIFA}}&lt;/ref&gt;  لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا دوای ئەوەی بە ئەنجامی ١-٠ بە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەغریب|مەغریب]] دۆڕا، هەڵبژاردەی پورتوگال ماڵئاوای کرد و هەڵبژاردەی مەغریب بووە یەکەم وڵاتی کیشوەری ئەفریقا و یەکەم ولاتی عەرەبی کە تا ئێستا بگاتە قۆناغی پێش کۆتایی جامی جیهانی فیفا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Morocco 1-0 Portugal: World Cup 2022 quarter-final – as it happened|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/10/morocco-portugal-world-cup-2022-quarter-final-live|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ronaldo equals men's international appearance record|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/ronaldo-equals-mens-international-appearance-record|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=FIFA.com}}&lt;/ref&gt;

== منداڵیەتی جواو فیلێکس ==
[[جواو فیلێکس]] یەکەمین [[مناڵ|منداڵ]] بوو لە دایک و باوکی کارلا فیلیکس و کارلۆس فیلیکس. کە دایک و باوکی پیشەیان [[مامۆستا|مامۆستایەتی]] بوو. هەر دووکیان خەڵکی [[پورتوگال|پورتوگالن]] کە لە شاری ڤیسیوی پورتوگال دەژیان، فیلێکس هەر لەوێ لەگەڵ برا بچووکەکەی بە ناوی هوگۆ فیلێکس گەورە بوون. لە ساڵی ٢٠٠٧ دا لە تەمەنی ٨ ساڵان پەیوەندی بە یانەی ئێف سی پۆرتۆ کرد وە بۆ ماوەی ٥ ساڵ لە ئەکامیدیای ئێف سی پۆڕتۆ مەشقی کرد وە لە یانەی [[یانەی تۆپی پێی پۆرتۆ|پۆڕتۆ]] بوو بە کاپتن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hendrix|یەکەم=Hale|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=A Golden Boy's Rise: Joao Félix's Story from Rejection to Stardom|ناونیشان=https://footballbiography.com/joao-felix-overcoming-rejection-football-star/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=Football Biography|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902131455/https://footballbiography.com/joao-felix-overcoming-rejection-football-star/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|پورتوگال|ئیسپانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|João Félix}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٩]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:براوەکانی گۆڵدن گڵۆبس (پورتوگال)]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئەتلەتیکۆ مەدرید]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی چێڵسی]]
[[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]]
[[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]]
[[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]]
[[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]]</text>
      <sha1>qp9f7ex49klpky3a7ws86zop16y0mys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جواو فێلیکس</title>
    <ns>1</ns>
    <id>242240</id>
    <revision>
      <id>1579618</id>
      <parentid>1305428</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6502" sha1="ozvfhcnk533a4qj87kn5ircdmhen7og" xml:space="preserve">== پرسیارکردن؟ ==

@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] من پرسیارێکم هەیە دەربارەی ئەو ئاگاداریانەی سەرەوەی وتارەکە کە دەڵێ ئەم وتارە ناگونجێت لەگەڵ پێوەرەکانی ویکیپیدیا؟ [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ‏١٠:٠٧، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] مەبەستی ئەوەیە کە شێوازی نوسین و ڕێکخستنی لەگەڵ پێورەکانی ویکیپیدیا ناگونجێت.دەستکاریم تێدا کرد . [[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١١:٣٩، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)
::سوپاس [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ‏١٢:٠٦، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٣ (UTC)

== خۆ هەڵقوڕتاندن ==

@[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] سڵاو! ئەرێ کاکە تۆ دڵت داناکەوێ هەر شتێک بی دەبێ خۆتی لێ هەڵبقوڕتێنی بەشی منداڵیەتی جواو فیلێکس نیوەیت سڕیوەتەوە جواو فیلێکس یەکەمین منداڵ بوو لە دایک و باوکی کارلا داپیرەو باپیرەی؟؟؟؟ دەزانم خۆ نەم وتوە دەستکاری هیچ شتێ مەکە بەس نەک تێکی بدەیت!؟ [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ‏٠٨:٤١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)
:[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] سڵاو، جارێ پێش هەموو شتێک، جەنابت پێویستە ئەوە بزانی کە نابێت ئەوە بلێیت بۆچی خۆت هەڵدەقوڕتێنی چونکە ئەو مافەت نییە وابلێیت، هەموو کەس مافی دەستکاری کردنی وتارەکانی لە ویکیپیدیا هەیە،  واتا وتاری کەسییمان نییە،بەکارهێنەرێک وتارەکە دروستدەکات و ئیتر هەموو کەس دەتوانێت دەستکاری سود بەخش بکات بە تایبەت لەو وتارانەی کە بەکارهێنەرێکی نوێ دروستیان دەکات .دووەم دیارە هۆکارەکەی بۆ ئەوەیە کە کێشەی زۆری تێدا بوو . ئەمەی خوارەوە ئەو  دەقەیەیە کە داتناوە! ئەمە لەگەڵ پێوەرەکان ناگونجێت، وەک پۆستی تۆڕەکۆمەڵایەتییەکانە.جگە لەوە هەر حسابت بۆ خاڵبەندی نەکردووە. نووسرابوو هەر دەستی بەڕۆیشتن کردووە دەستی کردووە بەیاری کردن؟ئەمە پێویستی بەسەرچاوەیە و ئەم قسەیەت لە کوێ هێناوە؟.بۆیە باشترە بەراوردێکی دەستکارییەکە بکەیت و بزانی کە چی لابراوە و چی لانەبراوە.ئەم بەشەی وتارەکەت پێویستی بە سەرچاوەیە .
:{{گێڕانەوەی لێدوان|جواو فیلێکس یەکەمین منداڵ بوو لە دایک و باوکی کارلا فیلیکس و کارلۆس فیلیکس کە دایک و باوکی پیشەیان مامۆستایەتی بوو دایک و باوکی فیلێکس هەر دووکیان تاکێکی پورتاگالین کە لە شاری ڤیسیوی پورتوگال دەژیان فیلێکس هەر لەوێ لەگەڵ برا بچووکەکەی گەورە بوون بە ناوی هوگۆ فیلێکس،جواو فیلێکس هەر کە دەستی بە ڕۆیشتن کرد دەستی بە وەرزشی تۆپی پێ کرد و پەرەی بەو شتە دەدا لە تۆپی پێی ناوماڵەوە جواوی گەنج و تازە پێگەیشتوو گەشە سەندنی بە ژیانی وەرزشی خۆی کرد زۆری نەخایان جواو داوای کرد ناوی خۆی لە تیپی تۆپی پێی قوتابخانەکەی خۆی پێستینهاس تۆمار بکات لەو ماوەدا بۆ ماوەی ساڵێک مەشقی کرد لە ساڵی ٢٠٠٧ دا وەک منداڵێکی ٨ ساڵانی پەیوەندی بە یانەی ئێف سی پۆرتۆ کرد وە بۆ ماوەی ٥ ساڵ لە ئەکامیدیای ئێف سی پۆڕتۆ مەشقی کرد وە لە یانەی پۆڕتۆ بوو بە کاپتنی ڕیزەکە، وە لەساڵی ٢٠١٥ دا چوو بۆ یانەی بەنفیکا و لە ساڵی ٢٠١٨ پلەی یەکەمی بە دەست هێناو لە ١٧ ساڵیدا یەکەم یاری خۆی کرد.
}}[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏٠٩:١٤، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)

:باش [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ‏٠٨:٣١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جواو فێلیکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579617 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240902131455/https://footballbiography.com/joao-felix-overcoming-rejection-football-star/ بۆ https://footballbiography.com/joao-felix-overcoming-rejection-football-star/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٧:٥٧، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>ozvfhcnk533a4qj87kn5ircdmhen7og</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دەنیز ھێڤی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242920</id>
    <revision>
      <id>1579788</id>
      <parentid>1377958</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17176" sha1="3z2f5c44c2l3gxy7kvie0wl2ia55f2p" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان      =
| ناو                  = دەنیز ھێڤی
| پاشگری ڕێزلێنان      =
| ناوی خۆماڵی          =
| زمانی ناوی خۆماڵی    =
| وێنە                 = Daniz hive.png
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون = دەنیز جەودەت بلبل
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ؟
| شوێنی لەدایکبوون     = [[گەڤەر]]، [[پارێزگای جۆلەمێرگ]]
| ڕێکەوتی ونبوون       =
| شوێنی ونبوون         =
| ڕەوشی ونبوون         =
| ڕێکەوتی مەرگ         = ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣
| شوێنی مەرگ           = [[ھەولێر]]
| ھۆکاری مەرگ          = تیرۆر
| شوێنی تەرم           =
| شوێنی گۆڕ            =
| پۆتانەکانی گۆڕ       =
| مۆنیومێنتەکان        =
| نیشتەجێ              = ھەولێر
| نەتەوە               = [[کورد]]
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = &lt;!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --&gt;
| خوێندنگە             = &lt;!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --&gt;
| پیشە                 = [[سیاسەتوان]]
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              = بەرپرسی کارگێڕیی [[کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان]] (کەنەکە)
| وەکیل                =
| ناوبانگ              =
| کارە دیارەکان        =
| شێواز                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| ئۆفیس                =
| وادە                 =
| پێش                  =
| پاش                  =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                =
| تۆمەت                =
| سزا                  =
| دۆخی دادوەری         =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| مناڵەکان             =
| باوان                =
| دایک                 =
| باوک                 =
| خزمەکان              =
| خێزان                =
| خەڵاتەکان             =
| ڕێزلێنان             =
| واژوو                =
| جێگری واژوو          =
| قەبارەی واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
}}
'''دەنیز جەودەت بلبل''' (بە [[کوردیی باکووری|کرمانجی]]: Deniz Cevdet Bülbül) ناسراو بە '''دەنیز ھێڤی'''، ([[گەڤەر]]&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;/&gt; - ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ لە [[ھەولێر]]) سیاسەتوانی کوردی [[باکووری کوردستان]] و ئەندام و بەرپرسی کارگێڕیی [[کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان]] (کەنەکە) بوو.&lt;ref name=&quot;دەنگی ئەمریکا ۱&quot;&gt;[https://www.dengiamerika.com/a/7273288.html دەنگی ئەمریکا: ''ئەندامێکی کەنەکە: لە ھەوڵی ئەوەداین  تەرمەکەی دەنیز ھێڤی وەربگرینەوە'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt; دەنیز ھێڤی لە ڕۆژی ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ لە شوێنی نوێنەرایەتیی کەنەکە لە شاری [[ھەولێر]] تیرۆرکرا.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;/&gt;

== ژیان ==
دەنیز ھێڤی خەڵکی ناوچەی [[گەڤەر]] لە [[پارێزگای جۆلەمێرگ]]ی [[باکووری کوردستان]] بوو.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;&gt;[https://anfsorani.com/ڕۆژانە/b-chk-hrshkray-sr-bargay-knk-l-hwlr-44498 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''لە ھێرشی سەر نوێنەرایەتی کەنەکە، کەسێک شەھید بوو- نوێکراوەتەوە'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;

== کوژران ==
دەنیز ھێڤی لە ڕۆژی ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ لە شوێنی نوێنەرایەتیی کەنەکە لە شاری ھەولێر تیرۆرکرا.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;/&gt; ئەو لەکاتی ڕووداوەکە، لە [[کۆنگرەی نەتەوەییی کوردستان|بارەگای کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان]] بە تەنیا مابووە.&lt;ref name=&quot;زێدپرێس ۱&quot;&gt;[https://zedpress.krd/news/5995/ زێدپرێس: ''ڕاگەیەنراوی کەنەکە لەسەر تیرۆرکردنی ئەندامەکەیان لە ھەولێر'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt; حەکیم عەبدولکریم ئەندامێکی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان بە [[دەنگی ئەمریکا]]ی ڕاگەیاندووە کە تیرۆری دەنیز ھێڤی لە ئێوارەی ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ دوای نوێژی عەسر و لە بەرامبەر [[فاملی مۆڵ]] کە نووسینگەکەی نوێنەرایەتیی کەنەکە لەوێدایە ڕوویداوە. دەنیز ھێڤی بەتەنیا لە نووسینگەکە بووە و کەسێکی نەناسراو لە دەرگا دەدات و ھەر لە گڕی کردنەوەی دەرگاکە بە چەکی دەمانچە تەقەی لێ دەکات و دەیکوژێت. دواتر ھێزە ئەمنیەکان بینای نووسینگەکە دادەخەن و ڕێگانادەن کەس بچێتە ژوورەوە.&lt;ref name=&quot;دەنگی ئەمریکا ۱&quot;/&gt;

== دەنگدانەوەکان ==
=== لایەنە سیاسییەکان ===
* [[کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان]] بە بڵاوکردنی ڕاگەیەندراوێک وێڕای شەرمەزارکردنی کردەوە تیرۆریستییەکە، لە حکوومەتی ھەرێم و لایەنە پەیوەندیدارەکان کرد تا &quot;زامنی پاراستنی گیانی ئەندامان و ئۆفیسە فەرمییەکەی کەنەکە بکەن&quot;.&lt;ref name=&quot;زێدپرێس ۱&quot;/&gt; ھەروەھا لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی لە شاری ھەولێردا کردەوەی تیرۆریستی دژ بە ئەندامێکی خۆی ئیدانە کرد و دەستدرێژی بۆ سەر ئۆفیسی کەنەکە وەکوو &quot;دەستدرێژی بۆ سەر تەواوی خاکی کوردستان و ئاسایشی ھەولێر&quot; زانی.&lt;ref name=&quot;ھاوڵاتی ۱&quot;&gt;[https://hawlati.co/page_detail?smart-id=31331 ھاوڵاتی: ''کۆنگرەیی نەتەوەیی کوردستان: ھێرشکردنە سەر دەنیز ھێڤی ھێرشبووە بۆ سەر ھەموو ھەولێر'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛]{{بەستەری مردوو|url=https://hawlati.co/page_detail?smart-id=31331 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;
* [[ئەحمەد قەرەمووس]] ھاوسەرۆکی گشتیی کەنەکە ئاسایشی ھەولێری تاوانبار زانی کە سەرەڕای ئەو ھەڕەشانەی لەسەر کەنەکە ھەیە ئەمنییەتی نووسینگەی کەنەکەی نەپاراستووە و ھەروەھا وتی نووسینگەی کەنەکە لەژێر چاودێری ئاسایشدایە و کامێرای چاودێریی ھەیە و مومکین نییە بکوژەکە توانیبێت بەبێ ھاوکاریی دەسەڵاتدارانی باشوور ئەو بوێرییەی کردبێت. قەرەمووس لە ھەموو پارت و ڕێکخراو و ھێزە کوردییەکان بەتایبەتی لە باشووری کوردستان و ھەروەھا لە ئەنجوومەنی وەزیران و سەرۆکی ھەرێمی کوردستان کە بێدەنگ نەبن و دژی ئەم ھێرشە ھەڵوێستی خۆیان دەرببڕن.&lt;ref name=&quot;شارپرێس ۱&quot;&gt;[https://www.sharpress.net/all-detail.aspx?Jimare=219863 شارپرێس: ''کەنەکە داوای پاراستنی ئۆفیسەکەی و ئەندامەکانی لەباشووری کوردستان دەکات'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230927183916/https://www.sharpress.net/all-detail.aspx?Jimare=219863 |date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;
* [[فیدراسیۆنی زیندانیانی سیاسی کوردستان]] بە بڵاوکردنی ڕاگەیەندراوێک تیرۆرکردنی دەنیز ھێڤیی بە توندی ئیدانە کرد و وەکوو &quot;کارێکى ڕەشی وڵاتانی داگیرکەریی کوردستان&quot;ی لێ ناو بردەوە و لە حکومەتی ھەرێمی کوردستانیش داوا کرد کە &quot;بکوژەکەی دەنیز ھێڤی دەستگیر و دادگایی و بۆ ڕای گشتی ئاشکرا بکرێتەوە&quot;.&lt;ref name=&quot;ڕۆژنیوز ۱&quot;&gt;[https://rojnews.news/?p=388673 ڕۆژنیوز: ''زیندانییانی سیاسیی کوردستان: داواکاریین بکوژی دەنیز جەڤدەت دەستگیر بکرێت'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;
* مەکتەبی سیاسیی [[حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان]] بە بڵاوکردنی ڕاگەیەندراوێک لەو کردەوەیە تیرۆریستیە وەکوو &quot;کارێکی  تیرۆریستیی ترسنۆکانە&quot; ناو برد و بە توندی شەرمەزاری کرد و ھەروەھا لە لە حکوومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان داوای کرد تاوانباری تیرۆرەکە بە زووترین کات بدۆزنەوە و &quot;بۆ تیرۆرکردنی خەڵکی سڤیل و ئازادیخوازی پارچەکانی کوردستان لە ھەرێمی کوردستان سنوورێک دابنرێت&quot;.&lt;ref name=&quot;شارپرێس ٢&quot;&gt;[https://www.sharpress.net/all-detail.aspx?Jimare=219869 شارپرێس: ''مەکتەبی سیاسیی زەحمەتکێشان: ھێرشەکەی سەر کەنەکە دەستدرێژییە بۆ سەر ئەمن و ئاسایشی ھەرێمی کوردستان'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230927183549/https://www.sharpress.net/all-detail.aspx?Jimare=219869 |date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ }} سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ئێستانیوز ۱&quot;&gt;[https://estanews.net/2023/09/18/حزبی-زەحمەتکێشانی-کوردستان-تیرۆرکرد/ ئێستانیوز: ''حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان: تیرۆرکردنی دەنیز جەودەت بولبل بە توندی شەرمەزار دەکەین'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;
* [[کۆنگرەی کۆمەڵگە دیموکراتە کوردستانیەکانی ئەورووپا]] (کەجەدەکە-ئە) لە ڕاگەیەندراوێک حکوومەتی تورکیا و بنەماڵەی بارزانی و پارتی دیموکراتی کوردستانی بە بەرپرس زانی و لە بنەماڵەی بارزانی ویستی تا لە ھاوکاری لەگەڵ حکوومەتی تورکیا دەست ھەڵبگرن و لە حکوومەتی تورکیا و ڕێکخراوەی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی نیشتمانی (تورکیا)|میت]] ویستی تا کۆتایی بە چالاکیی سێخۆری و سەربازی لە سەر خاکی کوردستان بدەن و بارەگاکانیان دابخەن و ھەروەھا خەڵکی کوردی بانگەواز کرد تا لە ھەموو جیھان لە بەرامبەر باڵوێزخانەکانی کۆماری تورکیا و شوێنە نوێنەرایەتییەکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ناڕەزایەتیی خۆیان نیشان بدەن و ئەم کردەوە تیرۆریستیە شەرمەزار بکەن.&lt;ref name=&quot;فرات ٣&quot;&gt;[https://anfsorani.com/ڕۆژانە/kjdk-y-bangwazdkat-dmwdst-chalaky-ynjam-bdrt-44505 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کەجەدەکە-ئە بانگەواز دەکات دەمودەست چالاکی ئەنجام بدرێت'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;
* [[کۆنگرەی جڤاکی دیموکراتیک]] (کەجەدە) و [[پارتی ناوچە دێموکراتیکەکان|پارتی ھەرێمە دیموکراتیکەکان]] (دەبەپە) و [[تەڤگەری ژنانی ئازاد]] (تەژەئا) لە باکووری کوردستان ڕاگەیاندراوێکی ھاوبەشیان بڵاوکردەوە و وێڕای ئاماژەکردن بە داگیرکاریەکانی &quot;ڕێژیمی فاشیستی تورکیا&quot; لە خاکی کوردستان و ھاوکاریی پارتی دیموکراتی کوردستان بەتەک ئەو حکوومەتە، ئەو ھێرشەیان وەکوو &quot;ھێرش بۆ سەر ئیرادەی یەکێتی نەتەوەیی کورد&quot; ناو برد کە &quot;لەپێناوی ڕێگری لەو یەکێتییە&quot; جێبەجێ کراوەتەوە و ھەروەھا داوایان لە گەلی کورد کرد تا لە ھەر شوێنێکدا ئەو کردەوە تیرۆریستیە شەرمەزار بکەن.&lt;ref name=&quot;فرات ٤&quot;&gt;[https://anfsorani.com/ڕۆژانە/kjd-tzhya-dbp-hrshy-sr-nwnrayty-knk-shrmzar-dkn-w-bangwazy-tkshan-dkn-44509 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کەجەدە، تەژەئا، دەبەپە ھێرشی سەر نوێنەرایەتی کەنەکە شەرمەزار دەکەن و بانگەوازی تێکۆشان دەکەن'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;
* [[کۆما جڤاکێن کوردستان]] (کەجەکە) لە ڕاگەیەندراوێکدا وتی کوردستان لە چەندلایەن لە قەندیل و شنگال و سلێمانی و ڕۆژاواوە لە ژێر ھێرش و ھەڵمەتەکانی تورکیادایە و شەھیدی لێ دەکەوێتەوە و ئەمە لەحاڵێکدایە کە ئەو ھێرشانە خەریکن بە ھاوکاریی لایەنە کوردەکانی خیانتەنکار جێبەجێ دەکرێن. کەجەکە لە بنەماڵەی بارزانی کە ھاوکاری لەگەڵ حکوومەتی تورکیا دەکەن وەکوو &quot;ھێڵی خیانەت&quot; ناو بردووە کە یارمەتیی تورکیا دەدات تا ھەموو خاکی باشووری کوردستان داگیر بکات و لە گەلی کورد و ڕۆشنبیران و لایەنە سیاسییەکانیش ویستووە تا لە بەرامبەر ئەو سیاسەتە بێدەنگ نەمینن و ھەڵویست بگرن.&lt;ref name=&quot;فرات ٥&quot;&gt;[https://anfsorani.com/ڕۆژانە/kjk-nacharyn-khyant-l-khyant-bkyn-44513 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کەجەکە: ناچارین بە خیانەت بڵێین خیانەت!'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;

=== کۆبوونەوەکانی خەڵک ===
* ژمارێک لە کوردەکانی تاراوگە لە شاری [[فرایبۆرگ]]ی [[ئەڵمانیا]] کۆبوونەوە و بە بەرزکردنی پانکارتەکانێک دژ بە ھاوکاریی [[بنەماڵەی بارزانی]] لەگەڵ حکوومەتی [[تورکیا]] بە درۆشمەکانی &quot;بمرێ خیانەت&quot; و &quot;شەھید نامرن&quot; ئەو کردەوە تیرۆریستییەکەیان شەرمەزار کرد و حکۆمەتی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و تورکیایان بۆ ئەو تیرۆرە بەرپرس زانی.&lt;ref name=&quot;فرات ٢&quot;&gt;[https://anfsorani.com/ڕۆژانە/l-fraybrg-hrshkrdn-sr-knk-shrmzarkra-44504 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''لە فرایبۆرگ ھێرشکردنە سەر کەنەکە شەرمەزارکرا'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان}}

[[پۆل:خەڵکی گەڤەر]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:کوردەکانی باکووری کوردستان]]
[[پۆل:ئەندامانی کۆنگرەی نەتەوەییی کوردستان]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]]</text>
      <sha1>3z2f5c44c2l3gxy7kvie0wl2ia55f2p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:حەمەد کەناریڤەند</title>
    <ns>1</ns>
    <id>243485</id>
    <revision>
      <id>1579718</id>
      <parentid>1576235</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T00:00:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8633" sha1="n4yvs6byh102vut2nfic6qzw1ol7fs2" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمەد کەناریڤەند]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1111867 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230701094848/https://www.snntv.com/story/46452125/professional-coach-entrepreneur-hamed-konarivand-offers-new-style-of-taekwondo-for-kids-taekfundo بۆ https://www.snntv.com/story/46452125/professional-coach-entrepreneur-hamed-konarivand-offers-new-style-of-taekwondo-for-kids-taekfundo زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٠:٥٣، ١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمەد کەناریڤەند]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1323885 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230701094848/https://www.snntv.com/story/46452125/professional-coach-entrepreneur-hamed-konarivand-offers-new-style-of-taekwondo-for-kids-taekfundo بۆ https://www.snntv.com/story/46452125/professional-coach-entrepreneur-hamed-konarivand-offers-new-style-of-taekwondo-for-kids-taekfundo زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٥:٤٢، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمەد کەناریڤەند]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1371386 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200211174802/http://www.iritf.org.ir/dold.asp?id=238 بۆ http://www.iritf.org.ir/dold.asp?id=238 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٢:٠٩، ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمەد کەناریڤەند]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1576234 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220517045438/https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-72/1327175-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%87%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D9%84-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D9%85 بۆ https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-72/1327175-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%87%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D9%84-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D9%85 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٢:٥٦، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمەد کەناریڤەند]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579717 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211206054154/http://www.olympic.ir/fa/news/2411/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF بۆ http://www.olympic.ir/fa/news/2411/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٠:٠٠، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>n4yvs6byh102vut2nfic6qzw1ol7fs2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تایسا فارمیگا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245795</id>
    <revision>
      <id>1579521</id>
      <parentid>1461263</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54705" sha1="h652rmsclcd5ynnly3yx07h88yt8ucy" xml:space="preserve">{{Infobox person|name=تایسا فارمیگا|image=Taissa Farmiga (2016) (cropped).jpg|caption=فارمیگا لەساڵی ٢٠١٦|alt=فارمیگا لەساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1994|8|17}}|birth_place=کۆشکی سپی، نیو جێرسی، ئەمریکا|nationality=|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٠-ئێستا|spouse={{marriage|ھادلی کلین|2020}}|relatives={{Plainlist|
* ڤێرا فارمیگا(خوشک)
* ئاردینا فارمیگس (ئامۆزا)
}}}}   

'''تایسا فارمیگا''' ({{بە ئینگلیزی|Taissa Farmiga}}؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Just Jared Spotlight presents Taissa Farmiga|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=H76nD-zVtXU|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150421150321/https://www.youtube.com/watch?v=H76nD-zVtXU|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|via=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; لەدایکبووی ١٧ی ئابی ١٩٩٤) ئەکتەری ئەمریکییە. دەرکەوتنی زۆری لە فیلمە ترسناکەکاندا وەک شاژنێکی ھاوار، شانبەشانی خوشکە گەورەکەی ڤێرا فارمیگا کاری کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Minear|یەکەم=Piper|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠١٧|سەردێڕ=Taissa Farmiga: A New Generation's Scream Queen|ناونیشان=http://www.ihorror.com/taissa-farmiga-scream-queen/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180621144014/http://www.ihorror.com/taissa-farmiga-scream-queen/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠١٨|وێبگە=iHorror}}&lt;/ref&gt;   

فارمیگا ھاندرا بۆ دەستپێکردنی نواندن لەلایەن خوشکەکەیەوە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fitzsimons|یەکەم=Amanda|ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠١١|سەردێڕ=Taissa Farmiga: It's All Relative|ناونیشان=https://www.teenvogue.com/story/taissa-farmiga|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210608214451/https://www.teenvogue.com/story/taissa-farmiga|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=Teen Vogue|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; و دواتر یەکەم دەرکەوتنی خۆی لە یەکەم ھەوڵی دەرھێنانی ڤێرا، شوێنێکی بەرزتر (٢٠١١). و بەناوبانگ بوو، کارەکانی لە زنجیرەی ئەنتۆلۆژیای چیرۆکی ترسناک ئەمریکی، ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرە وەرزی ماڵی بکوژ (٢٠١١)، کۆڤێن (٢٠١٣-٢٠١٤)، ڕۆانۆک (٢٠١٦) و ئەپۆکالیپس (٢٠١٨). ڕۆڵی سەرەتایی فیلمەکانی بریتین لە درامای تاوانکاری زەنگە ئاڵتونییەک (٢٠١٣) و فیلمی دەروونی تریلەری مێشکبردن (٢٠١٣) ناوبانگی تێید بەدەست ھێناوە.

== سەرەتای ژیان ==
فارمیگا لە شاری وایت ھاوس لە ویلایەتی نیوجرسی لەدایکبووە، لە ١٧ی ئابی ١٩٩٤،&lt;ref name=&quot;WWD 2015&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sundel|یەکەم=Jenny|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=SXSW 2015: Taissa Farmiga Takes Off|ناونیشان=http://www.wwd.com/eye/people/sxsw-2015-taissa-farmiga-takes-off-10092770/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171001222336/http://wwd.com/eye/people/sxsw-2015-taissa-farmiga-takes-off-10092770/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠١٥|وێبگە=[[Women's Wear Daily]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=5 Things You Don't Know About Taissa Farmiga|ناونیشان=https://www.etonline.com/tv/140336_Five_Fun_Facts_About_Taissa_Farmiga|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190728064540/https://www.etonline.com/tv/140336_Five_Fun_Facts_About_Taissa_Farmiga|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=Entertainment Tonight}}&lt;/ref&gt; کچی کۆچبەرانی ئۆکراینی لوبۆمیرایە، مامۆستای قوتابخانەیە، مایکل فارمیگا، شیکارکەری سیستەمەکانە.&lt;ref name=&quot;Rare&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Brown|یەکەم=Mick|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Vera Farmiga: rare breed|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/3559459/Vera-Farmiga-rare-breed.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080903114316/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/3559459/Vera-Farmiga-rare-breed.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٠٩|وێبگە=[[The Daily Telegraph]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Smindak|یەکەم=Helen|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Actress Vera Farmiga: reaching for stardom|ناونیشان=http://www.ukrweekly.com/old/archive/2006/420627.shtml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304053551/http://www.ukrweekly.com/old/archive/2006/420627.shtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=[[The Ukrainian Weekly]]}}&lt;/ref&gt; ئەو بچووکترینی حەوت خوشک و برایەتی: ڤیکتۆر، ڤێرا، ستیفان، نادیە، ئەلێکساندەر &quot;ئەلێکس&quot; و لاریسا، دواھەمینیان بە سپینا بیفیدا لەدایکبووە. داپیرە و باپیرەی لە دایکیان لە کارلسفێڵدن لەدایک بووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Savage|یەکەم=Sophia|ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠١١|سەردێڕ=Vera and Taissa Farmiga Talk Higher Ground: Strength, Vulnerability, Self-Discovery, Courage|ناونیشان=https://www.indiewire.com/2011/08/vera-and-taissa-farmiga-talk-higher-ground-strength-vulnerability-self-discovery-courage-185007/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141022132503/http://www.indiewire.com/2011/08/vera-and-taissa-farmiga-talk-higher-ground-strength-vulnerability-self-discovery-courage-185007/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=[[IndieWire]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Vera and Taissa&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Neumyer|یەکەم=Scott|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Actresses Vera and Taissa Farmiga Are Sisters and Best Friends|ناونیشان=https://parade.com/269957/scottneumyer/actresses-vera-and-taissa-farmiga-are-sisters-and-best-friends/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140319102331/https://parade.com/269957/scottneumyer/actresses-vera-and-taissa-farmiga-are-sisters-and-best-friends/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠١٤|وێبگە=[[Parade (magazine)|Parade]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt; لە کەمپێکی لاوەکی سیستەمی کەمپی کۆکردنەوەی داخاو، دایک و باوکی فارمیگا لە کاتی جەنگی جیھانی دووەمدا یەکتریان ناسیوە.&lt;ref name=&quot;Family&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Nadia Spas Obituary|ناونیشان=http://www.legacy.com/obituaries/mycentraljersey/obituary.aspx?pid=172902045|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150201001309/http://www.legacy.com/obituaries/mycentraljersey/obituary.aspx?pid=172902045|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠١٥|وێبگە=[[Legacy.com]]}}&lt;/ref&gt; فارمیگا تا پۆلی چوارەم لە قوتابخانەی گشتی خوێندوویەتی، دوای ئەوە دەستی کرد بە خوێندنی لە ماڵەوە لەلایەن دایکیەوە، شانبەشانی دوو خوشکەکەی ئەلێکس و لاریسا.&lt;ref name=&quot;GoodDayLA&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=DeSocio|یەکەم=Jeffrey Thomas|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Farmiga bring the chills in 'The Final Girls'|ناونیشان=http://www.foxla.com/good-day/good-day-la-celebrity-interviews/taissa-farmiga-bring-the-chills-in-the-final-girls|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170927000130/http://www.foxla.com/good-day/good-day-la-celebrity-interviews/taissa-farmiga-bring-the-chills-in-the-final-girls|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|وێبگە=[[Good Day L.A.]] at FOXLA.com}}&lt;/ref&gt; ئەو ڕایگەیاندووە کە لە زمانی ئۆکرانیا تێدەگات بەڵام تەنھا دەتوانێت بەشێکی قسە بکات. ئەو شارەزایە لە زمانی ئیشارەتی ئەمریکیدا،&lt;ref name=&quot;GoodDayLA2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=DeSocio|یەکەم=Jeffrey Thomas|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Farmiga bring the chills in 'The Final Girls'|ناونیشان=http://www.foxla.com/good-day/good-day-la-celebrity-interviews/taissa-farmiga-bring-the-chills-in-the-final-girls|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170927000130/http://www.foxla.com/good-day/good-day-la-celebrity-interviews/taissa-farmiga-bring-the-chills-in-the-final-girls|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|وێبگە=[[Good Day L.A.]] at FOXLA.com}}&lt;/ref&gt; چوار ساڵە وانەکانی وەرگرتووە. فارمیگا بەخێوکرا لە پێنتەکۆستاڵدا وەک خوشکەکەی ڤێرا و باقی خێزانەکە پێشتر لە کەنیسەی کاسۆلیکی یۆنانی ئۆکرانیا پەنابەر بوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2089351,00.html|سەردێڕ=That's the Spirit|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|یەکەم=Belinda|دوایین=Luscombe|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130921145541/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2089351,00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}{{Subscription required}}&lt;/ref&gt;

== پیشە ==

=== ٢٠١١-٢٠١٤: سەرەتای کارکردنی ===
ھەرچەندە فارمیگا سەرەتا پلانی دانابوو ببێتە ژمێریار، بەڵام لەلایەن خوشکەکەیەوە، ڤێرا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Doty|یەکەم=Meriah|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Taissa Farmiga Talks '6 Years' and Sis, Plus Exclusive Trailer|ناونیشان=https://www.yahoo.com/movies/taissa-farmiga-talks-6-years-and-sis-plus-125438945167.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170913091947/https://www.yahoo.com/movies/taissa-farmiga-talks-6-years-and-sis-plus-125438945167.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=Yahoo! Movies}}&lt;/ref&gt; ڕازی کرا کە لە یەکەم درامای دەرھێنانی خوشکەکەیدا دەرکەوێت، کە لەوێ وەک ١٦ ساڵان لە کارەکتەری سەرەکی، کۆرین واکەر ڕۆڵی تێدا گێڕاوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jacobs|یەکەم=Laura|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=The Family Farmiga|ناونیشان=https://www.vanityfair.com/news/2011/08/family-farmiga-201108|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211208220611/https://www.vanityfair.com/news/2011/08/family-farmiga-201108|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|وێبگە=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}&lt;/ref&gt; پاش ماوەیەکی کەم لە یەکەم نمایشی لە ڕۆڵی لە فیلمی سەندانس ٢٠١١، کە فارمیگا پێداچوونەوەی زۆری بۆ نمایشەکەی کۆکردەوە، گرێبەستی لەگەڵ دەزگای بەھرەمەندان ICM کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Miller|یەکەم=Daniel|ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠١١|سەردێڕ=Agency Signing Round-Ups: 'Falling Skies' Star Connor Jessup to UTA; Vera's Sister Taissa Farmiga to ICM|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/risky-business/agency-signings-round-up-taissa-172927|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151211163341/http://www.hollywoodreporter.com/risky-business/agency-signings-round-up-taissa-172927|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣|وێبگە=[[The Hollywood Reporter]]}}&lt;/ref&gt;

ھەر لەو ساڵەدا، فارمیگا ڕۆڵی سەرەکی لە وەرزی یەکەمی زنجیرەی ئەنتۆلۆژیای ''چیرۆکی ترسناکی ئەمریکا'' بینی، کە دەستی بە ناوبانگێکی جیھانی کرد. ''ماڵی کوشتن''، کە ڕۆڵی ڤایۆلێت ھارمۆنی بینی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Goldberg|یەکەم=Lesley|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١١|سەردێڕ=Duo Join Ryan Murphy's 'American Horror Story' FX Pilot|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/duo-join-ryan-murphys-american-185845|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110903182343/http://www.hollywoodreporter.com/news/duo-join-ryan-murphys-american-185845|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; کچە ھەرزەکارە کێشەدارەکەی ڤیڤین (کۆنی بریتۆن) و بن ھارمۆن (دیلان مەکدێرمۆت)، بۆ یەکەمجار نمایشکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wightman|یەکەم=Catriona|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ='American Horror Story' Taissa Farmiga Q&amp;A: 'Violet is a dark soul'|ناونیشان=http://www.digitalspy.com/tv/ustv/interviews/a356706/american-horror-story-taissa-farmiga-qa-violet-is-a-dark-soul/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170913100106/http://www.digitalspy.com/tv/ustv/interviews/a356706/american-horror-story-taissa-farmiga-qa-violet-is-a-dark-soul/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣|وێبگە=[[Digital Spy]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hale|یەکەم=Mike|ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ='American Horror Story' on FX: They Said It Had Good Bones|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2011/10/05/arts/television/american-horror-story-on-fx-review.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170303100415/http://www.nytimes.com/2011/10/05/arts/television/american-horror-story-on-fx-review.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١٧|وێبگە=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; ئەو ڕۆڵی ڤایۆلێتی لە یەکەم ڕۆڵی نواندنی پیشەییدا مسۆگەر کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Andreeva|یەکەم=Nellie|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠١١|سەردێڕ='American Horror Story' Casts Young Leads|ناونیشان=https://deadline.com/2011/05/american-horror-story-casts-young-leads-129028/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201114224739/https://deadline.com/2011/05/american-horror-story-casts-young-leads-129028/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]}}&lt;/ref&gt; دواتر پەیوەندی بە کاستی فیلمی زەنگی ئاڵتونی کە بە ھەمان ناوە، پەیوەندی بە کاستی فیلمی ژیان ھەبوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jagernauth|یەکەم=Kevin|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=American Horror Story'' Star Taissa Farmiga Joins Sofia Coppola's ''The Bling Ring|ناونیشان=https://www.indiewire.com/2012/03/american-horror-story-star-taissa-farmiga-joins-sofia-coppolas-the-bling-ring-253590/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160822102353/http://www.indiewire.com/2012/03/american-horror-story-star-taissa-farmiga-joins-sofia-coppolas-the-bling-ring-253590/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٢|وێبگە=[[IndieWire]]}}&lt;/ref&gt; فیلمەکە لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە فێستیڤاڵی فیلمی کان لە ساڵی ٢٠١٣دا بە شێوەیەکی دیاریکراو کرایەوە بۆ پێداچوونەوەی ئەرێنی بەگشتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosen|یەکەم=Christopher|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ='The Bling Ring' Reviews: Sofia Coppola's Burglar Bunch Film Debuts At Cannes|ناونیشان=https://www.huffingtonpost.com/2013/05/16/bling-ring-reviews_n_3285576.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130603103414/http://www.huffingtonpost.com/2013/05/16/bling-ring-reviews_n_3285576.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|وێبگە=[[HuffPost]]}}&lt;/ref&gt; پاشان ڕۆڵی ئۆدری مارتنی بینی، کە ھەرزەکارێکی پڕ لە خۆڕاگرییە و گەشتێکی کۆلێژی کردووە، لە کۆمیدیای ڕۆمانسی لە میدلتن، لەگەڵ خوشکەکەی ڤێرا و ئەندی گارسیا ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kit|یەکەم=Borys|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ=Three Actors Join Indie Dramedy 'Admissions'|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/taissa-farmiga-nicholas-braun-spencer-lofranco-admissions-339359|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131105082137/http://www.hollywoodreporter.com/news/taissa-farmiga-nicholas-braun-spencer-lofranco-admissions-339359|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; ئەم فیلمە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی سیاتڵ لە ساڵی ٢٠١٣ نمایشکرا و وەڵامێکی تێکەڵاوی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://www.ew.com/article/2013/05/18/middleton-siff-vera-farmiga-andy-garcia|سەردێڕ=Vera Farmiga, Andy Garcia film 'Middleton' premieres in Seattle|magazine=[[Entertainment Weekly]]|یەکەم=Emily|دوایین=Rome|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠١٣}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.ew.com/article/2013/05/18/middleton-siff-vera-farmiga-andy-garcia |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

فارمیگا گەڕایەوە بۆ زنجیرە چیرۆکی ترسناک ئەمریکی بۆ ئەوەی ڕۆڵی زۆی بێنسۆن بگێڕێت، کە جادووگەرێکی گەنجە و لە وەرزی سێیەمدا ھێزێکی تاریک و مەترسیداری ھەبووە، چیرۆکی ترسناکیی ئەمریکی: کۆڤێن (٢٠١٣-٢٠١٤)،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Goldberg|یەکەم=Lesley|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠١٣|سەردێڕ='American Horror Story' Adds Frances Conroy, Taissa Farmiga for Season 3|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/american-horror-story-season-3-cast-frances-conroy-taissa-farmiga-419184|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201114224835/https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/american-horror-story-season-3-cast-frances-conroy-taissa-farmiga-419184|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٣|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; کە بۆی ستایشی ڕەخنەگرانی لێکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pasha|یەکەم=Adam|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=American Horror Story: Coven Premiere, &quot;Bitchcraft&quot;|ناونیشان=https://www.huffingtonpost.com/pasha-adam/american-horror-story-cov_b_4054877.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131012051933/http://www.huffingtonpost.com/pasha-adam/american-horror-story-cov_b_4054877.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|وێبگە=HuffPost}}&lt;/ref&gt; یەکەم ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمیدا ھەبوو وەک ئانا گرین لە فیلمی دەروونی فیلمی مێشکتێکدەر ی دەروونی خۆرخی دۆرادۆ کە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی فیلمی سیتگێس لە ساڵی ٢٠١٣ نمایشکرا. نمایشەکەی لە فیلمی مێشکتیکدان لەلایەن ڕەخنەگرانەوە ستایشی دەکرا؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Montoya|یەکەم=Por Àlex|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Mindscape|ناونیشان=http://www.fotogramas.es/peliculas-criticas/a524406/mindscape-524406/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210608214504/https://www.fotogramas.es/peliculas-criticas/a524406/mindscape-524406/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=Fotogramas|زمان=es-ES}}&lt;/ref&gt; ئەو لە داھاتوودا ڕۆڵی سارای بینی، کە حەزی لە خۆشەویستی کارەکتەری سەرەکییە، لە درامای تاوانکاریی ژیاننامەی جەیمسی بۆی (٢٠١٤).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=&quot;Mindscape&quot;: Yo vigilo tu mente – La Razón digital|ناونیشان=http://www.larazon.es/detalle_normal/noticias/5224183/cultura+finde/mindscape-yo-vigilo-tu-mente|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140222162447/http://www.larazon.es/detalle_normal/noticias/5224183/cultura+finde/mindscape-yo-vigilo-tu-mente|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kroll|یەکەم=Justin|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ='Horror Story' thesp Farmiga lands 2 roles|ناونیشان=https://variety.com/2012/film/news/horror-story-thesp-farmiga-lands-2-roles-1118050928/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130618040058/http://variety.com/2012/film/news/horror-story-thesp-farmiga-lands-2-roles-1118050928/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٢|وێبگە=Variety}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠١٥-٢٠١٦: چونە ڕۆڵی سەرەکی ===
فارمیگا لە سێ فیلمدا ڕۆڵی سەرەکی گێڕا کە بۆ یەکەمجار لە فیلمی باشور بۆ باشری ڕۆژئاوا: یەکەمیان کۆمیدیای ترسناکیی تۆد شتراوس-شولسۆن بوو کە ڕەخنەگرانی زۆری لێگیرا، کە ڕۆڵی سەرەکی کچە کۆتاییەکەی ماکس کارتڕایتی گێڕا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Peitzman|یەکەم=Louis|سەردێڕ=The 19 Best Horror Films Of 2015|ناونیشان=https://www.buzzfeed.com/louispeitzman/best-horror-films-2015|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210608214450/https://www.buzzfeed.com/louispeitzman/best-horror-films-2015|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=BuzzFeed|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kroll|یەکەم=Justin|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٤|سەردێڕ=SPWA Acquires 'Final Girls' Starring Malin Akerman, Taissa Farmiga|ناونیشان=https://variety.com/2014/film/news/spwa-final-girls-malin-akerman-taissa-farmiga-1201122716/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170929161127/http://variety.com/2014/film/news/spwa-final-girls-malin-akerman-taissa-farmiga-1201122716/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=Variety}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Harvey|یەکەم=Dennis|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=SXSW Film Review: 'The Final Girls'|ناونیشان=https://variety.com/2015/film/reviews/sxsw-film-review-the-final-girls-1201452984/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150316081745/http://variety.com/2015/film/reviews/sxsw-film-review-the-final-girls-1201452984/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=Variety}}&lt;/ref&gt; کە خەڵاتی ترسناکی بەدەستھێنا.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=It Follows, Spring, and We Are Still Here Lead the 2015 Fright Meter Awards Nominations|ناونیشان=http://www.frightmeter.com/2016/01/it-follows-spring-and-we-are-still-here.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171017042244/http://www.frightmeter.com/2016/01/it-follows-spring-and-we-are-still-here.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|زمان=en}}&lt;/ref&gt; دووەمیان درامای ڕۆمانسیی  ھانا فیدێل بوو کە ''٦ ساڵ'' بوو، کە تێیدا ڕۆڵی میلانیا کلارک ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kilday|یەکەم=Gregg|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Taissa Farmiga, Ben Rosenfield Starring in Hannah Fidell's New Feature|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/taissa-farmiga-ben-rosenfield-starring-711577|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230910022434/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/taissa-farmiga-ben-rosenfield-starring-711577/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=6 Years (2015)|ناونیشان=https://www.metacritic.com/movie/6-years|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150818211222/http://www.metacritic.com/movie/6-years|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Metacritic]]}}&lt;/ref&gt; سێیەم و کۆتا فیلمی کورتە ''بەشکردن'' بوو، کە تێیدا ڕۆڵی کریستاڵ ویلیامز دەگێڕا، کە ھەرزەکارێک بوو و دەگەڕێتەوە بۆ قوتابخانە دوای ئەوەی ڤیدیۆیەکی ئاشکرای دەستدرێژی سێکسییەکەی بڵاودەبێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chang|یەکەم=Justin|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=SXSW: 'Krisha,' 'Peace Officer' Win Grand Jury Prizes|ناونیشان=https://variety.com/2015/film/festivals/sxsw-film-awards-krisha-peace-officer-win-grand-jury-awards-1201454995/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305002940/http://variety.com/2015/film/festivals/sxsw-film-awards-krisha-peace-officer-win-grand-jury-awards-1201454995/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=Variety}}&lt;/ref&gt; نمایشەکانی لە ھەموو ئەم فیلمانەدا ستایشی زۆریان لێکرا و فارمیگاش وەک یەکێک لە ئەستێرە بڕاوەکانی فێستیڤاڵەکە خرایە ڕوو.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Setoodeh|یەکەم=Ramin|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=The 14 Women Who Dominated the SXSW Film Festival|ناونیشان=https://variety.com/2015/film/markets-festivals/sxsw-amy-schumer-trainwreck-melissa-mccarthy-spy-1201456935/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170927001139/http://variety.com/2015/film/markets-festivals/sxsw-amy-schumer-trainwreck-melissa-mccarthy-spy-1201456935/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=Variety}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Smith|یەکەم١=Nigel M.|دوایین٢=Kohn|یەکەم٢=Eric|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=The 12 Breakouts of the 2015 SXSW Film Festival|ناونیشان=https://www.indiewire.com/2015/03/the-12-breakouts-of-the-2015-sxsw-film-festival-248152/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191206153754/https://www.indiewire.com/2015/03/the-12-breakouts-of-the-2015-sxsw-film-festival-248152/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=IndieWire}}&lt;/ref&gt;

فارمیگا دواتر وەک کارێن مەکلارێن دەرکەوت، ڕۆژنامەنووسێکی گەنج کە گیرۆدەی ڕاوکردنی بکوژێکی زنجیرەیی دەبێت، لە زنجیرە درامای تاوانە کورتخایەنەکانی کەناڵی شاری خراپەکار (٢٠١٥).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Goldberg|یەکەم=Lesley|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ='American Horror Story' Alum Taissa Farmiga Joins ABC Anthology|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/american-horror-story-alum-taissa-777622|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191205052839/https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/american-horror-story-alum-taissa-777622|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; لە وێنەگرتنی زنجیرەکەدا، ئەو ڕایگەیاند کە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Goldberg|یەکەم=Lesley|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ='American Horror Story' Alum Taissa Farmiga Joins ABC Anthology|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/american-horror-story-alum-taissa-777622|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191205052839/https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/american-horror-story-alum-taissa-777622|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; زنجیرەکە لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی تێکەڵاوی پێدرا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Wicked City: Season 1|ناونیشان=https://www.rottentomatoes.com/tv/wicked-city/s01|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161014020548/https://www.rottentomatoes.com/tv/wicked-city/s01/|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; و بەھۆی نزمیی ڕیزبەندییەکانەوە ھەڵوەشایەوە دوای سێ ئەڵقە، لەگەڵ ئەو ئەڵقانەی کە مابوونەوە دواتر بۆ یەکەمجار لە ھولو نمایشکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ='Wicked City' officially canceled|ناونیشان=https://ew.com/article/2015/11/13/wicked-city-canceled/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|magazine=Entertainment Weekly|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://ew.com/article/2015/11/13/wicked-city-canceled/ |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wagmeister|یەکەم=Elizabeth|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Hulu Streaming Un-Aired Episodes of ABC's Canceled 'Wicked City'|ناونیشان=https://variety.com/2015/tv/news/wicked-city-hulu-streaming-episodes-ed-westwick-1201667525/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151224171859/http://variety.com/2015/tv/news/wicked-city-hulu-streaming-episodes-ed-westwick-1201667525/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=Variety}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠١٧-٢٠٢١: ئەکتەری سینەمایی دامەزراو ===
فارمیگا ڕۆڵی دەنگی خۆی وەک ڕەڤێن لە فیلمی تینی تایرنس گرێبەستی دووبارە کردەوە، کە دیسانەوە لە دەرھێنانی سام لیو بوو، کە لە ساڵی ٢٠١٧ بۆ یەکەمجار نمایشکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kit|یەکەم=Borys|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Christina Ricci, Miguel Ferrer Join Voice Cast of 'Teen Titans' Animated Movie (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/teen-titans-judas-contract-movie-sets-voice-cast-965621|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190706134632/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/teen-titans-judas-contract-movie-sets-voice-cast-965621|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; دواتر ڕۆڵی ئیما ئێرتزی لەگەڵ ئەلیزابێس چۆمکۆد لە فیلمی درامای ''ئەوەی ھەیانبوو'' بینی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kit|یەکەم=Borys|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ=Hilary Swank, Michael Shannon to Star in Drama 'What They Had' (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/hilary-swank-michael-shannon-star-drama-what-they-had-986989|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170317202545/http://www.hollywoodreporter.com/news/hilary-swank-michael-shannon-star-drama-what-they-had-986989|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠١٧|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ='Buried Child', Starring Ed Harris &amp; Amy Madigan, Extends Again Off-Broadway|ناونیشان=http://www.broadway.com/buzz/183866/buried-child-starring-ed-harris-amy-madigan-extends-again-off-broadway/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180717100231/https://www.broadway.com/buzz/183866/buried-child-starring-ed-harris-amy-madigan-extends-again-off-broadway/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠١٦|وێبگە=Broadway.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yamato|یەکەم=Jen|ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Taissa Farmiga Joins Ethan Hawke, John Travolta In Revenge Western 'In A Valley Of Violence'|ناونیشان=https://deadline.com/2014/05/taissa-farmiga-in-a-valley-of-violence-ti-west-ethan-hawke-john-travolta-734677/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200804205240/https://deadline.com/2014/05/taissa-farmiga-in-a-valley-of-violence-ti-west-ethan-hawke-john-travolta-734677/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt; و لەگەڵ دەرھێنەر ھانا فیدێل دووبارە تیمیان کردەوە بۆ فیلمی کۆمیدی ''ڕێگا بێزارکەرەکە''، کە ھەردووکیان بۆ یەکەمجار لە ٢٠١٨ سەندانس نمایشکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Galuppo|یەکەم=Mia|ڕێکەوت=١٢ی نیسانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Jason Mantzoukas, Tony Revolori to Star in Indie Road Trip Film (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/jason-mantzoukas-tony-tevolori-star-indie-road-trip-comedy-993304|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20190316061423/https://www.hollywoodreporter.com/news/jason-mantzoukas-tony-tevolori-star-indie-road-trip-comedy-993304|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠١٧|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; دواتر فارمیگا وەک خوشکە تازەپێگەیشتوەکەی کاسۆلیکی ئیرێن لە فیلمە ترسناکەکەی کۆرین ھاردی بەناوی ڕەبەن دەرکەوت، کە پێنجەمین فیلمی لە گەردوونی کۆنجین، کە لە ئەیلوولی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=McNary|یەکەم=Dave|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Taissa Farmiga to Play Titular Role in Horror Movie 'The Nun'|ناونیشان=https://variety.com/2017/film/news/taissa-farmiga-demian-bechir-horror-movie-the-nun-1202393735/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170424224804/http://variety.com/2017/film/news/taissa-farmiga-demian-bechir-horror-movie-the-nun-1202393735/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠١٧|وێبگە=Variety}}&lt;/ref&gt; و بوو وەک بەرزترین فیلم لە زنجیرەکەیدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Home|ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/19991008185322/https://www.boxofficemojo.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=Box Office Mojo}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=DeFore|یەکەم=John|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ='In a Valley of Violence': SXSW Review|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/review/a-valley-violence-sxsw-review-874942|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160314102830/http://www.hollywoodreporter.com/review/a-valley-violence-sxsw-review-874942|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٦|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Verhoeven|یەکەم=Beatrice|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Taissa Farmiga, Finn Wittrock to Return to 'American Horror Story: Roanoke'|ناونیشان=https://www.thewrap.com/taissa-farmiga-finn-wittrock-american-horror-story-roanoke/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161021010747/http://www.thewrap.com/taissa-farmiga-finn-wittrock-american-horror-story-roanoke/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=TheWrap}}&lt;/ref&gt;

لە مانگی ئابی ٢٠١٨، پشتڕاستکرایەوە کە فارمیگا دەگەڕێتەوە بۆ چیرۆکی ترسناکیی ئەمریکی بۆ وەرزی ھەشتەمی زنجیرەکە، چیرۆکی ترسناکیی ئەمریکی: ''ئەپۆکالیپس''، کە ھەردوو کەسایەتی کوشتنی خۆی و کارەکتەرە کۆڤێنەکانی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hipes|یەکەم=Patrick|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ='American Horror Story: Apocalypse' Adds Familiar Faces To Cast|ناونیشان=https://deadline.com/2018/08/american-horror-story-apocalypse-taissa-farmiga-stevie-nicks-gabourey-sidibe-lily-rabe-frances-conroy-cast-1202441737/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180808140103/https://deadline.com/2018/08/american-horror-story-apocalypse-taissa-farmiga-stevie-nicks-gabourey-sidibe-lily-rabe-frances-conroy-cast-1202441737/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt; ڤایۆلێت ھارمۆن و زۆی بێنسۆن وێنا دەکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Busch|یەکەم=Anita|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ='Rules Don't Apply' Trailer: First Look At Warren Beatty's Star-Studded Film|ناونیشان=https://deadline.com/2016/07/warren-beatty-rules-dont-apply-first-look-trailer-1201786405/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160715143305/http://deadline.com/2016/07/warren-beatty-rules-dont-apply-first-look-trailer-1201786405/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٦|وێبگە=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

پاشان فارمیگا ڕۆڵی پاڵەوانی فیلمی ''ماریکات بلاکھود'' ی گێڕا لە فیلمی ''پاسن'' کە لە ڕۆمانی نھێنی شیرلی جاکسۆندا وەرگێڕدراوە،و ''ئێمە ھەمیشە لە قەڵاکەدا ژیاوین''، کە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی فیلمی لا ٢٠١٨ نمایشکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kit|یەکەم=Borys|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Alexandra Daddario, Taissa Farmiga Join Sebastian Stan in 'We Have Always Lived in the Castle'|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/alexandra-daddario-taissa-farmiga-join-918692|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170916050346/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/alexandra-daddario-taissa-farmiga-join-918692|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا شانبەشانی کلینت ئیستوود و برادلی کوپەر لە فیلمی درامای ''مولی'' کە لە دەرھێنانی ئیستوودە دەرھێنرا، کە لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kit|یەکەم=Borys|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Dianne Wiest, Michael Pena Join Clint Eastwood's 'The Mule' (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/dianne-wiest-michael-pena-join-clint-eastwoods-mule-1116755|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180612140559/https://www.hollywoodreporter.com/news/dianne-wiest-michael-pena-join-clint-eastwoods-mule-1116755|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Brown|یەکەم=Emma|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Taissa Farmiga Takes the Stage|ناونیشان=http://www.interviewmagazine.com/culture/taissa-farmiga-1#_|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160416185849/http://www.interviewmagazine.com/culture/taissa-farmiga-1/#_|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=[[Interview (magazine)|Interview]]}}&lt;/ref&gt;

لە مانگی ئایاری ٢٠١٩، فارمیگا وەک ئانی میلەر لە ئەڵقەیەکی زنجیرەی ''سەرکەوتن'' لە ناوچەی توایلایت دەرکەوت، کە دووبارە زنجیرە تەلەفزیۆنییەکانی ساڵی ١٩٥٩ی بە ھەمان ناو بوو، کە تێیدا ڕۆڵی سەرەکی بینی لە بەرامبەر رێا سیھۆرن، لۆک کیربی و ئایک بارینھۆڵتز.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski|یەکەم=Denise|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ='The Twilight Zone': Taissa Farmiga, Rhea Seehorn, Luke Kirby &amp; Ike Barinholtz To Star In Episode Of CBS All Access Reboot|ناونیشان=https://deadline.com/2019/01/the-twilight-zone-taissa-farmiga-rhea-seehorn-luke-kirby-ike-barinholtz-star-episode-cbs-all-access-reboot-1202543926/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190129122903/https://deadline.com/2019/01/the-twilight-zone-taissa-farmiga-rhea-seehorn-luke-kirby-ike-barinholtz-star-episode-cbs-all-access-reboot-1202543926/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Griffin|یەکەم=David|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Sam Raimi's 50 States of Fright Trailer: New Episodes Feature Christina Ricci, Taissa Farmiga|ناونیشان=https://www.ign.com/articles/sam-raimis-50-states-of-fright-season-1-trailer-quibi|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=IGN}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠٢٢-ئێستا ===
لە ساڵی ٢٠٢٢، فارمیگا دەستیکرد بە ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرە درامای سەردەمی ئێچ بی ئۆ بە ناوی ''سەردەمی زێڕین'' وەک گلادیس ڕوسیل، کچی کارەکتەری کاری کوون. ساڵی دواتر،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski|یەکەم=Denise|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ='The Gilded Age': Denée Benton, Louisa Jacobson, Taissa Farmiga, Blake Ritson &amp; Simon Jones Join HBO Period Drama|ناونیشان=https://deadline.com/2019/11/the-gilded-age-denee-benton-louisa-jacobson-taissa-farmiga-blake-ritson-simon-jones-join-hbo-period-drama-1202789842/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191205062844/https://deadline.com/2019/11/the-gilded-age-denee-benton-louisa-jacobson-taissa-farmiga-blake-ritson-simon-jones-join-hbo-period-drama-1202789842/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt; ڕۆڵی خۆی وەک خوشکە ئیرێن لە درێژەی فیلمی ڕەبەنی ٢ ی ترسناکە سەروو سروشتییەکەدا دووبارە کردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=D'Alessandro|یەکەم=Anthony|ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Taissa Farmiga Returning As Sister Irene In 'The Nun 2'|ناونیشان=https://deadline.com/2022/10/the-nun-2-taissa-farmiga-1235133930/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221015110807/https://deadline.com/2022/10/the-nun-2-taissa-farmiga-1235133930/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Deadline|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی تایبەتی ==
فارمیگا خاوەنی ماڵێکە لە شاری لۆس فێلیس لە لۆس ئەنجلۆس.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Beale|یەکەم=Lauren|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Scream queen Taissa Farmiga buys reanimated Traditional in Los Feliz|ناونیشان=https://www.latimes.com/business/realestate/hot-property/la-fi-hotprop-taissa-farmiga-20190527-story.html?outputType=amp|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190603234425/https://www.latimes.com/business/realestate/hot-property/la-fi-hotprop-taissa-farmiga-20190527-story.html?outputType=amp|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=[[Los Angeles Times]]}}&lt;/ref&gt; لە مانگی ئایاری ٢٠١٩دا باس لەوە دەکرێت کە ئەو کچە دەستگیرانی سیناریۆنووس و دەرھێنەر ھادلی کلاین بووە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Caller Jaffe|یەکەم=Marcia|ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Lewis Takes Well-Deserved Bow at Westin|ناونیشان=https://atlantajewishtimes.timesofisrael.com/lewis-takes-well-deserved-bow-at-westin/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201125024346/https://atlantajewishtimes.timesofisrael.com/lewis-takes-well-deserved-bow-at-westin/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|وێبگە=[[The Atlanta Jewish Times]]|وتەگێڕانەوە=&quot;Stepson Hadley Klein, with fiancé actress Taissa Farmiga, flew in from Los Angeles&quot;}}&lt;/ref&gt;  ئەوان لە ئاھەنگێکی ئینتیمی لە ماڵەکەی خۆیان لە ٨ی ئابی ٢٠٢٠ ھاوسەرگیریان کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aderoju|یەکەم=Darlene|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=American Horror Story's Taissa Farmiga Reveals She Secretly Married Filmmaker Hadley Klein|ناونیشان=https://people.com/tv/american-horror-storys-taissa-farmiga-reveals-she-secretly-married-filmmaker-hadley-klein/?amp=true|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201128130318/https://people.com/tv/american-horror-storys-taissa-farmiga-reveals-she-secretly-married-filmmaker-hadley-klein/?amp=true|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=[[People (magazine)|People]]}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Taissa Farmiga}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شانۆ}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٤]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]]</text>
      <sha1>h652rmsclcd5ynnly3yx07h88yt8ucy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جەی کەی سایمۆنز</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246397</id>
    <revision>
      <id>1579671</id>
      <parentid>1473000</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:00:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45912" sha1="fjmcggtobkmgjjola0g0f6tp3r2297k" xml:space="preserve">'''{{Infobox person|name=جەی کەی سایمۆنز|image=JK Simmons 2009.jpg|alt=&lt;!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --&gt;|caption=سایمۆنز لە [[پازدەھەمین خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی سەر شاشە]] لە ساڵی ٢٠٠٩|birth_date={{Birth date and age|1955|01|09}}|education=[[زانکۆی مۆنتانا]] ([[بەکالۆریۆس]])|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٧٧ - ئێستا|known_for=}}'''جۆنەسن کیمبل سایمۆنز''' (لەدایکبووی ٩ی کانوونی دووەمی ١٩٥٥) ئەکتەر و ئەکتەری دەنگی ئەمریکییە، و بە یەکێک لە بەناوبانگترین کەسایەتییەکانی سەردەمی خۆی دانراوە، کە ڕۆلی لە زیاتر لە ٢٠٠ فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی گێڕاوە؛ و بۆ کارەکانی لە تەلەڤیزیۆن و سینەمادا چەندین خەڵاتی بردووەتەوە ئەوانیش وەکوو [[خەڵاتەکانی ئۆسکار]]، [[خەڵاتەکانی فیلمی ئەکادیمیای بەریتانی]]، [[خەڵاتی ڕێکخراوی ئەکتەرەکانی شاشە]]، [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب]].

و بەھۆی ڕۆلەکەی ناسراوە لە فیلمی [[سپایدەرمان لە فیلم|سپایدەرمان]] (٢٠٠٢–٢٠٠٧) کە لەلایەن [[سام ڕەیمی]] دەرھێنانیی بۆ کرابوو. ھەروەھا بەھەمان ڕۆل بەشداری دەکاتوە لە چەندین بەرھەمی [[کۆمیکەکانی ماڕڤڵ|ماڕڤڵ]] لەناویان چەندین بەرھەمی فیلمی ئەنیمەیشنی [[جیھانی سینەماییی مارڤڵ]] لە چەندین ڕۆلی پشتگیریکەر دەردەکەوێت وەکوو فیلمی The Cider House Rules، سپاس بۆ جگەرە کێشان ٢٠٠٥، جونۆ لە ٢٠٠٧، سووتاندن دوای خویندنەەوە لە ٢٠٠٨، لە سەرەوەی بەرگەھەوا ٢٠٠٩، لاشەی جێنیفەر لە ٢٠٠٩، و [[لا لا لاند]] لە ٢٠١٦، [[دەستەی دادپەروەری (فیلم)|دەستەی دادپەروەری]] ٢٠١٧، دە پالم سپرینگس - Palm Springs لە ٢٠٢٠، بوون بە ڕیکاردۆکان - Being the Ricardos لە ٢٠٢١ بەمەش دەبێتە پاڵێوراوی خەڵاتێکی تر بۆ باشترین ئەکتەری پشتگیریکار.

و لە تەلەڤیزیۆن بەھۆی چەندین ڕۆل بەناوبانگە وەکوو ڕۆڵگێڕانی زیندانییەکی باڵادەستی سپی پێست بە ناوی ڤێرنۆن شیلینگەر لە بەرنامەی ئۆزی تەلەڤیزیۆنی [[ئێچ بی ئۆ]] (ساڵانی ١٩٩٧–٢٠٠٣) و دووبارە ڕۆل دەەگێڕێ لە زنجیرەکانی Law &amp; Order وەک دکتۆر ئیمێل لە تەلەڤیزیۆنی ئێن بی سی (ساڵانی ١٩٩٧ تا ٢٠١٠) و لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی تی ئێن تی بەناوی The Closer وەک یاریدەدەری بەڕێوەبەری پۆلیس ڕۆل دەگێڕێت (لەنێوان ساڵانی ٢٠٠٥ تا ٢٠١٢) و لە زنجیرەکانی کاونتەرپارت - Counterpart ڕۆل وەک ھۆوارد سیلک دەگێڕێت لە تەلەڤیزیۆنی ستارز (ساڵانی ٢٠١٧–٢٠١٩).

لە [[شانۆی بڕۆدوەی]] سایمۆنز ڕۆلی کاپتن ھوک دەگێڕێ لە گەڕانەوەی پیتەر پان.

وەک ئەکتەری دەنگی ڕۆلی بۆ زۆر کارەکتەر گێڕاوە وەک: ئێم و ئێمی زەرد - Yellow M&amp;M کە دەرکەوتنێکی ڕێکلامی بوو کە دەنگی بۆ دابین دەکات لەوەتەی ١٩٩٦ و کارەکتەر کەیڤ جۆنسن لە یاری ڤیدیۆیی پۆرتاڵ ٢ - Portal 2 (ساڵی ٢٠١١)، سوارچاکی سپی لە [[جێنەرەیتەر ڕێکس]] (٢٠١٠–٢٠١٣)، کارەکتەر [[تێنزن]] لە [[ئەفسانەی کۆرا]] (٢٠١٢–٢٠١٤)، ستاندفۆرد «فۆرد» پاینس لە [[گراڤیتی فۆڵز]] (٢٠١٥–٢٠١٦)، و کارەکتەر کای لە [[پاندای کۆنگ فو ٣]] (٢٠١٦)، پارێزگار لیۆدۆر ڵایۆنھارت لە [[زووتۆپیا]] (٢٠١٦)، و کارەکتەر تیتولار لە کلاوس (٢٠١٩)، نۆلان گرایسن | ئۆمنی-مان لە [[نەبەزێنراو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|نەبەزێنراو]] (٢٠٢١ تا ئێستا).

== پیشە ==
=== شانۆ ===
لە [[شانۆی بڕۆدوەی]]، سایمۆنز چەندین ڕۆلی میوزیکی گێڕاوە وەک ڕۆلی بێنی ساوت ستریت دووبارە نمایشکردنەوەی Guys and Dolls,&lt;ref name=&quot;playbill&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=J. K. Simmons (Performer)|ناونیشان=https://playbill.com/person/j-k-simmons-vault-0000088151|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Playbill}}&lt;/ref&gt; و لە ١٩٩٤ چەندین ڕۆلی ھەبوو لە ئۆپێرای Das Barbecü.&lt;ref name=&quot;yahoo&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=J. K. Simmons Biography|ناونیشان=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800307135/bio|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ئیش=[[Yahoo! Movies]]m}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا ڕۆلی جیگەر دەگێڕێ بە نمایشکردنەوەی ئەلبوومی Carousel لە ئۆپێڕای ھوستن گراند؛ و ھەروەھا ڕۆلی کاپتن ھوک دەگێڕێ لە نمایشکردنەوەی ئەلبوومی پیتەرپان (١٩٩١–١٩٩٢).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=JK Simmons says career-low moment led to 'the best thing' in his life|ناونیشان=https://apnews.com/article/b2addc35622a4c139e66ab834075a3e4|ئیش=[[Associated Press]]|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;

=== ڕۆل لە فیلم و تەلەڤیزیۆن ===
دەستی بە ڕۆڵگێران کرد بە چوونە ناو ڵایڤ ئەکشنێک بەناوی Popeye Doyle و ڕۆلی ئەفسەرێک دەگێڕێت تێیدا، لە ساڵی دواتر ڕۆلی لە «ھەموو مناڵەکانم»، و لەنێوان ڕۆلە بەناوبانگەکانی دکتۆر. ئیمیل سکۆدا، بوو کارەکتەرێکی پۆلیس لە بەشی دەروونناسی،&lt;ref group=&quot;تێبینی&quot;&gt;دکتۆر ئیمیل سکۆدا پسپۆڕ لە دەروونناسی کە لەگەڵ پۆل، یس کاردەکات و چاودێری تەندروستی تاوانباران و زیندانیان دەکات.&lt;/ref&gt; و ئەم ڕۆلەی بۆ چەندین شوێن گێڕا وەک «Law &amp; Order یاسا و دەستوور» و «New York Undercover - پۆلیسی نھێنی نیو یۆرک» و ڕۆلێکی تریش ڤێرنۆن شلینگەر لە درامای ئۆز.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ١٩٩٩|سەردێڕ=Actor J.K. Simmons. He's a regular on HBO's &quot;OZ&quot; the graphic and disturbing drama of life in ...|ناونیشان=https://www.npr.org/1999/07/09/1110728/actor-j-k-simmons-hes-a-regular-on-hbos-oz-the-graphic-and-disturbing-drama-of-l|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=[[NPR]]}}&lt;/ref&gt;

ڕۆڵێکی تریشی لە فیلمی زانستی خەیاڵی کاونتەر پارت گێڕا لە نێوان ساڵانی ٢٠١٧ و ٢٠١٩. و لە فیلمی 3: The Dale Earnhardt Story دەردەکەوێت وەک ڕالف ئێرھارت، ھەروەھا وەک یاریدەدەری بەڕێوەبەری پۆلیس ئێل ئەی پی دی لە زنجیرەی دە کلۆسەر - The Closer دەردەکەوێت. لە بەرنامەی بەرزبوونەوەی ھیوا - Raising Hope ڕۆلی کارەکتەر بەرت چانس برای بروس چانس دەگێڕێ. پێش ئەوەی سایمۆنز ڕۆل لە Law &amp; Order - یاسا و دەستوور بگێڕێت، لە فیلمێکی تر گێرا بوو بەناوی ھۆمیساید: ژیان لەسەر شەقام دەردەکەوێت؛ و ھەروەھا لە ڕۆلەکانی تری وەک ژەنەڕاڵێکی سوپا لە سیتکۆمی تەلەڤیزیۆنی Arrested Development، و دانی سەرتاش زنجیرەی نیکلۆدیۆن بەناوی The Adventures of Pete &amp; Pete i - سەرکێشییەکانی پیتی و پیتی لە ١٩٩٥.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lloyd|یەکەم=Robert|ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=A boss who does more than shuffle paper|ناونیشان=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-aug-28-et-simmons28-story.html|ئیش=[[Los Angeles Times]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;

لە فیلمی سپاس بۆ جگەرە کێشان ڕۆلی بی ئاڕی گێرا (٢٠٠٥)، و بۆ ڕۆڵگێرانەکەی لە جونۆ بۆ ساڵی ٢٠٠٧ ستایشکرا، ھەروەھا ڕۆلی کارەکتەر جەی، جۆناھ جەیمسن، سەرنوسەری ڕۆژنامەی دەیلی بەگڵ لە ھەرسێ فیلمی [[سپایدەرمان لە فیلم|سپایدەرمان]] کە لەلایەن [[سام ڕەیمی]] دەرھێنانیان بۆ کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ditzian|یەکەم=Eric|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=J.K. Simmons Reveals 'Spider-Man 4' Character Arc|ناونیشان=http://www.mtv.com/news/articles/1656458/jk-simmons-reveals-spiderman-4-character-arc.jhtml|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111216223439/http://www.mtv.com/news/articles/1656458/jk-simmons-reveals-spiderman-4-character-arc.jhtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=[[MTV]]|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا لە ڤیدیۆ گەیمی سپایدەرمان سێ،&lt;ref name=&quot;engadget&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Miller|یەکەم=R.|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Spider-Man 3 cast lend their voices to the game|ناونیشان=https://www.engadget.com/2007-04-13-spider-man-3-cast-lend-their-voices-to-the-game.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=[[Engadget]]}}&lt;/ref&gt; لە ٢٠٠٨ ڕۆلی ئەفسەرێکی پلە بەرزی سی ئای ئەی دەگێڕی لە Burn After Reading - سووتاندن دوای خوێندنەوە و لە فیلمی پۆستاڵ دەەردەەکەوێ وەک کاندیدکراو وێڵیز، ھەروەھا لە فیلمی کۆمیدی ڕۆمانتیکی خۆشم دەوێی، پیاو، وەک باوکی [[پاوڵ ڕود]] دەردەکەوێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dargis|یەکەم=Manohla|بەستەری نووسەر=Manohla Dargis|ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Best Man Wanted. Must Be Rush Fan.|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2009/03/20/movies/20love.html|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt; لە تەواوی ساڵانی ٢٠١١ و ٢٠١٨، بەرھەمی دەنگی بۆ مریشکی ڕۆبۆت دابینکردووە. ھەروەھا چەندین کاری دەنگی بۆ چەندین کارەکتەر لە ساڵانی دوایی دابین کردووە بۆ نموونە، یەکێک لەو کارەکتەرانەی دەنگی بۆ دابین کردبێت بریتی بووە لە ڤێرنۆن شلینگەر (لە ٢٠١١)،&lt;ref name=&quot;btva&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=JK Simmons|ناونیشان=https://www.behindthevoiceactors.com/JK-Simmons/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=Behind The Voice Actors}}&lt;/ref&gt; و لە ٢٠١٤ بۆ ماستەر شێف بۆ چەندین دیمەن لە تەواوی ئەلقەکان دابین کردووە، و لەکۆتایدا لە ٢٠١٨، دەنگی بۆ جەی، جۆنە جەیمسن دابینکردووە بۆ ئەلقەیەک.

لە چەندین فیلم کە لەلایەن ھاوڕێکەی جەیسن ڕێیتمان دەرھێنان و بەرھەمھێنانی بۆکراوە ڕۆلی گێڕاوە، وەکوو سپاس بۆ جگەرە کێشان، جونۆ، لەسەرەوەی بەرگەھەوا، و لاشەی جێنیفەر. لە ٢٠١٣ ڕۆلێکی بچووکی ھەبوو وەک بەرێز جێرڤز لە فیلمی ھاوڕێکەی بەناوی Labor Day. و دەنگ بۆ تێنزین دابین دەکات، کە مامۆستای ملکەچپێکەری ھەوایە و کوڕی [[ئانگ]] و [[کاتارا|کاتارایە]]، لە ٢٠١٢ لە زنجیرەیەکی [[نیکلۆدیۆن]] بەناوی [[ئەفسانەی کۆرا]]، کە پاشھاتی زنجیرەکانی تری [[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا|ئاڤەتار]] بوو بۆ ساڵی ٢٠٠٥ ڕۆلی تێدا گێڕا؛ و لە فیلمێکی تر بەناوی وەک ماسیگر گەورە بووم - Growing Up Fisher,&lt;ref name=&quot;btva2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=JK Simmons|ناونیشان=https://www.behindthevoiceactors.com/JK-Simmons/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=Behind The Voice Actors}}&lt;/ref&gt; وەک پارێزەرێکی نابینا ڕۆل دەگێڕی؛ و لە ٢٠١٥ و ٢٠١٦، دەنگی بۆ زانستخوازێک لە فیلمی ئەنیمەیشنی [[گراڤیتی فۆڵز]] سەربە کەناڵی دێزنی ئێکسدی بۆ وەرزی دووەم دابین کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://time.com/3918960/gravity-falls-jk-simmons/|سەردێڕ=J.K. Simmons to Join Cast of Disney's Gravity Falls|دوایین=Lin|یەکەم=Joseph C.|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180123172515/http://time.com/3918960/gravity-falls-jk-simmons/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٤ لە فیلمی Whiplash ڕۆلی ترێنسی فلێتچەر دەگێڕێت؛ و بۆ سەرکەوتنەکانی سایمۆنز لە نمایشدا خەڵاتی باشترین ئەکتەری پشتگیریکاری وەرگرتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Beaumont-Thomas|یەکەم١=Ben|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ=JK Simmons wins best supporting actor Oscar for Whiplash|ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2015/feb/23/jk-simmons-best-supporting-actor-oscar-whiplash|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=The Guardian}}&lt;/ref&gt; [[ڕۆلینگ ستۆن]] وتی «دەھۆڵەکان لێبدەن بۆ بۆ ئۆسکارێک بۆ سایمۆنز» ڕیچارد ڕۆیپەریی ڕۆژنامەی شیکاگۆ- سەن تایمز وتی «سایمۆنز یەکێک لە نمایشە لەبیرنەکراوەکانی ساڵ پێشکەش دەکات».&lt;ref name=&quot;metacritic.com2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Whiplash|ناونیشان=https://www.metacritic.com/movie/whiplash/critic-reviews|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Metacritic.com}}&lt;/ref&gt; گۆڤاری ئینتەرتەینمێنت ویکلی کاردانەوەی خۆی دەربڕی بە وتنی نمایشی سایمۆنز «بەشێوەیەکی گشتگیر ستایشکراوە» و ئەوەشی خستەڕوو کە پاڵێوراوێکی پێشەنگ بووە بۆ بەدەستھێنانی باشترین ئەکتەری پشتگیریکار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://ew.com/article/2014/10/10/jk-simmons-whiplash/|سەردێڕ=J.K. Simmons: The friendly face behind this year's scariest movie villain|magazine=Entertainment Weekly|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; لە ١١یی کانوونی دووەمیی ٢٠١٥ سیمۆنس خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین ئەکتەری پشتگیریکار – فیلمی جووڵاو بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-01-11/j-k-simmons-wins-golden-globe-for-whiplash-role|سەردێڕ=J.K. Simmons Wins Golden Globe for 'Whiplash' Role|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Bloomberg.com}}&lt;/ref&gt; و دواتر خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری پشتگیریکاری لە ٢٢ی شوباتی ٢٠١٥ بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=McNary|یەکەم=Dave|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ=J.K. Simmons Wins Oscar for Best Supporting Actor|ناونیشان=https://variety.com/2015/film/news/j-k-simmons-wins-oscar-supporting-actor-2015-1201439067/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠١٥|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]}}&lt;/ref&gt;

لە کانوونی دووەمی ٢٠١٥، سایمۆنز بەشداربوو لە ڕۆڵیکی سەرەکی لە فیلمی Kong: Skull Island - کۆنگ دوورگەی ئێسکەسەر،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=J.K. Simmons Reveals Kong: Skull Island Details; Keaton All But Confirms Involvement – Dread Central|ناونیشان=https://www.dreadcentral.com/news/85798/j-k-simmons-reveals-kong-skull-island-details-keaton-confirms-involvement/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=www.dreadcentral.com}}&lt;/ref&gt; ئەگەرچیش دواتر خۆی و مایکڵ کیتن لە فیلمەکە ھاتنە دەرەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Jaafar|یەکەم=Ali|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Michael Keaton And JK Simmons Exit Legendary's 'Kong: Skull Island'|ناونیشان=https://deadline.com/2015/07/michael-keaton-j-k-simmons-kong-skull-island-king-kong-jurassic-world-1201466254/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Deadline}}&lt;/ref&gt; سایمۆنز چەندین کاری دەنگی تری پێشکەش کرد لەگەڵ ڕۆلەکەی لە ڵایڤ ئەکشن. چەندین لەوانیش بریتی بوون لە جەی. جۆنە جەیمسن، کارەکتەرێک لە فیلمەکانی سپایدەرمان کە لەلایەن ھاوڕێکەیەوە دەرھێنراوە. لەناویانیش دەنگی دوو سەرنووسەری ڕۆژنامە لە ئەلقەی [[سیمپسۆنەکان]]. ئەگەرچیش ئەو کارەکتەرانە بێ ناو بوون، بەەڵام وا دروستکرابوون کە کۆپی کارەکتەری جەیمسن بن (یەکێک لەوان، شێوەی جەیمسنی ھەیە، داوای &quot;وێنەی سپایدەرمان&quot; دەکات، بەڵام دواتر بیری دەکەوێتەوە ئەو لە گۆڤارێکی شیعر کاردەکات، بۆیە &quot;داوای شیعر لەسەر سپایدەرمان دەکات&quot;).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ئەڵقە|سەردێڕ=Moe'N'a Lisa|بەستەری ئەڵقە=Moe'N'a Lisa|زنجیرە=The Simpsons|بەستەری زنجیرە=The Simpsons|کەناڵ=[[Fox Broadcasting Company|Fox]]|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦|وەرز=١٨|ژمارە=٦}}&lt;/ref&gt; بەھەمان شێوە سایمۆنز دەنگی بۆ سەرنووسەری ڕۆژنامەکە دابین کرد (&quot;وەک کارەکتەری جەیمسن&quot;). لە ٢٠١٥ لە درامایەکی یۆنانی بەناوی Worlds Apart وەکوو کۆچبەرێکی ئەڵمانی ڕۆل دەگێڕێت، و لە ٢٠١٦ دەنگ بۆ دوو فیلمی ئەنیمەیشن دابین دەکات بە ناوەکانی [[پاندای کۆنگ فو ٣]] و [[زووتۆپیا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Smith|یەکەم=C. Molly|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Kung Fu Panda 3: J.K. Simmons yaks it up, drums up buzz for new film|ناونیشان=https://ew.com/article/2016/01/26/kung-fu-panda-3-jk-simmons/|magazine=Entertainment Weekly|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Alexander|یەکەم=Bryan|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=J.K. Simmons, Tommy Chong get run of 'Zootopia'|ناونیشان=https://www.usatoday.com/story/life/movies/2015/10/25/zootopia-jk-simmons-tommy-chong/74369682/|ئیش=USA Today|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;

سایمۆنز دووبارە لە ڕۆلی جەی جۆنا جەیمسن دەردەکەوێتەوە لە زنجیرەی ئەنیمەیشنی تۆڵەسێنەرەکان: گەورەترین قارەمانەکانی زەوی، ئەڵتیمەیت سپایدەرمان، ئەڤێنجەرس ئەسێمبڵی، و ھەڵک و ھێزی گرووپی دادپەروەری.&lt;ref name=&quot;btva3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=JK Simmons|ناونیشان=https://www.behindthevoiceactors.com/JK-Simmons/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=Behind The Voice Actors}}&lt;/ref&gt; و لە فیلمی ھاوڕێکەی Young Adult دەنگی بۆ سەرۆکی کارەکتەری سەرەکی گێڕا، ھەروەھا دەنگی بۆ ژەنەڕال وەید گێڕا لە فیلمی ئەمریکی جەستس لیج ئەنلیمتید.&lt;ref name=&quot;btva4&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=JK Simmons|ناونیشان=https://www.behindthevoiceactors.com/JK-Simmons/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=Behind The Voice Actors}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا کاری دەنگی بۆ ڕۆمانێک بەناوی تۆم کلانسیس نێت فۆرس دابین کرد.

لە ٢٠١٦ ڕۆلی ئەفسەرێکی پۆلیسی گێڕا لە فیلمی ڕۆژی نیشتمانپەروەران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lee|یەکەم=Ashley|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ='Patriots Day': J.K. Simmons Talks Portraying Hero Sgt. Jeffrey Pugliese (Exclusive Video)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/patriots-day-jk-simmons-portraying-hero-sgt-jeffrey-pugliese-video-949566/|ئیش=[[The Hollywood Reporter]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٧، ڕۆلی کارەکتەر [[جەیمس گۆردۆن (کەسایەتی نەخشێندراو)|جەیمس گۆردۆن]] دەگێڕێت بۆ فیلمی [[دەستەی دادپەروەری (فیلم)|دەستەی دادپەروەری]] کە لەلایەن [[جۆس وێدۆن]] دەرھێنانی بۆ کراوە کە بەشێکە لە [[گەردوونی فراوانکراوی دی سی]]. ھەروەھا لە دیمەنێکی ئەرشیڤکراویی [[دەستەی دادپەروەری (زاک سنایدەر)]] دەردەکەوێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ='Justice League' Adds J.K. Simmons as Commissioner Gordon (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/justice-league-adds-jk-simmons-873227|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ئیش=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gordon&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Ben Affleck and J. K. Simmons on the Solo Batman film (Update)|ناونیشان=https://www.comingsoon.net/movies/news/772137-solo-batman-movie|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Comingsoon.net}}&lt;/ref&gt; سایمۆنز لە چەن دیمەنێکی فیلمی بات گێڕل دەرکەوتووە بەڵام پێش بڵاوکردنەوەی لە ٢٠٢٢ ھەڵوەشاوەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Kit|یەکەم١=Borys|دوایین٢=Galuppo|یەکەم٢=Mia|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ='Batgirl' Movie: J. K. Simmons in Talks to Return to Batman Universe as Commissioner Gordon (Exclusive)|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/batgirl-movie-j-k-simmons-batman-commissioner-gordon-1234986858/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=J. K. Simmons Starts Filming Batgirl Jim Gordon Scenes In January|ناونیشان=https://screenrant.com/batgirl-movie-jk-simmons-jim-gordon-scenes-filming/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=ScreenRant}}&lt;/ref&gt; و لە ئەلقەیەکی فیلمی سوپەرمانشن کاری دەنگی بۆ کارەکتەری خۆی دابینکردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Trumbore|یەکەم=Dave|ڕێکەوت=٨ی ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ=Exclusive 'SuperMansion' Clip Is J.K. Simmons' Tempo|ناونیشان=http://collider.com/supermansion-season-2-clip-jk-simmons/|وێبگە=[[Collider (website)|Collider]]}}&lt;/ref&gt;

لە بابەتی ڕێکلامی تەلەڤیزیۆنی، سایمۆنز بەناوبانگە لە بەرھەمھێنانی دەنگی بۆ کارەکتەری زەردی ئێم ئاند ئێم، کە ڕۆڵێک بوو لە ١٩٩٦ تا ٢٠١٣ دەنگی بۆ دابین دەکرد تا دواتر جۆن گودمان جێگەی گرتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ=7 Actors Who Voiced M&amp;Ms|ناونیشان=http://mentalfloss.com/article/61927/7-actors-who-voiced-mms|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=mentalfloss.com}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا دەنگی بۆ ڕێکلامێکی تەلەڤیزیۆنی بۆ گوێزانێکی کۆمپانیای فلیپس نۆڕێڵکۆ دابینکردووە؛ و لە ڵایڤ ئەکشنێک دەنگ بۆ پرۆفیسۆر ناتانیال بورکی زانکۆی فارمەرز دابین کرد لە ڕێکلامێک بۆ بیمەی گرووپی جووتیاران لەوەتەی ٢٠١٠وە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=University of Farmers Insurance|ناونیشان=http://theinspirationroom.com/daily/2010/university-of-farmers-insurance/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170724015958/http://theinspirationroom.com/daily/2010/university-of-farmers-insurance|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|ئیش=The Inspiration Room}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٧ ڕۆڵێکی بچووکی دەبێت لە [[سپۆنجبۆب سکوێرپانتس]] لە وەرزی دەیەم لە ئەلقەیەک بەناوی &quot;بپژمە، دۆڕاوی - Snooze You Lose&quot;.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nguyen|یەکەم=Hanh|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=J.K. Simmons Gives 'SpongeBob SquarePants' Whiplash in Sneak Peek Clip — Watch|ناونیشان=https://www.indiewire.com/2017/02/j-k-simmons-spongebob-squarepants-video-whiplash-1201788131/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠١٩|وێبگە=IndieWire}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٩ دووبارە و دەرکەوتنێکی کورتی دەبێت وەک جەی جۆنا جەیمسن دەگێڕتەوە لە فیلمی [[پیاوی جاڵجاڵۆکە: دوور لە نیشتمان|پیاوی جاڵجاڵۆکە: دوور لە نیشتمانیی]] سەربە [[جیھانی سینەماییی مارڤڵ]]. و لە زۆربەی ئەو فیلمانەی پەیوەندیان بە پیاوی جاڵجالۆکە ھەیە تەنانەت ئەگەر پەیوەندیشیان بە [[جیھانی سینەماییی مارڤڵ|مارڤڵیشەوە]] نەبێت ھەمان ڕۆلی جەی جۆنا جەیمسن تێدا گێڕاوە؛ و بۆ دەنگی [[ھاڵک|ھاڵکیش]] [[لۆو فێرینگۆ]] کاری دەنگی دابینکردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Boone|یەکەم=John|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ='Spider-Man: Far From Home' End-Credits Scenes, Explained|ناونیشان=https://www.etonline.com/spider-man-far-from-home-end-credits-scenes-explained-127843|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=Entertainment Tonight}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Owen|یەکەم=Phil|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Yes, That Was JK Simmons as J Jonah Jameson at the End of 'Spider-Man: Far From Home'|ناونیشان=https://www.thewrap.com/yes-that-was-who-you-thought-it-was-at-the-end-of-spider-man-far-from-home/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=[[TheWrap]]}}&lt;/ref&gt; و بۆ ساڵی ٢٠١٩ دگەەڕێتەوە بۆ ڕۆڵگێران لە زنجیرە وێبێک بەناوی The Daily Bugle و فیلمی [[ڤێنەم: با کارنەیج بێت (فیلم)|ڤێنەم: با کارنەیج بێت]] و [[پیاوی جاڵجاڵۆکە: ھیچ ڕێگەیەک نییە بۆ نیشتیمان]] کە ھەردووکیان لە ٢٠٢١ بڵاوکراونەتەوە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gonzalez|یەکەم=Umberto|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Tom Holland Teases 'Spider-Man' 3 Title With Hilarious Fake|ناونیشان=https://www.thewrap.com/tom-holland-teases-spider-man-3-title-reveal-with-hilarious-fake-title/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210224030829/https://www.thewrap.com/tom-holland-teases-spider-man-3-title-reveal-with-hilarious-fake-title/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=[[TheWrap]]}}&lt;/ref&gt; و ھەروەھاش لە فیلمی Morbius بەھەمان ڕۆلی جەی جۆنا جەیمسن ڕۆل دەگێڕێ بەڵام دیمەنەکانی دەبڕدرێن و ناگەنە سینەما.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=H. C.|یەکەم=Luiz|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Biting into the B-Movie Thrills of 'Morbius' [The Silver Lining]|ناونیشان=https://bloody-disgusting.com/editorials/3719534/biting-into-the-b-movie-thrills-of-morbius-the-silver-lining|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Bloody Disgusting]]}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠٢٠ ڕۆڵکی میوانی ھەبوو وەک ئەفسەرێکی پۆلیس بەناوی فڕانک دیلمان لە سسیتکۆمی Brooklyn Nine-Nine - بروکلن ناین ناین.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|سەردێڕ='Brooklyn Nine-Nine' Recap: All That Glitters|ناونیشان=https://www.rollingstone.com/tv/tv-recaps/brooklyn-nine-nine-recap-season-7-episode-9-dillman-970980/|magazine=Rolling Stone|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا بەشداربووە لە زنجیرە دۆکیومێنتاری [[نێتفلیکس]] بەناوی ''Coronavirus, Explained'' وەک چیرۆک خوێنەوەی دۆکیومێنتارییەکە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Vox's 'Explained' Returns to Netflix with a New Limited Series, &quot;Coronavirus, Explained&quot;|ناونیشان=https://www.voxmedia.com/2020/4/27/21238315/voxs-explained-returns-to-netflix-with-a-new-limited-series-coronavirus-explained|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Vox Media}}&lt;/ref&gt; کە لەلایەن ڕەخنەگران پێداچوونەوەی باشی بەدەست ھێناوە کە لە کانوونی دووەمی ھەمان ساڵ لە [[فێستیڤاڵی فیلمی سەندانس]] پەخشکراوە و لە [[تەممووز|تەممووزیش]] لە [[ھولو]] پەخشکراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Scheetz|یەکەم١=Cameron|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=J.K. Simmons on Palm Springs and why he loves working with Andy Samberg|ناونیشان=https://film.avclub.com/j-k-simmons-on-palm-springs-and-why-he-loves-working-w-1844249401|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=The A.V. Club|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210410152126/https://film.avclub.com/j-k-simmons-on-palm-springs-and-why-he-loves-working-w-1844249401|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٤ بۆ ٢٠٢٠ کاری دەنگی بۆ بەرنامەیەکی ئەنیمەیشن بەناوی BoJack Horseman بۆ کارەکتەرێک بەناویی لێنی ترتڵتاب دابین کرد.&lt;ref name=&quot;btva5&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=JK Simmons|ناونیشان=https://www.behindthevoiceactors.com/JK-Simmons/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=Behind The Voice Actors}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠٢١، دەنگی بۆ کارەکتەری ئۆمنی-مان بۆ بەرنامەی ئەنیمەیشنی [[نەبەزێنراو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|نەبەزێنراو]] دابین کرد. ھەروەھا لەە فیلمێکی زانستی خەیاڵی سەربازی بەناوی The Tomorrow War گێڕا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=McNary|یەکەم=Dave|ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Chris Pratt's Sci-Fi Film 'The Tomorrow War' Gets Release Date|ناونیشان=https://variety.com/2019/film/news/chris-pratt-tomorrow-war-release-date-2020-1203401242/|ئیش=Variety|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠٢١ سایمۆنز دەنگی بۆ تەسک جۆنسن، پیاوی سەرچیا دابین کرد، لە بەرنامەی ئەنیمەیشنی باکووری مەزن - The Great North.

لە ٢٠٢١ سایمۆنز وەک وێڵیام فراولی ڕۆل دەگێڕێت لە فیلمی بوون بە ڕیکاردۆکان - Being the Ricardos، کە بەھۆیەوە پاڵێورا بۆ دووەم خەڵاتی ئەکادیمی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hipes|یەکەم=Patrick|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Oscar Nominations: 'The Power Of The Dog', 'Dune' Top List; 'Drive My Car' Among Big Surprises|ناونیشان=https://deadline.com/2022/02/oscar-nominations-list-of-nominees-1234928251/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٢|ئیش=[[Deadline Hollywood]]}}&lt;/ref&gt;

=== یارییە ڤیدیۆیییەکان ===
لە ٢٠٠٥ سایمۆنز ڕۆلی جەی جۆنا جەیمسن وەرگرت و دەنگی بۆ یارییە ڤیدیۆیەکەی دابین کرد بەناوی [[سپایدەرمان ٢ (کایەی ڤیدیۆیی ٢٠٠٤)|سپایدەرمان ٢]]، دواتر لە ٢٠٠٧، کاری دەنگی بۆ ھەمان کارەکتەر دابین کرد لە یاری ڤیدیۆ سپایدەرمان سێ&lt;ref name=&quot;engadget2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Miller|یەکەم=R.|ڕێکەوت=١٣ی نیسانی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Spider-Man 3 cast lend their voices to the game|ناونیشان=https://www.engadget.com/2007-04-13-spider-man-3-cast-lend-their-voices-to-the-game.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=[[Engadget]]}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا لە ٢٠٠٧ بۆ کۆتا جار بڕیار دەدات کاری دەنگی بۆ ھەمان کارەکتەر دابین بکاتەوە لە کایەی ڤیدیۆیەک بەناوی ''Stern Pinball: Spider-Man.&lt;ref name=&quot;btva6&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=JK Simmons|ناونیشان=https://www.behindthevoiceactors.com/JK-Simmons/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=Behind The Voice Actors}}&lt;/ref&gt;''

ھەروەھا لە یارییەکی ڤیدیۆیی تر بەناوی Command &amp; Conquer: Red Alert 3 ڕۆلی سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەگێڕێت بەناوی ھاوەرد تی، ئاکێرمان و بۆ زنجیرەیەکی ڕێکلامی لە ٢٠٠٨، کە خۆی وەک ئاکێرمان نیشان دەدا، و لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی کەسێکی بێناو خۆی بۆ سەرۆکایەتی کاندید دەکات و درووشمی «دەنگم پێ بدە ئەگەر ئەتەوێ بژی» بەکاردێنێت.&lt;ref name=&quot;J.K. Simmons as President Ackerman&quot;&gt;[http://portal.commandandconquer.com/portal/site/redalert/template.MAXIMIZE/factions_en/?javax.portlet.tpst=887f789b1e9f05362087dce7b100cda0_ws_MX&amp;javax.portlet.prp_887f789b1e9f05362087dce7b100cda0_viewID=proxy_view_secondary&amp;javax.portlet.prp_887f789b1e9f05362087dce7b100cda0_wcproxyurl=http%253A%252F%252Flocalhost%253A8080%252FSiteAssets%252Ffactions%252FPresidentAckerman.html&amp;javax.portlet.begCacheTok=com.vignette.cachetoken&amp;javax.portlet.endCacheTok=com.vignette.cachetoken Red Alert Universe &gt; Factions &gt; Factions, Units, &amp; Characters] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090724151359/http://portal.commandandconquer.com/portal/site/redalert/template.MAXIMIZE/factions_en/?javax.portlet.tpst=887f789b1e9f05362087dce7b100cda0_ws_MX&amp;javax.portlet.prp_887f789b1e9f05362087dce7b100cda0_viewID=proxy_view_secondary&amp;javax.portlet.prp_887f789b1e9f05362087dce7b100cda0_wcproxyurl=http%3A%2F%2Flocalhost%3A8080%2FSiteAssets%2Ffactions%2FPresidentAckerman.html&amp;javax.portlet.begCacheTok=com.vignette.cachetoken&amp;javax.portlet.endCacheTok=com.vignette.cachetoken|date=July 24, 2009}}, President Ackerman character information.&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١١، سایمۆنز وەک کارەکتەر وایت نایت لە ییاری ڤیدیۆیی [[جێنەرەیتەر ڕێکس]] دەردەکەوێت.&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt;

ھەروەھا لە نیسانی ٢٠١١ لە یاری پۆڕتال دوو دەردەکەوێت و کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر یارییەکە دەبێت کاری دەنگی بۆ کارەکتەرێک بەناوی کەیڤ جۆنسن دابین دەکات،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Miller|یەکەم=Greg|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠١١|سەردێڕ=PAX: Portal 2 Nabs J.K. Simmons|ناونیشان=http://ps3.ign.com/articles/115/1155074p1.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/663RJ62LU?url=http://ps3.ign.com/articles/115/1155074p1.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠١١|وێبگە=[[IGN]]}}&lt;/ref&gt; و دواتر ڕۆلەکەی ستایش دەکرێت پێی دەوترێت «بەشێوەیەکی سوپرایزانە ڕۆلەکە گێردرا».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Edge Online – Video game features, reviews &amp; industry jobs|ناونیشان=http://www.next-gen.biz/reviews/portal-2-review|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110829011356/http://www.next-gen.biz/reviews/portal-2-review|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠١١|ئیش=Edge Online|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt; لە ٢٠١٥ سایمۆنز دووبارە ڕۆلی کارەکتەر کەیڤ جۆنسن دەگێڕێ و دەنگی بۆ دابین دەکات لە یاری ڤیدیۆ لێگۆ دایمنشێنز Lego Dimensions. ھەروەھا ڕۆلەکە دووبارە دەکاتەوە لە یارییەکی ڤیدیۆیی تری ساڵی ٢٠٢٢ بەناوی Aperture Desk Job.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Parrish|یەکەم=Robin|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ='LEGO Dimensions' Voice Cast Includes Michael J. Fox, Gary Oldman, Chris Pratt And More|ناونیشان=https://www.techtimes.com/articles/84647/20150914/lego-dimensions-voice-cast-includes-michael-j-fox-gary-oldman.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Tech Times}}&lt;/ref&gt; و لە ٢٠٢٢، سایمۆنز وەک ڕاگەیەنر و خوێنەر لە یاری دۆتا دوو Dota 2 Battle Pass: Part II بەشداریکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fields|یەکەم=Sarah|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Dota 2 Cave Johnson Portal Voice Pack Revealed|ناونیشان=https://gamerant.com/dota-2-cave-johnson-portal-announcer-voice-pack/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=GameRant}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ='Cave Johnson Announcer Pack'|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=GNVAmbB8hEo/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=YouTube}}&lt;/ref&gt;

لە یارییە ڤیدیۆیەکانی M's: Shell Shocked و ھەروەھا M&amp;M's: The Lost Formulas سایمۆنز کاری دەنگی بۆ کارەکتەرە زەردەکە بەناوی ئێم ئێن ئێم دابین کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Crash Bandicoot &amp; M&amp;M's Shell Shocked Comparison - Similarities, Fun Facts with Billy West &amp; More!|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=rNic1aHkkMg&amp;t=|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;

ھەروەھا لە ساڵی ٢٠٢٣ سایمۆنز وەک کارەکتەر ژەنەڕال کاسەریک سۆرم دەردەکەوێت لە یاری [[دەروازەی باڵدور ٣]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Heath|یەکەم١=Jerome|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Baldur's Gate 3: Cast and voice actors in BG3|ناونیشان=https://dotesports.com/baldurs-gate/news/all-characters-and-voice-actors-in-baldurs-gate-3|وێبگە=Dot Esports}}{{بەستەری مردوو|url=https://dotesports.com/baldurs-gate/news/all-characters-and-voice-actors-in-baldurs-gate-3 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

لە ئەیلوولی ٢٠٢٣، سایمۆنز دووبارە وەک ئۆمنی-مان Omni-Man بەشداری (کاری دەنگی) لە یاری ڤیدیۆیی مۆرتاڵ کۆمبات یەک Mortal Kombat 1 کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Spangler|یەکەم=Todd|سەردێڕ=''Mortal Kombat 1'' reveals Peacemaker, ''The Boys''{{'}} Homelander, and ''Invincible''{{'}}s Omni-Man characters|ناونیشان=https://ew.com/events/comic-con/mortal-kombat-1-reveals-homelander-peacemaker-omni-man|magazine=[[Entertainment Weekly]]|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;

== تێبینییەکان ==
&lt;references group=&quot;تێبینی&quot;/&gt;
{{تێبینییەکان}}

== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name}}
* {{AllMovie name}}
* {{IBDB name}}
{{پۆلی کۆمنز|J. K. Simmons|جەی کەی سایمۆنز}}
{{authority control}}{{کۆلکە}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|کایەی ڤیدیۆیی|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|مۆسیقا}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:باشترین ئەکتەرانی پاڵپشتی براوەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ئەی ئەی سی تی ئەی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری یارمەتیدەر]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بافتا]]
[[پۆل:براوەکانی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی گۆڵدن گڵۆب (فیلم)]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نمایشکردنی نایاب لەلایەن ئەکتەرە پیاوەکان لە ڕۆلی پشتگریکار لەسەر شاشە و براوەی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەران]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی مۆنتانا]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ڕۆحی سەربەخۆ بۆ باشترین ئەکتەری پشتگیریکاری پیاو]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی]]</text>
      <sha1>fjmcggtobkmgjjola0g0f6tp3r2297k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جولی ھاگەرتی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247378</id>
    <revision>
      <id>1579621</id>
      <parentid>1497582</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:01:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5252" sha1="18g2ggnueado1k1il6cp90ouy433q2s" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person|image=Julie Hagerty Sidewalks Entertainment 2019.png|caption=جولی ھاگەرتی لەساڵی ٢٠١٩|imagesize=|birth_name=جولی بێس ھاگەرتی &lt;ref name=&quot;obitref1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hoskinsfh.com/fh/obituaries/obituary.cfm?o_id=1971922&amp;fh_id=13201 |سەردێڕ=Obituary For: Harriet Yuellig &amp;#124; Hoskins Funeral Homes |بڵاوکەرەوە=Hoskinsfh.com |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;|birth_date={{birth date and age|1955|6|15}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Welsh |یەکەم١=James |سەردێڕ=The Oliver Stone Encyclopedia |ساڵ=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Scarecrow |پەڕە=٩١|ژپنک=٩٧٨٠٨١٠٨٨٣٥٢٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=a-yFqzSB1oUC}}&lt;/ref&gt;|birth_place=ئۆھایۆ، ئەمریکا|death_date=|death_place=|death_cause=|education=قوتابخانەی ئامادەیی ھیندی ھیڵ|resting_place=|occupation={{hlist|ئەکتەر|مۆدێل}}|yearsactive=١٩٧٩–ئێستا|spouse={{plainlist|
* {{Marriage| پیتەر بورکی |1986|1991|reason=divorced}}
* {{Marriage| ڕیچارد کاگان |1999}}
}}|name=جولی ھاگەرتی}}

'''جولی ھاگەرتی''' ({{بە ئینگلیزی|Julie Hagerty}}؛ لەدایکبووی ١٥ی حوزەیرانی ١٩٥٥) ئەکتەری ئەمریکییە.&lt;ref name=&quot;construction1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Film Review: A Master Builder - News - Architectural Record|ناونیشان=http://archrecord.construction.com/news/2014/08/140801-Film-Review-A-Master-Builder.asp|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Archrecord.construction.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150925111838/http://archrecord.construction.com/news/2014/08/140801-Film-Review-A-Master-Builder.asp|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== سەرەتای ژیانی ==
ھاگەرتی لە شاری سینسیناتی ویلایەتی ئۆھایۆ لەدایکبووە، کچێکی ھاریەت یوێلیگە کە مۆدێل و گۆرانیبێژە، ھەروەھا جیراڵد ویلیام &quot;جێری&quot; ھاگەرتی جونیۆر کە مۆسیقاژەنە. ھەروەھا مایکل ھاگەرتی برای بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jerald HAGERTY Obituary - Cincinnati, OH &amp;#124; The Cincinnati Enquirer|ناونیشان=http://www.legacy.com/obituaries/cincinnati/obituary.aspx?pid=171162717|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Legacy.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1991/05/02/obituaries/michael-hagerty-actor-39.html|ئیش=The New York Times|سەردێڕ=Michael Hagerty, Actor, 39|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ١٩٩١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠١٠}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kroll|یەکەم=Justin|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ='A Christmas Story' Sequel In The Works At Legendary And Warner Bros With Peter Billingsley Set To Reprise Ralphie Role|ناونیشان=https://deadline.com/2022/01/a-christmas-story-sequel-legendary-and-warner-bros-peter-billingsley-ralphie-1234916613/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Deadline|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی تایبەتی ==
ھاگەرتی لە ساڵی ١٩٨٦ لەگەڵ پیتەر بورکی ھاوسەرگیری کردووە، لە ساڵی ١٩٩١دا ئەو دوو ھاوسەرە جیابوونەتەوە.

لە ساڵی ١٩٩٩ لەگەڵ بەڕێوەبەری بیمە ڕیچارد کاگان ھاوسەرگیری کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Julie Hagerty Gushes About Late 'Airplane!' Costar Leslie Nielsen|ناونیشان=https://www.closerweekly.com/posts/julie-hagerty-gushes-about-late-airplane-costar-leslie-nielsen/|وێبگە=closerweekly.com}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.closerweekly.com/posts/julie-hagerty-gushes-about-late-airplane-costar-leslie-nielsen/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

ئەو کچە لایەنگری حیزبی دیموکراتییە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Julie Hagerty}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|فیلم}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەر ستەیج]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]]</text>
      <sha1>18g2ggnueado1k1il6cp90ouy433q2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جێرمیا پۆل ئۆستریکەر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247525</id>
    <revision>
      <id>1579468</id>
      <parentid>1579383</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8309" sha1="52vladentyo8oxjm4u2t0v4p6sl86lf" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''جێرمیا پۆل ئۆستریکەر''' ({{بە ئینگلیزی|Jeremiah Paul Ostriker}}؛ ١٣ی نیسانی ١٩٣٧ لە [[نیویۆرک]] – ٦ی نیسانی ٢٠٢٥ لە نیویۆرک)&lt;ref name=NYT&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Overbye |یەکەم١=Dennis |سەردێڕ=Jeremiah Ostriker, Who Plumbed Dark Forces That Shape Universe, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/07/science/space/jeremiah-ostriker-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; [[ستێرفیزیک|فیزیکزانی ئەستێرەیی]]ی ئەمریکی و مامۆستایەکی [[ئەستێرەناسی]] لە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]] بوو.&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=_a87AAAAMAAJ&amp;q=%22ostriker,+Jeremiah+Paul+%22+1937 Who's who in Frontiers of Science and Technology]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Powell|یەکەم=C.S.|ساڵ=١٩٩٤|سەردێڕ=Profile: Jeremiah and Alicia Ostriker &amp;ndash; A Marriage of Science and Art|journal=[[Scientific American]]|بەرگ=٢٧١|issue=3|پەڕەکان=٢٨–٣١|doi=10.1038/scientificamerican0994-28}}&lt;/ref&gt; ئەو ھەروەھا پرۆفیسۆری ''کارمەندی'' چارڵز ئەی یۆنگ لە پرینستۆن بوو، کە وەک زانایەکی باڵای توێژینەوە بەردەوام بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jeremiah P. Ostriker Biography|ناونیشان=http://www.astro.princeton.edu/people/webpages/jpo/bio.htm}}&lt;/ref&gt; هەروەها ئۆستریکەر وەک کارگێڕی زانکۆ یان سەرۆکی [[زانکۆی پرینستۆن]] کاری دەکرد.

== خوێندن ==
بڕوانامەی هەر یەک لە بەکالۆریۆسی وەرگرتووە لە [[زانکۆی ھارڤارد|زانکۆی هارڤارد]] و دکتۆرای لە زانکۆی شیکاگۆ وەرگرتووە تاوەکوو ئێستا .

== پیشە و توێژینەوە ==
دوای بەدەستهێنانی دکتۆراکەی لە زانکۆی شیکاگۆ، کاری پۆست دکتۆرای لە [[زانکۆی کامبریج]] ئەنجامداوە و لەوێوە بڕوانامەکەی وەرگرت. لە ساڵی ١٩٧١ تا ١٩٩٥، ئۆستریکەر پرۆفیسۆر بووە لە [[زانکۆی پرینستۆن|پرینستۆن]] ، و لە ساڵی ١٩٩٥ تا ٢٠٠١ وەک پرۆڤۆست لەوێ کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠٠٣ وەک پرۆفیسۆری پلومیان لە فەلەکناسی و فەلسەفەی تاقیکاری لە پەیمانگای فەلەکناسی لە کامبریج دەستنیشانکرا، پاشان گەڕایەوە بۆ پرینستۆن وەک چارڵز یۆنگ پرۆفیسۆری فەلەکناسی و ئێستا چارڵز ئەی یۆنگ پرۆفیسۆری ''کارمەندە'' . &lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;[http://www.astro.princeton.edu/people/webpages/jpo/bio.htm Jeremiah P. Ostriker biography]&lt;/ref&gt; وەک زانای باڵای توێژینەوە لە پرینستۆن بەردەوامە و لە ساڵی ٢٠١٢ بووەتە پرۆفیسۆری فەلەکناسی لە کۆڵۆمبیا.

ئۆستریکەر زۆر کاریگەر بووە لە پێشخستنی ئەو تیۆرییەی کە زۆربەی [[بارستە|بارستەی]] [[گەردوون]] بە هیچ شێوەیەک دیار نییە، بەڵکو لە [[ماددەی تاریک|مادەی تاریک]] پێکهاتووە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=de Swart|یەکەم=J. G.|دوایین٢=Bertone|یەکەم٢=G.|دوایین٣=van Dongen|یەکەم٣=J.|ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=How dark matter came to matter|journal=Nature Astronomy|بەرگ=١|issue=59|پەڕەکان=٠٠٥٩|arxiv=1703.00013|bibcode=2017NatAs...1E..59D|doi=10.1038/s41550-017-0059}}&lt;/ref&gt; هەروەها لێکۆڵینەوەکانی لەسەر ناوەندی نێوان ئەستێرەکان و پەرەسەندنی گەلەئەستێرەکان و [[گەردوونناسان|گەردوونناسی]] و [[کونەڕەش|کونە ڕەشەکان]] بووە . لە ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣ خەڵاتی پاڵەوانانی گۆڕانکارییەکانی کۆشکی سپی پێبەخشرا بەهۆی ڕۆڵی لە دەستپێکردنی پڕۆژەی ڕووپێوی ئاسمانی دیجیتاڵی سلۆن ، کە هەموو کۆمەڵە زانیارییە فەلەکییەکانی بە ئاشکرا لە ئینتەرنێتدا بەردەست دەکات &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=FACULTY HONOR: Ostriker named White House Champion of Change|ناونیشان=https://www.princeton.edu/main/news/archive/S37/16/58A95/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[Princeton University]]}}&lt;/ref&gt;

هەروەها ئۆستریکەر بە پێوەرەکەی ئۆستریکەر-پیبلز لە ئێستادا ناسراوە، کە پەیوەندی هەیە بە سەقامگیری دروستبوونی گەلەئەستێرەکانەوە.

== بڵاوکراوەکان ==
تا مانگی نیسانی ٢٠٢١، بابەتەکانی ئۆستریکەر زیاتر لە ٨٥،٩١٠ جار ئاماژەیان پێکراوە لە توێژینەو و گەڕانەکان و خاوەنی (h-index ) ١٣٠ (١٣٠ توێژینەوە بە لانیکەم ١٣٠ وەرگێڕانەوە) بەپێی لێکۆڵینەوەکان لەلایەن سیستەمی داتاکانی فیزیای ئەستێرەیی ناسا 
 

== خەڵات و ڕێزلێنان ==
ئۆستریکەر چەندین خەڵات و ڕێزلێنانی بەدەستهێناوە لەوانە:
 

== ژیانی تایبەت ==
ئۆستریکەر لە ساڵی ١٩٥٩ لەگەڵ شاعیر و وتارنووسی بەناوبانگ ئەلیسیا ئۆستریکەر (لەدایکبووی سوسکین) هاوسەرگیری کردووە. پێکەوە سێ منداڵی گەورەساڵیان هەیە: ڕیبێکا، حەوا و گابرێل. &lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;[http://www.astro.princeton.edu/people/webpages/jpo/bio.htm Jeremiah P. Ostriker biography]&lt;/ref&gt; ئیڤ هاوشێوەی باوکی بوو بە مامۆستای فیزیای ئەستێرەیی لە زانکۆی پرینستۆن، لە ساڵی ٢٠١٢، هەمان ساڵ کە باوکی خانەنشین بوو. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ostriker|یەکەم=Jeremiah P.|بەستەری نووسەر=Jeremiah P. Ostriker|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=A fortunate half-century|journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics|بڵاوکەرەوە=Annual Reviews|بەرگ=٥٤|issue=1|پەڕەکان=١–١٧|bibcode=2016ARA&amp;A..54....1O|doi=10.1146/annurev-astro-081915-023259|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; جێرمیا و ئەلیسیا ئۆستریکەر دانیشتووی شاری پرینستۆن لە ویلایەتی نیوجرسی بوون. &lt;ref&gt;[https://www.mycentraljersey.com/story/entertainment/2014/09/20/alicia-ostriker-speak-highland-park/15670621/ &quot;Poet Alicia Ostriker to read in Highland Park&quot;], ''[[Courier News]]'', September 20, 2014. Accessed January 26, 2020. &quot;She still lives in Princeton with her husband of 56 years, astrophysicist Jeremiah Ostriker.&quot;&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|35em}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|گەردوون|فیزیک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|زانست|فەلسەفە}}

[[پۆل:ئەندامانی ئەکادێمیای ئەمریکیی ھونەر و زانست]]
[[پۆل:ئەندامە بیانییەکانی کۆمەڵگای شاھانە]]
[[پۆل:وەرگرانی مەدالیای زێری بۆ کۆمەڵگەی ئەستێرەناسی]]
[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی مەدالیای نیشتمانی بۆ زانست]]
[[پۆل:ئەستێرەناسانی ئەمریکی]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد]]
[[پۆل:ئەندامانی ئەکادیمیای نەتەوەییی زانستەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>52vladentyo8oxjm4u2t0v4p6sl86lf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حیکمەت نەوبەری</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248620</id>
    <revision>
      <id>1579702</id>
      <parentid>1190623</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6087" sha1="qyvb3dtjk0jm4n7v23o9mo1nduougm0" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی گۆرانیبێژ
| ناو                 = حیکمەت نەوبەری
| وێنە                = Hîkmet Newberî.jpg
| قەبارەی وێنە        = 
| جێگری وێنە          = 
| شرۆڤەی وێنە         = 
| ناوی لەدایکبوون     = 
| ناوی خۆماڵی         = 
| زمانی ناوی خۆماڵی   = 
| نازناو              = 
| ڕێکەوتی لەدایکبوون  = ١٩٣٤
| شوێنی لەدایکبوون    = [[سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| بنەچە               = 
| ڕێکەوتی مردن        = 
| شوێنی مردن          = 
| شێواز               = 
| پیشە                = گۆڕانیبێژ
| ئامێر               = 
| ساڵانی چالاکبوون      = 
| تۆمارگە             = 
| کارە پەیوەستەکان    = 
| ماڵپەڕ              = 
| ئامێرە دیارەکان     = 
}}
'''حیکمەتوڵڵا نەوبەری''' ناسراو بە '''حیکمەت نەوبەری''' (١٩٣٤ لە [[سنە]] - ٧ی شوباتی ٢٠٢٢ لە [[سنە]]) [[گۆرانیبێژ]]ی [[کورد]]ی خەڵکی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] بوو. حیکمەت نەوبەری لە گۆرانیبێژانی ڕادیۆی سنە بوو و زۆرتر لە ٥٠ ساڵ لە بواری مۆسیقا چالاک بوو و لە بەدیھاتنی نەریتی ئاوازی کوردی لە ناوچەی ئەردەڵان کاریگەریەکی زۆری ھەبووە. حیکمەت نەوبەری خاڵۆی [[محەممەدجەلیل عەندەلیبی]] ئاوازدانەر و ژەنیاری کوردە.&lt;ref name=&quot;ئێران سدا ۱&quot;&gt;[http://music.iranseda.ir/detailsAlbum/?VALID=TRUE&amp;g=19625 ئێران سدا: ''ئەلبومی «کیش مھر»'' (بە فارسی)؛]{{بەستەری مردوو|url=http://music.iranseda.ir/detailsAlbum/?VALID=TRUE&amp;g=19625 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;کوردستان میدیا ۱&quot;&gt;[https://kurdistanmedia.com/so/news/هونەرمەندی-گۆرانیبێژی-کورد-حیکمەت-نۆبەری-ماڵاوایی-لە-ژیان-کرد کوردستان میدیا: ''ھونەرمەندی گۆرانیبێژی کورد «حیکمەت نۆبەری» ماڵاوایی لە ژیان کرد'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ٨ی شوباتی ٢٠٢٢؛] سەردان لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤.&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
[[پەڕگە:Hîkmet Newberî, Hesen Kamkar û Hesen Zîrek, 1958, Sine.JPG|وێنۆک|لە ڕاستەوە: [[حەسەن زیرەک]]، [[حەسەن کامکار]] و حیکمەت نەوبەری؛ سنە، ١٩٥٨.]]
حیکمەت نەوبەری لە ساڵی ١٩٣٤ لە گەڕەکی چوارباخی سنە لەدایک بوو. لە تەمەنی ١٧ ساڵی ھاوکات بە دامەزرانی ئۆرکێسترای ڕادیۆی سنە دەستیکرد بە چالاکی لە بواری مۆسیقا و زۆرتر لە ٥٠ ساڵ لەو بوارەدا چالاک بوو.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;&gt;[https://anfpersian.com/فرهنگ_و_هنر/mrasm-khakspary-astad-hkmt-nwbry-hmrah-ba-dfnwazy-dr-snh-61479 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''ڕێوڕەسمی بە خاکسپاردنی مامۆستا حیکمەت نەوبەری وێڕای ژەندنی دەف لە سنە'' (بە فارسی)، نووسراو لە ٨ی شوباتی ٢٠٢٢؛] سەردان لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤.&lt;/ref&gt; نەوبەری لە دۆستانی نزیکی [[حەسەن زیرەک]] بووە و ھاوکارییان پێکەوە کردووە و زیرەک ماوەیەک لە سنە میوانی ماڵی نەوبەری بووە.&lt;ref name=&quot;کوردپرێس ۱&quot;&gt;[https://kurdpress.com/xfkw کوردپرێس: ''تەرمی ھونەرمەندی سنەیی لە بەشی ھونەرمەندانی گۆڕستانی بەھەشتی محەممەدیی سنە بە خاک سپێردرا'' (بە فارسی)، نووسراو لە ٨ی شوباتی ٢٠٢٢؛] سەردان لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;کوردستان میدیا ۱&quot;/&gt;

== ڕوانگەی ئەوانی دی ==
[[ناسر ڕەزازی]] گۆرانیبێژی کورد لە حیکمەت نەوبەری لە پاڵی نەورۆزی و [[فەتانە وەلیدی]] وەکوو یەکێک لە گۆرانیبێژەکانێک ناو دەبات کە بەر لە [[مەزھەر خالقی]] لە مۆسیقای شاری [[سنە]] دەرکەوتن و توانیویان خزمەتێکی گەورە بە مۆسیقای کوردیی سنە بکەن. ڕەزازی دەڵێت بەداخەوە حیکمەت نەوبەری ھەر زوو بە گەنجییەوە وازی ھێنا و گۆرانی نەوتەوە.&lt;ref name=&quot;کوردستان ۱&quot;&gt;[https://kurdistanmedia.com/so/news/2023/12/261 کوردستان میدیا: ''ناسر ڕەزازی: ئەگەر وریا نەبین وەک لە تورکیە مێلۆدی کوردییەکانمان کراونە تورکی، لە ئێرانیش وامان بەسەر دێت'' (بە سۆرانی)، دیمانە لەگەڵ شەھرام سوبحانی، نووسراو لە ڕۆژنامەی ''کوردستان''، ژمارەی ٨٦١، ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤.&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی}}
{{گۆرانیبێژانی کورد}}

[[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:خەڵکی سنە]]
[[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی کلاسیکیی ئێرانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٢]]</text>
      <sha1>qyvb3dtjk0jm4n7v23o9mo1nduougm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تێتێر (دراوی کریپتۆ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248625</id>
    <revision>
      <id>1579575</id>
      <parentid>1496636</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3045" sha1="37zqckfjxqsjgjbzfk7y5h08udnrttq" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox cryptocurrency|currency_name=تێتێر|image_1=Tether Logo.svg|image_title_1=وێنەی لۆگۆ|symbol=₮|ticker_symbol=USDT|white_paper=[https://assets.ctfassets.net/vyse88cgwfbl/5UWgHMvz071t2Cq5yTw5vi/c9798ea8db99311bf90ebe0810938b01/TetherWhitePaper.pdf Tether White Paper.pdf]|initial_release_date=2014-10-06|website=[https://tether.to/ tether.to]|circulating_supply=USD₮ 96,036,749,591.54; EUR₮ 36,387,340.03; CNH₮ 20,503,468.90; XAU₮ 246,524.33; MXN₮ 19,562,400.00 (Jan 2024)&lt;ref name=&quot;Transparency&quot;/&gt;}}

'''تێتێر''' (زۆرجار بە تێزەر  ئاماژەی پێدەکرێت،  بە ئەم دوو سیمبلە دەناسرێت '''USD₮''' و '''USDT''') [[دراوی ڕەمزی|دراوی کریپتۆیە]] ، لەلایەن کۆمپانیای Tether Limited Inc. لە ساڵی 2014 دەستیپێکردووە &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tether (USDT) Price, Chart &amp; News {{!}} Binance: Tether price, USDT price, Tether value|ناونیشان=https://www.binance.com/en/price/tether|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220617145342/https://www.binance.com/en/price/tether|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.binance.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; تا مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٤، ماڵپەڕی Tether چواردە پرۆتۆکۆڵ و بلۆکچەینی تێدایە کە تێزەر لەسەریان دروستکراوە. [https://kurdwallet.com/product-category/tether/ تێزەر (تێتێر)]{{بەستەری مردوو|url=https://kurdwallet.com/product-category/tether/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} دراوێکی دیجیتاڵە کە بە پاڵپشتی دولاری ئەمریکی دروست کراوە. دراوێکی سەقامگیرە و نرخی لە گەل دولار سەر و خوار دەکات بۆیە بە دولاری دیجیتاڵیش دەناسڕیت. بۆ هەر یەک تێزەر، یەک دولار لە خەزانەی بانکەکان پاراستراوە. تێزەر بۆیە درست کراوە کە خاوێن دراوە دیجیتاڵەکانی تر بۆ ئالوگۆری دراوەکانیان پێویستیان بە دولاری کاغەزی نەبێت و بە ئاسانی بتوانن دراوەکانیان بکەنە هاو نرخا دولاری ئەمریکی. تێزەر لە بازار دا بە USDT دەناسرێت.  بەرامبەری تێزەر لە گەل دۆلار ئەمریکی هەمیشە دەبێت بە ١ و تەنیا هێندێک جاران بە هۆی ئاستی داواکاری خەلک تا ٠.٩٨ و ١.٢ رۆشتووە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Latin Cathedral of St. Joseph}}
{{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|ئابووری}}

[[پۆل:زنجیرەبلۆکەکان]]
[[پۆل:دراوی ڕەمزی]]</text>
      <sha1>37zqckfjxqsjgjbzfk7y5h08udnrttq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بەهائەدین نەورۆزی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248657</id>
    <revision>
      <id>1579455</id>
      <parentid>1579450</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11247" sha1="o9nwdu5sxt9ntnej0vbnv9n33f1xixe" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان      =
| ناو                  = بەهائەدین نەورۆزی
| پاشگری ڕێزلێنان      =
| ناوی خۆماڵی          =
| زمانی ناوی خۆماڵی    =
| وێنە                 =
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ١٩٣٣
| شوێنی لەدایکبوون     =[[سنە]]
| ڕێکەوتی ونبوون       =
| شوێنی ونبوون         =
| ڕەوشی ونبوون         =
| ڕێکەوتی مەرگ         =٢٠١٤
| شوێنی مەرگ           =
| ھۆکاری مەرگ          =
| شوێنی تەرم           =
| شوێنی گۆڕ            =
| پۆتانەکانی گۆڕ       =
| مۆنیومێنتەکان        =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               =[[کورد]]
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = &lt;!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --&gt;
| خوێندنگە             = &lt;!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --&gt;
| پیشە                 =[[هونەرمەند]]، [[گۆرانیبێژ]]، [[ئاوازدانەر]]
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| وەکیل                =
| ناوبانگ              =
| کارە دیارەکان        =
| شێواز                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| ئۆفیس                =
| وادە                 =
| پێش                  =
| پاش                  =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                =[[ئیسلام]]، [[سوننە]]
| تۆمەت                =
| سزا                  =
| دۆخی دادوەری         =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| مناڵەکان             =
| باوان                =
| دایک                 =
| باوک                 =
| خزمەکان              =
| خێزان                =
| خەڵاتەکان             =
| ڕێزلێنان             =
| واژوو                =
| جێگری واژوو          =
| قەبارەی واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
}}
'''بەهائەدین نەورۆزی''' یەکێک لە [[ھونەرمەند|هونەرمەند]] و [[گۆرانیبێژ]] و [[ئاوازدانەر|ئاوازدانەرە]]ی [[کورد]] بوو، لە ساڵی ١٩٣٣ لە شاری [[سنە]] لە دایکبووە و گۆرانیبێژی [[گۆرانی|گۆرانییەکانی]] شێوازی ناوچەی [[میرنشینی ئەردەڵان|ئەردەڵان]] بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=قطعه «کاروان» با صدای ماندگار استاد بهاءالدین نوروزی + فایل صوتی|ناونیشان=https://tejaratban.ir/news/11273/%D9%82%D8%B7%D8%B9%D9%87-%C2%AB%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-+-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=تجارت بان}}{{بەستەری مردوو|url=https://tejaratban.ir/news/11273/%D9%82%D8%B7%D8%B9%D9%87-%C2%AB%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-+-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دانلود آهنگ کردی جدید و قدیمی با بهترین کیفیت MP3 ✅️ (25000+ آهنگ)|ناونیشان=https://musickordi.com/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=موزیک کردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240131091205/https://musickordi.com/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; 
== ژیان ==
بەهائەدین نەورۆزی لە ڕۆژی [[ھەینی|هەینی]] ساڵی ١٩٣٣ لە [[بنەماڵە|بنەماڵەیکی]] [[ئیسلام|ئایینی]] لە کۆڵانی یانەی ئەفسەرانی شاری [[سنە]] لەدایکبووە. کاتێک بەهائەدین گەیشتە تەمەنی ١٠ ساڵ، باوکی هانی دەدا بە وتنی [[بانگ|بانگەواز]] بۆ [[نوێژ]]، ئەم خاڵە سەرەتایەک بوو کە بەهائەدینی گەیاندە [[گۆرانی]] وتن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ١٤٠١|سەردێڕ=حریر عشق/ به یاد خواننده نامدار سنندج مرحوم استاد بهاءالدین نوروزی|ناونیشان=https://rojanpress.ir/main/621-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D9%82/-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=روژان پرس {{!}} پایگاه خبری روژان‌پرس {{!}} kurd news|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://rojanpress.ir/main/621-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D9%82/-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C.html |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; خوەی دەڵێت: [[سنە]] لەو ساڵانەدا کە من لە دە ساڵ زیاتر نەبووم، [[ڕادیۆ]] و [[تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆنی]] نەبوو؛ تەنیا سەنتەرێک بوو کە گواستنەوەی بێ وایەری کورت مەودای [[سپا|ئەرتەش]] هەبوو کە هەفتانە کاتژمێرێک بەرنامەی ڕادیۆیی پەخش دەکرد و نیو کاتژمێری بۆ [[مۆسیقا]] تەرخان دەکرا و ئەو ڕۆژە یەکەم گۆرانیم بە ناوی باران بارانە سەقزی گوت و دوای ئەوە من وەک گۆرانیبێژێکی تەمەن دە ساڵان ناسرام. نەوڕوزی چەند جارێکی تر ئەم گۆرانییە وتەوە، کە لەلایەن ڕادیۆکانی سنە زۆر بەناوبانگ بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ١٤٠١|سەردێڕ=حریر عشق/ به یاد خواننده نامدار سنندج مرحوم استاد بهاءالدین نوروزی|ناونیشان=https://rojanpress.ir/main/621-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D9%82/-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=روژان پرس {{!}} پایگاه خبری روژان‌پرس {{!}} kurd news|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240131091205/https://rojanpress.ir/main/621-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D9%82/-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بەهائەدین نەوروزی یەکەمین گۆرانیبێژی کوردی ڕادیۆی سنە بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=حیرت سجادی|یەکەم=سیدعبدالحمید|سەردێڕ=تاریخ|بڵاوکەرەوە=کردستان|ساڵ=١٣٩٥|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٩٨٠-٢٢٩-٩|شوێن=سنندج|پەڕەکان=٦٧١}}&lt;/ref&gt;

فەرمانبەری خانەنشینکراوی زانستە پزیشکییەکان بووە و ساڵانی دواتری ژیانی لە شاری [[تاران]] بەسەر بردووە و لە ماوەیەکدا لەگەڵ حەسەن کامکار خەریکی چالاکیی هونەری بووە و لە کۆتاییدا ئێوارەی ڕۆژی هەینی ١٥ی شوباتی ساڵی ٢٠١٤ بەهائەدین نەورۆزی، هونەرمەندی شاری سنە، دوای چەندین ساڵ خزمەتکردن بە فەرهەنگ و هونەری کوردی بەهۆی پیری لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.&lt;ref&gt;https://kurdistanmedia.com/fa/news&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=که و یار - نمایش محتوای موسیقی - صدا و سیمای کردستان|ناونیشان=http://kurdistan.irib.ir/-/%DA%A9%D9%87-%D9%88-%DB%8C-1|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190706190748/http://kurdistan.irib.ir/-/%DA%A9%D9%87-%D9%88-%DB%8C-1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.asoyroj.com/farsi/detail.aspx?=hewal&amp;jmara=4059&amp;Jor=1&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گۆرانیبێژانی کورد}}
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی|مۆسیقا|ژیاننامە|ئێران|کوردستان}}


[[پۆل:خەڵکی سنە]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی سنە]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ئێرانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]]</text>
      <sha1>o9nwdu5sxt9ntnej0vbnv9n33f1xixe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بارام مەهر پەیما</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248676</id>
    <revision>
      <id>1579479</id>
      <parentid>1579339</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26336" sha1="izqcfiv35vpk6m9iaam6q1t3u9ptwft" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان      =
| ناو                  = بارام مەهر پەیما
| پاشگری ڕێزلێنان      =
| ناوی خۆماڵی          =
| زمانی ناوی خۆماڵی    =
| وێنە                =
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ١٩٥٧
| شوێنی لەدایکبوون     =[[سنە]]
| ڕێکەوتی ونبوون       =
| شوێنی ونبوون         =
| ڕەوشی ونبوون         =
| ڕێکەوتی مەرگ         =
| شوێنی مەرگ           =
| ھۆکاری مەرگ          =
| شوێنی تەرم           =
| شوێنی گۆڕ            =
| پۆتانەکانی گۆڕ       =
| مۆنیومێنتەکان        =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               =[[کورد]]
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = &lt;!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --&gt;
| خوێندنگە             = &lt;!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --&gt;
| پیشە                 =[[دادوەری وەرزشی]] [[تۆپی پێ]]
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| وەکیل                =
| ناوبانگ              =
| کارە دیارەکان        =
| شێواز                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| ئۆفیس                =
| وادە                 =
| پێش                  =
| پاش                  =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                =[[ئیسلام]]، [[سوننە]]
| تۆمەت                =
| سزا                  =
| دۆخی دادوەری         =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| مناڵەکان             =
| باوان                =
| دایک                 =
| باوک                 =
| خزمەکان              =
| خێزان                =
| خەڵاتەکان             =
| ڕێزلێنان             =
| واژوو                =
| جێگری واژوو          =
| قەبارەی واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
}}
'''بارام مەهر پەیما''' ساڵی ١٩٥٧ لە شاری [[سنە]] لەدایکبووە. [[دادوەری وەرزشی|دادوەری]] دێرینی [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] نێودەوڵەتی، سەرپەرشتیاری دادوەران و ڕاهێنەری دادوەرانی فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئێرانە، کە ساڵانێکی زۆرە لە بواری وەرزشی ئێراندا چالاک بووە و دادوەری یارییە گرنگەکانی کردووە و چەندین دادوەری ڕاهێنانی کردووە. یەکەم [[دادوەری وەرزشی|دادوەری]] [[تۆپی پێ|تۆپی پێی]] نێودەوڵەتی [[ئێران|ئێرانە]] لە [[پارێزگای کوردستان|کوردستانەوە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=سایت|یەکەم=پیش‌فرض|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=بهرام مهرپیما اولین داور بین المللی کردستانی فوتبال ایران|ناونیشان=https://davaran.ir/21419/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=پیام داوران|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231119120207/https://davaran.ir/21419/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=جهان|یەکەم=Fararu {{!}} فرارو {{!}} اخبار روز ایران و|ڕێکەوت=۲۰ی ۰۶ی ۱۴۰۱|سەردێڕ=افشین پیروانی واقعا به رختکن داوران رفته بود؟|ناونیشان=http://fararu.com/fa/news/574226|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/5813554/24-%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2588%25D8%25B1-%25D8%25A8%25DB%258C%25D9%2586-%25D8%25A7%25D9%2584%25D9%2585%25D9%2584%25D9%2584%25DB%258C-%25D8%25A7%25DB%258C%25D8%25B1%25D8%25A7%25D9%2586-%25D8%25A8%25D9%2587-%25D9%2581%25D8%25AF%25D8%25B1%25D8%25A7%25D8%25B3%25DB%258C%25D9%2588%25D9%2586-%25D8%25A8%25DB%258C%25D9%2586-%25D8%25A7%25D9%2584%25D9%2585%25D9%2584%25D|سەردێڕ=24 داور بین المللی ایران به فدراسیون بین المللی فوتبال معرفی شدند|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.irna.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/80454292/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B0%D9%81%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85|سەردێڕ=اسامي داوران مسابقه هاي فوتبال جام حذفي باشگاه هاي ايران اعلام شد|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.irna.ir}}&lt;/ref&gt;
== ژیان ==
بارام مەهر پەیما لە شاری سنە لە دایکبووە و خوێندنی سەرەتایی لە هەمان شار تەواو کردووە.  بنەماڵەکەی خەڵکی سەقز بوون و ڕوویان لە سنە کردووە.  لە کاتێکدا دوو مانگ لە ساڵی یەکەمی ناوەندی لە ئامادەیی ڕازی شاری سنە ( ڕەنجاوەری ئێستا) بەسەر بردووە، بە هۆی پێگەی کارەکەی باوکی کۆچکردوو ڕووی لە شاری مەریوان کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=مهرپیما کارشناس داوری: داور بازی الدحیل - پرسپولیس قضاوت خوبی داشت|ناونیشان=https://footballi.net/news/r/582203/%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%AD%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%B1%D8|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=فوتبالی|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://footballi.net/news/r/582203/%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%AD%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%B1%D8 |date=شوباتی ٢٠٢٤ }}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Mehrpayma.jpg|وێنۆک|چەپ|200px|مەهر پەیما کەسی ڕاست]]
== تۆپی پێ ==
مەهرپەیما لە ساڵی ١٩٦٣ لە یانەی شاهین لە شاری [[سنە]] ئاشنای جیھانیی وەرزش بەتایبەتی تۆپی پێ بوو، کە لەلایەن محەممەد سێدق بەکری برایەوە دامەزرا.  لە ساڵی خوێندنی ٦٧-٦٨ بە پێکهێنانی یەکەم تیپی تۆپی پێ لە شاری [[مەریوان]] بووەتە ئەندامی تیپی هەڵبژێردراوی قوتابخانەکانی ئەو شارە و لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٦٨دا بەشداری پاڵەوانیەتی قوتابخانەکانی ئەو پارێزگایە دەکات کە لە [[سەقز]] بەڕێوەچوو.  لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٦٨دا لەگەڵ بنەماڵەکەی ڕوویان لە سەقز کردووە و بە ناونووسین لە قوتابخانەی ئامادەیی مەهرەگان (تەوحیدی ئێستا)، درێژە بە چالاکییە وەرزشییەکانی خۆی دەدات، لەوانەش تۆپی پێ و وەرزشی و بۆ ماوەی چەندین ساڵ ئەندامی تیپی قوتابخانە هەڵبژێردراوەکان بووە. لاوان، تاج تیپی هەڵبژێردراوی یانە و پەرسپۆلیس، سەقز و پارێزگای کوردستان ئامادەیی سەرکەوتوویان لە پێشبڕکێ نیشتمانییەکان هەبوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مهرپیما: اصفهانیان با شخصیت من بازی کرد|ناونیشان=https://www.varzesh3.com/news/1245560/%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=ورزش سه|زمان=fa}}&lt;/ref&gt; دوای وەرگرتنی دیپلۆمی ئەدەبی لە سەقز، ساڵی ١٩٧٨ بۆ درێژەدان بە خوێندنی لە بواری پەروەردەی وەرزشدا چووە شاری [[ھەمەدان|هەمەدان]].  لە ماوەی مانەوەی لە هەمەدان لەگەڵ تیپی یانەی ئەلوەند لە ساڵی ١٩٧٨ پلەی دووەمی بەدەستھێنا.  لە ساڵی ١٩٧٩ پەیوەندی بە تیپی تۆپی پێی شووشەی هەمەدان کرد و سەرکەوتوو بوو لە بەدەستھێنانی پاڵەوانێتی یانەکانی هەمەدان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=کناره گیری دبیر دپارتمان داوری فدراسیون فوتبال|ناونیشان=https://footballi.net/news/r/152243/%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%81%D9|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=فوتبالی|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://footballi.net/news/r/152243/%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%81%D9 |date=شوباتی ٢٠٢٤ }}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ١٩٧٩ بڕوانامەی ڕاهێنەرایەتی و ناوبژیوانی لە تۆپی پێ و وەرزشی وەرگرت.  لە ساڵی ١٩٨٠ دوای تەواوکردنی خوێندن لە سەقز وەک مامۆستای وەرزشی کاری کردووە و هاوکات لەگەڵ مامۆستابوون لە تیپەکانی تۆپی پێ و وەرزشی سەقز درێژە بە چالاکییە وەرزشییەکانی دەدات و لە بابەتی ڕاهێنەرایەتی وەرزشیشدا خۆی تەرخان کردووە بۆ گەنجانی سەقز نمایشی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=واکنش ناظر داوری به همسایه شدن استقلال و داوران|ناونیشان=https://footballi.net/news/r/230086/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=فوتبالی|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241201211200/https://footballi.net/news/r/230086/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%25|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:BahramMehr.jpg|وێنۆک|چەپ|200px|مەهر پەیما کەسی ناوەڕاست]]
== هەواڵنێری ==
بە هۆی حەز و ئارەزووی بۆ زانیارییە وەرزشییەکان لە ساڵی ١٩٨١ بوو بە پەیامنێری گۆڤاری وەرزشی دونیا و ڕەنگدانەوەی ڕەخنە و کەموکوڕیەکانی وەرزشی سەقز و ئەو پارێزگایە بوو.  لە ساڵی ١٩٨١دا بارام لە لایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئێرانەوە بانگھێشت کرا بۆ ئەوەی دادوەری یارییەکانی تۆپی پێ لەو وڵاتە بکات و هەموو ساڵێک لە تاقیکردنەوەکانی ناوبژیوانان کە لە لایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئێرانەوە ئەنجام دەدرا، پلەی یەکەمی بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=امیری|یەکەم=سامان صادق|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=نکته قابل بحث؛ مسی و یارانش باخت را از حریف پذیرفتند بدون کوچکترین رفتار غیر اخلاقی|ناونیشان=https://yarizan.ir/%D9%85%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%AF/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=یاریزان|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240227095023/https://yarizan.ir/%D9%85%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%AF/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
== دادوەری نێودەوڵەتی ==
لە ساڵانی ١٩٩٢-١٩٩١ بۆ ماوەی ساڵێک لە [[ژاپۆن]] مایەوە و بە بەشداریکردن لە پێشبڕکێی کرۆس کانتری (١٠ کم) پلەی ١١ی لە نێوان ١٩٢ ڕاکەری ژاپۆنی بەدەستھێنا.  دوای گەڕانەوەی لە ژاپۆن لە ئۆکتۆبەری ساڵی ١٩٩٢ سەرکەوتوو بوو لە بەدەستھێنانی پلەی نیشتمانی وەک [[دادوەری وەرزشی|دادوەری]] تۆپی پێ، هەروەها لە ڕووی بەهرە و توانا و سەرکەوتنی لە ناوبژیوانی یارییەکانی تۆپی پێی یانەکانی وڵاتەکەدا، لە ساڵی ١٩٩٣ لە تاقیکردنەوەیەکدا کە لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێ ئەنجامدرا هات لە [[دادوەری وەرزشی|دادوەری]] نێودەوڵەتی و نیشتمانی وڵاتەوە بە باشترین ڕیکۆرد و پلەی یەکەمی بەدەستھێنا و دوای ناساندنی بە فیدراسیۆنی تۆپی پێی جیھانی (فیفا) ناوی بارام مەهر پەیما وەک یەکەم دادوەری نێودەوڵەتی لە کوردستانەوە لە فیدراسیۆنی تۆپی پێی جیھانی تۆمارکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گفت‌وگوی خواندنی تسنیم با نخستین داور بین‌المللی فوتبال ایران/راز موفقیت در قضاوت چیست؟ - تسنیم|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1400/01/22/2482706/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%88%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;

لە ساڵی ١٩٩٥ لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئاسیا بانگھێشتی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشینەی یەکگرتووی عەرەبی]] کرا بۆ یەکەم دادوەری نێودەوڵەتی و لە چەند وڵاتێکی [[ئاسیا|ئاسیادا]] لە ئاستی جیاوازدا ناوبژیوانی پێشکەش کرد.  هەروەها لە ساڵانی ١٩٩٥ و ١٩٩٧ لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی جیهانی ([[فیفا]]) بانگھێشتی [[ژاپۆن]] و [[ئیتاڵیا]] کراوە بۆ ئەوەی دادوەری پێشبڕکێکانی ئۆڵۆمپیادی خوێندکارانی جیھانی بکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/5836463/%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87|سەردێڕ=یک داورایرانی برای قضاوت مسابقه های فوتبال دانشجویان جهان برگزیده شد|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.irna.ir}}&lt;/ref&gt;
== خانەنشین بوون ==
دوای ماڵاوایی لە دادوەری تۆپی پێ لە ساڵی ٢٠٠١، وەک سەرپەرشتیاری دادوەران لە یارییەکانی خولی نایابی ئینگلیزی و ڕاهێنەری دادوەران لەگەڵ لێژنەی دادوەرانی فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئێران درێژە بە هاوکاری و چالاکییەکانی دا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تکلیف رئیس دپارتمان داوری فدراسیون فوتبال چهارشنبه مشخص می‌شود - تسنیم|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/03/17/762042/%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim|زمان=fa}}&lt;/ref&gt; پاش دوانزە ساڵ خزمەت لە قوتابخانەکانی [[سەقز]]  گواسترایەوە لە [[تشرینی یەکەم|تەشرینی یەکەم]] ساڵی ١٩٩٣ بۆ [[سنە]] و پاشان لە [[تشرینی یەکەم|تەشرینی یەکەم]] ١٩٩٥ بۆ شاری [[کەرەج]] و جگە لە دادوەری، بە دامەزراندنی قوتابخانەی تۆپی پێ دەستی بە فێرکردنی تۆپی پێی بنەڕەتی کردووە.  دوای ٣٠ ساڵ خزمەتکردن لە بواری پەروەردەدا، لە ساڵی ٢٠٠٩ خانەنشین بوو. لە ساڵی ١٩٧٠ەوە وازی لە تۆپی پێ هێنا و بۆ ماوەی زیاتر لە ٢٠ ساڵ لە ڕیزی ڕاکەرانی بەرگەگرتنی سەقز دادەنرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=سایت|یەکەم=پیش‌فرض|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠١٥|سەردێڕ=بهرام مهرپیما اولین داور بین المللی کردستانی فوتبال ایران|ناونیشان=https://davaran.ir/21419/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1/|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=پیام داوران|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231119120207/https://davaran.ir/21419/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
== سەرپەرشتیاری دادوەر ==
بە هۆی تۆماری دادوەرییەوە وەک سەرپەرشتیاری دادوەرانی خولی نایابی هەڵبژێردرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ایران|یەکەم=فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی|ڕێکەوت=۲۶ی ۰۲ی ۱۴۰۲|سەردێڕ=اعلام اسامی داوران لیگ برتر|ناونیشان=http://the-ffiri.com/fa/news/15897|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=http://the-ffiri.com/fa/news/15897 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=مهرپیما کارشناس داوری: داور بازی الدحیل - پرسپولیس قضاوت خوبی داشت|ناونیشان=https://footballi.net/news/r/582203/%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%AD%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%B1%D8|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=فوتبالی|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://footballi.net/news/r/582203/%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%AD%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%B1%D8 |date=شوباتی ٢٠٢٤ }}&lt;/ref&gt;
== بەڕێوەبەری تیپی نیشتمانی فووتساڵی کەڕەکان ==
وەک بەڕێوەبەری هەڵبژاردەی فووتساڵی (تۆپانی ناو سالۆن) نەتەوەیی کەڕەکانی ئێران لە [[بەڕازیل]]، هەڵبژاردەی نەتەوەیی کەڕەکانی فوتساڵی ئێران پاڵەوانێتی جیھانی بەدەستھێنا. بە بڕیاری سەرۆکی فیدراسیۆنی وەرزشی کەڕەکان، بارام مەهر پەیما، وەک بەڕێوەبەری هەڵبژاردەی نیشتمانیی فووتساڵی کەڕەکان هەڵبژێردرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=AGENCY|یەکەم=خبرگزاری صدا و سیما {{!}} IRIB NEWS|ڕێکەوت=۲۸ی ۰۸ی ۱۴۰۲|سەردێڕ=تیم فوتسال ناشنوایان ایران قهرمان جهان شد|ناونیشان=http://www.iribnews.ir/fa/news/4059825/%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=داورزنی سرمربی تیم ملی ناشنوایان شد - پایگاه خبری فوتسال|ناونیشان=https://fut5al.ir/fa/1402/04/29/%d8%af%d8%a7%d9%88%d8%b1%d8%b2%d9%86%db%8c-%d8%b3%d8%b1%d9%85%d8%b1%d8%a8%db%8c-%d8%aa%db%8c%d9%85-%d9%85%d9%84%db%8c-%d9%86%d8%a7%d8%b4%d9%86%d9%88%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b4%d8%af/|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fut5al.ir|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240201082614/https://fut5al.ir/fa/1402/04/29/%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
== بەرهەمەکانی ==
کتێبی مێژووی وەرزشی کوردستان لە سەقز (پیشینە ورزش کردستان در سقز) لە ساڵی ٢٠١٢دا چاپ و بڵاو کردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠١٢|سەردێڕ=کتاب پیشینه ورزش در کردستان منتشر شد|ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/1584501/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|تۆپی پێ|کوردستان|ئێران}}
{{پۆلی کۆمنز|Bahram Mehrpeyma}}

[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧]]
[[پۆل:خەڵکی سنە]]
[[پۆل:خەڵکی سەقز]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئێرانی]]
[[پۆل:وەرزشکارانی کورد]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی کورد]]</text>
      <sha1>izqcfiv35vpk6m9iaam6q1t3u9ptwft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جەمشید (گۆرانیبێژ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248777</id>
    <revision>
      <id>1579666</id>
      <parentid>1353352</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:31:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٤ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9460" sha1="tg0o5hvjqncp5jt56pm67z7rfk8bkdp" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان      =
| ناو                  = جەمشید خەیری موقەددەم
| پاشگری ڕێزلێنان      =
| ناوی خۆماڵی          =
| زمانی ناوی خۆماڵی    =
| وێنە                 =
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ١٩٧٣
| شوێنی لەدایکبوون     =[[سنە]]
| ڕێکەوتی ونبوون       =
| شوێنی ونبوون         =
| ڕەوشی ونبوون         =
| ڕێکەوتی مەرگ         =
| شوێنی مەرگ           =
| ھۆکاری مەرگ          =
| شوێنی تەرم           =
| شوێنی گۆڕ            =
| پۆتانەکانی گۆڕ       =
| مۆنیومێنتەکان        =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               =[[کورد]]
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = &lt;!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --&gt;
| خوێندنگە             = &lt;!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --&gt;
| پیشە                 =[[گۆرانیبێژ]]
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| وەکیل                =
| ناوبانگ              =
| کارە دیارەکان        =
| شێواز                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| ئۆفیس                =
| وادە                 =
| پێش                  =
| پاش                  =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                =[[ئیسلام]]، [[سوننە]]
| تۆمەت                =
| سزا                  =
| دۆخی دادوەری         =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| مناڵەکان             =
| باوان                =
| دایک                 =
| باوک                 =
| خزمەکان              =
| خێزان                =
| خەڵاتەکان             =
| ڕێزلێنان             =
| واژوو                =
| جێگری واژوو          =
| قەبارەی واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
}}
'''جەمشید خەیری موقەددەم''' لەدایکبووی ۲۴ی [[ئەیلوول|ئەیلوولی]] ١۹۷۳ لە [[سنە]] ناسراو بە جەمشید؛  گۆرانیبێژی [[مۆسیقای پۆپ]] خەڵکی ئێرانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jamshid|ناونیشان=https://play.radiojavan.com/artist/jamshid|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=Radio Javan|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; ئێستا لەگەڵ هاوسەرەکەی و دیلان کوڕە سێ ساڵانەکەی لە شاری [[لۆس ئانجلەس]] دەژین.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیوگرافی کامل جمشید|ناونیشان=http://mobiletakta.rozblog.com/post/125|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=mobiletakta.rozblog.com}}{{بەستەری مردوو|url=http://mobiletakta.rozblog.com/post/125 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
وەک دوا منداڵ لە گەڕەکی چوار باخی شاری [[سنە]] لە دایک بووە. خاوەنی ٦ [[خوشک]] و دوو [[برا|برای]] لەخۆی گەورەترە، هەروەها هەردوو [[دایک]] و [[باوک|باوکی]] دەنگێکی خۆشیان هەبووە، ئەم سیفەتانەش بۆ خۆی و خوشک و براکانی دیکەی گوازراوەتەوە. یەکێک لە براکانی کە تەمەنی ٦٠ ساڵە و لە منداڵییەوە تووشی نەخۆشی [[ئیفلیجی]] منداڵان بووە.

لە کۆری قوتابخانە دەستی پێکرد تا لە قۆناغی ئامادەیی لەگەڵ چەند کەسێک گروپێکی بچووکی مۆسیقای پێکھێنا و دەستی کرد بە [[گۆرانی]] وتن بە [[مۆسیقا]] بە [[زمانی کوردی]]. دواتر ئەم حەزە وای لێکرد کە فێری ڕیز و گۆشە ببێت تا بە فەرمی گۆرانی وتن وەک کاری سەرەکی خۆی بە چەند نمایشێک لە ڕادیۆی سنە هەڵبژارد. دوای ئەوەی لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا بڕوانامەی بەکالۆریۆسی بەدەستھێنا، دەچێتە [[تاران]] بۆ نیشتەجێبوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ملکی|یەکەم=سعید|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=بیوگرافی جمشید خواننده و همسرش + زندگی و خانواده|ناونیشان=https://photokade.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=photokade.com|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://photokade.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== کۆچکردن ==
جەمشید لە ساڵی ۲۰۰۰ کە تەمەنی ٢٧ ساڵ بوو بڕیاری کۆچکردنی دا دوای گواستنەوەی بۆ شاری [[لۆس ئانجلەس]]، یەکەم ئەلبوومی خۆی لە ساڵی ٢٠٠١ بە ناوی &quot;نەشری زیبا&quot; بە پاشخانی [[مۆسیقای پۆپ]] و نەریتییەوە بڵاوکردەوە. لە چەند ساڵی ڕابردوودا ئەو گۆرانیبێژە تەنها لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] نەبووە، ماوەیەک لە [[ھەولێر|هەولێری]] [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]] بووە، چەند ساڵێکیش لە [[دوبەی]] [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشینی یەکگرتووەی عەرەبی]] ژیاوه.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ملکی|یەکەم=سعید|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=بیوگرافی جمشید خواننده و همسرش + زندگی و خانواده|ناونیشان=https://photokade.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=photokade.com|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://photokade.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== گۆرانیبێژی ==
لە کۆری قوتابخانە دەستی پێکرد تا لە قۆناغی ئامادەیی لەگەڵ چەند کەسێک گروپێکی بچووکی مۆسیقای پێکھێنا و دەستی کرد بە [[گۆرانی]] وتن بە مۆسیقای بە [[زمانی کوردی]]. دواتر ئەم حەزە وای لێکرد کە فێری ڕیز و گۆشە ببێت تا بە فەرمی گۆرانی وتن وەک کاری سەرەکی خۆی بە چەند نمایشێک لە ڕادیۆی سنە هەڵبژارد. جەمشید یەکێکە لەو گۆرانیبێژە کەمانەی کە بە زمانەکانی [[زمانی فارسی|فارسی]] و [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی تورکی|تورکی]] گۆرانی دەڵێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ملکی|یەکەم=سعید|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=بیوگرافی جمشید خواننده و همسرش + زندگی و خانواده|ناونیشان=https://photokade.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=photokade.com|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://photokade.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{گۆرانیبێژانی کورد}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی|ئێران|کوردستان}}

[[پۆل:خەڵکی سنە]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی سنە]]
[[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی تورکی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]]
[[پۆل:مۆسیقای کوردی]]</text>
      <sha1>tg0o5hvjqncp5jt56pm67z7rfk8bkdp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حەمید ڕەزا ئەردەڵان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249006</id>
    <revision>
      <id>1579712</id>
      <parentid>1500773</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:51:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16568" sha1="4rhk10gbq9wj89oqh4xikcigwewe94t" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان      =
| ناو                  =حەمید ڕەزا ئەردەڵان
| پاشگری ڕێزلێنان      =
| ناوی خۆماڵی          =
| زمانی ناوی خۆماڵی    =
| وێنە                =
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ١٩٥٩
| شوێنی لەدایکبوون     =[[سنە]]
| ڕێکەوتی ونبوون       =
| شوێنی ونبوون         =
| ڕەوشی ونبوون         =
| ڕێکەوتی مەرگ         =
| شوێنی مەرگ           =
| ھۆکاری مەرگ          =
| شوێنی تەرم           =
| شوێنی گۆڕ            =
| پۆتانەکانی گۆڕ       =
| مۆنیومێنتەکان        =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               =
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = دکتۆرا&lt;!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --&gt;
| خوێندنگە             = &lt;!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --&gt;
| پیشە                 =[[ئاوازدانەر]]، [[شانۆ]]، هونەری بوکەڵە، [[مۆسیقا]]، [[مامۆستا|مامۆستای]] [[زانکۆ|زانکۆیە]]
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| وەکیل                =
| ناوبانگ              =
| کارە دیارەکان        =
| شێواز                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| ئۆفیس                =
| وادە                 =
| پێش                  =
| پاش                  =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                =[[ئیسلام]]
| تۆمەت                =
| سزا                  =
| دۆخی دادوەری         =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| مناڵەکان             =
| باوان                =
| دایک                 =
| باوک                 =
| خزمەکان              =
| خێزان                =
| خەڵاتەکان             =خەڵاتی جەلال سەتاری&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=جایزه جلال ستاری به پژوهشگران ایرانی و خارجی اهدا شد|ناونیشان=http://www.ana.ir/news/270373/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180330212522/http://www.ana.ir/news/270373/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; بۆ چالاکییە کاریگەرەکانی و لێکۆڵینەوە لە بواری ڕێوڕەسمی نەریتی و نمایشی بوکەڵەیی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=info@theater.ir|ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=حمیدرضا اردلان در گفت‌وگو با ایران تئاتر عنوان کرد / ایران یکی از فعال‌ترین‌ اعضاء یونیمای جهانی است|ناونیشان=https://theater.ir/fa/99669|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایران تئاتر|زمان=fa}}&lt;/ref&gt; 
| ڕێزلێنان             =
| واژوو                =
| جێگری واژوو          =
| قەبارەی واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
}}
'''حەمید ڕەزا ئەردەڵان''' ساڵی ١٩٥٩ لە شاری [[سنە]] لەدایکبووە، [[ئاوازدانەر]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=YJC|یەکەم=خبرگزاری باشگاه خبرنگاران {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}}|ڕێکەوت=۲۹ی ۱۱ی ۱۳۹۲|سەردێڕ=&quot;عليرضا مشايخي&quot; و &quot;اردلان دريچه&quot; تازه‌اي به رويم باز کردند|ناونیشان=https://www.yjc.ir/fa/news/4750209/%D8%B9%D9%84%D9%8A%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%8A%D8%AE%D9%8A-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%8A%DA%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%8A-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D9%8A%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}&lt;/ref&gt; توێژەری [[مۆسیقا]]،&lt;ref&gt;https://www.cgie.org.ir/fa/news/142092&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://kurdistanmedia.com/so/news/%D8%B4%DB%95%D8%B4%DB%95%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D9%81-%D9%86%DB%95%D9%88%D8%A7%DB%8C-%DA%95%DB%95%D8%AD%D9%85%DB%95%D8%AA-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DB%95-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D8%B4%DB%95%D8%B4%DB%95%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D9%81-%D9%86%DB%95%D9%88%D8%A7%DB%8C-%DA%95%DB%95%D8%AD%D9%85%DB%95%D8%AA-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DB%95-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88 |date=ئابی ٢٠٢٤ }}&lt;/ref&gt; [[شانۆ]]، هونەری بوکەڵە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=info@theater.ir|ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=حمیدرضا اردلان در گفت‌وگو با ایران تئاتر عنوان کرد / ایران یکی از فعال‌ترین‌ اعضاء یونیمای جهانی است|ناونیشان=https://theater.ir/fa/99669|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایران تئاتر|زمان=fa}}&lt;/ref&gt; و [[مامۆستا|مامۆستای]] [[زانکۆ|زانکۆیە]].&lt;ref&gt;http://www.ana.ir/news/154242&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=درەوشانەوەی کوردەکان لە مێهرەجانی نیشتمانیی مۆسیقای گەنجانی ئێران - Mehr News Agency|ناونیشان=https://ku.mehrnews.com/news/27733/%D8%AF%D8%B1%DB%95%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%95-%D9%85%DB%8E%D9%87%D8%B1%DB%95%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DB%86%D8%B3%DB%8C%D9%82%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%DB%95%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%8E%D8%B1%D8%A7%D9%86/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ku.mehrnews.com}}&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
چالاکی هونەری بە فێربوونی مۆسیقا و شانۆ لە ساڵی ١٩٦٦ دەستی پێکردووە و لە ساڵی ١٩٨٣ چالاکیی پیشەیی خۆی لە بواری [[شانۆ|شانۆی]] بوکەڵە و [[مۆسیقا]] دەستپێکردووە.  درێژە بە خوێندنی ئەکادیمی دەدات تا ئاستی [[دکتۆرا]] بە پسپۆڕی لە [[فەلسەفە]] و [[وشەڕەتناسی|وشە ڕەتناسی]]، [[مۆسیقا]] و [[شانۆ]].  حەمید ڕەزا ئەردەڵان، سەرۆکی پێشووی یونیما ئێران (یەکێتی نێودەوڵەتی نمایشی بوکەڵە)، هەڵگری سەرۆکی بەڕێوەبردنی جیهانی یونیما&lt;ref&gt;http://www.unesco.org/new/en/tehran/about-this-office/single-view/news/unesco_joined_second_meeting_of_unimas_heritage_commissio/&lt;/ref&gt; و سەرۆکی لیژنەی پاراستنی میراتی ئەم یەکێتییە،&lt;ref&gt;http://www.ana.ir/news/111269&lt;/ref&gt; زیاتر لە ٦٠ نمایشی ئەنجامداوە [[شانۆ]] و شانۆی بوکەڵەیی لە هەموو جیھاندا نمایش دەکات.جەهان نمایشی کردووە و یەکێکە لە شانۆکارە کاریگەرەکان بەتایبەت نمایشی بوکەڵە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=info@theater.ir|ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=حمیدرضا اردلان در گفت‌وگو با ایران تئاتر عنوان کرد / ایران یکی از فعال‌ترین‌ اعضاء یونیمای جهانی است|ناونیشان=https://theater.ir/fa/99669|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایران تئاتر|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=بازدید حجت الاسلام والمسلمين زم از موزه عروسك هاى ملل|ناونیشان=http://sahebkhabar.ir/news/13408551/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%AC%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%86-%D8%B2%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%83-%D9%87%D8%A7%D9%89-%D9%85%D9%84%D9%84|newspaper=صاحب‌خبر|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=http://sahebkhabar.ir/news/13408551/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%AC%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%86-%D8%B2%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%83-%D9%87%D8%A7%D9%89-%D9%85%D9%84%D9%84 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=طرح پرسش در خصوص فروش 40 میلیونی 8 عنوان نمایش نامه توسط دکتر اردلان به منطقه آزاد اروند|ناونیشان=http://feydus.ir/fa/news/31253/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-40-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-8-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220104102400/http://feydus.ir/fa/news/31253/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-40-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-8-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=آقای زم و دکتر اردلان باید پاسخگو باشند/ خروج عروسک های غول پیکر آبادان از موزه قابل پذیرش نیست/ تهران نه، آبادان خانه عروسک هاست|ناونیشان=http://feydus.ir/fa/news/31242/%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%85-%D9%88-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%AF-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9-%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210417042437/http://feydus.ir/fa/news/31242/%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%85-%D9%88-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%AF-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9-%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەو دامەزرێنەری شانۆی ئەلفوبێ و بوکەڵەیە.  لە بواری مۆسیقادا ئاوازدانەرێکی ترانس مۆدێرنە و دامەزرێنەری ئۆرکێسترای ئەزموونی تارانە.  ترانسمۆدێرنیزم بزووتنەوەیەکی کولتوورییە کە لەلایەن ئێنریکی دوسێلەوە دامەزراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=چارسو پرس پایگاه خبری تئاتر و سینما|ناونیشان=https://teater.ir/?news=1393061117|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=چارسو پرس پایگاه خبری تئاتر و سینما|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213231418/https://teater.ir/?news=1393061117|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; یەکێک لەگرنگترین پرۆژەکانی هونەرمەند حەمید ڕەزا ئەردەڵان کۆمەڵەبەرهەمی ١٠٠ فیلمی مامۆستایانی موزیکی مەقاماتی ناوچەکانی ئێرانەکەلەسەر مامۆستایانی ناوداری موزیکی ناوچەیی وڵاتی ئێران سازی کردووە. ئەو فیلمە دیکۆمێنتیانەسیما و چۆنییەتی ژیانی هونەری و ڕۆژانەی ١٠٠ مامۆستای موزیکی ناوچەجیاجیاکانی ئێرانیان لەخۆگرتووە.&lt;ref&gt;https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2008110511595810&amp;lng=5&lt;/ref&gt;

== بەرهەمەکان ==
بەڵگەنامەکانی چوارەمین سیمیناری نێودەوڵەتی سەبارەت بە نمایشە ڕێوڕەسمی و نەریتییەکان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://ketab.ir/modules.php?name=News&amp;op=pirbook&amp;bcode=1808306|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180328230955/http://ketab.ir/modules.php?name=News&amp;op=pirbook&amp;bcode=1808306|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

نووسینگەی توێژینەوە (کۆکردنەوەی بابەتەکان).&lt;ref&gt;اردلان، حمیدرضا (&lt;bdi&gt;۱۳۹۴&lt;/bdi&gt;). ''دفتر پژوهش 1 (مجموعه مقالات)''. تهران: نمایش. شابک &lt;bdi&gt;۹۷۸-۶۰۰-۵۷۶۵-۶۶-۳&lt;/bdi&gt;.&lt;/ref&gt;

گوروەکانی پەردەخوێندنەوەی ئێران (٣٠ بەرگی کتێب).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=اردلان|یەکەم=حمید رضا|بڵاوکەرەوە=فرهنگستان هنر|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=۹۷۸-۹۶۴-۲۹۸۶-۳۹-۲|شوێن=تهران}}&lt;/ref&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|کوردستان|مۆسیقا|شانۆ}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:خەڵکی سنە]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی کورد]]
[[پۆل:فەرھەنگنووسانی خەڵکی ئێران]]
[[پۆل:فەرھەنگنووسانی کورد]]
[[پۆل:ژەنیارانی ئێرانی]]
[[پۆل:ژەنیارانی کورد]]</text>
      <sha1>4rhk10gbq9wj89oqh4xikcigwewe94t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دیمەن زەندی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249195</id>
    <revision>
      <id>1579773</id>
      <parentid>1469581</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T08:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8680" sha1="cyi5l93py10b985t6ykpcbnavhzorcp" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان      =
| ناو                  = دیمەن زەندی
| پاشگری ڕێزلێنان      =
| ناوی خۆماڵی          =
| زمانی ناوی خۆماڵی    =
| وێنە                 =
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = 
| شوێنی لەدایکبوون     =[[سنە]]
| ڕێکەوتی ونبوون       =
| شوێنی ونبوون         =
| ڕەوشی ونبوون         =
| ڕێکەوتی مەرگ         =
| شوێنی مەرگ           =
| ھۆکاری مەرگ          =
| شوێنی تەرم           =
| شوێنی گۆڕ            =
| پۆتانەکانی گۆڕ       =
| مۆنیومێنتەکان        =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               =[[کورد]]
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = &lt;!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --&gt;
| خوێندنگە             = &lt;!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --&gt;
| پیشە                 =[[ئەکتەر]]
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| وەکیل                =
| ناوبانگ              =
| کارە دیارەکان        =
| شێواز                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| ئۆفیس                =
| وادە                 =
| پێش                  =
| پاش                  =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                =
| تۆمەت                =
| سزا                  =
| دۆخی دادوەری         =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| مناڵەکان             =
| باوان                =
| دایک                 =
| باوک                 = [[عەلی زەندی]]
| خزمەکان              =
| خێزان                =
| خەڵاتەکان             =
| ڕێزلێنان             =
| واژوو                =
| جێگری واژوو          =
| قەبارەی واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
}}
'''دیمەن زەندی''' [[ئەکتەر|ئەکتەرێکی]] خەڵکی شاری [[سنە|سنەیە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=دیمەن زەندی: سینەمای کوردی داهاتوویەکی گەشی لە پێشە|ناونیشان=https://ku.kurdpress.com/news/222697/%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%95%D9%86-%D8%B2%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%87%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%DA%AF%DB%95%D8%B4%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%DB%95|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress}}&lt;/ref&gt; ئەو خەڵاتی باشترین خانمە ئەکتەری لە فیستیڤاڵی فیلمی ئاسیا پاسیفیک لۆس ئانجلەس بردەوە بۆ ڕۆڵی لە فیلمی [[ڕەشەبا (فیلم)|ڕەشەبا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/30112023|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=جایزه ویژه جشنواره «آسیا پاسیفیک» لس‌آنجلس برای بازیگر «باد سیاه»|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/666702/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.khabaronline.ir|زمان=fa}}&lt;/ref&gt; فیلمی ڕەشەبا نوێنەرایەتی عێراق دەکات بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی لە [[خەڵاتەکانی ئۆسکار]] ۲۰۱۸، کە لە لیستی نۆ فیلمدا نەبوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=بازیگر و عوامل ایرانی در فیلم نماینده عراق در اسکار 2018|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/96062816587/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%88-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%B1-2018|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ایسنا|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ww25.yallairaq.com/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%A1-%D9%81%D9%8A-%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF/?subid1=20240218-2002-5828-b960-f97693a1d76c|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=ww25.yallairaq.com|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240218091238/http://ww25.yallairaq.com/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%A1-%D9%81%D9%8A-%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF/?subid1=20240218-2002-5828-b960-f97693a1d76c|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pond|یەکەم=Steve|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠١٧|سەردێڕ='The Square,' 'In the Fade' Top First Batch of Oscar Foreign Language Contenders|ناونیشان=https://www.thewrap.com/square-in-the-fade-oscar-foreign-language-contenders/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=TheWrap|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Thompson|یەکەم=Anne|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=The 2018 Foreign Language Oscar Shortlist: 9 Films, Many Snubs and Surprises|ناونیشان=https://www.indiewire.com/awards/industry/2018-foreign-language-oscar-shortlist-snubs-surprises-1201907813/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=IndieWire|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

دیمەن زەندی کچی [[عەلی زەندی]] گۆرانیبێژ و ژەنیاری مۆسیقای کوردستانە.&lt;ref name=&quot;خەڵک ١&quot;&gt;[https://xelk.org/65236/ ماڵپەڕی خەڵک: ''ھونەرمەندێکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان کۆچی دوایی کرد'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٤؛] سەردان لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٤.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;کوردپرێس ١&quot;&gt;[https://kurdpress.com/x44DJ ماڵپەڕی کوردپرێس: ''دیمەن زەندی: سینەمای سەربەخۆی کوردی ھەوەجەی بە پشتێوانیەکی زیاترە/ دەمەوێت وەکوو خانمە ئەکتەرێکی کورد سەرکەوتوو بم'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣؛]{{بەستەری مردوو|url=https://kurdpress.com/x44DJ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} سەردان لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٤.&lt;/ref&gt;

== فیلمەکانی ==
*[[بیرەوەرییەکانی ئەسپە ڕەش]]
*[[ڕەشەبا (فیلم)|ڕەشەبا]]
*میلۆدی
*مەهۆڵ (٢٠٢٥)
*[[تیمساح (فیلم)|تیمساح]] (٢٠٢٥)

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|فیلم|کوردستان|ئێران|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:خەڵکی سنە]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی کوردستانی]]
[[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]]
[[پۆل:خانمەکتەرە کوردەکان]]</text>
      <sha1>cyi5l93py10b985t6ykpcbnavhzorcp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حامد سۆھراب نەژاد</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249408</id>
    <revision>
      <id>1579687</id>
      <parentid>1500276</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6589" sha1="1a8pt4kc5r27dc8pcvgo39td4mpzi1w" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان      =
| ناو                  = حامد سۆھراب نەژاد
| پاشگری ڕێزلێنان      =
| ناوی خۆماڵی          =
| زمانی ناوی خۆماڵی    =
| وێنە                =
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ١٩٨٣
| شوێنی لەدایکبوون     =[[سنە]]
| ڕێکەوتی ونبوون       =
| شوێنی ونبوون         =
| ڕەوشی ونبوون         =
| ڕێکەوتی مەرگ         =
| شوێنی مەرگ           =
| ھۆکاری مەرگ          =
| شوێنی تەرم           =
| شوێنی گۆڕ            =
| پۆتانەکانی گۆڕ       =
| مۆنیومێنتەکان        =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               =[[کورد]]
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = &lt;!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --&gt;
| خوێندنگە             = &lt;!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --&gt;
| پیشە                 =[[تۆپی سەبەتە|یاریزانی تۆپی سەبەتە]]
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| وەکیل                =
| ناوبانگ              =
| کارە دیارەکان        =
| شێواز                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| ئۆفیس                =
| وادە                 =
| پێش                  =
| پاش                  =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                =[[ئیسلام]]، [[سوننە]]
| تۆمەت                =
| سزا                  =
| دۆخی دادوەری         =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| مناڵەکان             =
| باوان                =
| دایک                 =
| باوک                 =
| خزمەکان              =
| خێزان                =
| خەڵاتەکان             =
| ڕێزلێنان             =
| واژوو                =
| جێگری واژوو          =
| قەبارەی واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
}}
'''حامد سۆھراب نەژاد''' لەدایکبووی ٧ [[ئایار|ئایاری]] ١٩٨٣ لە شاری [[سنە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=حامد سهراب‌نژاد ⋆ خانه بسکتبال ایران|ناونیشان=https://www.irbasketball.com/sohrabnejad/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤|زمان=fa-IR}}&lt;/ref&gt; ئەو یاریزانی پێشوو و ئەندامی هەڵبژاردەی [[تۆپی سەبەتە|تۆپی سەبەتەی]] [[ئێران|ئێرانە]]. سۆهراب نەژاد هاوزاوای حامد ئافاقە. شارەزایی لە تەقەکردنی هەرێمی و گەڕانەوەی سۆهراب نەژاد یەکێکە لە تایبەتمەندییەکانی یارییەکەی. لە ساڵی ۲۰۱۹ لەگەڵ یانەی گورگان شارداری بوو بە جێگری سەرۆکی خولی باسکە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/83300698/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%DA%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%A6%D8%A8-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%8A%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D9%83%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF|سەردێڕ=شهرداري گرگان نائب قهرمان ليگ برتر بسكتبال ايران شد|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=www.irna.ir}}&lt;/ref&gt;

لە دوایین ڕۆڵی خۆیدا سۆهراب نەژاد وەک ڕاهێنەری هەڵبژاردەی نیشتمانیی [[تۆپی سەبەتە|تۆپی سەبەتەی]] لاوانی ئێران هەڵبژێردرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fars {{!}} فارس|ناونیشان=https://farsnews.ir/kordestan/news/14020313000480/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-2-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%DA%A9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=farsnews.ir|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=میزان|یەکەم=خبرگزاری|ڕێکەوت=۱۱ی ۰۳ی ۱۴۰۲|سەردێڕ=معرفی کادر فنی تیم بسکتبال نوجوانان ایران/ ۱۷ بازیکن به اردوی دعوت شدند|ناونیشان=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4715772/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%86%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%B3%DA%A9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%AA-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4715772/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%86%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%B3%DA%A9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%AA-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|کوردستان|ئێران}}

[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]]
[[پۆل:خەڵکی سنە]]
[[پۆل:یاریزانانی تۆپی سەبەتەی ئێرانی]]
[[پۆل:وەرزشکارانی کورد]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>1a8pt4kc5r27dc8pcvgo39td4mpzi1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دەست ماچکردن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>252194</id>
    <revision>
      <id>1579783</id>
      <parentid>1428213</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4335" sha1="fu4egwt4lr1038ja5v3ammmeaqw0s26" xml:space="preserve">[[پەڕگە:Photograph_of_hand-kissing_on_24_April_2018,_from-_Arrival_Ceremony_-_The_Official_State_Visit_of_France_(39892884320)_(cropped).jpg|alt=|وێنۆک|350x350پیکسڵ|[[ئێمانوێل ماکرۆن]] سەرۆکی فەڕەنسا بە ماچکردنی دەست، سڵاو لە خانمی یەکەمی ئەمریکا، [[مێلانیا ترامپ]] دەکات (٢٤ی نیسانی ٢٠١٨).]]
'''دەست ماچکردن''' ئاماژەیەکی [[سڵاوکردن]]ە کە نیشانەیە بۆ ڕێزگرتن، ئەدەب، ڕەوشت، سەرسامی، سۆز یان تەنانەت پەرۆشی لەلایەن کەسێکەوە بەرامبەر بە کەسێکی تر. ماچی دەست بە ڕێگەیەکی ڕێزدار دادەنرێت بۆ پیاوێکی بەڕێز بۆ سڵاوکردن لە خانمێک. ئەمڕۆ دەست ماچکردنی ناڕێوڕەسمی دەگمەنە و زیاتر لە چوارچێوەی چینە کۆنەکان یان ڕێکارە دیبلۆماسییەکاندا ڕوودەدات. ئەمڕۆ ماچی ڕوومەت تاڕادەیەکی زۆر جێگەی دەست ماچکردن و تۆقەکردنی گرتووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Do you know about the secrets of hand-kiss?|ناونیشان=https://acdebernadac.com/2019/12/31/do-you-know-about-the-secrets-of-hand-kiss/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Academie de Bernadac|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Hand Kiss - Meaning, History &amp; The Proper Way|ناونیشان=https://lemetropolelille.com/hand-kiss/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Lemetropolelille|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231119221157/https://lemetropolelille.com/hand-kiss/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Definition of HAND-KISSING|ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/hand-kissing|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.merriam-webster.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

لە [[جیھانی عەرەب]]ی، [[کوردستان]]، [[مالیزیا]]، [[ئیندۆنیزیا]] و [[بروونای]] دەست ماچکردن ڕێگەیەکی باوە بۆ سڵاوکردن لە کەسانی بەساڵاچوو لە ھەموو ڕەگەزەکاندا، بە پلەی یەکەم نزیکترین خزم (ھەردوو دایک و باوک، داپیر و باپیرە، و مام یان پوور) و مامۆستا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hand Kissing: a Guide For The Perplexed|ناونیشان=https://whitebard.tripod.com/handkiss.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=whitebard.tripod.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231120092529/https://whitebard.tripod.com/handkiss.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٣|سەردێڕ=Video: Hand kissing a controversial practice in Saudi Arabia|ناونیشان=https://english.alarabiya.net/life-style/art-and-culture/2013/08/20/Kissing-the-hand-a-controversial-practice-in-Saudi-Arabia-|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Arabiya English|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

دەست ماچکردن لە زنجیرەی ''[[سەرۆک خێزان (فیلم)|سەرۆک خێزان]]'' بە شێوەیەکی بەرچاو بەکارھاتووە، وەک ڕێگەیەک بۆ ئاماژەدان بەو کەسەی کە دۆنە.


== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|بەڕازیل}}

* [https://web.archive.org/web/20070705134743/http://dappledphotos.blogspot.com/2005/11/baciamano.html کاسۆلیکەکان دەستی سەرۆکایەتی ماچ دەکەن]
{{پۆلی کۆمنز|Hand-kissing}}

[[پۆل:دەست]]
[[پۆل:سڵاوەکان]]
[[پۆل:مرۆڤایەتی]]
[[پۆل:مرۆڤناسی]]
[[پۆل:دەستەواژەکان]]</text>
      <sha1>fu4egwt4lr1038ja5v3ammmeaqw0s26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253851</id>
    <revision>
      <id>1579768</id>
      <parentid>1557389</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T07:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20029" sha1="kru7amiclctk9dgo7wah5axnafa5uvf" xml:space="preserve">{{ویکیسازی}}
{{ڕۆمانە کوردییەکان|2=ڕۆمانی فڕینی پردەکان.}}[[دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ]] ناسراو بە ([[دڵشاد کاوانی]])[[پەڕگە:دڵشاد_ڕەزای_کاوانی.jpg|alt=لە دایکبووی شاری قەزوین. ئێران.|دڵشاد کاوانی نووسەر و ڕۆماننووس
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ناو
!دڵشاد کاوانی
|-
|پیشە
|نووسەر و ڕۆماننووس و وەرگێڕ.
|-
|لە دایکبووی
|١/٧/١٩٧٨
|-
|شوێنی لە دایکبوون
|قەزوین. ئێران.
|-
|دەستپێکردنی نووسین
|١٩٩٦
|-
|شوێنی نیشتەجێبوون
|شەقڵاوە. هەولێر. باشووری کوردستان
|-
|زمانەکانی
|کوردی. عەرەبی. فارسی. ئینگلیزی.
|-
|کتێبە چاپکراوەکانی
|چواردە کتێب.
|-
|کتێبە چاپنەکراوەکانی
|دوانزە کتێب.
|-
|خەڵاتەکانی بەدەستی هێناوە
|حەڤدە خەڵاتی ناوخۆیی و دەرەوە.
|-
|بڕوانامەكانی بەدەستی هێناوە
|بیست و چوار ناوخۆیی و دەرەوە.
|}
|وێنۆک|220x220پیکسڵ]]

== ژیاننامەی نووسەر ==
نووسەر و وەرگێڕ و چیرۆکنووس ڕۆماننووس و ڕۆژنامەنووس. چالاکوان لە بواری ڕێکخراوەیی و مافەکانی مرۆڤ. 
لەدایکبووی 01-07-1978 شاری [[قەزوین|قەزوینی]] وڵاتی ئێرانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=دڵشاد کاوانی|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20210324200304393131|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdipedia.org}}&lt;/ref&gt;
نووسەر تاکوو ئێستا خاوەنی (17) خەڵات و زیاتر لە (24) بڕوانامەی ڕێزلێنانی ئەدەبیی و ڕۆژنامەنووسییە.[https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20210324200304393131&amp;lng=3]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=میدیا |یەکەم=گوڵان |سەردێڕ=دڵشاد كاوانی كتێبی(فەلسەفەی بیركردنەوە)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/334590/%D8%AF%DA%B5%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%83%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C(%D9%81%DB%95%D9%84%D8%B3%DB%95%D9%81%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95)%DB%8C-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%AF%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawI0B_BleHRuA2FlbQIxMQABHS_vLeJZRLsgL9pz8zI8re6GUCGv5nhyF_S8AW_ZN9y07iJcamcuxdkgGg_aem_M-Uo9t9w6BIlouT-RS_Gog |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=گوڵان مێدیا |زمان=so}}&lt;/ref&gt; بە دەیان وتار و چاوپێکەوتن و نووسین لە ڕۆژنامە و گۆڤار و وێب سایتەکانی کوردستان و جیهان لە وانە ڕۆژنامەی گاردیان و تایمز، ویب سایتی بەناوبانگی بەریتانی Iwprو &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=يعزف العراقيون عن اطباء الاسنان الى شجرة العجائب|ناونیشان=https://iwpr.net/ar/global-voices/yzf-alraqywn-n-atba-alasnan-aly-shjrt-aljayb|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=iwpr.net|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;چەند نووسینەکانی لە زمانی کوردی وەرگێڕدراونەتە سەر زمانی [[عەرەبی]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=المستويات والعقبات - ديوان العرب|ناونیشان=https://www.diwanalarab.com/%D8%B3%D9%8A%D8%AA%D9%85-%D9%86%D8%B4%D8%B1-%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%82%D8%AF%D9%8A|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.diwanalarab.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=أطفال النار – طيوب|ناونیشان=https://tieob.com/archives/67663|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:سەرجەم بەرهەمەکانی نووسەر.jpg|alt=سەرجەم کتێبە چاپکراوەکانی نووسەر و ڕۆمانووس دڵشاد کاوانی|وێنۆک|سەرجەم بەرهەمەکانی دڵشاد کاوانی]]
و ئینگلیزی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi Kurds snub dentists for Miracle Tree|ناونیشان=https://ekurd.net/mismas/articles/misc2006/8/kurdlocal203.htm|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ekurd.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240608021643/https://ekurd.net/mismas/articles/misc2006/8/kurdlocal203.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;الجسور&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.raialyoum.com/%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B3%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A9-%D9%87%D9%8A-%D8%B1/|سەردێڕ=دلشاد كاواني: رواية الجسور الطائرة هي رواية مختلفة تمامًا|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;الطائر جگە لەوەی چیرۆکەکانی وەرگێڕدراونەتە سەر زمانی فارسی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نوبری مرگ را دیدم – کوردستان و کورد|ناونیشان=https://fa.kurdistanukurd.com/?p=49201|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|زمان=fa-IR}}&lt;/ref&gt; و چەندین چیرۆکی لە فارسییەوە کردۆتە کوردی و لەبارەی فکر و مەعریفە دەنووسێت و خاوەنی چواردە کتێبی چاپکراوە و دوازدە کتێبیتری ئامادەیە بۆ چاپ.
[[پەڕگە:ڕۆمانی_فڕینی_پردەکان.jpg|alt=چاپخانەی پانکە. سلێمانی. وەشانی ڤیم فاوندەیشن. ساڵی ٢٠٢٣|وێنۆک|ڕۆمانی فڕینی پردەکان. چاپی یەکەم ساڵی ٢٠٢٣]]

== بەرهەمە چاپکراوەکانی ==
1-[[بەڕێگاوە]]. ڕۆمان، چاپی ساڵی 2020 چاپخانەی جەنگەل تاران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کورتە باسێک... (رۆمانى بە ڕێگاوە)|ناونیشان=https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=88178|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.kurdistanpost.nu|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240608024649/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=88178|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

2-[[نۆبەرەی مەرگم دیت]]. کۆمەڵە چیرۆک، چاپی ساڵی 2021 چاپخانەی جەنگەل تاران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دڵشاد کاوانی دووه‌م كتێبى چاپ و بڵاو دەكاته‌وه‌|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=119828&amp;Jor=5|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.wishe.net}}&lt;/ref&gt;

3-[[بیرۆکەکانی سەرکەوتن]]. پەرەپێدانی مرۆیی، چاپی ساڵی 2022 چاپخانەی چوارچرا.سلێمانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دوو کتێبی هاوبەشی گرنگ لە بواری پەرەپێدانی مرۆیی بڵاودەکرێنەوە – Denegkan|ناونیشان=https://dengekan.info/archives/23002|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

4-[[سەرکەوتن دوای شکست]]. پەرەپێدانی مرۆیی، چاپی ساڵی 2022 چاپخانەی چوارچرا.سلێمانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دوو کتێبی هاوبەشی گرنگ لە بواری پەرەپێدانی مرۆیی بڵاو دەکرێنەوە|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=131446&amp;Jor=5|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.wishe.net}}&lt;/ref&gt;

5-[[ئاست و ئاستەنگ]]. کتێبی ڕەخنەیی ئەدەبیی. چاپی ساڵی 2023 چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کتێبی رەخنەیی ئاست و ئاستەنگ‌|ناونیشان=https://knwe.org/KU/Details/7484|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=knwe.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240608021644/https://knwe.org/KU/Details/7484|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

6-[[ئازادی لێپێچینەوە لە فەلسەفەی سارتەردا]]. کتێبی فکری فەلسەفی. چاپی ساڵی 2023 چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کتێبێک دەربارەی &quot;سارتەر&quot; بڵاو دەکرێتەوە|ناونیشان=http://www.awene.com/detail?article=91260|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.awene.com}}&lt;/ref&gt;

7-[[ڕۆمانى بەڕێگەوە]]. چاپى یەکەمى سوویدى ساڵى 2023.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فرۆشگە|ناونیشان=http://49plusbooks.com/shop-1.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=49Books}}&lt;/ref&gt;

8-ڕۆمانى [[فڕینى پردەکان]]. چاپى ساڵى 2023 چاپخانەى پاندا. سلێمانى.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=هەموو شتێک دەربارەی ڕۆمانی فڕینی پردەکان|ناونیشان=https://ashte.org/index/?p=13639|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Ashte.org}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:کۆمەڵە_چیڕۆکی_نۆبەرەی_مەرگم_دیت.jpg|alt=چاپی ساڵی ٢٠٢١. وەشانی ماڵی کتێب. هەولێر|وێنۆک|کۆمەڵە چیرۆکی نۆبەرەی مەرگم دیت.]]
9-[[مێژووی وەرگێڕان لە سەردەمی خەلافەتەکانی ئیسلامیدا]]. ساڵى 2024 چاپخانەى هێڤى.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کتێبى مێژووی وەرگێڕان لە سەردەمی خەلافەتەکانی ئیسلامیدا چاپ و بڵاوکرایەوە|ناونیشان=https://nishtmandialog.com/post/%DA%A9%D8%AA%DB%8E%D8%A8%D9%89-%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88%DB%8C-%D9%88%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%8E%DA%95%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%95-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%95%D9%85%DB%8C-%D8%AE%DB%95%D9%84%D8%A7%D9%81%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%8C%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%DA%86%D8%A7%D9%BE-%D9%88-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95?lang=ku|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ڕێکخراوی دیالۆگی نیشتمان|زمان=ku}}&lt;/ref&gt; هەولێر.مكتبة النور&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%8A-pdf|سەردێڕ=تحميل كتب دلشاد كاواني pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

10- فەلسەفەی بیركردنەوە. هزر و فەلسەفە. چاپی یەكەم. 2024. چاپخانەی بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوكردنەوەی سۆران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=nusar2 |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=کتێبی &quot;فەلسەفەی بیرکردنەوە&quot;کەی دڵشاد کاوانی چاپ و بڵاو بووەوە |ناونیشان=https://hawlerweb.net/adab/2024/11/93882/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=رۆژنامەی ھەولێر}}&lt;/ref&gt;

11- گرفتی دەق لە ڕۆمانی كوردیدا. چاپی یەكەم 2024. چاپخانەی هێڤی. هەولێر.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=كتێبی ڕه‌خنه‌یی &quot;گرفتی ده‌ق له‌ ڕۆمانی كوردیدا&quot; چاپ و بڵاو ده‌بێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.wishe.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=كتێبی ڕەخنەیی گرفتی دەق - قەڵەم |ناونیشان=https://www.qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |وێبگە=www.qelam.com |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241202201942/https://qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

12- كتێبی پەڕینەوە بە قاچاغ. بیرەوەریی. چاپی ساڵی 2025. چاپخانەی كارۆ. سلێمانی.[https://gulanmedia.com/so/story/349831/%D9%84%DB%95-%D8%B4%DB%95%D9%82%DA%B5%D8%A7%D9%88%DB%95-%D9%83%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C-%28%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D8%BA%29-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawN10Y5leHRuA2FlbQIxMQABHlyvZ66S-ZO2vblCmuit8-c2sW-YquTDEysVnI-I__0HqnVFu9wr0Gp-hKNd_aem_sxJD8_B0DrHSvYqGaTkGug][https://nishtmandialog.com/post/%D8%AF%DA%B5%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%89-%D8%B3%DB%8E-%DA%A9%D8%AA%DB%8E%D8%A8%D9%89-%D9%86%D9%88%DB%8E-%DA%86%D8%A7%D9%BE-%D9%88-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88-%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawN102pleHRuA2FlbQIxMQABHmvXuzw-7lNxCbhM2SCV-gavvZA7ePsalZl2BKfh9IrZWBEb2u8qaXZHT4og_aem_QthxMKdIuH9AdpsiiRKrqA]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=nusar4 |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=دڵشاد کاوانی، سێ کتێبی نوێ بڵاو دەکاتەوە |ناونیشان=https://hawlerweb.net/adab/2025/10/121688/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=رۆژنامەی ھەولێر}}&lt;/ref&gt;

13- كتێبی سەفەری نامەكان. كتێبی ئەرشیفیی. چاپی 2025. چاپخانەی ئیسڕا. تاران.[https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015065744660173&amp;lng=1][https://hawlerweb.net/adab/2025/10/121688/?fbclid=IwY2xjawN106BleHRuA2FlbQIxMQABHr_H8mxMzO3nouzRsq50wx39FhLBDYm2rjKr-ItXG3isq7pEFVEhfFMvhnWC_aem_v6-J5lo-9bj_WgrMghzo5Q]

14- كتێبی شەوە بیابانییەكانم لم. قەسیدە شیعر. چاپی 2025. چاپخانەی چوارچرا. سلێمانی. [https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015072141660175&amp;lng=1]

== بەرهەمە چاپنەکراوەکانی ==
1-خوو و ئاکار، کتێبی هزری و فەلسەفی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردیپێدیا |یەکەم=Kurdipedia- |سەردێڕ=دڵشاد کاوانی |ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20210324200304393131&amp;lng=3 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Kurdipedia.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دلشاد کاوانی|ناونیشان=https://www.ketablink.com/%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF%20%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=كتابلينك|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240608023555/https://www.ketablink.com/%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF%20%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2-نەردەبان، کتێبی ڕەخنەی ئەدەبی.

3-ڕقێکی ئاوساو، شانۆنامە.

4-کۆمەڵە شیعر.

5-گەوهەری قسان. کۆمەڵە وتە.

6-ئادەم یەکەم مرۆڤ نییە.

7-ژیان و ماناکانى.

8-پشیلە و شانیاى گوڵفرۆش. چیرۆکی منداڵان.

9-بەها لە فەلسەفەدا.

10-بیرەوەرییەکانم.

11-ڕۆمانی در ڕاه. بە زمانی فارسی.

12-کتێبی فلسفة التفکیر. بە زمانی عەرەبی
== سەرچاوەکان ==
&lt;references /&gt;23- ڕ[https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5 ه‌خنه‌یی &quot;گرفتی ده‌ق له‌ ڕۆمانی كوردیدا&quot; چاپ و بڵاو ده‌بێته‌وه‌. سلێمان تاشان. ڕۆژنامەی ئەلكترۆنی وشە.]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=كتێبی ڕه‌خنه‌یی &quot;گرفتی ده‌ق له‌ ڕۆمانی كوردیدا&quot; چاپ و بڵاو ده‌بێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.wishe.net}}&lt;/ref&gt; [https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5]22- [https://hawlerweb.net/adab/2024/11/93882/ 20- https://hawlerweb.net/adab/2024/11/93882/]

24- [https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5 كتێبی ڕەخنەیی گرفتی دەق چاپ و بڵاو دەبێتەوە. لە وێب سایتی قەڵەم لە] 27/[https://www.qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241202201942/https://qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 |date= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ }}/2024

25-[https://gulanmedia.com/so/story/349831/%D9%84%DB%95-%D8%B4%DB%95%D9%82%DA%B5%D8%A7%D9%88%DB%95-%D9%83%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C-%28%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D8%BA%29-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawN10Y5leHRuA2FlbQIxMQABHlyvZ66S-ZO2vblCmuit8-c2sW-YquTDEysVnI-I__0HqnVFu9wr0Gp-hKNd_aem_sxJD8_B0DrHSvYqGaTkGug كتێبی پەڕینەوە بە قاچاغ. بیرەوەریی. چاپی ساڵی 2025. چاپخانەی كارۆ]. سلێمانی.[https://gulanmedia.com/so/story/349831/%D9%84%DB%95-%D8%B4%DB%95%D9%82%DA%B5%D8%A7%D9%88%DB%95-%D9%83%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C-%28%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D8%BA%29-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawN10Y5leHRuA2FlbQIxMQABHlyvZ66S-ZO2vblCmuit8-c2sW-YquTDEysVnI-I__0HqnVFu9wr0Gp-hKNd_aem_sxJD8_B0DrHSvYqGaTkGug]

26- [https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015065744660173&amp;lng=1 كتێبی سەفەری نامەكان. كتێبی ئەرشیفیی. چاپی 2025. چاپخانەی ئیسڕا.] تاران.[https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015065744660173&amp;lng=1][https://hawlerweb.net/adab/2025/10/121688/?fbclid=IwY2xjawN106BleHRuA2FlbQIxMQABHr_H8mxMzO3nouzRsq50wx39FhLBDYm2rjKr-ItXG3isq7pEFVEhfFMvhnWC_aem_v6-J5lo-9bj_WgrMghzo5Q]

27- [https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015072141660175&amp;lng=1خانەی&amp;#x20;چوارچرا. كتێبی شەوە بیابانییەكانم لم. قەسیدە شیعر. چاپی 2025. چاپخانەی چوارچرا.] سلێمانی. [https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015072141660175&amp;lng=1]

{{DEFAULTSORT:دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ. (دڵشاد کاوانی).}}
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]]
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>kru7amiclctk9dgo7wah5axnafa5uvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حومەیرا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>254695</id>
    <revision>
      <id>1579697</id>
      <parentid>1480264</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3857" sha1="4lpajkq9plur7v1px48le8hl32ummlt" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی گۆرانیبێژ|وێنە=Homeyra 5.jpg|ناو=حومەیرا|ناوی لەدایکبوون=پەروانە ئەمیر ئەفشاری|نازناو=حومەیرا|شوێنی لەدایکبوون=[[تاران]]، [[ئێران]]|شێواز=[[مۆسیقای پۆپ]]، مۆسیقای نەریتیی ئێران|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٢٦ی ئازاری ١٩٤٤}}

[[پەڕگە:Homeyra_-_Parviz_Yahaghi.png|وێنۆک| حومەیرا و پەروێز یەھاقی لە ساڵانی ١٩٧١]]
'''پەروانە ئەمیر ئەفشاری''' (لەدایکبووی ٢٦ی ئازاری ١٩٤٤) بە [[ناوی ھونەری]]ی '''حومەیرا''' ناسراوە، گۆرانیبێژێکی ئێرانییە. لە پاییزی ساڵی ١٩٦٥ بە گۆرانی «سەبرم پێ بدە» دەستی بە چالاکیی پیشەیی خۆی کردووە و لەلایەن مامۆستاکەیەوە، عەلی تەجویدی ئاوازی بۆ دانراوە، کە لەلایەن خەڵک و کەسایەتییەکانی مۆسیقا پێشوازی لێکرا. دوای چەندین بەرھەمی سەرکەوتووی دیکەی وەک «پەشیمانم» بە ئاوازی عەلی تەجویدی، مامۆستای دووەمی خۆی، پەروێز یەھاقی ناسی، کە بووە ھۆی ھاوسەرگیری و دروستکردنی بەرھەمی بەردەوامی دیکە. دوای جیابوونەوەی لەگەڵ پەروێز یەھاقی، حومەیرا بەردەوام بوو لە چالاکییە ھونەرییەکانی لەگەڵ ھونەرمەندەکانی دیکە و لەم ماوەیەدا، جگە لە مۆسیقای نەریتی ئێرانی، [[مۆسیقای پۆپ]] و مۆسیقای فیوژنیشی بۆ بەرھەمە ھونەرییەکانی خۆی زیاد کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=با حمیرا؛ از زندگی، آواز و انقلاب… تا امروز|ناونیشان=https://www.radiofarda.com/a/f35_FreshGlance_Homeyra/1957157.html|newspaper=رادیو فردا|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|زمان=fa|یەکەم=محمد|دوایین=ضرغامی|یەکەم٢=محمدرضا|دوایین٢=کاظمی}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|ناونیشان=https://www.aparat.com/result/حمیرا|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.aparat.com/result/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.facebook.com/HomeyraII/timeline پەڕەی فەرمی لە فەیسبووک]
* [https://www.youtube.com/user/Homeyramusic پەڕەی فەرمی لە یووتیوب]
* [http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138205192063 حومەیرا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240706174106/https://sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138205192063 |date= ٦ی تەممووزی ٢٠٢٤ }} لە سورەسینما
{{پۆلی کۆمنز|Homeyra}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|ژن|مۆسیقا}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤]]
[[پۆل:خانمەگۆرانیبێژانی گۆلھا]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی پۆپی ئێرانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی ئێرانی]]
[[پۆل:ئێرانییانی نیشتەجێبوو لە لۆس ئانجلەس]]
[[پۆل:خەڵکی تاران]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی کاڵتێکس ڕیکۆردز]]</text>
      <sha1>4lpajkq9plur7v1px48le8hl32ummlt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زاغمەرز (مازەندەران)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>254737</id>
    <revision>
      <id>1579797</id>
      <parentid>1504201</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T11:13:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6199" sha1="mb8da5999u2bop5lddjb89mw7766q67" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''زاغمەرز''' ( {{بە فارسی|زاغمرز}}   ) {{تێبینی|Also [[romanize]]d as '''Zāgh Marz''' and'''Zaghemarz'''&lt;ref&gt;{{GEOnet3|53273|Zagh Marz}}&lt;/ref&gt;}} شارەدێیە لە  قەزاى بێهشەهر (خەرگوران) ، پارێزگای [[پارێزگای مازەندەران|مازەندەران]] ، [[ئێران]] . &lt;ref name=&quot;Behshahr RDs&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mousavi|یەکەم=Mirhossein|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ١٣٦٦|سەردێڕ=Creation and establishment of 10 rural districts including villages, farms and places in Behshahr County under Mazandaran province|ناونیشان=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/110087|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131027055540/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/110087|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Research Center of the System of Laws of the Islamic Council of the Farabi Library of Mobile Users|بڵاوکەرەوە=Ministry of Interior, Council of Ministers|زمان=fa|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;، ناوەندى گوندەوارى ناحیەى میانکالایە. 

== دیمۆگرافیا ==
لەم ساڵانەی دواییدا خەڵکى زۆر کۆچیان کردووە بۆ زاغمەرز و دەوروبەری. بەڵام زۆرینەی ڕەهای ناوچەی زاغمەرز و ناوچەی عەبدولمالکی (چوارقەڵا) لە هۆزى گەورەى [[عەبدولمالکی]]&lt;nowiki/&gt;ن کە بە ڕەچەڵەک کوردن و لە دەورانى شاهانى زەند و قاجار لە نەهاوەند و کرماشان و شیرازەوە راگوێزراون و لەم ناوچەیەدا  نیشتەجێ کراون بۆ بەرپەرچدانەوەى هێرشى بەردەوامى  تورکمانەکان. 

=== دانیشتوان ===
لە کاتی سەرژمێری نیشتمانی ساڵی ٢٠٠٦ ژمارەی دانیشتوانی گوندەکە ٥٨٣٠ کەس و بریتی بوو لە ١٥٢١ خێزان. &lt;ref name=&quot;2006 census&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006)|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/02.xls|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110920090640/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/02.xls|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=AMAR|بڵاوکەرەوە=The Statistical Center of Iran|پەڕە=٠٢|زمان=fa|format=Excel}}&lt;/ref&gt; سەرژمێرییەکەى ساڵی ٢٠١١دا ٥٣٧٦ کەس و ١٦٤١ خێزان بووە. &lt;ref name=&quot;2011 census&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011)|ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Mazandaran.xls|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230119182058/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Mazandaran.xls|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Syracuse University|بڵاوکەرەوە=The Statistical Center of Iran|پەڕە=٠٢|زمان=fa|format=Excel}}&lt;/ref&gt; لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتوانی شارۆکەکە بووە بە پێنج هەزار و ٩٣٢ کەس و ١٩٠٢ خێزان. ئاپۆڕەترین ئاوایی بووە لە قەزاى بێهشەهر. &lt;ref name=&quot;2016 census&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016)|ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_02.xlsx|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211007110909/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_02.xlsx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=AMAR|بڵاوکەرەوە=The Statistical Center of Iran|پەڕە=٠٢|زمان=fa|format=Excel}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:نقشه_زاغمرز.png|وێنۆک| نەخشەی زاغمەرز]]
بەهۆی هەبوونی کۆمپانیای سەدرە و بەندەری ئەمیراباد و وێستگەی کارەبای شەهید سەلیمی نیکا و کۆمپانیای نیشتمانیی نەوتی ئێران و دیمەنى جوانى نیمچە دورگەی میانکالە و بوونى دامەزراوەى پارێزگاری کردن لە سرووشتى گیانلەبەرە کێوییەکان, زاغمەرز سیفەتى گەشتبارى تێدایە ، هەروەها ناوەندێکی ئابووری و بازرگانی ڕۆژهەڵات و دەروازەیەکە بۆ وڵاتانی ئاسیای ناوەڕاست ، ڕووسیا و باکووری [[ئەورووپا|ئەوروپا]] . 

=== کشتوکاڵ ===
زاغمەرز لە ئێران بە برنج و شووتى و  لیمۆ بەناوبانگە. &lt;ref&gt; Jamal Aboutalebi Abdolmaleki, head of Zaghmarz Management Council and Zaghmarz researcher &lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The meaning of the word Zaghmarz|ناونیشان=https://www.parsi.wiki/fa/wiki/450325/زاغمرز|وێبگە=Parsi dictionary site}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.parsi.wiki/fa/wiki/450325/%D8%B2%D8%A7%D8%BA%D9%85%D8%B1%D8%B2 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== هەروەها تەماشای ==
{{Portal-inline|Iran}}

== تێبینی ==
{{تێبینییەکان}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەری دەرەکی ==
{{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}}

[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فارسی]]
[[پۆل:هۆزەکانى کورد]]</text>
      <sha1>mb8da5999u2bop5lddjb89mw7766q67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کارڵ ڕاینەر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>256527</id>
    <revision>
      <id>1579532</id>
      <parentid>1533162</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hivja پەڕەی [[کارل ڕینەر]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[کارڵ ڕاینەر]]</comment>
      <origin>1533162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3439" sha1="fzc3y2i6m1df1rya31pjxb0sej5kqsg" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''کارل ڕینەر''' ({{بە ئینگلیزی|Carl Reiner}}؛ ٢٠ی ئازاری ١٩٢٢ لە [[دە بڕۆنکس]] – ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ لە [[بێڤەرلی ھیڵز، کالیفۆرنیا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. لە ١٩٤٧ دەستی بە چالاکی کردووە و تا ٢٠٢٠ بەردەوام بووە. بەشداریی لە زنجیرەی [[ھاوس (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ھاوس]]دا کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0005348}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Carl Reiner}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:بێخوایانی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]]
[[پۆل:جووە ئەمریکییەکان لە سەربازی]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک]]</text>
      <sha1>fzc3y2i6m1df1rya31pjxb0sej5kqsg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579533</id>
      <parentid>1579532</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3441" sha1="7uskt4uo2aob3dlr6liurd1d9qs7usa" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''کارڵ ڕاینەر''' ({{بە ئینگلیزی|Carl Reiner}}؛ ٢٠ی ئازاری ١٩٢٢ لە [[دە بڕۆنکس]] – ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ لە [[بێڤەرلی ھیڵز، کالیفۆرنیا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. لە ١٩٤٧ دەستی بە چالاکی کردووە و تا ٢٠٢٠ بەردەوام بووە. بەشداریی لە زنجیرەی [[ھاوس (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ھاوس]]دا کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0005348}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Carl Reiner}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:بێخوایانی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]]
[[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]]
[[پۆل:جووە ئەمریکییەکان لە سەربازی]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی نیویۆرک (ویلایەت)]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک]]</text>
      <sha1>7uskt4uo2aob3dlr6liurd1d9qs7usa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاری ھیرۆیوکی تاگاوا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>256570</id>
    <revision>
      <id>1579522</id>
      <parentid>1546258</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:09:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hivja پەڕەی [[کاری-ھیرۆیوکی تاگاوا]]ی گواستەوە بۆ [[کاری ھیرۆیوکی تاگاوا]]</comment>
      <origin>1546258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1480" sha1="7ht4tkgx5rqurh1u5fl1eunsd6jy0u7" xml:space="preserve">{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''کاری-ھیرۆیوکی تاگاوا''' ({{بە ئینگلیزی|Cary-Hiroyuki Tagawa}}؛ لەدایکبووی ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٥٠ لە [[ھیگاشی-ئەزابو]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٨٧ دەستی بە چالاکی کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0846480}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|ژاپۆن|ڕووسیا}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Cary-Hiroyuki Tagawa}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە ژاپۆن]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی]]</text>
      <sha1>7ht4tkgx5rqurh1u5fl1eunsd6jy0u7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579524</id>
      <parentid>1579522</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:14:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1900" sha1="ap9f1tpo8jnf96dwclbenqycx2i4bv9" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''کاری ھیرۆیوکی تاگاوا''' ({{بە ئینگلیزی|Cary-Hiroyuki Tagawa}}؛ ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٥٠ لە [[ھیگاشی-ئەزابو]] – ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە [[سانتا باربارا، کالیفۆرنیا]]) [[ئەکتەر]] و [[بەرھەمھێنەری فیلم|بەرھەمھێنەرێکی فیلم]]ی [[ژاپۆن]]ی–[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو.&lt;ref name=&quot;TagawaDeath&quot;&gt;{{Cite web |last1=Tapp |first1=Tom |date=4 December 2025 |title=Cary-Hiroyuki Tagawa Dies: 'Mortal Kombat, 'Last Emperor' &amp; 'Man in the High Castle' Actor Was 75 |url=https://deadline.com/2025/12/cary-hiroyuki-tagawa-dead-mortal-kombat-actor-1236636368/ |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt; ئەو لە ١٩٨٧ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0846480}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|ژاپۆن|ڕووسیا}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Cary-Hiroyuki Tagawa}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]]
[[پدل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە ژاپۆن]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی]]</text>
      <sha1>ap9f1tpo8jnf96dwclbenqycx2i4bv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579525</id>
      <parentid>1579524</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1941" sha1="gkbvsypqiebv3qiefz69o4or4awv2k1" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''کاری ھیرۆیوکی تاگاوا''' ({{بە ئینگلیزی|Cary-Hiroyuki Tagawa}}، {{بە ژاپۆنی|田川 洋行,}}؛ ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٥٠ لە [[ھیگاشی ئەزابوو]] – ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە [[سانتا باربارا، کالیفۆرنیا]]) [[ئەکتەر]] و [[بەرھەمھێنەری فیلم|بەرھەمھێنەرێکی فیلم]]ی [[ژاپۆن]]ی–[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو.&lt;ref name=&quot;TagawaDeath&quot;&gt;{{Cite web |last1=Tapp |first1=Tom |date=4 December 2025 |title=Cary-Hiroyuki Tagawa Dies: 'Mortal Kombat, 'Last Emperor' &amp; 'Man in the High Castle' Actor Was 75 |url=https://deadline.com/2025/12/cary-hiroyuki-tagawa-dead-mortal-kombat-actor-1236636368/ |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt; ئەو لە ١٩٨٧ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0846480}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|ژاپۆن|ڕووسیا}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Cary-Hiroyuki Tagawa}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]]
[[پدل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە ژاپۆن]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی]]</text>
      <sha1>gkbvsypqiebv3qiefz69o4or4awv2k1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579527</id>
      <parentid>1579525</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1941" sha1="g4d7ohuhdrfyx13doy0geux5gu2szk6" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''کاری ھیرۆیوکی تاگاوا''' ({{بە ئینگلیزی|Cary-Hiroyuki Tagawa}}، {{بە ژاپۆنی|田川 洋行,}}؛ ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٥٠ لە [[ھیگاشی ئەزابوو]] – ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە [[سانتا باربارا، کالیفۆرنیا]]) [[ئەکتەر]] و [[بەرھەمھێنەری فیلم|بەرھەمھێنەرێکی فیلم]]ی [[ژاپۆن]]ی–[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو.&lt;ref name=&quot;TagawaDeath&quot;&gt;{{Cite web |last1=Tapp |first1=Tom |date=4 December 2025 |title=Cary-Hiroyuki Tagawa Dies: 'Mortal Kombat, 'Last Emperor' &amp; 'Man in the High Castle' Actor Was 75 |url=https://deadline.com/2025/12/cary-hiroyuki-tagawa-dead-mortal-kombat-actor-1236636368/ |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt; ئەو لە ١٩٨٧ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0846480}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|ژاپۆن|ڕووسیا}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Cary-Hiroyuki Tagawa}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە ژاپۆن]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی کایەی ڤیدیۆیی]]</text>
      <sha1>g4d7ohuhdrfyx13doy0geux5gu2szk6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>چارڵز ستراوس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>256696</id>
    <revision>
      <id>1579457</id>
      <parentid>1579440</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2042" sha1="c7m4afs3z53gu2lmx2jcvpox8c7u93b" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''چارڵز ستراوس''' ({{بە ئینگلیزی|Charles Strouse}}؛ ٧ی حوزەیرانی ١٩٢٨ لە [[نیویۆرک]] – ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥ لە نیویۆرک)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.broadwayworld.com/article/Broadway-Composer-Charles-Strouse-Passes-Away-at-96-20250515|سەردێڕ= Broadway Composer Charles Strouse Passes Away at 96|دوایین= Rabinowitz|یەکەم= Chloe|ئیش= Broadway World|ڕێکەوت= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; [[مۆسیقاژەن]]، [[ھۆنراوەنووس]] و [[ئاوازدانەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ساڵانی ١٩٥٢ ھەتا ٢٠١١ چالاکیی دەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0835190}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}


[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی تۆماری فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی نێری تۆماری فیلمی ئەمریکی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی تۆنی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی ئەمریکی لە سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئاوازدانەرانی سەدەی ٢١ەمی ئەمریکی]]
[[پۆل:بێخوایانی ئەمریکی]]</text>
      <sha1>c7m4afs3z53gu2lmx2jcvpox8c7u93b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>257132</id>
    <revision>
      <id>1579503</id>
      <parentid>1579139</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1537" sha1="klw7eazu7jspyprnqs8ikal832qi2zl" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Craig Richard Nelson}}؛ ١٧ی ئەیلوولی ١٩٤٧ لە [[سەڵت لەیک ستی]] – ٣ی ئازاری ٢٠٢٥ لە سەڵت لەیک ستی)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.serenityfhs.com/obituaries/craig-nelson-6/#!/Obituary |سەردێڕ=Craig Richard Nelson |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. لە ١٩٧٣ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0625269}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Craig Richard Nelson}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>klw7eazu7jspyprnqs8ikal832qi2zl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دەیڤد کێچوم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>257560</id>
    <revision>
      <id>1579476</id>
      <parentid>1579352</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:04:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1927" sha1="pze5avyqolihxlw1tbeprcx695u01th" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''دەیڤد کێچوم''' ({{بە ئینگلیزی|David Ketchum}}؛ ٤ی شوباتی ١٩٢٨ لە [[کوینسی، ئیلینۆیس]] – ١٠ی ئابی ٢٠٢٥ لە [[تاوزند ئۆکس|تاوزند ئۆکس، کالیفۆرنیا]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=David Ketchum, the Cooped-Up Agent 13 on ‘Get Smart,’ Dies at 97 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/david-ketchum-dead-get-smart-agent-13-1236351427/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]] و [[کۆمیدیا|کۆمیدیان]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ساڵانی ١٩٦٠ ھەتا ١٩٩٩ کاری دەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0450495}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|David Ketchum}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]</text>
      <sha1>pze5avyqolihxlw1tbeprcx695u01th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئیسایا ویتلۆک جونیۆر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>259441</id>
    <revision>
      <id>1579537</id>
      <parentid>1486698</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hivja پەڕەی [[ئیسیا ویتلۆک جونیۆر]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[ئیسایا ویتلۆک جونیۆر]]</comment>
      <origin>1486698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1844" sha1="t0p2s0ba5d7hu4dg22q2scewkmdu47u" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''ئیسیا ویتلۆک جونیۆر''' ({{بە ئینگلیزی|Isiah Whitlock Jr.}}؛ لەدایکبووی ١٣ی ئەیلوولی ١٩٥٤ لە [[ساوس بێند، ئیندیانا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ١٩٨١ دەستی بە چالاکی کردووە. بەشداریی لە فیلمەکانی [[ورچی کۆکایین]]، [[شەیدا بوون (فیلم)|شەیدا بوون]] و [[ھاوڕێیە چاکەکان]]دا کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0926086}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}


[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>t0p2s0ba5d7hu4dg22q2scewkmdu47u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579539</id>
      <parentid>1579537</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="5e22v8dw5a0w6d8v8gly2tmmvv406xu" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ئیسایا ویتلۆک جونیۆر''' ({{بە ئینگلیزی|Isiah Whitlock Jr.}}؛ ١٣ی ئەیلوولی ١٩٥٤ لە [[ساوت بێند]] – ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە [[نیویۆرک]])&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web |last1=Ziegler |first1=Hannah |title=Isiah Whitlock Jr., Scene-Stealing Character Actor in 'The Wire,' Dies at 71 |url=https://www.nytimes.com/2025/12/30/arts/television/isiah-whitlock-jr-dead.html |website=The New York Times |access-date=December 30, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |last1=Andreeva |first1=Nellie |title=Isiah Whitlock Jr. Dies: 'The Wire' Actor &amp; Frequent Spike Lee Collaborator Was 71 |url=https://deadline.com/2025/12/isiah-whitlock-jr-dead-the-wire-spike-lee-movies-1236658855/ |access-date=December 30, 2025 |publisher=Deadline |date=December 30, 2025}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٨١ دەستی بە چالاکی کرد. ھەروەھا بەشداریی لە فیلمەکانی [[ورچی کۆکایین]]، [[شەیدا بوون (فیلم)|شەیدا بوون]] و [[ھاوڕێیە چاکەکان]]دا کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0926086}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}


[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>5e22v8dw5a0w6d8v8gly2tmmvv406xu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579540</id>
      <parentid>1579539</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2339" sha1="gik6myy5m6x37679okehtvlc7r4sgec" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ئیسایا ویتلۆک جونیۆر''' ({{بە ئینگلیزی|Isiah Whitlock Jr.}}؛ ١٣ی ئەیلوولی ١٩٥٤ لە [[ساوت بێند]] – ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە [[نیویۆرک]])&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web |last1=Ziegler |first1=Hannah |title=Isiah Whitlock Jr., Scene-Stealing Character Actor in 'The Wire,' Dies at 71 |url=https://www.nytimes.com/2025/12/30/arts/television/isiah-whitlock-jr-dead.html |website=The New York Times |access-date=December 30, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |last1=Andreeva |first1=Nellie |title=Isiah Whitlock Jr. Dies: 'The Wire' Actor &amp; Frequent Spike Lee Collaborator Was 71 |url=https://deadline.com/2025/12/isiah-whitlock-jr-dead-the-wire-spike-lee-movies-1236658855/ |access-date=December 30, 2025 |publisher=Deadline |date=December 30, 2025}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٨١ دەستی بە چالاکی کرد. ھەروەھا بەشداریی لە فیلمەکانی [[ورچی کۆکایین]]، [[شەیدا بوون (فیلم)|شەیدا بوون]] و [[ھاوڕێیە چاکەکان]]دا کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0926086}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}


[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]</text>
      <sha1>gik6myy5m6x37679okehtvlc7r4sgec</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579581</id>
      <parentid>1579540</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Isiah Whitlock Jr.}}</comment>
      <origin>1579581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2381" sha1="qedrjpda0vad1l91sog92wkf40ethf0" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ئیسایا ویتلۆک جونیۆر''' ({{بە ئینگلیزی|Isiah Whitlock Jr.}}؛ ١٣ی ئەیلوولی ١٩٥٤ لە [[ساوت بێند]] – ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە [[نیویۆرک]])&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web |last1=Ziegler |first1=Hannah |title=Isiah Whitlock Jr., Scene-Stealing Character Actor in 'The Wire,' Dies at 71 |url=https://www.nytimes.com/2025/12/30/arts/television/isiah-whitlock-jr-dead.html |website=The New York Times |access-date=December 30, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |last1=Andreeva |first1=Nellie |title=Isiah Whitlock Jr. Dies: 'The Wire' Actor &amp; Frequent Spike Lee Collaborator Was 71 |url=https://deadline.com/2025/12/isiah-whitlock-jr-dead-the-wire-spike-lee-movies-1236658855/ |access-date=December 30, 2025 |publisher=Deadline |date=December 30, 2025}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٨١ دەستی بە چالاکی کرد. ھەروەھا بەشداریی لە فیلمەکانی [[ورچی کۆکایین]]، [[شەیدا بوون (فیلم)|شەیدا بوون]] و [[ھاوڕێیە چاکەکان]]دا کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0926086}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Isiah Whitlock Jr.}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:خەڵکی ئەفریقایی-ئەمریکی سەدەی ٢١]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]</text>
      <sha1>qedrjpda0vad1l91sog92wkf40ethf0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جۆ دۆن بەیکەر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260329</id>
    <revision>
      <id>1579473</id>
      <parentid>1579364</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2724" sha1="rze7heg5cw859ujmp2nq5f2i2gdatm9" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''جۆ دۆن بەیکەر''' ({{بە ئینگلیزی|Joe Don Baker}}؛ لەدایکبووی ١٢ی شوباتی ١٩٣٦ لە [[گرۆسبێک، تێکساس]] – ٧ی ئایاری ٢٠٢٥ لە [[لۆس ئانجلەس|لۆس ئانجلەس، کالیفۆرنیا]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Langer |یەکەم١=Emily |سەردێڕ=Joe Don Baker, tough guy actor in 'Walking Tall,' dies at 89 |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/obituaries/2025/05/15/joe-don-baker-actor-dead/ |وێبگە=The Washington Post |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Joe Baker Obituary (1936 - 2025) - Legacy Remembers |ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/legacyremembers/joe-baker-obituary?id=58381213 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Legacy.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Joe Don Baker, Rugged Star of 'Walking Tall,' Dies at 89 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/joe-don-baker-dead-walking-tall-1236217866/ |ئیش=The Hollywood Reporter |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ساڵانی ١٩٦٣ ھەتا ٢٠١٢ چالاکیی دەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0000833}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Joe Don Baker}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تێکساس]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی باکووری تێکساس]]</text>
      <sha1>rze7heg5cw859ujmp2nq5f2i2gdatm9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جۆزێف وامبۆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260991</id>
    <revision>
      <id>1579474</id>
      <parentid>1579361</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2244" sha1="dbzu1o36781a2tnfyr7dsykheft9pz0" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''جۆزێف وامبۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Joseph Wambaugh}}؛ ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٣٧ لە [[پیتسبێرگ]] – ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥ لە [[ڕانچۆ میراج، کالیفۆرنیا|ڕانچۆ میراج]])&lt;ref name=McFadden&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/02/28/books/joseph-wambaugh-dead.html |سەردێڕ=Joseph Wambaugh, Author With a Cop's-Eye View, Is Dead at 88 |دوایین=McFadden |یەکەم=Robert D. |authorlink=Robert D. McFadden |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}&lt;/ref&gt; [[نووسەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ساڵانی ١٩٧١ ھەتا ٢٠١٢ چالاکیی دەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0910663}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Joseph Wambaugh}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>dbzu1o36781a2tnfyr7dsykheft9pz0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579659</id>
      <parentid>1579474</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}</comment>
      <origin>1579659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2305" sha1="j6hr8jfj5qg7491i9lhhvim8ou61by6" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''جۆزێف وامبۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Joseph Wambaugh}}؛ ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٣٧ لە [[پیتسبێرگ]] – ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥ لە [[ڕانچۆ میراج، کالیفۆرنیا|ڕانچۆ میراج]])&lt;ref name=McFadden&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/02/28/books/joseph-wambaugh-dead.html |سەردێڕ=Joseph Wambaugh, Author With a Cop's-Eye View, Is Dead at 88 |دوایین=McFadden |یەکەم=Robert D. |authorlink=Robert D. McFadden |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}&lt;/ref&gt; [[نووسەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ساڵانی ١٩٧١ ھەتا ٢٠١٢ چالاکیی دەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0910663}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Joseph Wambaugh}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ڕۆماننووسانی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]]
[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>j6hr8jfj5qg7491i9lhhvim8ou61by6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاتریک ئادیارت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263177</id>
    <revision>
      <id>1579464</id>
      <parentid>1579397</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:02:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2582" sha1="hmx5jhpxwa49ftuqyaetl9dx0ic04l9" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''پاتریک ئادیارتێ''' ({{بە ئینگلیزی|Patrick Adiarte}}؛ ٢ی ئابی ١٩٤٢ لە [[مانیلا]] – ١٥ی نیسانی ٢٠٢٥ لە [[لۆس ئانجلەس]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== مردن ==
ئادیارت لە ١٥ی نیسانی ٢٠٢٥، بەھۆی [[سیەسۆ]] لە نەخۆشخانەیەکی لۆس ئانجلەسدا کۆچی دواییی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Berman |یەکەم=Marc |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Patrick Adiarte Dies: 'The Brady Bunch,' 'M*A*S*H' And 'The King And I' Actor Was 82 |ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/marcberman1/2025/04/17/patrick-adiarte-dies-the-brady-bunch-mash-and-the-king-and-i-actor-was-82/ |ئیش=[[Forbes]] |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://extratv.com/2025/04/16/patrick-adiarte-dancer-king-flower-drum-song-obituary/ |سەردێڕ=Patrick Adiarte, Legendary 'The King and I' Dancer &amp; 'Brady Bunch' Guest, Dies at 82 |وێبگە=ExtraTV.com |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/patrick-adiarte-dead-mash-king-and-i-flower-drum-song-1236194077/ |سەردێڕ=Patrick Adiarte, Actor in 'The King and I,' 'Flower Drum Song' and 'M*A*S*H,' Dies at 82 |دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0011975}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|مۆسیقا|فلیپین}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Patrick Adiarte}}

[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>hmx5jhpxwa49ftuqyaetl9dx0ic04l9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پیتەر جەیسن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263438</id>
    <revision>
      <id>1579467</id>
      <parentid>1579384</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1984" sha1="1cm75j4ljfgdacx47jnjzcqrctk5hto" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''پیتەر جەیسن''' ({{بە ئینگلیزی|Peter Jason}}؛ ٢٢ی تەممووزی ١٩٤٤ لە [[ھۆڵیوود (کالیفۆڕنیا)|ھۆڵیوود]] – ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥ لە [[وێست ھۆڵیوود]])&lt;ref name=&quot;Deadline&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-jason-dead-1236297197/ |سەردێڕ=Peter Jason Dies: ‘Deadwood’ Actor And Favorite Of John Carpenter And Walter Hill Was 80 |یەکەم١=Greg |دوایین١=Evans |وێبگە=Deadline |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٦٧ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0419273}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Peter Jason}}

[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٤]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:مردنەکان بەھۆی شێرپەنجە لە کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لۆس ئانجلەس]]</text>
      <sha1>1cm75j4ljfgdacx47jnjzcqrctk5hto</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پیتەر تویاسۆسۆپۆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263484</id>
    <revision>
      <id>1579463</id>
      <parentid>1579401</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:02:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2321" sha1="6lej9iyg1z56tcos60u6bshaq984zjx" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''پیتەر ناڤی تویاسۆسۆپۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Peter Navy Tuiasosopo}}؛ ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٣ لە [[سان پێدرۆ، لۆس ئەنجلەس]] – ١٠ی شوباتی ٢٠٢٥ لە [[فینیکس (ئەریزۆنا)|فینیکس، ئەریزۆنا]])&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski |یەکەم=Denise |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Peter Navy Tuiasosopo Dies: 'Street Fighter', 'Necessary Roughness' Actor Was 61 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211023016/https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]] و یاریزانێکی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێ]]ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو بەشداریی لە فیلمی [[خێرا و تووڕە (فیلمی ٢٠٠١)|خێرا و تووڕە]]دا کردبوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0876248}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرانی بە ڕەچەڵەک سامۆئا]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی لۆس ئانجلەس]]</text>
      <sha1>6lej9iyg1z56tcos60u6bshaq984zjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڕاندی بوون</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263653</id>
    <revision>
      <id>1579483</id>
      <parentid>1579322</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1941" sha1="13oozf1ix60iuqhvbizdqzx38so09zf" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ڕاندی بوون''' ({{بە ئینگلیزی|Randy Boone}}؛ ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢ لە [[فەیێتڤیل، کارۆلینای باکوور]] – ٢٨ی ئابی ٢٠٢٥) [[ئەکتەر]] و [[گۆرانیبێژ]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ساڵانی ١٩٦٢ ھەتا ١٩٨٧ چالاکی دەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== مردن ==
بوون لە ٢٨ی ئابی ٢٠٢٥ لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |سەردێڕ=Randy Boone, Actor on ‘The Virginian,’ Dies at 83 |وێبگە=[[The Hollywood Reporter]] |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/randy-boone-dead-the-virginian-1236358143/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0095522}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Randy Boone}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە وێستێرنەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ڕۆژاوایی (چەشن)]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>13oozf1ix60iuqhvbizdqzx38so09zf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڕیچارد نۆرتۆن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263931</id>
    <revision>
      <id>1579494</id>
      <parentid>1579263</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:07:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="5pn9palclia9dokk9xwxfqd5vpqt2xx" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ڕیچارد نۆرتۆن''' ({{بە ئینگلیزی|Richard Norton}}؛ ٦ی کانوونی دووەمی ١٩٥٠ لە [[کرۆیدۆن، ڤیکتۆریا|کرۆیدۆن]] – ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥ لە [[مێلبۆرن]]) [[ھونەری جەنگی|ھونەرمەندی جەنگی]]، [[ئەکتەر]] و [[مەترسیکار]]ێکی [[ئوسترالیا|ئوسترالی]]–[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٨٠ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی کەسی و مردن ==
ڕیچارد نۆرتۆن لەگەڵ خانمەکتەری ئوسترالی، جودی گرین لە ساڵی ١٩٩٣دا ھاوسەرگیریی کرد.&lt;ref name=&quot;HeraldSun_Bryne2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bryne |یەکەم=Fiona |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Martial arts legend and trainer to Hollywood stars, Richard Norton dies, aged 75 |ناونیشان=https://www.heraldsun.com.au/entertainment/fiona-byrne/martial-arts-legend-richard-norton-dies-aged-75/news-story/fd67ad65fb969e0f7490e7769b2a633f |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20250330060932/https://www.heraldsun.com.au/entertainment/fiona-byrne/martial-arts-legend-richard-norton-dies-aged-75/news-story/fd67ad65fb969e0f7490e7769b2a633f?amp&amp;nk=2a6abdadb83245fd4c6992fdca3cf1de-1743314988 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=Herald Sun}}&lt;/ref&gt;

لە ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥، ھاوسەری نۆرتۆن لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا ڕای گەیاند کە ڕیچارد بەیانەی ھەمان ڕۆژ لە [[مێلبۆرن]] لە تەمەنی ٧٥ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.&lt;ref name=&quot;TheWrap_Kaloi2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kaloi |یەکەم=Stephanie |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Richard Norton, Hollywood Martial Arts Trainer to the Stars, Dies at 75 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/richard-norton-hollywood-martial-arts-trainer-dies/ |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250330184456/https://www.thewrap.com/richard-norton-hollywood-martial-arts-trainer-dies/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=TheWrap |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NewsComAU_Sullivan2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sullivan |یەکەم=Matthew |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Aussie martial arts legend and Hollywood trainer Richard Norton dies |ناونیشان=https://www.news.com.au/sport/boxing/aussie-martial-arts-legend-and-hollywood-trainer-richard-norton-dies/news-story/073b8196ba8ee37565147a5fa1c03571 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=news.com.au}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0636280}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Richard Norton (actor)}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئوسترالی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>5pn9palclia9dokk9xwxfqd5vpqt2xx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڕۆب ڕاینەر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264054</id>
    <revision>
      <id>1579529</id>
      <parentid>1530192</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3731" sha1="0a3vwsoxnm89rw7pt9tt2q5kjjaxgia" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ڕۆب ڕینەر''' ({{بە ئینگلیزی|Rob Reiner}}؛ لەدایکبووی ٦ی ئازاری ١٩٤٧ لە [[دە بڕۆنکس]] – ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە [[لۆس ئانجلەس]])&lt;ref name=&quot;SangalCNN&quot;&gt;{{cite news |last1=Sangal |first1=Aditi |last2=Romine |first2=Taylor |last3=Tsui |first3=Karina |title=What we know about the fatal stabbings of Rob and Michele Reiner and the case against their son |url=https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |access-date=December 17, 2025 |work=[[سی ئێن ئێن|CNN]] |date=December 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217161012/https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |archive-date=December 17, 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[بەرھەمھێنەری فیلم]]، [[ئەکتەر]] و چالاکێکی سیاسیی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٦٧ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0001661}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Rob Reiner}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:چالاکوانانی کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:بێخوایانی ئەمریکی]]
[[پۆل:بلۆگەرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە]]
[[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی بێڤرڵی ھیڵس]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک]]</text>
      <sha1>0a3vwsoxnm89rw7pt9tt2q5kjjaxgia</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579530</id>
      <parentid>1579529</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3733" sha1="7758fd0get86j8o94z2rcboy65rm4s7" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ڕۆب ڕاینەر''' ({{بە ئینگلیزی|Rob Reiner}}؛ لەدایکبووی ٦ی ئازاری ١٩٤٧ لە [[دە بڕۆنکس]] – ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە [[لۆس ئانجلەس]])&lt;ref name=&quot;SangalCNN&quot;&gt;{{cite news |last1=Sangal |first1=Aditi |last2=Romine |first2=Taylor |last3=Tsui |first3=Karina |title=What we know about the fatal stabbings of Rob and Michele Reiner and the case against their son |url=https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |access-date=December 17, 2025 |work=[[سی ئێن ئێن|CNN]] |date=December 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217161012/https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |archive-date=December 17, 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[بەرھەمھێنەری فیلم]]، [[ئەکتەر]] و چالاکێکی سیاسیی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٦٧ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0001661}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Rob Reiner}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:چالاکوانانی کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:بێخوایانی ئەمریکی]]
[[پۆل:بلۆگەرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە]]
[[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی بێڤرڵی ھیڵس]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک]]</text>
      <sha1>7758fd0get86j8o94z2rcboy65rm4s7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579531</id>
      <parentid>1579530</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hivja پەڕەی [[ڕۆب ڕینەر]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[ڕۆب ڕاینەر]]</comment>
      <origin>1579530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3733" sha1="7758fd0get86j8o94z2rcboy65rm4s7" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ڕۆب ڕاینەر''' ({{بە ئینگلیزی|Rob Reiner}}؛ لەدایکبووی ٦ی ئازاری ١٩٤٧ لە [[دە بڕۆنکس]] – ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ لە [[لۆس ئانجلەس]])&lt;ref name=&quot;SangalCNN&quot;&gt;{{cite news |last1=Sangal |first1=Aditi |last2=Romine |first2=Taylor |last3=Tsui |first3=Karina |title=What we know about the fatal stabbings of Rob and Michele Reiner and the case against their son |url=https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |access-date=December 17, 2025 |work=[[سی ئێن ئێن|CNN]] |date=December 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217161012/https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |archive-date=December 17, 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[بەرھەمھێنەری فیلم]]، [[ئەکتەر]] و چالاکێکی سیاسیی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٦٧ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0001661}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Rob Reiner}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:سیناریۆنووسانی ئەمریکی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]]
[[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:نووسەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:چالاکوانانی کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:بێخوایانی ئەمریکی]]
[[پۆل:بلۆگەرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە کوڕە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:کوڕە نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:گەلی ئەمریکی بە ڕەچەڵەک نەمسا-جولەکە]]
[[پۆل:نووسەرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ئامادەیی بێڤرڵی ھیڵس]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی کۆمیدی]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە لۆس ئانجلەس]]
[[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی نیویۆرکی]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی فیلم لە کالیفۆڕنیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسە جولەکەکانی ئەمریکا]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئێمی پرایم تایم بۆ نمایشێکی نایاب لەلایەن ئەکتەری پاڵپشتەوە لە زنجیرەیەکی کۆمیدیا]]
[[پۆل:سیناریۆنووسەکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:بەرھەمھێنەرانی تەلەڤیزیۆنیی لە نیویۆرک]]</text>
      <sha1>7758fd0get86j8o94z2rcboy65rm4s7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڕۆبێرت ترێبۆر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264238</id>
    <revision>
      <id>1579492</id>
      <parentid>1579280</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="98c0mcxxctmco33j14g1f7c5z2ajfu5" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ڕۆبێرت ترێبۆر''' ({{بە ئینگلیزی|Robert Trebor}}؛ ٧ی حوزەیرانی ١٩٥٣ لە [[فیلادێلفیا]] – ١١ی ئازاری ٢٠٢٥ لە [[لۆس ئانجلەس]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/robert-trebor-hercules-legendary-journeys-xena-1236181863/ |سەردێڕ=Robert Trebor, 'Hercules: The Legendary Journeys' Actor, Dies at 71 |ئیش=The Hollywood Reporter |یەکەم=Mike |دوایین=Barnes |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٥٩ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0871636}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}


[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:ئەکتەرە نێرەکانی شاری فیلادلفیا]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:ناشتنەکان لە گۆڕستانی ھۆڵیوود فۆرێڤەر]]</text>
      <sha1>98c0mcxxctmco33j14g1f7c5z2ajfu5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڕۆن دین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264345</id>
    <revision>
      <id>1579493</id>
      <parentid>1579264</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:06:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1759" sha1="f4fjaxuw33i83q06dp8vdhwh5syl0kq" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ڕۆن دین''' ({{بە ئینگلیزی|Ron Dean}}؛ ١٥ی ئابی ١٩٣٨ لە [[شیکاگۆ]] – ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ لە شیکاگۆ)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen |یەکەم=Erik |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Ron Dean Dies: Actor In 'The Fugitive', 'The Breakfast Club' &amp; Three Tom Cruise Films Was 87 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/10/ron-dean-dead-the-fugitive-the-dark-knight-breakfast-club-frasier-1236573733/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] بوو. ئەو لە ١٩٧٦ دەستی بە چالاکی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{IMDb name|0212939}}

{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}}
{{ئەکتەر-کۆلکە}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}
{{پۆلی کۆمنز|Ron Dean}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨]]
[[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>f4fjaxuw33i83q06dp8vdhwh5syl0kq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja</title>
    <ns>3</ns>
    <id>266313</id>
    <revision>
      <id>1579555</id>
      <parentid>1560670</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:48:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>/* نوێ! */ بەشی نوێ</comment>
      <origin>1579555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36208" sha1="4sdpfllxldjz5q2dexosg8j4gaw2g4m" xml:space="preserve">== بەخێربێیت ==
{| bgcolor=&quot;#f8f8ff&quot; align=center style=&quot;width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;&quot;
|
&lt;div class=&quot;tabber horizTabBox&quot; style=&quot;width: 100% !important;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;ویکیپیدیا&amp;zwnj;&quot;&gt;
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]&lt;/span&gt;
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;1&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;بنەماکان&amp;zwnj;&quot;&gt;
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]&lt;/span&gt;
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;پەڕەکەت&amp;zwnj;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]&lt;/span&gt;
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;بەشداری&amp;zwnj;&quot;&gt;
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]&lt;/span&gt;
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}

-- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٤، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC)

== نیشانێک بۆ تۆ! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''نیشانی تێکۆشەری'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | سڵاو هیڤجای بەڕێز، توانیت به دوو مانگ بگەی به ۱۰۰۰ دەستکاری له ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی، لەبەر وەش ئەو نیشانەت پێشکێش دەکەم و دەست خۆشیت لێ دەکەم که له ویکی کوردی بەردەوامی و بەشداری دەکەی، هیوادارم هەروا بەردەوام بی. بژی [[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|سینا خزری ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sina Khezrii|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٠، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
|}

:زۆر سپاس بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] دڵخۆش بووم بەو نیشانە جوانەتان، ھیوادارم ئێوەش ھەر بمێنن بۆ پڕۆژەکەمان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٢:٠٥، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
:سڵاوو ڕێز تکایە پيگەی فەرمی بزووتنەوەی ئایندە با نە سڕێتەوە ڕێکی بخەن  [[بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان|لێدوان]]) ١٤:١٠، ١٢ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
::سڵاو @[[بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] سەرەتا لە بەشێکی ھەڵە باسەکەتان کردەوە (دەبێ لە خوارەوە لە بەشێکی سەربەخۆدا باسی بکەیت). دواتر بەڕێوەبەرێک سەیری پەڕەکە دەکات و ئەگەر لەگەڵ یاساکان یەک نەگرێت ئەوە دەیسڕێتەوە و ئەگەریش کێشەی نەبێ ئەوە تاگی سڕینەوە لادەدات و پەڕەکە دەمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٠٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)

== پێڕستی گەورەترین شارەکانی ئێران ==

دەم باش Hivja، ئەرێ [[fa:فهرست کلان‌شهرهای ایران]] ([[پێڕستی گەورەشارەکانی ئێران]]) و [[fa:فهرست شهرهای ایران بر پایه جمعیت]] (کە لای خۆمان نییە) یەک شت نین؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏١٦:١٣، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] سڵاوت لێ بێت. جیاوازییان ھەیە؛ یەکەمیان سەبارەت بە [[:en:Megacity|گەورەشارەکانی]] ئێرانە و دووەمیشیان سەبارەت بە تەواوی شارەکانی ئێرانە (گەورەشار، شاری ئاسایی و شارۆچکە) کە بەپێی ژمارە دانیشتووانەوە ڕیزبەندی کراون. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏١٨:٠٨، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
::ئەھا، زۆر سپاس بۆ وەڵامەکەت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ‏٢١:٤٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== شێوازی ھەواڵەکان ==

سڵاو Hivja، ھیوادارم باش بیت. تەماشایەکی [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا|داڕێژەی لە ھەواڵەکاندا]] بکە، سێ ھەواڵی کۆتا سەرەتاکانیان بە دەستەواژەی ئاگاداریی «بەھۆی..» دەستپێدەکات، پێموایە جوان نییە ھەموویان لەسەریەک بە یەک شێواز دابنرێ. ھیچ جێگرەوەیەکیشم نەدۆزییەوە تا لەجیاتی 'بەھۆی' دایبنێم. تۆ دەڵێی چی؟ [[User:Zamand Karim|&lt;b style=&quot;color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;&quot;&gt;&amp;#160;زەمەنCefayî&amp;#160;&lt;/b&gt;]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٧، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:Zamand Karim|Zamand Karim]] سڵاوت لێ بێت. ڕاست دەکەی، دەستێکم لە ھەواڵەکاندا وەردا ئێستا بزانە چۆنە. سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٢:٢٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)
::باشتر دیارە. دەستتخۆش بێ. [[User:Zamand Karim|&lt;b style=&quot;color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;&quot;&gt;&amp;#160;زەمەنCefayî&amp;#160;&lt;/b&gt;]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== نیشانێک بۆ تۆ! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[پەڕگە:Editors Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''نیشانی دەستکاریکەر'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | چونکە شایەنیت {{زۆر سوپاس}} بۆو دەستکاریانەی کردوتن و دەیانکەیت. [[User:Zemen|&lt;b style=&quot;color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;&quot;&gt;&amp;#160;زەمەنCefayî&amp;#160;&lt;/b&gt;]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ‏٢٢:٥١، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)
|}

:@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] سڵاوت لێ بێت، گەلێک سپاس بۆ بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٠:١٦، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)

== Translation request ==

Hello, Hivja.

Can you translate and upload the article about the prominent economist [[:en:Dani Rodrik]] in Sorani Kurdish Wikipedia?

Kindest regards, [[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Moroike|لێدوان]]) ٠٩:٠٥، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] سڵاو، {{کرا}} ('''[[دانی ڕۆدریک]]'''). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٢٨، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)
::Thank you very much for the new article. [[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Moroike|لێدوان]]) ٢٢:٢٩، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC)

== داواکاری ==

سڵاو بەڕێز ھیڤجا! داڕێژەیەک ھەیە کە لە ٤٣ ویکیپیدیای تردا ھەیە، لێرەش زۆر پێویستمانە ([[:en:Template:Infobox_storage_medium|داڕێژە: زانیاریدانی میدیاکانی داکردن]])، ئەگەر بتوانرێت لێرەش دروستبکرێتەوە زۆر چاک دەبێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٣:٢٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)

:سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] سازم کرد، بڕوانە [[داڕێژە:زانیاریدانی میدیاکانی داکردن|داڕێژەکە]]. من لەژێر ئەو بەستەرەی داتنا ناوی داڕێژەکەم نووسی، بەڵام خۆت لەسەر دروستیی ناوەکە بڕیار بدە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٤٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
::'''زۆر سوپاس!''' بۆ ناوەکەش بەڕای من درووستە، لە ھەندێک ویکی تەنیا نووسیویانە (میدیا)، بەڵام لە ویکیپیدیای ئینگلیزی (storage)ی لەگەڵدایە، کە بە مانای (داکردن، تێکردن، خەزن کردن، پاراستن) دێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥١، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] لە خزمەتدام، ئەگەر وایە ناوەکە کێشەی نییە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٥، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::: وەڵا ناوەکە زۆر سەیرە! ''storage medium'' دەبێتە «کەرەستەی عەمبارکردن». ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٦:٥٧، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تکایە ئەگەر ناوەکەت پێ ھەڵەیە، گومان مەکە لە گواستنەوەیدا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٨، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::::: {{وب|Ari Qasm}} ھاوڕایت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٧:٠٠، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::medium ئەگەر ھەڵە نەبم بە مانای (ناوەند) دێت، لەبەرئەوەی لە ویکیپیدیا عەرەبیش نووسراوە (وسيط)، بێجگەلەوانەش دەتوانین بڵێین (یەکە)، بۆ (Storage)ەکەش، عەمبار جیاوازی نییە لەگەڵ داکردن، یان ئەوانەی لەسەرەوە ئاماژەم پێکردن. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٧:٢٩، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::: {{وب|Ari Qasm}} دەزانم medium لە کتێبەکانی پەروەردەش بە «ناوەند» مانایان کردووەتەوە، بەڵام فرەمانایە و ھەموو جارێک یەک مانای نییە. لێرەدا بە مانای شتێکی فیزیکی یان ئامڕازێک دێت کە بۆ کردەوەی store بە کاردێت، ناوی ھاتووە. ئەمە لە ئێوەوە بزانم «داکردن» بۆ storage بە کار دێت. ئەوەندەی من بزانم storage ھەر بە عەمبار و عەمبارکردن مانا کراوەتەوە. «داکردن» زیاتر بۆ بارانبارین و داندانە بە پەلەوەر. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٧:٥٠، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::::عەمبارکردنیش تەواوە، بەڵام بڕوانە [https://bgprogram.org/Default.aspx?page=programs_detail2&amp;c=163&amp;l=3 وەزارەتی پەروەردە] لە کتێبی کۆمپیوتەر (لاپەڕە ١٥) لەبەرامبەر وشەی storage (داکردن)ـی بەکارھێناوە، ھەربۆیە کتێبی کۆمپیوتەرم کردە نموونە، چونکە داڕێژەکە خۆی لەسەر ئەو فۆرماتانەیە کە دەتوانرێ داتای لەسەر تۆماربکرێت.
:::::::::لە [https://ferheng.info/alfba/22515/ فەرهەنگ] لە وشەی عەمبارکردن، ئاماژەی بە داکردن کردووە، نووسراوە داکردنی دانەوێڵە، واتا (هەڵگرتنی دانەوێڵە)، کەواتە دەتوانین بڵێین (داکردنی داتا).
:::::::::بێجگە لەو دووە دەتوانین (پاشەکەوت کردن، تێخستن، ھەڵگرتن، تۆماکردن، تێکردن) بەکاربێنین.
:::::::::وە ئەگەر لە ترانزلەیت بنووسیت (داکردن) ئەوا (installation) و لە عەرەبی (تثبيت)ت دەداتێ.
:::::::::ئینجا دەیکەن بە ھەر چی ناوێک، من ڕازیم. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢١:٠٠، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] من کتێبەکانی ئامادەیی و بەتایبەت فیزیا و کیمیای پۆلی دوازدەم بۆ medium بە نموونە ھێنایەوە. بۆ storage، کاتێک پەکمان بۆ سەرچاوەی وشەیەک کەوت، ئەو کاتە ئاسایییە بچیتە سەر ئەو کتێبەی پۆلی حەوت، بەڵام کاتێک وشەیەک ھەیە خوێنەر لێی تێ بگات، ناکرێت بچین وشەیەکی نامۆ بێنین و سەر لە خوێنەر تێک بدەین. پێم وایە فەرھەنگی ئەناھیتا لە ئاماژەدان بە داکردن لە وشەی عەمبارکردن ھەڵەی کردبێت. داکردن بۆ storage نابێت. «داکردنی دانەوێڵە» کەی مانای «ھەڵگرتنی دانەوێڵە» دەدات؟! یانی تۆ دانەوێڵە لە سایلۆ ھەڵگریت، مانای وایە دات کردووە؟! تێخستن بۆ input و insert و، پاشەکەوتکردنیش بۆ save دانراوە کە کارە نەک بۆ storage کە ناوە. دامەزراندن بۆ installation دانراوە. لەو ترانزلەیتەش کە باست کرد، تێناگەم. لە کوێ بینووسین؟ من زمانەوان نیم، بەڵام بەپێی شارەزاییم ھەوڵی خۆم دا ڕوونکردنەوەیەک بۆ باسەکە بدەم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٢٢:٣٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::::::خۆی وشەی (storage) واتا (کۆگا) وتاری ([[عەمباری دراوەکان|کۆگای دراوە]]) ھەبوو، ئێستا کراوە بە (عەمباری دراوە).
:::::::::::ئەم وتارەش ([[کۆگەی دراوەی کۆمپیوتەر]])، بەڵام ئەمە نەکراوە بە (عەمبار) [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٢:٤٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::::::[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; لە هەنبانە دەڵێ گەنمەکەم داکرد واتە هەڵمگرت زیاتر بۆ هەڵگرتنی ناو چاڵ و داکردنی کادێن بەکارهاتووە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ٠١:٤٦، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] کۆگا/کۆگە بۆ بەرامبەری storage ھەیە و ناڵێم وا نییە، بەڵام جیاوازییەکەیان لەوەدایە کۆگا/کۆگە شوێنێکە کە شتی تێدا ھەڵدەگیرێت لەکاتێکدا storage شتێکە، ئامڕازێکە کە شتی تێدا ھەڵدەگیرێت. @[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] پێشگری دا- بۆ شتێکە کە لە سەرەوە بۆ خوارەوە بێت، بەڵام پێشگری ھەڵ- بۆ شتێکە لە خوارەوە بۆ سەرەوە بێت و پێچەوانەی یەکن. تۆ کە گەنمەکەت لە ناوی لۆرییەک ھێنایە خوارەوە، دەکرێ بڵێین دا کراوە، بەڵام کە لەو شوێنە مایەوە تا دواتر بە کار بێتەوە، ئەو کاتە دەڵێین ھەڵگیراوە. ھەڵگرتن و عەمبارکردن دەکرێ یەک بگرنەوە، بەڵام قەت لەگەڵ داکردن یەک شت نین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٠٢:٢٣، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::::::::تەواوە، خۆت وا دەیڵێیت storage ئەو شوێنەیە کە شتی تێدا ھەڵدەگیرێت، بۆ نموونە (سی دی، فلاش، دی ڤی دی، یان ھەر جۆرە ئامرازێکی تر) ھەموویان شتیان تێدا ھەڵدەگیرێت.
::::::::::::::وە مادام داکردن ئەو مانایە نادات ئەوا ناوەکە بگۆڕن. لێرەدا (عەمبارکردن و ھەڵگرتن) مایەوە، من دەڵێم ھەر بکرێت بە (عەمبارکردن)، ھەر عەمبارکردنەکە مانای تەواوی خۆی دەدات. بەڵام پێم باشە ھەر ھەموو وتارەکانی ویکیپیدیا بکرێن بە عەمبارکردن، نەک یەکیان داکردن بێت یەکیان کۆگە و یەکیان ھەڵگرتن.
::::::::::::::واتا (کۆگە) دەبێت بە (عەمبارگە)، وایە؟ [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٣:٣٤، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] نا، من وتم کۆگا/کۆگە شوێنە، بەڵام storage ئامڕازە. من نامەوێ قسەی خۆم بسەپێنم، بەس بەخوا لە عەمبارکردن باشتر نایەتە خەیاڵم. ناوی وتارم نەبینیوە داکردنی تێدا بێت. بۆ پرسیارەکەشت، دڵنیا نیم، بەڵام نزیکن لە یەکەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٤:٤٠، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)
::::::::::::::::تەواو با عەمبار بێت، ھەرخۆی منیش ھیچ ووشەی ترم نی یە بۆ ئەوەی لە جێی داکردن دابنرێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٤:٤٣، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)

== دوژمن و دووژمن ==

سڵاو کاکە گیان. بینیم زەحمەتت کێشاوە و دەستکاریتان لە ناوی [[بەڕێوەبەرایەتیی خاکە داگیرکراوەکانی دوژمن|ئێرەدا]] کردوە. ئایا دووژمن ڕاستترە یان دوژمن؟ وتارمان بە ھەردوو وشەکە ھەیە. سپاس. [[User:Zemen|&lt;b style=&quot;color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;&quot;&gt;&amp;#160;زەمەنCefayî&amp;#160;&lt;/b&gt;]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٢:٤٣، ٣ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] بوورە بۆ درەنگ وەڵامدانەوە، دوژمن ڕاستترە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٢٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] و @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] دژمن (یان دوژمن) ڕاستە، بەڵام دووژمن ھەڵەیە. ئەمە لە پاڵەویدا «دوشمەن» بووە. دژ لە ئەم وشەیەدا ھەر ئەو دژ -ەیە کە لە دژایەتی، دژوار و دژنێو یان دژوێن (کە بە جنێو یان جوێن باوە)دا ھەیە. لە [https://en.m.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Iranian/du%C5%A1m%C3%A1n%C4%81h ئێرە] بنۆڕن. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|&lt;span style=&quot;color:#EB3C27;&quot;&gt;G&lt;/span&gt;]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|&lt;span style=&quot;color:#1D3F6E;&quot;&gt;êjełûk&lt;/span&gt;]]''' ٠٨:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)

== خەریکە مافی uploader بەسەر دەچێت ==

سڵاو، ئەمە وەک بەشێک لە [[metawiki:Global reminder bot|بۆتی بیرخەرەوەی سەرانسەری]]، بیرخەرەوەیەکی خۆگەڕکراوە تا پێت بڵێت کە دەسەڵاتت بۆ مافی «uploader» (بارکەرەکان) لە 15:27، 5ی ئابی 2025 (UTC) بەسەر دەچێت. بۆ زۆربەی مافەکان، پێویستە لە [[وپ:دم]] نوێی بکەیتەوە مەگەر ئەوەی لەکاتی وەرگرتنی مافەکە شتێکی ترت پێ وترابێت. &lt;small&gt;{{ڕەساسی|بۆ لابردنی ئاگادارییەکانی بەسەرچوونی ماف، خۆت بۆ [[m:Global reminder bot/Exclusion|ئەم پەڕە]] زیاد بکە.}}&lt;/small&gt; [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)

== تێبینییەک! ==

سڵاو ھیڤجا، سەبارەت بە پڕۆژەی خانمەکتەرە ئەمریکییەکان ویستم ئاگادارت بکەمەوە. لە ناوەکانی خانمەکتەرەکاندا تا ئەم چرکەیە 1500 ناویان بە ژیریی دەستکرد گۆڕیومن، هەروەها بەردەوام دەبم تا هەموو ناوەکان دەگۆڕم. ژیریی دەستکردەکە لە ئێمە باشتر و خێراترە بۆ ڕاستکردنەوە یان بابڵێین باشترکردنی ناوەکان. ویستم ئاگاداربیت کار لەسەر ناوەکان مەکە. دوای تەواوبوونم، ئەوکات گەر ویستت کار لەسەر ناوی شارەکان بکە یان ئەوەشیان من دەیکەم تەنیا تۆ لەکۆتاییدا وەک پێداچوونەوە چاوێکی پیابخشێنەوە نەکا هەڵە لە پیتا کرابێت. لەکۆتایی هەموو کارەکاندا، هاوڕێیان لێرەش ئاگاداردەکەینەوە بۆ چاوپێخشان. '''[[User:Tessla|&lt;span style=&quot;font-family:Oswald;color:FF003A6A&quot;&gt;Tessla&lt;/span&gt;]] ([[User Talk:Tessla#top|&lt;span style=&quot;font-family:Oswald;color:black&quot;&gt;وتووێژ&lt;/span&gt;]])''' ١٠:٠٤، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] زۆر باشە سپاست دەکەم. بێگومان ئامادەم بۆ پێداچوونەوەی دوایی، کاتێک کارەکانت تەواو بوون تکایە ئاگادارم بکەوە تاوەکوو پێداچوونەوەیان بۆ بکەم. دیسان سپاس بۆ بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٢٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] گیان چەند پرسیارێکم سەبارەت بە بەکارھێنانی ژیریی دەستکرد بۆ ویکیپیدیا لە بەڕێزت ھەیە. دیسکۆردت ھەیە لەوێ لێت بپرسم؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٣١، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
:::گەر لە گرووپەکەی دیسکۆردیت، بەڵێ هەمە بەناو: Tessla. '''[[User:Tessla|&lt;span style=&quot;font-family:Oswald;color:FF003A6A&quot;&gt;Tessla&lt;/span&gt;]] ([[User Talk:Tessla#top|&lt;span style=&quot;font-family:Oswald;color:black&quot;&gt;وتووێژ&lt;/span&gt;]])''' ١٧:٢٠، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] جێبەجێیە، Add Friendـم بۆ ناردی، سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:١١، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)

== [[Kurdistan futuer movment.jpg]] ==

سڵاو، کە کرتە لەسەر بەستەری وێنەکە دەکەم لە کامنز نایبینم ئەتوانیت تۆ بەستەرەکەی دابنێی تا بزانم بەردەستە یان نا؟
گەرنا پێویستە [[:پەڕگە:Kurdistan futuer movment.jpg|تاگەکە]] لابدەین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:٥٩، ١٨ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)

:سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] «[[commons:File:Kurdistan_futuer_movment.jpg|فەرموو]]». [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٥:١٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC)

== خەریکە مافی patroller بەسەر دەچێت ==

سڵاو، ئەمە وەک بەشێک لە [[metawiki:Global reminder bot|بۆتی بیرخەرەوەی سەرانسەری]]، بیرخەرەوەیەکی خۆگەڕکراوە تا پێت بڵێت کە دەسەڵاتت بۆ مافی «patroller» (پاسدەران) لە 18:12، 4ی شوباتی 2026 (UTC) بەسەر دەچێت. بۆ زۆربەی مافەکان، پێویستە لە [[وپ:دم]] نوێی بکەیتەوە مەگەر ئەوەی لەکاتی وەرگرتنی مافەکە شتێکی ترت پێ وترابێت. &lt;small&gt;{{ڕەساسی|بۆ لابردنی ئاگادارییەکانی بەسەرچوونی ماف، خۆت بۆ [[m:Global reminder bot/Exclusion|ئەم پەڕە]] زیاد بکە.}}&lt;/small&gt; [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٢، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)

== خەریکە مافی reviewer بەسەر دەچێت ==

سڵاو، ئەمە وەک بەشێک لە [[metawiki:Global reminder bot|بۆتی بیرخەرەوەی سەرانسەری]]، بیرخەرەوەیەکی خۆگەڕکراوە تا پێت بڵێت کە دەسەڵاتت بۆ مافی «reviewer» (بەسەرداچوونەوەکەران) لە 18:12، 4ی شوباتی 2026 (UTC) بەسەر دەچێت. بۆ زۆربەی مافەکان، پێویستە لە [[وپ:دم]] نوێی بکەیتەوە مەگەر ئەوەی لەکاتی وەرگرتنی مافەکە شتێکی ترت پێ وترابێت. &lt;small&gt;{{ڕەساسی|بۆ لابردنی ئاگادارییەکانی بەسەرچوونی ماف، خۆت بۆ [[m:Global reminder bot/Exclusion|ئەم پەڕە]] زیاد بکە.}}&lt;/small&gt; [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٢، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)

== نوێ! ==

'''بەخێربێیتەوە!''' '''[[User:Tessla|&lt;span style=&quot;font-family:Oswald;color:FF003A6A&quot;&gt;Tessla&lt;/span&gt;]] ([[User Talk:Tessla#top|&lt;span style=&quot;font-family:Oswald;color:black&quot;&gt;وتووێژ&lt;/span&gt;]])''' ١٤:٤٨، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>4sdpfllxldjz5q2dexosg8j4gaw2g4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دایە دایە (گۆرانی)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>266501</id>
    <revision>
      <id>1579744</id>
      <parentid>1501933</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T05:37:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2298" sha1="oizxqv56rc80x58epu0eg6hicsj1orj" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox song|title=دایە دایە|Artist=[[ڕەزا سەقایی]]|language=[[لوڕی|کوردیی لوڕی]]|genre=[[ھەڵبەستی پاڵەوانی]]|Released=١٩١٥ بۆ ١٩٣٠ەکان|writer=[[قەدەم خەیر]]}}

'''دایە دایە ڤەختێ جەنگە'''{{تێبینی|[[کوردیی ناوەندی]]: ''دایە دایە کاتی شەڕە''{{ھن}}بەکارھێنەکانی تر: ''موتورچی'' یان ''دایە دایە وقت جنگە''.}} [[ھەڵبەستی پاڵەوانی|گۆرانییەکی پاڵەوانیی لوڕیی]] و [[چاندی کوردی|فۆلکلۆری کوردییە]]، لە چەند سەدەیەک لەمەوبەر، لەلایەن [[قەدەم خەیر]] لە کاتی لەسێدارەدانی لەلایەن ئێرانەوە بۆ یەکەمینجار گوتراوە، و دواتر لەنێو خەڵک پاشان لە پەڕتووکی مێژووی مۆسیقای لوڕستان پارێزرا. ساڵانی ١٩٦٠ەکان تا کۆتایییەکانی، بە دەنگی [[ڕەزا سەقایی]] و ڕێکخستنی [[موجتەبا میرزادە]]، تۆمار کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ایران|یەکەم=عصر|ڕێکەوت=۱۴ی ۱۱ی ۱۴۰۱|سەردێڕ=ترانه «دایه دایه وقت جنگه» ثبت شد|ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/877185/ترانه-دایه-دایه-وقت-جنگه-ثبت-شد|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=fa|زمان=fa}}&lt;/ref&gt; حەسەن زیرەک ئەم گۆرانییەی وتووەتەوە لەژێر بەندیی '''لایە لایەت بۆ دەکەم'''.

== تێبینییەکان ==
{{تێبینییەکان}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.aparat.com/v/vqLYm دایە دایە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251227101600/https://www.aparat.com/v/vqLYm |date=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ }}
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی}}

[[پۆل:گۆرانییەکان]]
[[پۆل:گۆرانییە کوردییەکان]]
[[پۆل:گۆرانی]]
[[پۆل:گۆرانیناسییەکان]]</text>
      <sha1>oizxqv56rc80x58epu0eg6hicsj1orj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئیسماعیل ڕەزوان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>271075</id>
    <revision>
      <id>1579505</id>
      <parentid>1579129</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:08:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1802" sha1="hyksq7cxukp67xi2838cmflarp84tlg" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{داتابۆکس}}'''ئیسماعیل سەعید ڕەزوان''' سەرکردەیەکی [[حەماس|بزووتنەوەی حەماس]] و وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینییە لە حکوومەتی حەماس بە سەرۆکایەتی [[ئیسماعیل ھەنییە]] کۆنترۆڵی غەززە دەکات. پێشتر وەک وتەبێژی ڕاگەیاندنی بزووتنەوەی حەماس کاری کردووە، ھەروەھا وەک سەرۆکی دەستەی بەڕێوەبەری تۆڕی ڕاگەیاندنی ئەقسا، ھەروەھا مامۆستای فەرموودە لە زانکۆی ئیسلامی [[غەززە]] و خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە زانستەکانی فەرموودە. پۆستی وەزیری وەرگرت لەو گۆڕانکارییەی کە لە ساڵی ٢٠١٢ لە حکوومەتی حەماس ڕوویدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الرئیسیة|ناونیشان=https://paldf.net/f/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=شبکة فلسطین للحوار|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240904010950/https://paldf.net/f/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|سیاسەت|فەلەستین|ژیاننامە}}

[[پۆل:مسوڵمانانی فەلەستین]]
[[پۆل:سیاسەتمەدارە ئیسلامیەکان]]
[[پۆل:ئەندامانی حەماس]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>hyksq7cxukp67xi2838cmflarp84tlg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تۆش ھەروەھا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>271498</id>
    <revision>
      <id>1579547</id>
      <parentid>1495835</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2465" sha1="ltljjf2om2cs8lboj993p40jqwyjvkh" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''تۆش ھەروەھا''' (بە لاتین: tu quoque) ناوی جۆرە [[بەھەڵەبردنی لۆژیکی|سەفسەتەیەکە]] ھەندێ کەس لە باس و وتووێژا ئەیکەن، بەم شێوەیە کە بە مەبەستی تڕۆکردنی [[بەڵگە (لۆژیک)|بەڵگەکانی]] بەرامبەرەکەیان، ھێرش ئەبەن بۆ ھەر ئاکار و کردەوەیەکی کە ناتەبا بێ لەگەڵ قسەکانیا، گوایە توانیویانە لەم ڕێگایەوە دووڕوویی و ڕیاکاریی ئەو دەر بخەن و بەڵگەھێنانەوەکانی پووچەڵ بکەنەوە. ئەمە یەکێ لە شێوەکانی [[پەنا بۆ کەس بردن]] بە ئەژمار دێ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ad Hominem (Tu quoque)|ناونیشان=https://www.logicallyfallacious.com/cgi-bin/uy/webpages.cgi?/logicalfallacies/Ad-Hominem-Tu-quoque|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=www.logicallyfallacious.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910125124/https://www.logicallyfallacious.com/cgi-bin/uy/webpages.cgi?/logicalfallacies/Ad-Hominem-Tu-quoque|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== فۆرم ==
سەفسەتەی «تۆش ھەروەھا» فۆرمێکی ئاوەھای ھەیە: 

«ئەلف» دەڵێ قەزیەی x ڕاستە.

«بێ» دەڵێ «ئەلف» دووڕوو و ڕیاکارە، چونکە فڵان کار و کردەوەی لەگەڵ ئەم قسەیەی کە دەڵێ x ڕاستە، یەک ناگرنەوە.

کەوایە، x  ڕاست نییە.

بۆ وێنە، ئەم سیناریۆیە لە بەر چاو بگرن کە تێیدا دوو کەس پێکەوە ئەچنە ناو دووکانێک و پاش کەمێک دێنە دەرەوە.

کەسی یەکەم بە کەسی دووەم ئەڵێ ئەو شتەت ھەڵگرت بەبێ ئەوەی پارەکەی ببژێری. ئەم کارەت دزییە و ھەڵەیە.

کەسی دووەم ئەڵێ: دەی؟ لە بیرم دێ جارێک خۆتیش ھەر ئەم کارەت کرد. ئەو کات پێت ھەڵە نەبوو، ئەم جارەش ھەڵە نییە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|فەلسەفە}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>ltljjf2om2cs8lboj993p40jqwyjvkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:حەمید ڕەزا ئەردەڵان</title>
    <ns>1</ns>
    <id>273714</id>
    <revision>
      <id>1579713</id>
      <parentid>1323882</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5399" sha1="dvo085ilsyh8ls3pil736pp3dnhj1cs" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[حەمید ڕەزا ئەردەڵان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1323881 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220104102400/http://feydus.ir/fa/news/31253/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-40-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-8-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF بۆ http://feydus.ir/fa/news/31253/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-40-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-8-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210417042437/http://feydus.ir/fa/news/31242/%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%85-%D9%88-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%AF-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9-%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA بۆ http://feydus.ir/fa/news/31242/%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%85-%D9%88-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%AF-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9-%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٥:٤٢، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمید ڕەزا ئەردەڵان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579712 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ http://sahebkhabar.ir/news/13408551/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%AC%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%86-%D8%B2%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%83-%D9%87%D8%A7%D9%89-%D9%85%D9%84%D9%84
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240213231418/https://teater.ir/?news=1393061117 بۆ https://teater.ir/?news=1393061117 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢٣:٥١، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>dvo085ilsyh8ls3pil736pp3dnhj1cs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مردنەکان لە ٢٠٢٥</title>
    <ns>0</ns>
    <id>279704</id>
    <revision>
      <id>1579461</id>
      <parentid>1579416</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55049" sha1="lzqt0ikg6td476ihns08v69nmee2qz8" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٥دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==
=== ٣٠ ===
* [[خالیدە زیا]]
* [[ئیسیا ویتلۆک جونیۆر]]

=== ٢٦ ===
* [[بەھرام بەیزایی]]، ٨٧، نووسەر و دەرھێنەری فیلم و شانۆی ئێرانی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Renowned Iranian playwright Bahram Beyzai passes away |ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/240207/Renowned-Iranian-playwright-Bahram-Beyzai-passes-away |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Mehr News Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٤ ===
* [[ڕۆب ڕینەر]]

=== ٤ ===
* [[کاری-ھیرۆیوکی تاگاوا]]

== تشرینی دووەم ==
=== ٦ ===
* [[جەیمس واتسن]]، ٩٧، زانا و ژینناسی ئەمریکی و براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|خەڵاتی نۆبێل]] (١٩٦٢)، بەساڵاچوون.&lt;ref name=NYTobit&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dean |یەکەم=Cornelia |سەردێڕ=James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیک چەینی]]، ٨٤، سیاسەتوانی ئەمریکی و [[جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (٢٠٠١–٢٠٠٩)، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Former US Vice-President Dick Cheney dies aged 84 |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251104115647/https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[بی بی سی نیووز|BBC News]]}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی یەکەم ==
=== ٥ ===
* [[کێن جاکۆبس]]، ٩٢، دەرھێنەری ئەمریکی، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ken Jacobs, Pioneering Experimental Filmmaker, Dies at 92|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/ken-jacobs-dead-experimental-film-1236541528/|دوایین=Saperstein|یەکەم=Pat|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ڕۆن دین]]، ٨٧، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە نەخۆشخانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen |یەکەم=Erik |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Ron Dean Dies: Actor In 'The Fugitive', 'The Breakfast Club' &amp; Three Tom Cruise Films Was 87 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/10/ron-dean-dead-the-fugitive-the-dark-knight-breakfast-club-frasier-1236573733/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ئەیلوول ==
=== ٢٣ ===
* [[عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ]]، ٨١، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سعوودی و [[موفتیی گەورەی سعوودیە]]، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Grand Mufti of Saudi Arabia has passed away: Royal Court |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2025/09/23/grand-mufti-of-saudi-arabia-has-passed-away-royal-court- |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[ھێنری جاگلۆم]]، ٨٧، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk |یەکەم١=Chris |دوایین٢=Barnes|یەکەم٢=Mike|سەردێڕ=Henry Jaglom, Moviemaker Who Worked Outside the Mainstream, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/henry-jaglom-dead-safe-place-eating-last-summer-hamptons-1236378418/ |ئیش=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
=== ١٦ ===
* [[ڕۆبێرت ڕێدفۆرد]]، ٨٩، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref name=nytobit&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ئیش=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en-US |دوایین=Barnes |یەکەم=Brooks |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250916121230/https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* [[عامر محەممەد ڕەشید]]، ٨٦، سیاسەتوانی پێشووی عێراقی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.xendan.org/detailnews/201163|سەردێڕ=عامر محەمەد ڕەشید &quot;باوكی موشه‌كی&quot; به‌عس كۆچی دواییكرد|بڵاوکەرەوە=خەندان|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== ئاب ==
=== ٣٠ ===
* [[ئەبوو عوبەیدە]]، ٤٠، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام]] (٢٠٠٧–٢٠٢٥)، [[تیرۆرکردنی ئەبوو عوبەیدە|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Israeli strike targets Hamas spokesperson Abu Obeida in Gaza: Reports|ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2025/08/30/israeli-strike-targets-hamas-spokesperson-abu-obeida-in-gaza-reports|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Al-Arabiya}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٨ ===
* [[ڕاندی بوون]]، ٨٣، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |سەردێڕ=Randy Boone, Actor on ‘The Virginian,’ Dies at 83 |وێبگە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/randy-boone-dead-the-virginian-1236358143/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[جێری ئادلەر]]، ٩٦، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walcott |یەکەم=Escher |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Iconic' Actor Jerry Adler, Star of 'The Sopranos' and 'The Good Wife,' Dies at 96 |ناونیشان=https://people.com/jerry-adler-sopranos-star-dies-96-11796497 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=People.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانک کاپریۆ]]، ٨٨، دادوەر و سیاسەتوانی ئەمریکی، نەخۆشی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Parent |یەکەم=Tabitha |سەردێڕ=TikTok Famous Judge Frank Caprio Dies at Age 88 |ناونیشان=https://people.com/judge-frank-caprio-dies-at-age-88-11794854 |ئیش=People |بڵاوکەرەوە=Dotdash Meredith |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ژێرار شالیان]]، ٩١، نووسەر و پسپۆڕێکی [[جیۆپۆلەتیک]]ی فەڕەنسی، بەساڵاچوون.&lt;ref name=nyt&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nossiter |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Gérard Chaliand, Intrepid Authority on Geopolitics, Dies at 91 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/27/world/europe/gerard-chaliand-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[ئەنەس شەریف]]، ڕۆژنامەنووس و ڤیدیۆگرافەرێکی فەلەستینی و ھەواڵنێری [[کەناڵی ئەلجەزیرە]]، [[تیرۆرکردنی ئەنەس شەریف|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;AlJazeeraAug10&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Al Jazeera journalist Anas al-Sharif killed in Israeli attack in Gaza City|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/10/al-jazeera-journalist-anas-al-sharif-killed-in-israeli-attack-in-gaza-city|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* [[دەیڤد کێچوم]]، ٩٧، ئەکتەر و [[کۆمیدیا|کۆمیدیان]]ی ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=David Ketchum, the Cooped-Up Agent 13 on ‘Get Smart,’ Dies at 97 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/david-ketchum-dead-get-smart-agent-13-1236351427/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جیم لۆڤێڵ]]، ٩٧، ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ([[جێمینای ١٢]]، [[ئەپۆلۆ ٨]] و [[ئەپۆلۆ ١٣]])، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dudek |یەکەم=Mitch |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jim Lovell, Apollo 13 astronaut who settled in Lake Forest, dies at 97 |ناونیشان=https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/08/08/jim-lovell-obituary-apollo-13-astronaut-dies-at-97 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Chicago Sun-Times}}&lt;/ref&gt;

=== ٥ ===
* [[نەرمین قادر]]، ٦٣، خانمەکتەر و شانۆکاری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nrttv.com/detail/51636 |سەردێڕ=نەرمین قادر هونەرمەند و شانۆکاری کورد کۆچی دوایی کرد |وێبگە=NRT TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== تەممووز ==
=== ٢٧ ===
* [[کوردۆی شاعیر]]، ٤٤، شاعیری کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref name=&quot;964-jaldai-dil&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ku.964media.com/320748/|سەردێڕ=كۆردۆ عەبدوڵا لە مزگەوتی گەورەی سلێمانی گیانی لەدەست دا|بڵاوکەرەوە=964media.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٦ ===
* [[زیاد ڕەحبانی]]، ٦٩، ئاوازدانەر، نووسەر و مۆسیقاژەنی لوبنانی، جەڵدەی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/26/ziad-rahbani-pioneering-lebanese-musician-and-composer-dies-at-69 |سەردێڕ=Ziad Rahbani, pioneering Lebanese musician and composer, dies at 69 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[ھاڵک ھۆگان]]، ٧١، زۆرانبازی پیشەگەری ئەمریکی، وەستانی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://kfdm.com/news/local/hulk-hogan-dies-at-71|سەردێڕ=Hulk Hogan dies at 71|بڵاوکەرەوە=KFDM|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[جیمی ھانت]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوای جەڵدەی دڵ.&lt;ref name=Barnes&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jimmy-hunt-dead-invaders-from-mars-1236324837/|سەردێڕ=Jimmy Hunt, Young Star of 'Invaders From Mars,' Dies at 85|نووسەر=Barnes, Mike|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|newspaper=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد بوخاری]]، ٨٢، سیاسەتوان، ئەفسەری سەربازیی نێجیریایی و سەرۆک کۆماری نێجیریا (٢٠١٥–٢٠٢٣)، نەخۆشیی درێژخایەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nigeria's ex-President Muhammadu Buhari dies in London aged 82 |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/13/nigerias-former-president-muhammadu-buhari-dies-in-london-aged-82 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕێنی کیربی]]، ٧٠، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوایی و تەشەنای سوورێنە، گورچیلە و میزڵدان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Shallow Hal actor dies aged 70 after being hospitalised for two months as his family pay tribute
|ناونیشان= https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/breaking-rene-kirby-dead-shallow-35605141.amp |وێبگە=Mirror |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[ڕەبیع مەدخەلی]]، ٩٢، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سوننە و مامۆستای زانکۆی سعوودی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=سبب وفاة الشيخ ربيع المدخلي وموعد جنازته وسيرته الذاتية الكاملة - النصر الإخباري |ناونیشان=https://www.elnassrnews.com/31747/death-sheikh-rabee-almadkhali/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[ڕۆجەر کریستیانسێن]]، ٧٢، دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Roger Secrist Christiansen |ناونیشان=https://obits.cleveland.com/us/obituaries/theday/name/roger-christiansen-obituary?id=59197308 |وێبگە=Legacy |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیۆگۆ جۆتا]]، ٢٨، یاریزانی تۆپی پێی پورتوگالی، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Diogo Jota: Liverpool forward dies in car accident in Spain |ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/32461/13391754/diogo-jota-liverpool-forward-dies-in-car-accident-in-spain |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;
* [[مایکڵ مادسن]]، ٦٧، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر، نووسەر و شاعیری ئەمریکی، [[وەستانی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Michael Madsen, Reservoir Dogs' Actor, Dies at 67 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/michael-madsen-dead-reservoir-dogs-1236306069/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== حوزەیران ==
=== ٢٦ ===
* [[ڕیک ھورست]]، ٧٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rick Hurst, Cletus Hogg on ‘The Dukes of Hazzard,’ Dies at 79|دوایین=Moses|یەکەم=Claire|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/06/27/obituaries/rick-hurst-dead.html|وێبگە=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢١ ===
* [[بێھنام شەھریاری]]، ٥٦، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و بەرپرسی باڵای [[ھێزی قودس]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israel says it killed Iran's military coordinator with Hamas |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cn9yxrxwzzzo |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[گەیلارد سارتەین]]، ٧٨، ئەکتەری ئەمریکی، مردنی سروشتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gailard Sartain, Actor in 'Hee Haw' and 'Mississippi Burning,' Dies at 78|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/gailard-sartain-dead-hee-haw-mississippi-burning-1236295853/|دوایین=Barnes|یەکەم=Mike|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١٨ ===
* [[سابت حەبیب یووسف ئال مێکۆ]]، ٤٩، [[قەشە]]ی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]]ی عێراقی، نادیار.&lt;ref&gt;[https://sematv.net/ar/2025/06/12431 سمو الامير يعزي بوفاة المطران ثابت حبيب منصور مكو] {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[عەلی شادمانی]]، ٦٢، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی سوپای پاسداران و فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israeli military says it killed Iran's wartime chief of staff |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-irans-armed-forces-chief-staff-2025-06-17/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Reuters |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد کازمی]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;TimesDeath&quot;&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Netanyahu says Israel killed IRGC intelligence chief and his deputy |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Times of Israel |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-confirms-israel-killed-irgc-intelligence-chief-and-his-deputy/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]:
** [[فەرەیدوون عەباسی]]، ٦٦، زانای ئەتۆمی، سیاسەتوان و سەرۆکی زانکۆ، [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی|نوێنەری پەرلەمان]] (٢٠٢٢–٢٠٢٤)، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی وزەی ئەتۆمیی ئێران]] (٢٠١١–٢٠١٣) و سەرۆکی [[زانکۆی ئیمام حوسێن]] (٢٠٠١–٢٠١١).&lt;ref&gt;[https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/تسنیم-شهادت-فریدون-عباسی-و-طهرانچی تسنیم: شهادت فریدون عباسی و طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613153614/https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەد باقری]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦وە).&lt;ref&gt;[https://www.bartarinha.ir/بخش-اخبار-روز-20/1520640-سرلشکر-باقری-به-شهادت-رسید فارس: سرلشکر باقری به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[ئەمیرعەلی حاجیزادە]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٠٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-confirms-irgc-air-force-chief-top-echelon-killed-in-israeli-strike/ IDF confirms IRGC air force chief, top echelon killed in Israeli strike]&lt;/ref&gt;
** [[غوڵامعەلی ڕەشید]]، ٧١–٧٢، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]] (لە ٢٠١٦وە) و جێگری سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (١٩٩٩–٢٠١٦).&lt;ref&gt;[https://www.khabaronline.ir/news/2077403/فوری-یک-مقام-ارشد-سپاه-در-حمله-اسرائیل-به-شهادت-رسید فوری/ یک مقام ارشد سپاه در حمله اسرائیل به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[حوسێن سەلامی]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.ettelaat.com/news/98605/سردار-سلامی-فرمانده-کل-سپاه-به-شهادت-رسید فرمانده کل سپاه به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[مەھدی ڕەبانی]]، ؟، ئەفسەری سەربازی و جێگری ئۆپەراسیۆنەکانی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Isfahan Governor expresses condolences to family of Martyr General Rabbani |ناونیشان=https://farsnews.ir/esfahansabz/1749835445819837161 |agency=Fars News Agency |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەدمەھدی تێھرانچی]]، ٦٠، [[فیزیکی تیۆریک|فیزیکزانی تیۆریک]].&lt;ref&gt;[https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 ترور دانشمندان هسته‌ای ایران توسط رژیم اسرائیل/ تصویر دکتر طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613160520/https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[کەریم شنگالی]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزیری پێشووی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان]] (٢٠٠١–٢٠١٩)، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;K24-death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/845075 |سەردێڕ=تەرمی کەریم شنگالی گەیشتەوە هەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=Kurdistan 24 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[کریس ڕۆبینسۆن]]، ٨٦، دەرھێنەری فیلم، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soapoperadigest.com/content/general-hospital-star-chris-robinson-dies-at-86/|سەردێڕ=''General Hospital'' Star Chris Robinson Dies at 86|یەکەم=Chris|دوایین=Eades|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Soap Opera Digest|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[جۆناتان جۆس]]، ٥٩، ئەکتەر و مۆسیقاژەنی ئەمریکی، تەقەکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Salinas |یەکەم=Rebecca |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ='I shot him': Suspect admitted to killing actor Jonathan Joss amid ongoing feud, report states |ناونیشان=https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=KSAT-TV |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250603225353/https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== ئایار ==
=== ٢٧ ===
* [[ئێد گەیڵ]]، ٦١، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref name=&quot;obit&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ='Chucky' Actor Ed Gale Dead at 61 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/05/28/ed-gale-chucky-childs-play-actor-dead-hospice/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=TMZ |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[فیل ڕۆبەرتسۆن]]، ٧٩، ڕاوچیی پیشەیی، بازرگان، کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Duck Dynasty Star Phil Robertson Dies at 79 Following Alzheimer's Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/phil-robertson-dead-duck-dynasty-star-was-79-11741649 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ئیش=People}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[جەیمز لۆیدۆڤیچ پاتەرسۆن]]، ٩١، نووسەر و ئەکتەری ڕووسی–ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=In memory of a friend |ناونیشان=https://rospisatel.ru/sobytija2025/142.html}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[جۆرج وێندت]]، ٧٦، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.nytimes.com/2025/05/20/arts/television/george-wendt-dead.html|سەردێڕ= George Wendt, a.k.a. Norm From 'Cheers,' Is Dead at 76|دوایین= Williams|یەکەم= Alex|ڕێکەوت= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|newspaper = The New York Times|دەستپێگەیشتنی ناونیشان= limited}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[کۆڵتۆن فۆرد]]، ٦٢، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەرمەنی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|سەردێڕ=Former adult film star and pop singer Colton Ford dead at 62|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Dallas Voice|یەکەم=Rich|دوایین=Lopez|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250528133905/https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد عەباس بارام]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/48829|سەردێڕ=هونەرمەندی ناوداری کورد محەمەد عەباس بارام کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=[[ئێن ئاڕ تی]]|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[چارڵز ستراوس]]، ٩٦، مۆسیقاژەن، ھۆنراوەنووس و ئاوازدانەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.broadwayworld.com/article/Broadway-Composer-Charles-Strouse-Passes-Away-at-96-20250515|سەردێڕ= Broadway Composer Charles Strouse Passes Away at 96|دوایین= Rabinowitz|یەکەم= Chloe|ئیش= Broadway World|ڕێکەوت= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد سینوار]]، ٤٩، شەڕکەری فەلەستینی و سەرکردەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|لیواکانی عیزەدین قەسام]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;https://asharq.com/politics/137584/إسرائيل-قتلنا-محمد-السنوار-الحية-والحداد-الهدفين-المقبلين/&lt;/ref&gt;

* [[خۆزێ موخیکا]]، ٨٩، سیاسەتوانی ئوروگوایی و چلەمین سەرۆک کۆماری [[ئوروگوای]]، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref&gt;[https://en.ara.cat/misc/pepe-mujica-the-humble-philosopher-president-dies_1_5378778.html Pepe Mujica, the humble philosopher president, dies]&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[خەتەر]]، ٤٣، کارساز و ڕاپەری کورد–ئەڵمانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.n-tv.de/leute/Gangster-Rapper-Xatar-ist-tot-article25757826.html|سەردێڕ=in Koelner Wohnung aufgefunden|ئیش=n-tv|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جۆ دۆن بەیکەر]]، ٨٩، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Langer |یەکەم١=Emily |سەردێڕ=Joe Don Baker, tough guy actor in 'Walking Tall,' dies at 89 |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/obituaries/2025/05/15/joe-don-baker-actor-dead/ |وێبگە=The Washington Post |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[سری سورەیا ئوندەر]]، ٦٢، دەرھێنەری فیلم، ئەکتەر، نووسەر، کەسایەتیی سیاسیی تورک و ئەندامی [[پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان|دەم پارتی]]، تێکچوونی فرە ئەندامی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Sırrı Süreyya Önder hayatını kaybetti |ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/cd6jd230l41o |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=BBC News Türkçe |زمان=tr}}&lt;/ref&gt;

== نیسان ==
=== ٢١ ===
* [[پاپا فرانسیس]]، ٨٨، [[پاپا]]ی کڵێسای کاتۆلیکی ئەرژەنتینی (لەوەتەی ٢٠١٣)، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/836171/k24_sdapp |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[پاتریک ئادیارت]]، ٨٢، ئەکتەری ئەمریکی، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://extratv.com/2025/04/16/patrick-adiarte-dancer-king-flower-drum-song-obituary/ |سەردێڕ=Patrick Adiarte, Legendary 'The King and I' Dancer &amp; 'Brady Bunch' Guest, Dies at 82 |وێبگە=ExtraTV.com |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١١ ===
* [[ئاڤاشین]]، ٦٦، شاعیر و وەرگێڕی کورد، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;کوردپرێس ۱&quot;&gt;[https://www.kurdpress.com/x4fCT کوردپرێس: ''مامۆستا «ئاڤاشین» ھەڵبەستوانی کورد کۆچی دواییی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdpress.com/x4fCT |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[نیکی کات]]، ٥٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[خۆکوژی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/04/nicky-katt-dead-cause-dazed-and-confused-1236368019/|سەردێڕ=Nicky Katt Died By Suicide, Family Confirms; 'Dazed &amp; Confused' Star Discovered On April 8 In Apartment|وێبگە=Deadline|یەکەم١=Dominic|دوایین١=Patten|یەکەم٢=Denise|دوایین٢=Petski|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[جێرمیا پۆل ئۆستریکەر]]، ٨٧، [[ستێرفیزیک|فیزیکزانی ئەستێرەیی]]ی ئەمریکی و مامۆستای [[ئەستێرەناسی]] لە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]]، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Overbye |یەکەم١=Dennis |سەردێڕ=Jeremiah Ostriker, Who Plumbed Dark Forces That Shape Universe, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/07/science/space/jeremiah-ostriker-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[ڤال کیلمێر]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، سیەسۆ.&lt;ref name=&quot;Weber-2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weber |یەکەم=Bruce |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Val Kilmer, Film Star Who Played Batman and Jim Morrison, Dies at 65 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/01/movies/val-kilmer-dead.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

== ئازار ==
=== ٣٠ ===
* [[ڕیچارد نۆرتۆن]]، ٧٥، [[ھونەری جەنگی|ھونەرمەندی جەنگی]]، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئوسترالی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sullivan |یەکەم=Matthew |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Aussie martial arts legend and Hollywood trainer Richard Norton dies |ناونیشان=https://www.news.com.au/sport/boxing/aussie-martial-arts-legend-and-hollywood-trainer-richard-norton-dies/news-story/073b8196ba8ee37565147a5fa1c03571 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=news.com.au}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[ڕیچارد چەمبەرلین]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/richard-chamberlain-dead-dies-shogun-thorn-birds-1236351970/ |سەردێڕ=Richard Chamberlain, TV's Dr. Kildare, ''Shogun'', ''Thorn Birds'' Star, Dies at 90 |دوایین=Natale |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=Variety |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[سەڵاح بەردەویل]]، ٦٥، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی [[حەماس]] و وتەبێژی ڕێکخراوەی ئیسلامیی فەلەستین، بۆردوومانی [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل|ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/middle-east-news/palestinians/50-of-dead-in-gaza-protest-were-hamas-activists-says-hamas-official-1.6094899|سەردێڕ=50 of Dead in Gaza Protests Were Hamas Activists, Says Senior Hamas Official|دوایین=Khoury|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]]، ٨٤، سیاسەتوانی کورد و ڕێبەری پێشووی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]]، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;فرات ٢&quot;&gt;[https://anfsorani.com/هۆرامی/amyarymdarw-kwrdy-bdwlhman-hajy-yhmdy-gshmr-by-66533 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''سیاسەتوانی کورد عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی شەھید بوو'' (بە ھەورامی)، نووسراو لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشهاد الناطق العسکری باسم سرایا القدس (أبو حمزة) |ناونیشان=https://www.khaberni.com/news/699299 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=khaberni.com}}&lt;/ref&gt;
* [[عیسام دەعالیس]]، ٥٨، سیاستەوانی فەلەستینی و [[حکوومەتی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ی حەماس|سەرۆکی کۆمیتەی بەڕێوەبەرایەتیی حکوومەتی حەماس]] (٢٠٢١–٢٠٢٥)، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yohanan |یەکەم=Nurit |ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Hamas names 4 senior officials killed in wave of IDF strikes on Gaza |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hamas-names-4-senior-officials-killed-in-wave-of-idf-strikes-on-gaza/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The Times of Israel}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[ئەبوو ئیسحاق حوەینی]]، ٦٨، زانای سوننە، فەرموودەناس و بانگخوازی میسری، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;[https://www.watanserb.com/en/2025/03/17/salafi-scholar-abu-ishaq-al-huwaini-passes-away-after-health-deterioration/ Salafi Scholar Abu Ishaq Al-Huwaini Passes Away After Health Deterioration]&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، کەسایەتیی میدیاییی فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، باڵی سەربازیی [[بزووتنەوەی جیھادی ئیسلامی لە فەلەستین]]، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشھاد أبوو حمزة الناطق العسکری باسم سرایا القدس |ناونیشان=https://www.shorouknews.com/news/view.aspx?cdate=18032025&amp;id=409e216e-5035-4446-b761-f7557433d078 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=shorouknews.com}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕۆبێرت ترێبۆر]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، [[ژەهراویبوونی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/robert-trebor-hercules-legendary-journeys-xena-1236181863/ |سەردێڕ=Robert Trebor, 'Hercules: The Legendary Journeys' Actor, Dies at 71 |ئیش=The Hollywood Reporter |یەکەم=Mike |دوایین=Barnes |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[سیمۆن فیشەر-بێکەر]]، ٦٣، ئەکتەری شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای بەریتانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosenbloom |یەکەم=Alli |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Actor Simon Fisher-Becker, known for ‘Harry Potter’ and ‘Doctor Who,’ dead at 63 |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2025/03/10/entertainment/simon-fisher-becker-death/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=CNN |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن]]، ٧٧، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.serenityfhs.com/obituaries/craig-nelson-6/#!/Obituary |سەردێڕ=Craig Richard Nelson |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==
=== ٢٨ ===
* [[جۆزێف وامبۆ]]، ٨٨، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref name=McFadden&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/02/28/books/joseph-wambaugh-dead.html |سەردێڕ=Joseph Wambaugh, Author With a Cop's-Eye View, Is Dead at 88 |دوایین=McFadden |یەکەم=Robert D. |authorlink=Robert D. McFadden |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[ڕۆبێرتۆ ئۆرچی]]، ٥١، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی مەکسیکی-ئەمریکی، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref name = Andreeva&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://deadline.com/2025/02/roberto-orci-dead-star-trek-transformers-writer-producer-1236301807/|سەردێڕ= Roberto Orci Dies: 'Star Trek', 'Transformers' &amp; 'Hawaii Five-0' Writer-Producer Was 51|دوایین= Andreeva|یەکەم= Nellie|ڕێکەوت= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش= Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانکێتین]]، ٨٨، نووسەر، شاعیر و [[شانۆنامەنووس]] و [[وێنەکێش]]ی ھایتی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Louis |یەکەم١=Olivier Rony |ناونیشان=https://vantbefinfo.com/haiti-pleure-franck-etienne-le-premier-ministre-salue-la-memoire-dun-geant-de-la-culture/ |سەردێڕ=Haïti pleure Franck Étienne : Le Premier ministre salue la mémoire d'un géant de la culture |trans-title=Haiti mourns Franck Étienne: Prime Minister salutes the memory of a cultural giant |ئیش=Vant Bèf Info (VBI) |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|زمان=fr-FR}}&lt;/ref&gt;
* [[پیتەر جەیسن]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-jason-dead-1236297197/ |سەردێڕ=Peter Jason Dies: ‘Deadwood’ Actor And Favorite Of John Carpenter And Walter Hill Was 80 |یەکەم١=Greg |دوایین١=Evans |وێبگە=Deadline |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]]، ٧٤، ھونەرمەند و ئەکتەری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1802202523|سەردێڕ=هونەرمەند ئەڵڵاموراد رەشتیانی کۆچی دواییکرد|نووسەر=ژیلا ئەسعەد|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[جین ھاکمان]]، ٩٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Devlin |یەکەم=Hannah |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mummification: what is it and how can it occur? |ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2025/feb/28/mummification-what-is-it-and-how-can-it-occur-gene-hackman |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[کیم سای-ڕۆن]]، ٢٤، خانمەکتەری کۆریی باشووری، [[خۆکوشتن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=South Korean actress Kim Sae-ron, 24, found dead|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|وێبگە=The Korea Herald|دوایین=Davies|یەکەم=Maia|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[کاھتالی مچە]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، شێرپەنجە.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;&gt;[https://anfkurdi.com/Cand-U-huner/kahtali-mice-jiyana-xwe-ji-dest-da-194188 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کاھتالح مچە کۆچی دوایی کردد'' (بە کرمانجی)، نووسراو لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[پیتەر تویاسۆسۆپۆ]]، ٦١، ئەکتەر و یاریزانی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێ]]ی ئەمریکی، [[نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski |یەکەم=Denise |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Peter Navy Tuiasosopo Dies: 'Street Fighter', 'Necessary Roughness' Actor Was 61 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211023016/https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[وریا حەمەکەریم]]، ٣٧، [[ڕۆژنامەنووس]] و پێشکەشکاری کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Corporation |یەکەم=Nalia |سەردێڕ=وریا حەمە کەریم بە رووداوێکی ھاتووچۆ گیانی لەدەستدا |ڕێکەوت =٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/45509 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |وێبگە=nrttv.com}}&lt;/ref&gt;
* [[ئارام فەتاح خەراجیانی]]، ٤٣–٤٤، پاڵەوانی لەشجوانیی کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هۆکاری گیان لەدەستدانی پاڵەوانە کوردەکە لەگەڵ وریا حمە کەریم چی بوو؟ |ناونیشان=https://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=141175&amp;Jor=7 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== کانوونی دووەم ==
=== ٣٠ ===
* [[دیک باتۆن]]، ٩٥، یاریزانی [[خلیسکێنەی سەر سەھۆڵ]]ی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |سەردێڕ=Dick Button, Figure Skating Champion and Commentator, Dies at 95 |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|دوایین=Goldstein |یەکەم=Richard |newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250131181525/https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[سەلوان مۆمیکا]]، ٣٨، چالاکوانی [[ڕەخنەگرتن لە ئیسلام|دژە ئیسلام]]ی عێراقی، [[برینی فیشەک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Uppgifter: Koranbrännaren Salwan Momika skjuten till döds|ناونیشان=https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250130085358/https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=SVT Nyheter|زمان=sv}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[موکەڕەم تاڵەبانی]]، ١٠١، نووسەر و سیاسەتوانی کورد، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/24012025|سەردێڕ=موکەڕەم تاڵەبانی، نووسەر و سیاسەتڤانی کورد کۆچی دواییکرد|زمان=کوردی|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|نووسەر=سۆران حوسێن|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ئایریس کەمینگز]]، ١٠٤، [[فڕۆکەوان]] و مەلەوانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iris Cummings Critchell, 104, Dies; Olympic Swimmer Turned Aviator|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/29/sports/iris-cummings-critchell-dead.html|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|دوایین=Goldstein|یەکەم=Richard|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[باڤێ تەیار]]، ٦٧، ئەکتەری کۆمیدیانی کورد، بۆردوومانی [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا|تورکیا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/190120254|سەردێڕ=Tirkiyeyê êrişî sivîlan kiribû: Bavê Teyar jî canê xwe ji dest da|وێبگە=Rûdaw.net}}&lt;/ref&gt;
* [[پیەر مێرتەنس]]، ٨٥، [[پارێزەر]] و ڕەخنەگری بەلجیکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Belga |یەکەم=Belga |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=L'écrivain belge Pierre Mertens est décédé |ناونیشان=https://www.dhnet.be/actu/belgique/2025/01/19/lecrivain-belge-pierre-mertens-est-decede-SXM4QAS3HJGTVI4ANYJTCNS42A/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=DHnet |زمان=fr}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[بۆب ئویکەر]]، ٩٠، یاریزانی [[بەیسبۆڵ]] و ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk|یەکەم١=Chris|سەردێڕ=Bob Uecker, Light-Hitting Catcher Turned Comic Actor and Broadcaster, Dies at 90|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/bob-uecker-dead-catcher-mr-belvedere-major-league-1236110105/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[دەیڤد لینچ]]، ٧٨، دەرهێنەر، مۆسیقاژەن و ئەکتەری ئەمریکی، کاریگەرییەکانی نەخۆشیی [[ئەمفیزم]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/01/16/legendary-director-david-lynch-dead-at-78/|سەردێڕ=David Lynch, 'Blue Velvet' Director, Dead at 78|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=TMZ|وتەگێڕانەوە=A family member tells TMZ … Lynch passed away Wednesday at his daughter's house – where he was staying during the devastating wildfires in Los Angeles.}}&lt;/ref&gt;

=== ١٢ ===
* [[کلۆد جارمان جونیۆر]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Barnes |یەکەم١=Mike |سەردێڕ=Claude Jarman Jr., Young Star of 'The Yearling,' Dies at 90 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[بیڵ بێرج]]، ٨٦، کۆمیدیان و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/obituaries-people-news/bill-byrge-dead-ernest-1236271773/|سەردێڕ=Bill Byrge, Who Played Bobby in ‘Ernest’ Movies, Dies at 92|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢ ===
* [[فەردی تایفوور]]، ٧٩، گۆرانیبێژ، ئەکتەر، دەرھێنەر، [[ھۆنراوەنووس]] و [[سیناریۆنووس]]ی تورک، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/arabesk-muziginin-unlu-ismi-ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti,0qHzpjIzVE24mogri5YcZg |سەردێڕ=Arabesk müziğinin ünlü ismi Ferdi Tayfur hayatını kaybetti |زمان=tr |وێبگە=ntv.com.tr |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2025 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥| ]]</text>
      <sha1>lzqt0ikg6td476ihns08v69nmee2qz8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579526</id>
      <parentid>1579461</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55486" sha1="3jyq9l39c7qrg6y3ybo7r0r48e18zti" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٥دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==
=== ٣٠ ===
* [[خالیدە زیا]]
* [[ئیسیا ویتلۆک جونیۆر]]

=== ٢٦ ===
* [[بەھرام بەیزایی]]، ٨٧، نووسەر و دەرھێنەری فیلم و شانۆی ئێرانی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Renowned Iranian playwright Bahram Beyzai passes away |ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/240207/Renowned-Iranian-playwright-Bahram-Beyzai-passes-away |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Mehr News Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٤ ===
* [[ڕۆب ڕینەر]]

=== ٤ ===
* [[کاری ھیرۆیوکی تاگاوا]]، ٧٥، ئەکتەر و بەرھەمھێنەری فیلمی ژاپۆنی–ئەمریکی، دواھاتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Tapp |first1=Tom |date=4 December 2025 |title=Cary-Hiroyuki Tagawa Dies: 'Mortal Kombat, 'Last Emperor' &amp; 'Man in the High Castle' Actor Was 75 |url=https://deadline.com/2025/12/cary-hiroyuki-tagawa-dead-mortal-kombat-actor-1236636368/ |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی دووەم ==
=== ٦ ===
* [[جەیمس واتسن]]، ٩٧، زانا و ژینناسی ئەمریکی و براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|خەڵاتی نۆبێل]] (١٩٦٢)، بەساڵاچوون.&lt;ref name=NYTobit&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dean |یەکەم=Cornelia |سەردێڕ=James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیک چەینی]]، ٨٤، سیاسەتوانی ئەمریکی و [[جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (٢٠٠١–٢٠٠٩)، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Former US Vice-President Dick Cheney dies aged 84 |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251104115647/https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[بی بی سی نیووز|BBC News]]}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی یەکەم ==
=== ٥ ===
* [[کێن جاکۆبس]]، ٩٢، دەرھێنەری ئەمریکی، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ken Jacobs, Pioneering Experimental Filmmaker, Dies at 92|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/ken-jacobs-dead-experimental-film-1236541528/|دوایین=Saperstein|یەکەم=Pat|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ڕۆن دین]]، ٨٧، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە نەخۆشخانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen |یەکەم=Erik |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Ron Dean Dies: Actor In 'The Fugitive', 'The Breakfast Club' &amp; Three Tom Cruise Films Was 87 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/10/ron-dean-dead-the-fugitive-the-dark-knight-breakfast-club-frasier-1236573733/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ئەیلوول ==
=== ٢٣ ===
* [[عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ]]، ٨١، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سعوودی و [[موفتیی گەورەی سعوودیە]]، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Grand Mufti of Saudi Arabia has passed away: Royal Court |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2025/09/23/grand-mufti-of-saudi-arabia-has-passed-away-royal-court- |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[ھێنری جاگلۆم]]، ٨٧، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk |یەکەم١=Chris |دوایین٢=Barnes|یەکەم٢=Mike|سەردێڕ=Henry Jaglom, Moviemaker Who Worked Outside the Mainstream, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/henry-jaglom-dead-safe-place-eating-last-summer-hamptons-1236378418/ |ئیش=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
=== ١٦ ===
* [[ڕۆبێرت ڕێدفۆرد]]، ٨٩، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref name=nytobit&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ئیش=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en-US |دوایین=Barnes |یەکەم=Brooks |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250916121230/https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* [[عامر محەممەد ڕەشید]]، ٨٦، سیاسەتوانی پێشووی عێراقی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.xendan.org/detailnews/201163|سەردێڕ=عامر محەمەد ڕەشید &quot;باوكی موشه‌كی&quot; به‌عس كۆچی دواییكرد|بڵاوکەرەوە=خەندان|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== ئاب ==
=== ٣٠ ===
* [[ئەبوو عوبەیدە]]، ٤٠، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام]] (٢٠٠٧–٢٠٢٥)، [[تیرۆرکردنی ئەبوو عوبەیدە|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Israeli strike targets Hamas spokesperson Abu Obeida in Gaza: Reports|ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2025/08/30/israeli-strike-targets-hamas-spokesperson-abu-obeida-in-gaza-reports|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Al-Arabiya}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٨ ===
* [[ڕاندی بوون]]، ٨٣، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |سەردێڕ=Randy Boone, Actor on ‘The Virginian,’ Dies at 83 |وێبگە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/randy-boone-dead-the-virginian-1236358143/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[جێری ئادلەر]]، ٩٦، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walcott |یەکەم=Escher |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Iconic' Actor Jerry Adler, Star of 'The Sopranos' and 'The Good Wife,' Dies at 96 |ناونیشان=https://people.com/jerry-adler-sopranos-star-dies-96-11796497 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=People.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانک کاپریۆ]]، ٨٨، دادوەر و سیاسەتوانی ئەمریکی، نەخۆشی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Parent |یەکەم=Tabitha |سەردێڕ=TikTok Famous Judge Frank Caprio Dies at Age 88 |ناونیشان=https://people.com/judge-frank-caprio-dies-at-age-88-11794854 |ئیش=People |بڵاوکەرەوە=Dotdash Meredith |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ژێرار شالیان]]، ٩١، نووسەر و پسپۆڕێکی [[جیۆپۆلەتیک]]ی فەڕەنسی، بەساڵاچوون.&lt;ref name=nyt&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nossiter |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Gérard Chaliand, Intrepid Authority on Geopolitics, Dies at 91 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/27/world/europe/gerard-chaliand-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[ئەنەس شەریف]]، ڕۆژنامەنووس و ڤیدیۆگرافەرێکی فەلەستینی و ھەواڵنێری [[کەناڵی ئەلجەزیرە]]، [[تیرۆرکردنی ئەنەس شەریف|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;AlJazeeraAug10&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Al Jazeera journalist Anas al-Sharif killed in Israeli attack in Gaza City|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/10/al-jazeera-journalist-anas-al-sharif-killed-in-israeli-attack-in-gaza-city|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* [[دەیڤد کێچوم]]، ٩٧، ئەکتەر و [[کۆمیدیا|کۆمیدیان]]ی ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=David Ketchum, the Cooped-Up Agent 13 on ‘Get Smart,’ Dies at 97 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/david-ketchum-dead-get-smart-agent-13-1236351427/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جیم لۆڤێڵ]]، ٩٧، ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ([[جێمینای ١٢]]، [[ئەپۆلۆ ٨]] و [[ئەپۆلۆ ١٣]])، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dudek |یەکەم=Mitch |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jim Lovell, Apollo 13 astronaut who settled in Lake Forest, dies at 97 |ناونیشان=https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/08/08/jim-lovell-obituary-apollo-13-astronaut-dies-at-97 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Chicago Sun-Times}}&lt;/ref&gt;

=== ٥ ===
* [[نەرمین قادر]]، ٦٣، خانمەکتەر و شانۆکاری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nrttv.com/detail/51636 |سەردێڕ=نەرمین قادر هونەرمەند و شانۆکاری کورد کۆچی دوایی کرد |وێبگە=NRT TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== تەممووز ==
=== ٢٧ ===
* [[کوردۆی شاعیر]]، ٤٤، شاعیری کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref name=&quot;964-jaldai-dil&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ku.964media.com/320748/|سەردێڕ=كۆردۆ عەبدوڵا لە مزگەوتی گەورەی سلێمانی گیانی لەدەست دا|بڵاوکەرەوە=964media.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٦ ===
* [[زیاد ڕەحبانی]]، ٦٩، ئاوازدانەر، نووسەر و مۆسیقاژەنی لوبنانی، جەڵدەی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/26/ziad-rahbani-pioneering-lebanese-musician-and-composer-dies-at-69 |سەردێڕ=Ziad Rahbani, pioneering Lebanese musician and composer, dies at 69 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[ھاڵک ھۆگان]]، ٧١، زۆرانبازی پیشەگەری ئەمریکی، وەستانی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://kfdm.com/news/local/hulk-hogan-dies-at-71|سەردێڕ=Hulk Hogan dies at 71|بڵاوکەرەوە=KFDM|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[جیمی ھانت]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوای جەڵدەی دڵ.&lt;ref name=Barnes&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jimmy-hunt-dead-invaders-from-mars-1236324837/|سەردێڕ=Jimmy Hunt, Young Star of 'Invaders From Mars,' Dies at 85|نووسەر=Barnes, Mike|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|newspaper=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد بوخاری]]، ٨٢، سیاسەتوان، ئەفسەری سەربازیی نێجیریایی و سەرۆک کۆماری نێجیریا (٢٠١٥–٢٠٢٣)، نەخۆشیی درێژخایەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nigeria's ex-President Muhammadu Buhari dies in London aged 82 |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/13/nigerias-former-president-muhammadu-buhari-dies-in-london-aged-82 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕێنی کیربی]]، ٧٠، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوایی و تەشەنای سوورێنە، گورچیلە و میزڵدان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Shallow Hal actor dies aged 70 after being hospitalised for two months as his family pay tribute
|ناونیشان= https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/breaking-rene-kirby-dead-shallow-35605141.amp |وێبگە=Mirror |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[ڕەبیع مەدخەلی]]، ٩٢، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سوننە و مامۆستای زانکۆی سعوودی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=سبب وفاة الشيخ ربيع المدخلي وموعد جنازته وسيرته الذاتية الكاملة - النصر الإخباري |ناونیشان=https://www.elnassrnews.com/31747/death-sheikh-rabee-almadkhali/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[ڕۆجەر کریستیانسێن]]، ٧٢، دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Roger Secrist Christiansen |ناونیشان=https://obits.cleveland.com/us/obituaries/theday/name/roger-christiansen-obituary?id=59197308 |وێبگە=Legacy |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیۆگۆ جۆتا]]، ٢٨، یاریزانی تۆپی پێی پورتوگالی، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Diogo Jota: Liverpool forward dies in car accident in Spain |ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/32461/13391754/diogo-jota-liverpool-forward-dies-in-car-accident-in-spain |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;
* [[مایکڵ مادسن]]، ٦٧، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر، نووسەر و شاعیری ئەمریکی، [[وەستانی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Michael Madsen, Reservoir Dogs' Actor, Dies at 67 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/michael-madsen-dead-reservoir-dogs-1236306069/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== حوزەیران ==
=== ٢٦ ===
* [[ڕیک ھورست]]، ٧٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rick Hurst, Cletus Hogg on ‘The Dukes of Hazzard,’ Dies at 79|دوایین=Moses|یەکەم=Claire|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/06/27/obituaries/rick-hurst-dead.html|وێبگە=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢١ ===
* [[بێھنام شەھریاری]]، ٥٦، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و بەرپرسی باڵای [[ھێزی قودس]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israel says it killed Iran's military coordinator with Hamas |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cn9yxrxwzzzo |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[گەیلارد سارتەین]]، ٧٨، ئەکتەری ئەمریکی، مردنی سروشتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gailard Sartain, Actor in 'Hee Haw' and 'Mississippi Burning,' Dies at 78|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/gailard-sartain-dead-hee-haw-mississippi-burning-1236295853/|دوایین=Barnes|یەکەم=Mike|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١٨ ===
* [[سابت حەبیب یووسف ئال مێکۆ]]، ٤٩، [[قەشە]]ی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]]ی عێراقی، نادیار.&lt;ref&gt;[https://sematv.net/ar/2025/06/12431 سمو الامير يعزي بوفاة المطران ثابت حبيب منصور مكو] {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[عەلی شادمانی]]، ٦٢، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی سوپای پاسداران و فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israeli military says it killed Iran's wartime chief of staff |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-irans-armed-forces-chief-staff-2025-06-17/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Reuters |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد کازمی]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;TimesDeath&quot;&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Netanyahu says Israel killed IRGC intelligence chief and his deputy |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Times of Israel |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-confirms-israel-killed-irgc-intelligence-chief-and-his-deputy/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]:
** [[فەرەیدوون عەباسی]]، ٦٦، زانای ئەتۆمی، سیاسەتوان و سەرۆکی زانکۆ، [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی|نوێنەری پەرلەمان]] (٢٠٢٢–٢٠٢٤)، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی وزەی ئەتۆمیی ئێران]] (٢٠١١–٢٠١٣) و سەرۆکی [[زانکۆی ئیمام حوسێن]] (٢٠٠١–٢٠١١).&lt;ref&gt;[https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/تسنیم-شهادت-فریدون-عباسی-و-طهرانچی تسنیم: شهادت فریدون عباسی و طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613153614/https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەد باقری]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦وە).&lt;ref&gt;[https://www.bartarinha.ir/بخش-اخبار-روز-20/1520640-سرلشکر-باقری-به-شهادت-رسید فارس: سرلشکر باقری به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[ئەمیرعەلی حاجیزادە]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٠٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-confirms-irgc-air-force-chief-top-echelon-killed-in-israeli-strike/ IDF confirms IRGC air force chief, top echelon killed in Israeli strike]&lt;/ref&gt;
** [[غوڵامعەلی ڕەشید]]، ٧١–٧٢، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]] (لە ٢٠١٦وە) و جێگری سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (١٩٩٩–٢٠١٦).&lt;ref&gt;[https://www.khabaronline.ir/news/2077403/فوری-یک-مقام-ارشد-سپاه-در-حمله-اسرائیل-به-شهادت-رسید فوری/ یک مقام ارشد سپاه در حمله اسرائیل به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[حوسێن سەلامی]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.ettelaat.com/news/98605/سردار-سلامی-فرمانده-کل-سپاه-به-شهادت-رسید فرمانده کل سپاه به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[مەھدی ڕەبانی]]، ؟، ئەفسەری سەربازی و جێگری ئۆپەراسیۆنەکانی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Isfahan Governor expresses condolences to family of Martyr General Rabbani |ناونیشان=https://farsnews.ir/esfahansabz/1749835445819837161 |agency=Fars News Agency |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەدمەھدی تێھرانچی]]، ٦٠، [[فیزیکی تیۆریک|فیزیکزانی تیۆریک]].&lt;ref&gt;[https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 ترور دانشمندان هسته‌ای ایران توسط رژیم اسرائیل/ تصویر دکتر طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613160520/https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[کەریم شنگالی]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزیری پێشووی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان]] (٢٠٠١–٢٠١٩)، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;K24-death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/845075 |سەردێڕ=تەرمی کەریم شنگالی گەیشتەوە هەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=Kurdistan 24 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[کریس ڕۆبینسۆن]]، ٨٦، دەرھێنەری فیلم، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soapoperadigest.com/content/general-hospital-star-chris-robinson-dies-at-86/|سەردێڕ=''General Hospital'' Star Chris Robinson Dies at 86|یەکەم=Chris|دوایین=Eades|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Soap Opera Digest|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[جۆناتان جۆس]]، ٥٩، ئەکتەر و مۆسیقاژەنی ئەمریکی، تەقەکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Salinas |یەکەم=Rebecca |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ='I shot him': Suspect admitted to killing actor Jonathan Joss amid ongoing feud, report states |ناونیشان=https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=KSAT-TV |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250603225353/https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== ئایار ==
=== ٢٧ ===
* [[ئێد گەیڵ]]، ٦١، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref name=&quot;obit&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ='Chucky' Actor Ed Gale Dead at 61 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/05/28/ed-gale-chucky-childs-play-actor-dead-hospice/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=TMZ |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[فیل ڕۆبەرتسۆن]]، ٧٩، ڕاوچیی پیشەیی، بازرگان، کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Duck Dynasty Star Phil Robertson Dies at 79 Following Alzheimer's Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/phil-robertson-dead-duck-dynasty-star-was-79-11741649 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ئیش=People}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[جەیمز لۆیدۆڤیچ پاتەرسۆن]]، ٩١، نووسەر و ئەکتەری ڕووسی–ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=In memory of a friend |ناونیشان=https://rospisatel.ru/sobytija2025/142.html}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[جۆرج وێندت]]، ٧٦، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.nytimes.com/2025/05/20/arts/television/george-wendt-dead.html|سەردێڕ= George Wendt, a.k.a. Norm From 'Cheers,' Is Dead at 76|دوایین= Williams|یەکەم= Alex|ڕێکەوت= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|newspaper = The New York Times|دەستپێگەیشتنی ناونیشان= limited}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[کۆڵتۆن فۆرد]]، ٦٢، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەرمەنی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|سەردێڕ=Former adult film star and pop singer Colton Ford dead at 62|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Dallas Voice|یەکەم=Rich|دوایین=Lopez|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250528133905/https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد عەباس بارام]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/48829|سەردێڕ=هونەرمەندی ناوداری کورد محەمەد عەباس بارام کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=[[ئێن ئاڕ تی]]|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[چارڵز ستراوس]]، ٩٦، مۆسیقاژەن، ھۆنراوەنووس و ئاوازدانەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.broadwayworld.com/article/Broadway-Composer-Charles-Strouse-Passes-Away-at-96-20250515|سەردێڕ= Broadway Composer Charles Strouse Passes Away at 96|دوایین= Rabinowitz|یەکەم= Chloe|ئیش= Broadway World|ڕێکەوت= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد سینوار]]، ٤٩، شەڕکەری فەلەستینی و سەرکردەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|لیواکانی عیزەدین قەسام]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;https://asharq.com/politics/137584/إسرائيل-قتلنا-محمد-السنوار-الحية-والحداد-الهدفين-المقبلين/&lt;/ref&gt;

* [[خۆزێ موخیکا]]، ٨٩، سیاسەتوانی ئوروگوایی و چلەمین سەرۆک کۆماری [[ئوروگوای]]، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref&gt;[https://en.ara.cat/misc/pepe-mujica-the-humble-philosopher-president-dies_1_5378778.html Pepe Mujica, the humble philosopher president, dies]&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[خەتەر]]، ٤٣، کارساز و ڕاپەری کورد–ئەڵمانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.n-tv.de/leute/Gangster-Rapper-Xatar-ist-tot-article25757826.html|سەردێڕ=in Koelner Wohnung aufgefunden|ئیش=n-tv|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جۆ دۆن بەیکەر]]، ٨٩، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Langer |یەکەم١=Emily |سەردێڕ=Joe Don Baker, tough guy actor in 'Walking Tall,' dies at 89 |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/obituaries/2025/05/15/joe-don-baker-actor-dead/ |وێبگە=The Washington Post |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[سری سورەیا ئوندەر]]، ٦٢، دەرھێنەری فیلم، ئەکتەر، نووسەر، کەسایەتیی سیاسیی تورک و ئەندامی [[پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان|دەم پارتی]]، تێکچوونی فرە ئەندامی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Sırrı Süreyya Önder hayatını kaybetti |ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/cd6jd230l41o |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=BBC News Türkçe |زمان=tr}}&lt;/ref&gt;

== نیسان ==
=== ٢١ ===
* [[پاپا فرانسیس]]، ٨٨، [[پاپا]]ی کڵێسای کاتۆلیکی ئەرژەنتینی (لەوەتەی ٢٠١٣)، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/836171/k24_sdapp |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[پاتریک ئادیارت]]، ٨٢، ئەکتەری ئەمریکی، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://extratv.com/2025/04/16/patrick-adiarte-dancer-king-flower-drum-song-obituary/ |سەردێڕ=Patrick Adiarte, Legendary 'The King and I' Dancer &amp; 'Brady Bunch' Guest, Dies at 82 |وێبگە=ExtraTV.com |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١١ ===
* [[ئاڤاشین]]، ٦٦، شاعیر و وەرگێڕی کورد، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;کوردپرێس ۱&quot;&gt;[https://www.kurdpress.com/x4fCT کوردپرێس: ''مامۆستا «ئاڤاشین» ھەڵبەستوانی کورد کۆچی دواییی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdpress.com/x4fCT |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[نیکی کات]]، ٥٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[خۆکوژی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/04/nicky-katt-dead-cause-dazed-and-confused-1236368019/|سەردێڕ=Nicky Katt Died By Suicide, Family Confirms; 'Dazed &amp; Confused' Star Discovered On April 8 In Apartment|وێبگە=Deadline|یەکەم١=Dominic|دوایین١=Patten|یەکەم٢=Denise|دوایین٢=Petski|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[جێرمیا پۆل ئۆستریکەر]]، ٨٧، [[ستێرفیزیک|فیزیکزانی ئەستێرەیی]]ی ئەمریکی و مامۆستای [[ئەستێرەناسی]] لە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]]، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Overbye |یەکەم١=Dennis |سەردێڕ=Jeremiah Ostriker, Who Plumbed Dark Forces That Shape Universe, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/07/science/space/jeremiah-ostriker-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[ڤال کیلمێر]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، سیەسۆ.&lt;ref name=&quot;Weber-2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weber |یەکەم=Bruce |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Val Kilmer, Film Star Who Played Batman and Jim Morrison, Dies at 65 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/01/movies/val-kilmer-dead.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

== ئازار ==
=== ٣٠ ===
* [[ڕیچارد نۆرتۆن]]، ٧٥، [[ھونەری جەنگی|ھونەرمەندی جەنگی]]، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئوسترالی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sullivan |یەکەم=Matthew |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Aussie martial arts legend and Hollywood trainer Richard Norton dies |ناونیشان=https://www.news.com.au/sport/boxing/aussie-martial-arts-legend-and-hollywood-trainer-richard-norton-dies/news-story/073b8196ba8ee37565147a5fa1c03571 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=news.com.au}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[ڕیچارد چەمبەرلین]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/richard-chamberlain-dead-dies-shogun-thorn-birds-1236351970/ |سەردێڕ=Richard Chamberlain, TV's Dr. Kildare, ''Shogun'', ''Thorn Birds'' Star, Dies at 90 |دوایین=Natale |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=Variety |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[سەڵاح بەردەویل]]، ٦٥، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی [[حەماس]] و وتەبێژی ڕێکخراوەی ئیسلامیی فەلەستین، بۆردوومانی [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل|ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/middle-east-news/palestinians/50-of-dead-in-gaza-protest-were-hamas-activists-says-hamas-official-1.6094899|سەردێڕ=50 of Dead in Gaza Protests Were Hamas Activists, Says Senior Hamas Official|دوایین=Khoury|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]]، ٨٤، سیاسەتوانی کورد و ڕێبەری پێشووی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]]، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;فرات ٢&quot;&gt;[https://anfsorani.com/هۆرامی/amyarymdarw-kwrdy-bdwlhman-hajy-yhmdy-gshmr-by-66533 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''سیاسەتوانی کورد عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی شەھید بوو'' (بە ھەورامی)، نووسراو لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشهاد الناطق العسکری باسم سرایا القدس (أبو حمزة) |ناونیشان=https://www.khaberni.com/news/699299 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=khaberni.com}}&lt;/ref&gt;
* [[عیسام دەعالیس]]، ٥٨، سیاستەوانی فەلەستینی و [[حکوومەتی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ی حەماس|سەرۆکی کۆمیتەی بەڕێوەبەرایەتیی حکوومەتی حەماس]] (٢٠٢١–٢٠٢٥)، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yohanan |یەکەم=Nurit |ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Hamas names 4 senior officials killed in wave of IDF strikes on Gaza |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hamas-names-4-senior-officials-killed-in-wave-of-idf-strikes-on-gaza/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The Times of Israel}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[ئەبوو ئیسحاق حوەینی]]، ٦٨، زانای سوننە، فەرموودەناس و بانگخوازی میسری، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;[https://www.watanserb.com/en/2025/03/17/salafi-scholar-abu-ishaq-al-huwaini-passes-away-after-health-deterioration/ Salafi Scholar Abu Ishaq Al-Huwaini Passes Away After Health Deterioration]&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، کەسایەتیی میدیاییی فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، باڵی سەربازیی [[بزووتنەوەی جیھادی ئیسلامی لە فەلەستین]]، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشھاد أبوو حمزة الناطق العسکری باسم سرایا القدس |ناونیشان=https://www.shorouknews.com/news/view.aspx?cdate=18032025&amp;id=409e216e-5035-4446-b761-f7557433d078 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=shorouknews.com}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕۆبێرت ترێبۆر]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، [[ژەهراویبوونی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/robert-trebor-hercules-legendary-journeys-xena-1236181863/ |سەردێڕ=Robert Trebor, 'Hercules: The Legendary Journeys' Actor, Dies at 71 |ئیش=The Hollywood Reporter |یەکەم=Mike |دوایین=Barnes |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[سیمۆن فیشەر-بێکەر]]، ٦٣، ئەکتەری شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای بەریتانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosenbloom |یەکەم=Alli |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Actor Simon Fisher-Becker, known for ‘Harry Potter’ and ‘Doctor Who,’ dead at 63 |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2025/03/10/entertainment/simon-fisher-becker-death/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=CNN |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن]]، ٧٧، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.serenityfhs.com/obituaries/craig-nelson-6/#!/Obituary |سەردێڕ=Craig Richard Nelson |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==
=== ٢٨ ===
* [[جۆزێف وامبۆ]]، ٨٨، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref name=McFadden&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/02/28/books/joseph-wambaugh-dead.html |سەردێڕ=Joseph Wambaugh, Author With a Cop's-Eye View, Is Dead at 88 |دوایین=McFadden |یەکەم=Robert D. |authorlink=Robert D. McFadden |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[ڕۆبێرتۆ ئۆرچی]]، ٥١، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی مەکسیکی-ئەمریکی، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref name = Andreeva&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://deadline.com/2025/02/roberto-orci-dead-star-trek-transformers-writer-producer-1236301807/|سەردێڕ= Roberto Orci Dies: 'Star Trek', 'Transformers' &amp; 'Hawaii Five-0' Writer-Producer Was 51|دوایین= Andreeva|یەکەم= Nellie|ڕێکەوت= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش= Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانکێتین]]، ٨٨، نووسەر، شاعیر و [[شانۆنامەنووس]] و [[وێنەکێش]]ی ھایتی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Louis |یەکەم١=Olivier Rony |ناونیشان=https://vantbefinfo.com/haiti-pleure-franck-etienne-le-premier-ministre-salue-la-memoire-dun-geant-de-la-culture/ |سەردێڕ=Haïti pleure Franck Étienne : Le Premier ministre salue la mémoire d'un géant de la culture |trans-title=Haiti mourns Franck Étienne: Prime Minister salutes the memory of a cultural giant |ئیش=Vant Bèf Info (VBI) |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|زمان=fr-FR}}&lt;/ref&gt;
* [[پیتەر جەیسن]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-jason-dead-1236297197/ |سەردێڕ=Peter Jason Dies: ‘Deadwood’ Actor And Favorite Of John Carpenter And Walter Hill Was 80 |یەکەم١=Greg |دوایین١=Evans |وێبگە=Deadline |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]]، ٧٤، ھونەرمەند و ئەکتەری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1802202523|سەردێڕ=هونەرمەند ئەڵڵاموراد رەشتیانی کۆچی دواییکرد|نووسەر=ژیلا ئەسعەد|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[جین ھاکمان]]، ٩٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Devlin |یەکەم=Hannah |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mummification: what is it and how can it occur? |ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2025/feb/28/mummification-what-is-it-and-how-can-it-occur-gene-hackman |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[کیم سای-ڕۆن]]، ٢٤، خانمەکتەری کۆریی باشووری، [[خۆکوشتن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=South Korean actress Kim Sae-ron, 24, found dead|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|وێبگە=The Korea Herald|دوایین=Davies|یەکەم=Maia|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[کاھتالی مچە]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، شێرپەنجە.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;&gt;[https://anfkurdi.com/Cand-U-huner/kahtali-mice-jiyana-xwe-ji-dest-da-194188 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کاھتالح مچە کۆچی دوایی کردد'' (بە کرمانجی)، نووسراو لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[پیتەر تویاسۆسۆپۆ]]، ٦١، ئەکتەر و یاریزانی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێ]]ی ئەمریکی، [[نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski |یەکەم=Denise |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Peter Navy Tuiasosopo Dies: 'Street Fighter', 'Necessary Roughness' Actor Was 61 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211023016/https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[وریا حەمەکەریم]]، ٣٧، [[ڕۆژنامەنووس]] و پێشکەشکاری کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Corporation |یەکەم=Nalia |سەردێڕ=وریا حەمە کەریم بە رووداوێکی ھاتووچۆ گیانی لەدەستدا |ڕێکەوت =٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/45509 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |وێبگە=nrttv.com}}&lt;/ref&gt;
* [[ئارام فەتاح خەراجیانی]]، ٤٣–٤٤، پاڵەوانی لەشجوانیی کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هۆکاری گیان لەدەستدانی پاڵەوانە کوردەکە لەگەڵ وریا حمە کەریم چی بوو؟ |ناونیشان=https://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=141175&amp;Jor=7 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== کانوونی دووەم ==
=== ٣٠ ===
* [[دیک باتۆن]]، ٩٥، یاریزانی [[خلیسکێنەی سەر سەھۆڵ]]ی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |سەردێڕ=Dick Button, Figure Skating Champion and Commentator, Dies at 95 |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|دوایین=Goldstein |یەکەم=Richard |newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250131181525/https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[سەلوان مۆمیکا]]، ٣٨، چالاکوانی [[ڕەخنەگرتن لە ئیسلام|دژە ئیسلام]]ی عێراقی، [[برینی فیشەک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Uppgifter: Koranbrännaren Salwan Momika skjuten till döds|ناونیشان=https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250130085358/https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=SVT Nyheter|زمان=sv}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[موکەڕەم تاڵەبانی]]، ١٠١، نووسەر و سیاسەتوانی کورد، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/24012025|سەردێڕ=موکەڕەم تاڵەبانی، نووسەر و سیاسەتڤانی کورد کۆچی دواییکرد|زمان=کوردی|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|نووسەر=سۆران حوسێن|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ئایریس کەمینگز]]، ١٠٤، [[فڕۆکەوان]] و مەلەوانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iris Cummings Critchell, 104, Dies; Olympic Swimmer Turned Aviator|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/29/sports/iris-cummings-critchell-dead.html|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|دوایین=Goldstein|یەکەم=Richard|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[باڤێ تەیار]]، ٦٧، ئەکتەری کۆمیدیانی کورد، بۆردوومانی [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا|تورکیا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/190120254|سەردێڕ=Tirkiyeyê êrişî sivîlan kiribû: Bavê Teyar jî canê xwe ji dest da|وێبگە=Rûdaw.net}}&lt;/ref&gt;
* [[پیەر مێرتەنس]]، ٨٥، [[پارێزەر]] و ڕەخنەگری بەلجیکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Belga |یەکەم=Belga |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=L'écrivain belge Pierre Mertens est décédé |ناونیشان=https://www.dhnet.be/actu/belgique/2025/01/19/lecrivain-belge-pierre-mertens-est-decede-SXM4QAS3HJGTVI4ANYJTCNS42A/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=DHnet |زمان=fr}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[بۆب ئویکەر]]، ٩٠، یاریزانی [[بەیسبۆڵ]] و ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk|یەکەم١=Chris|سەردێڕ=Bob Uecker, Light-Hitting Catcher Turned Comic Actor and Broadcaster, Dies at 90|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/bob-uecker-dead-catcher-mr-belvedere-major-league-1236110105/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[دەیڤد لینچ]]، ٧٨، دەرهێنەر، مۆسیقاژەن و ئەکتەری ئەمریکی، کاریگەرییەکانی نەخۆشیی [[ئەمفیزم]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/01/16/legendary-director-david-lynch-dead-at-78/|سەردێڕ=David Lynch, 'Blue Velvet' Director, Dead at 78|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=TMZ|وتەگێڕانەوە=A family member tells TMZ … Lynch passed away Wednesday at his daughter's house – where he was staying during the devastating wildfires in Los Angeles.}}&lt;/ref&gt;

=== ١٢ ===
* [[کلۆد جارمان جونیۆر]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Barnes |یەکەم١=Mike |سەردێڕ=Claude Jarman Jr., Young Star of 'The Yearling,' Dies at 90 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[بیڵ بێرج]]، ٨٦، کۆمیدیان و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/obituaries-people-news/bill-byrge-dead-ernest-1236271773/|سەردێڕ=Bill Byrge, Who Played Bobby in ‘Ernest’ Movies, Dies at 92|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢ ===
* [[فەردی تایفوور]]، ٧٩، گۆرانیبێژ، ئەکتەر، دەرھێنەر، [[ھۆنراوەنووس]] و [[سیناریۆنووس]]ی تورک، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/arabesk-muziginin-unlu-ismi-ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti,0qHzpjIzVE24mogri5YcZg |سەردێڕ=Arabesk müziğinin ünlü ismi Ferdi Tayfur hayatını kaybetti |زمان=tr |وێبگە=ntv.com.tr |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2025 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥| ]]</text>
      <sha1>3jyq9l39c7qrg6y3ybo7r0r48e18zti</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579534</id>
      <parentid>1579526</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <comment>/* ١٤ */</comment>
      <origin>1579534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56237" sha1="c38t934six9xrqcuead4dlp8h53wrmd" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٥دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==
=== ٣٠ ===
* [[خالیدە زیا]]
* [[ئیسیا ویتلۆک جونیۆر]]

=== ٢٦ ===
* [[بەھرام بەیزایی]]، ٨٧، نووسەر و دەرھێنەری فیلم و شانۆی ئێرانی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Renowned Iranian playwright Bahram Beyzai passes away |ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/240207/Renowned-Iranian-playwright-Bahram-Beyzai-passes-away |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Mehr News Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٤ ===
* [[ڕۆب ڕاینەر]]، ٧٨، بەرھەمھێنەری فیلم، ئەکتەر و چالاکی سیاسیی ئەمریکی، برینی قووڵ بەھۆی ئامێری نوکتیژ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Sangal |first1=Aditi |last2=Romine |first2=Taylor |last3=Tsui |first3=Karina |title=What we know about the fatal stabbings of Rob and Michele Reiner and the case against their son |url=https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |access-date=December 17, 2025 |work=[[سی ئێن ئێن|CNN]] |date=December 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217161012/https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |archive-date=December 17, 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ٤ ===
* [[کاری ھیرۆیوکی تاگاوا]]، ٧٥، ئەکتەر و بەرھەمھێنەری فیلمی ژاپۆنی–ئەمریکی، دواھاتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Tapp |first1=Tom |date=4 December 2025 |title=Cary-Hiroyuki Tagawa Dies: 'Mortal Kombat, 'Last Emperor' &amp; 'Man in the High Castle' Actor Was 75 |url=https://deadline.com/2025/12/cary-hiroyuki-tagawa-dead-mortal-kombat-actor-1236636368/ |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی دووەم ==
=== ٦ ===
* [[جەیمس واتسن]]، ٩٧، زانا و ژینناسی ئەمریکی و براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|خەڵاتی نۆبێل]] (١٩٦٢)، بەساڵاچوون.&lt;ref name=NYTobit&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dean |یەکەم=Cornelia |سەردێڕ=James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیک چەینی]]، ٨٤، سیاسەتوانی ئەمریکی و [[جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (٢٠٠١–٢٠٠٩)، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Former US Vice-President Dick Cheney dies aged 84 |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251104115647/https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[بی بی سی نیووز|BBC News]]}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی یەکەم ==
=== ٥ ===
* [[کێن جاکۆبس]]، ٩٢، دەرھێنەری ئەمریکی، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ken Jacobs, Pioneering Experimental Filmmaker, Dies at 92|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/ken-jacobs-dead-experimental-film-1236541528/|دوایین=Saperstein|یەکەم=Pat|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ڕۆن دین]]، ٨٧، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە نەخۆشخانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen |یەکەم=Erik |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Ron Dean Dies: Actor In 'The Fugitive', 'The Breakfast Club' &amp; Three Tom Cruise Films Was 87 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/10/ron-dean-dead-the-fugitive-the-dark-knight-breakfast-club-frasier-1236573733/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ئەیلوول ==
=== ٢٣ ===
* [[عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ]]، ٨١، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سعوودی و [[موفتیی گەورەی سعوودیە]]، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Grand Mufti of Saudi Arabia has passed away: Royal Court |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2025/09/23/grand-mufti-of-saudi-arabia-has-passed-away-royal-court- |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[ھێنری جاگلۆم]]، ٨٧، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk |یەکەم١=Chris |دوایین٢=Barnes|یەکەم٢=Mike|سەردێڕ=Henry Jaglom, Moviemaker Who Worked Outside the Mainstream, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/henry-jaglom-dead-safe-place-eating-last-summer-hamptons-1236378418/ |ئیش=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
=== ١٦ ===
* [[ڕۆبێرت ڕێدفۆرد]]، ٨٩، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref name=nytobit&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ئیش=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en-US |دوایین=Barnes |یەکەم=Brooks |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250916121230/https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* [[عامر محەممەد ڕەشید]]، ٨٦، سیاسەتوانی پێشووی عێراقی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.xendan.org/detailnews/201163|سەردێڕ=عامر محەمەد ڕەشید &quot;باوكی موشه‌كی&quot; به‌عس كۆچی دواییكرد|بڵاوکەرەوە=خەندان|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== ئاب ==
=== ٣٠ ===
* [[ئەبوو عوبەیدە]]، ٤٠، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام]] (٢٠٠٧–٢٠٢٥)، [[تیرۆرکردنی ئەبوو عوبەیدە|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Israeli strike targets Hamas spokesperson Abu Obeida in Gaza: Reports|ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2025/08/30/israeli-strike-targets-hamas-spokesperson-abu-obeida-in-gaza-reports|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Al-Arabiya}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٨ ===
* [[ڕاندی بوون]]، ٨٣، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |سەردێڕ=Randy Boone, Actor on ‘The Virginian,’ Dies at 83 |وێبگە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/randy-boone-dead-the-virginian-1236358143/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[جێری ئادلەر]]، ٩٦، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walcott |یەکەم=Escher |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Iconic' Actor Jerry Adler, Star of 'The Sopranos' and 'The Good Wife,' Dies at 96 |ناونیشان=https://people.com/jerry-adler-sopranos-star-dies-96-11796497 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=People.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانک کاپریۆ]]، ٨٨، دادوەر و سیاسەتوانی ئەمریکی، نەخۆشی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Parent |یەکەم=Tabitha |سەردێڕ=TikTok Famous Judge Frank Caprio Dies at Age 88 |ناونیشان=https://people.com/judge-frank-caprio-dies-at-age-88-11794854 |ئیش=People |بڵاوکەرەوە=Dotdash Meredith |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ژێرار شالیان]]، ٩١، نووسەر و پسپۆڕێکی [[جیۆپۆلەتیک]]ی فەڕەنسی، بەساڵاچوون.&lt;ref name=nyt&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nossiter |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Gérard Chaliand, Intrepid Authority on Geopolitics, Dies at 91 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/27/world/europe/gerard-chaliand-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[ئەنەس شەریف]]، ڕۆژنامەنووس و ڤیدیۆگرافەرێکی فەلەستینی و ھەواڵنێری [[کەناڵی ئەلجەزیرە]]، [[تیرۆرکردنی ئەنەس شەریف|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;AlJazeeraAug10&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Al Jazeera journalist Anas al-Sharif killed in Israeli attack in Gaza City|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/10/al-jazeera-journalist-anas-al-sharif-killed-in-israeli-attack-in-gaza-city|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* [[دەیڤد کێچوم]]، ٩٧، ئەکتەر و [[کۆمیدیا|کۆمیدیان]]ی ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=David Ketchum, the Cooped-Up Agent 13 on ‘Get Smart,’ Dies at 97 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/david-ketchum-dead-get-smart-agent-13-1236351427/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جیم لۆڤێڵ]]، ٩٧، ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ([[جێمینای ١٢]]، [[ئەپۆلۆ ٨]] و [[ئەپۆلۆ ١٣]])، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dudek |یەکەم=Mitch |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jim Lovell, Apollo 13 astronaut who settled in Lake Forest, dies at 97 |ناونیشان=https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/08/08/jim-lovell-obituary-apollo-13-astronaut-dies-at-97 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Chicago Sun-Times}}&lt;/ref&gt;

=== ٥ ===
* [[نەرمین قادر]]، ٦٣، خانمەکتەر و شانۆکاری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nrttv.com/detail/51636 |سەردێڕ=نەرمین قادر هونەرمەند و شانۆکاری کورد کۆچی دوایی کرد |وێبگە=NRT TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== تەممووز ==
=== ٢٧ ===
* [[کوردۆی شاعیر]]، ٤٤، شاعیری کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref name=&quot;964-jaldai-dil&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ku.964media.com/320748/|سەردێڕ=كۆردۆ عەبدوڵا لە مزگەوتی گەورەی سلێمانی گیانی لەدەست دا|بڵاوکەرەوە=964media.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٦ ===
* [[زیاد ڕەحبانی]]، ٦٩، ئاوازدانەر، نووسەر و مۆسیقاژەنی لوبنانی، جەڵدەی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/26/ziad-rahbani-pioneering-lebanese-musician-and-composer-dies-at-69 |سەردێڕ=Ziad Rahbani, pioneering Lebanese musician and composer, dies at 69 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[ھاڵک ھۆگان]]، ٧١، زۆرانبازی پیشەگەری ئەمریکی، وەستانی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://kfdm.com/news/local/hulk-hogan-dies-at-71|سەردێڕ=Hulk Hogan dies at 71|بڵاوکەرەوە=KFDM|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[جیمی ھانت]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوای جەڵدەی دڵ.&lt;ref name=Barnes&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jimmy-hunt-dead-invaders-from-mars-1236324837/|سەردێڕ=Jimmy Hunt, Young Star of 'Invaders From Mars,' Dies at 85|نووسەر=Barnes, Mike|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|newspaper=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد بوخاری]]، ٨٢، سیاسەتوان، ئەفسەری سەربازیی نێجیریایی و سەرۆک کۆماری نێجیریا (٢٠١٥–٢٠٢٣)، نەخۆشیی درێژخایەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nigeria's ex-President Muhammadu Buhari dies in London aged 82 |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/13/nigerias-former-president-muhammadu-buhari-dies-in-london-aged-82 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕێنی کیربی]]، ٧٠، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوایی و تەشەنای سوورێنە، گورچیلە و میزڵدان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Shallow Hal actor dies aged 70 after being hospitalised for two months as his family pay tribute
|ناونیشان= https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/breaking-rene-kirby-dead-shallow-35605141.amp |وێبگە=Mirror |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[ڕەبیع مەدخەلی]]، ٩٢، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سوننە و مامۆستای زانکۆی سعوودی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=سبب وفاة الشيخ ربيع المدخلي وموعد جنازته وسيرته الذاتية الكاملة - النصر الإخباري |ناونیشان=https://www.elnassrnews.com/31747/death-sheikh-rabee-almadkhali/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[ڕۆجەر کریستیانسێن]]، ٧٢، دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Roger Secrist Christiansen |ناونیشان=https://obits.cleveland.com/us/obituaries/theday/name/roger-christiansen-obituary?id=59197308 |وێبگە=Legacy |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیۆگۆ جۆتا]]، ٢٨، یاریزانی تۆپی پێی پورتوگالی، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Diogo Jota: Liverpool forward dies in car accident in Spain |ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/32461/13391754/diogo-jota-liverpool-forward-dies-in-car-accident-in-spain |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;
* [[مایکڵ مادسن]]، ٦٧، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر، نووسەر و شاعیری ئەمریکی، [[وەستانی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Michael Madsen, Reservoir Dogs' Actor, Dies at 67 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/michael-madsen-dead-reservoir-dogs-1236306069/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== حوزەیران ==
=== ٢٦ ===
* [[ڕیک ھورست]]، ٧٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rick Hurst, Cletus Hogg on ‘The Dukes of Hazzard,’ Dies at 79|دوایین=Moses|یەکەم=Claire|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/06/27/obituaries/rick-hurst-dead.html|وێبگە=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢١ ===
* [[بێھنام شەھریاری]]، ٥٦، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و بەرپرسی باڵای [[ھێزی قودس]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israel says it killed Iran's military coordinator with Hamas |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cn9yxrxwzzzo |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[گەیلارد سارتەین]]، ٧٨، ئەکتەری ئەمریکی، مردنی سروشتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gailard Sartain, Actor in 'Hee Haw' and 'Mississippi Burning,' Dies at 78|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/gailard-sartain-dead-hee-haw-mississippi-burning-1236295853/|دوایین=Barnes|یەکەم=Mike|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١٨ ===
* [[سابت حەبیب یووسف ئال مێکۆ]]، ٤٩، [[قەشە]]ی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]]ی عێراقی، نادیار.&lt;ref&gt;[https://sematv.net/ar/2025/06/12431 سمو الامير يعزي بوفاة المطران ثابت حبيب منصور مكو] {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[عەلی شادمانی]]، ٦٢، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی سوپای پاسداران و فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israeli military says it killed Iran's wartime chief of staff |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-irans-armed-forces-chief-staff-2025-06-17/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Reuters |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد کازمی]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;TimesDeath&quot;&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Netanyahu says Israel killed IRGC intelligence chief and his deputy |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Times of Israel |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-confirms-israel-killed-irgc-intelligence-chief-and-his-deputy/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]:
** [[فەرەیدوون عەباسی]]، ٦٦، زانای ئەتۆمی، سیاسەتوان و سەرۆکی زانکۆ، [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی|نوێنەری پەرلەمان]] (٢٠٢٢–٢٠٢٤)، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی وزەی ئەتۆمیی ئێران]] (٢٠١١–٢٠١٣) و سەرۆکی [[زانکۆی ئیمام حوسێن]] (٢٠٠١–٢٠١١).&lt;ref&gt;[https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/تسنیم-شهادت-فریدون-عباسی-و-طهرانچی تسنیم: شهادت فریدون عباسی و طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613153614/https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەد باقری]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦وە).&lt;ref&gt;[https://www.bartarinha.ir/بخش-اخبار-روز-20/1520640-سرلشکر-باقری-به-شهادت-رسید فارس: سرلشکر باقری به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[ئەمیرعەلی حاجیزادە]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٠٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-confirms-irgc-air-force-chief-top-echelon-killed-in-israeli-strike/ IDF confirms IRGC air force chief, top echelon killed in Israeli strike]&lt;/ref&gt;
** [[غوڵامعەلی ڕەشید]]، ٧١–٧٢، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]] (لە ٢٠١٦وە) و جێگری سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (١٩٩٩–٢٠١٦).&lt;ref&gt;[https://www.khabaronline.ir/news/2077403/فوری-یک-مقام-ارشد-سپاه-در-حمله-اسرائیل-به-شهادت-رسید فوری/ یک مقام ارشد سپاه در حمله اسرائیل به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[حوسێن سەلامی]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.ettelaat.com/news/98605/سردار-سلامی-فرمانده-کل-سپاه-به-شهادت-رسید فرمانده کل سپاه به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[مەھدی ڕەبانی]]، ؟، ئەفسەری سەربازی و جێگری ئۆپەراسیۆنەکانی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Isfahan Governor expresses condolences to family of Martyr General Rabbani |ناونیشان=https://farsnews.ir/esfahansabz/1749835445819837161 |agency=Fars News Agency |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەدمەھدی تێھرانچی]]، ٦٠، [[فیزیکی تیۆریک|فیزیکزانی تیۆریک]].&lt;ref&gt;[https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 ترور دانشمندان هسته‌ای ایران توسط رژیم اسرائیل/ تصویر دکتر طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613160520/https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[کەریم شنگالی]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزیری پێشووی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان]] (٢٠٠١–٢٠١٩)، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;K24-death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/845075 |سەردێڕ=تەرمی کەریم شنگالی گەیشتەوە هەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=Kurdistan 24 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[کریس ڕۆبینسۆن]]، ٨٦، دەرھێنەری فیلم، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soapoperadigest.com/content/general-hospital-star-chris-robinson-dies-at-86/|سەردێڕ=''General Hospital'' Star Chris Robinson Dies at 86|یەکەم=Chris|دوایین=Eades|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Soap Opera Digest|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[جۆناتان جۆس]]، ٥٩، ئەکتەر و مۆسیقاژەنی ئەمریکی، تەقەکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Salinas |یەکەم=Rebecca |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ='I shot him': Suspect admitted to killing actor Jonathan Joss amid ongoing feud, report states |ناونیشان=https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=KSAT-TV |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250603225353/https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== ئایار ==
=== ٢٧ ===
* [[ئێد گەیڵ]]، ٦١، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref name=&quot;obit&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ='Chucky' Actor Ed Gale Dead at 61 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/05/28/ed-gale-chucky-childs-play-actor-dead-hospice/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=TMZ |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[فیل ڕۆبەرتسۆن]]، ٧٩، ڕاوچیی پیشەیی، بازرگان، کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Duck Dynasty Star Phil Robertson Dies at 79 Following Alzheimer's Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/phil-robertson-dead-duck-dynasty-star-was-79-11741649 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ئیش=People}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[جەیمز لۆیدۆڤیچ پاتەرسۆن]]، ٩١، نووسەر و ئەکتەری ڕووسی–ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=In memory of a friend |ناونیشان=https://rospisatel.ru/sobytija2025/142.html}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[جۆرج وێندت]]، ٧٦، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.nytimes.com/2025/05/20/arts/television/george-wendt-dead.html|سەردێڕ= George Wendt, a.k.a. Norm From 'Cheers,' Is Dead at 76|دوایین= Williams|یەکەم= Alex|ڕێکەوت= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|newspaper = The New York Times|دەستپێگەیشتنی ناونیشان= limited}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[کۆڵتۆن فۆرد]]، ٦٢، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەرمەنی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|سەردێڕ=Former adult film star and pop singer Colton Ford dead at 62|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Dallas Voice|یەکەم=Rich|دوایین=Lopez|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250528133905/https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد عەباس بارام]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/48829|سەردێڕ=هونەرمەندی ناوداری کورد محەمەد عەباس بارام کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=[[ئێن ئاڕ تی]]|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[چارڵز ستراوس]]، ٩٦، مۆسیقاژەن، ھۆنراوەنووس و ئاوازدانەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.broadwayworld.com/article/Broadway-Composer-Charles-Strouse-Passes-Away-at-96-20250515|سەردێڕ= Broadway Composer Charles Strouse Passes Away at 96|دوایین= Rabinowitz|یەکەم= Chloe|ئیش= Broadway World|ڕێکەوت= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد سینوار]]، ٤٩، شەڕکەری فەلەستینی و سەرکردەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|لیواکانی عیزەدین قەسام]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;https://asharq.com/politics/137584/إسرائيل-قتلنا-محمد-السنوار-الحية-والحداد-الهدفين-المقبلين/&lt;/ref&gt;

* [[خۆزێ موخیکا]]، ٨٩، سیاسەتوانی ئوروگوایی و چلەمین سەرۆک کۆماری [[ئوروگوای]]، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref&gt;[https://en.ara.cat/misc/pepe-mujica-the-humble-philosopher-president-dies_1_5378778.html Pepe Mujica, the humble philosopher president, dies]&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[خەتەر]]، ٤٣، کارساز و ڕاپەری کورد–ئەڵمانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.n-tv.de/leute/Gangster-Rapper-Xatar-ist-tot-article25757826.html|سەردێڕ=in Koelner Wohnung aufgefunden|ئیش=n-tv|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جۆ دۆن بەیکەر]]، ٨٩، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Langer |یەکەم١=Emily |سەردێڕ=Joe Don Baker, tough guy actor in 'Walking Tall,' dies at 89 |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/obituaries/2025/05/15/joe-don-baker-actor-dead/ |وێبگە=The Washington Post |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[سری سورەیا ئوندەر]]، ٦٢، دەرھێنەری فیلم، ئەکتەر، نووسەر، کەسایەتیی سیاسیی تورک و ئەندامی [[پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان|دەم پارتی]]، تێکچوونی فرە ئەندامی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Sırrı Süreyya Önder hayatını kaybetti |ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/cd6jd230l41o |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=BBC News Türkçe |زمان=tr}}&lt;/ref&gt;

== نیسان ==
=== ٢١ ===
* [[پاپا فرانسیس]]، ٨٨، [[پاپا]]ی کڵێسای کاتۆلیکی ئەرژەنتینی (لەوەتەی ٢٠١٣)، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/836171/k24_sdapp |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[پاتریک ئادیارت]]، ٨٢، ئەکتەری ئەمریکی، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://extratv.com/2025/04/16/patrick-adiarte-dancer-king-flower-drum-song-obituary/ |سەردێڕ=Patrick Adiarte, Legendary 'The King and I' Dancer &amp; 'Brady Bunch' Guest, Dies at 82 |وێبگە=ExtraTV.com |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١١ ===
* [[ئاڤاشین]]، ٦٦، شاعیر و وەرگێڕی کورد، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;کوردپرێس ۱&quot;&gt;[https://www.kurdpress.com/x4fCT کوردپرێس: ''مامۆستا «ئاڤاشین» ھەڵبەستوانی کورد کۆچی دواییی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdpress.com/x4fCT |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[نیکی کات]]، ٥٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[خۆکوژی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/04/nicky-katt-dead-cause-dazed-and-confused-1236368019/|سەردێڕ=Nicky Katt Died By Suicide, Family Confirms; 'Dazed &amp; Confused' Star Discovered On April 8 In Apartment|وێبگە=Deadline|یەکەم١=Dominic|دوایین١=Patten|یەکەم٢=Denise|دوایین٢=Petski|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[جێرمیا پۆل ئۆستریکەر]]، ٨٧، [[ستێرفیزیک|فیزیکزانی ئەستێرەیی]]ی ئەمریکی و مامۆستای [[ئەستێرەناسی]] لە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]]، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Overbye |یەکەم١=Dennis |سەردێڕ=Jeremiah Ostriker, Who Plumbed Dark Forces That Shape Universe, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/07/science/space/jeremiah-ostriker-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[ڤال کیلمێر]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، سیەسۆ.&lt;ref name=&quot;Weber-2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weber |یەکەم=Bruce |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Val Kilmer, Film Star Who Played Batman and Jim Morrison, Dies at 65 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/01/movies/val-kilmer-dead.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

== ئازار ==
=== ٣٠ ===
* [[ڕیچارد نۆرتۆن]]، ٧٥، [[ھونەری جەنگی|ھونەرمەندی جەنگی]]، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئوسترالی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sullivan |یەکەم=Matthew |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Aussie martial arts legend and Hollywood trainer Richard Norton dies |ناونیشان=https://www.news.com.au/sport/boxing/aussie-martial-arts-legend-and-hollywood-trainer-richard-norton-dies/news-story/073b8196ba8ee37565147a5fa1c03571 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=news.com.au}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[ڕیچارد چەمبەرلین]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/richard-chamberlain-dead-dies-shogun-thorn-birds-1236351970/ |سەردێڕ=Richard Chamberlain, TV's Dr. Kildare, ''Shogun'', ''Thorn Birds'' Star, Dies at 90 |دوایین=Natale |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=Variety |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[سەڵاح بەردەویل]]، ٦٥، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی [[حەماس]] و وتەبێژی ڕێکخراوەی ئیسلامیی فەلەستین، بۆردوومانی [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل|ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/middle-east-news/palestinians/50-of-dead-in-gaza-protest-were-hamas-activists-says-hamas-official-1.6094899|سەردێڕ=50 of Dead in Gaza Protests Were Hamas Activists, Says Senior Hamas Official|دوایین=Khoury|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]]، ٨٤، سیاسەتوانی کورد و ڕێبەری پێشووی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]]، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;فرات ٢&quot;&gt;[https://anfsorani.com/هۆرامی/amyarymdarw-kwrdy-bdwlhman-hajy-yhmdy-gshmr-by-66533 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''سیاسەتوانی کورد عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی شەھید بوو'' (بە ھەورامی)، نووسراو لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشهاد الناطق العسکری باسم سرایا القدس (أبو حمزة) |ناونیشان=https://www.khaberni.com/news/699299 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=khaberni.com}}&lt;/ref&gt;
* [[عیسام دەعالیس]]، ٥٨، سیاستەوانی فەلەستینی و [[حکوومەتی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ی حەماس|سەرۆکی کۆمیتەی بەڕێوەبەرایەتیی حکوومەتی حەماس]] (٢٠٢١–٢٠٢٥)، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yohanan |یەکەم=Nurit |ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Hamas names 4 senior officials killed in wave of IDF strikes on Gaza |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hamas-names-4-senior-officials-killed-in-wave-of-idf-strikes-on-gaza/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The Times of Israel}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[ئەبوو ئیسحاق حوەینی]]، ٦٨، زانای سوننە، فەرموودەناس و بانگخوازی میسری، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;[https://www.watanserb.com/en/2025/03/17/salafi-scholar-abu-ishaq-al-huwaini-passes-away-after-health-deterioration/ Salafi Scholar Abu Ishaq Al-Huwaini Passes Away After Health Deterioration]&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، کەسایەتیی میدیاییی فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، باڵی سەربازیی [[بزووتنەوەی جیھادی ئیسلامی لە فەلەستین]]، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشھاد أبوو حمزة الناطق العسکری باسم سرایا القدس |ناونیشان=https://www.shorouknews.com/news/view.aspx?cdate=18032025&amp;id=409e216e-5035-4446-b761-f7557433d078 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=shorouknews.com}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕۆبێرت ترێبۆر]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، [[ژەهراویبوونی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/robert-trebor-hercules-legendary-journeys-xena-1236181863/ |سەردێڕ=Robert Trebor, 'Hercules: The Legendary Journeys' Actor, Dies at 71 |ئیش=The Hollywood Reporter |یەکەم=Mike |دوایین=Barnes |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[سیمۆن فیشەر-بێکەر]]، ٦٣، ئەکتەری شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای بەریتانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosenbloom |یەکەم=Alli |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Actor Simon Fisher-Becker, known for ‘Harry Potter’ and ‘Doctor Who,’ dead at 63 |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2025/03/10/entertainment/simon-fisher-becker-death/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=CNN |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن]]، ٧٧، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.serenityfhs.com/obituaries/craig-nelson-6/#!/Obituary |سەردێڕ=Craig Richard Nelson |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==
=== ٢٨ ===
* [[جۆزێف وامبۆ]]، ٨٨، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref name=McFadden&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/02/28/books/joseph-wambaugh-dead.html |سەردێڕ=Joseph Wambaugh, Author With a Cop's-Eye View, Is Dead at 88 |دوایین=McFadden |یەکەم=Robert D. |authorlink=Robert D. McFadden |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[ڕۆبێرتۆ ئۆرچی]]، ٥١، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی مەکسیکی-ئەمریکی، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref name = Andreeva&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://deadline.com/2025/02/roberto-orci-dead-star-trek-transformers-writer-producer-1236301807/|سەردێڕ= Roberto Orci Dies: 'Star Trek', 'Transformers' &amp; 'Hawaii Five-0' Writer-Producer Was 51|دوایین= Andreeva|یەکەم= Nellie|ڕێکەوت= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش= Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانکێتین]]، ٨٨، نووسەر، شاعیر و [[شانۆنامەنووس]] و [[وێنەکێش]]ی ھایتی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Louis |یەکەم١=Olivier Rony |ناونیشان=https://vantbefinfo.com/haiti-pleure-franck-etienne-le-premier-ministre-salue-la-memoire-dun-geant-de-la-culture/ |سەردێڕ=Haïti pleure Franck Étienne : Le Premier ministre salue la mémoire d'un géant de la culture |trans-title=Haiti mourns Franck Étienne: Prime Minister salutes the memory of a cultural giant |ئیش=Vant Bèf Info (VBI) |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|زمان=fr-FR}}&lt;/ref&gt;
* [[پیتەر جەیسن]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-jason-dead-1236297197/ |سەردێڕ=Peter Jason Dies: ‘Deadwood’ Actor And Favorite Of John Carpenter And Walter Hill Was 80 |یەکەم١=Greg |دوایین١=Evans |وێبگە=Deadline |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]]، ٧٤، ھونەرمەند و ئەکتەری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1802202523|سەردێڕ=هونەرمەند ئەڵڵاموراد رەشتیانی کۆچی دواییکرد|نووسەر=ژیلا ئەسعەد|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[جین ھاکمان]]، ٩٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Devlin |یەکەم=Hannah |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mummification: what is it and how can it occur? |ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2025/feb/28/mummification-what-is-it-and-how-can-it-occur-gene-hackman |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[کیم سای-ڕۆن]]، ٢٤، خانمەکتەری کۆریی باشووری، [[خۆکوشتن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=South Korean actress Kim Sae-ron, 24, found dead|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|وێبگە=The Korea Herald|دوایین=Davies|یەکەم=Maia|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[کاھتالی مچە]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، شێرپەنجە.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;&gt;[https://anfkurdi.com/Cand-U-huner/kahtali-mice-jiyana-xwe-ji-dest-da-194188 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کاھتالح مچە کۆچی دوایی کردد'' (بە کرمانجی)، نووسراو لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[پیتەر تویاسۆسۆپۆ]]، ٦١، ئەکتەر و یاریزانی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێ]]ی ئەمریکی، [[نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski |یەکەم=Denise |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Peter Navy Tuiasosopo Dies: 'Street Fighter', 'Necessary Roughness' Actor Was 61 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211023016/https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[وریا حەمەکەریم]]، ٣٧، [[ڕۆژنامەنووس]] و پێشکەشکاری کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Corporation |یەکەم=Nalia |سەردێڕ=وریا حەمە کەریم بە رووداوێکی ھاتووچۆ گیانی لەدەستدا |ڕێکەوت =٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/45509 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |وێبگە=nrttv.com}}&lt;/ref&gt;
* [[ئارام فەتاح خەراجیانی]]، ٤٣–٤٤، پاڵەوانی لەشجوانیی کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هۆکاری گیان لەدەستدانی پاڵەوانە کوردەکە لەگەڵ وریا حمە کەریم چی بوو؟ |ناونیشان=https://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=141175&amp;Jor=7 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== کانوونی دووەم ==
=== ٣٠ ===
* [[دیک باتۆن]]، ٩٥، یاریزانی [[خلیسکێنەی سەر سەھۆڵ]]ی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |سەردێڕ=Dick Button, Figure Skating Champion and Commentator, Dies at 95 |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|دوایین=Goldstein |یەکەم=Richard |newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250131181525/https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[سەلوان مۆمیکا]]، ٣٨، چالاکوانی [[ڕەخنەگرتن لە ئیسلام|دژە ئیسلام]]ی عێراقی، [[برینی فیشەک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Uppgifter: Koranbrännaren Salwan Momika skjuten till döds|ناونیشان=https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250130085358/https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=SVT Nyheter|زمان=sv}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[موکەڕەم تاڵەبانی]]، ١٠١، نووسەر و سیاسەتوانی کورد، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/24012025|سەردێڕ=موکەڕەم تاڵەبانی، نووسەر و سیاسەتڤانی کورد کۆچی دواییکرد|زمان=کوردی|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|نووسەر=سۆران حوسێن|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ئایریس کەمینگز]]، ١٠٤، [[فڕۆکەوان]] و مەلەوانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iris Cummings Critchell, 104, Dies; Olympic Swimmer Turned Aviator|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/29/sports/iris-cummings-critchell-dead.html|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|دوایین=Goldstein|یەکەم=Richard|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[باڤێ تەیار]]، ٦٧، ئەکتەری کۆمیدیانی کورد، بۆردوومانی [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا|تورکیا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/190120254|سەردێڕ=Tirkiyeyê êrişî sivîlan kiribû: Bavê Teyar jî canê xwe ji dest da|وێبگە=Rûdaw.net}}&lt;/ref&gt;
* [[پیەر مێرتەنس]]، ٨٥، [[پارێزەر]] و ڕەخنەگری بەلجیکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Belga |یەکەم=Belga |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=L'écrivain belge Pierre Mertens est décédé |ناونیشان=https://www.dhnet.be/actu/belgique/2025/01/19/lecrivain-belge-pierre-mertens-est-decede-SXM4QAS3HJGTVI4ANYJTCNS42A/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=DHnet |زمان=fr}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[بۆب ئویکەر]]، ٩٠، یاریزانی [[بەیسبۆڵ]] و ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk|یەکەم١=Chris|سەردێڕ=Bob Uecker, Light-Hitting Catcher Turned Comic Actor and Broadcaster, Dies at 90|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/bob-uecker-dead-catcher-mr-belvedere-major-league-1236110105/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[دەیڤد لینچ]]، ٧٨، دەرهێنەر، مۆسیقاژەن و ئەکتەری ئەمریکی، کاریگەرییەکانی نەخۆشیی [[ئەمفیزم]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/01/16/legendary-director-david-lynch-dead-at-78/|سەردێڕ=David Lynch, 'Blue Velvet' Director, Dead at 78|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=TMZ|وتەگێڕانەوە=A family member tells TMZ … Lynch passed away Wednesday at his daughter's house – where he was staying during the devastating wildfires in Los Angeles.}}&lt;/ref&gt;

=== ١٢ ===
* [[کلۆد جارمان جونیۆر]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Barnes |یەکەم١=Mike |سەردێڕ=Claude Jarman Jr., Young Star of 'The Yearling,' Dies at 90 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[بیڵ بێرج]]، ٨٦، کۆمیدیان و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/obituaries-people-news/bill-byrge-dead-ernest-1236271773/|سەردێڕ=Bill Byrge, Who Played Bobby in ‘Ernest’ Movies, Dies at 92|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢ ===
* [[فەردی تایفوور]]، ٧٩، گۆرانیبێژ، ئەکتەر، دەرھێنەر، [[ھۆنراوەنووس]] و [[سیناریۆنووس]]ی تورک، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/arabesk-muziginin-unlu-ismi-ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti,0qHzpjIzVE24mogri5YcZg |سەردێڕ=Arabesk müziğinin ünlü ismi Ferdi Tayfur hayatını kaybetti |زمان=tr |وێبگە=ntv.com.tr |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2025 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥| ]]</text>
      <sha1>c38t934six9xrqcuead4dlp8h53wrmd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579535</id>
      <parentid>1579534</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:38:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56233" sha1="mkmqbm5w3jlb19hgskqm4zcnev8ia0i" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٥دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==
=== ٣٠ ===
* [[خالیدە زیا]]
* [[ئیسیا ویتلۆک جونیۆر]]

=== ٢٦ ===
* [[بەھرام بەیزایی]]، ٨٧، نووسەر و دەرھێنەری فیلم و شانۆی ئێرانی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Renowned Iranian playwright Bahram Beyzai passes away |ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/240207/Renowned-Iranian-playwright-Bahram-Beyzai-passes-away |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Mehr News Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٤ ===
* [[ڕۆب ڕاینەر]]، ٧٨، بەرھەمھێنەری فیلم، ئەکتەر و چالاکی سیاسیی ئەمریکی، برینی قووڵ بەھۆی لێدانی چەقۆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Sangal |first1=Aditi |last2=Romine |first2=Taylor |last3=Tsui |first3=Karina |title=What we know about the fatal stabbings of Rob and Michele Reiner and the case against their son |url=https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |access-date=December 17, 2025 |work=[[سی ئێن ئێن|CNN]] |date=December 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217161012/https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |archive-date=December 17, 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ٤ ===
* [[کاری ھیرۆیوکی تاگاوا]]، ٧٥، ئەکتەر و بەرھەمھێنەری فیلمی ژاپۆنی–ئەمریکی، دواھاتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Tapp |first1=Tom |date=4 December 2025 |title=Cary-Hiroyuki Tagawa Dies: 'Mortal Kombat, 'Last Emperor' &amp; 'Man in the High Castle' Actor Was 75 |url=https://deadline.com/2025/12/cary-hiroyuki-tagawa-dead-mortal-kombat-actor-1236636368/ |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی دووەم ==
=== ٦ ===
* [[جەیمس واتسن]]، ٩٧، زانا و ژینناسی ئەمریکی و براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|خەڵاتی نۆبێل]] (١٩٦٢)، بەساڵاچوون.&lt;ref name=NYTobit&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dean |یەکەم=Cornelia |سەردێڕ=James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیک چەینی]]، ٨٤، سیاسەتوانی ئەمریکی و [[جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (٢٠٠١–٢٠٠٩)، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Former US Vice-President Dick Cheney dies aged 84 |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251104115647/https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[بی بی سی نیووز|BBC News]]}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی یەکەم ==
=== ٥ ===
* [[کێن جاکۆبس]]، ٩٢، دەرھێنەری ئەمریکی، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ken Jacobs, Pioneering Experimental Filmmaker, Dies at 92|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/ken-jacobs-dead-experimental-film-1236541528/|دوایین=Saperstein|یەکەم=Pat|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ڕۆن دین]]، ٨٧، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە نەخۆشخانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen |یەکەم=Erik |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Ron Dean Dies: Actor In 'The Fugitive', 'The Breakfast Club' &amp; Three Tom Cruise Films Was 87 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/10/ron-dean-dead-the-fugitive-the-dark-knight-breakfast-club-frasier-1236573733/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ئەیلوول ==
=== ٢٣ ===
* [[عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ]]، ٨١، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سعوودی و [[موفتیی گەورەی سعوودیە]]، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Grand Mufti of Saudi Arabia has passed away: Royal Court |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2025/09/23/grand-mufti-of-saudi-arabia-has-passed-away-royal-court- |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[ھێنری جاگلۆم]]، ٨٧، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk |یەکەم١=Chris |دوایین٢=Barnes|یەکەم٢=Mike|سەردێڕ=Henry Jaglom, Moviemaker Who Worked Outside the Mainstream, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/henry-jaglom-dead-safe-place-eating-last-summer-hamptons-1236378418/ |ئیش=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
=== ١٦ ===
* [[ڕۆبێرت ڕێدفۆرد]]، ٨٩، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref name=nytobit&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ئیش=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en-US |دوایین=Barnes |یەکەم=Brooks |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250916121230/https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* [[عامر محەممەد ڕەشید]]، ٨٦، سیاسەتوانی پێشووی عێراقی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.xendan.org/detailnews/201163|سەردێڕ=عامر محەمەد ڕەشید &quot;باوكی موشه‌كی&quot; به‌عس كۆچی دواییكرد|بڵاوکەرەوە=خەندان|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== ئاب ==
=== ٣٠ ===
* [[ئەبوو عوبەیدە]]، ٤٠، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام]] (٢٠٠٧–٢٠٢٥)، [[تیرۆرکردنی ئەبوو عوبەیدە|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Israeli strike targets Hamas spokesperson Abu Obeida in Gaza: Reports|ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2025/08/30/israeli-strike-targets-hamas-spokesperson-abu-obeida-in-gaza-reports|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Al-Arabiya}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٨ ===
* [[ڕاندی بوون]]، ٨٣، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |سەردێڕ=Randy Boone, Actor on ‘The Virginian,’ Dies at 83 |وێبگە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/randy-boone-dead-the-virginian-1236358143/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[جێری ئادلەر]]، ٩٦، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walcott |یەکەم=Escher |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Iconic' Actor Jerry Adler, Star of 'The Sopranos' and 'The Good Wife,' Dies at 96 |ناونیشان=https://people.com/jerry-adler-sopranos-star-dies-96-11796497 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=People.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانک کاپریۆ]]، ٨٨، دادوەر و سیاسەتوانی ئەمریکی، نەخۆشی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Parent |یەکەم=Tabitha |سەردێڕ=TikTok Famous Judge Frank Caprio Dies at Age 88 |ناونیشان=https://people.com/judge-frank-caprio-dies-at-age-88-11794854 |ئیش=People |بڵاوکەرەوە=Dotdash Meredith |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ژێرار شالیان]]، ٩١، نووسەر و پسپۆڕێکی [[جیۆپۆلەتیک]]ی فەڕەنسی، بەساڵاچوون.&lt;ref name=nyt&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nossiter |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Gérard Chaliand, Intrepid Authority on Geopolitics, Dies at 91 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/27/world/europe/gerard-chaliand-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[ئەنەس شەریف]]، ڕۆژنامەنووس و ڤیدیۆگرافەرێکی فەلەستینی و ھەواڵنێری [[کەناڵی ئەلجەزیرە]]، [[تیرۆرکردنی ئەنەس شەریف|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;AlJazeeraAug10&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Al Jazeera journalist Anas al-Sharif killed in Israeli attack in Gaza City|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/10/al-jazeera-journalist-anas-al-sharif-killed-in-israeli-attack-in-gaza-city|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* [[دەیڤد کێچوم]]، ٩٧، ئەکتەر و [[کۆمیدیا|کۆمیدیان]]ی ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=David Ketchum, the Cooped-Up Agent 13 on ‘Get Smart,’ Dies at 97 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/david-ketchum-dead-get-smart-agent-13-1236351427/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جیم لۆڤێڵ]]، ٩٧، ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ([[جێمینای ١٢]]، [[ئەپۆلۆ ٨]] و [[ئەپۆلۆ ١٣]])، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dudek |یەکەم=Mitch |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jim Lovell, Apollo 13 astronaut who settled in Lake Forest, dies at 97 |ناونیشان=https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/08/08/jim-lovell-obituary-apollo-13-astronaut-dies-at-97 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Chicago Sun-Times}}&lt;/ref&gt;

=== ٥ ===
* [[نەرمین قادر]]، ٦٣، خانمەکتەر و شانۆکاری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nrttv.com/detail/51636 |سەردێڕ=نەرمین قادر هونەرمەند و شانۆکاری کورد کۆچی دوایی کرد |وێبگە=NRT TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== تەممووز ==
=== ٢٧ ===
* [[کوردۆی شاعیر]]، ٤٤، شاعیری کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref name=&quot;964-jaldai-dil&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ku.964media.com/320748/|سەردێڕ=كۆردۆ عەبدوڵا لە مزگەوتی گەورەی سلێمانی گیانی لەدەست دا|بڵاوکەرەوە=964media.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٦ ===
* [[زیاد ڕەحبانی]]، ٦٩، ئاوازدانەر، نووسەر و مۆسیقاژەنی لوبنانی، جەڵدەی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/26/ziad-rahbani-pioneering-lebanese-musician-and-composer-dies-at-69 |سەردێڕ=Ziad Rahbani, pioneering Lebanese musician and composer, dies at 69 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[ھاڵک ھۆگان]]، ٧١، زۆرانبازی پیشەگەری ئەمریکی، وەستانی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://kfdm.com/news/local/hulk-hogan-dies-at-71|سەردێڕ=Hulk Hogan dies at 71|بڵاوکەرەوە=KFDM|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[جیمی ھانت]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوای جەڵدەی دڵ.&lt;ref name=Barnes&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jimmy-hunt-dead-invaders-from-mars-1236324837/|سەردێڕ=Jimmy Hunt, Young Star of 'Invaders From Mars,' Dies at 85|نووسەر=Barnes, Mike|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|newspaper=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد بوخاری]]، ٨٢، سیاسەتوان، ئەفسەری سەربازیی نێجیریایی و سەرۆک کۆماری نێجیریا (٢٠١٥–٢٠٢٣)، نەخۆشیی درێژخایەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nigeria's ex-President Muhammadu Buhari dies in London aged 82 |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/13/nigerias-former-president-muhammadu-buhari-dies-in-london-aged-82 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕێنی کیربی]]، ٧٠، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوایی و تەشەنای سوورێنە، گورچیلە و میزڵدان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Shallow Hal actor dies aged 70 after being hospitalised for two months as his family pay tribute
|ناونیشان= https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/breaking-rene-kirby-dead-shallow-35605141.amp |وێبگە=Mirror |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[ڕەبیع مەدخەلی]]، ٩٢، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سوننە و مامۆستای زانکۆی سعوودی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=سبب وفاة الشيخ ربيع المدخلي وموعد جنازته وسيرته الذاتية الكاملة - النصر الإخباري |ناونیشان=https://www.elnassrnews.com/31747/death-sheikh-rabee-almadkhali/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[ڕۆجەر کریستیانسێن]]، ٧٢، دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Roger Secrist Christiansen |ناونیشان=https://obits.cleveland.com/us/obituaries/theday/name/roger-christiansen-obituary?id=59197308 |وێبگە=Legacy |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیۆگۆ جۆتا]]، ٢٨، یاریزانی تۆپی پێی پورتوگالی، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Diogo Jota: Liverpool forward dies in car accident in Spain |ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/32461/13391754/diogo-jota-liverpool-forward-dies-in-car-accident-in-spain |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;
* [[مایکڵ مادسن]]، ٦٧، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر، نووسەر و شاعیری ئەمریکی، [[وەستانی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Michael Madsen, Reservoir Dogs' Actor, Dies at 67 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/michael-madsen-dead-reservoir-dogs-1236306069/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== حوزەیران ==
=== ٢٦ ===
* [[ڕیک ھورست]]، ٧٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rick Hurst, Cletus Hogg on ‘The Dukes of Hazzard,’ Dies at 79|دوایین=Moses|یەکەم=Claire|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/06/27/obituaries/rick-hurst-dead.html|وێبگە=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢١ ===
* [[بێھنام شەھریاری]]، ٥٦، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و بەرپرسی باڵای [[ھێزی قودس]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israel says it killed Iran's military coordinator with Hamas |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cn9yxrxwzzzo |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[گەیلارد سارتەین]]، ٧٨، ئەکتەری ئەمریکی، مردنی سروشتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gailard Sartain, Actor in 'Hee Haw' and 'Mississippi Burning,' Dies at 78|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/gailard-sartain-dead-hee-haw-mississippi-burning-1236295853/|دوایین=Barnes|یەکەم=Mike|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١٨ ===
* [[سابت حەبیب یووسف ئال مێکۆ]]، ٤٩، [[قەشە]]ی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]]ی عێراقی، نادیار.&lt;ref&gt;[https://sematv.net/ar/2025/06/12431 سمو الامير يعزي بوفاة المطران ثابت حبيب منصور مكو] {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[عەلی شادمانی]]، ٦٢، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی سوپای پاسداران و فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israeli military says it killed Iran's wartime chief of staff |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-irans-armed-forces-chief-staff-2025-06-17/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Reuters |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد کازمی]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;TimesDeath&quot;&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Netanyahu says Israel killed IRGC intelligence chief and his deputy |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Times of Israel |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-confirms-israel-killed-irgc-intelligence-chief-and-his-deputy/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]:
** [[فەرەیدوون عەباسی]]، ٦٦، زانای ئەتۆمی، سیاسەتوان و سەرۆکی زانکۆ، [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی|نوێنەری پەرلەمان]] (٢٠٢٢–٢٠٢٤)، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی وزەی ئەتۆمیی ئێران]] (٢٠١١–٢٠١٣) و سەرۆکی [[زانکۆی ئیمام حوسێن]] (٢٠٠١–٢٠١١).&lt;ref&gt;[https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/تسنیم-شهادت-فریدون-عباسی-و-طهرانچی تسنیم: شهادت فریدون عباسی و طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613153614/https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەد باقری]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦وە).&lt;ref&gt;[https://www.bartarinha.ir/بخش-اخبار-روز-20/1520640-سرلشکر-باقری-به-شهادت-رسید فارس: سرلشکر باقری به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[ئەمیرعەلی حاجیزادە]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٠٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-confirms-irgc-air-force-chief-top-echelon-killed-in-israeli-strike/ IDF confirms IRGC air force chief, top echelon killed in Israeli strike]&lt;/ref&gt;
** [[غوڵامعەلی ڕەشید]]، ٧١–٧٢، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]] (لە ٢٠١٦وە) و جێگری سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (١٩٩٩–٢٠١٦).&lt;ref&gt;[https://www.khabaronline.ir/news/2077403/فوری-یک-مقام-ارشد-سپاه-در-حمله-اسرائیل-به-شهادت-رسید فوری/ یک مقام ارشد سپاه در حمله اسرائیل به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[حوسێن سەلامی]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.ettelaat.com/news/98605/سردار-سلامی-فرمانده-کل-سپاه-به-شهادت-رسید فرمانده کل سپاه به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[مەھدی ڕەبانی]]، ؟، ئەفسەری سەربازی و جێگری ئۆپەراسیۆنەکانی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Isfahan Governor expresses condolences to family of Martyr General Rabbani |ناونیشان=https://farsnews.ir/esfahansabz/1749835445819837161 |agency=Fars News Agency |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەدمەھدی تێھرانچی]]، ٦٠، [[فیزیکی تیۆریک|فیزیکزانی تیۆریک]].&lt;ref&gt;[https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 ترور دانشمندان هسته‌ای ایران توسط رژیم اسرائیل/ تصویر دکتر طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613160520/https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[کەریم شنگالی]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزیری پێشووی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان]] (٢٠٠١–٢٠١٩)، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;K24-death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/845075 |سەردێڕ=تەرمی کەریم شنگالی گەیشتەوە هەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=Kurdistan 24 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[کریس ڕۆبینسۆن]]، ٨٦، دەرھێنەری فیلم، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soapoperadigest.com/content/general-hospital-star-chris-robinson-dies-at-86/|سەردێڕ=''General Hospital'' Star Chris Robinson Dies at 86|یەکەم=Chris|دوایین=Eades|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Soap Opera Digest|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[جۆناتان جۆس]]، ٥٩، ئەکتەر و مۆسیقاژەنی ئەمریکی، تەقەکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Salinas |یەکەم=Rebecca |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ='I shot him': Suspect admitted to killing actor Jonathan Joss amid ongoing feud, report states |ناونیشان=https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=KSAT-TV |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250603225353/https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== ئایار ==
=== ٢٧ ===
* [[ئێد گەیڵ]]، ٦١، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref name=&quot;obit&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ='Chucky' Actor Ed Gale Dead at 61 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/05/28/ed-gale-chucky-childs-play-actor-dead-hospice/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=TMZ |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[فیل ڕۆبەرتسۆن]]، ٧٩، ڕاوچیی پیشەیی، بازرگان، کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Duck Dynasty Star Phil Robertson Dies at 79 Following Alzheimer's Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/phil-robertson-dead-duck-dynasty-star-was-79-11741649 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ئیش=People}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[جەیمز لۆیدۆڤیچ پاتەرسۆن]]، ٩١، نووسەر و ئەکتەری ڕووسی–ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=In memory of a friend |ناونیشان=https://rospisatel.ru/sobytija2025/142.html}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[جۆرج وێندت]]، ٧٦، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.nytimes.com/2025/05/20/arts/television/george-wendt-dead.html|سەردێڕ= George Wendt, a.k.a. Norm From 'Cheers,' Is Dead at 76|دوایین= Williams|یەکەم= Alex|ڕێکەوت= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|newspaper = The New York Times|دەستپێگەیشتنی ناونیشان= limited}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[کۆڵتۆن فۆرد]]، ٦٢، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەرمەنی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|سەردێڕ=Former adult film star and pop singer Colton Ford dead at 62|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Dallas Voice|یەکەم=Rich|دوایین=Lopez|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250528133905/https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد عەباس بارام]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/48829|سەردێڕ=هونەرمەندی ناوداری کورد محەمەد عەباس بارام کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=[[ئێن ئاڕ تی]]|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[چارڵز ستراوس]]، ٩٦، مۆسیقاژەن، ھۆنراوەنووس و ئاوازدانەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.broadwayworld.com/article/Broadway-Composer-Charles-Strouse-Passes-Away-at-96-20250515|سەردێڕ= Broadway Composer Charles Strouse Passes Away at 96|دوایین= Rabinowitz|یەکەم= Chloe|ئیش= Broadway World|ڕێکەوت= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد سینوار]]، ٤٩، شەڕکەری فەلەستینی و سەرکردەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|لیواکانی عیزەدین قەسام]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;https://asharq.com/politics/137584/إسرائيل-قتلنا-محمد-السنوار-الحية-والحداد-الهدفين-المقبلين/&lt;/ref&gt;

* [[خۆزێ موخیکا]]، ٨٩، سیاسەتوانی ئوروگوایی و چلەمین سەرۆک کۆماری [[ئوروگوای]]، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref&gt;[https://en.ara.cat/misc/pepe-mujica-the-humble-philosopher-president-dies_1_5378778.html Pepe Mujica, the humble philosopher president, dies]&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[خەتەر]]، ٤٣، کارساز و ڕاپەری کورد–ئەڵمانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.n-tv.de/leute/Gangster-Rapper-Xatar-ist-tot-article25757826.html|سەردێڕ=in Koelner Wohnung aufgefunden|ئیش=n-tv|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جۆ دۆن بەیکەر]]، ٨٩، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Langer |یەکەم١=Emily |سەردێڕ=Joe Don Baker, tough guy actor in 'Walking Tall,' dies at 89 |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/obituaries/2025/05/15/joe-don-baker-actor-dead/ |وێبگە=The Washington Post |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[سری سورەیا ئوندەر]]، ٦٢، دەرھێنەری فیلم، ئەکتەر، نووسەر، کەسایەتیی سیاسیی تورک و ئەندامی [[پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان|دەم پارتی]]، تێکچوونی فرە ئەندامی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Sırrı Süreyya Önder hayatını kaybetti |ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/cd6jd230l41o |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=BBC News Türkçe |زمان=tr}}&lt;/ref&gt;

== نیسان ==
=== ٢١ ===
* [[پاپا فرانسیس]]، ٨٨، [[پاپا]]ی کڵێسای کاتۆلیکی ئەرژەنتینی (لەوەتەی ٢٠١٣)، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/836171/k24_sdapp |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[پاتریک ئادیارت]]، ٨٢، ئەکتەری ئەمریکی، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://extratv.com/2025/04/16/patrick-adiarte-dancer-king-flower-drum-song-obituary/ |سەردێڕ=Patrick Adiarte, Legendary 'The King and I' Dancer &amp; 'Brady Bunch' Guest, Dies at 82 |وێبگە=ExtraTV.com |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١١ ===
* [[ئاڤاشین]]، ٦٦، شاعیر و وەرگێڕی کورد، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;کوردپرێس ۱&quot;&gt;[https://www.kurdpress.com/x4fCT کوردپرێس: ''مامۆستا «ئاڤاشین» ھەڵبەستوانی کورد کۆچی دواییی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdpress.com/x4fCT |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[نیکی کات]]، ٥٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[خۆکوژی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/04/nicky-katt-dead-cause-dazed-and-confused-1236368019/|سەردێڕ=Nicky Katt Died By Suicide, Family Confirms; 'Dazed &amp; Confused' Star Discovered On April 8 In Apartment|وێبگە=Deadline|یەکەم١=Dominic|دوایین١=Patten|یەکەم٢=Denise|دوایین٢=Petski|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[جێرمیا پۆل ئۆستریکەر]]، ٨٧، [[ستێرفیزیک|فیزیکزانی ئەستێرەیی]]ی ئەمریکی و مامۆستای [[ئەستێرەناسی]] لە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]]، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Overbye |یەکەم١=Dennis |سەردێڕ=Jeremiah Ostriker, Who Plumbed Dark Forces That Shape Universe, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/07/science/space/jeremiah-ostriker-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[ڤال کیلمێر]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، سیەسۆ.&lt;ref name=&quot;Weber-2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weber |یەکەم=Bruce |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Val Kilmer, Film Star Who Played Batman and Jim Morrison, Dies at 65 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/01/movies/val-kilmer-dead.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

== ئازار ==
=== ٣٠ ===
* [[ڕیچارد نۆرتۆن]]، ٧٥، [[ھونەری جەنگی|ھونەرمەندی جەنگی]]، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئوسترالی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sullivan |یەکەم=Matthew |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Aussie martial arts legend and Hollywood trainer Richard Norton dies |ناونیشان=https://www.news.com.au/sport/boxing/aussie-martial-arts-legend-and-hollywood-trainer-richard-norton-dies/news-story/073b8196ba8ee37565147a5fa1c03571 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=news.com.au}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[ڕیچارد چەمبەرلین]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/richard-chamberlain-dead-dies-shogun-thorn-birds-1236351970/ |سەردێڕ=Richard Chamberlain, TV's Dr. Kildare, ''Shogun'', ''Thorn Birds'' Star, Dies at 90 |دوایین=Natale |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=Variety |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[سەڵاح بەردەویل]]، ٦٥، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی [[حەماس]] و وتەبێژی ڕێکخراوەی ئیسلامیی فەلەستین، بۆردوومانی [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل|ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/middle-east-news/palestinians/50-of-dead-in-gaza-protest-were-hamas-activists-says-hamas-official-1.6094899|سەردێڕ=50 of Dead in Gaza Protests Were Hamas Activists, Says Senior Hamas Official|دوایین=Khoury|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]]، ٨٤، سیاسەتوانی کورد و ڕێبەری پێشووی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]]، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;فرات ٢&quot;&gt;[https://anfsorani.com/هۆرامی/amyarymdarw-kwrdy-bdwlhman-hajy-yhmdy-gshmr-by-66533 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''سیاسەتوانی کورد عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی شەھید بوو'' (بە ھەورامی)، نووسراو لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشهاد الناطق العسکری باسم سرایا القدس (أبو حمزة) |ناونیشان=https://www.khaberni.com/news/699299 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=khaberni.com}}&lt;/ref&gt;
* [[عیسام دەعالیس]]، ٥٨، سیاستەوانی فەلەستینی و [[حکوومەتی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ی حەماس|سەرۆکی کۆمیتەی بەڕێوەبەرایەتیی حکوومەتی حەماس]] (٢٠٢١–٢٠٢٥)، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yohanan |یەکەم=Nurit |ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Hamas names 4 senior officials killed in wave of IDF strikes on Gaza |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hamas-names-4-senior-officials-killed-in-wave-of-idf-strikes-on-gaza/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The Times of Israel}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[ئەبوو ئیسحاق حوەینی]]، ٦٨، زانای سوننە، فەرموودەناس و بانگخوازی میسری، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;[https://www.watanserb.com/en/2025/03/17/salafi-scholar-abu-ishaq-al-huwaini-passes-away-after-health-deterioration/ Salafi Scholar Abu Ishaq Al-Huwaini Passes Away After Health Deterioration]&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، کەسایەتیی میدیاییی فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، باڵی سەربازیی [[بزووتنەوەی جیھادی ئیسلامی لە فەلەستین]]، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشھاد أبوو حمزة الناطق العسکری باسم سرایا القدس |ناونیشان=https://www.shorouknews.com/news/view.aspx?cdate=18032025&amp;id=409e216e-5035-4446-b761-f7557433d078 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=shorouknews.com}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕۆبێرت ترێبۆر]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، [[ژەهراویبوونی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/robert-trebor-hercules-legendary-journeys-xena-1236181863/ |سەردێڕ=Robert Trebor, 'Hercules: The Legendary Journeys' Actor, Dies at 71 |ئیش=The Hollywood Reporter |یەکەم=Mike |دوایین=Barnes |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[سیمۆن فیشەر-بێکەر]]، ٦٣، ئەکتەری شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای بەریتانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosenbloom |یەکەم=Alli |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Actor Simon Fisher-Becker, known for ‘Harry Potter’ and ‘Doctor Who,’ dead at 63 |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2025/03/10/entertainment/simon-fisher-becker-death/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=CNN |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن]]، ٧٧، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.serenityfhs.com/obituaries/craig-nelson-6/#!/Obituary |سەردێڕ=Craig Richard Nelson |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==
=== ٢٨ ===
* [[جۆزێف وامبۆ]]، ٨٨، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref name=McFadden&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/02/28/books/joseph-wambaugh-dead.html |سەردێڕ=Joseph Wambaugh, Author With a Cop's-Eye View, Is Dead at 88 |دوایین=McFadden |یەکەم=Robert D. |authorlink=Robert D. McFadden |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[ڕۆبێرتۆ ئۆرچی]]، ٥١، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی مەکسیکی-ئەمریکی، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref name = Andreeva&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://deadline.com/2025/02/roberto-orci-dead-star-trek-transformers-writer-producer-1236301807/|سەردێڕ= Roberto Orci Dies: 'Star Trek', 'Transformers' &amp; 'Hawaii Five-0' Writer-Producer Was 51|دوایین= Andreeva|یەکەم= Nellie|ڕێکەوت= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش= Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانکێتین]]، ٨٨، نووسەر، شاعیر و [[شانۆنامەنووس]] و [[وێنەکێش]]ی ھایتی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Louis |یەکەم١=Olivier Rony |ناونیشان=https://vantbefinfo.com/haiti-pleure-franck-etienne-le-premier-ministre-salue-la-memoire-dun-geant-de-la-culture/ |سەردێڕ=Haïti pleure Franck Étienne : Le Premier ministre salue la mémoire d'un géant de la culture |trans-title=Haiti mourns Franck Étienne: Prime Minister salutes the memory of a cultural giant |ئیش=Vant Bèf Info (VBI) |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|زمان=fr-FR}}&lt;/ref&gt;
* [[پیتەر جەیسن]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-jason-dead-1236297197/ |سەردێڕ=Peter Jason Dies: ‘Deadwood’ Actor And Favorite Of John Carpenter And Walter Hill Was 80 |یەکەم١=Greg |دوایین١=Evans |وێبگە=Deadline |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]]، ٧٤، ھونەرمەند و ئەکتەری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1802202523|سەردێڕ=هونەرمەند ئەڵڵاموراد رەشتیانی کۆچی دواییکرد|نووسەر=ژیلا ئەسعەد|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[جین ھاکمان]]، ٩٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Devlin |یەکەم=Hannah |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mummification: what is it and how can it occur? |ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2025/feb/28/mummification-what-is-it-and-how-can-it-occur-gene-hackman |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[کیم سای-ڕۆن]]، ٢٤، خانمەکتەری کۆریی باشووری، [[خۆکوشتن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=South Korean actress Kim Sae-ron, 24, found dead|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|وێبگە=The Korea Herald|دوایین=Davies|یەکەم=Maia|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[کاھتالی مچە]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، شێرپەنجە.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;&gt;[https://anfkurdi.com/Cand-U-huner/kahtali-mice-jiyana-xwe-ji-dest-da-194188 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کاھتالح مچە کۆچی دوایی کردد'' (بە کرمانجی)، نووسراو لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[پیتەر تویاسۆسۆپۆ]]، ٦١، ئەکتەر و یاریزانی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێ]]ی ئەمریکی، [[نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski |یەکەم=Denise |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Peter Navy Tuiasosopo Dies: 'Street Fighter', 'Necessary Roughness' Actor Was 61 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211023016/https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[وریا حەمەکەریم]]، ٣٧، [[ڕۆژنامەنووس]] و پێشکەشکاری کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Corporation |یەکەم=Nalia |سەردێڕ=وریا حەمە کەریم بە رووداوێکی ھاتووچۆ گیانی لەدەستدا |ڕێکەوت =٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/45509 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |وێبگە=nrttv.com}}&lt;/ref&gt;
* [[ئارام فەتاح خەراجیانی]]، ٤٣–٤٤، پاڵەوانی لەشجوانیی کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هۆکاری گیان لەدەستدانی پاڵەوانە کوردەکە لەگەڵ وریا حمە کەریم چی بوو؟ |ناونیشان=https://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=141175&amp;Jor=7 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== کانوونی دووەم ==
=== ٣٠ ===
* [[دیک باتۆن]]، ٩٥، یاریزانی [[خلیسکێنەی سەر سەھۆڵ]]ی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |سەردێڕ=Dick Button, Figure Skating Champion and Commentator, Dies at 95 |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|دوایین=Goldstein |یەکەم=Richard |newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250131181525/https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[سەلوان مۆمیکا]]، ٣٨، چالاکوانی [[ڕەخنەگرتن لە ئیسلام|دژە ئیسلام]]ی عێراقی، [[برینی فیشەک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Uppgifter: Koranbrännaren Salwan Momika skjuten till döds|ناونیشان=https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250130085358/https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=SVT Nyheter|زمان=sv}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[موکەڕەم تاڵەبانی]]، ١٠١، نووسەر و سیاسەتوانی کورد، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/24012025|سەردێڕ=موکەڕەم تاڵەبانی، نووسەر و سیاسەتڤانی کورد کۆچی دواییکرد|زمان=کوردی|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|نووسەر=سۆران حوسێن|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ئایریس کەمینگز]]، ١٠٤، [[فڕۆکەوان]] و مەلەوانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iris Cummings Critchell, 104, Dies; Olympic Swimmer Turned Aviator|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/29/sports/iris-cummings-critchell-dead.html|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|دوایین=Goldstein|یەکەم=Richard|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[باڤێ تەیار]]، ٦٧، ئەکتەری کۆمیدیانی کورد، بۆردوومانی [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا|تورکیا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/190120254|سەردێڕ=Tirkiyeyê êrişî sivîlan kiribû: Bavê Teyar jî canê xwe ji dest da|وێبگە=Rûdaw.net}}&lt;/ref&gt;
* [[پیەر مێرتەنس]]، ٨٥، [[پارێزەر]] و ڕەخنەگری بەلجیکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Belga |یەکەم=Belga |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=L'écrivain belge Pierre Mertens est décédé |ناونیشان=https://www.dhnet.be/actu/belgique/2025/01/19/lecrivain-belge-pierre-mertens-est-decede-SXM4QAS3HJGTVI4ANYJTCNS42A/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=DHnet |زمان=fr}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[بۆب ئویکەر]]، ٩٠، یاریزانی [[بەیسبۆڵ]] و ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk|یەکەم١=Chris|سەردێڕ=Bob Uecker, Light-Hitting Catcher Turned Comic Actor and Broadcaster, Dies at 90|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/bob-uecker-dead-catcher-mr-belvedere-major-league-1236110105/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[دەیڤد لینچ]]، ٧٨، دەرهێنەر، مۆسیقاژەن و ئەکتەری ئەمریکی، کاریگەرییەکانی نەخۆشیی [[ئەمفیزم]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/01/16/legendary-director-david-lynch-dead-at-78/|سەردێڕ=David Lynch, 'Blue Velvet' Director, Dead at 78|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=TMZ|وتەگێڕانەوە=A family member tells TMZ … Lynch passed away Wednesday at his daughter's house – where he was staying during the devastating wildfires in Los Angeles.}}&lt;/ref&gt;

=== ١٢ ===
* [[کلۆد جارمان جونیۆر]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Barnes |یەکەم١=Mike |سەردێڕ=Claude Jarman Jr., Young Star of 'The Yearling,' Dies at 90 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[بیڵ بێرج]]، ٨٦، کۆمیدیان و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/obituaries-people-news/bill-byrge-dead-ernest-1236271773/|سەردێڕ=Bill Byrge, Who Played Bobby in ‘Ernest’ Movies, Dies at 92|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢ ===
* [[فەردی تایفوور]]، ٧٩، گۆرانیبێژ، ئەکتەر، دەرھێنەر، [[ھۆنراوەنووس]] و [[سیناریۆنووس]]ی تورک، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/arabesk-muziginin-unlu-ismi-ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti,0qHzpjIzVE24mogri5YcZg |سەردێڕ=Arabesk müziğinin ünlü ismi Ferdi Tayfur hayatını kaybetti |زمان=tr |وێبگە=ntv.com.tr |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2025 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥| ]]</text>
      <sha1>mkmqbm5w3jlb19hgskqm4zcnev8ia0i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579536</id>
      <parentid>1579535</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:39:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <comment>/* ١٤ */</comment>
      <origin>1579536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56237" sha1="4tttzr0b5x6xxgczu61fhaa11h5t2z0" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٥دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==
=== ٣٠ ===
* [[خالیدە زیا]]
* [[ئیسیا ویتلۆک جونیۆر]]

=== ٢٦ ===
* [[بەھرام بەیزایی]]، ٨٧، نووسەر و دەرھێنەری فیلم و شانۆی ئێرانی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Renowned Iranian playwright Bahram Beyzai passes away |ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/240207/Renowned-Iranian-playwright-Bahram-Beyzai-passes-away |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Mehr News Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٤ ===
* [[ڕۆب ڕاینەر]]، ٧٨، بەرھەمھێنەری فیلم، ئەکتەر و چالاکی سیاسیی ئەمریکی، برینی قووڵ بەھۆی لێدانی [[چەقۆ]].&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Sangal |first1=Aditi |last2=Romine |first2=Taylor |last3=Tsui |first3=Karina |title=What we know about the fatal stabbings of Rob and Michele Reiner and the case against their son |url=https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |access-date=December 17, 2025 |work=[[سی ئێن ئێن|CNN]] |date=December 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217161012/https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |archive-date=December 17, 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ٤ ===
* [[کاری ھیرۆیوکی تاگاوا]]، ٧٥، ئەکتەر و بەرھەمھێنەری فیلمی ژاپۆنی–ئەمریکی، دواھاتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Tapp |first1=Tom |date=4 December 2025 |title=Cary-Hiroyuki Tagawa Dies: 'Mortal Kombat, 'Last Emperor' &amp; 'Man in the High Castle' Actor Was 75 |url=https://deadline.com/2025/12/cary-hiroyuki-tagawa-dead-mortal-kombat-actor-1236636368/ |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی دووەم ==
=== ٦ ===
* [[جەیمس واتسن]]، ٩٧، زانا و ژینناسی ئەمریکی و براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|خەڵاتی نۆبێل]] (١٩٦٢)، بەساڵاچوون.&lt;ref name=NYTobit&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dean |یەکەم=Cornelia |سەردێڕ=James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیک چەینی]]، ٨٤، سیاسەتوانی ئەمریکی و [[جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (٢٠٠١–٢٠٠٩)، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Former US Vice-President Dick Cheney dies aged 84 |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251104115647/https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[بی بی سی نیووز|BBC News]]}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی یەکەم ==
=== ٥ ===
* [[کێن جاکۆبس]]، ٩٢، دەرھێنەری ئەمریکی، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ken Jacobs, Pioneering Experimental Filmmaker, Dies at 92|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/ken-jacobs-dead-experimental-film-1236541528/|دوایین=Saperstein|یەکەم=Pat|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ڕۆن دین]]، ٨٧، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە نەخۆشخانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen |یەکەم=Erik |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Ron Dean Dies: Actor In 'The Fugitive', 'The Breakfast Club' &amp; Three Tom Cruise Films Was 87 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/10/ron-dean-dead-the-fugitive-the-dark-knight-breakfast-club-frasier-1236573733/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ئەیلوول ==
=== ٢٣ ===
* [[عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ]]، ٨١، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سعوودی و [[موفتیی گەورەی سعوودیە]]، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Grand Mufti of Saudi Arabia has passed away: Royal Court |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2025/09/23/grand-mufti-of-saudi-arabia-has-passed-away-royal-court- |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[ھێنری جاگلۆم]]، ٨٧، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk |یەکەم١=Chris |دوایین٢=Barnes|یەکەم٢=Mike|سەردێڕ=Henry Jaglom, Moviemaker Who Worked Outside the Mainstream, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/henry-jaglom-dead-safe-place-eating-last-summer-hamptons-1236378418/ |ئیش=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
=== ١٦ ===
* [[ڕۆبێرت ڕێدفۆرد]]، ٨٩، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref name=nytobit&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ئیش=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en-US |دوایین=Barnes |یەکەم=Brooks |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250916121230/https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* [[عامر محەممەد ڕەشید]]، ٨٦، سیاسەتوانی پێشووی عێراقی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.xendan.org/detailnews/201163|سەردێڕ=عامر محەمەد ڕەشید &quot;باوكی موشه‌كی&quot; به‌عس كۆچی دواییكرد|بڵاوکەرەوە=خەندان|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== ئاب ==
=== ٣٠ ===
* [[ئەبوو عوبەیدە]]، ٤٠، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام]] (٢٠٠٧–٢٠٢٥)، [[تیرۆرکردنی ئەبوو عوبەیدە|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Israeli strike targets Hamas spokesperson Abu Obeida in Gaza: Reports|ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2025/08/30/israeli-strike-targets-hamas-spokesperson-abu-obeida-in-gaza-reports|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Al-Arabiya}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٨ ===
* [[ڕاندی بوون]]، ٨٣، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |سەردێڕ=Randy Boone, Actor on ‘The Virginian,’ Dies at 83 |وێبگە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/randy-boone-dead-the-virginian-1236358143/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[جێری ئادلەر]]، ٩٦، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walcott |یەکەم=Escher |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Iconic' Actor Jerry Adler, Star of 'The Sopranos' and 'The Good Wife,' Dies at 96 |ناونیشان=https://people.com/jerry-adler-sopranos-star-dies-96-11796497 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=People.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانک کاپریۆ]]، ٨٨، دادوەر و سیاسەتوانی ئەمریکی، نەخۆشی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Parent |یەکەم=Tabitha |سەردێڕ=TikTok Famous Judge Frank Caprio Dies at Age 88 |ناونیشان=https://people.com/judge-frank-caprio-dies-at-age-88-11794854 |ئیش=People |بڵاوکەرەوە=Dotdash Meredith |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ژێرار شالیان]]، ٩١، نووسەر و پسپۆڕێکی [[جیۆپۆلەتیک]]ی فەڕەنسی، بەساڵاچوون.&lt;ref name=nyt&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nossiter |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Gérard Chaliand, Intrepid Authority on Geopolitics, Dies at 91 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/27/world/europe/gerard-chaliand-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[ئەنەس شەریف]]، ڕۆژنامەنووس و ڤیدیۆگرافەرێکی فەلەستینی و ھەواڵنێری [[کەناڵی ئەلجەزیرە]]، [[تیرۆرکردنی ئەنەس شەریف|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;AlJazeeraAug10&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Al Jazeera journalist Anas al-Sharif killed in Israeli attack in Gaza City|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/10/al-jazeera-journalist-anas-al-sharif-killed-in-israeli-attack-in-gaza-city|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* [[دەیڤد کێچوم]]، ٩٧، ئەکتەر و [[کۆمیدیا|کۆمیدیان]]ی ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=David Ketchum, the Cooped-Up Agent 13 on ‘Get Smart,’ Dies at 97 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/david-ketchum-dead-get-smart-agent-13-1236351427/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جیم لۆڤێڵ]]، ٩٧، ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ([[جێمینای ١٢]]، [[ئەپۆلۆ ٨]] و [[ئەپۆلۆ ١٣]])، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dudek |یەکەم=Mitch |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jim Lovell, Apollo 13 astronaut who settled in Lake Forest, dies at 97 |ناونیشان=https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/08/08/jim-lovell-obituary-apollo-13-astronaut-dies-at-97 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Chicago Sun-Times}}&lt;/ref&gt;

=== ٥ ===
* [[نەرمین قادر]]، ٦٣، خانمەکتەر و شانۆکاری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nrttv.com/detail/51636 |سەردێڕ=نەرمین قادر هونەرمەند و شانۆکاری کورد کۆچی دوایی کرد |وێبگە=NRT TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== تەممووز ==
=== ٢٧ ===
* [[کوردۆی شاعیر]]، ٤٤، شاعیری کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref name=&quot;964-jaldai-dil&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ku.964media.com/320748/|سەردێڕ=كۆردۆ عەبدوڵا لە مزگەوتی گەورەی سلێمانی گیانی لەدەست دا|بڵاوکەرەوە=964media.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٦ ===
* [[زیاد ڕەحبانی]]، ٦٩، ئاوازدانەر، نووسەر و مۆسیقاژەنی لوبنانی، جەڵدەی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/26/ziad-rahbani-pioneering-lebanese-musician-and-composer-dies-at-69 |سەردێڕ=Ziad Rahbani, pioneering Lebanese musician and composer, dies at 69 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[ھاڵک ھۆگان]]، ٧١، زۆرانبازی پیشەگەری ئەمریکی، وەستانی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://kfdm.com/news/local/hulk-hogan-dies-at-71|سەردێڕ=Hulk Hogan dies at 71|بڵاوکەرەوە=KFDM|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[جیمی ھانت]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوای جەڵدەی دڵ.&lt;ref name=Barnes&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jimmy-hunt-dead-invaders-from-mars-1236324837/|سەردێڕ=Jimmy Hunt, Young Star of 'Invaders From Mars,' Dies at 85|نووسەر=Barnes, Mike|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|newspaper=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد بوخاری]]، ٨٢، سیاسەتوان، ئەفسەری سەربازیی نێجیریایی و سەرۆک کۆماری نێجیریا (٢٠١٥–٢٠٢٣)، نەخۆشیی درێژخایەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nigeria's ex-President Muhammadu Buhari dies in London aged 82 |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/13/nigerias-former-president-muhammadu-buhari-dies-in-london-aged-82 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕێنی کیربی]]، ٧٠، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوایی و تەشەنای سوورێنە، گورچیلە و میزڵدان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Shallow Hal actor dies aged 70 after being hospitalised for two months as his family pay tribute
|ناونیشان= https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/breaking-rene-kirby-dead-shallow-35605141.amp |وێبگە=Mirror |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[ڕەبیع مەدخەلی]]، ٩٢، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سوننە و مامۆستای زانکۆی سعوودی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=سبب وفاة الشيخ ربيع المدخلي وموعد جنازته وسيرته الذاتية الكاملة - النصر الإخباري |ناونیشان=https://www.elnassrnews.com/31747/death-sheikh-rabee-almadkhali/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[ڕۆجەر کریستیانسێن]]، ٧٢، دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Roger Secrist Christiansen |ناونیشان=https://obits.cleveland.com/us/obituaries/theday/name/roger-christiansen-obituary?id=59197308 |وێبگە=Legacy |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیۆگۆ جۆتا]]، ٢٨، یاریزانی تۆپی پێی پورتوگالی، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Diogo Jota: Liverpool forward dies in car accident in Spain |ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/32461/13391754/diogo-jota-liverpool-forward-dies-in-car-accident-in-spain |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;
* [[مایکڵ مادسن]]، ٦٧، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر، نووسەر و شاعیری ئەمریکی، [[وەستانی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Michael Madsen, Reservoir Dogs' Actor, Dies at 67 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/michael-madsen-dead-reservoir-dogs-1236306069/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== حوزەیران ==
=== ٢٦ ===
* [[ڕیک ھورست]]، ٧٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rick Hurst, Cletus Hogg on ‘The Dukes of Hazzard,’ Dies at 79|دوایین=Moses|یەکەم=Claire|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/06/27/obituaries/rick-hurst-dead.html|وێبگە=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢١ ===
* [[بێھنام شەھریاری]]، ٥٦، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و بەرپرسی باڵای [[ھێزی قودس]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israel says it killed Iran's military coordinator with Hamas |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cn9yxrxwzzzo |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[گەیلارد سارتەین]]، ٧٨، ئەکتەری ئەمریکی، مردنی سروشتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gailard Sartain, Actor in 'Hee Haw' and 'Mississippi Burning,' Dies at 78|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/gailard-sartain-dead-hee-haw-mississippi-burning-1236295853/|دوایین=Barnes|یەکەم=Mike|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١٨ ===
* [[سابت حەبیب یووسف ئال مێکۆ]]، ٤٩، [[قەشە]]ی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]]ی عێراقی، نادیار.&lt;ref&gt;[https://sematv.net/ar/2025/06/12431 سمو الامير يعزي بوفاة المطران ثابت حبيب منصور مكو] {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[عەلی شادمانی]]، ٦٢، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی سوپای پاسداران و فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israeli military says it killed Iran's wartime chief of staff |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-irans-armed-forces-chief-staff-2025-06-17/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Reuters |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد کازمی]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;TimesDeath&quot;&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Netanyahu says Israel killed IRGC intelligence chief and his deputy |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Times of Israel |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-confirms-israel-killed-irgc-intelligence-chief-and-his-deputy/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]:
** [[فەرەیدوون عەباسی]]، ٦٦، زانای ئەتۆمی، سیاسەتوان و سەرۆکی زانکۆ، [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی|نوێنەری پەرلەمان]] (٢٠٢٢–٢٠٢٤)، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی وزەی ئەتۆمیی ئێران]] (٢٠١١–٢٠١٣) و سەرۆکی [[زانکۆی ئیمام حوسێن]] (٢٠٠١–٢٠١١).&lt;ref&gt;[https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/تسنیم-شهادت-فریدون-عباسی-و-طهرانچی تسنیم: شهادت فریدون عباسی و طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613153614/https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەد باقری]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦وە).&lt;ref&gt;[https://www.bartarinha.ir/بخش-اخبار-روز-20/1520640-سرلشکر-باقری-به-شهادت-رسید فارس: سرلشکر باقری به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[ئەمیرعەلی حاجیزادە]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٠٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-confirms-irgc-air-force-chief-top-echelon-killed-in-israeli-strike/ IDF confirms IRGC air force chief, top echelon killed in Israeli strike]&lt;/ref&gt;
** [[غوڵامعەلی ڕەشید]]، ٧١–٧٢، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]] (لە ٢٠١٦وە) و جێگری سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (١٩٩٩–٢٠١٦).&lt;ref&gt;[https://www.khabaronline.ir/news/2077403/فوری-یک-مقام-ارشد-سپاه-در-حمله-اسرائیل-به-شهادت-رسید فوری/ یک مقام ارشد سپاه در حمله اسرائیل به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[حوسێن سەلامی]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.ettelaat.com/news/98605/سردار-سلامی-فرمانده-کل-سپاه-به-شهادت-رسید فرمانده کل سپاه به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[مەھدی ڕەبانی]]، ؟، ئەفسەری سەربازی و جێگری ئۆپەراسیۆنەکانی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Isfahan Governor expresses condolences to family of Martyr General Rabbani |ناونیشان=https://farsnews.ir/esfahansabz/1749835445819837161 |agency=Fars News Agency |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەدمەھدی تێھرانچی]]، ٦٠، [[فیزیکی تیۆریک|فیزیکزانی تیۆریک]].&lt;ref&gt;[https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 ترور دانشمندان هسته‌ای ایران توسط رژیم اسرائیل/ تصویر دکتر طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613160520/https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[کەریم شنگالی]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزیری پێشووی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان]] (٢٠٠١–٢٠١٩)، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;K24-death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/845075 |سەردێڕ=تەرمی کەریم شنگالی گەیشتەوە هەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=Kurdistan 24 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[کریس ڕۆبینسۆن]]، ٨٦، دەرھێنەری فیلم، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soapoperadigest.com/content/general-hospital-star-chris-robinson-dies-at-86/|سەردێڕ=''General Hospital'' Star Chris Robinson Dies at 86|یەکەم=Chris|دوایین=Eades|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Soap Opera Digest|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[جۆناتان جۆس]]، ٥٩، ئەکتەر و مۆسیقاژەنی ئەمریکی، تەقەکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Salinas |یەکەم=Rebecca |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ='I shot him': Suspect admitted to killing actor Jonathan Joss amid ongoing feud, report states |ناونیشان=https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=KSAT-TV |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250603225353/https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== ئایار ==
=== ٢٧ ===
* [[ئێد گەیڵ]]، ٦١، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref name=&quot;obit&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ='Chucky' Actor Ed Gale Dead at 61 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/05/28/ed-gale-chucky-childs-play-actor-dead-hospice/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=TMZ |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[فیل ڕۆبەرتسۆن]]، ٧٩، ڕاوچیی پیشەیی، بازرگان، کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Duck Dynasty Star Phil Robertson Dies at 79 Following Alzheimer's Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/phil-robertson-dead-duck-dynasty-star-was-79-11741649 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ئیش=People}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[جەیمز لۆیدۆڤیچ پاتەرسۆن]]، ٩١، نووسەر و ئەکتەری ڕووسی–ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=In memory of a friend |ناونیشان=https://rospisatel.ru/sobytija2025/142.html}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[جۆرج وێندت]]، ٧٦، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.nytimes.com/2025/05/20/arts/television/george-wendt-dead.html|سەردێڕ= George Wendt, a.k.a. Norm From 'Cheers,' Is Dead at 76|دوایین= Williams|یەکەم= Alex|ڕێکەوت= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|newspaper = The New York Times|دەستپێگەیشتنی ناونیشان= limited}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[کۆڵتۆن فۆرد]]، ٦٢، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەرمەنی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|سەردێڕ=Former adult film star and pop singer Colton Ford dead at 62|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Dallas Voice|یەکەم=Rich|دوایین=Lopez|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250528133905/https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد عەباس بارام]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/48829|سەردێڕ=هونەرمەندی ناوداری کورد محەمەد عەباس بارام کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=[[ئێن ئاڕ تی]]|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[چارڵز ستراوس]]، ٩٦، مۆسیقاژەن، ھۆنراوەنووس و ئاوازدانەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.broadwayworld.com/article/Broadway-Composer-Charles-Strouse-Passes-Away-at-96-20250515|سەردێڕ= Broadway Composer Charles Strouse Passes Away at 96|دوایین= Rabinowitz|یەکەم= Chloe|ئیش= Broadway World|ڕێکەوت= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد سینوار]]، ٤٩، شەڕکەری فەلەستینی و سەرکردەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|لیواکانی عیزەدین قەسام]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;https://asharq.com/politics/137584/إسرائيل-قتلنا-محمد-السنوار-الحية-والحداد-الهدفين-المقبلين/&lt;/ref&gt;

* [[خۆزێ موخیکا]]، ٨٩، سیاسەتوانی ئوروگوایی و چلەمین سەرۆک کۆماری [[ئوروگوای]]، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref&gt;[https://en.ara.cat/misc/pepe-mujica-the-humble-philosopher-president-dies_1_5378778.html Pepe Mujica, the humble philosopher president, dies]&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[خەتەر]]، ٤٣، کارساز و ڕاپەری کورد–ئەڵمانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.n-tv.de/leute/Gangster-Rapper-Xatar-ist-tot-article25757826.html|سەردێڕ=in Koelner Wohnung aufgefunden|ئیش=n-tv|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جۆ دۆن بەیکەر]]، ٨٩، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Langer |یەکەم١=Emily |سەردێڕ=Joe Don Baker, tough guy actor in 'Walking Tall,' dies at 89 |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/obituaries/2025/05/15/joe-don-baker-actor-dead/ |وێبگە=The Washington Post |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[سری سورەیا ئوندەر]]، ٦٢، دەرھێنەری فیلم، ئەکتەر، نووسەر، کەسایەتیی سیاسیی تورک و ئەندامی [[پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان|دەم پارتی]]، تێکچوونی فرە ئەندامی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Sırrı Süreyya Önder hayatını kaybetti |ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/cd6jd230l41o |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=BBC News Türkçe |زمان=tr}}&lt;/ref&gt;

== نیسان ==
=== ٢١ ===
* [[پاپا فرانسیس]]، ٨٨، [[پاپا]]ی کڵێسای کاتۆلیکی ئەرژەنتینی (لەوەتەی ٢٠١٣)، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/836171/k24_sdapp |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[پاتریک ئادیارت]]، ٨٢، ئەکتەری ئەمریکی، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://extratv.com/2025/04/16/patrick-adiarte-dancer-king-flower-drum-song-obituary/ |سەردێڕ=Patrick Adiarte, Legendary 'The King and I' Dancer &amp; 'Brady Bunch' Guest, Dies at 82 |وێبگە=ExtraTV.com |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١١ ===
* [[ئاڤاشین]]، ٦٦، شاعیر و وەرگێڕی کورد، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;کوردپرێس ۱&quot;&gt;[https://www.kurdpress.com/x4fCT کوردپرێس: ''مامۆستا «ئاڤاشین» ھەڵبەستوانی کورد کۆچی دواییی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdpress.com/x4fCT |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[نیکی کات]]، ٥٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[خۆکوژی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/04/nicky-katt-dead-cause-dazed-and-confused-1236368019/|سەردێڕ=Nicky Katt Died By Suicide, Family Confirms; 'Dazed &amp; Confused' Star Discovered On April 8 In Apartment|وێبگە=Deadline|یەکەم١=Dominic|دوایین١=Patten|یەکەم٢=Denise|دوایین٢=Petski|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[جێرمیا پۆل ئۆستریکەر]]، ٨٧، [[ستێرفیزیک|فیزیکزانی ئەستێرەیی]]ی ئەمریکی و مامۆستای [[ئەستێرەناسی]] لە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]]، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Overbye |یەکەم١=Dennis |سەردێڕ=Jeremiah Ostriker, Who Plumbed Dark Forces That Shape Universe, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/07/science/space/jeremiah-ostriker-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[ڤال کیلمێر]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، سیەسۆ.&lt;ref name=&quot;Weber-2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weber |یەکەم=Bruce |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Val Kilmer, Film Star Who Played Batman and Jim Morrison, Dies at 65 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/01/movies/val-kilmer-dead.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

== ئازار ==
=== ٣٠ ===
* [[ڕیچارد نۆرتۆن]]، ٧٥، [[ھونەری جەنگی|ھونەرمەندی جەنگی]]، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئوسترالی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sullivan |یەکەم=Matthew |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Aussie martial arts legend and Hollywood trainer Richard Norton dies |ناونیشان=https://www.news.com.au/sport/boxing/aussie-martial-arts-legend-and-hollywood-trainer-richard-norton-dies/news-story/073b8196ba8ee37565147a5fa1c03571 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=news.com.au}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[ڕیچارد چەمبەرلین]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/richard-chamberlain-dead-dies-shogun-thorn-birds-1236351970/ |سەردێڕ=Richard Chamberlain, TV's Dr. Kildare, ''Shogun'', ''Thorn Birds'' Star, Dies at 90 |دوایین=Natale |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=Variety |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[سەڵاح بەردەویل]]، ٦٥، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی [[حەماس]] و وتەبێژی ڕێکخراوەی ئیسلامیی فەلەستین، بۆردوومانی [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل|ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/middle-east-news/palestinians/50-of-dead-in-gaza-protest-were-hamas-activists-says-hamas-official-1.6094899|سەردێڕ=50 of Dead in Gaza Protests Were Hamas Activists, Says Senior Hamas Official|دوایین=Khoury|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]]، ٨٤، سیاسەتوانی کورد و ڕێبەری پێشووی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]]، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;فرات ٢&quot;&gt;[https://anfsorani.com/هۆرامی/amyarymdarw-kwrdy-bdwlhman-hajy-yhmdy-gshmr-by-66533 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''سیاسەتوانی کورد عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی شەھید بوو'' (بە ھەورامی)، نووسراو لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشهاد الناطق العسکری باسم سرایا القدس (أبو حمزة) |ناونیشان=https://www.khaberni.com/news/699299 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=khaberni.com}}&lt;/ref&gt;
* [[عیسام دەعالیس]]، ٥٨، سیاستەوانی فەلەستینی و [[حکوومەتی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ی حەماس|سەرۆکی کۆمیتەی بەڕێوەبەرایەتیی حکوومەتی حەماس]] (٢٠٢١–٢٠٢٥)، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yohanan |یەکەم=Nurit |ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Hamas names 4 senior officials killed in wave of IDF strikes on Gaza |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hamas-names-4-senior-officials-killed-in-wave-of-idf-strikes-on-gaza/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The Times of Israel}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[ئەبوو ئیسحاق حوەینی]]، ٦٨، زانای سوننە، فەرموودەناس و بانگخوازی میسری، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;[https://www.watanserb.com/en/2025/03/17/salafi-scholar-abu-ishaq-al-huwaini-passes-away-after-health-deterioration/ Salafi Scholar Abu Ishaq Al-Huwaini Passes Away After Health Deterioration]&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، کەسایەتیی میدیاییی فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، باڵی سەربازیی [[بزووتنەوەی جیھادی ئیسلامی لە فەلەستین]]، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشھاد أبوو حمزة الناطق العسکری باسم سرایا القدس |ناونیشان=https://www.shorouknews.com/news/view.aspx?cdate=18032025&amp;id=409e216e-5035-4446-b761-f7557433d078 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=shorouknews.com}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕۆبێرت ترێبۆر]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، [[ژەهراویبوونی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/robert-trebor-hercules-legendary-journeys-xena-1236181863/ |سەردێڕ=Robert Trebor, 'Hercules: The Legendary Journeys' Actor, Dies at 71 |ئیش=The Hollywood Reporter |یەکەم=Mike |دوایین=Barnes |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[سیمۆن فیشەر-بێکەر]]، ٦٣، ئەکتەری شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای بەریتانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosenbloom |یەکەم=Alli |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Actor Simon Fisher-Becker, known for ‘Harry Potter’ and ‘Doctor Who,’ dead at 63 |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2025/03/10/entertainment/simon-fisher-becker-death/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=CNN |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن]]، ٧٧، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.serenityfhs.com/obituaries/craig-nelson-6/#!/Obituary |سەردێڕ=Craig Richard Nelson |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==
=== ٢٨ ===
* [[جۆزێف وامبۆ]]، ٨٨، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref name=McFadden&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/02/28/books/joseph-wambaugh-dead.html |سەردێڕ=Joseph Wambaugh, Author With a Cop's-Eye View, Is Dead at 88 |دوایین=McFadden |یەکەم=Robert D. |authorlink=Robert D. McFadden |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[ڕۆبێرتۆ ئۆرچی]]، ٥١، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی مەکسیکی-ئەمریکی، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref name = Andreeva&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://deadline.com/2025/02/roberto-orci-dead-star-trek-transformers-writer-producer-1236301807/|سەردێڕ= Roberto Orci Dies: 'Star Trek', 'Transformers' &amp; 'Hawaii Five-0' Writer-Producer Was 51|دوایین= Andreeva|یەکەم= Nellie|ڕێکەوت= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش= Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانکێتین]]، ٨٨، نووسەر، شاعیر و [[شانۆنامەنووس]] و [[وێنەکێش]]ی ھایتی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Louis |یەکەم١=Olivier Rony |ناونیشان=https://vantbefinfo.com/haiti-pleure-franck-etienne-le-premier-ministre-salue-la-memoire-dun-geant-de-la-culture/ |سەردێڕ=Haïti pleure Franck Étienne : Le Premier ministre salue la mémoire d'un géant de la culture |trans-title=Haiti mourns Franck Étienne: Prime Minister salutes the memory of a cultural giant |ئیش=Vant Bèf Info (VBI) |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|زمان=fr-FR}}&lt;/ref&gt;
* [[پیتەر جەیسن]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-jason-dead-1236297197/ |سەردێڕ=Peter Jason Dies: ‘Deadwood’ Actor And Favorite Of John Carpenter And Walter Hill Was 80 |یەکەم١=Greg |دوایین١=Evans |وێبگە=Deadline |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]]، ٧٤، ھونەرمەند و ئەکتەری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1802202523|سەردێڕ=هونەرمەند ئەڵڵاموراد رەشتیانی کۆچی دواییکرد|نووسەر=ژیلا ئەسعەد|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[جین ھاکمان]]، ٩٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Devlin |یەکەم=Hannah |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mummification: what is it and how can it occur? |ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2025/feb/28/mummification-what-is-it-and-how-can-it-occur-gene-hackman |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[کیم سای-ڕۆن]]، ٢٤، خانمەکتەری کۆریی باشووری، [[خۆکوشتن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=South Korean actress Kim Sae-ron, 24, found dead|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|وێبگە=The Korea Herald|دوایین=Davies|یەکەم=Maia|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[کاھتالی مچە]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، شێرپەنجە.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;&gt;[https://anfkurdi.com/Cand-U-huner/kahtali-mice-jiyana-xwe-ji-dest-da-194188 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کاھتالح مچە کۆچی دوایی کردد'' (بە کرمانجی)، نووسراو لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[پیتەر تویاسۆسۆپۆ]]، ٦١، ئەکتەر و یاریزانی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێ]]ی ئەمریکی، [[نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski |یەکەم=Denise |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Peter Navy Tuiasosopo Dies: 'Street Fighter', 'Necessary Roughness' Actor Was 61 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211023016/https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[وریا حەمەکەریم]]، ٣٧، [[ڕۆژنامەنووس]] و پێشکەشکاری کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Corporation |یەکەم=Nalia |سەردێڕ=وریا حەمە کەریم بە رووداوێکی ھاتووچۆ گیانی لەدەستدا |ڕێکەوت =٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/45509 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |وێبگە=nrttv.com}}&lt;/ref&gt;
* [[ئارام فەتاح خەراجیانی]]، ٤٣–٤٤، پاڵەوانی لەشجوانیی کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هۆکاری گیان لەدەستدانی پاڵەوانە کوردەکە لەگەڵ وریا حمە کەریم چی بوو؟ |ناونیشان=https://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=141175&amp;Jor=7 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== کانوونی دووەم ==
=== ٣٠ ===
* [[دیک باتۆن]]، ٩٥، یاریزانی [[خلیسکێنەی سەر سەھۆڵ]]ی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |سەردێڕ=Dick Button, Figure Skating Champion and Commentator, Dies at 95 |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|دوایین=Goldstein |یەکەم=Richard |newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250131181525/https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[سەلوان مۆمیکا]]، ٣٨، چالاکوانی [[ڕەخنەگرتن لە ئیسلام|دژە ئیسلام]]ی عێراقی، [[برینی فیشەک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Uppgifter: Koranbrännaren Salwan Momika skjuten till döds|ناونیشان=https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250130085358/https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=SVT Nyheter|زمان=sv}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[موکەڕەم تاڵەبانی]]، ١٠١، نووسەر و سیاسەتوانی کورد، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/24012025|سەردێڕ=موکەڕەم تاڵەبانی، نووسەر و سیاسەتڤانی کورد کۆچی دواییکرد|زمان=کوردی|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|نووسەر=سۆران حوسێن|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ئایریس کەمینگز]]، ١٠٤، [[فڕۆکەوان]] و مەلەوانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iris Cummings Critchell, 104, Dies; Olympic Swimmer Turned Aviator|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/29/sports/iris-cummings-critchell-dead.html|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|دوایین=Goldstein|یەکەم=Richard|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[باڤێ تەیار]]، ٦٧، ئەکتەری کۆمیدیانی کورد، بۆردوومانی [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا|تورکیا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/190120254|سەردێڕ=Tirkiyeyê êrişî sivîlan kiribû: Bavê Teyar jî canê xwe ji dest da|وێبگە=Rûdaw.net}}&lt;/ref&gt;
* [[پیەر مێرتەنس]]، ٨٥، [[پارێزەر]] و ڕەخنەگری بەلجیکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Belga |یەکەم=Belga |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=L'écrivain belge Pierre Mertens est décédé |ناونیشان=https://www.dhnet.be/actu/belgique/2025/01/19/lecrivain-belge-pierre-mertens-est-decede-SXM4QAS3HJGTVI4ANYJTCNS42A/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=DHnet |زمان=fr}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[بۆب ئویکەر]]، ٩٠، یاریزانی [[بەیسبۆڵ]] و ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk|یەکەم١=Chris|سەردێڕ=Bob Uecker, Light-Hitting Catcher Turned Comic Actor and Broadcaster, Dies at 90|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/bob-uecker-dead-catcher-mr-belvedere-major-league-1236110105/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[دەیڤد لینچ]]، ٧٨، دەرهێنەر، مۆسیقاژەن و ئەکتەری ئەمریکی، کاریگەرییەکانی نەخۆشیی [[ئەمفیزم]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/01/16/legendary-director-david-lynch-dead-at-78/|سەردێڕ=David Lynch, 'Blue Velvet' Director, Dead at 78|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=TMZ|وتەگێڕانەوە=A family member tells TMZ … Lynch passed away Wednesday at his daughter's house – where he was staying during the devastating wildfires in Los Angeles.}}&lt;/ref&gt;

=== ١٢ ===
* [[کلۆد جارمان جونیۆر]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Barnes |یەکەم١=Mike |سەردێڕ=Claude Jarman Jr., Young Star of 'The Yearling,' Dies at 90 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[بیڵ بێرج]]، ٨٦، کۆمیدیان و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/obituaries-people-news/bill-byrge-dead-ernest-1236271773/|سەردێڕ=Bill Byrge, Who Played Bobby in ‘Ernest’ Movies, Dies at 92|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢ ===
* [[فەردی تایفوور]]، ٧٩، گۆرانیبێژ، ئەکتەر، دەرھێنەر، [[ھۆنراوەنووس]] و [[سیناریۆنووس]]ی تورک، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/arabesk-muziginin-unlu-ismi-ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti,0qHzpjIzVE24mogri5YcZg |سەردێڕ=Arabesk müziğinin ünlü ismi Ferdi Tayfur hayatını kaybetti |زمان=tr |وێبگە=ntv.com.tr |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2025 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥| ]]</text>
      <sha1>4tttzr0b5x6xxgczu61fhaa11h5t2z0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579538</id>
      <parentid>1579536</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:44:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <comment>/* ٣٠ */</comment>
      <origin>1579538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56574" sha1="ptrmy2sni1x8b24o08v5nyf6t6vmamg" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٥دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==
=== ٣٠ ===
* [[خالیدە زیا]]
* [[ئیسایا ویتلۆک جونیۆر]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Ziegler |first1=Hannah |title=Isiah Whitlock Jr., Scene-Stealing Character Actor in 'The Wire,' Dies at 71 |url=https://www.nytimes.com/2025/12/30/arts/television/isiah-whitlock-jr-dead.html |website=The New York Times |access-date=December 30, 2025}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٦ ===
* [[بەھرام بەیزایی]]، ٨٧، نووسەر و دەرھێنەری فیلم و شانۆی ئێرانی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Renowned Iranian playwright Bahram Beyzai passes away |ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/240207/Renowned-Iranian-playwright-Bahram-Beyzai-passes-away |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Mehr News Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٤ ===
* [[ڕۆب ڕاینەر]]، ٧٨، بەرھەمھێنەری فیلم، ئەکتەر و چالاکی سیاسیی ئەمریکی، برینی قووڵ بەھۆی لێدانی [[چەقۆ]].&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Sangal |first1=Aditi |last2=Romine |first2=Taylor |last3=Tsui |first3=Karina |title=What we know about the fatal stabbings of Rob and Michele Reiner and the case against their son |url=https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |access-date=December 17, 2025 |work=[[سی ئێن ئێن|CNN]] |date=December 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217161012/https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |archive-date=December 17, 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ٤ ===
* [[کاری ھیرۆیوکی تاگاوا]]، ٧٥، ئەکتەر و بەرھەمھێنەری فیلمی ژاپۆنی–ئەمریکی، دواھاتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Tapp |first1=Tom |date=4 December 2025 |title=Cary-Hiroyuki Tagawa Dies: 'Mortal Kombat, 'Last Emperor' &amp; 'Man in the High Castle' Actor Was 75 |url=https://deadline.com/2025/12/cary-hiroyuki-tagawa-dead-mortal-kombat-actor-1236636368/ |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی دووەم ==
=== ٦ ===
* [[جەیمس واتسن]]، ٩٧، زانا و ژینناسی ئەمریکی و براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|خەڵاتی نۆبێل]] (١٩٦٢)، بەساڵاچوون.&lt;ref name=NYTobit&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dean |یەکەم=Cornelia |سەردێڕ=James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیک چەینی]]، ٨٤، سیاسەتوانی ئەمریکی و [[جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (٢٠٠١–٢٠٠٩)، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Former US Vice-President Dick Cheney dies aged 84 |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251104115647/https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[بی بی سی نیووز|BBC News]]}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی یەکەم ==
=== ٥ ===
* [[کێن جاکۆبس]]، ٩٢، دەرھێنەری ئەمریکی، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ken Jacobs, Pioneering Experimental Filmmaker, Dies at 92|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/ken-jacobs-dead-experimental-film-1236541528/|دوایین=Saperstein|یەکەم=Pat|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ڕۆن دین]]، ٨٧، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە نەخۆشخانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen |یەکەم=Erik |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Ron Dean Dies: Actor In 'The Fugitive', 'The Breakfast Club' &amp; Three Tom Cruise Films Was 87 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/10/ron-dean-dead-the-fugitive-the-dark-knight-breakfast-club-frasier-1236573733/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ئەیلوول ==
=== ٢٣ ===
* [[عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ]]، ٨١، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سعوودی و [[موفتیی گەورەی سعوودیە]]، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Grand Mufti of Saudi Arabia has passed away: Royal Court |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2025/09/23/grand-mufti-of-saudi-arabia-has-passed-away-royal-court- |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[ھێنری جاگلۆم]]، ٨٧، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk |یەکەم١=Chris |دوایین٢=Barnes|یەکەم٢=Mike|سەردێڕ=Henry Jaglom, Moviemaker Who Worked Outside the Mainstream, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/henry-jaglom-dead-safe-place-eating-last-summer-hamptons-1236378418/ |ئیش=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
=== ١٦ ===
* [[ڕۆبێرت ڕێدفۆرد]]، ٨٩، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref name=nytobit&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ئیش=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en-US |دوایین=Barnes |یەکەم=Brooks |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250916121230/https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* [[عامر محەممەد ڕەشید]]، ٨٦، سیاسەتوانی پێشووی عێراقی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.xendan.org/detailnews/201163|سەردێڕ=عامر محەمەد ڕەشید &quot;باوكی موشه‌كی&quot; به‌عس كۆچی دواییكرد|بڵاوکەرەوە=خەندان|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== ئاب ==
=== ٣٠ ===
* [[ئەبوو عوبەیدە]]، ٤٠، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام]] (٢٠٠٧–٢٠٢٥)، [[تیرۆرکردنی ئەبوو عوبەیدە|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Israeli strike targets Hamas spokesperson Abu Obeida in Gaza: Reports|ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2025/08/30/israeli-strike-targets-hamas-spokesperson-abu-obeida-in-gaza-reports|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Al-Arabiya}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٨ ===
* [[ڕاندی بوون]]، ٨٣، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |سەردێڕ=Randy Boone, Actor on ‘The Virginian,’ Dies at 83 |وێبگە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/randy-boone-dead-the-virginian-1236358143/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[جێری ئادلەر]]، ٩٦، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walcott |یەکەم=Escher |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Iconic' Actor Jerry Adler, Star of 'The Sopranos' and 'The Good Wife,' Dies at 96 |ناونیشان=https://people.com/jerry-adler-sopranos-star-dies-96-11796497 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=People.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانک کاپریۆ]]، ٨٨، دادوەر و سیاسەتوانی ئەمریکی، نەخۆشی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Parent |یەکەم=Tabitha |سەردێڕ=TikTok Famous Judge Frank Caprio Dies at Age 88 |ناونیشان=https://people.com/judge-frank-caprio-dies-at-age-88-11794854 |ئیش=People |بڵاوکەرەوە=Dotdash Meredith |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ژێرار شالیان]]، ٩١، نووسەر و پسپۆڕێکی [[جیۆپۆلەتیک]]ی فەڕەنسی، بەساڵاچوون.&lt;ref name=nyt&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nossiter |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Gérard Chaliand, Intrepid Authority on Geopolitics, Dies at 91 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/27/world/europe/gerard-chaliand-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[ئەنەس شەریف]]، ڕۆژنامەنووس و ڤیدیۆگرافەرێکی فەلەستینی و ھەواڵنێری [[کەناڵی ئەلجەزیرە]]، [[تیرۆرکردنی ئەنەس شەریف|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;AlJazeeraAug10&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Al Jazeera journalist Anas al-Sharif killed in Israeli attack in Gaza City|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/10/al-jazeera-journalist-anas-al-sharif-killed-in-israeli-attack-in-gaza-city|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* [[دەیڤد کێچوم]]، ٩٧، ئەکتەر و [[کۆمیدیا|کۆمیدیان]]ی ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=David Ketchum, the Cooped-Up Agent 13 on ‘Get Smart,’ Dies at 97 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/david-ketchum-dead-get-smart-agent-13-1236351427/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جیم لۆڤێڵ]]، ٩٧، ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ([[جێمینای ١٢]]، [[ئەپۆلۆ ٨]] و [[ئەپۆلۆ ١٣]])، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dudek |یەکەم=Mitch |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jim Lovell, Apollo 13 astronaut who settled in Lake Forest, dies at 97 |ناونیشان=https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/08/08/jim-lovell-obituary-apollo-13-astronaut-dies-at-97 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Chicago Sun-Times}}&lt;/ref&gt;

=== ٥ ===
* [[نەرمین قادر]]، ٦٣، خانمەکتەر و شانۆکاری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nrttv.com/detail/51636 |سەردێڕ=نەرمین قادر هونەرمەند و شانۆکاری کورد کۆچی دوایی کرد |وێبگە=NRT TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== تەممووز ==
=== ٢٧ ===
* [[کوردۆی شاعیر]]، ٤٤، شاعیری کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref name=&quot;964-jaldai-dil&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ku.964media.com/320748/|سەردێڕ=كۆردۆ عەبدوڵا لە مزگەوتی گەورەی سلێمانی گیانی لەدەست دا|بڵاوکەرەوە=964media.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٦ ===
* [[زیاد ڕەحبانی]]، ٦٩، ئاوازدانەر، نووسەر و مۆسیقاژەنی لوبنانی، جەڵدەی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/26/ziad-rahbani-pioneering-lebanese-musician-and-composer-dies-at-69 |سەردێڕ=Ziad Rahbani, pioneering Lebanese musician and composer, dies at 69 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[ھاڵک ھۆگان]]، ٧١، زۆرانبازی پیشەگەری ئەمریکی، وەستانی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://kfdm.com/news/local/hulk-hogan-dies-at-71|سەردێڕ=Hulk Hogan dies at 71|بڵاوکەرەوە=KFDM|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[جیمی ھانت]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوای جەڵدەی دڵ.&lt;ref name=Barnes&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jimmy-hunt-dead-invaders-from-mars-1236324837/|سەردێڕ=Jimmy Hunt, Young Star of 'Invaders From Mars,' Dies at 85|نووسەر=Barnes, Mike|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|newspaper=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد بوخاری]]، ٨٢، سیاسەتوان، ئەفسەری سەربازیی نێجیریایی و سەرۆک کۆماری نێجیریا (٢٠١٥–٢٠٢٣)، نەخۆشیی درێژخایەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nigeria's ex-President Muhammadu Buhari dies in London aged 82 |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/13/nigerias-former-president-muhammadu-buhari-dies-in-london-aged-82 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕێنی کیربی]]، ٧٠، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوایی و تەشەنای سوورێنە، گورچیلە و میزڵدان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Shallow Hal actor dies aged 70 after being hospitalised for two months as his family pay tribute
|ناونیشان= https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/breaking-rene-kirby-dead-shallow-35605141.amp |وێبگە=Mirror |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[ڕەبیع مەدخەلی]]، ٩٢، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سوننە و مامۆستای زانکۆی سعوودی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=سبب وفاة الشيخ ربيع المدخلي وموعد جنازته وسيرته الذاتية الكاملة - النصر الإخباري |ناونیشان=https://www.elnassrnews.com/31747/death-sheikh-rabee-almadkhali/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[ڕۆجەر کریستیانسێن]]، ٧٢، دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Roger Secrist Christiansen |ناونیشان=https://obits.cleveland.com/us/obituaries/theday/name/roger-christiansen-obituary?id=59197308 |وێبگە=Legacy |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیۆگۆ جۆتا]]، ٢٨، یاریزانی تۆپی پێی پورتوگالی، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Diogo Jota: Liverpool forward dies in car accident in Spain |ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/32461/13391754/diogo-jota-liverpool-forward-dies-in-car-accident-in-spain |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;
* [[مایکڵ مادسن]]، ٦٧، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر، نووسەر و شاعیری ئەمریکی، [[وەستانی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Michael Madsen, Reservoir Dogs' Actor, Dies at 67 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/michael-madsen-dead-reservoir-dogs-1236306069/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== حوزەیران ==
=== ٢٦ ===
* [[ڕیک ھورست]]، ٧٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rick Hurst, Cletus Hogg on ‘The Dukes of Hazzard,’ Dies at 79|دوایین=Moses|یەکەم=Claire|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/06/27/obituaries/rick-hurst-dead.html|وێبگە=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢١ ===
* [[بێھنام شەھریاری]]، ٥٦، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و بەرپرسی باڵای [[ھێزی قودس]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israel says it killed Iran's military coordinator with Hamas |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cn9yxrxwzzzo |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[گەیلارد سارتەین]]، ٧٨، ئەکتەری ئەمریکی، مردنی سروشتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gailard Sartain, Actor in 'Hee Haw' and 'Mississippi Burning,' Dies at 78|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/gailard-sartain-dead-hee-haw-mississippi-burning-1236295853/|دوایین=Barnes|یەکەم=Mike|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١٨ ===
* [[سابت حەبیب یووسف ئال مێکۆ]]، ٤٩، [[قەشە]]ی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]]ی عێراقی، نادیار.&lt;ref&gt;[https://sematv.net/ar/2025/06/12431 سمو الامير يعزي بوفاة المطران ثابت حبيب منصور مكو] {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[عەلی شادمانی]]، ٦٢، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی سوپای پاسداران و فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israeli military says it killed Iran's wartime chief of staff |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-irans-armed-forces-chief-staff-2025-06-17/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Reuters |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد کازمی]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;TimesDeath&quot;&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Netanyahu says Israel killed IRGC intelligence chief and his deputy |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Times of Israel |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-confirms-israel-killed-irgc-intelligence-chief-and-his-deputy/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]:
** [[فەرەیدوون عەباسی]]، ٦٦، زانای ئەتۆمی، سیاسەتوان و سەرۆکی زانکۆ، [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی|نوێنەری پەرلەمان]] (٢٠٢٢–٢٠٢٤)، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی وزەی ئەتۆمیی ئێران]] (٢٠١١–٢٠١٣) و سەرۆکی [[زانکۆی ئیمام حوسێن]] (٢٠٠١–٢٠١١).&lt;ref&gt;[https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/تسنیم-شهادت-فریدون-عباسی-و-طهرانچی تسنیم: شهادت فریدون عباسی و طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613153614/https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەد باقری]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦وە).&lt;ref&gt;[https://www.bartarinha.ir/بخش-اخبار-روز-20/1520640-سرلشکر-باقری-به-شهادت-رسید فارس: سرلشکر باقری به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[ئەمیرعەلی حاجیزادە]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٠٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-confirms-irgc-air-force-chief-top-echelon-killed-in-israeli-strike/ IDF confirms IRGC air force chief, top echelon killed in Israeli strike]&lt;/ref&gt;
** [[غوڵامعەلی ڕەشید]]، ٧١–٧٢، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]] (لە ٢٠١٦وە) و جێگری سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (١٩٩٩–٢٠١٦).&lt;ref&gt;[https://www.khabaronline.ir/news/2077403/فوری-یک-مقام-ارشد-سپاه-در-حمله-اسرائیل-به-شهادت-رسید فوری/ یک مقام ارشد سپاه در حمله اسرائیل به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[حوسێن سەلامی]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.ettelaat.com/news/98605/سردار-سلامی-فرمانده-کل-سپاه-به-شهادت-رسید فرمانده کل سپاه به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[مەھدی ڕەبانی]]، ؟، ئەفسەری سەربازی و جێگری ئۆپەراسیۆنەکانی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Isfahan Governor expresses condolences to family of Martyr General Rabbani |ناونیشان=https://farsnews.ir/esfahansabz/1749835445819837161 |agency=Fars News Agency |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەدمەھدی تێھرانچی]]، ٦٠، [[فیزیکی تیۆریک|فیزیکزانی تیۆریک]].&lt;ref&gt;[https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 ترور دانشمندان هسته‌ای ایران توسط رژیم اسرائیل/ تصویر دکتر طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613160520/https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[کەریم شنگالی]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزیری پێشووی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان]] (٢٠٠١–٢٠١٩)، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;K24-death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/845075 |سەردێڕ=تەرمی کەریم شنگالی گەیشتەوە هەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=Kurdistan 24 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[کریس ڕۆبینسۆن]]، ٨٦، دەرھێنەری فیلم، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soapoperadigest.com/content/general-hospital-star-chris-robinson-dies-at-86/|سەردێڕ=''General Hospital'' Star Chris Robinson Dies at 86|یەکەم=Chris|دوایین=Eades|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Soap Opera Digest|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[جۆناتان جۆس]]، ٥٩، ئەکتەر و مۆسیقاژەنی ئەمریکی، تەقەکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Salinas |یەکەم=Rebecca |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ='I shot him': Suspect admitted to killing actor Jonathan Joss amid ongoing feud, report states |ناونیشان=https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=KSAT-TV |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250603225353/https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== ئایار ==
=== ٢٧ ===
* [[ئێد گەیڵ]]، ٦١، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref name=&quot;obit&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ='Chucky' Actor Ed Gale Dead at 61 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/05/28/ed-gale-chucky-childs-play-actor-dead-hospice/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=TMZ |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[فیل ڕۆبەرتسۆن]]، ٧٩، ڕاوچیی پیشەیی، بازرگان، کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Duck Dynasty Star Phil Robertson Dies at 79 Following Alzheimer's Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/phil-robertson-dead-duck-dynasty-star-was-79-11741649 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ئیش=People}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[جەیمز لۆیدۆڤیچ پاتەرسۆن]]، ٩١، نووسەر و ئەکتەری ڕووسی–ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=In memory of a friend |ناونیشان=https://rospisatel.ru/sobytija2025/142.html}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[جۆرج وێندت]]، ٧٦، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.nytimes.com/2025/05/20/arts/television/george-wendt-dead.html|سەردێڕ= George Wendt, a.k.a. Norm From 'Cheers,' Is Dead at 76|دوایین= Williams|یەکەم= Alex|ڕێکەوت= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|newspaper = The New York Times|دەستپێگەیشتنی ناونیشان= limited}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[کۆڵتۆن فۆرد]]، ٦٢، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەرمەنی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|سەردێڕ=Former adult film star and pop singer Colton Ford dead at 62|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Dallas Voice|یەکەم=Rich|دوایین=Lopez|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250528133905/https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد عەباس بارام]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/48829|سەردێڕ=هونەرمەندی ناوداری کورد محەمەد عەباس بارام کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=[[ئێن ئاڕ تی]]|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[چارڵز ستراوس]]، ٩٦، مۆسیقاژەن، ھۆنراوەنووس و ئاوازدانەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.broadwayworld.com/article/Broadway-Composer-Charles-Strouse-Passes-Away-at-96-20250515|سەردێڕ= Broadway Composer Charles Strouse Passes Away at 96|دوایین= Rabinowitz|یەکەم= Chloe|ئیش= Broadway World|ڕێکەوت= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد سینوار]]، ٤٩، شەڕکەری فەلەستینی و سەرکردەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|لیواکانی عیزەدین قەسام]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;https://asharq.com/politics/137584/إسرائيل-قتلنا-محمد-السنوار-الحية-والحداد-الهدفين-المقبلين/&lt;/ref&gt;

* [[خۆزێ موخیکا]]، ٨٩، سیاسەتوانی ئوروگوایی و چلەمین سەرۆک کۆماری [[ئوروگوای]]، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref&gt;[https://en.ara.cat/misc/pepe-mujica-the-humble-philosopher-president-dies_1_5378778.html Pepe Mujica, the humble philosopher president, dies]&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[خەتەر]]، ٤٣، کارساز و ڕاپەری کورد–ئەڵمانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.n-tv.de/leute/Gangster-Rapper-Xatar-ist-tot-article25757826.html|سەردێڕ=in Koelner Wohnung aufgefunden|ئیش=n-tv|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جۆ دۆن بەیکەر]]، ٨٩، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Langer |یەکەم١=Emily |سەردێڕ=Joe Don Baker, tough guy actor in 'Walking Tall,' dies at 89 |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/obituaries/2025/05/15/joe-don-baker-actor-dead/ |وێبگە=The Washington Post |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[سری سورەیا ئوندەر]]، ٦٢، دەرھێنەری فیلم، ئەکتەر، نووسەر، کەسایەتیی سیاسیی تورک و ئەندامی [[پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان|دەم پارتی]]، تێکچوونی فرە ئەندامی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Sırrı Süreyya Önder hayatını kaybetti |ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/cd6jd230l41o |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=BBC News Türkçe |زمان=tr}}&lt;/ref&gt;

== نیسان ==
=== ٢١ ===
* [[پاپا فرانسیس]]، ٨٨، [[پاپا]]ی کڵێسای کاتۆلیکی ئەرژەنتینی (لەوەتەی ٢٠١٣)، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/836171/k24_sdapp |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[پاتریک ئادیارت]]، ٨٢، ئەکتەری ئەمریکی، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://extratv.com/2025/04/16/patrick-adiarte-dancer-king-flower-drum-song-obituary/ |سەردێڕ=Patrick Adiarte, Legendary 'The King and I' Dancer &amp; 'Brady Bunch' Guest, Dies at 82 |وێبگە=ExtraTV.com |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١١ ===
* [[ئاڤاشین]]، ٦٦، شاعیر و وەرگێڕی کورد، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;کوردپرێس ۱&quot;&gt;[https://www.kurdpress.com/x4fCT کوردپرێس: ''مامۆستا «ئاڤاشین» ھەڵبەستوانی کورد کۆچی دواییی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdpress.com/x4fCT |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[نیکی کات]]، ٥٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[خۆکوژی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/04/nicky-katt-dead-cause-dazed-and-confused-1236368019/|سەردێڕ=Nicky Katt Died By Suicide, Family Confirms; 'Dazed &amp; Confused' Star Discovered On April 8 In Apartment|وێبگە=Deadline|یەکەم١=Dominic|دوایین١=Patten|یەکەم٢=Denise|دوایین٢=Petski|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[جێرمیا پۆل ئۆستریکەر]]، ٨٧، [[ستێرفیزیک|فیزیکزانی ئەستێرەیی]]ی ئەمریکی و مامۆستای [[ئەستێرەناسی]] لە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]]، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Overbye |یەکەم١=Dennis |سەردێڕ=Jeremiah Ostriker, Who Plumbed Dark Forces That Shape Universe, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/07/science/space/jeremiah-ostriker-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[ڤال کیلمێر]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، سیەسۆ.&lt;ref name=&quot;Weber-2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weber |یەکەم=Bruce |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Val Kilmer, Film Star Who Played Batman and Jim Morrison, Dies at 65 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/01/movies/val-kilmer-dead.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

== ئازار ==
=== ٣٠ ===
* [[ڕیچارد نۆرتۆن]]، ٧٥، [[ھونەری جەنگی|ھونەرمەندی جەنگی]]، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئوسترالی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sullivan |یەکەم=Matthew |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Aussie martial arts legend and Hollywood trainer Richard Norton dies |ناونیشان=https://www.news.com.au/sport/boxing/aussie-martial-arts-legend-and-hollywood-trainer-richard-norton-dies/news-story/073b8196ba8ee37565147a5fa1c03571 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=news.com.au}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[ڕیچارد چەمبەرلین]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/richard-chamberlain-dead-dies-shogun-thorn-birds-1236351970/ |سەردێڕ=Richard Chamberlain, TV's Dr. Kildare, ''Shogun'', ''Thorn Birds'' Star, Dies at 90 |دوایین=Natale |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=Variety |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[سەڵاح بەردەویل]]، ٦٥، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی [[حەماس]] و وتەبێژی ڕێکخراوەی ئیسلامیی فەلەستین، بۆردوومانی [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل|ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/middle-east-news/palestinians/50-of-dead-in-gaza-protest-were-hamas-activists-says-hamas-official-1.6094899|سەردێڕ=50 of Dead in Gaza Protests Were Hamas Activists, Says Senior Hamas Official|دوایین=Khoury|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]]، ٨٤، سیاسەتوانی کورد و ڕێبەری پێشووی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]]، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;فرات ٢&quot;&gt;[https://anfsorani.com/هۆرامی/amyarymdarw-kwrdy-bdwlhman-hajy-yhmdy-gshmr-by-66533 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''سیاسەتوانی کورد عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی شەھید بوو'' (بە ھەورامی)، نووسراو لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشهاد الناطق العسکری باسم سرایا القدس (أبو حمزة) |ناونیشان=https://www.khaberni.com/news/699299 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=khaberni.com}}&lt;/ref&gt;
* [[عیسام دەعالیس]]، ٥٨، سیاستەوانی فەلەستینی و [[حکوومەتی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ی حەماس|سەرۆکی کۆمیتەی بەڕێوەبەرایەتیی حکوومەتی حەماس]] (٢٠٢١–٢٠٢٥)، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yohanan |یەکەم=Nurit |ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Hamas names 4 senior officials killed in wave of IDF strikes on Gaza |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hamas-names-4-senior-officials-killed-in-wave-of-idf-strikes-on-gaza/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The Times of Israel}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[ئەبوو ئیسحاق حوەینی]]، ٦٨، زانای سوننە، فەرموودەناس و بانگخوازی میسری، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;[https://www.watanserb.com/en/2025/03/17/salafi-scholar-abu-ishaq-al-huwaini-passes-away-after-health-deterioration/ Salafi Scholar Abu Ishaq Al-Huwaini Passes Away After Health Deterioration]&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، کەسایەتیی میدیاییی فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، باڵی سەربازیی [[بزووتنەوەی جیھادی ئیسلامی لە فەلەستین]]، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشھاد أبوو حمزة الناطق العسکری باسم سرایا القدس |ناونیشان=https://www.shorouknews.com/news/view.aspx?cdate=18032025&amp;id=409e216e-5035-4446-b761-f7557433d078 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=shorouknews.com}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕۆبێرت ترێبۆر]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، [[ژەهراویبوونی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/robert-trebor-hercules-legendary-journeys-xena-1236181863/ |سەردێڕ=Robert Trebor, 'Hercules: The Legendary Journeys' Actor, Dies at 71 |ئیش=The Hollywood Reporter |یەکەم=Mike |دوایین=Barnes |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[سیمۆن فیشەر-بێکەر]]، ٦٣، ئەکتەری شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای بەریتانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosenbloom |یەکەم=Alli |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Actor Simon Fisher-Becker, known for ‘Harry Potter’ and ‘Doctor Who,’ dead at 63 |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2025/03/10/entertainment/simon-fisher-becker-death/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=CNN |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن]]، ٧٧، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.serenityfhs.com/obituaries/craig-nelson-6/#!/Obituary |سەردێڕ=Craig Richard Nelson |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==
=== ٢٨ ===
* [[جۆزێف وامبۆ]]، ٨٨، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref name=McFadden&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/02/28/books/joseph-wambaugh-dead.html |سەردێڕ=Joseph Wambaugh, Author With a Cop's-Eye View, Is Dead at 88 |دوایین=McFadden |یەکەم=Robert D. |authorlink=Robert D. McFadden |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[ڕۆبێرتۆ ئۆرچی]]، ٥١، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی مەکسیکی-ئەمریکی، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref name = Andreeva&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://deadline.com/2025/02/roberto-orci-dead-star-trek-transformers-writer-producer-1236301807/|سەردێڕ= Roberto Orci Dies: 'Star Trek', 'Transformers' &amp; 'Hawaii Five-0' Writer-Producer Was 51|دوایین= Andreeva|یەکەم= Nellie|ڕێکەوت= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش= Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانکێتین]]، ٨٨، نووسەر، شاعیر و [[شانۆنامەنووس]] و [[وێنەکێش]]ی ھایتی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Louis |یەکەم١=Olivier Rony |ناونیشان=https://vantbefinfo.com/haiti-pleure-franck-etienne-le-premier-ministre-salue-la-memoire-dun-geant-de-la-culture/ |سەردێڕ=Haïti pleure Franck Étienne : Le Premier ministre salue la mémoire d'un géant de la culture |trans-title=Haiti mourns Franck Étienne: Prime Minister salutes the memory of a cultural giant |ئیش=Vant Bèf Info (VBI) |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|زمان=fr-FR}}&lt;/ref&gt;
* [[پیتەر جەیسن]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-jason-dead-1236297197/ |سەردێڕ=Peter Jason Dies: ‘Deadwood’ Actor And Favorite Of John Carpenter And Walter Hill Was 80 |یەکەم١=Greg |دوایین١=Evans |وێبگە=Deadline |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]]، ٧٤، ھونەرمەند و ئەکتەری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1802202523|سەردێڕ=هونەرمەند ئەڵڵاموراد رەشتیانی کۆچی دواییکرد|نووسەر=ژیلا ئەسعەد|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[جین ھاکمان]]، ٩٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Devlin |یەکەم=Hannah |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mummification: what is it and how can it occur? |ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2025/feb/28/mummification-what-is-it-and-how-can-it-occur-gene-hackman |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[کیم سای-ڕۆن]]، ٢٤، خانمەکتەری کۆریی باشووری، [[خۆکوشتن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=South Korean actress Kim Sae-ron, 24, found dead|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|وێبگە=The Korea Herald|دوایین=Davies|یەکەم=Maia|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[کاھتالی مچە]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، شێرپەنجە.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;&gt;[https://anfkurdi.com/Cand-U-huner/kahtali-mice-jiyana-xwe-ji-dest-da-194188 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کاھتالح مچە کۆچی دوایی کردد'' (بە کرمانجی)، نووسراو لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[پیتەر تویاسۆسۆپۆ]]، ٦١، ئەکتەر و یاریزانی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێ]]ی ئەمریکی، [[نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski |یەکەم=Denise |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Peter Navy Tuiasosopo Dies: 'Street Fighter', 'Necessary Roughness' Actor Was 61 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211023016/https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[وریا حەمەکەریم]]، ٣٧، [[ڕۆژنامەنووس]] و پێشکەشکاری کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Corporation |یەکەم=Nalia |سەردێڕ=وریا حەمە کەریم بە رووداوێکی ھاتووچۆ گیانی لەدەستدا |ڕێکەوت =٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/45509 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |وێبگە=nrttv.com}}&lt;/ref&gt;
* [[ئارام فەتاح خەراجیانی]]، ٤٣–٤٤، پاڵەوانی لەشجوانیی کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هۆکاری گیان لەدەستدانی پاڵەوانە کوردەکە لەگەڵ وریا حمە کەریم چی بوو؟ |ناونیشان=https://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=141175&amp;Jor=7 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== کانوونی دووەم ==
=== ٣٠ ===
* [[دیک باتۆن]]، ٩٥، یاریزانی [[خلیسکێنەی سەر سەھۆڵ]]ی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |سەردێڕ=Dick Button, Figure Skating Champion and Commentator, Dies at 95 |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|دوایین=Goldstein |یەکەم=Richard |newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250131181525/https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[سەلوان مۆمیکا]]، ٣٨، چالاکوانی [[ڕەخنەگرتن لە ئیسلام|دژە ئیسلام]]ی عێراقی، [[برینی فیشەک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Uppgifter: Koranbrännaren Salwan Momika skjuten till döds|ناونیشان=https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250130085358/https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=SVT Nyheter|زمان=sv}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[موکەڕەم تاڵەبانی]]، ١٠١، نووسەر و سیاسەتوانی کورد، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/24012025|سەردێڕ=موکەڕەم تاڵەبانی، نووسەر و سیاسەتڤانی کورد کۆچی دواییکرد|زمان=کوردی|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|نووسەر=سۆران حوسێن|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ئایریس کەمینگز]]، ١٠٤، [[فڕۆکەوان]] و مەلەوانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iris Cummings Critchell, 104, Dies; Olympic Swimmer Turned Aviator|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/29/sports/iris-cummings-critchell-dead.html|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|دوایین=Goldstein|یەکەم=Richard|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[باڤێ تەیار]]، ٦٧، ئەکتەری کۆمیدیانی کورد، بۆردوومانی [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا|تورکیا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/190120254|سەردێڕ=Tirkiyeyê êrişî sivîlan kiribû: Bavê Teyar jî canê xwe ji dest da|وێبگە=Rûdaw.net}}&lt;/ref&gt;
* [[پیەر مێرتەنس]]، ٨٥، [[پارێزەر]] و ڕەخنەگری بەلجیکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Belga |یەکەم=Belga |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=L'écrivain belge Pierre Mertens est décédé |ناونیشان=https://www.dhnet.be/actu/belgique/2025/01/19/lecrivain-belge-pierre-mertens-est-decede-SXM4QAS3HJGTVI4ANYJTCNS42A/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=DHnet |زمان=fr}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[بۆب ئویکەر]]، ٩٠، یاریزانی [[بەیسبۆڵ]] و ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk|یەکەم١=Chris|سەردێڕ=Bob Uecker, Light-Hitting Catcher Turned Comic Actor and Broadcaster, Dies at 90|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/bob-uecker-dead-catcher-mr-belvedere-major-league-1236110105/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[دەیڤد لینچ]]، ٧٨، دەرهێنەر، مۆسیقاژەن و ئەکتەری ئەمریکی، کاریگەرییەکانی نەخۆشیی [[ئەمفیزم]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/01/16/legendary-director-david-lynch-dead-at-78/|سەردێڕ=David Lynch, 'Blue Velvet' Director, Dead at 78|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=TMZ|وتەگێڕانەوە=A family member tells TMZ … Lynch passed away Wednesday at his daughter's house – where he was staying during the devastating wildfires in Los Angeles.}}&lt;/ref&gt;

=== ١٢ ===
* [[کلۆد جارمان جونیۆر]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Barnes |یەکەم١=Mike |سەردێڕ=Claude Jarman Jr., Young Star of 'The Yearling,' Dies at 90 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[بیڵ بێرج]]، ٨٦، کۆمیدیان و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/obituaries-people-news/bill-byrge-dead-ernest-1236271773/|سەردێڕ=Bill Byrge, Who Played Bobby in ‘Ernest’ Movies, Dies at 92|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢ ===
* [[فەردی تایفوور]]، ٧٩، گۆرانیبێژ، ئەکتەر، دەرھێنەر، [[ھۆنراوەنووس]] و [[سیناریۆنووس]]ی تورک، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/arabesk-muziginin-unlu-ismi-ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti,0qHzpjIzVE24mogri5YcZg |سەردێڕ=Arabesk müziğinin ünlü ismi Ferdi Tayfur hayatını kaybetti |زمان=tr |وێبگە=ntv.com.tr |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2025 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥| ]]</text>
      <sha1>ptrmy2sni1x8b24o08v5nyf6t6vmamg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579544</id>
      <parentid>1579538</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <comment>/* ٣٠ */</comment>
      <origin>1579544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57065" sha1="jkdhrkg6o1qc7fviba0rnxt8ul05efb" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٥دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==
=== ٣٠ ===
* [[خالیدە زیا]]، ٧٩، سیاسەتوانی بەنگلادێشی و [[سەرۆک وەزیرانی بەنگلادێش]] (١٩٩١–١٩٩٦ و ٢٠٠١–٢٠٠٦)، نەخۆشیی درێژخایەن.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bangladesh's first female prime minister, Khaleda Zia, dies at 80 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/bangladeshs-first-female-prime-minister-khaleda-zia-dies-80-2025-12-30/ |work=[[ڕۆیتەرز|Reuters]] |date=30 December 2025 |access-date=30 December 2025 }}&lt;/ref&gt;
* [[ئیسایا ویتلۆک جونیۆر]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Ziegler |first1=Hannah |title=Isiah Whitlock Jr., Scene-Stealing Character Actor in 'The Wire,' Dies at 71 |url=https://www.nytimes.com/2025/12/30/arts/television/isiah-whitlock-jr-dead.html |website=The New York Times |access-date=December 30, 2025}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٦ ===
* [[بەھرام بەیزایی]]، ٨٧، نووسەر و دەرھێنەری فیلم و شانۆی ئێرانی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Renowned Iranian playwright Bahram Beyzai passes away |ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/240207/Renowned-Iranian-playwright-Bahram-Beyzai-passes-away |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Mehr News Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٤ ===
* [[ڕۆب ڕاینەر]]، ٧٨، بەرھەمھێنەری فیلم، ئەکتەر و چالاکی سیاسیی ئەمریکی، برینی قووڵ بەھۆی لێدانی [[چەقۆ]].&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Sangal |first1=Aditi |last2=Romine |first2=Taylor |last3=Tsui |first3=Karina |title=What we know about the fatal stabbings of Rob and Michele Reiner and the case against their son |url=https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |access-date=December 17, 2025 |work=[[سی ئێن ئێن|CNN]] |date=December 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217161012/https://edition.cnn.com/2025/12/17/entertainment/rob-reiner-murder-case-what-we-know-hnk |archive-date=December 17, 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ٤ ===
* [[کاری ھیرۆیوکی تاگاوا]]، ٧٥، ئەکتەر و بەرھەمھێنەری فیلمی ژاپۆنی–ئەمریکی، دواھاتەکانی [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Tapp |first1=Tom |date=4 December 2025 |title=Cary-Hiroyuki Tagawa Dies: 'Mortal Kombat, 'Last Emperor' &amp; 'Man in the High Castle' Actor Was 75 |url=https://deadline.com/2025/12/cary-hiroyuki-tagawa-dead-mortal-kombat-actor-1236636368/ |website=Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی دووەم ==
=== ٦ ===
* [[جەیمس واتسن]]، ٩٧، زانا و ژینناسی ئەمریکی و براوەی [[خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی|خەڵاتی نۆبێل]] (١٩٦٢)، بەساڵاچوون.&lt;ref name=NYTobit&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dean |یەکەم=Cornelia |سەردێڕ=James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیک چەینی]]، ٨٤، سیاسەتوانی ئەمریکی و [[جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (٢٠٠١–٢٠٠٩)، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Former US Vice-President Dick Cheney dies aged 84 |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251104115647/https://www.bbc.com/news/live/c4gpxe1kg8kt |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=[[بی بی سی نیووز|BBC News]]}}&lt;/ref&gt;

== تشرینی یەکەم ==
=== ٥ ===
* [[کێن جاکۆبس]]، ٩٢، دەرھێنەری ئەمریکی، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ken Jacobs, Pioneering Experimental Filmmaker, Dies at 92|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/ken-jacobs-dead-experimental-film-1236541528/|دوایین=Saperstein|یەکەم=Pat|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ڕۆن دین]]، ٨٧، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە نەخۆشخانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen |یەکەم=Erik |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Ron Dean Dies: Actor In 'The Fugitive', 'The Breakfast Club' &amp; Three Tom Cruise Films Was 87 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/10/ron-dean-dead-the-fugitive-the-dark-knight-breakfast-club-frasier-1236573733/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ئەیلوول ==
=== ٢٣ ===
* [[عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ]]، ٨١، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سعوودی و [[موفتیی گەورەی سعوودیە]]، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Grand Mufti of Saudi Arabia has passed away: Royal Court |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2025/09/23/grand-mufti-of-saudi-arabia-has-passed-away-royal-court- |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[ھێنری جاگلۆم]]، ٨٧، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk |یەکەم١=Chris |دوایین٢=Barnes|یەکەم٢=Mike|سەردێڕ=Henry Jaglom, Moviemaker Who Worked Outside the Mainstream, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/henry-jaglom-dead-safe-place-eating-last-summer-hamptons-1236378418/ |ئیش=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
=== ١٦ ===
* [[ڕۆبێرت ڕێدفۆرد]]، ٨٩، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref name=nytobit&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ئیش=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|زمان=en-US |دوایین=Barnes |یەکەم=Brooks |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250916121230/https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* [[عامر محەممەد ڕەشید]]، ٨٦، سیاسەتوانی پێشووی عێراقی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.xendan.org/detailnews/201163|سەردێڕ=عامر محەمەد ڕەشید &quot;باوكی موشه‌كی&quot; به‌عس كۆچی دواییكرد|بڵاوکەرەوە=خەندان|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== ئاب ==
=== ٣٠ ===
* [[ئەبوو عوبەیدە]]، ٤٠، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام]] (٢٠٠٧–٢٠٢٥)، [[تیرۆرکردنی ئەبوو عوبەیدە|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Israeli strike targets Hamas spokesperson Abu Obeida in Gaza: Reports|ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2025/08/30/israeli-strike-targets-hamas-spokesperson-abu-obeida-in-gaza-reports|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Al-Arabiya}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٨ ===
* [[ڕاندی بوون]]، ٨٣، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |سەردێڕ=Randy Boone, Actor on ‘The Virginian,’ Dies at 83 |وێبگە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/randy-boone-dead-the-virginian-1236358143/ |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[جێری ئادلەر]]، ٩٦، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Walcott |یەکەم=Escher |ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ='Iconic' Actor Jerry Adler, Star of 'The Sopranos' and 'The Good Wife,' Dies at 96 |ناونیشان=https://people.com/jerry-adler-sopranos-star-dies-96-11796497 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=People.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانک کاپریۆ]]، ٨٨، دادوەر و سیاسەتوانی ئەمریکی، نەخۆشی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Parent |یەکەم=Tabitha |سەردێڕ=TikTok Famous Judge Frank Caprio Dies at Age 88 |ناونیشان=https://people.com/judge-frank-caprio-dies-at-age-88-11794854 |ئیش=People |بڵاوکەرەوە=Dotdash Meredith |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ژێرار شالیان]]، ٩١، نووسەر و پسپۆڕێکی [[جیۆپۆلەتیک]]ی فەڕەنسی، بەساڵاچوون.&lt;ref name=nyt&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nossiter |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Gérard Chaliand, Intrepid Authority on Geopolitics, Dies at 91 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/27/world/europe/gerard-chaliand-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[ئەنەس شەریف]]، ڕۆژنامەنووس و ڤیدیۆگرافەرێکی فەلەستینی و ھەواڵنێری [[کەناڵی ئەلجەزیرە]]، [[تیرۆرکردنی ئەنەس شەریف|تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;AlJazeeraAug10&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Al Jazeera journalist Anas al-Sharif killed in Israeli attack in Gaza City|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/10/al-jazeera-journalist-anas-al-sharif-killed-in-israeli-attack-in-gaza-city|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* [[دەیڤد کێچوم]]، ٩٧، ئەکتەر و [[کۆمیدیا|کۆمیدیان]]ی ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=David Ketchum, the Cooped-Up Agent 13 on ‘Get Smart,’ Dies at 97 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/david-ketchum-dead-get-smart-agent-13-1236351427/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جیم لۆڤێڵ]]، ٩٧، ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ([[جێمینای ١٢]]، [[ئەپۆلۆ ٨]] و [[ئەپۆلۆ ١٣]])، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dudek |یەکەم=Mitch |ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Jim Lovell, Apollo 13 astronaut who settled in Lake Forest, dies at 97 |ناونیشان=https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/08/08/jim-lovell-obituary-apollo-13-astronaut-dies-at-97 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Chicago Sun-Times}}&lt;/ref&gt;

=== ٥ ===
* [[نەرمین قادر]]، ٦٣، خانمەکتەر و شانۆکاری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nrttv.com/detail/51636 |سەردێڕ=نەرمین قادر هونەرمەند و شانۆکاری کورد کۆچی دوایی کرد |وێبگە=NRT TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== تەممووز ==
=== ٢٧ ===
* [[کوردۆی شاعیر]]، ٤٤، شاعیری کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref name=&quot;964-jaldai-dil&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ku.964media.com/320748/|سەردێڕ=كۆردۆ عەبدوڵا لە مزگەوتی گەورەی سلێمانی گیانی لەدەست دا|بڵاوکەرەوە=964media.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٦ ===
* [[زیاد ڕەحبانی]]، ٦٩، ئاوازدانەر، نووسەر و مۆسیقاژەنی لوبنانی، جەڵدەی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/26/ziad-rahbani-pioneering-lebanese-musician-and-composer-dies-at-69 |سەردێڕ=Ziad Rahbani, pioneering Lebanese musician and composer, dies at 69 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[ھاڵک ھۆگان]]، ٧١، زۆرانبازی پیشەگەری ئەمریکی، وەستانی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://kfdm.com/news/local/hulk-hogan-dies-at-71|سەردێڕ=Hulk Hogan dies at 71|بڵاوکەرەوە=KFDM|ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[جیمی ھانت]]، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوای جەڵدەی دڵ.&lt;ref name=Barnes&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jimmy-hunt-dead-invaders-from-mars-1236324837/|سەردێڕ=Jimmy Hunt, Young Star of 'Invaders From Mars,' Dies at 85|نووسەر=Barnes, Mike|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٥|newspaper=The Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد بوخاری]]، ٨٢، سیاسەتوان، ئەفسەری سەربازیی نێجیریایی و سەرۆک کۆماری نێجیریا (٢٠١٥–٢٠٢٣)، نەخۆشیی درێژخایەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nigeria's ex-President Muhammadu Buhari dies in London aged 82 |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/13/nigerias-former-president-muhammadu-buhari-dies-in-london-aged-82 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕێنی کیربی]]، ٧٠، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوایی و تەشەنای سوورێنە، گورچیلە و میزڵدان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Shallow Hal actor dies aged 70 after being hospitalised for two months as his family pay tribute
|ناونیشان= https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/breaking-rene-kirby-dead-shallow-35605141.amp |وێبگە=Mirror |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[ڕەبیع مەدخەلی]]، ٩٢، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سوننە و مامۆستای زانکۆی سعوودی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=سبب وفاة الشيخ ربيع المدخلي وموعد جنازته وسيرته الذاتية الكاملة - النصر الإخباري |ناونیشان=https://www.elnassrnews.com/31747/death-sheikh-rabee-almadkhali/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[ڕۆجەر کریستیانسێن]]، ٧٢، دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Roger Secrist Christiansen |ناونیشان=https://obits.cleveland.com/us/obituaries/theday/name/roger-christiansen-obituary?id=59197308 |وێبگە=Legacy |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[دیۆگۆ جۆتا]]، ٢٨، یاریزانی تۆپی پێی پورتوگالی، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Diogo Jota: Liverpool forward dies in car accident in Spain |ناونیشان=https://www.skysports.com/football/news/32461/13391754/diogo-jota-liverpool-forward-dies-in-car-accident-in-spain |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;
* [[مایکڵ مادسن]]، ٦٧، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر، نووسەر و شاعیری ئەمریکی، [[وەستانی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barnes |یەکەم=Mike |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Michael Madsen, Reservoir Dogs' Actor, Dies at 67 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/michael-madsen-dead-reservoir-dogs-1236306069/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=The Hollywood Reporter |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== حوزەیران ==
=== ٢٦ ===
* [[ڕیک ھورست]]، ٧٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rick Hurst, Cletus Hogg on ‘The Dukes of Hazzard,’ Dies at 79|دوایین=Moses|یەکەم=Claire|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/06/27/obituaries/rick-hurst-dead.html|وێبگە=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢١ ===
* [[بێھنام شەھریاری]]، ٥٦، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] و بەرپرسی باڵای [[ھێزی قودس]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israel says it killed Iran's military coordinator with Hamas |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/cn9yxrxwzzzo |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bbc.com |زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[گەیلارد سارتەین]]، ٧٨، ئەکتەری ئەمریکی، مردنی سروشتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gailard Sartain, Actor in 'Hee Haw' and 'Mississippi Burning,' Dies at 78|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/gailard-sartain-dead-hee-haw-mississippi-burning-1236295853/|دوایین=Barnes|یەکەم=Mike|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١٨ ===
* [[سابت حەبیب یووسف ئال مێکۆ]]، ٤٩، [[قەشە]]ی [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|کاسۆلیکی کلدانی]]ی عێراقی، نادیار.&lt;ref&gt;[https://sematv.net/ar/2025/06/12431 سمو الامير يعزي بوفاة المطران ثابت حبيب منصور مكو] {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[عەلی شادمانی]]، ٦٢، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی سوپای پاسداران و فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israeli military says it killed Iran's wartime chief of staff |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-irans-armed-forces-chief-staff-2025-06-17/ |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Reuters |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد کازمی]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران]]، [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشی ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;TimesDeath&quot;&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Netanyahu says Israel killed IRGC intelligence chief and his deputy |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Times of Israel |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-confirms-israel-killed-irgc-intelligence-chief-and-his-deputy/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران (حوزەیرانی ٢٠٢٥)|ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]:
** [[فەرەیدوون عەباسی]]، ٦٦، زانای ئەتۆمی، سیاسەتوان و سەرۆکی زانکۆ، [[ئەنجومەنی ڕاوێژی ئیسلامی|نوێنەری پەرلەمان]] (٢٠٢٢–٢٠٢٤)، سەرۆکی [[ڕێکخراوەی وزەی ئەتۆمیی ئێران]] (٢٠١١–٢٠١٣) و سەرۆکی [[زانکۆی ئیمام حوسێن]] (٢٠٠١–٢٠١١).&lt;ref&gt;[https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/تسنیم-شهادت-فریدون-عباسی-و-طهرانچی تسنیم: شهادت فریدون عباسی و طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613153614/https://www.entekhab.ir/fa/news/871083/%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەد باقری]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦وە).&lt;ref&gt;[https://www.bartarinha.ir/بخش-اخبار-روز-20/1520640-سرلشکر-باقری-به-شهادت-رسید فارس: سرلشکر باقری به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[ئەمیرعەلی حاجیزادە]]، ٦٣، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠٠٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-confirms-irgc-air-force-chief-top-echelon-killed-in-israeli-strike/ IDF confirms IRGC air force chief, top echelon killed in Israeli strike]&lt;/ref&gt;
** [[غوڵامعەلی ڕەشید]]، ٧١–٧٢، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا]] (لە ٢٠١٦وە) و جێگری سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (١٩٩٩–٢٠١٦).&lt;ref&gt;[https://www.khabaronline.ir/news/2077403/فوری-یک-مقام-ارشد-سپاه-در-حمله-اسرائیل-به-شهادت-رسید فوری/ یک مقام ارشد سپاه در حمله اسرائیل به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[حوسێن سەلامی]]، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٩وە).&lt;ref&gt;[https://www.ettelaat.com/news/98605/سردار-سلامی-فرمانده-کل-سپاه-به-شهادت-رسید فرمانده کل سپاه به شهادت رسید] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
** [[مەھدی ڕەبانی]]، ؟، ئەفسەری سەربازی و جێگری ئۆپەراسیۆنەکانی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتی]] (لە ٢٠١٦ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Isfahan Governor expresses condolences to family of Martyr General Rabbani |ناونیشان=https://farsnews.ir/esfahansabz/1749835445819837161 |agency=Fars News Agency |ڕێکەوت=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەدمەھدی تێھرانچی]]، ٦٠، [[فیزیکی تیۆریک|فیزیکزانی تیۆریک]].&lt;ref&gt;[https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 ترور دانشمندان هسته‌ای ایران توسط رژیم اسرائیل/ تصویر دکتر طهرانچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613160520/https://www.shahrekhabar.com/news/174978000070682 |date=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[کەریم شنگالی]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزیری پێشووی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان]] (٢٠٠١–٢٠١٩)، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;K24-death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/845075 |سەردێڕ=تەرمی کەریم شنگالی گەیشتەوە هەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=Kurdistan 24 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[کریس ڕۆبینسۆن]]، ٨٦، دەرھێنەری فیلم، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.soapoperadigest.com/content/general-hospital-star-chris-robinson-dies-at-86/|سەردێڕ=''General Hospital'' Star Chris Robinson Dies at 86|یەکەم=Chris|دوایین=Eades|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Soap Opera Digest|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[جۆناتان جۆس]]، ٥٩، ئەکتەر و مۆسیقاژەنی ئەمریکی، تەقەکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Salinas |یەکەم=Rebecca |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|سەردێڕ='I shot him': Suspect admitted to killing actor Jonathan Joss amid ongoing feud, report states |ناونیشان=https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=KSAT-TV |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250603225353/https://www.ksat.com/news/local/2025/06/03/i-shot-him-suspect-admitted-to-killing-actor-jonathan-joss-amid-ongoing-feud-report-states/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== ئایار ==
=== ٢٧ ===
* [[ئێد گەیڵ]]، ٦١، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئەمریکی، نادیار.&lt;ref name=&quot;obit&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ='Chucky' Actor Ed Gale Dead at 61 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/05/28/ed-gale-chucky-childs-play-actor-dead-hospice/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=TMZ |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[فیل ڕۆبەرتسۆن]]، ٧٩، ڕاوچیی پیشەیی، بازرگان، کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Duck Dynasty Star Phil Robertson Dies at 79 Following Alzheimer's Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/phil-robertson-dead-duck-dynasty-star-was-79-11741649 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ئیش=People}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٢ ===
* [[جەیمز لۆیدۆڤیچ پاتەرسۆن]]، ٩١، نووسەر و ئەکتەری ڕووسی–ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=In memory of a friend |ناونیشان=https://rospisatel.ru/sobytija2025/142.html}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[جۆرج وێندت]]، ٧٦، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە خەودا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.nytimes.com/2025/05/20/arts/television/george-wendt-dead.html|سەردێڕ= George Wendt, a.k.a. Norm From 'Cheers,' Is Dead at 76|دوایین= Williams|یەکەم= Alex|ڕێکەوت= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|newspaper = The New York Times|دەستپێگەیشتنی ناونیشان= limited}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[کۆڵتۆن فۆرد]]، ٦٢، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەرمەنی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|سەردێڕ=Former adult film star and pop singer Colton Ford dead at 62|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Dallas Voice|یەکەم=Rich|دوایین=Lopez|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250528133905/https://dallasvoice.com/former-adult-film-star-and-pop-singer-colton-ford-dead-at-62/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[محەممەد عەباس بارام]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، [[جەڵدەی دڵ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/48829|سەردێڕ=هونەرمەندی ناوداری کورد محەمەد عەباس بارام کۆچی دوایی کرد|بڵاوکەرەوە=[[ئێن ئاڕ تی]]|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[چارڵز ستراوس]]، ٩٦، مۆسیقاژەن، ھۆنراوەنووس و ئاوازدانەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://www.broadwayworld.com/article/Broadway-Composer-Charles-Strouse-Passes-Away-at-96-20250515|سەردێڕ= Broadway Composer Charles Strouse Passes Away at 96|دوایین= Rabinowitz|یەکەم= Chloe|ئیش= Broadway World|ڕێکەوت= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٣ ===
* [[محەممەد سینوار]]، ٤٩، شەڕکەری فەلەستینی و سەرکردەی [[کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام|لیواکانی عیزەدین قەسام]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;https://asharq.com/politics/137584/إسرائيل-قتلنا-محمد-السنوار-الحية-والحداد-الهدفين-المقبلين/&lt;/ref&gt;

* [[خۆزێ موخیکا]]، ٨٩، سیاسەتوانی ئوروگوایی و چلەمین سەرۆک کۆماری [[ئوروگوای]]، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref&gt;[https://en.ara.cat/misc/pepe-mujica-the-humble-philosopher-president-dies_1_5378778.html Pepe Mujica, the humble philosopher president, dies]&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[خەتەر]]، ٤٣، کارساز و ڕاپەری کورد–ئەڵمانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.n-tv.de/leute/Gangster-Rapper-Xatar-ist-tot-article25757826.html|سەردێڕ=in Koelner Wohnung aufgefunden|ئیش=n-tv|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٧ ===
* [[جۆ دۆن بەیکەر]]، ٨٩، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Langer |یەکەم١=Emily |سەردێڕ=Joe Don Baker, tough guy actor in 'Walking Tall,' dies at 89 |ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/obituaries/2025/05/15/joe-don-baker-actor-dead/ |وێبگە=The Washington Post |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[سری سورەیا ئوندەر]]، ٦٢، دەرھێنەری فیلم، ئەکتەر، نووسەر، کەسایەتیی سیاسیی تورک و ئەندامی [[پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان|دەم پارتی]]، تێکچوونی فرە ئەندامی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Sırrı Süreyya Önder hayatını kaybetti |ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/cd6jd230l41o |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=BBC News Türkçe |زمان=tr}}&lt;/ref&gt;

== نیسان ==
=== ٢١ ===
* [[پاپا فرانسیس]]، ٨٨، [[پاپا]]ی کڵێسای کاتۆلیکی ئەرژەنتینی (لەوەتەی ٢٠١٣)، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردستان 24 |یەکەم=Kurdistan24- |ڕێکەوت=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/836171/k24_sdapp |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=پاپا فرانسیس کۆچی دوایی کرد}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[پاتریک ئادیارت]]، ٨٢، ئەکتەری ئەمریکی، [[سیەسۆ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://extratv.com/2025/04/16/patrick-adiarte-dancer-king-flower-drum-song-obituary/ |سەردێڕ=Patrick Adiarte, Legendary 'The King and I' Dancer &amp; 'Brady Bunch' Guest, Dies at 82 |وێبگە=ExtraTV.com |ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;


=== ١١ ===
* [[ئاڤاشین]]، ٦٦، شاعیر و وەرگێڕی کورد، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;کوردپرێس ۱&quot;&gt;[https://www.kurdpress.com/x4fCT کوردپرێس: ''مامۆستا «ئاڤاشین» ھەڵبەستوانی کورد کۆچی دواییی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥؛]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdpress.com/x4fCT |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ٨ ===
* [[نیکی کات]]، ٥٤، ئەکتەری ئەمریکی، [[خۆکوژی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/04/nicky-katt-dead-cause-dazed-and-confused-1236368019/|سەردێڕ=Nicky Katt Died By Suicide, Family Confirms; 'Dazed &amp; Confused' Star Discovered On April 8 In Apartment|وێبگە=Deadline|یەکەم١=Dominic|دوایین١=Patten|یەکەم٢=Denise|دوایین٢=Petski|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[جێرمیا پۆل ئۆستریکەر]]، ٨٧، [[ستێرفیزیک|فیزیکزانی ئەستێرەیی]]ی ئەمریکی و مامۆستای [[ئەستێرەناسی]] لە [[زانکۆی کۆڵۆمبیا]]، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Overbye |یەکەم١=Dennis |سەردێڕ=Jeremiah Ostriker, Who Plumbed Dark Forces That Shape Universe, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/07/science/space/jeremiah-ostriker-dead.html |وێبگە=The New York Times |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١ ===
* [[ڤال کیلمێر]]، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، سیەسۆ.&lt;ref name=&quot;Weber-2025&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Weber |یەکەم=Bruce |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Val Kilmer, Film Star Who Played Batman and Jim Morrison, Dies at 65 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/04/01/movies/val-kilmer-dead.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

== ئازار ==
=== ٣٠ ===
* [[ڕیچارد نۆرتۆن]]، ٧٥، [[ھونەری جەنگی|ھونەرمەندی جەنگی]]، ئەکتەر و [[مەترسیکار]]ی ئوسترالی–ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Sullivan |یەکەم=Matthew |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Aussie martial arts legend and Hollywood trainer Richard Norton dies |ناونیشان=https://www.news.com.au/sport/boxing/aussie-martial-arts-legend-and-hollywood-trainer-richard-norton-dies/news-story/073b8196ba8ee37565147a5fa1c03571 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=news.com.au}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[ڕیچارد چەمبەرلین]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/news/richard-chamberlain-dead-dies-shogun-thorn-birds-1236351970/ |سەردێڕ=Richard Chamberlain, TV's Dr. Kildare, ''Shogun'', ''Thorn Birds'' Star, Dies at 90 |دوایین=Natale |یەکەم=Richard |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=Variety |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٣ ===
* [[سەڵاح بەردەویل]]، ٦٥، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی [[حەماس]] و وتەبێژی ڕێکخراوەی ئیسلامیی فەلەستین، بۆردوومانی [[ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل|ئیسرائیل]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/middle-east-news/palestinians/50-of-dead-in-gaza-protest-were-hamas-activists-says-hamas-official-1.6094899|سەردێڕ=50 of Dead in Gaza Protests Were Hamas Activists, Says Senior Hamas Official|دوایین=Khoury|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|ئیش=Haaretz|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١٨|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]]، ٨٤، سیاسەتوانی کورد و ڕێبەری پێشووی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان]]، نەخۆشی.&lt;ref name=&quot;فرات ٢&quot;&gt;[https://anfsorani.com/هۆرامی/amyarymdarw-kwrdy-bdwlhman-hajy-yhmdy-gshmr-by-66533 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''سیاسەتوانی کورد عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی شەھید بوو'' (بە ھەورامی)، نووسراو لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، بۆردومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشهاد الناطق العسکری باسم سرایا القدس (أبو حمزة) |ناونیشان=https://www.khaberni.com/news/699299 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=khaberni.com}}&lt;/ref&gt;
* [[عیسام دەعالیس]]، ٥٨، سیاستەوانی فەلەستینی و [[حکوومەتی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ی حەماس|سەرۆکی کۆمیتەی بەڕێوەبەرایەتیی حکوومەتی حەماس]] (٢٠٢١–٢٠٢٥)، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Yohanan |یەکەم=Nurit |ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Hamas names 4 senior officials killed in wave of IDF strikes on Gaza |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hamas-names-4-senior-officials-killed-in-wave-of-idf-strikes-on-gaza/ |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ئیش=The Times of Israel}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[ئەبوو ئیسحاق حوەینی]]، ٦٨، زانای سوننە، فەرموودەناس و بانگخوازی میسری، [[جەڵدەی مێشک]].&lt;ref&gt;[https://www.watanserb.com/en/2025/03/17/salafi-scholar-abu-ishaq-al-huwaini-passes-away-after-health-deterioration/ Salafi Scholar Abu Ishaq Al-Huwaini Passes Away After Health Deterioration]&lt;/ref&gt;
* [[ئەبوو حەمزە]]، ٢٩، کەسایەتیی میدیاییی فەلەستینی و وتەبێژی [[لیواکانی قودس]]، باڵی سەربازیی [[بزووتنەوەی جیھادی ئیسلامی لە فەلەستین]]، بۆردوومانی ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=استشھاد أبوو حمزة الناطق العسکری باسم سرایا القدس |ناونیشان=https://www.shorouknews.com/news/view.aspx?cdate=18032025&amp;id=409e216e-5035-4446-b761-f7557433d078 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=shorouknews.com}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ڕۆبێرت ترێبۆر]]، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، [[ژەهراویبوونی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/robert-trebor-hercules-legendary-journeys-xena-1236181863/ |سەردێڕ=Robert Trebor, 'Hercules: The Legendary Journeys' Actor, Dies at 71 |ئیش=The Hollywood Reporter |یەکەم=Mike |دوایین=Barnes |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[سیمۆن فیشەر-بێکەر]]، ٦٣، ئەکتەری شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای بەریتانی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rosenbloom |یەکەم=Alli |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Actor Simon Fisher-Becker, known for ‘Harry Potter’ and ‘Doctor Who,’ dead at 63 |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2025/03/10/entertainment/simon-fisher-becker-death/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=CNN |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن]]، ٧٧، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.serenityfhs.com/obituaries/craig-nelson-6/#!/Obituary |سەردێڕ=Craig Richard Nelson |ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==
=== ٢٨ ===
* [[جۆزێف وامبۆ]]، ٨٨، نووسەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سوورێنە]].&lt;ref name=McFadden&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/02/28/books/joseph-wambaugh-dead.html |سەردێڕ=Joseph Wambaugh, Author With a Cop's-Eye View, Is Dead at 88 |دوایین=McFadden |یەکەم=Robert D. |authorlink=Robert D. McFadden |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=limited}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٥ ===
* [[ڕۆبێرتۆ ئۆرچی]]، ٥١، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی مەکسیکی-ئەمریکی، نەخۆشیی گورچیلە.&lt;ref name = Andreeva&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان= https://deadline.com/2025/02/roberto-orci-dead-star-trek-transformers-writer-producer-1236301807/|سەردێڕ= Roberto Orci Dies: 'Star Trek', 'Transformers' &amp; 'Hawaii Five-0' Writer-Producer Was 51|دوایین= Andreeva|یەکەم= Nellie|ڕێکەوت= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان= ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش= Deadline Hollywood}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠ ===
* [[فرانکێتین]]، ٨٨، نووسەر، شاعیر و [[شانۆنامەنووس]] و [[وێنەکێش]]ی ھایتی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Louis |یەکەم١=Olivier Rony |ناونیشان=https://vantbefinfo.com/haiti-pleure-franck-etienne-le-premier-ministre-salue-la-memoire-dun-geant-de-la-culture/ |سەردێڕ=Haïti pleure Franck Étienne : Le Premier ministre salue la mémoire d'un géant de la culture |trans-title=Haiti mourns Franck Étienne: Prime Minister salutes the memory of a cultural giant |ئیش=Vant Bèf Info (VBI) |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|زمان=fr-FR}}&lt;/ref&gt;
* [[پیتەر جەیسن]]، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-jason-dead-1236297197/ |سەردێڕ=Peter Jason Dies: ‘Deadwood’ Actor And Favorite Of John Carpenter And Walter Hill Was 80 |یەکەم١=Greg |دوایین١=Evans |وێبگە=Deadline |ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی]]، ٧٤، ھونەرمەند و ئەکتەری کورد، شێرپەنجە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1802202523|سەردێڕ=هونەرمەند ئەڵڵاموراد رەشتیانی کۆچی دواییکرد|نووسەر=ژیلا ئەسعەد|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[جین ھاکمان]]، ٩٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Devlin |یەکەم=Hannah |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Mummification: what is it and how can it occur? |ناونیشان=https://www.theguardian.com/film/2025/feb/28/mummification-what-is-it-and-how-can-it-occur-gene-hackman |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ئیش=The Guardian |زمان=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[کیم سای-ڕۆن]]، ٢٤، خانمەکتەری کۆریی باشووری، [[خۆکوشتن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=South Korean actress Kim Sae-ron, 24, found dead|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|وێبگە=The Korea Herald|دوایین=Davies|یەکەم=Maia|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[کاھتالی مچە]]، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، شێرپەنجە.&lt;ref name=&quot;فرات ۱&quot;&gt;[https://anfkurdi.com/Cand-U-huner/kahtali-mice-jiyana-xwe-ji-dest-da-194188 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''کاھتالح مچە کۆچی دوایی کردد'' (بە کرمانجی)، نووسراو لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥؛] سەردان لە ١٥ی شوباتی ٢٠٢٥.&lt;/ref&gt;

=== ١٠ ===
* [[پیتەر تویاسۆسۆپۆ]]، ٦١، ئەکتەر و یاریزانی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێ]]ی ئەمریکی، [[نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petski |یەکەم=Denise |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Peter Navy Tuiasosopo Dies: 'Street Fighter', 'Necessary Roughness' Actor Was 61 |ناونیشان=https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Deadline |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211023016/https://deadline.com/2025/02/peter-navy-tuiasosopo-dead-actor-1236284912/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ٦ ===
* [[وریا حەمەکەریم]]، ٣٧، [[ڕۆژنامەنووس]] و پێشکەشکاری کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Corporation |یەکەم=Nalia |سەردێڕ=وریا حەمە کەریم بە رووداوێکی ھاتووچۆ گیانی لەدەستدا |ڕێکەوت =٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ناونیشان=https://www.nrttv.com/detail/45509 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |وێبگە=nrttv.com}}&lt;/ref&gt;
* [[ئارام فەتاح خەراجیانی]]، ٤٣–٤٤، پاڵەوانی لەشجوانیی کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=هۆکاری گیان لەدەستدانی پاڵەوانە کوردەکە لەگەڵ وریا حمە کەریم چی بوو؟ |ناونیشان=https://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=141175&amp;Jor=7 |وێبگە=speemedia.com |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== کانوونی دووەم ==
=== ٣٠ ===
* [[دیک باتۆن]]، ٩٥، یاریزانی [[خلیسکێنەی سەر سەھۆڵ]]ی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |سەردێڕ=Dick Button, Figure Skating Champion and Commentator, Dies at 95 |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|دوایین=Goldstein |یەکەم=Richard |newspaper=The New York Times |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250131181525/https://www.nytimes.com/2025/01/30/sports/dick-button-dead.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٩ ===
* [[سەلوان مۆمیکا]]، ٣٨، چالاکوانی [[ڕەخنەگرتن لە ئیسلام|دژە ئیسلام]]ی عێراقی، [[برینی فیشەک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Uppgifter: Koranbrännaren Salwan Momika skjuten till döds|ناونیشان=https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250130085358/https://www.svt.se/nyheter/lokalt/sodertalje/person-hittad-skjuten-i-sodertalje|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=SVT Nyheter|زمان=sv}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٤ ===
* [[موکەڕەم تاڵەبانی]]، ١٠١، نووسەر و سیاسەتوانی کورد، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/24012025|سەردێڕ=موکەڕەم تاڵەبانی، نووسەر و سیاسەتڤانی کورد کۆچی دواییکرد|زمان=کوردی|بڵاوکەرەوە=[[تۆڕی میدیاییی ڕووداو|ڕووداو]]|نووسەر=سۆران حوسێن|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
* [[ئایریس کەمینگز]]، ١٠٤، [[فڕۆکەوان]] و مەلەوانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iris Cummings Critchell, 104, Dies; Olympic Swimmer Turned Aviator|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/01/29/sports/iris-cummings-critchell-dead.html|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|دوایین=Goldstein|یەکەم=Richard|ئیش=The New York Times|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[باڤێ تەیار]]، ٦٧، ئەکتەری کۆمیدیانی کورد، بۆردوومانی [[ھێزە چەکدارەکانی تورکیا|تورکیا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/190120254|سەردێڕ=Tirkiyeyê êrişî sivîlan kiribû: Bavê Teyar jî canê xwe ji dest da|وێبگە=Rûdaw.net}}&lt;/ref&gt;
* [[پیەر مێرتەنس]]، ٨٥، [[پارێزەر]] و ڕەخنەگری بەلجیکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Belga |یەکەم=Belga |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=L'écrivain belge Pierre Mertens est décédé |ناونیشان=https://www.dhnet.be/actu/belgique/2025/01/19/lecrivain-belge-pierre-mertens-est-decede-SXM4QAS3HJGTVI4ANYJTCNS42A/ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=DHnet |زمان=fr}}&lt;/ref&gt;

=== ١٦ ===
* [[بۆب ئویکەر]]، ٩٠، یاریزانی [[بەیسبۆڵ]] و ئەکتەری ئەمریکی، [[شێرپەنجەی سییەکان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Koseluk|یەکەم١=Chris|سەردێڕ=Bob Uecker, Light-Hitting Catcher Turned Comic Actor and Broadcaster, Dies at 90|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/bob-uecker-dead-catcher-mr-belvedere-major-league-1236110105/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=The Hollywood Reporter|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[دەیڤد لینچ]]، ٧٨، دەرهێنەر، مۆسیقاژەن و ئەکتەری ئەمریکی، کاریگەرییەکانی نەخۆشیی [[ئەمفیزم]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.tmz.com/2025/01/16/legendary-director-david-lynch-dead-at-78/|سەردێڕ=David Lynch, 'Blue Velvet' Director, Dead at 78|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ئیش=TMZ|وتەگێڕانەوە=A family member tells TMZ … Lynch passed away Wednesday at his daughter's house – where he was staying during the devastating wildfires in Los Angeles.}}&lt;/ref&gt;

=== ١٢ ===
* [[کلۆد جارمان جونیۆر]]، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Barnes |یەکەم١=Mike |سەردێڕ=Claude Jarman Jr., Young Star of 'The Yearling,' Dies at 90 |ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=The Hollywood Reporter |ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[بیڵ بێرج]]، ٨٦، کۆمیدیان و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2025/film/obituaries-people-news/bill-byrge-dead-ernest-1236271773/|سەردێڕ=Bill Byrge, Who Played Bobby in ‘Ernest’ Movies, Dies at 92|وێبگە=Variety|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== ٢ ===
* [[فەردی تایفوور]]، ٧٩، گۆرانیبێژ، ئەکتەر، دەرھێنەر، [[ھۆنراوەنووس]] و [[سیناریۆنووس]]ی تورک، [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/arabesk-muziginin-unlu-ismi-ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti,0qHzpjIzVE24mogri5YcZg |سەردێڕ=Arabesk müziğinin ünlü ismi Ferdi Tayfur hayatını kaybetti |زمان=tr |وێبگە=ntv.com.tr |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2025 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥| ]]</text>
      <sha1>jkdhrkg6o1qc7fviba0rnxt8ul05efb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>١ی ڕەبیعولئاخیر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>282910</id>
    <revision>
      <id>1579487</id>
      <parentid>1579301</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3133" sha1="0m3pa59zakg7pj2cilc1trfk6x0il5f" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
'''١ی ڕەبیعولئاخیر''' یان '''١ی ڕەبیعی دووەم''' یان '''١/٤ (یەکەم ڕۆژی مانگی چوارەم)''' نەوەدھەمین ڕۆژی ساڵە (یان نەوەد و یەکەم ئەگەر مانگی سەفەر ڕۆژی سییەمین بێت) بەپێی [[ڕۆژژمێری کۆچی|ساڵنامەی کۆچی مانگی]]. ٢٦٤ یان ٢٦٥ ڕۆژ ماوە تا کۆتایی ساڵ.

== ڕووداوەکان ==
== لەدایکبووان ==
* ٦٧٠ کۆچی - [[غەزان خان|مەحمود غازان]] سوڵتانی ئیلخانات.
* ١٣٣٦ کۆچی - ڕوحییە خالد، ئەکتەری میسری.
* ١٣٣٩ی کۆچی - فەوزی عەبدولحافیز، سەربازی میسری.
* ١٣٥٠ی کۆچی - شازادە تەلال بن عەبدولعەزیز ئال سعود شازادەیەکی سعودیە و دامەزرێنەری بزووتنەوەی شازادە ئازادەکان.
* ١٣٦٤ی کۆچی - نەباھەت جەھری، ئەکتەری [[تورکەکانی ئەنادۆڵ|تورک]].
* ١٣٨٣ کۆچی - محەممەدی شەشەم پاشای [[مەغریب]].
* ١٣٨٨ کۆچی - نەعیمە جەزائیری، گۆرانیبێژی جەزائیری.
* ١٣٨٩ی کۆچی - نەعیم سادافی، یاریزانی [[تۆپی پێ]]ی [[گەلانی ئێرانی|ئێران]].
* ١٣٩٤ کۆچی - ئەشرەف موسلیحی، ئەکتەری میسری.

== مردووان ==
* ١٢٩٠ کۆچی - [[ڕیفاعە تەھتاوی]]، یەکێک لە سەرکردەکانی بزووتنەوەی ڕێنێسانس و چاکسازیی عەرەبی لە میسر، و دامەزرێنەری قوتابخانەی زمانەکان.
* ١٣٠٩ی کۆچی - حوسێن بن عەلی تولقی، فەقێیەکی مالیکی جەزائیری و سۆفی عوسمانی.
* ١٤٢٦ کۆچی - مەعروف ڕەفیق مەحمود، شاعیری [[فەلەستین]]ی.
* ١٤٤٧ کۆچی - [[عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ]]، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سعوودی و [[موفتیی گەورەی سعوودیە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Grand Mufti of Saudi Arabia has passed away: Royal Court |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2025/09/23/grand-mufti-of-saudi-arabia-has-passed-away-royal-court- |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://www.alyaum.com/article/1081829 ڕۆژنامەی ئەمڕۆ: لەم ڕۆژەدا ڕوویدا.]
* [http://islamstory.com/ar/حدث-فی-شھر-ربیع-الأول ماڵپەڕی چیرۆکی ئیسلام: لە مانگی ڕەبیع الاول ڕوویدا.]
{{مانگەکانی کۆچی}}
{{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|ڕۆژژمێر|کات|ڕۆژژمێری کۆچی}}

[[پۆل:ڕەبیعەلئاخیر]]
[[پۆل:ڕۆژەکانی ڕۆژژمێری کۆچی]]</text>
      <sha1>0m3pa59zakg7pj2cilc1trfk6x0il5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579565</id>
      <parentid>1579487</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}}</comment>
      <origin>1579565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3186" sha1="ingtrpn7it6r1w1a9fkozcthqmt3xd3" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
'''١ی ڕەبیعولئاخیر''' یان '''١ی ڕەبیعی دووەم''' یان '''١/٤ (یەکەم ڕۆژی مانگی چوارەم)''' نەوەدھەمین ڕۆژی ساڵە (یان نەوەد و یەکەم ئەگەر مانگی سەفەر ڕۆژی سییەمین بێت) بەپێی [[ڕۆژژمێری کۆچی|ساڵنامەی کۆچی مانگی]]. ٢٦٤ یان ٢٦٥ ڕۆژ ماوە تا کۆتایی ساڵ.

== ڕووداوەکان ==
== لەدایکبووان ==
* ٦٧٠ کۆچی - [[غەزان خان|مەحمود غازان]] سوڵتانی ئیلخانات.
* ١٣٣٦ کۆچی - ڕوحییە خالد، ئەکتەری میسری.
* ١٣٣٩ی کۆچی - فەوزی عەبدولحافیز، سەربازی میسری.
* ١٣٥٠ی کۆچی - شازادە تەلال بن عەبدولعەزیز ئال سعود شازادەیەکی سعودیە و دامەزرێنەری بزووتنەوەی شازادە ئازادەکان.
* ١٣٦٤ی کۆچی - نەباھەت جەھری، ئەکتەری [[تورکەکانی ئەنادۆڵ|تورک]].
* ١٣٨٣ کۆچی - محەممەدی شەشەم پاشای [[مەغریب]].
* ١٣٨٨ کۆچی - نەعیمە جەزائیری، گۆرانیبێژی جەزائیری.
* ١٣٨٩ی کۆچی - نەعیم سادافی، یاریزانی [[تۆپی پێ]]ی [[گەلانی ئێرانی|ئێران]].
* ١٣٩٤ کۆچی - ئەشرەف موسلیحی، ئەکتەری میسری.

== مردووان ==
* ١٢٩٠ کۆچی - [[ڕیفاعە تەھتاوی]]، یەکێک لە سەرکردەکانی بزووتنەوەی ڕێنێسانس و چاکسازیی عەرەبی لە میسر، و دامەزرێنەری قوتابخانەی زمانەکان.
* ١٣٠٩ی کۆچی - حوسێن بن عەلی تولقی، فەقێیەکی مالیکی جەزائیری و سۆفی عوسمانی.
* ١٤٢٦ کۆچی - مەعروف ڕەفیق مەحمود، شاعیری [[فەلەستین]]ی.
* ١٤٤٧ کۆچی - [[عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ]]، [[عالم (ئیسلام)|زانا]]ی سعوودی و [[موفتیی گەورەی سعوودیە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Grand Mufti of Saudi Arabia has passed away: Royal Court |ناونیشان=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2025/09/23/grand-mufti-of-saudi-arabia-has-passed-away-royal-court- |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Al Arabiya English |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://www.alyaum.com/article/1081829 ڕۆژنامەی ئەمڕۆ: لەم ڕۆژەدا ڕوویدا.]
* [http://islamstory.com/ar/حدث-فی-شھر-ربیع-الأول ماڵپەڕی چیرۆکی ئیسلام: لە مانگی ڕەبیع الاول ڕوویدا.]
{{مانگەکانی کۆچی}}
{{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|ڕۆژژمێر|کات|ڕۆژژمێری کۆچی}}

[[پۆل:ڕەبیعەلئاخیر]]
[[پۆل:ڕۆژەکانی ڕۆژژمێری کۆچی]]</text>
      <sha1>ingtrpn7it6r1w1a9fkozcthqmt3xd3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:دەست ماچکردن</title>
    <ns>1</ns>
    <id>283404</id>
    <revision>
      <id>1579784</id>
      <parentid>1428069</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2742" sha1="c0v8rihp1mfamx4jlr3sooh08w66bue" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەست ماچکردن]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1428067 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231119221157/https://lemetropolelille.com/hand-kiss/ بۆ https://lemetropolelille.com/hand-kiss/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٠:٠٨، ٤ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دەست ماچکردن]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579783 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231120092529/https://whitebard.tripod.com/handkiss.htm بۆ https://whitebard.tripod.com/handkiss.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٩:٤٦، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>c0v8rihp1mfamx4jlr3sooh08w66bue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تەلەڤیزیۆنی بەحرەین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283819</id>
    <revision>
      <id>1579591</id>
      <parentid>1496913</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:16:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1141" sha1="0vsv1fbem9bo03wzkjr63dsvi2h0jbf" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
}}
{{Databox}}
'''تەلەڤیزیۆنی بەحرەین''' کەناڵێکی حکومییە و سەر [[بەحرەین|بە شانشینی بەحرەین]] و لە بارەگای کۆمپانیای ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن لە شاری عیسا پەخش دەکرێ.

== سەرچاوەکان&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=الاذاعة والتلفزیون / مباشر {{!}} وکالة أنباء البحرین |ناونیشان=https://www.bna.bh/LiveTVRadio.aspx?cms=iQRpheuphYtJ6pyXUGiNqkOA0DGMb4Ih |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٥ |وێبگە=www.bna.bh |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240516092446/https://www.bna.bh/LiveTVRadio.aspx?cms=iQRpheuphYtJ6pyXUGiNqkOA0DGMb4Ih |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|بەحرەین|تەلەڤیزیۆن|کۆمپانیا}}
[[پۆل:میدیای دەوڵەتی]]</text>
      <sha1>0vsv1fbem9bo03wzkjr63dsvi2h0jbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئەردەشێر پێشەنگ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283935</id>
    <revision>
      <id>1579498</id>
      <parentid>1579220</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53678" sha1="9fn2ytcxjyxr82if80kzh6sc8v85dgp" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person
|name = ئەردەشێر پێشەنگ
|image = Ardeshir_Pashang_at_Press_conference.jpg
|caption = ئەردەشێر پێشەنگ لە ساڵی ٢٠١٧
|birth_name = ئەردەشێر پێشەنگ
|birth_date = {{Birth date and age|١٩٧٩|١٢|٢٢}}
|birth_place = [[کرماشان]]، [[ئێران]]
|occupation = کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی، زانای سیاسی، ڕۆژنامەنووس و توێژەر
|years_active = ٢٠٠١–ئێستا
| website            = {{وێبگەی فەرمی|https://web.archive.org/web/20201106073647/http://www.pashang.ir/}}
}}

'''ئەردەشیر پێشەنگ''' ({{بە فارسی|اردشیر پشنگ}}؛ لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٩)&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/4962|سەردێڕ=the biography of Kurdish-Iranian journalist &quot;Ardeshir Pashang&quot; on Faratab|بڵاوکەرەوە=Faratab News Agency}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/4962 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; سیاسەتمەدار، رۆژنامەنووس و لێکۆڵەری کورده کە سەرنجی سەرەکی لەسەر لێکۆڵینەوەکان لەسەر کوردستان و پرسەکانی ئێرانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.cmess.ir/Page/Person/699/699 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Center For Scientific Research And Middle East Strategic Studies |سەردێڕ=Articles by Ardeshir Pashang, researcher on Kurdish and Iranian issues, on the official website of the &quot;Center for Scientific Research and Strategic Studies of the Middle East&quot;}}&lt;/ref&gt; ئەو لە شیکارییەکانیدا چاویەکی رەخنەگرانە بەکاردەهێنێت و تەوەرەکانی وەک مافەکانی مرۆڤ، دیموکراسی و پەیوەندییە سیاسییەکان لە ناوچەکەدا دەخاتە بەرچاو.

پەشەنگ خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زانستە سیاسییەکان و بڕوانامەی ماستەر و دکتۆرا لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://kfuture.media/author/ardeshirpashang/ |وێبگە=kfuture.media |سەردێڕ=A review of the exclusive writings of &quot;Ardeshir Pashang&quot;, senior researcher on Middle East issues for the Kurdish media outlet kfuture.media}}&lt;/ref&gt; ئەو لە سەرەتاکانی ساڵانی ٢٠٠٠دا دەستی بە کارە رۆژنامەوانییەکەی کردووە و لەوەتەوە بەشداری لە پرۆژە میدیایی و پەروەردەییەکان لە ئێراندا کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://fa.shafaqna.com/news/112374/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Shafaqna, International Shia News Agency |زمان=fa-IR |سەردێڕ=The danger of extremism and radicalism in the Middle East at the shafaqna roundtable with Ardeshir Pashang: ISIS is the product of Mossad's design, the Baathist organizational network, and the money of some Arabs/ The presence of dictators in the Middle East is a pain, and their departure is a greater pain!}}&lt;/ref&gt; ئەو پارێزگاری لە ئاشتی، دیموکراسی پشتبەستوو بە مافەکانی مرۆڤ و گفتوگۆی چارەسەرکەر لە نێوان کۆمەڵگە مەدەنییەکانی وڵاتانی جۆراوجۆر دەکات. لە رێگەی کارەکانیەوە، پەشەنگ جەخت لە کەمکردنەوەی کێشە نالەبارەکانی ئایدیۆلۆژی و ناسیۆنالیزمی توندڕەو دەکات، بە مەبەستی پەرەپێدانی هەماهەنگی ناوچەیی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://kurdistanbas.com/ku/news/9588|وێبگە=Kurdistan Bas|سەردێڕ=Ardeshir Pashang: The change in the stance of the Bahçeli and Erdoğan government is part of a planned scenario.}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanbas.com/ku/news/9588 |date=شوباتی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== ژیانی سەرەتایی و پەروەردە ==
ئەردەشیر پەشەنگ لە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٩ لە کرماشان، ئێران، لە خێزانێکی کوردی چینی ناوەند لەدایک بووە کە کەلتوورێکی بەهێزی ئێرانی و کوردی هەبووە. ئەو خوێندنی سەرەتایی، ناوەندی و ئامادەیی لە کرماشان تەواو کردووە. لە ساڵی ٢٠٠١، خزمەتی سەربازیی سەرەتایی خۆی لە هێزی ئاسمانیی ئێران لە تاران تەواو کرد. لە ساڳی ٢٠٠٣، لە پرۆگرامی زانستە سیاسییەکان لە زانکۆی رازی لە کرماشان وەرگیرا و بە سەرکەوتوویی لە ماوەی شەش وەری خوێندندا بڕوانامەی بەکالۆریۆس بەدەست هێنا. بەردەوام لە رێگەی ئەکادیمیکی خۆی، پەشەنگ لە ساڵی ٢٠٠٨ دەستی بە خوێندنی ماستەر کرد لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە زانکۆی تاران و لە ٢٠١١ دەرچوو.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Ardeshir Pashang at a Glance (Professional and Academic Resume)}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Biography of Ardeshir Pashang|ناونیشان=http://www.pashang.ir/news/27/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170911013248/http://www.pashang.ir/news/27/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Ardeshir Pashang's Official Website|زمان=fa-IR}}&lt;/ref&gt;

لە کاتی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران لە ٢٠٠٩، بەشداریی پەشەنگ لە چالاکییە سیاسی و قوتابییەکان بووە هۆی دەستگیرکردنی. ئەو بۆ دوو هەفتە دەستبەسەر کرا و گوازرایەوە بۆ بەشی ٢٠٩ی زیندانی ئەوین، کە زیندانێکە ناسراوە بۆ زیندانییە سیاسییەکان. لە ساڵی ٢٠١٢، وەرگرتنی بۆ پرۆگرامی دکتۆرا لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە زانکۆی تاران بە نایاسایی هەڵوەشایەوە، کە ئەوە بووە هۆی ئەووە کە دکتۆراکەی لە زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی زانست و لێکۆڵینەوە لە تاران، بکات.&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; بەڵام، پرۆسەی وەرگرتنی لەم دامەزراوەیەدا پڕ لە کێشە بوو، چونکە ناوی بۆ زیاتر لە سێ مانگ لە لیستی وەرگیراوان و رەتکراواندا نەبوو. لە ماوەی خوێندنی دکتۆراکەی، پەشەنگ رووبەڕووی ئەستەمگەرییە سەخترەکان بووەوە، لەوانە درێژخایەنی لە پەسەندکردنی پێشنیاری تیزەکەی و بەرگریکردن لێی، کە بە هۆی فشارەکانی هەندێک لە دەسەڵاتدارانی زانکۆ و ئەندامانی فاکەڵتی بووە. سەرەڕای ئەم کێشانە، ئەو لە ساڵی ٢٠٢٣ بە سەرکەوتوویی تیزەکەی بەرگری کرد.

خێزانی پەشەنگ، نەژادێکی کوردگۆی ناودارە کە مێژوویەکی دیاری هەیە لە چالاکیی سیاسی و کۆمەڵایەتی لە ئێران و کوردستان، کە رۆڵێکی گرنگی لە مێژووی هاوچەرخی ناوچەکەدا گێڕاوە. خێزانەکە بە چالاکی بەشدار بووە لە رووداوە گرنگەکان، لەوانە تێکۆشانی دەستووری لە ١٩١٢، بەرگری لە دژی رەزاشا لە ١٩٣١، پشتیوانی لە حکوومەتی محەمەد موسەدەق لە ١٩٥٣، و پشتیوانی لە بزووتنەوەی مەلا مستەفا بارزانی دژی رژێمی بەعس لە عێراق لە ١٩٦٠ تا ١٩٧٥. لە ساڵی ١٩٣١، دوو کەسایەتیی دیاری خێزانەکە، ئاغا عینایەت جوانرودی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Who Was Agha Enayat Hedayati?|ناونیشان=https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/mashahir/agaenaiat|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250530024328/https://jvrd.farhang.gov.ir/fa/mashahir/agaenaiat|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Ministry of Culture and Islamic Guidance|زمان=fa-IR|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; و محەمەد رەشید بەگ،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.komarixwaz.com/fa/index.php/2011-10-20-08-16-42/181-2012-04-23-00-25-04 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Kurdistan Republicans Movement |سەردێڕ=The Rule of Mohammad Beyg II (Vakil of Javanrud) Coinciding with the Kurdistan Republic in Mahabad}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/kordestan-36889/%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Iranian Students' News Agency |زمان=fa |سەردێڕ=Vakil al-Molk Mansion in Sanandaj – Mohammad-rashid Beyg}}&lt;/ref&gt; کە هەردووکیان باپیرەکانی ئەردەشیر پەشەنگ بوون، بە فەرمانی رەزاشا دەستگیر کران و بۆ یەک دەیە لە زیندانی قەسری قاجار لە تاران و دواتر لە ئەسفەهان زیندانی کران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.salampaveh.ir/46144/%d8%b4%d8%a7%d8%af%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85-%d8%a2%d9%82%d8%a7%d8%b9%d9%86%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d9%be%d8%a7%d9%88%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%b3%db%8c%d8%b1%d9%88%d8%b3/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Salam Paveh - News Agency |زمان=fa-IR |سەردێڕ=A Review of the Late Agha Enayat Pavehi, a Legendary Figure of the Kurds |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250611161455/http://www.salampaveh.ir/46144/%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئاغا عینایەت جوانرودی دواتر سەرگوزشتە پڕشێواوی خۆی و هاوڕێکانی لە کتێبێکدا بە هەردوو زمانی کوردی و فارسی نووسی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://books.vejin.net/fa/book/21 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250211151908/https://books.vejin.net/fa/book/21 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Vejin Book |زمان=fa |سەردێڕ=Works of Agha Enayat, Renowned Kurdish Poet and Fighter |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; کە وەک بەڵگەیەکی مێژوویی گرنگ لە بەرگریکردنی خێزانەکە دژی ستمەکانی رژێمی پەهلەوی وەستاوە. هەروەها، &quot;[[جیھان ئارا پاوەیی|جەهان ئارا خانم]]&quot;،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=admin |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشان=https://sorankurdistani.com/2022/03/10/famous-kurdish-women/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Kurdistan {{!}} The First Research Website on Kurdish Studies |زمان=fa-IR |سەردێڕ=Famous Kurdish Women}}&lt;/ref&gt; خوشکی ئاغا عینایەت جوانرودی، لەگەڵ براکەی، وەک یەکێک لە شاعیر و ئەدیبانی دیار و پێشەنگ لە ناوچەی باشووری کوردستان ناسراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/9291/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%28%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Unveiling of Jahan Ara Khanum (Pavehi)'s Divan}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/9291/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%28%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%29 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Remembering Jahan Ara Khatun Pavehi, One of the Prominent Kurdish Figures|ناونیشان=http://www.pavehpress.ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%8C-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151029075740/http://www.pavehpress.ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%8C-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ئیش=Paveh Press|زمان=fa-IR}}&lt;/ref&gt;

== کار ==
ئەردەشیر پەشەنگ کەریەری رۆژنامەوانی خۆی&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Ardeshir Pashang at a Glance (Professional and Academic Resume)}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/4960/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%28%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%29 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; لە تەمەنێکی کەمدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی قوتابیانی ئێران (ISNA) دەستپێکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1401072715238 |وێبگە=Iranian Students' News Agency |سەردێڕ=Iraq’s New Government Faces a More Restless and Protesting “Sadr”}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.isna.ir/news/99031911350 |وێبگە=Iranian Students' News Agency |سەردێڕ=Securing U.S. Forces in Iraq: The Core of Washington-Baghdad Negotiations!}}&lt;/ref&gt; دواتر کاری خۆی بەرەو بڵاوکردنەوەی چەندین بڵاوکراوەی ناوخۆیی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.qudsonline.ir/news/695304|وێبگە=Guds Online|سەردێڕ=The Duality of Cooperation and Competition}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.qudsonline.ir/news/695304 |date=شوباتی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.tahlilbazaar.com/news/98010|وێبگە=Tahlil Bazaar|سەردێڕ=A New “Last Supper” Banquet with Iran and Others as Guests: Iraq Seeks Diversity and Balance in Trade Relations}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.tahlilbazaar.com/news/98010 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/17054 |وێبگە=Diplomacy of Iran |سەردێڕ=The Second Flag War Between Kurds and Arabs in Iraq }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/17054 |date=شوباتی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; و نێودەوڵەتی، وەک رۆژنامەی ئێران، شەرق،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/847442-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA |سەردێڕ=Ardeshir Pashang: The Kurdistan Region of Iraq: A Threat or an Opportunity |بڵاوکەرەوە=Shargh Newspaper}}&lt;/ref&gt; تەعادل،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.taadolnewspaper.ir/fa/news/24175 |وێبگە=Taadol Newspaper |سەردێڕ=The Nuclear Last Supper with an Iranian Flavor}}&lt;/ref&gt; خەبەرئۆنلاین،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/336807 |وێبگە=Khabaronline |سەردێڕ=The Duality of Crisis and Hope in Six Hubs of Middle East Transformation}}&lt;/ref&gt; ئیرنا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/81996361 |وێبگە=Syrian Kurds Pursue the Model of “Democratic Self-Management” |سەردێڕ=Syrian Kurds Pursue the Model of “Democratic Self-Management”}}&lt;/ref&gt; سپووتنیک،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://spnfa.ir/20240416/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%AF%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%DB%8C-20348544.html |سەردێڕ=An Exclusive Interview with Kurdish and Iranian Journalist Ardeshir Pashang on Iran-Israel Issues |بڵاوکەرەوە=Sputnik}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://spnfa.ir/20181122 |وێبگە=Sputnik |سەردێڕ=Archive of News and Key Events of 22.11.2018}}&lt;/ref&gt; پیس مارک (چالاکانی مافەکانی مرۆڤ لە ئێران)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.peace-mark.org/en/conversation/166-15-2/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|زمان=en-US |سەردێڕ=Ardeshir Pisheng: The diversity of mother tongues in Iran is an opportunity, not a threat/ Azar Taherabadi.}}&lt;/ref&gt; و یوونایتد وەرڵد،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/ |سەردێڕ=The effects of the Nuclear Deal on the US-Iran-UAE relations}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://uwidata.com/experts/ardeshir-pashang/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191227101557/https://uwidata.com/experts/ardeshir-pashang/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Ardeshir Pashang - United World International}}&lt;/ref&gt; فراوان کرد. پەشەنگ خاوەنی دکتۆرایە لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و لێکۆڵەرێکی سەرەکییە کە شارەزایی لە کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و لێکۆڵینەوەکانی کوردستانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://vista.ir/n/ecoiran-iiyn3 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Vista |زمان=fa |سەردێڕ=Turkey’s Resolve to Expand Regional Power: Is the Sultan Seeking New Territories?}}&lt;/ref&gt; ئێستا، ئەو وەک سەرنووسەری ئاژانسی هەواڵی فەراتاب&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.faratab.com/blog/user/pashang |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Faratab News Agency |زمان=fa-IR |سەردێڕ=The Chief Editor of Faratab }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/blog/user/pashang |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.magiran.com/author/profile/496720/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF |وێبگە=MagIran |سەردێڕ=Information bank of Iranian publications: Ardeshir Pashang}}&lt;/ref&gt; کار دەکات و وەک رۆژنامەنووسێکی سەربەخۆ لە تاران، سەرنجی لەسەر شیکاری سیاسی و لێدوان لەسەر ناوچەکەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/01/20/1373125/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%DA%A9%D9%88%DA%A9-%D9%87%D9%85-%D8%B3%D8%AE%D8%AA-%D9%88-%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Tasnim News Agency |زمان=fa |سەردێڕ=Agreement on Kirkuk Is Both Difficult and Unlikely – Tasnim}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=International |یەکەم=United World |ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://unitedworldint.com/26338-the-effects-of-the-nuclear-deal-on-the-us-iran-uae-relations/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=United World International |زمان=en-US |سەردێڕ=The effects of the Nuclear Deal on the US-Iran-UAE relations}}&lt;/ref&gt; هەروەها، ئەو سەرکردایەتی پرۆژە پەروەردەییەکان دەکات، لەوانە وۆرکشۆپەکانی رۆژنامەنووسی و نووسین،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/12187/%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%28%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=The Twelfth Professional Workshop on Writing and Journalism Training (Beginner Level)}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/12187/%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%28%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%29 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; و بە چالاکی بەشداری لە گفتوگۆ ئەکادیمییەکان لەسەر ژێئۆپۆلەتیکی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات، وەک بەشدارییەکەی لە کۆنفرانسی &quot;رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ناوەندی جەنگ و ئاشتی&quot; لە زانکۆی کوردستان لە ساڵی ٢٠٢٥.

== دەرکەوتنەکانی میدیایی ==
لە ماوەی ١٥ ساڵی رابردوودا، ئەردەشیر پەشەنگ وەک شارەزایەک لە کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئێران و پرسەکانی کوردستان خزمەتی کردووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tfpsq.net/fa/post.php?id=100 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Tallahassee Fast Pitch Softball Association |سەردێڕ=Tehran Foreign Policy Studies Quarterly |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250918051533/https://tfpsq.net/fa/post.php?id=100 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و بەشداری لە چەندین پرۆگرامی تەلەفزیۆنی و رادیۆیی نێودەوڵەتی و ناوچەیی کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-107/60170-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D9%85-%D8%AA%DA%A9%D8%AB%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Eco Iran |زمان=fa |سەردێڕ=The Model of Pluralistic Order in Foreign Policy}}&lt;/ref&gt; لە نێوان ئەم میدیایانەدا، جەزیرە، رووداو،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://x.com/RudawEnglish/status/1895400913306829244 |وێبگە=Rudaw English on X (Twitter) |سەردێڕ=Ardeshir Pashang at the Erbil Forum annual event organized by Rudaw Research Center in the capital of the Kurdistan}}&lt;/ref&gt; کوردستان ٢٤،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=np9oegePde0|سەردێڕ=Ardeshir Pashang’s Views and Analysis on the Russia-Ukraine War|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٢|دوایین=Kurdistan24|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|via=YouTube}}&lt;/ref&gt; تەلەفزیۆنی کوردستان، تەلەفزیۆنی، IRINN، سەحەر کوردی، سەحەر بۆسنیا، کوردسات، زاگرۆس تیڤی، راشیا تودەی، رادیۆی ئێران، رادیۆی گۆفتوگۆ، گەلی کوردستان، ئیکۆ ئێران&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%AA%D9%86-125/57905-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%82%D8%A8%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Eco Iran |زمان=fa |سەردێڕ=Is Iran Entering the Mineral Rivalry Game?}}&lt;/ref&gt; و پرێس تیڤی دیارن.

پەشەنگ هەروەها لە دۆکیومێنتاری &quot;سەرپاتیها&quot; (٢٠٢٢) دەرکەوتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/36560/%D8%AA%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%D9%BE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Kurd Press|زمان=fa|سەردێڕ=Sarpatiha's Documentary: Ardeshir Pashang}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdpress.com/news/36560/%D8%AA%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%D9%BE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hamshahri.ir/movie/a0a4c4a0-5f9e-11ee-901e-f1721434921d |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Hamshahri |زمان=fa |سەردێڕ=Sarpatiha}}&lt;/ref&gt; ئەم دۆکیومێنتارییە سەرنج دەداتە سەر رۆڵی یارمحەمەد خان کرماشانی و کەسایەتییە گرنگەکانی دیکە، وەک عەبدولکەریم بەگ، وەکیلی جوانرود، لە شۆڕشی دەستووری لە کرماشان. وشەی &quot;سەرپاتی&quot; لە کەلتووری کوردیدا بە مانای &quot;سەر بەتاڵ&quot; دێت، کە نیشانەی ئازادیخوازانیە کە لە شەوی ٤ی تشرینی یەکەمی ١٩١٢، لە ناوەندی شاری کرماشان کۆبوونەوە، بە چەک و بەبێ سەرپۆش، وەک نیشانەی پابەندبوونیان بە ئازادکردنی شارەکە لە دەسەڵاتی خودسەری. دۆکیومێنتارییەکە ئەم ساتەوەختە گرنگەی بزووتنەوەی دەستووری دەرخات، کە جەخت لە بوێری و هەوڵە ستراتیژییەکانی ئەم کەسایەتییانە دەکات. پەشەنگ وەک شارەزایەک بەشداری دەکات، کە زانیاری مێژوویی و شیکارییەکان لەسەر رووداوەکان پێشکەش دەکات، و شارەزایی خۆی لە لێکۆڵینەوەکانی کوردستان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەکاردەهێنێت بۆ گوزارشتکردن لە گرنگی شۆڕشەکە لە مێژووی سیاسی ناوچەکە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/1383455-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D9%BE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Ilna News Agency |زمان=fa |سەردێڕ=Screening of the documentary &quot;Sarpatiha&quot; on home entertainment network / How did the constitutional movement of Kermanshah take shape?}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-32/3887607-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%D9%BE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%DB%8C%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Donya-e-Eqtesad Newspaper |زمان=fa |سەردێڕ=Unveiling of &quot;Sarpatiha&quot; on the anniversary of the issuance of the constitutional decree}}&lt;/ref&gt;

== چالاکییە پیشەییەکان ==

==== ئاژانسی هەواڵی فەراتاب ====
لە ساڵی ٢٠١٤، ئەردەشیر پەشەنگ میدیای فەراتابی دامەزراند.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|سەردێڕ=the official website of Kurdish-Iranian news outlet &quot;Faratab&quot;}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ئەم پلاتفۆرمە، کە بە هاوکاری گرووپێک لە نووسەر و رۆژنامەنووسی سەربەخۆ دامەزراوە، سەرنجی لەسەر بەرهەمهێنانی ناوەرۆکی شیکاریی و رەخنەییە. لە سەرەتای دامەزراندنەوەی، فەراتاب زیاتر لە ١٣,٠٠٠ راپۆرت، وتار، بابەت و چاوپێکەوتنی بڵاوکردووەتەوە. هەروەها، زیاتر لە ٥٦٠ بەشداریکەری سەربەخۆ کارەکانیان بە شێوەیەکی تایبەت لەسەر ئەم پلاتفۆرمە بڵاوکردووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/809/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=About Faratb}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/809/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
[[File:طرح_جلد_مجله_فراتاب.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D8%B7%D8%B1%D8%AD_%D8%AC%D9%84%D8%AF_%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8.jpg|وێنۆک|گۆڤاری فەراتاب، کە [[مەزھەر خالقی|مەزهەر خالقی]] تێدایە.]]

==== گۆڤاری مانگانەی فەراتاب ====
لە ساڵی ٢٠١٩، پەشەنگ یەکەمین چاپی چاپکراوی فەراتابی بڵاوکردەوە بە ناوی &quot;فەراتابی مانگانە&quot;، کە وێنەی گۆرانیبێژی کورد [[مەزھەر خالقی|مەزهەر خالقی]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/11758/%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Mazhar Khaleghi’s Insightful Remarks on the Kurdish Faratab Monthly}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/11758/%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/11355/%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C%3A-%D8%B4%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Mazhar Khaleghi, Master of Kurdish Music: Shajarian Will Never Die}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/11355/%D9%85%D8%B8%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C%3A-%D8%B4%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; لەسەر بەرگی یەکەم بوو. عەباس وەلی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/11873/%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%B3%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87%21|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Kurds and the High-Stakes Role in Turkey’s Minimal Democracy!}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/news/11873/%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%B3%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87%21 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; صادق زیباکەلام، قادر ناسری، ماجید ساڵح و نادر ئینتسار لە نێوان شیکەرەکانی ژمارەی یەکەمدا بوون.

==== کۆرسەکانی رۆژنامەنووسی ====
لە پێش چالاکییەکانی میدیایی، فەراتاب لە بواری پەروەردەی رۆژنامەنووسی و نووسین چالاک بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.faratab.com/category/187/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Faratab News Agency |زمان=fa-IR |سەردێڕ=Educational Workshops }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.faratab.com/category/187/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ١٦ کۆرسی راهێنانی پیشەیی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/12397/14%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%28%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%29|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Faratab News Agency|زمان=fa-IR|سەردێڕ=Professional Workshop on Writing and Journalism Training|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250611161455/https://www.faratab.com/news/12397/14%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-(%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C)|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە بواری رۆژنامەنووسی، نووسین و براندینگ رێکخستووە، کە هەر یەکەیان سەرەتایی، ناوەندی و پێشکەوتوو پێکەوە گرتووە. بە کۆی گشتی، ٢٧٨ کەس لەم پرۆگرامانە دەرچوون، کە زۆرێکیان ئێستا لە تەلەفزیۆن، رادیۆ و ئاژانسەکانی هەواڵ لە زمانەکانی پارسی، کوردی و ئینگلیزی کار دەکەن. ئەردەشیر پەشەنگ بەرپرسی دیزاین و وانەبێژی ئەم کۆرسانە بووە.

فەراتاب هەروەها لەگەڵ دامەزراوە پەروەردەیی و پیشەییە ناودارەکان هاوکاری کردووە، و پرۆگرامە هاوبەشەکان لەگەڵ دامەزراوەکانی وەک زانکۆی تاران، زانکۆی خەرازمی، زانکۆی تربیت موەددەرەس، زانکۆی عەللامە تاباتابایی، زانکۆی رازی لە کرماشان، زانکۆی زەنجان، ئۆتاقی بازرگانیی ئێران، دامەزراوەی هور، میدیای رووداو، زانکۆی سۆران لە هەرێمی کوردستان، ناوەندی لێکۆڵینەوەی ستراتیژی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کۆمەڵەی ئێرانی بۆ لێکۆڵینەوەکانی رۆژئاوای ئاسیا و بڵاوکردنەوەی سالس رێکخستووە.

== کتێبنامە ==
[[File:Ardeshir_Pashang_and_Nechirvan_Barzani.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ardeshir_Pashang_and_Nechirvan_Barzani.jpg|وێنۆک|دیدار و گفتوگۆی ئەردەشیر پەشەنگ  لەگەڵ سەرۆک [[نێچیرڤان بارزانی|نێچیروان بارزانی]]، سەرکردەی هەرێمی کوردستانی عێراق، و پێشکەشکردنی کتێبی ''کوردەکان لە ناوەندی جەنگی ئێران-عێراق'' لە لایەن پەشەنگ ەوە بە ئەو.]]

* ''کوردەکان لە ناوەندی جەنگی ئێران-عێراق''، ئەردەشیر پەشەنگ، تاران: بڵاوکراوەی مەرز-و-بوم، کانوونی دووەمی ٢٠١٦.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/81970871/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Islamic Republic News Agency |زمان=fa |سەردێڕ=The Book &quot;Kurds in the Midst of the Iran-Iraq War&quot; Published}}&lt;/ref&gt;
* ''تورکیا: رابردوو، ئێستا و داهاتوو''، ئەسەدەڵڵا عەسەری، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکان)، تاران: ناوەندی لێکۆڵینەوەی زانستی و لێکۆڵینەوەی ستراتیژی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئایاری ٢٠١٥.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ketab.ir/book/d251e09a-6137-44d7-b164-32b25cd4e686 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Ketab |سەردێڕ=the book of: &quot;Turkey: Past, Present, and Future&quot; |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250611161454/https://ketab.ir/book/d251e09a-6137-44d7-b164-32b25cd4e686 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* ''ئینسایکڵۆپیدیای کەسایەتی و خێزانە هاوچەرخەکانی عێراق''، صادق خەرازی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد، تاران: بڵاوکراوەی عەزام، حوزەیرانی ٢٠١٣.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.lib.ir/fa/book/99234140/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Iran Libraries Information |سەردێڕ=Encyclopedia of Contemporary Iraqi Figures and Families }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.lib.ir/fa/book/99234140/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82/ |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt;
* ''رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئاسیای ناوەندی و قەوقاز ٢٠١٢''، سەید سەلمان سەفەوی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکانی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئاشتی نێودەوڵەتی)، سەرنوسەر: سەید سەلمان سەفەوی و هتد، ئەیلوولی ٢٠١٣.
* ''رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئاسیای ناوەندی و قەوقاز ٢٠١١''، سەید سەلمان سەفەوی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکانی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئاشتی نێودەوڵەتی)، قوم: بڵاوکراوەی سەلمان و ئازادە، ئەیلوولی ٢٠١٢.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1899648/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-2011 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Iranian Diplomacy |زمان=fa |سەردێڕ=Middle East, Central Asia, and Caucasus 2012 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250611161456/http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1899648/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-2011 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* ''ئینسایکڵۆپیدیای کەسایەتییە هاوچەرخەکانی عێراق''، صادق خەرازی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد، تاران: ناوەندی بڵاوکردنەوەی مەجلیسی شۆرای ئیسلامی، ئایاری ٢٠١١.
* ''دیپلۆماسی: یەک پلاتفۆرم، چەندین خەون: کەنداوی پارسی ٢٠١٠''، سەید سەلمان سەفەوی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکانی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئاشتی نێودەوڵەتی)، قوم: بڵاوکراوەی سەلمان و ئازادە، کانوونی یەکەمی ٢٠١١.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی شوباتی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/513182/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Khabaronline |زمان=fa |سەردێڕ=Diplomacy: One Platform, Multiple Dreams: Persian Gulf 2010}}&lt;/ref&gt;
* ''رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و قەوقاز سیاسی ٢٠١٠''، سەید سەلمان سەفەوی، ئەردەشیر پەشەنگ و هتد (کۆمەڵەی وتارەکانی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئاشتی نێودەوڵەتی)، قوم: بڵاوکراوەی سەلمان و ئازادە، نیسانی ٢٠١١.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.farhangemrooz.com/print/51906/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Farhang Emrooz|زمان=fa|سەردێڕ=Introducing the book &quot;Political Middle East and Caucasus&quot;}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.farhangemrooz.com/print/51906/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
* ''کرماشان''، ئەردەشیر پەشەنگ (سەرنوسەر)، هەولێر (عێراق): بڵاوکراوەی ئاراس، حوزەیرانی ٢٠٠٩.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* ''لە کرماشانەوە بۆ بارزان''، ئەردەشیر پەشەنگ (سەرنوسەر)، هەولێر (عێراق): بڵاوکراوەی ئاراس، ئایاری ٢٠٠٧.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Karimi |یەکەم=Soraya |ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ |ناونیشان=https://zagrosecology.com/majala-farhangi-hamzehee-kermashn/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |وێبگە=Zagros Ecology |زمان=fa-IR |سەردێڕ=From Kermanshan to Barzan, the origin of ancient world civilizations {{!}} Cultural Magazine interview with Professor Hamzeh }}{{بەستەری مردوو|url=https://zagrosecology.com/majala-farhangi-hamzehee-kermashn/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://x.com/ardeshirpashang/status/1904505505034244179 |وێبگە=X - Twitter |سەردێڕ=From Kermanshan to Barzan}}&lt;/ref&gt;

== فیلمۆگرافی ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+دۆکیومێنتاری&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm11108816/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=IMDb |زمان=en-US |سەردێڕ=Ardeshir Pashang {{!}} Writer}}&lt;/ref&gt;
!ساڵ
!سەردێڕ
|-
|۲۰۰۷
|''ئاغا عینایەت''
|-
|۲۰۱۱
|''زەیەلە''
|-
|۲۰۱۷
|''هەڤپەیڤین''
|-
|۲۰۱۹
|''لە مەهابادەوە''
|-
|۲۰۲۲
|''سەرپاتی''
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگەی فەرمی|https://web.archive.org/web/20201106073647/http://www.pashang.ir/}}
* [http://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/08/18/1234405/حضور-کُردها-در-آزادسازی-رقه-موجب-تثبیت-داشته-های-آنها-می-شود ئەردەشێر پێشەنگ: بوونی کورد ئاسانکاری بۆ ڕزگارکردنی ڕەققە دەکات.]
* [https://www.khabaronline.ir/news/1388072/عراق-معجزه-می-خواهد عێراق موعجیزەیەکی دەوێت.]
* [http://www.faratab.com/news/10689 دڵی شەھیدی کوردانی شاخەکانی سووریا!]{{بەستەری مردوو|url=http://www.faratab.com/news/10689 |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}
* [https://www.isna.ir/news/98091107505 ڕۆڵی ھێرش بۆ سەر نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەکانی ئێران لە عێراق چییە؟]
* [https://www.mashreghnews.ir/news/1056984 جیھان زیاتر پێویستی بەو ژنانە ھەیە.]
* [http://www.pavehpress.ir/عذرای-کم‌نظیر-اردشیرپشنگ/ خاڵێکی لاواز!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200802062034/http://www.pavehpress.ir/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF/ |date= ٢ی ئابی ٢٠٢٠ }}، ئەرشیڤ لە ٢ی ئابی ٢٠٢٠. [http://www.pavehpress.ir/عذرای-کم‌نظیر-اردشیرپشنگ/ / ئەردەشیر پاشان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200802062034/http://www.pavehpress.ir/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF/ |date= ٢ی ئابی ٢٠٢٠ }}، ئەرشیڤ لە ٢ی ئابی ٢٠٢٠.
* [https://alikonline.ir/fa/news/political/سیاسی/item/6945-اردشیر-پشنگ-با-اشاره-به-نتایج-برگزاری-انتخابات-پارلمانی-کردستان-عراق-مطرح-کرد-تثبیت-احیای-قدرت-بارزانی-پس-از-حوادث-سال-گذشته سەبارەت بە ئەنجامی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانی عێراق، ئەردەشێر پێشەنگ ڕای گەیاند؛ بوژانەوەی دەسەڵاتی بارزانی دەای ڕووداوەکانی ساڵی ڕابردوو.]{{بەستەری مردوو}}

{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تەلەڤیزیۆن|سیاسەت|کوردستان|ئێران}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]]
[[پۆل:خەڵکی کرماشان]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی ئێرانی]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]]
[[پۆل:زانایانی سیاسەت]]</text>
      <sha1>9fn2ytcxjyxr82if80kzh6sc8v85dgp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>درووزەکان لە لوبنان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284242</id>
    <revision>
      <id>1579625</id>
      <parentid>1501982</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:05:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>/* سەرچاوەکان */</comment>
      <origin>1579625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="enei0jknzayiu35282pbmxgw4qj36jq" xml:space="preserve">'''درووزە لوبنانییەکان''' دانیشتوانی [[لوبنان|لوبنانن]] کە سەر بە [[درووز|مەزھەبی درووزەکانن]] کە نەتەوەیەکی ئایینی [[عەرەب|عەرەبە]] &lt;ref name=&quot;dawn&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chatty|یەکەم=Dawn|ناونیشان=https://archive.org/details/displacementdisp0000chat|سەردێڕ=Displacement and Dispossession in the Modern Middle East|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٠-٥٢١-٨١٧٩٢-٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220624165133/https://archive.org/details/displacementdisp0000chat|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}&lt;/ref&gt; کە پابەندن بە عەقیدەی یەکتاپەرستی بە فێرکارییە ڕازییەکانەوە و ڕەگەکانیان دەگەڕێتەوە بۆ [[ڕۆژاوای ئاسیا|ڕۆژااوای ئاسیا]]. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٥|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/palestinians-say-they-number-12-1-million-worldwide/|سەردێڕ=Palestinians say they number 12.1 million worldwide |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190604151635/https://www.timesofisrael.com/palestinians-say-they-number-12-1-million-worldwide/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشان=https://www.druzesect.com/?p=184|سەردێڕ=502 Bad Gateway nginx openresty 207.241.229.227 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131203003230/https://www.druzesect.com/?p=184 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}&lt;/ref&gt; 

پێدەچێت درووزە لوبنانییەکان نزیکەی ٥.٢٪ی کۆی دانیشتوانی لوبنان پێکبھێنن، و لوبنان لە نێوان ٣٠٪ بۆ ٤٠٪ی درووزەکان لە لوبنانن کە کۆی گشتییان یەک ملیۆن نیو دەبن لە ھەموو جیھان. {{Sfn|Dana|2003}} درووزەکان کە خۆیان بە یەکگرتوویی ناودەبەن، لە ناوچە گوندنشین و شاخاوییەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری [[بەیرووت]] چڕبوونەتەوە.  ئەوان لە ١٣٦ گوند لە حاسبیە و ڕاشیا و شۆف و عالیە و مەرجعیون و بەیرووت دەژین و زۆرینەیان لە شاری عالیە و بەعلقین و حاسبیە و ڕاشیا پێکدەھێنن. 

بەپێی دابەشکردنی سیاسی لوبنان (تەرخانکردنی کورسییەکان لە پەرلەمانی لوبنان)، مەزھەبی دروزەکان وەک یەکێک لە پێنج پێکھاتەی موسڵمانی لوبنان ( [[سوننە]] [[شیعە|, شیعە،]] [[درووز|دروز،]] [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوی]] [[ئیسماعیلیە|و ئیسماعیلی]] ) پۆلێن دەکرێت.   مەبەست لە دەستووری لوبنان دەستەبەرکردنی نوێنەرایەتی سیاسی بوو بۆ ھەموو گرووپێکی نەتەوەیی-ئاینی لەو وڵاتەدا. 

بەپێی مەرجەکانی ڕێککەوتنێکی نەنووسراو کە بە “ پەیمانی نیشتمانی ” ناسراوە لە نێوان سەرکردە سیاسی و ئایینییە جیاوازەکانی لوبنان، [[فەرماندەی گشتی|سەرۆکی ئەرکانی گشتی]] دەبێت درووز بێت. 

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>enei0jknzayiu35282pbmxgw4qj36jq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579626</id>
      <parentid>1579625</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:05:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3758" sha1="9y4e8m383byos0db8nlkj0uzk02fy4f" xml:space="preserve">'''درووزە لوبنانییەکان''' دانیشتوانی [[لوبنان|لوبنانن]] کە سەر بە [[درووز|مەزھەبی درووزەکانن]] کە نەتەوەیەکی ئایینی [[عەرەب|عەرەبە]] &lt;ref name=&quot;dawn&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chatty|یەکەم=Dawn|ناونیشان=https://archive.org/details/displacementdisp0000chat|سەردێڕ=Displacement and Dispossession in the Modern Middle East|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٠-٥٢١-٨١٧٩٢-٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220624165133/https://archive.org/details/displacementdisp0000chat|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}&lt;/ref&gt; کە پابەندن بە عەقیدەی یەکتاپەرستی بە فێرکارییە ڕازییەکانەوە و ڕەگەکانیان دەگەڕێتەوە بۆ [[ڕۆژاوای ئاسیا|ڕۆژاوای ئاسیا]]. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٥|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/palestinians-say-they-number-12-1-million-worldwide/|سەردێڕ=Palestinians say they number 12.1 million worldwide |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190604151635/https://www.timesofisrael.com/palestinians-say-they-number-12-1-million-worldwide/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشان=https://www.druzesect.com/?p=184|سەردێڕ=502 Bad Gateway nginx openresty 207.241.229.227 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131203003230/https://www.druzesect.com/?p=184 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣}}&lt;/ref&gt; 

پێدەچێت درووزە لوبنانییەکان نزیکەی ٥.٢٪ی کۆی دانیشتوانی لوبنان پێکبھێنن، و لوبنان لە نێوان ٣٠٪ بۆ ٤٠٪ی درووزەکان لە لوبنانن کە کۆی گشتییان یەک ملیۆن نیو دەبن لە ھەموو جیھان. {{Sfn|Dana|2003}} درووزەکان کە خۆیان بە یەکگرتوویی ناودەبەن، لە ناوچە گوندنشین و شاخاوییەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری [[بەیرووت]] چڕبوونەتەوە.  ئەوان لە ١٣٦ گوند لە حاسبیە و ڕاشیا و شۆف و عالیە و مەرجعیون و بەیرووت دەژین و زۆرینەیان لە شاری عالیە و بەعلقین و حاسبیە و ڕاشیا پێکدەھێنن. 

بەپێی دابەشکردنی سیاسی لوبنان (تەرخانکردنی کورسییەکان لە پەرلەمانی لوبنان)، مەزھەبی دروزەکان وەک یەکێک لە پێنج پێکھاتەی موسڵمانی لوبنان ( [[سوننە]] [[شیعە|, شیعە،]] [[درووز|دروز،]] [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوی]] [[ئیسماعیلیە|و ئیسماعیلی]] ) پۆلێن دەکرێت.   مەبەست لە دەستووری لوبنان دەستەبەرکردنی نوێنەرایەتی سیاسی بوو بۆ ھەموو گرووپێکی نەتەوەیی-ئاینی لەو وڵاتەدا. 

بەپێی مەرجەکانی ڕێککەوتنێکی نەنووسراو کە بە “ پەیمانی نیشتمانی ” ناسراوە لە نێوان سەرکردە سیاسی و ئایینییە جیاوازەکانی لوبنان، [[فەرماندەی گشتی|سەرۆکی ئەرکانی گشتی]] دەبێت درووز بێت.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>9y4e8m383byos0db8nlkj0uzk02fy4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>هۆشیار قەفتان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284877</id>
    <revision>
      <id>1579686</id>
      <parentid>1519315</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:42:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26205-48</username>
        <id>76060</id>
      </contributor>
      <origin>1579686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6379" sha1="9kx258dyeeygn8bc6q5k129twgee9ey" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Portrait_of_Hoshyar_Qaftan,_Kurdish-Iraqi_businessman,_wearing_a_suit.png|چەپ|وێنۆک| هۆشیار قەفتان، بازرگان و داهێنەری کورد-عێراقی.]]
'''هۆشیار قەفتان''' (1941-2007) بازرگان و داهێنەر و [[چاکەکاری|خێرخوازی]] [[دانیشتووانی کورد|کورد]] - [[خەڵکی عێراق|عێراقی]] بووە و بنکەکەی لە شاری [[سلێمانی]] لە [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستانی]] عێراق بووە. بەهۆی بەشدارییەکانی لە پیشەسازی ناوخۆیی و هەوڵە خێرخوازییەکان بۆ پشتگیریکردنی نووسەران و کۆمەڵگەی کولتووری، ڕێزی زۆری لێدەگیرا.

== ژیانی سەرەتایی ==
قەفتان لە ساڵی 1941 لە بنەماڵەی دیاری قەفتان لەدایک بووە، کە بە جەختکردنەوە لەسەر پەروەردە و سەرکردایەتیکردنی کۆمەڵگا ناسراون. كه‌م شت بە ئاشکرا بەڵگەی لەسەر ژیانی سەرەتایی یان خوێندنی هەیە، هەرچەندە کارە بازرگانییەکانی دواتر پێشنیاری لێهاتوویی بەهێزی کارگێڕی و تەکنیکی دەکەن. بە پێی کتێبی *سلێمانی* لە نووسینی سەرکەوت عەلی حەبیب، هۆشیار قەفتان و باوکی یەکەم کەس بوون کە لە ساڵی ١٩٥٧ لە هەرێمی کوردستانی عێراق کۆمپانیایەکی چاپەمەنییان دامەزراندووە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢١|ناونیشان=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Mentioning_of_Hoshyar_Qaftan,_his_father_(Mohammed_Azziz_Qaftan_)_and_his_brothers_in_the_book_(Slemani).png|سەردێڕ=English: Mentioning of Hoshyar Qaftan, his father (Mohammed Azziz Qaftan ) and his brothers in the book (Slemani) |ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠٢٥|وێبگە=Commons Wikimedia |وتەگێڕانەوە=According to the book *Slemani* by Sarkawt Ali Habbib, Hoshyar Qaftan and his father were the first to establish a printing company in 1957 in the Kurdistan region of Iraq.}}&lt;/ref&gt;

== پیشە ==
قەفتان یەکێک لە ناسراوترین کۆمپانیاکانی چاپەمەنی لە شاری سلێمانی دامەزراند، کە خزمەتی بە هەردوو مەبەستی بازرگانی و ڕۆشنبیری دەکرد. جگە لە کاروباری چاپەمەنی، کۆمپانیایەکی خشتسازی دامەزراند و خاوەنی چه‌ندین ته‌لاری بازرگانی گەورە بوو لە بازاڕی گەورەی مێژوویی شارەکەدا.

قه‌فتان، شانازیی بەوە دەکرێت کە ڕۆژژمێرێكی بچووک و ئاسان بۆ هەڵگرتنی داهێناوە- جۆرێکە لە پلاندانەری کەسی- کە لە ناوچەکەدا بووە جێی بایەخ. بەپێی گێڕانەوە ناوخۆییەکان، لە ساڵی ١٩٦٥، قەفتان بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە دەستگیرکرا لە پەیوەندی لەگەڵ بەرهەمهێنانی ئەم ئەجێندایە، به‌خۆشحالیه‌وه‌ دواتر ئازادکرا. دواتر کارنامەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان قبوڵکرا و کوڕەکەی ('''هاوژین قەفتان''' )، وەک ڕێزێک بۆ میراتەکەی بەردەوامە لە بەرهەمهێنان و فرۆشتنی ڕۆژژمێره‌كه‌.

هەروەها قەفتان خاوەنی چەندین موڵک بوو لە دەوروبەری بازاڕی گەورە و وەک کەسایەتییەکی بەرچاو لە دیمەنی ئابووری شارەکەدا سەیر دەکرا.

== خێرخوازی ==
قەفتان بە بەخشندەیی بەرامبەر بە نووسەران و ڕۆشنبیران لە سەرانسەری عێراق و بە تایبەت لەناو کۆمەڵگەی کوردیدا بە شێوەیەکی بەرفراوان ناسرابوو. زۆرجار کتێبی بۆ ئەو نووسەرانە چاپ دەکرد کە توانای تێچووی چاپکردنیان نەبوو، هەرگیز لە بەرامبەردا داوای پارەی نەدەکرد. پاڵپشتیه که‌ی له سلێمانی زیاتر درێژ بووه وه ، هاوکاری ده نگی کوردی ده‌کرد بۆیه‌ ده‌نگه‌كان له سه ڕتاسەری ناوچه که ببیسترێن. ئەمەش بووە هۆی ئەوەی کە لە بازنەکانی ڕۆشنبیری عێراق و لە نێو نووسەرانی کورد لە سەرانسەری وڵاتدا ڕێزی قووڵی بۆ بگیرێت. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hiwa Muh |ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=8916968325051111&amp;id=100002140956610}}&lt;/ref&gt;

== میرات ==
قەفتان لە ١ی شوباتی ٢٠٠٧ کۆچی دوایی کرد. به‌ڵام بەشدارییەکانی لە گەشەپێدانی بازرگانی و کولتوری ئەدەبی شارەکەدا تا ئەمڕۆش لەبیرناکرێت ، بەتایبەتی لەڕێگەی بەردەوامبوونی داهێنانی کارنامەکەی لەلایەن خێزانەکەیەوە و به‌تایبه‌تی كوره‌كه‌ی (هاوژین قه‌فتان).

== ئاماژەکان ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

=== ئاماژەی گشتی ===

* [https://www.youtube.com/watch?v=HxRwCcFIV3M ڤیدیۆ ڕێزلێنان لە یوتیوب] (بە کوردی)

* [https://www.youtube.com/watch?v=HxRwCcFIV3M ڤیدیۆ ڕێزلێنان لە یوتیوب (بە کوردی)]
* [https://www.facebook.com/groups/159400627818522/permalink/2026887234403176 پۆستێکی فەیسبووک بۆ یادکردنەوەی هۆشیار قەفتان و داهێنانەکەی ئەجێندا]
{{DEFAULTSORT:Qaftan, Hoshyar}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|عێراق}}
[[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٧]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١]]</text>
      <sha1>9kx258dyeeygn8bc6q5k129twgee9ey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>285794</id>
    <revision>
      <id>1579769</id>
      <parentid>1471437</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T07:24:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7534" sha1="37329wwsiwrznd2eomy93xz58qf764p" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1448587 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240608024649/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=88178 بۆ https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=88178 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٥:٤٩، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1454629 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240608021643/https://ekurd.net/mismas/articles/misc2006/8/kurdlocal203.htm بۆ https://ekurd.net/mismas/articles/misc2006/8/kurdlocal203.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٣:٥٣، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1461320 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241202201942/https://qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 بۆ https://www.qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20241202201942/https://qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 بۆ https://www.qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢١:١٢، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1471436 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240608021644/https://knwe.org/KU/Details/7484 بۆ https://knwe.org/KU/Details/7484 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢١:١٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579768 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240608023555/https://www.ketablink.com/%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF%20%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C بۆ https://www.ketablink.com/%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF%20%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٧:٢٤، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>37329wwsiwrznd2eomy93xz58qf764p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نەرمین قادر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287762</id>
    <revision>
      <id>1579729</id>
      <parentid>1554364</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T02:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saad Goran</username>
        <id>41181</id>
      </contributor>
      <comment>بێلایەنی</comment>
      <origin>1579729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25614" sha1="p21zspr7wt8sef3ukaynhbjkc44v0n7" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
|ناو             = نەرمین قادر
|وێنە            = 
|قەبارەی وێنە      = 
|شرۆڤەی وێنە      = 
|ناوی کاتی لەدایکبوون = نەرمین قادر یونس بەگ
|ڕێکەوتی لەدایکبوون  = ١٩٦٢
|شوێنی لەدایکبوون   = [[سلێمانی]]، [[یەکەمین کۆماری عێراق]]
|ڕێکەوتی مردن     = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|٢٠٢٥|٨|٥|١٩٦٢|٨|٥}}
|شوێنی مردن      = [[سلێمانی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]
|ھۆکاری مردن      = [[شێرپەنجە]]
|شوێنی گۆڕ        = گۆڕستانی بازیان
|نیشتەجێ         = [[سلێمانی]]
|پیشە            = [[ئەکتەر]]، [[شانۆکار]]
|ساڵانی چالاکی      = ١٩٧٥–٢٠٢٥
|نەتەوە           = [[کورد]]
|ھاوسەر           = ئازاد (کۆچی دوایی ١٩٩٤)
|منداڵەکان          = لۆلان ئازاد، ئیروان (ھەنگاو)
}}
'''نەرمین قادر''' (١٩٦٢ لە [[سلێمانی]] – ٥ی ئابی ٢٠٢٥ لە سلێمانی) خانمەکتەر و شانۆکارێکی کورد بوو.&lt;ref name=&quot;nrttv&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://nrttv.com/detail/51636 |سەردێڕ=نەرمین قادر هونەرمەند و شانۆکاری کورد کۆچی دوایی کرد |وێبگە=NRT TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;964media_death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ku.964media.com/323345/ |سەردێڕ=نەرمین قادر کۆچی دوایی کرد |وێبگە=964media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; ئەو زیاتر لە چوار دەیە لە بواری شانۆ و تەلەڤیزیۆندا کاری کردووە&lt;ref name=&quot;zamenpress&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.zamenpress.com/Details.aspx?jimare=79596 |سەردێڕ=ژنە هونەرمەندی مەزنی کورد نەرمین قادر کۆچی دوایی کرد |وێبگە=Zamen Press |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lvinpress&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://lvinpress.com/slider/6939 |سەردێڕ=هونەرمەند نەرمین قادر ئەكتەری دیاری بەرنامەی بەرنامە كۆچی دوایی كرد |وێبگە=Lvin Press |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; و بە تایبەتی بە ڕۆڵە کۆمیدی و ڕەخنەگرانەکانی لە ''[[بەرنامەی بەرنامە]]''دا ناوبانگێکی بەرفراوانی لە سەرتاسەری کوردستاندا پەیدا کرد.&lt;ref name=&quot;nrttv&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ava_news&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ava.news/news/32163 |سەردێڕ=نەرمین قادر بەهۆی نەخۆشییەوە کۆچی دوایی کرد |وێبگە=AVA News |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;newjin&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://newjin.net/31753 |سەردێڕ=نەرمین قادر؛ ئەو ژنەی بە پێکەنینەوە روبەڕوی تراژیدیا بوەوە |وێبگە=Newjin |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

نەرمین قادر لە ژیانی ھونەرییدا بەھۆی ڕۆڵە سیاسی و بوێرەکانییەوە ڕووبەڕووی فشاری ڕژێمی بەعس بووەوە، بەڵام ھەر بەردەوام بوو.&lt;ref name=&quot;rojnews_interview&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rojnews.news/?p=40249 |سەردێڕ=نەرمین قادر: یەکەم شەڕی ژیانم بەرامبەر بە باوکم بوو |وێبگە=Rojnews |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/169826/1621544388 |سەردێڕ=هونەرمەند نەرمین حاجی قادر، لە داپیرەزینۆی تەنەكەوە بۆ پورە غوربەتی كەركوك 4 |وێبگە=Gulan Media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; لە ساڵانی کۆتاییی ژیانیدا، دوای ململانێیەکی سەخت لەگەڵ نەخۆشیی شێرپەنجە، لە تەمەنی ٦٣ ساڵیدا لە شاری سلێمانی کۆچی دواییی کرد.&lt;ref name=&quot;nrttv&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;pukmedia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/Details/206700 |سەردێڕ=هونەرمەند نەرمین قادر کۆچی دوایی کرد |وێبگە=PUKmedia |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.pukmedia.com/KS/Details/206700 |date=ئابی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt;

== ژیانی سەرەتایی و خوێندن ==
نەرمین کچی حاجی قادر یونس بەگە، لە ساڵی ١٩٦٢ لە گەڕەکی کانیسکانی شاری سلێمانی لەدایکبووە.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;esta_death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://esta.krd/356676/ |سەردێڕ=هونەرمەند نەرمین قادر كۆچی دوایی كرد |وێبگە=Esta Media Network |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; بنەماڵەی باپیری لە دامەزرێنەرانی گەڕەکی کانیسکان بوون کە لە ناوچەکانی سورگان و سوتکەوە ھاتوونەتە سلێمانی.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt;

لە منداڵیدا حەزی دەکرد ببێتە پارێزەر بۆ ئەوەی ڕووبەڕووی ستەمی ڕژێمی بەعس ببێتەوە، بەڵام باوکی ڕێگریی لێ دەکرد لە خوێندن.&lt;ref name=&quot;rojnews_interview&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;knwe&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.knwe.org/KU/Details/31782 |سەردێڕ=نەرمین قادر، ئەستێرەی دیاری شانۆ و شاشە |وێبگە=KNWE |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.knwe.org/KU/Details/31782 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt; سەرەڕای دژایەتییەکانی باوکی، ئەو بە نھێنی و بەبێ ئاگاداریی ئەو، خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی تەواو کرد.&lt;ref name=&quot;rojnews_interview&quot;/&gt; دواتر لە ساڵی ١٩٨٠ ڕووی کردە پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی سلێمانی و لە ساڵانی ١٩٨٥–١٩٨٦ بڕوانامەی بەدەست ھێنا و بوو بە مامۆستا.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt;

== ژیانی ھونەری ==
=== شانۆ ===
نەرمین قادر لە ساڵی ١٩٧٥ بۆ یەکەمجار وەک ئەکتەر چووەتە سەر تەختەی شانۆ.&lt;ref name=&quot;nrttv&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;zamenpress&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;rojnews_death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://rojnews.news/?p=610824 |سەردێڕ=ژنە هونەرمەندی مەزنی کورد نەرمین قادر کۆچی دوایی کرد |وێبگە=Rojnews |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; یەکەمین شانۆگەریی ناوی «قوتابی دواکەوتوو» بوو لە دەرھێنانی [[تەھا خەلیل]] کە لە ساڵی ١٩٧٧ نمایش کرا و نەرمین ڕۆڵی دایکی قوتابییەکی تێدا بەرجەستە کرد.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt;

یەکێک لە کارە ھەرە دیارەکانی، ڕۆڵی «زەینەب» بوو لە شانۆگەریی «تەنەکە» کە لەسەر بنەمای ڕۆمانێکی [[یەشار کەمال]] بوو و لە دەرھێنانی ئەحمەد سالار بوو.&lt;ref name=&quot;zamenpress&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;rojnews_interview&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt; ئەم شانۆگەرییە بەھۆی ناوەڕۆکە سیاسییەکەیەوە کە داوای مافی کوردی دەکرد، بینەرێکی زۆری ھەبوو و پێشمەرگە لە شاخەوە دەھاتن بۆ بینینی.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt;

نەرمین بەھۆی ھەڵوێستە نەتەوەییەکانییەوە چەندین جار ڕووبەڕووی مەترسی بووەوە. لە کاتی چاوپێکەوتن بۆ دامەزراندن لە ئەمنی سلێمانی، داوایان لێ کرد ناوی «موخەریب» (تێکدەر)یان پێ بڵێت، بەڵام ئەو لە وەڵامدا وتبووی: «موخەریب لە کوردا نییە».&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt; ھەروەھا لە شانۆگەرییەکدا کە دەبوو بڵێت «عێراقی خۆشەویست»، ئەو وتوویەتی «نیشتمانی خۆشەویستم»، کە بووە ھۆی ھاندانی بینەران و تووڕەیی دەسەڵاتداران.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt;

ئەو بۆ ماوەی نزیکەی ٣٠ ساڵ لە بواری شانۆدا کاری کرد&lt;ref name=&quot;pukmedia&quot;/&gt; و بەشداریی لە چەندین شانۆگەریی تردا کردووە، وەک «پۆنتێلا و ماتی»، «ئەفجینیا لە ئۆلێس»، «ئەو پیاوەی بوو بە سەگ»، «پەیكەرتاش»، «جەنابی وەزیر»، «سنوورداش» و «گۆڕستانێکی نوێ».&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt; دوایین کاری شانۆیی لە ساڵی ١٩٩٨ بوو.&lt;ref name=&quot;nrttv&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;channel8&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://channel8.com/kurdish/news/137791 |سەردێڕ=هونەرمەند نەرمین قادر کۆچی دوایی کرد |وێبگە=Channel 8 |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

=== بەرنامەی بەرنامە ===
ھەرچەندە نەرمین قادر خاوەنی مێژوویەکی دوور و درێژ بوو لە شانۆ، بەڵام ''[[بەرنامەی بەرنامە]]'' بووە وێستگەی درەوشانەوەی و ناساندنی بە نەوەی نوێ و بینەرێکی بەرفراوانتر.&lt;ref name=&quot;newjin&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ava_news&quot;/&gt; ئەم بەرنامەیە، بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنیی کۆمیدیی-ڕەخنەگرانە بوو کە لە ساڵی ١٩٩٨ لە [[تەلەڤیزیۆنی خاک]] و دواتریش لە [[کوردسات]] پەخش دەکرا.&lt;ref name=&quot;lvinpress&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kurdsatnews&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://news.kurdsat.tv/ |سەردێڕ=هونەرمەند نەرمین قادر ئەكتەری دیاری بەرنامەی بەرنامە كۆچی دوایی كرد |وێبگە=Kurdsat News |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://news.kurdsat.tv/ |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;westga_death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://westganews.net/dreja.aspx?=hewal&amp;jmara=146364&amp;Jor=1 |سەردێڕ=هونەرمەند نەرمین قادر كۆچی دوایی كرد |وێبگە=Westga News |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

لەم بەرنامەیەدا، نەرمین کە بە «تاقە ژنەکەی بەرنامەی بەرنامە» ناسرابوو،&lt;ref name=&quot;lvinpress&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;zoomnews&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://zoomnews.info/ku/74398/ |سەردێڕ=ژنە هونەرمەندی کورد نەرمین قادر کۆچی دوایی کرد |وێبگە=Zoom News |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; کارەکتەری ژنێکی سادە و دڵپاکی بەرجەستە دەکرد کە بە زمانێکی نزیک لە خەڵک، بوێرانەترین ڕەخنەی لە دیاردە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکان دەگرت.&lt;ref name=&quot;newjin&quot;/&gt; ھەر لەو بەرنامەیەدا نازناوی «ڕەحە چل دەم»ی لێنرا، کە بە وتەی خۆی یادگاریی [[جەلال تاڵەبانی]] بووە و شانازیی پێوە دەکرد.&lt;ref name=&quot;knwe&quot;/&gt;

=== کارەکانی تر ===
دواین کاری ھونەریی نەرمین قادر، بەشداریکردنی بوو لە درامای «کەرکووک فۆر» لە دەرھێنانی ناسر حەسەن. لەو درامایەدا ڕۆڵی «پورە غوربەت»ی بەرجەستە دەکرد، کە دایکێکی جەرگسووتاوە و کوڕەکەی لەسێدارە دەدرێت.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;spee_health&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmara=11131&amp;Jor=25 |سەردێڕ=نەرمین قادر باری تەندروستی ناجێگیرە |وێبگە=Spee Media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=http://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmara=11131&amp;Jor=25 |date=ئابی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt;

== ژیانی تایبەتی و ھەڵوێستەکان ==
نەرمین قادر لەگەڵ ئازادی ھاوسەری کە ئەندامێکی [[حزبی شیوعی کوردستان]] بوو، ژیانی ھاوبەشی پێکھێنا، بەڵام ھاوسەرەکەی لە ساڵی ١٩٩٤ کوژرا.&lt;ref name=&quot;rojnews_interview&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;newjin&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt; ئەو دوو ھاوسەرە پێکەوە کاریان لە شانۆگەریی «فەرەج دەبێت بگەڕیتەوە» کردووە، کە لە نووسینی ھاوسەرەکەی و دەرھێنانی خۆی بوو.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt; دوای کۆچی دواییی ھاوسەری، نەرمین بە تەنیا ئەرکی بەخێوکردنی کچ و کوڕەکەی (لۆلان و ئیروان)ی گرتە ئەستۆ.&lt;ref name=&quot;newjin&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;zoomnews&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt; کچەکەی، [[لۆلان ئازاد]]، بەشی سینەمای تەواو کردووە.&lt;ref name=&quot;rojnews_interview&quot;/&gt;

بنەماڵەکەی خاوەن پێگەیەکی نیشتمانی بوون؛ مامێکی بە ناوی عومەر لە ساڵی ١٩٦٣ لەلایەن ڕژێمەوە لە حامیەی سلێمانی لەسێدارە دراوە و براکەشی لە قۆناغی چواری کۆلێژی ئاداب-فەرەنسی، بەھۆی ھەڕەشەی بەعسەوە وازی لە خوێندن ھێناوە.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt;

نەرمین لە ساڵی ٢٠١١دا شاری سلێمانیی جێھێشت، ماوەیەک لە ھەولێر و دواتریش لە قەزای ڕانیە نیشتەجێ بوو.&lt;ref name=&quot;spee_health&quot;/&gt; لە ساڵانی کۆتاییدا وەک فەرمانبەر لە بەڕێوەبەرایەتیی ڕۆشنبیری و ھونەری چەمچەماڵ کاری دەکرد.&lt;ref name=&quot;channel8&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;rojnews_interview&quot;/&gt; ئەو ڕەخنەی لە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دەگرت سەبارەت بە گرنگینەدان بە ھونەر و دواکەوتنی مووچەی ھونەرمەندان و خانەنشینان.&lt;ref name=&quot;rojnews_interview&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt; کچەکەی ڕایگەیاندبوو کە بەھۆی دواکەوتنی مووچەوە، چارەسەرییەکانی دایکی دواکەوتوون، چونکە بۆ ماوەی ھەشت مانگ مووچەی وەرنەگرتبوو.&lt;ref name=&quot;esta_salary&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://esta.krd/355775/ |سەردێڕ=کچەکەی نەرمین قادر: هەر کەسێک بەرپرس بووە لە دواکەوتنی مووچە لە مردنی دایکم بەرپرسیار دەبێت |وێبگە=Esta Media Network |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;spee_death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmara=146166&amp;Jor=25 |سەردێڕ=نەرمین قادر هونەرمەندی دیاری کورد کۆچی دواییکرد |وێبگە=Spee Media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&amp;jmara=146166&amp;Jor=25 |date=ئابی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt;

== نەخۆشی و کۆچی دوایی ==
نەرمین قادر ماوەی چەند ساڵێک بوو بەدەست نەخۆشیی شێرپەنجەوە دەیناڵاند.&lt;ref name=&quot;nrttv&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;pukmedia&quot;/&gt; ئەو لە پۆستێکیدا لە فەیسبووک نووسیبووی: «من و شێرپەنجە بووین بە ھاوڕێ».&lt;ref name=&quot;pukmedia&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kirkuktv_death&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://kirkuktv.net/KU/Details/29972 |سەردێڕ=نه‌رمین قادر خانمه‌ هونه‌رمه‌ندی دیاری كوردستان ژیانئاوایی كرد |وێبگە=Kirkuk TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://kirkuktv.net/KU/Details/29972 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt;

نەخۆشییەکەی بریتی بوو لە گرێی شێرپەنجەیی لە مێشک و دواتریش بڵاوبوونەوەی بۆ جگەری.&lt;ref name=&quot;pukmedia&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;964media_health&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ku.964media.com/318893/ |سەردێڕ=“دایکم تەندروستی خراپە و گرێ لە سەریدایە” |وێبگە=964media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;westga_condolences&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://westganews.net/style/dreja.aspx?=hewal&amp;jmara=33985&amp;Jor=1 |سەردێڕ=پەیامی ماڵئاوایی هونەرمەندان بۆ کۆچی دوایی خانمە هونەرمەند نەرمین قادر |وێبگە=Westga News |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; چەندین جار نەشتەرگەری بۆ ئەنجام درا، لەوانە دوو نەشتەرگەریی قورس بۆ سەری لە بەغدا،&lt;ref name=&quot;pukmedia&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kirkuktv_health&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://kirkuktv.net/KU/Details/29672#link |سەردێڕ=هونەرمەند نەرمین قادر خانمەکەی بەرنامەی بەرنامە تەندروستی ناجێگیرە |وێبگە=Kirkuk TV |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥ }}{{بەستەری مردوو|url=https://kirkuktv.net/KU/Details/29672 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt; چونکە ئەو ئامێرەی بۆ نەشتەرگەرییەکەی پێویست بوو لە ھەرێمی کوردستان بەردەست نەبوو.&lt;ref name=&quot;964media_health&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kirkuktv_health&quot;/&gt; لە کاتی نەخۆشییەکەیدا، دوای ئەوەی ڕاپۆرتێک لەسەر دۆخی تەندروستی بڵاوکرایەوە، کۆمپانیای قەیوان ھاوکاریی دارایی پێشکەش کرد.&lt;ref name=&quot;politicpress_aid&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://politicpress.com/171005/ |سەردێڕ=دوای بەرنامەکەی پۆڵەتیک پرێس هاوکاری گەیەندرایە هونەرمەند نەرمین قادر |وێبگە=Politic Press |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;

سەرەڕای ھەوڵەکان بۆ چارەسەری، ئێوارەی ڕۆژی سێشەممە، ٥ی ئابی ٢٠٢٥، لە تەمەنی ٦٣ ساڵیدا لە شاری سلێمانی کۆچی دواییی کرد.&lt;ref name=&quot;nrttv&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ava_news&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;newjin&quot;/&gt; گەزیزە عومەری ھاوڕێی ڕایگەیاند کە لە دوایین پەیوەندییاندا پێی وتووە: «دۆخی تەندروستیم زۆر خراپە و ڕێگە نادەن کەس بمبینێت».&lt;ref name=&quot;ava_news&quot;/&gt;

=== وەسیەت و بەخاکسپاردن ===
کچەکەی، لۆلان ئازاد، سێ وەسیەتی دایکی ئاشکرا کرد:&lt;ref name=&quot;politicpress_will&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://politicpress.com/175708/ |سەردێڕ=کچی هونەرمەندی کۆچکردوو نەرمین قادر سێ وەسێتی دایکی ئاشکرا دەکات |وێبگە=Politic Press |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;964media_will&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ku.964media.com/323518/ |سەردێڕ=كچەكەی نەرمین قادر: دایكم وەسیەتی كرد پرسەی بۆ دانانەێین |وێبگە=964media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;
# '''بەخاکسپاردن:''' داوای کردبوو لە باخچەی ماڵەکەی خۆیدا بنێژرێت.
# '''پرسە:''' داوای کردبوو پرسەی بۆ دانەنرێت.
# '''کەیسی برازاکەی:''' داوای کردبوو یاسا سەروەر بێت لە کەیسی برازا خاوەن پێداویستییە تایبەتەکەیدا.

سەرەتا بڕیار بوو لەسەر وەسیەتی خۆی لە ماڵەکەیدا بەخاک بسپێردرێت،&lt;ref name=&quot;964media_burial_plan&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ku.964media.com/323385/ |سەردێڕ=“وەسیەتی کردووە لە حەوشەی ماڵەکەی خۆی بنێژرێت” |وێبگە=964media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; بەڵام دوای وتووێژ لەگەڵ [[ھەڤاڵ ئەبوبەکر]]، پارێزگاری سلێمانی، و لەبەر ڕەچاوکردنی بنەما ئایینی و کۆمەڵایەتییەکان، بڕیاردرا لە گۆڕستانی بازیان بەخاک بسپێردرێت، کە نزیکە لە ماڵەکەیەوە.&lt;ref name=&quot;964media_burial_final&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ku.964media.com/323497/ |سەردێڕ=نەرمین قادر لە گۆڕستانی بازیان بەخاک دەسپێردرێت |وێبگە=964media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;964media_will&quot;/&gt; تەرمەکەی لە ڕۆژی ٦ی ئابدا بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی کەم لە ھونەرمەندان و کەسایەتییەکان بەخاک سپێردرا.&lt;ref name=&quot;westga_condolences&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;964media_burial_tomorrow&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ku.964media.com/323455/ |سەردێڕ=سبەی تەرمی نەرمین قادر بە خاک دەسپێردرێت |وێبگە=964media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;964media_condolences&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ku.964media.com/323437/ |سەردێڕ=“تا نەمرین کەس رێز و قەدرمان ناگرێت” |وێبگە=964media |ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; کۆچی دوایییەکەی دەنگدانەوەیەکی بەرفراوانی لەنێو ھونەرمەنداندا ھەبوو و زۆربەیان لە پەیامی جیاوازدا ھاوخەمیی خۆیان دەربڕی.&lt;ref name=&quot;westga_condolences&quot;/&gt;

لۆلان ئازادی کچی ڕایگەیاند کە ئامادەیە ڕێگای دایکی بگرێتە بەر بۆ کاری ھونەری، بەڵام جەختی کردەوە کە «لە کوردستان کاری ھونەری ناکات» بەھۆی بایەخ پێنەدانی ھونەرمەندانەوە.&lt;ref name=&quot;964media_will&quot;/&gt;

== ڕەخنە و بۆچوونەکان ==
نەرمین قادر خاوەنی بۆچوونی تایبەت بە خۆی بوو لەسەر ھونەر و کۆمەڵگە. ئەو پێی وابوو کە «کۆمیدیای ئامانجدار دەبێت مخاتەبەی ئەقڵ بکات» نەک تەنھا بۆ پێکەنین بێت.&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt; ھەروەھا ڕەخنەی لە کەمبوونەوەی دەقی باش و دەرھێنەری باش لە بواری ھونەریی کوردیدا دەگرت و دەیوت: «ژیان ئەوەندە قورس بووە... ئەوەندە خەریكی كارەكانی رۆژانەین... ئەوەندە خەریكی هونەر و خۆ ئەكادیمی كردن نین».&lt;ref name=&quot;gulanmedia&quot;/&gt;

ئەو ھەمیشە جەختی لەسەر ئەوە دەکردەوە کە مرۆڤ نابێت ستەم قبووڵ بکات و دەبێت جەستەی خۆی بکاتە قەڵغان بۆ بەرەنگاربوونەوە.&lt;ref name=&quot;rojnews_interview&quot;/&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|ھونەرەکان|کوردستان|عێراق}}

[[پۆل:خەڵکی سلێمانی]]
[[پۆل:شانۆکارانی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]</text>
      <sha1>p21zspr7wt8sef3ukaynhbjkc44v0n7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فرانک کاپریۆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288961</id>
    <revision>
      <id>1579502</id>
      <parentid>1579145</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:08:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11739" sha1="p5znmywshx3crqkcmzfl49ne21vee2p" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''فرانک کاپریۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Frank Caprio}}؛ ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٣٦ – ٢٠ی ئابی ٢٠٢٥)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=DaSilva |یەکەم=Melanie |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Judge Frank Caprio, known for 'Caught in Providence,' dies at 88 |ناونیشان=https://www.wpri.com/news/local-news/providence/judge-frank-caprio-known-for-caught-in-providence-dies-at-88/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=WPRI-TV}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Parent |یەکەم=Tabitha |سەردێڕ=TikTok Famous Judge Frank Caprio Dies at Age 88 |ناونیشان=https://people.com/judge-frank-caprio-dies-at-age-88-11794854 |ئیش=People |بڵاوکەرەوە=Dotdash Meredith |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٥}}&lt;/ref&gt; دادوەر و سیاسەتوانێکی ئەمریکی بوو کە وەک سەرۆکی دادوەرانی دادگای شارەوانیی [[پڕۆڤیدێنس|پڕۆڤیدێنس، ڕۆد ئایلەند]]، و سەرۆکی دەستەی بەڕێوەبەرانی ڕۆد ئایلەند بۆ خوێندنی باڵا کاری کردووە.

ئەو کاری دادوەرییەکەی لە بەرنامەی ''کۆت ئین پڕۆڤیدێنس'' لە تەلەڤیزیۆن پەخش دەکرا. ھەروەھا لە زنجیرەی ''پارکینگ وۆرز''دا دەرکەوتنی ھەبووە، و دادوەریی چەندین دۆسیەی سەرپێچیی ھاتوچۆی کردووە. کەناڵی [[یووتیووب]]ی کۆت ئین پڕۆڤیدێنس ٢٫٩٢ ملیۆن بەشداربووی ھەیە. لە ساڵی ٢٠١٧دا، ڤیدیۆکانی لە ھۆڵی دادگادا بوونە [[ڤیدیۆی ڤایرۆسی]]، و زیاتر لە ١٥ ملیۆن بینەریان ھەبوو. تا ساڵی ٢٠٢٢، بینینەکانی ''کۆت ئین پڕۆڤیدێنس'' نزیک بووەوە لە ٥٠٠ ملیۆن. ئەو بە ھاوسۆزی و نوکتەی سووکی لە دادگادا ناسرا. کاپریۆ کە [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|دیموکرات]] بوو، لە دەیەی ١٩٦٠دا لە ئەنجومەنی شاری پڕۆڤیدێنسدا کاری کردووە، و بە شێوەیەکی سەرنەکەوتوو خۆی بۆ ھەردوو پۆستی جێگری پارێزگار و داواکاری گشتی کاندید کرد.

== ژیانی سەرەتایی و خوێندن ==
کاپریۆ لە گەڕەکی ئیتاڵی-ئەمریکیی فێدڕاڵ ھیڵ لە پڕۆڤیدێنس لەدایک بووە، دووەم کوڕی سێ کوڕی ئەنتۆنیۆ کاپریۆ بوو، کە کۆچبەرێک بوو لە تیانۆ، ئیتاڵیا، و فیلۆمینا کاپریۆ، کە خەڵکی ڕەسەنی [[پڕۆڤیدێنس]] بوو و خێزانەکەی لە [[ناپۆلی]]، ئیتاڵیاوە کۆچیان کردبوو.&lt;ref name=&quot;RIM2019&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/|سەردێڕ=Judge Frank Caprio Wants Justice for All |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190806123200/https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;

باوکی کاپریۆ، ئەنتۆنیۆ «توپ» کاپریۆ، کە میوەفرۆش و شیرفرۆش بوو،&lt;ref name=&quot;RIM2019&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/|سەردێڕ=Judge Frank Caprio Wants Justice for All |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190806123200/https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/ &quot;Judge Frank Caprio Wants Justice for All&quot;]. February 20, 2019. [https://web.archive.org/web/20190806123200/https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/ Archived] from the original on August 6, 2019&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;May 19,&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.independentri.com/independents/ind/south_kingstown/article_323b88b3-6c27-565c-a513-fe72f66e47aa.html|سەردێڕ=Caprio: Leave the ladder down, so others may follow |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190806123157/http://www.independentri.com/independents/ind/south_kingstown/article_323b88b3-6c27-565c-a513-fe72f66e47aa.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر ژیانی ھەبوو، و بە توندی منداڵەکانی فێر دەکرد کە بخوێنن و لەگەڵ ھەژاراندا بەسۆز بن، و لە کاتی کاری کوڕەکەیدا وەک دادوەر، بەردەوام بوو لە بوون بە «ئامادەییەکی بەھێز».&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.catholicnewsagency.com/news/266069/frank-caprio-famed-judge-known-for-showing-mercy-dies-at-88|سەردێڕ=Frank Caprio, famed judge known for showing mercy, dies at 88 |وێبگە=Catholic News Agency}}&lt;/ref&gt; لە ساڵانی دواتریدا، توپ کاپریۆ وەک [[دەروونناس|دەروونناسێک]] کاری دەکرد، و نووسەرێکی بڵاوکراوە بوو لە بواری دەروونناسیی کۆمەڵایەتیدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Byle |یەکەم=Hal |ڕێکەوت=٢٠ی ئەیلوولی ١٩٦٨|ناونیشان=https://www.newspapers.com/image/57022849|سەردێڕ=Sep 20, 1968, page 12 - Newport Daily News at Newspapers.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|پەڕە=١٢|زمان=en |via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;

کاپریۆ لە قوتابخانە گشتییەکانی پڕۆڤیدێنسدا خوێندوویەتی و لە ھەمان کاتدا وەک قاپشۆر و بۆیاخچیی پێڵاو کاری کردووە. لە قوتابخانەی ئامادەیی سێنترال دەرچووە، کە لە ساڵی ١٩٥٣دا نازناوی پاڵەوانێتیی ویلایەتی لە زۆرانبازیدا بەدەستھێناوە.&lt;ref name=&quot;prov&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://news.providence.edu/providence-is-home-court-for-tv-judge-frank-caprio-58-08hon|سەردێڕ=Providence is home court for TV Judge Frank Caprio '58, '08Hon. {{!}} News {{!}} Providence College |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190806123206/https://news.providence.edu/providence-is-home-court-for-tv-judge-frank-caprio-58-08hon |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ١٩٥٨ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە کۆلێژی پڕۆڤیدێنس بەدەستھێناوە، کە زانکۆیەکی کاسۆلیکییە و لەلایەن فەرمانی دۆمینیکانەوە دامەزراوە. دوای دەرچوونی، دەستی بە وانەوتنەوەی حکوومەتی ئەمریکی کردووە لە قوتابخانەی ئامادەیی ھۆپ لە پڕۆڤیدێنس. لە کاتی وانەوتنەوە لە ھۆپ، کاپریۆ لە قوتابخانەی شەوانەی قوتابخانەی یاسای زانکۆی سަفۆک لە بۆستن خوێندوویەتی، و لە ساڵی ١٩٦٥ بڕوانامەی یاسای بەدەستھێناوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=8fy719Nr3V8|سەردێڕ=- YouTube |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191217032520/https://www.youtube.com/watch?v=8fy719Nr3V8 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=You tube (Caught in Providence Channel)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.suffolk.edu/news-features/news/2025/08/21/13/45/judge-frank-caprio|سەردێڕ=Using the Law to Lift Up Lives - Suffolk University |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=www.suffolk.edu |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

کاپریۆ ھەروەھا لە ساڵی ١٩٥٤ تا ١٩٦٢ لە [[پاسەوانی نەتەوەییی سوپا|پاسەوانی نیشتمانیی سوپای]] ڕۆد ئایلەند لە کەتیبەی ئەندازیاریی شەڕکەری ٨٧٦دا خزمەتی کردووە. لە ماوەی خزمەتکردنیدا لە پاسەوانی نیشتمانیی سوپادا، کاپریۆ لە کامپی ڤارنەم لە ناراگانسێت، [[ڕۆد ئایلەند]] و فۆرت ئیندیانتاون گاپ لە شارۆچکەی ڕۆژھەڵاتی ھانۆڤەر، [[پێنسیلڤانیا]] جێگیر کرابوو.&lt;ref name=&quot;RIM2019&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/|سەردێڕ=Judge Frank Caprio Wants Justice for All |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190806123200/https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/ &quot;Judge Frank Caprio Wants Justice for All&quot;]. February 20, 2019. [https://web.archive.org/web/20190806123200/https://www.rimonthly.com/judge-frank-caprio/ Archived] from the original on August 6, 2019&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;May 19,&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;prov&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://news.providence.edu/providence-is-home-court-for-tv-judge-frank-caprio-58-08hon|سەردێڕ=Providence is home court for TV Judge Frank Caprio '58, '08Hon. {{!}} News {{!}} Providence College |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190806123206/https://news.providence.edu/providence-is-home-court-for-tv-judge-frank-caprio-58-08hon |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://news.providence.edu/providence-is-home-court-for-tv-judge-frank-caprio-58-08hon &quot;Providence is home court for TV Judge Frank Caprio '58 &amp; '08Hon&quot;]. news.providence.edu. May 8, 2019. [https://web.archive.org/web/20190806123206/https://news.providence.edu/providence-is-home-court-for-tv-judge-frank-caprio-58-08hon Archived] from the original on August 6, 2019&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;May 19,&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{پۆلی کۆمنز|Frank Caprio (Judge)}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|مافەکانی مرۆڤ}}

[[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]]</text>
      <sha1>p5znmywshx3crqkcmzfl49ne21vee2p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ژێرار شالیان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290213</id>
    <revision>
      <id>1579500</id>
      <parentid>1579187</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3543" sha1="f23vdey3eyzg6b4xeqozjy4p98npvm5" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە|image=Gérard Chaliand 202010.jpg}}
'''ژێرار شالیان''' ({{بە فەڕەنسی|Gérard Chaliand}}؛ ١٥ی شوباتی ١٩٣٤ – ٢٠ی ئابی ٢٠٢٥) نووسەر، کوردستانناس و پسپۆڕێکی [[جیۆپۆلەتیک]]ی فەڕەنسی بوو کە لە بوارەکانی جیۆستراتژی و بزووتنەوە ڕزگاریخوازەکان چالاکیی دەکرد.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=حەسەن زادە |یەکەم=ئاسۆ |ڕێکەوت=١ی خەرمانانی ٢٧٢٥ |سەردێڕ=بە یادی &quot;ژێرار شالیان&quot;، ھاوڕێی چەگوارا و قاسملوو |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/2025/08/335 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=کوردستان مێدیا}}&lt;/ref&gt; ژێرار شالیان پسپۆڕی [[پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|پەیوەندییە نێودەوڵەتی و ستراتیژییەکان]] و ململانێ چەکدارییەکان و بەتایبەتی ململانێ ناڕێکەکانە ([[شەڕی گەریلایی]] و [[تیرۆریزم]]). شیکارییەکانی لەبارەی شۆڕشەکانی ئاسیا، ئەفریقا، ئەمریکای لاتین و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر بنەمای ئەزموونی مەیدانی لەگەڵ ھێزە شۆڕشگێڕەکان، لە زیاتر لە بیست کتێب و چەندین بابەتی ڕۆژنامەوانیدا بڵاو کراونەتەوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

== مردن ==
شالیان لە [[پاریس]] لە ٢٠ی ئابی ٢٠٢٥، کاتێک تەمەنی ٩١ ساڵ بوو کۆچی دواییی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Frachon |یەکەم=Alain |ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Gérard Chaliand, écrivain-voyageur, poète, aventurier, spécialiste des guerres et de géostratégie, est mort |ناونیشان=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2025/08/20/gerard-chaliand-ecrivain-voyageur-poete-aventurier-specialiste-des-guerres-et-de-geostrategie-est-mort_6632687_3382.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Le Monde |زمان=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=nyt&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Nossiter |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Gérard Chaliand, Intrepid Authority on Geopolitics, Dies at 91 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/08/27/world/europe/gerard-chaliand-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=The New York Times |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== بەشێک لە بەرھەمەکان ==
* کارەساتی کورد
* مێژوویەکی جیھانیی جەنگ
* مێژووی تیرۆر: لە سەردەمی کۆنەوە تاوەکو قاعیدە، کە لەگەڵ ئاڕنۆ بلین ئامادەی کردووە
* ھونەری جەنگ لە مێژووی جیھان
* ئەتڵەسی ستراتیژی
* ئیمپراتۆریەتە کۆچەرییەکان

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|شیعر|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|فەڕەنسا}}
{{ژیاننامە-کۆلکە}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]]
[[پۆل:شاعیرانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس]]</text>
      <sha1>f23vdey3eyzg6b4xeqozjy4p98npvm5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی ١٤</title>
    <ns>3</ns>
    <id>291546</id>
    <revision>
      <id>1579724</id>
      <parentid>1577777</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dexbot</username>
        <id>6403</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram]]</comment>
      <origin>1579724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="139667" sha1="gvoo6xn9qil8tii2bphgmv86yczv6th" xml:space="preserve">{{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}}

== پرسیار لە [[User:Balabarz|Balabarz]]ەوە (٢٣:١٦، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥) ==

سڵاو لێبێ مامۆسا ئەوە کەسێک هەیە ئەمەوێت لەسەر ڕەزامەندی خۆی لە ویکد پیدا کورتەیەکی ژیان نامەی دابنێم
ئەتوانیت ڕێگاکانم پێ بڵێت ئەگەر ڕوقسەت هەبێ --[[بەکارھێنەر:Balabarz|Balabarz]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Balabarz|لێدوان]]) ٢٣:١٦، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)

:سڵاو @[[بەکارھێنەر:Balabarz|Balabarz]]، سەرەتا بڕواننە [[وپ:وچن]]. بۆ فێرکاری، [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia کەناڵی یووتیووب بگەڕێ]. ویکیپیدیا لەسەر [[وپ:ژکز]] توندە و دەبێ [[وپ:دسب|سەرچاوەی باوەڕپێکراو]] دانێیت ئەگەر نا دەسڕدرێتەوە. دوای بڵاوکردنەوەی وتارەکە، ڕەنگە بەکارھێنەرانی تر بەسەرداچوونەوەی بۆ بکەن و ئەگەر بەر [[وپ:پسخ]] یان [[وپ:پس]] بکەوێت، ڕەنگە بۆ سڕینەوە بیپاڵێون. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٤:٢٦، ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-46&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in &quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T379264]
* MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347]
* Using the &quot;{{int:showpreview}}&quot; or &quot;{{int:showdiff}}&quot; buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097]
* Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454]
* The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment]
* The Reader Growth team is launching an experiment called &quot;Image browsing&quot; to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185]

'''Updates for technical contributors'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28.
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from &lt;code&gt;&lt;user id&gt;&lt;/code&gt; to &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;mw:&lt;identity type&gt;:&lt;user id&gt;&lt;/code&gt;, where &lt;code&gt;&lt;identity type&gt;&lt;/code&gt; is typically &lt;code dir=ltr&gt;CentralAuth:&lt;/code&gt;&lt;!-- not a typo --&gt; (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;local:&lt;wiki id&gt;&lt;/code&gt; (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the &lt;code&gt;sessionJwt&lt;/code&gt; cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$9&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; or emailing other users &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;10&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612]
* A &lt;code&gt;REL1_45&lt;/code&gt; branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/]
* The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ٢٠:٣٥، ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29606150 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-47&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November.
* Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]].
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|&lt;code&gt;s:min:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''&quot;Report Visual Bug&quot;'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
* Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;hackathon@wikimedia.org&lt;/bdi&gt;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٧:٢٣، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29627455 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-48&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the &quot;DWIM&quot; (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''&lt;span lang=&quot;und&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;cxfcnmt&lt;/span&gt;'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''&lt;span lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;счастье&lt;/span&gt;'' (&quot;happiness&quot;) that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734]
* Later this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the &quot;{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}&quot; preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417]

'''Updates for technical contributors'''
*  Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/]
* The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for &lt;code dir=ltr&gt;format=xml'''&amp;xlst={stylesheet}'''&lt;/code&gt; will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/]
* The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (&lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Main graph or &lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query-scholarly.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٥:٥٤، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29702226 --&gt;
== خراپبوونی بەشی کوردی ویکیپدیا ==

سڵاو @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بیرم چوو لەو پەیامەی پێشتردا پێت بڵێم کە ماوەیەکی زۆۆرە ویکیپدیای کوردی کێشەو گرفتی زۆری تیا دروستبووە پێویستی بە چاکسازی گشتی و نوێکاری گەورە ھەیە جا نازانم لەلایەن ئێوە ئەکرێت یان نا ئەوە خۆتان ئەزانن.


کێشەکان: 

١- لەکاتی دەستکاریکردن یان وەرگێڕانێکی نوێ بۆ ووتارەکان سایتەکە لەکار ئەکەوێ وەک شێوازێک لە گلیچ یان وەستانی سێرڤەر کە بەھۆییەوە ناتوانرێت ئەو شتانەی چاکت کردووە یان وەرتگێڕاوە پاشەکەوت(Save) ببێت و ھەرچی کردووتە بەزیادە ئەڕوا کە لەکاتی ئەم دوو بابەتە [[وەن یو ئای]] و [[سانتیاگۆ بێرنابیۆ (یاریزان)]] تووشم بوو کە دوای ماندوونێکی زۆۆر لە وەرگێڕان کە دوو کاتژمێر یان زیاتری خایاند ھەرچی کرا لەدەست چوو خەزن نەبوو نەبوو ناچار لە سەرەتاوە دەستم پێکردەوە وە ھەر ئەوەش ھۆکارە بۆ ئەوەی ھەندێ بەشی ئینگلیزییە و وەرنەگێڕدراوە بە کۆپی پەیست لە ویکی ئینگلیزی ھێناومە، گەر ئەمە بەردەوام بێت ناتوانرێ بەشداری بکرێت و ووتاری نوێ دابنرێت جا من بم یان ھەر کەسێکی تر.


٢- کاتێ ئەتەوێ زمانی ووتارێک بگۆڕیت بۆ نمونە لە ئینگلیزی بۆ کوردی لیستی زمانەکان بەشێوەیەک سەقەت پیشان ئەدرێن و ھەر زمانێک سێجار پیشان ئەدات و سێبارە ئەبنەوە بۆچی و کێشە چیە نازانم (ئەمەیان تەنیا لە کوردیەکە وایە) بۆ زمانەکانی تر کێشەیان نیە.


٣- زۆرێک لە داڕێژەکان کۆن بوون و لەگەڵ ناوەڕۆک و بابەتی نوێ کار ناکەن و بەنوسینێکی سووری تۆخ ئاماژەی پی ئەدا کە دارێژە بەردەست نیە، ھەروەھا کاتی بەکوردیکردنی دارێژەیەک لە ئینگلیزی بۆ کوردی سەیرەکەیت جیاوازیان زۆر زۆرە و ھیچ لەیەک ناچن لەکوردیا وەک ئینگلیزیەکە پڕ داتاو زانیاری نیە کە ئەمیش بۆ خۆی کێشەت بۆ دروستەکا لەکاتی وەرگێڕانی نوێدا.


٤- لەکاتی وەرگێڕانی بابەتێک کە لە کوردییا نییە بەتایبەت بۆ ووتارێک کە دورودرێژەو پێویستی بەکاتی زۆرە رەنگە نەتوانیت بەیەکجار سەرجەم بەشەکان بکەیتەوە کوردی چونکە وەرگێڕە سەقەتەکەی گۆگڵ بەھیچ جۆرێ جێگای ئەوە نیە پشتی پێ ببەسترێت و پێویستە دێڕ بەدێڕ بەکارھێنەر خۆی ڕاستان بکاتەوە و کاتی باشی ئەوێت، کاتێ بەشێک وەرەگێڕیت و وازی لێ ئەھێنیت بۆ کاتێکی تر بیکەیت، لەکاتی دووبارە ھاتنەوە ناو ھەمان بابەت بۆ تەواوکردنی وەرگێڕانەکە سەیرەکەی ئەوەی کردوتە قبوڵی ناکات و ئەڵێ ئەمە بە وەشانی کۆنتر کراوە یان داتاو سەرچاوەکان گۆڕاون پێویستە سەرلەنوێ دەست بکەیتەوە بە وەرگێڕان ئەوەی کردوتە بەھەدەر ئەڕوا و ئەسڕێتەوە کە ئەمە گەورەترین کێشەی وەرگێڕەکە.


زۆرێکی تر ماون بەڵام لەئێستادا ئەوەندەم لە خەیاڵدا بوو گرنگیش بوو ئەوانی تر زۆر جێی بایەخ نەبوون.. [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ٢٣:١٣، ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:سڵاو {{وب|GoRaN909}} شتێکی خۆشە بەکارھێنەران کێشە و چارەسەر بخەنە ڕوو تا ویکیپیدیای پێ باشتر بکرێت. ھەندێ شت لێرە چاک دەکرێت و ھەندێ شتی تریش لە دەرەوەی ئێرە.
:# ئەوەی تۆ کەڵکی لێ وەردەگری پێی دەڵێن [[mw:Special:MyLanguage/Content translation]] و [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2]] کە من کەڵکیان لێ وەرناگرم و شێوازە کۆنەکە بە کار دێنم. شتێکی ناخۆشە ئەوەت بەسەر ھاتووە، بەڵام من لێرەدا ناتوانم ھاوکاریت بکەم و تەنیا دەتوانم پێت بڵێم مادام شتەکە بەسەر خۆت ھاتووە و باشتر دەزانیت چۆن ڕوونی بکەیتەوە، بڕۆ بۆ https://phabricator.wikimedia.org و لەوێ بە ئینگلیزی ڕاپۆڕتێک بنووسە کە چی ڕووی داوە و دواتر خۆبەخشان کە زانییان شتەکە وایە و کێشەی تەکنیکی ھەیە، کاری لەسەر دەکەن.
:# سەیرە! من شتی وام نەبینیوە. دەتوانیت ڤیدیۆیەکی کورتم لە دیسکۆرد بۆ بنێریت تا بزانم باسەکە چییە؟
:# دەزانم بەشێکی باشی داڕێژەکان کۆن بوونە، بەڵام ئێمە ژمارەمان کەمە و دەرەقەتی نوێکردنەوەی ھەزاران داڕێژە نایەین بۆیە بەپێی پێویست و بینینی کێشە تێیاندا نوێیان دەکەینەوە. ھەستیش دەکەم باسی ئەو داڕێژانە دەکەیت کە لەم چەند وتارەی دواییت دروست کردبوون، دەرکەوتبوون. ئەو ڕەنگە سوورە دەڵێ تۆ بانگی داڕێژەیەکت کردووە کە دروست نەکراوە بۆیە ئەگەر بە پێویستت زانی، دەتوانیت دروستی بکەیت و ئەگەریش لەم کاتەدا سوودێکی وای بۆ ئێمە نەبوو، باشترە ھەر بانگی داڕێژەکەش نەکەیت. کاتێک داڕێژەیەک لە ویکییەکی ترەوە ھاوردە دەکەیت، بێگومان وەک ئەوەی ئەوان دەردەچێت، بەڵام دەبێت پەیامەکانی بکەیتە کوردی ئەگینا نزیکەی ٩٩٪ی داڕێژەکان لە ھەموو ویکییەکان ھەمان شتن و وەک یەک دەردەچن. ڕەنگە ئەو داڕێژەی دروستی دەکەیت پشت بە داڕێژەیەک یان زیاتری تر ببەستێت و پێویست بێت ئەوانە نوێ بکرێنەوە.
:# سەیری وەڵامی خاڵی یەک بکە.
: ھەر شتێکی تریش ھەیە، فەرموو. ببوورە درەنگیش وەڵامم دایەوە؛ عادەتەن ئەم شتانە دەخەمە کۆتا ئیشەکانم تا بە ئیسراحەت وەڵامیان بدەمەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانیت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٧:٣٤، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::سەرەتا ببورە درەنگ وەڵامم دایەوە بەھۆی کەمی مەجالەوە @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] .. وەڵا من دیسکۆرد بەکارناھێنم گەر فەیسبووک یان تیلیگرام خۆت یان تایبەت بە ویکی کوردی ھەیە ناونیشانەکەی چیە تا وێنەکەیت بۆ بنێرم، بۆ وەرگێڕانەکەش بەڵێ ئەو ئامرازە بەکارەھێنم چونکە ئاسانکاری باشی تیایە بۆ وەرگێڕان و باشتر تێگەیشتنی ناوەڕۆکەکان چونکە راستەوخۆ بابەتەکەت لەبەرچاوە ڕووکەشی دیارە شێوازە کۆنەکەم بەلاوە پەسەند نیە من، بۆ دارێژەکانیش بڵێم چی نازانم ئەوەی چالاکی ھەیەو بەشداری ھەیە لە بەرەوپێشچوونی ویکییا فەرامۆشکراوە و کۆمەڵێکیش کە ساڵ و دوو ساڵ یان زیاترە ھەر نەھاتونەتە خەت پلەو پۆست و توانای دەسکاریی سەرچاوەیان دراوەتێ ھتد... دووبارە نازانم بلێم چی بەڕاستی لێرە شتەکان ئاسانن و تێگەشتن لێی قورس نیە بەڵام قورسکراوە لەسەر بەکارھێنەران و دەسکاریکەران بۆ ئەوەی ویکی ئینگلیزیش من ئەکاونتێکی کۆنم ھەیە کاتی خۆی دروسمکرد بەڵام ناتوانم نە بچمە ناو نە بیگەڕێنمەوە لە بەشی ئینگلیزی تا قسەیان لەگەڵکەم و تێیان گەیەنم... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ١٩:٠٨، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] ئاسایییە و منیش درەنگ وەڵام دەدەمەوە، بەڵام بیرت بێت بەشە کۆنەکانی پەڕەی لێدوانەکەم دوای ٣١ ڕۆژ ئەرشیڤ دەکرێن مەگەر ئەوەی خۆم بە شێوەیەکی کاتی ڕای بگرم. بێمە سەر باسەکە، ڕاستییەکەی من لەم کاتەدا و لە دەرەوەی ویکیپیدیا، تەنیا لە [[ویکیپیدیا:دیسکۆرد]] دەتوانم قسە لەگەڵ بەکارھێنەران بکەم. بۆ ئەوەی https://phabricator.wikimedia.or، پێویستت بە ھەژماری تر نییە و ھەر دەتوانیت بەم ھەژمارەت بچیتە ژوورەوە و بەشداری بکەیت. بۆ قسەکانی تریشتان، بە خوا ئیتر بڵێین چی! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٩:٣٤، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::::کێشە نیە کاکە ئاساییە بۆمن درەنگ وەڵامدانەوە باشترە لەوەی ھەرگیز وەڵامت دەسنەکەوێ، وێنەو کورتە ڤیدیۆم کردووە ئەتوانن لەڕێی گۆگڵ درایڤەوە سەیری کەن @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]
::::کێشەی وەرگێڕەکە: https://drive.google.com/file/d/1h4Oz4lKHYOkMVUwI_sr6sdpsOdFdWPgq/view?usp=sharing
::::کێشەی دەستکاریکردن:
::::https://drive.google.com/file/d/1MMI1Ae6v9CaP1_e40hehibQVN_GdK2sa/view?usp=sharing [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ٢١:٤٥، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] بۆ وێنەکە، ئەوە تەنیا ئاگادارییەکە و پێت دەڵێت دوای ئەوەی دەستت بە وەرگێران کردووە، لە ویکیی سەرچاوەوە دەستکاری کراوە. جا لێرەدا تۆ ئەگەر وەرگێڕانێکی وات نەکردبوو و ئەگەر ویستت، دەتوانیت لە سەرەتاوە دەست پێ بکەیتەوە، بەڵام خوا قبوڵ ناکات بۆ نموونە ٨٠٪ وەرگێڕانت کردبێت و لەبەر دەستکارییەک یان زیاتری ویکیی سەرچاوە، بێیت لە سفڕەوە دەست پێ بکەیتەوە. بە کورتی، شتەکە لە دەستی خۆتە کە درێژە بە وەرگێڕان بدەیت یانیش لە سفڕەوە دەست پێ بکەیتەوە. ئەگەر ئیشی زۆرت لەسەری کردبوو، دەتوانیت ئەم ئاگادارییە بخەیتە پشتی گوێ و تەواو. بەستەری دووەم داوای مۆڵەتی دەکرد. ناتوانیت وەک وێنەکە بیخەیتە بەرچاوی گشتی؟ لایەنی کەم تا بزانم مەسەلە چییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٥:٢٩، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::::::بەڵێ ئەزانم منیش بەردەوام فەرامۆشی ئەکەم خۆ ناچم بەقسەی ئەو لەبەر پیتێک یان دارێژەیەک ووشە بە ووشە لە سفرەوە بنوسمەوە، ئەوەی دووەمیش ئێستا کراوە بە گشتی سەیری بکە تا تێبگەیت لە بابەتەکە. @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ١٨:١٠، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:::::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] وای لێ بکە. بۆ ڤیدیۆکەش، وا بزانم پەیوەندیی بە خاڵی دووەمتەوە نەبوو و کێشەیەکی ترت پیشان داوە کە ھەڵە نەبم لەو کاتەدا ھێڵی ئینتەرنێتەکەت لاواز بووە یان پچڕاوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٨:١٩، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-49&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]].
* The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|&lt;code&gt;w:tok:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|&lt;code&gt;q:pcm:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٨:٥٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29732328 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-50&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions.

'''Updates for editors'''
* Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either &lt;bdi lang=&quot;ka-Latn&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''bedniereba''&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;ka-Cyrl&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''бедниереба''&lt;/bdi&gt; will now suggest the existing article about &lt;bdi lang=&quot;ka&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;ბედნიერება&lt;/bdi&gt; (&quot;happiness&quot;). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development.
* Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new &quot;Edit full page&quot; button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project.
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025.
* A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711]
* Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/]
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٧:٤٢، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29738112 --&gt;
== New update request ==

{{Ltr}}

Hello, Aram. 

Can you rename [[ئەندروو ماونتبەتن وینز]] back to [[ئەندروو ماونتبەتن-وینز]], by readding the hyphen in Andrew Mountbatten-Windsor's surname? Andrew Mountbatten-Windsor's surname has been hyphenated again, as decreed by late Queen Elizabeth II, after the hyphen was briefly omitted from his surname, after he was stripped of all his royal and military titles. 

https://www.theguardian.com/uk-news/2025/nov/12/andrew-mountbatten-windsor-hyphenated-decreed-queen-elizabeth 

Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Kurcke|Kurcke]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurcke|لێدوان]]) ١٥:٢٦، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:Hi {{وب|Kurcke}}. {{Done|Done}} Although in my language there isn’t a clear consensus on when or how hyphens should be used. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٢٠:٠٠، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::Thank you very much. [[بەکارھێنەر:Kurcke|Kurcke]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurcke|لێدوان]]) ٠٦:٢٣، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
{{Ltr/end}}
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-51&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927]

'''Updates for technical contributors'''
* To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the &lt;code dir=ltr&gt;externallinks&lt;/code&gt; table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٩:٠٠، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29796010 --&gt;
== لوڕی باکووری ==

@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] کۆدی [[ئایزۆ ٦٣٩]]ی [[لوڕیی باکووری|لوڕی باکووری]] (lrc) لە کاتی بەکارھێنان بە زمانی ئینگلیزی دەنووسرێ کە لە پەڕەی [[لوڕی]] دیارە [[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Average kurd|لێدوان]]) ٢٠:٤٦، ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] {{کرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٧:٢٦، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)

== وتار ==

سڵاو @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ماوەیەکە چەند وتارێکم نووسیووە، بۆتەکەت نیشانەی وتاری ھەتیووی دەخاتە سەر، نازانم بۆ وا دەنوسێت، بۆ نمونە وتاری [[مێرکێ]]. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ١٠:٢٥، ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] وتاری هەتیو واتا ئەو وتارە لە وتارێکی تر بەستەری نییە. ئەگەر تۆ لە شوێنێکی تر مێرکێت بەکار هێنا و بەستەرت بۆی کرد ئەوا دەتوانی تاگی هەتیو لابەری. هیوادارم سوود لەم نامەیەدا ببینی [[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Average kurd|لێدوان]]) ٢٠:٢٨، ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ھەرچەندە ئەو بەکارھێنەرەش وەڵامی دایەوە، ویستم خۆیشم شتێک زیاد بکەم. وتارەکەت ھەتیوە چونکە ھیچ وتارێکی تر بەستەری پێ نەداوە. دەتوانن دوای ئەوەی وتارتان دروست کرد، بە [[ویکیپیدیا:بەستەردەری خێرا]] بەستەری پێ بدەیت، بەڵام تکایە بە وریایییەوە ئامڕازەکە بەکاربێنن؛ بۆی ھەیە بە ھەڵە بەستەر بە وتاری ناپەیوەندیدار بدەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٧:٤٨، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-52&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324]
* The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping &quot;First Steps&quot; in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546]

'''Updates for technical contributors'''
* Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute &lt;code dir=ltr&gt;data-mw=&quot;interface&quot;&lt;/code&gt; to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with &lt;code dir=ltr&gt;data-mw-interface=&quot;&quot;&lt;/code&gt;, to avoid potential conflicts with other &lt;code dir=ltr&gt;data-mw&lt;/code&gt; attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week.
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ٢١:٤٢، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29831856 --&gt;
== بۆتەکەد ==

سڵاو. گەلێ وتار ھەن سەرچاوەیان ھەیە کەچی ئارام بۆت تاکی بێسەرچاوەیان لێ دەدا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٢٥، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
:@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] سڵاو، لە ئێستادا مەرجی بۆتەکە تا بزانێت چی سەرچاوەیە ئەوەیە کە سەرچاوەکە لە &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; بئاڵێنیت. جگە لە سەرچاوەکانی کتێب و چەند دانەیەکی تر کە زۆر جار بە [[داڕێژە:Sfn]] دادەنرێن و دواتر لە خوارەوە لە بەشی بیبیلۆگڕافی بە جیا و لە دەرەوەی &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; بانگ دەکرێن. ئەگەر ئەو نموونانەی تۆ بینیوتن جیان لە مەرجەکان، تکایە بەستەری دەستکاری یان وتارەکانم بۆ دانێ تا بزانم مەسەلە چییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٨:٢٠، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ئەو مەرجە ناتەواوە. وتار ھەن &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; تیا نییە، بەڵام سەرچاوەیان ھەیە. وەک وتاری [[تێوەپێچراوی]]. جیا لەوە، وتارێ سەروبنی یەک دوو پاراگرافە زیاتر لە یەک سەرچاوەی ناوێ. لێدانێ تاگی ھەر تەنیا سەرچاوە بۆ ئەم وتارانەش کارێکی هەڵەیە کە بۆتەکەت دەیکا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:٣٠، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
::: {{وب|Aza}} قسەکانت ماقوڵن، بەڵام ئەوەی ئەو وتارەش بە سەرچاوە ھەژمار ناکرێت. دیار نییە ئەو بەستەرە بۆ چی دەقێکی وتارەکە سەرچاوەیە و چی پشتڕاست دەکاتەوە. دەبێت بە سایتەیشن سەرچاوەکان دانرێن کە دەستکاریکەری دیداری کردوویەتی بە ھێلکەی پاککراو. ڕەنگە بڵێی جا خۆ ئەم وتارە تەنیا دوو سێ دێڕە و ئەوەی بۆ چییە؛ بەکارھێنەرانی تر چاو لە من و تۆ دەکەن و وەک دەڵێن ئێمە ئاو دەڕێژین و ئەوانیش پێی تێ دەخەن. بەکارھێنەر ھەیە بە قەد ڕۆژنامەیەک دەنووسێ و لە کۆتایی بەستەرێکی سادە یان دەقێکی ڕووت دادەنێ و دەڵێ گووگڵ یان فڵان سەرچاوەیە. ئەمە دەبێ؟! لەسەر قسەکەی دواترت، کە پێت باش نییە تاگی بێسەرچاوە و یەک سەرچاوە لە ھەندێک وتار بدرێن، لە ئێستادا لای بۆتەکە وتاری کورت و ھەڵبژێردراویش وەک یەکن. ئەگەر دەڵێن با ئیتر ئەو دوو تاگە لەو جۆرە وتارانە نەدرێن، دەتوانن مەرجێکم پێ بڵێن؟ بۆ نموونە پێت باشە بڵێین ئەگەر وتارەکە ئەندامی [[:پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان]] بوو، ئەو دوو داڕێژەی لێ مەدە یان چۆن؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٧:٢٦، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].

'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support &quot;map&quot; as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٩:٣١، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29907192 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] 
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]

'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: &lt;code dir=ltr&gt;https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/&lt;/code&gt;) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ٢٠:٢٧، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29943403 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the &quot;prevent this user from editing their own talk page&quot; is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]

'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, &lt;code&gt;account_type&lt;/code&gt;, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the &lt;code&gt;createaccount&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;autocreateaccount&lt;/code&gt; actions. As part of this change, the variable &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; has been renamed to &lt;code&gt;account_name&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;upload.wikimedia.org/…&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ٢١:١٥، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29969530 --&gt;
== پرسیار لە [[User:بارزان هۆزان قیتران|بارزان هۆزان قیتران]]ەوە (١٨:٠٤، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦) ==

سلاو --[[بەکارھێنەر:بارزان هۆزان قیتران|بارزان هۆزان قیتران]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بارزان هۆزان قیتران|لێدوان]]) ١٨:٠٤، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)

:سڵاو @[[بەکارھێنەر:بارزان هۆزان قیتران|بارزان هۆزان قیتران]] ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٠٠:٣٧، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)

== زاری بەختیاری ==

@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] لە وتاری «[[زاری بەختیاری]]» وە لە پەڕەی «[[ڕەشنووس:عەلی مەردان خان بەختیاری]]» کاتێک کۆدی زمانی بەختیاری بەکاردەهێنرێت بە ئینگلیزی دەنووسرێت. [[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Average kurd|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] {{کرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٠٠:٤٩، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
== پرسیار ==

سڵاو کاک ئارام. پرسیارێکم هەبوو، [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%95%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%D8%AC%DB%86%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%AC%DB%86%D8%B1)#%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DA%A9%DA%B5%DB%86%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%88%D8%B4%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D9%87! ئێرە] چی لێهاتەوە؟! [[بەکارھێنەر:Cizr|&lt;font color=&quot;#00BAAE&quot;&gt;'''سينا'''&lt;/font&gt;]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Cizr|&lt;font color=&quot;#FC6600&quot;&gt;&lt;small&gt; &lt;sup&gt;'''قسەوباس'''&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;&lt;/font&gt;]] ٢٠:٠١، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)

:سڵاو لە ئێوەش کاک @[[بەکارھێنەر:SiNa|SiNa]]، وەڵا حیچ. یەکدەنگی لەسەر گۆڕینی نەبوو. گۆڕینی ئەم وشەیە ئاسان نییە و تا ١٠٠٪ دڵنیا نەبین دوای گۆڕینی پەشیمان نابینەوە یان نایکەینە وشەیەکی تر باشترە دەستی لێ نەدرێت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٠٠:٥٦، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
::ئا، تکایە ناوەکەشتان لە بەشی واژوو لە Cizr بکەنە SiNa. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٠٠:٥٧، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
:::زۆر سپاس گۆڕیم. بەو وەڵامەتان پرسیارێکی دیشم بۆ دروست بوو، ئەویش ئەوەیە کێشەکەی چێ کە بگۆڕدرێ؟ پێم جالب نێ کە زۆر لە ویکەکان بە زمانی خۆیان ئەو وشەیان نوسیوە بەڵام کوردی بە ئینگلیسی، شتێکی دیش ئەوەیە کێ دێ بڵێ ئەمن دژی ئەوەم کە ئەو نێوەتان بە کوردی نوسیوە کە پەشیمان ببینەوە لەو شتەی؟ پێموانێ هیچکێها لە بەکارهێنەران دوای گۆڕین دژی بە کوردی نوسین بن. بە سپاسەوە [[بەکارھێنەر:SiNa|&lt;font color=&quot;#00BAAE&quot;&gt;'''سينا'''&lt;/font&gt;]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|&lt;font color=&quot;#FC6600&quot;&gt;&lt;small&gt; &lt;sup&gt;'''قسەوباس'''&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;&lt;/font&gt;]] ١٣:٢٠، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)
::::@[[بەکارھێنەر:SiNa|SiNa]] قسەکان لە دیوەخان کراون و دیارە کە بۆچی من وەک خۆم لە گۆڕینی ڕاڕام. وشەکە لە چەندین شوێن نووسراوە و ئێستا بکرێتە شتێک و دوای دوو ڕۆژی تر بڵێن بیکەنەوە ئەوەی پێشوو یان وشەیەکی تر، ئیشەکە دەبێتە دوو ئیش و من وەک خۆم ناتوانم ئەوە بکەم تا کۆمەڵگە ١٠٠٪ لەسەر یەک وشە یەکلایی نەبووبێتەوە. وشەکە پێشی ئەوەی من بێمە ویکی دانراوە و ناشتوانم بە نابەدڵی بیگۆڕم. ڕاستی من خۆم دڵم لێی ساردە و کۆمەڵگەش یەکدەنگ نییە. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٢٠:٤٨، ١ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The &quot;{{int:pageinfo-toolboxlink}}&quot; feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]

'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]

'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٧:٤١، ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30000986 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] 
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic &quot;magic links&quot; for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;{{#isbn}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created: 
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|&lt;code&gt;w:kaj:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|&lt;code&gt;w:ppl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. 

'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ٢٣:٢٨، ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30026671 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]

'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;#siteNotice { display: none; }&lt;/code&gt; to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the &quot;view new changes since…&quot; button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]

'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٩:١٤، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30086330 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new &quot;Edit full page&quot; button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered &quot;beta&quot; on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:skin-theme-description&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag&lt;/code&gt; to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], &lt;code dir=ltr&gt;ext.globalwatchlist.rebuild&lt;/code&gt;, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٩:٠١، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30119102 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.

'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&amp;filter=&amp;optional=1&amp;action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no &lt;code dir=ltr&gt;uselang=&lt;/code&gt; URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust &amp; Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]

'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٧:٤٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30137798 --&gt;

== پرسیار لە [[User:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]ەوە (١٩:٣٢، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦) ==

سڵاو، ویستم بەستەرەکانی نێوانزمان زیاد بکەم بۆ وتارێک کە تازە دروستم کرد بەڵام ڕێگەی پێنەدام, هۆکاری ڕێگەنەدانەکە دەگەڕێتەوە بۆ چی؟ . وتارەکە ناوی (سینالۆوا)یە و وتارەکە بە ئینگلیزی نووسراوە Sinaloa. --[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)

:سڵاو @[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]، ڕاستییەکەی بەھۆی ئامڕازێکەوە کێشەیەک لە گرێدانی زمانەکان دروست بووە، بەڵام ئێوە دەتوانن لە دەقەی ٩:١٠ تا کۆتایی [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A سەیری ئەم ڤیدیۆیە بکەن] و وتارەکەتان گرێ بدەن. ھەر نەتانتوانی، پێم بڵێن تا خۆم بۆتانی گرێ بدەم، بەڵام تکایە ھەوڵ بدەن ئەو سەرچاوانە دانێن کە لە زمانە ڕەسەنەکەوە کراونەتە سەرچاوە نەک تەنیا بنووسن سەرچاوەکە ویکیپیدیای ئینگلیزییە. سپاس و ماندوو نەبن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٢٠:٢١، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
::ببوورە مامۆستا ئەوەی لە ڤیدۆکەدایە هەوڵمدا بیکەم بەڵام لەوە دەچێت کێشە تەکنیکییەکە نەیەڵێت بیکەم، سپاست دەکەم ئەگەر گرێی بدەیت. [[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ٢١:٠٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
:::@[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] {{کرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٢١:٤٤، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
== پرسیار لە [[User:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]ەوە (١٨:٤٤، ٣ی ئازاری ٢٠٢٦) ==

سڵاو، سپاس بۆ گرێدانی وتارەکەی دوێنێ، ئایا ڕێگایەک هەیە کە خۆم فێری ببم بۆ چارەسەرکردنی کێشەی ئەو ئامرازەی بۆتە ڕێگر لە گرێدانی زمانەکان؟ --[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ١٨:٤٤، ٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)

:@[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] شایەنی نییە. ھەر وەک ڤیدیۆکە بیکە، کێشەت نابێت؛ خۆشم ھەر وا گرێم دان. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ٢٣:٠٩، ٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).

'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]

'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٨:٥٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30213008 --&gt;
== بۆت ==

سەلام کاک ئارام. هیوادارم لە هەر جێیەکی و لە هەر کاتێک دا باش و تەندرووست بی. کاک ئارام هیوادارم هەژمارەکەت بکەیەوە و ئەو پەیامم ببینی. چۆنێتی چاککردنی بۆتم دەویست، بەس ئەو بەشەی کە تاگ لە وتارەکان دەدا، بۆ ویکیپیدیای فارسیمە لەسەر [[user:KordBot]]، ئەگەر پێم بڵێی چ کۆدێک لە کوێ دەبێ بەکاربێنم تا کارا بێ زۆر باش دەبێ و یارمەتیەکی زۆرت پێ داوم. یاحەق [[بەکارھێنەر:SiNa|&lt;font color=&quot;#00BAAE&quot;&gt;'''سينا'''&lt;/font&gt;]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|&lt;font color=&quot;#FC6600&quot;&gt;&lt;small&gt; &lt;sup&gt;'''قسەوباس'''&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;&lt;/font&gt;]] ١١:٢٣، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)

:سڵاو @[[بەکارھێنەر:SiNa|SiNa]] سپاس و ببوورە درەنگ وەڵامم دایەوە؛ من ئیتر بەو شێوەیەی جاران چالاک نیم. [https://github.com/KurdishWikipedia/pywikibot/blob/main/tag.py tag.py] و [https://github.com/KurdishWikipedia/pywikibot/blob/main/tag_data.py tag_data.py] کۆدەکانن، بەڵام بەبێ ڕەزامەندیی ویکیی فارسی نابێت بە کاریان بەریت ئەگینا بەربەستی دەکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;&quot;&gt;'''ئارام'''&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|&lt;span style=&quot;color:black; Background:yellow&quot;&gt;'''وتووێژ'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sub&gt; ١٤:٠٤، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror&lt;/code&gt; or &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.lib&lt;/code&gt; modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.switch&lt;/code&gt; hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٩:٣٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30260505 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|&quot;Log in with passkey&quot; button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.

'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.

'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&amp;oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]

* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]

'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٦:٤٩، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30268305 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].

'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap &quot;Edit&quot;. This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ١٩:٢٣، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC)
&lt;!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30329462 --&gt;</text>
      <sha1>gvoo6xn9qil8tii2bphgmv86yczv6th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رەوان تاڵب حەمید</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292174</id>
    <revision>
      <id>1579794</id>
      <parentid>1576385</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T11:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8986" sha1="j8ajci8fi2zbheoo5oakbr7x4w80b7p" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٦}}
text
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناو = ڕەوان تالب حەمید
| ناوی تەواو = ڕەوان تالب حەمید
| وێنە = Rawan Talib Hamid.jpg
| قەبارەی وێنە = 250px
| ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٤ی نیسانی ١٩٩٣
| شوێنی لەدایکبوون = [[هەولێر]]، هەرێمی کوردستان
| نیشتەجێبوون = [[کەرکوک]]
| نەتەوە = [[کورد]]
| خوێندن = بەکالۆریۆس لە زمان و ئەدەبی کوردی
| زانکۆ = [[زانکۆی کەرکوک]]
| پیشە = ڕۆژنامەنووس و چالاکوان
| حیزب = [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]
}}

'''ڕەوان تالب حەمید''' (لەدایکبووی ١٤ی نیسانی ١٩٩٣ لە [[هەولێر]]) ڕۆژنامەنووس و چالاکوانێکی مەدەنی و سیاسییە لە شاری [[کەرکوک]].&lt;ref name=&quot;hawlati&quot;&gt;[https://hawlati.co/page_detail?smart-id=7197 وتاری ڕەوان تالب دەربارەی دۆخی سیاسی کەرکوک - هاوڵاتی]{{بەستەری مردوو|url=https://hawlati.co/page_detail?smart-id=7197 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; لە ئێستادا لێپرسراوی بەشی هەواڵی کوردییە لە دەزگای میدیایی کەرکوک.&lt;ref name=&quot;alzawraa&quot;&gt;[https://alzawraapaper.com/content.php?id=342600 دۆخی میدیا لە کەرکوک و لێدوانەکانی ڕەوان تالب - ڕۆژنامەی ئەلزەوڕای فەرمی]&lt;/ref&gt;

== ئەزموونی میدیایی و پیشەیی ==
ڕەوان تالب لە چەندین دەزگای میدیایی و نووسیندا کاری کردووە:&lt;ref name=&quot;puk_ar&quot;&gt;[https://pukmedia.com/AR/Details/168455 روان طالب حميد: لا يوجد اي تفاهم بين الاطراف السياسية - PUKmedia]&lt;/ref&gt;
* **لێپرسراوی بەشی هەواڵی کوردی** لە دەزگای میدیایی کەرکوک (٢٠٢٣ - ٢٠٢٦).
* **سەرنووسەری گۆڤاری تیڤی** (٢٠٢١ - ٢٠٢٣).
* **سەرنووسەری بەشی هەواڵ** لە کەناڵی کەرکوک TV (٢٠٢٠ - ٢٠٢٣).&lt;ref name=&quot;puk_ks&quot;&gt;[https://www.pukmedia.com/KS/Details/200442 ڕەوان تالب باس لە پەرەپێدانی میدیای کەرکوک دەکات - PUKmedia]&lt;/ref&gt;
* **بەڕێوەبەری نووسین** لە ماڵپەڕی (ئنی عێراق) و ڕۆژنامەی هەواڵ (٢٠١٤ - ٢٠٢٠).
* **هەواڵساز** لە کەناڵی ئاسمانی کەرکوک (٢٠١٧ - ٢٠٢١).
* **ئامادەکار و پێشکەشکاری بەرنامە** لە کەناڵی ئازادی (٢٠١٢ - ٢٠١٤).

== ئەزموونی سیاسی و ڕێکخراوەیی ==
* **لێپرسراوی هەڵبژاردن و ڕاگەیاندن** لە ڕێکخراوە دیموکراتییەکانی کەرکوکی (ی.ن.ک).
* **ئەندامی بەشی چالاکییەکان** لە کۆمەڵەی ڕووناکبیری و کۆمەڵایەتی کەرکوک - نووسینگەی کەرکوک (٢٠١٠ - ٢٠١٤).
* **جێگری سەرۆکی ڕێکخراو** لە ڕێکخراوی بەهێزکردنی تواناکانی لاوان.
* **ڕێکخەر و دامەزرێنەر**ی چەندین کەمپەینی کۆکردنەوەی کۆمەک بۆ ڕۆژئاوای کوردستان.&lt;ref name=&quot;roj1&quot;&gt;[https://rojnews.news/?p=64450 ڕەوان تالب: پێویستە لایەنەکان هەڵوێستیان هەبێت - ڕۆژنیوز]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;roj2&quot;&gt;[https://rojnews.news/?p=103222 بەشداری ڕەوان تالب لە کەمپەینی ناڕەزایەتی - ڕۆژنیوز]&lt;/ref&gt;

== بەشدارییە نێودەوڵەتییەکان و خەڵاتەکان ==
* بەشداربووی ٢٤ەمین کۆنگرەی ساڵانەی دادگای تاوانی نێودەوڵەتی (ICC) - لاهای، هۆڵندا (٢٠٢٥).
* بەشداربووی ٢١ەمین مەراسیمی خەڵاتی نێودەوڵەتی (منارەی باکوور) - ئەڵمانیا (٢٠٢٥).&lt;ref name=&quot;anf2&quot;&gt;[https://kurmanci.anf-news.com/civak-ekolojI/li-kerkuke-festivala-helbest-u-wejeya-kurdi-73913 فێستیڤاڵی ئەدەبی و ڕۆشنبیری لە کەرکوک - ANF]&lt;/ref&gt;
* هەڵبژێردراوی بەرنامەی NDI ئەمریکی وەک یەکێک لە ٦٠ گەنجە کاریگەرەکەی عێراق (٢٠٢١).
* بەشداربووی کۆنفرانسی گەشەپێدانی مرۆیی - لوبنان (٢٠١٨).

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
* [https://www.xendan.org/detailwtar/4015 شیکاری ڕەوان تالب بۆ کێشە سیاسییەکان - خەندان]
* [https://www.peyserpress.com/wtardetail/697 وتاری ڕەوان تالب: کەرکوک و ململانێکان - پەیسەر پرێس]
* [https://www.rachlaken.com/details/44102 ڕەوان تاڵب حەمید: کێشەی نێوان حزبەکان لەسەر کەرکوک توندە - ڕەچڵەکێن]

== ئەزموونی میدیایی و پیشەیی ==
ڕەوان تالب لە چەندین دەزگای میدیایی و نووسیندا کاری کردووە:&lt;ref name=&quot;puk_ar&quot;/&gt;
* **لێپرسراوی بەشی هەواڵی کوردی** لە دەزگای میدیایی کەرکوک (٢٠٢٣ - ٢٠٢٦).
* **سەرنووسەری گۆڤاری تیڤی** (٢٠٢١ - ٢٠٢٣).
* **سەرنووسەری بەشی هەواڵ** لە کەناڵی کەرکوک TV (٢٠٢٠ - ٢٠٢٣).&lt;ref name=&quot;puk_ks&quot;/&gt;
* **بەڕێوەبەری نووسین** لە ماڵپەڕی (ئنی عێراق) و ڕۆژنامەی هەواڵ (٢٠١٤ - ٢٠٢٠).
* **هەواڵساز** لە کەناڵی ئاسمانی کەرکوک (٢٠١٧ - ٢٠٢١).
* **ئامادەکار و پێشکەشکاری بەرنامە** لە کەناڵی ئازادی (٢٠١٢ - ٢٠١٤).

== ئەزموونی سیاسی و ڕێکخراوەیی ==
* **لێپرسراوی هەڵبژاردن و ڕاگەیاندن** لە ڕێکخراوە دیموکراتییەکانی کەرکوکی (ی.ن.ک).
* **ئەندامی بەشی چالاکییەکان** لە کۆمەڵەی ڕووناکبیری و کۆمەڵایەتی کەرکوک - نووسینگەی کەرکوک.
* **جێگری سەرۆکی ڕێکخراو** لە ڕێکخراوی بەهێزکردنی تواناکانی لاوان.
* **ڕێکخەر و دامەزرێنەر**ی چەندین کەمپەینی کۆکردنەوەی کۆمەک بۆ ڕۆژئاوای کوردستان.&lt;ref name=&quot;roj1&quot;/&gt;
* **ئەندامی کارای کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان (KNK)** بۆ داکۆکیکردن لە مافی ڕۆژنامەنووسان.&lt;ref name=&quot;anf1&quot;&gt;[https://sorani.anf-news.com/ڕۆژنامەنووسانی-کەرکووک-بۆ-وەڵامدانەوەی-هەڕەشەکان-8056 هەڵوێستی ڕەوان تالب و ڕۆژنامەنووسانی کەرکووک - ANF]{{بەستەری مردوو|url=https://sorani.anf-news.com/%DA%95%DB%86%DA%98%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D9%86%D9%88%D9%88%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%95%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%88%DA%A9-%D8%A8%DB%86-%D9%88%DB%95%DA%B5%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D9%87%DB%95%DA%95%DB%95%D8%B4%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86-8056 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== بەشدارییە نێودەوڵەتییەکان و خەڵاتەکان ==
* بەشداربووی ٢٤ەمین کۆنگرەی ساڵانەی دادگای تاوانی نێودەوڵەتی (ICC) - لاهای، هۆڵندا (٢٠٢٥).
* بەشداربووی ٢١ەمین مەراسیمی خەڵاتی نێودەوڵەتی (منارەی باکوور) - ئەڵمانیا (٢٠٢٥).&lt;ref name=&quot;anf2&quot;/&gt;
* هەڵبژێردراوی بەرنامەی NDI ئەمریکی وەک یەکێک لە ٦٠ گەنجە کاریگەرەکەی عێراق (٢٠٢١).
* بەشداربووی کۆنفرانسی گەشەپێدانی مرۆیی - لوبنان (٢٠١٨).

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
&lt;references /&gt;
* [https://www.xendan.org/detailwtar/4015 شیکاری ڕەوان تالب بۆ کێشە سیاسییەکان - خەندان]
* [https://www.peyserpress.com/wtardetail/697 وتاری ڕەوان تالب: کەرکوک و ململانێکان - پەیسەر پرێس]
* [https://www.rachlaken.com/details/44102 ڕەوان تاڵب حەمید: کێشەی نێوان حزبەکان لەسەر کەرکوک توندە - ڕەچڵەکێن]
{{شریتی دەروازە|عێراق|ژیاننامە}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]]
[[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]
[[پۆل:خەڵکی هەولێر]]
[[پۆل:خەڵکی کەرکوک]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]]
[[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]]
[[پۆل:سیاسەتوانانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]
[[پۆل:خەڵکی هەولێر]]
[[پۆل:خەڵکی کەرکوک]]</text>
      <sha1>j8ajci8fi2zbheoo5oakbr7x4w80b7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خۆر سپۆرت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292321</id>
    <revision>
      <id>1579733</id>
      <parentid>1561532</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T02:47:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٣ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3583" sha1="8p06bvu0t8l0f2c3alw75x5nei1ueee" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٦}}
{{Infobox television channel|name=خۆر سپۆرت|logo=Xor_sport_media.png|logosize=200px|launch_date={{Start date|2025|1|21|df=y}}|owner=|country=[[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]]|web={{url|https://www.xorsport.com}}|language=[[کوردی]] [[فارسی]]|headquarters=[[مەهاباد]]، [[ئازەربایجانی ڕۆزئاوا]]، [[ئێران]]}}'''خۆرسپۆرت''' [[میدیای ھەواڵ|پێگەیەکی هەواڵی]] [[وەرزش لە کوردستان|وەرزشی]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژهەڵاتی کوردستانە]] و بە دروشمی '''میدیای وەرشوانانی کورد''' ناسراوە.

== مێژوو ==
خۆرسپۆرت لە ڕێکەوتی (٢٧٢٥/١٠/١ کوردی؛٢٠٢٥/١/٢١ ز) لەلایەن فەردین ڕەزانیا دامەزرا و چالاکێکانی دەست لەسەر [[ھەواڵەکان|هەواڵ]] لە بەشەجیاوازەکانی [[وەرزش]] و [[فەرھەنگ|فەرهەنگی]] دەست پێکرد و دواتر لە ساڵی ٢٠٢٦ دا بەشی [[فەرھەنگ|فەرهەنگی]] خۆر بەناوی '''خۆر نیۆز''' جیا کردەوە بۆ ئەوەیکە بتواندرێت هەواڵەکانی لە ئەم دوو بەشەدا، بەشێوەیێکی باشتر بۆ بینەران و خوێنەرانی ئەم پێگەیە ڕووماڵ بکەن.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=خوراسپورت؛ رسانه‌ای نوظهور که به مرکز ثقل ورزش کوردستان تبدیل می‌شود |ناونیشان=https://hewal.ir/?p=22321 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٦ |وێبگە=پایگاه خبری هه وال |زمان=fa-IR }}{{بەستەری مردوو|url=https://hewal.ir/?p=22321 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=درباره ما {{!}} خور اسپورت |ناونیشان=https://xorsport.com/about-us/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٦ |وێبگە=xorsport.com |زمان=fa-IR }}{{بەستەری مردوو|url=https://xorsport.com/about-us/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=m_45329597 |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=xorsport {{!}} خور اسپورت |ناونیشان=https://virgool.io/@m_45329597/xorsport-%D8%AE%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%AA-b5i5tm1kyjll |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=ویرگول |زمان=fa}}&lt;/ref&gt;

ئەم پێگەیە لە لایەن [[پەیامنێر|پەیامنێران]] بەشێوەی خۆبەخشانە کاری خۆی دەست پێکردووە و لە ئێستادا پەیامنێرەکانی لە ناوچە جیاوازەکانی [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] یارمەتی ئەم پێگەیە دەدەن و لە ئێستادا یەکێک لە پێگە هەواڵییە ناودارە وەرزیشییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== سەرچاوەکان ==
&lt;references /&gt;{{تد|ئێران|کوردستان|تۆپی پێ|وەرزش}}

== سەرچاوە دەرەکییەکان ==
[https://xorsport.com وێبسایتی پێگەی هەواڵی خۆر سپۆرت]{{بەستەری مردوو|url=https://xorsport.com/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}
[[پۆل:میدیای بەکۆمەڵ]]
[[پۆل:ڕۆژهەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:وەرزش]]
[[پۆل:میدیای ھەواڵ]]</text>
      <sha1>8p06bvu0t8l0f2c3alw75x5nei1ueee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تەمال</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292977</id>
    <revision>
      <id>1579593</id>
      <parentid>1567946</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:18:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3983" sha1="me67206tz538u2q9xzrtoqwo6rjd2de" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}}
}}
[[پەڕگە:Tamales in Clarksdale, MS.jpg|وێنۆک|تەمالێسی ناو توێکڵی گەنمەشامی]]
'''تەمال''' یاخود '''تەمالێس''' (بە [[ئیسپانی]]: el tamal) جۆرێکە لە خواردنە فەرهەنگییەکانی ئەمریکای ناوەند بە تایبەتی باشوری وڵاتی [[مەکسیک]] و [[گواتیمالا]]. تەمال لە تێکەڵەی هەویری گەنمەشامی و مریشک یاخود گۆشت دروستدەکرێت و پاشان لە ناو توێکڵی گەنمەشامی یان گەڵای مۆز دەکوڵێندرێت و دەخورێت. لە هەندێک لە وڵاتەکانی دیکەی ئەمریکای ناوەند و باشور جگە لە گۆشت و هەویرەکە، پەتاتە، بیبەر، و گوێزەریشی تێدەکرێت ئینجا دەکوڵێندرێت. کاتی لێنانی ئەم ژەمە پەیوەستە بەوەی چەند تەمال پێچراوەتەوە؛ ئەگەر ڕێژەکەی کەم بێت و بۆ چەند کەسێک بێت ئەوا یەک کاتژمێر کوڵاندن بەسییەتی، بەڵام ئەگەر ڕێژەی تەمالە ئامادەکراوەکان بۆ بۆنەیەک بێت و لە سەد دانە زیاتر بێت ئەوا ٥ بۆ ٦ کاتژمێر کوڵاندنی پێویستە هەتا هەموو هەویری گەنمەشامییەکان جوان پێبگەن.

==مێژوو== 

مێژووی تەمال دێرینە و دەگەڕێتەوە بۆ ٥٠٠٠ ساڵ پێش زاینی سەردەمی [[شارستانیەتی مایا]] و [[ئەزتێک]]ەکانی مەکسیک و گواتیمالا. بە گوتەی مێژووناسەکانیش شێوازی دروستکردن و لێنانیشی هەر لەو خێڵانەوە بەربڵاوبۆتەوە بۆ هەموو کیشوەری [[ئەمریکای باشوور]]. بە پێی هەندێک سەرچاوە ئەزتێک و مایاکان وەک سەفەرتاس سوودیان لە تەمال بینیوە کاتێک گەشتی دووریان ئەنجام داوە یاخود چوون بۆ ڕاوکردن. 

==سەرچاوە== 

١.  [[:en:Tamale|ویکیپیدیای ئینگلیزی]]

٢.  [https://www.thespruceeats.com/all-about-tamales-3029232 تەمالێس چیین؟ نووسینی ماریان بلەیزس ٢٠٢٣]{{بەستەری مردوو|url=https://www.thespruceeats.com/all-about-tamales-3029232 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}

٣. [https://blog.thermoworks.com/homemade-tamales/ لێنانی تەمالێس لە ماڵەوە: نووسینی مارتین ئێرڵ ٢٠٢٥]

٤.  Daniel, Hoyer (2008). Tamales (1st ed.). Salt Lake City, Utah: Gibbs Smith. ISBN 9781423603191. OCLC 199465927.

٥.  &quot;tamale&quot;. English–Spanish Dictionary. WordReference.com. Archived from the original on 2020-06-21. Retrieved 2016-02-26.

٦.  &quot;tamal&quot;. Real Academia Española. Archived from the original on 2023-12-05. Retrieved 2024-08-30.

۷.  &quot;Origin and Meaning of Tamale&quot;. Online Etymology Dictionary. Archived from the original on 2022-07-16. Retrieved 2018-11-25.

۸.  William A. Saturno, Karl A. Taube and David Stuart 2005 The Murals of San Bartolo, El Peten, Guatemala, Part 1: The North Wall. Ancient America, Number 7. Center for Ancient American Studies, Barnardsville, NC.

۹.  Coen, Kristina. &quot;Iconic Cuisine: Tamales of the Maya&quot;. HistoricalMX. Archived from the original on 2023-06-04. Retrieved 2024-02-10.

۱۰.  Clark, Ellen Riojas; Tafolla, Carmen (2011). Tamales, comadres and the meaning of civilization : secrets, recipes, history, anecdotes, and a lot of fun. San Antonio, TX: Wings Press. ISBN 9781609401344. OCLC 714645014.

{{تووڵی دەروازە|گواتیمالا|مەکسیک|ئەمریکای لاتین|خۆراک}}
{{پۆلی کۆمنز|Tamales}}

[[پۆل:قاپە پڕکراوەکان (خۆراک)]]</text>
      <sha1>me67206tz538u2q9xzrtoqwo6rjd2de</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دەربەستی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293025</id>
    <revision>
      <id>1579780</id>
      <parentid>1564920</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2308" sha1="a9ynr7g96rzrpm9b00vc2dfktzclw8z" xml:space="preserve">'''دەربەستی''' یا '''دەربایستی''' بە مانای پابەندی و لە قەید و بەنددا بوونە. ئەوەیە کە مرۆڤ لە ڕووی کار و کردەوە بخاتە ناو تەنگەبەرییەوە و، ناچار بە کردن یا نەکردنی کارێکی بکا. دەربەستی سنوور بۆ ئازادیی مرۆڤ دیاری دەکا. ھەموو کەس وەکوو یەکتر دەربەست نین. دەربەستییەکان لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێن. بۆ نموونە، مناڵ کەمتر دەربەستە لە گەورە، یا نوێنەری حکوومەت زۆرتر دەربەستە هەتا کەسێکی ئاسایی.&lt;ref&gt;Old Bear, ''Sacred Journey of the Medicine Wheel'' (2008), p. 393: &quot;Adults have more obligations and are held to higher standards of accountability than children are&quot;.&lt;/ref&gt;

لە بواری یاسادا، دەربەستی پەیوەندییەکی نێوان دوو کەسە کە بە ھۆیەوە کردن یا نەکردنی کارێک بۆ یەکیان، واجب دەبێ لەسەر ئەوی دیکەیان.

لە [[فەلسەفەی ئەخلاق|فەلسەفەی ئەخلاقدا]]، دەربەستی یەکێک لە پرسە زۆر گرنگەکانە. زۆرێک لە فەیلەسووفە ئیسلامییەکان [[ئەقڵ]] بە سەرچاوکەی دەربەستییە ئەخلاقییەکان دەزانن و دەڵێن ئەقڵ پشتیوانی لە حوکمەکانی ئەخلاق دەکا.&lt;ref&gt;[https://ensani.ir/fa/article/299631/%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A3-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%81%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D9%88-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C منشأ الزام در مفاھیم و گزاره ھای اخلاقی]{{بەستەری مردوو|url=https://ensani.ir/fa/article/299631/%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A3-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%81%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D9%88-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|فەلسەفە}}

[[پۆل:فەلسەفەی یاسا]]
[[پۆل:فەلسەفەی ژیان]]</text>
      <sha1>a9ynr7g96rzrpm9b00vc2dfktzclw8z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حالا خورشید</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293335</id>
    <revision>
      <id>1579684</id>
      <parentid>1566940</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3230" sha1="6zqwfx8684scko36qyqshlq18yh1odx" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی تەلەڤیزیۆن|ناو=حالا خورشید|دروستکەر=[[ڕەزا ڕەشیدپوور]]|پێشکەشکار=ڕەزا ڕەشیدپوور|وڵات=[[ئێران]]|زمان=[[فارسی]]|ژمارەی_وەرزەکان= ٣|کەناڵ= [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی ٣]]|ڕێکەوتی_یەکەم_پەخش=٢٠١٦|ڕێکەوتی_دوایین_پەخش=٢٠١٩|میوانان=[[پەرویز پەرەستوویی]]، [[محەممەد جەواد زەریف]]، [[مێھران مودیری]]، [[عەلی بێرانوەند]]، [[سەردار ئازموون]]،[[حەمید ھیراد]]}}'''''حالا خورشید''''' [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی|بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی]] بەیانیان بوو کە لەلایەن [[ڕەزا ڕەشیدپوور]]ەوە بەرھەم دەھێنرا و پێشکەش دەکرا بە بابەتێکی کۆمەڵایەتی کە لە ڕۆژی شەممە تا پێنجشەممە لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی ٣]] پەخش دەکرا.   بەشە جۆراوجۆرەکانی حالا خورشید وەک: پێداچوونەوە بە ڕۆژنامەکانی ڕۆژانەی وڵات، چاوپێکەوتن لەگەڵ میوانەکان، ڕووناکی زەرد، ئاڵوگۆڕی بیرۆکە، ژێرزەمین، بیلبۆرد (کلاود ڤیو) و ھتد.&lt;ref&gt;http://jamejamonline.ir/sima/2375552570687841530/%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%B3%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://rezarashidpour.ir/1395/02/08/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117125624/https://rezarashidpour.ir/1395/02/08/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.mehrnews.com/news/3611250/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D8%AE-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%B7%D9%84%D9%88%D8%B9&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.tv3.ir/Program/details/11310 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |archive-url=https://web.archive.org/web/20181129135643/https://www.tv3.ir/program/details/11310 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}


[[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]]</text>
      <sha1>6zqwfx8684scko36qyqshlq18yh1odx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yahya Ibrahim Arbilli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293933</id>
    <revision>
      <id>1579732</id>
      <parentid>1575058</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T02:47:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wooze</username>
        <id>50570</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1b)</comment>
      <origin>1579732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8154" sha1="c3x0yjcqqpomv122cijnacadjzuntxn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{delete|Spam &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;}}&lt;/noinclude&gt;
{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
}}
{{سخ|بێبایەخ، بێ سەرچاوە}}{{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=یەحیا ئەربیلی|وێنە=Yahya Arbili Artist.jpg|کار=هونەرمەند , خۆشنووس ، دیزاینەری زێڕ ، یاساناس ، زێڕنگەر|ناسراو بە=داهێنەری تابلۆی زێڕ و ئەڵماس|شوێنی لەدایکبوون=قەڵای هەولێر، عێراق|ناوبانگ=داهێنەری تابلۆی خۆشنووسی بە زێڕ و ئەڵماس}}
'''یەحیا ئیبراهیم عوسمان''' ناسراو بە '''یەحیا ئەربیلی''' (لەدایکبووی [[قەڵای هەولێر]])، هونەرمەندێکی شێوەکار، خۆشنووس ، و زێڕنگرە . ئەو بە یەکەمین هونەرمەند دادەنرێت لەسەر ئاستی جيهان و ناوچەکە کە شێوازێکی نوێی لە هونەری هاوچەرخ داهێناوە بە تێکەڵکردنی پیشەی زێڕنگەری و هونەری خۆشنووسی لە ڕێگەی دروستکردنی تابلۆی هونەری بە بەکارهێنانی زێڕی عەیار ٢١، زیوی ساف و بەردی ئەڵماس.

== خوێندن و ژیانی پیشەیی ==
ئەربیلی خاوەنی بڕوانامەی دبلۆمە لە ژمێریاری (٢٠٠٠-٢٠٠١) و بەکالۆریۆس لە یاسا (٢٠٠٩-٢٠٠٠) لە زانکۆی مووسڵ. لە ژیانی پیشەییدا وەک معاون قضائي و بەڕێوەبەری کارگێڕی لە وەزارەتی داد خزمەتی کردووە، هەروەها لە ساڵانی ٢٠١٠-٢٠١١ وەک پارێزەر کاری کردووە.

== ژیانی زانستی و ئەکادیمی ==

* دبلۆم لە ژمێریاری (٢٠٠١) .

* بکالۆریۆس لە یاسا لە زانکۆی مووسڵ (٢٠١٠).

== کاروانی پیشەیی ==

* وەک کاتب عدل لە عەنکاوە (٢٠١١ - ٢٠١٩) و هەولێر (٢٠٢٢ - ٢٠٢٥) خزمەتی کردووە.

* ئەندامی سەندیکای پارێزەرانی کوردستان و عێراق، و سەندیکای هونەرمەندانی کوردستانە.

== خەڵات و ناسناوەکان ==
یەحیا ئەربیلی لە سۆنگەی کارە هونەرییە دەگمەنەکانی و چالاکییە مرۆییەکانی، چەندین خەڵات و بڕوانامەی ڕێزلێنانی نێودەوڵەتی پێ بەخشراوە:

* '''دکتۆرای فەخری:''' لەلایەن &quot;منظمة الدبلوماسية الدولية&quot; لە ساڵی ٢٠٢٢ وەک ڕێزلێنان بۆ داهێنەرانی جیهان.

* '''دکتۆرای فەخری:''' لەلایەن &quot;جمعية أنامل مبدعة&quot; لە وڵاتی لیبیا (٢٠٢٣) بۆ دەستڕەنگینی لە هونەری خۆشنووسی.

* '''قەڵغانی داهێنان:''' وەرگرتنی قەڵغانی زێڕینی داهێنان لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی لە میسر (٢٠١٨).

* '''بڕوانامەی ڕێزلێنان:''' لەلایەن وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ بەشدارییە کاریگەرەکانی لە پێشانگا ناوخۆییەکان.

* '''ناسناوی یەکەمین داهێنەر:''' ناساندنی وەک یەکەمین کەس لە جیهان کە توانیویەتی تابلۆی خۆشنووسی بە زێڕی عەیار ٢١ و ئەڵماس دروست بکات.

== پێشانگا نێودەوڵەتییەکان ==
یەحیا ئەربیلی وەک نوێنەری هونەری کوردستانى و عێراقی، لە چەندین فێستیڤاڵ و پێشانگای جیهانیدا بەرهەمەکانی نمایش کردووە:

* '''ئەمریکا (٢٠١٠):''' بەشداری لە پێشانگایەکی هونەری و کلتووری لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.

* '''ئیتاڵیا (٢٠٢٠):''' نمایشکردنی کارە خۆشنووسییەکانی لە شاری ڕۆما وەک بەشێک لە ئاڵوگۆڕی هونەری نێودەوڵەتی.

* '''میسر (٢٠١٨):''' بەشداری لە فێستیڤاڵی داهێنەری عەرەب و وەرگرتنی قەڵغانی داهێنان.

* '''تورکیا:''' بەشداری چەندین خول و پێشانگای تایبەت بە خۆشنووسی ئیسلامی و هونەری هاوچەرخ.

* '''پێشانگای تابلۆ گرانبەهاکان (٢٠٢٤):''' کردنەوەی پێشانگایەکی تایبەت لە شاری هەولێر کە تێیدا بۆ یەکەمجار تابلۆکانی دروستکراو لە زێڕ و ئەڵماس نمایش کران.

== کاروانی هونەری و داهێنان ==
کاروانی هونەری ئەو بۆ ساڵی ١٩٩٣ دەگەڕێتەوە کاتێک وەک خەتات دەستی بە کار کردووە، و لە ساڵی ١٩٩٤ەوە چووەتە نێو جیهانی دیزاینکردنی زێڕ و زیو. لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤، پێشانگایەکی تایبەتی لە هەولێر کردەوە بۆ نمایشکردنی تابلۆ گرانبەهاکانی کە لە زێڕ و ئەڵماس دروست کرابوون. لە پاڵ ئەمانەشدا، وەک ئەکتەر بەشداری لە چەندین کاری سینەمایی و درامیدا کردووە، وەک فیلمی &quot;٦ شەش&quot;، فیلمی &quot;مەهسا پێکەنی&quot; و زنجیرەی &quot;سجین ٨٨&quot;.

== پێشانگا ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
پەڕگە:Yahya_Ibrahim_Arbilli_Exhibition_2024.jpg|ھونەرمەند یەحیا ئەربیلی لە کاتی پێشانگا تایبەتەکەی لە هەولێر.
پەڕگە:Allah_Calligraphy_Gold_and_Diamond_Art.jpg|تابلۆیەکی زێڕ و ئەڵماس.
&lt;/gallery&gt;

== کارە هونەرییەکان ==

* نوێنەرایەتی هەولێری کردووە لە پێشانگا نێودەوڵەتییەکانی ئەمریکا، ئیتاڵیا، میسر و تورکیا.

* بەشداری وەک ئەکتەر لە زنجیرە درامای '''سجين (٨٨)''' و فیلمی '''مهسا ضحكت'''.

== بەشدارییە نێودەوڵەتییەکان ==
ناوبراو نوێنەرایەتی هونەری کوردی کردووە لە چەندین وڵات و کێبڕکێی نێودەوڵەتیدا، لەوانە:

* مسابقەی نێودەوڵەتی خەتاتی لە تورکیا (ئەرسیکا) لە ساڵانی ٢٠٠٠، ٢٠٠٤، ٢٠٠٧، ٢٠١٠ و ٢٠١٩.

* مهرجانی واشینگتن لە ئەمریکا (٢٠١٠).

* ملتقای هونەرمەندانی عەرەب لە میسر (٢٠١٨، ٢٠١٩).

* پێشانگای نێودەوڵەتی لە هیندستان (٢٠٢٢، ٢٠٢٦) و لوبنان (٢٠٢٢).

== ئەندامێتییەکان ==

* جێگری سەرۆکی کۆمەڵەی خەتاتانی کوردستان.

* ئەندامی سەندیکای هونەرمەندانی کوردستان.

* ئەندامی سەندیکای پارێزەرانی عێراق و کوردستان.

* ئەندامی فەخری لە کۆمەڵەی خەتاتانی ئوردن.

== سەرچاوەکان ==

* [https://www.erbil.gov.krd/app/en/node/9820 ماڵپەڕی فەرمی پارێزگای هەولێر].

* [https://ina.iq/ar/mix/221741--.html يحيى الإربيلي.. فنان يطوع الذهب والفضة في لوحاته] - ئاژانسی هەواڵی عێراقی (INA).

* [https://alsabaah.iq/106028-.html الخطاط يحيى الإربيلي: الخط الذهب والفضة] - ڕۆژنامەی سەباح.
* سیڤی فەرمی یەحیا ئەربیلی (٢٠٢٦)


&lt;nowiki&gt;[[پۆل:خۆشنووسان]]&lt;/nowiki&gt;

&lt;nowiki&gt;[[پۆل:خەڵکی هەولێر]]&lt;/nowiki&gt;

&lt;nowiki&gt;[[پۆل:ئەکتەران]]&lt;/nowiki&gt;
{{ژێدەرەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>c3x0yjcqqpomv122cijnacadjzuntxn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:خەیری ئادەم</title>
    <ns>1</ns>
    <id>294719</id>
    <revision>
      <id>1579739</id>
      <parentid>1576286</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T04:09:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2804" sha1="nlh5c2w2cet6nxyuepkvg8y8kxxe11a" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خەیری ئادەم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1576285 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220123185357/https://wooarts.com/khairy-adam/ بۆ https://wooarts.com/khairy-adam/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٦:٠٤، ٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خەیری ئادەم]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579738 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220123185356/http://kurdistanart.blogspot.com/2013/09/artist-khairy-adam-kurdistan-dohuk.html بۆ http://kurdistanart.blogspot.com/2013/09/artist-khairy-adam-kurdistan-dohuk.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٤:٠٩، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>nlh5c2w2cet6nxyuepkvg8y8kxxe11a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئابووریی بروونای</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295151</id>
    <revision>
      <id>1579506</id>
      <parentid>1578730</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1989" sha1="mrp14u01gqxc3n2fobz6r5i6asuc8di" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}

ئابووریی بروونای، کە وڵاتێکی بچووک و دەوڵەمەندە، تێکەڵەیەکە لە کارسازیی بیانی و ناوخۆیی، ڕێکخستنی حکوومی و ڕێکارەکانی خۆشبژیوی، و نەریتەکانی گوند. [[بروونای]] خاوەنی سیستمێکی ئابووریی تێکەڵە کە جۆرەھا ئازادیی تایبەت لەخۆدەگرێت، کە تێکەڵ کراوە لەگەڵ پلاندانانی ئابووریی ناوەندی و ڕێکخستنی حکوومەت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://globaledge.msu.edu/countries/brunei|سەردێڕ=Brunei: Introduction}}&lt;/ref&gt; سیستمە ئابوورییە تێکەڵەکە لەسەر بنەمای سیاسەتەکانی ئەمین لیو عەبدوڵڵا (کە بە داتۆ دکتۆر ئەمینیش ناسراوە) دامەزراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠٢٥|ناونیشان=http://www.csps.org.bn/wp-content/uploads/2025/05/BEO2025.pdf|سەردێڕ=Account Suspended |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=csps.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.mofe.gov.bn/Shared%20Documents/OTHERS/banner/Brunei_report_2025.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=mofe.gov.bn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://amro-asia.org/brunei-darussalam-maintains-strong-growth-and-stability-amid-global-uncertainty|سەردێڕ=Brunei Darussalam Maintains Strong Growth and Stability Amid Global Uncertainty}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Economy of Brunei}}
{{شریتی دەروازە|ئابووری}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>mrp14u01gqxc3n2fobz6r5i6asuc8di</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ھەڵبژاردنی گشتیی بولگاریا، ٢٠٢١</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295263</id>
    <revision>
      <id>1579485</id>
      <parentid>1579311</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:05:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4747" sha1="35hx8auf05vsffd9oq9qcxyix4jasy2" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ھەڵبژاردنی گشتیی بولگاریای ٢٠٢١'''

ھەڵبژاردنە گشتییەکان لە [[بولگاریا]] لە ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ بۆ ھەڵبژاردنی ھەم [[سەرۆک کۆماری بولگاریا|سەرۆک کۆمار]] و ھەم کۆمەڵەی نیشتمانی بەڕێوەچوو.&lt;ref name=&quot;sofiaglobe.com&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشان=https://sofiaglobe.com/2021/09/11/bulgarias-president-parliamentary-and-presidential-elections-will-be-2-in-1-on-november-14/|سەردێڕ=Bulgaria’s President: Parliamentary and presidential elections will be ‘2 in 1’ on November 14 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210911091511/https://sofiaglobe.com/2021/09/11/bulgarias-president-parliamentary-and-presidential-elections-will-be-2-in-1-on-november-14/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=The Sofia Globe |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2021/11/14/bulgarians-vote-in-elections-for-third-time-this-year|سەردێڕ=Bulgarians vote in elections for third time this year |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211114072115/https://www.aljazeera.com/news/2021/11/14/bulgarians-vote-in-elections-for-third-time-this-year |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt; ئەمانە سێیەمین ھەڵبژاردنی پەرلەمانیی وڵاتەکە بوون لە ساڵی ٢٠٢١دا، بەھۆی ئەوەی ھیچ پارتێک نەیتوانی دوای ھەڵبژاردنەکانی نیسان و تەممووز حکوومەت پێکبھێنێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2021/sep/11/crisis-hit-bulgaria-to-hold-new-snap-election-on-14-november|سەردێڕ=Crisis-hit Bulgaria to hold new snap election on 14 November |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210911115617/https://www.theguardian.com/world/2021/sep/11/crisis-hit-bulgaria-to-hold-new-snap-election-on-14-november |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=The Guardian |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.theintelligencer.com/news/article/Bulgaria-to-hold-3rd-parliamentary-election-of-16451138.php|سەردێڕ=Bulgaria to hold 3rd parliamentary election of 2021 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210911143046/https://www.theintelligencer.com/news/article/Bulgaria-to-hold-3rd-parliamentary-election-of-16451138.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=The Edwardsville Intelligencer |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; گەڕی دووەمی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ بەڕێوەچوو چونکە ھیچ کاندیدێک نەیتوانی زۆرینەی دەنگەکان لە گەڕی یەکەمدا بەدەستبھێنێت.&lt;ref name=&quot;politico.eu&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.politico.eu/article/bulgaria-presidential-election-politics-crisis/|سەردێڕ=Bulgaria will hold November 14 presidential vote amid political crisis |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210902115308/https://www.politico.eu/article/bulgaria-presidential-election-politics-crisis/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=POLITICO |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reuters.com&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/bulgaria-hold-presidential-election-nov14-2021-09-02/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210902070909/https://www.reuters.com/world/europe/bulgaria-hold-presidential-election-nov14-2021-09-02/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=Reuters |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>35hx8auf05vsffd9oq9qcxyix4jasy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>عەلی زەیدی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295288</id>
    <revision>
      <id>1579482</id>
      <parentid>1579327</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:05:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14498" sha1="clpb8wtm8do7ytzh1rkrcaagh5hv4an" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{Infobox officeholder
| name = عەلی ئەلزەیدی
| native_name = علي الزيدي
| native_name_lang = ar
| image = Ali Al-zaidi.png
| image_size = 
| caption = زەیدی لە ٢٠٢٦
| office = [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]]
| status = [[سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو|ڕاسپێردراو]]
| term_start = دیاری دەکرێت
| term_end = 
| deputy = 
| president = [[نزار ئامێدی]]
| succeeding = [[محەممەد شیاع سوودانی]]
| birth_date = {{birth year and age|١٩٨٦}}
| birth_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]]&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/amp/news/2026/4/28/who-is-ali-al-zaidi-the-businessman-named-as-iraqs-pm-designate|سەردێڕ=Who is Ali al-Zaidi, the businessman named as Iraq’s PM-designate?|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
| party = [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]] 
| other_party = [[چوارچێوەی ھەماھەنگی|چوارچێوەی ھەماھەنگی]]
| alma_mater = 
| occupation = {{hlist|[[بانکەوان]]|[[بازرگان]]|[[سیاسەتوان]]}}
}}

'''عەلی فالح کازم ئەلزەیدی''' (بە [[عەرەبی]]: علي فالح كاظم الزيدي؛ لەدایکبووی ١٩٨٦) بانکەوان، [[بازرگان]] و [[سیاسەتوان]]ێکی عێراقییە کە لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ەوە [[سەرۆک وەزیرانی عێراق|سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراوی عێراق]]ە.&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.france24.com/en/middle-east/20260427-iraq-s-president-ask-pm-designate-ali-al-zaidi-to-form-government|سەردێڕ= Iraq’s president asks PM-designate Ali al-Zaidi to form government|وێبگە=France 24}}&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
ئەلزەیدی لە ساڵی ١٩٨٦ لە [[بەغدا]] لە خێزانێکی دیار لەدایکبووە کە بنەچەیان بۆ پارێزگای [[پارێزگای زیقار|زیقار]]ی باشووری [[عێراق]] دەگەڕێتەوە.&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=من هو علي الزيدي المرشح لرئاسة الوزراء في العراق؟ |ناونیشان=https://asharq.com/politics/180977/%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%B4%D8%AD-%D9%84%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8I/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=الإطار التنسيقي في العراق يرشح علي الزيدي لرئاسة الحكومة |ناونیشان=https://www.amad.com.ps/ar/post/575100 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئەمەد میدیا]] |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەو خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە یاسا و دارایی و ھەروەھا بڕوانامەی ماستەری لە دارایی و بانکەوانیدا ھەیە. ئەو ئەندامی [[سەندیکای پارێزەرانی عێراق]]ە.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

== ژیانی بازرگانی ==
ئەو وەک سەرۆکی گرووپی وەتەنییە پۆڵدینگ دەستنیشانکرا، کە کۆمەڵەیەکی [[کەرتی تایبەت]]ی فرەبوارە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://shafaq.com/en/Report/Who-is-Ali-al-Zaidi-The-businessman-tapped-for-Iraq-s-premiership|سەردێڕ=Who is Ali Al-Zaidi? The businessman tapped for Iraq's premiership|وێبگە=Alshafaq}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٧دا دامەزراوە.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=تقي |یەکەم=غسان |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=علي الزيدي.. رجل أعمال يقود سباق تشكيل الحكومة في العراق |ناونیشان=https://alhurra.com/19152 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al-Hurra |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەلزەیدی ھەروەھا سەرۆکایەتی ئەنجومەنی کارگێڕی لە [[زانکۆی شەعب]]، [[پەیمانگای پزیشکیی عەشتار]] دەکات، جگە لەوەی بەڕێوەبەری جێبەجێکار و خاوەنی [[کەناڵی دیجلە|دیجلە تیڤی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=العراق: الرئيس العراقي كلفه بتشكيل الحكومة.. من هو علي الزيدي؟ |ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/iraq/2026/04/27/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8I-%D8%B3%D9%8A%D9%83%D9%84%D9%81%D9%87-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A- |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Arabiya |زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; و زنجیرە ھایپەرمارکێتەکانی تەعاوونە لە [[بەغدا]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ھەروەھا خاوەنی گرووپی ئەلعووەیسە، کە کۆمەڵەیەکە ١٥ کۆمپانیا لەخۆدەگرێت کە لە پیشەسازییە جیاوازەکانی وەک بازرگانی خۆراک، بەرھەمھێنانی کشتوکاڵی و ئاژەڵداری، بەڵێندەرایەتی، چاپکردن، خزمەتگوزارییە ئەمنییەکان، ئەلیکترۆنیات و نەوتدا کاردەکەن. ھەروەھا گرێبەستی لەگەڵ [[وەزارەتی بازرگانی (عێراق)|وەزارەتی بازرگانی]] ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://english.aawsat.com/arab-world/5267628-who-iraq%E2%80%99s-pm-designate-al-zaidi|سەردێڕ=Who Is Iraq’s PM-Designate Al-Zaidi?
|وێبگە=Asharq al-Awsat English}}&lt;/ref&gt; ئەو پێشتر وەک سەرۆکی ئەنجومەنی کارگێڕی [[بانکی ئیسلامیی باشوور]] کاری کردووە تا دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ٢٠١٩،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=حياة رئيس الوزراء الجديد قبل السلطة.. ماذا يعرف العراق عن علي الزيدي؟ |ناونیشان=https://964media.com/676383/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=964 Media |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; کە ئەزموونی لە بەڕێوەبردنی بانک و حوکمڕانی دارایی بەدەستھێناوە. بانکەکە لە ساڵی ٢٠٢٤ لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە سزای بەسەردا سەپێندرا بەھۆی گومانی سپیکردنەوەی پارە، فێڵ و بەکارھێنانی نایاسایی دراوی ئەمریکی، ھەروەھا لەلایەن [[بانکی ناوەندیی عێراق]]یشەوە قەدەغە کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's Shiite alliance nominates Ali al-Zaidi as PM candidate: What to know |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2026/04/iraqs-shiite-alliance-nominates-ali-al-zaidi-pm-candidate-what-know |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al-Monitor |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی سیاسی ==
ئەلزەیدی پێش پاڵاوتنی وەک سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو، لە ناوەندی سیاسی عێراقدا زۆر ناسراو نەبوو،&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; و سەرچاوەکان بە «نوێھاتووێکی سیاسی» وەسفی دەکەن.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Livni |یەکەم=Ephrat |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's President Names Political Newcomer to Form Government |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/04/27/world/middleeast/iraq-prime-minister.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; لە کەرتی گشتیدا، ئەلزەیدی پێشتر لەگەڵ [[وەزارەتی بازرگانی (عێراق)|وەزارەتی بازرگانی]] کاری کردووە، کە تێیدا بەڕێوەبردنی سیستەمی کارتی بەشەخۆراکی نیشتمانی لە ئەستۆ بووە.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

===سەرۆکایەتی وەزیران===
لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦، [[چوارچێوەی هەماهەنگی|چوارچێوەی ھەماھەنگی]] ئەلزەیدی وەک کاندیدی تەوافوقی بۆ جێگرتنەوەی [[محەممەد شیاع ئەلسوودانی]] دەستنیشان کرد.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; ئەو بە فەرمی لەلایەن سەرۆک کۆمار [[نزار ئامیدی]] ڕاسپێردرا بۆ پێکھێنانی حکوومەت ڕاستەوخۆ دوای پاڵاوتنی لەلایەن چوارچێوەی ھەماھەنگییەوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq nominates businessman Ali al-Zaidi for prime minister |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5218 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi president names Shia bloc candidate Ali al-Zaidi as PM-designate |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/27/iraqi-president-names-shia-bloc-candidate-ali-al-zaidi-as-pm-designate |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەپێی [[دەستووری عێراق]]، ئەلزەیدی ٣٠ ڕۆژی لەبەردەمدایە بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی کابینەکەی و ناساندنیان بە ئەنجومەنی نوێنەران بۆ وەرگرتنی متمانە.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi president names Ali al-Zaidi as PM-designate to form new cabinet |ناونیشان=https://english.news.cn/20260428/674fe74bcc8e45468ce9d3779be16b5b/c.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=english.news.cn |زمان=en}}&lt;/ref&gt;
ئەم بڕیارە دوای چەند ھەفتەیەک لە چەقبەستوویی لەناو ھاوپەیمانییەکەدا ھات، کە پێشتر پشتگیری لە [[نووری ئەلمالیکی]] سەرۆک وەزیرانی پێشوو کردبوو بەڵام دواتر کاندیدبوونی کێشایەوە دوای ئەوەی [[دۆناڵد ترامپ]] سەرۆکی ئەمریکا ھەڕەشەی بڕینی دەستڕاگەیشتنی عێراقی بە [[پێترۆدۆلار]] کرد بەھۆی ھەڵوێستی لایەنگری ئێرانی ئەلمالیکی.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's dominant bloc taps newcomer Ali al-Zaidi for prime minister after weeks of wrangling |ناونیشان=https://apnews.com/article/iraq-prime-minister-parliament-alzaidi-bb629c0f14c6710cbb66500fe376218e |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=AP News |زمان=en}}&lt;/ref&gt; پاڵاوتنی ئەلزەیدی دوای کۆبوونەوەیەک لە ماڵی سەرۆکی [[حەشدی شەعبی]] [[فالح فەیاز|فالح ئەلفەیاز]] لە بەغدا ھات، و لەلایەن ھەردوو ئەلمالیکی و سەرۆک وەزیرانی ئێستا ئەلسوودانی ڕێککەوتنی لەسەر کرا. بە وتەی ئەلسوودانی، «نەبوونی تەوافوق» لەسەر ناونانی کاندیدێک لە کاتی کۆبوونەوەکەدا ھەبووە، و ئەلزەیدی بۆ شکاندنی چەقبەستوویی سیاسی ھەڵبژێردراوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; [[فایەق زێدان]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عێراق|ئەنجومەنی باڵای دادوەری]]، وەک کاندیدی چارەسەر بەشداری لە پاڵاوتنی ئەلزەیدی کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ali al-Zaidi named Iraq's prime minister: Easy nomination, harder road ahead |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/Ali-al-Zaidi-named-Iraq-s-prime-minister-Easy-nomination-harder-road-ahead |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

ئەلزەیدی لە یەکەم لێدوانی گشتی خۆیدا لە دوای پاڵاوتنی، ڕایگەیاند کە حکوومەتەکەی پەرە بە ھەوڵەکانی پێشوو دەدات بۆ باشترکردنی خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان و بارودۆخەکان، لە ھەمان کاتدا ھەڵسەنگاندن بۆ مەترسییەکان و سوودوەرگرتن لە دەرفەتەکان دەکات. ئەو ھەروەھا ھانی ھاوکاری نێوان «ھێزە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی» عێراقی دا لە کاتی دەستنیشانکردنیدا، و نیەتی خۆی بۆ پاراستنی پەیوەندییە دیپلۆماسییە ھاوسەنگەکان چ لەسەر ئاستی ناوچەیی و چ لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی دووپاتکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ali Al-Zaidi: Tackling challenges will be a priority for new Iraqi government |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Iraq/Ali-Al-Zaidi-Tackling-challenges-will-be-a-priority-for-new-Iraqi-government |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق|زانستی سیاسەت}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی عێراق]]
[[پۆل:شیعە عێراقییەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>clpb8wtm8do7ytzh1rkrcaagh5hv4an</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579638</id>
      <parentid>1579482</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>مامۆستا</username>
        <id>39489</id>
      </contributor>
      <comment>چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1579638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14481" sha1="civt9c31nto4r9m63qo7eokloloxz14" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{Infobox officeholder
| name = عەلی ئەلزەیدی
| native_name = علی الزیدی
| native_name_lang = ar
| image = Ali Al-zaidi.png
| image_size = 
| caption = زەیدی لە ٢٠٢٦
| office = [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]]
| status = [[سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو|ڕاسپێردراو]]
| term_start = دیاری دەکرێت
| term_end = 
| deputy = 
| president = [[نزار ئامێدی]]
| succeeding = [[محەممەد شیاع سوودانی]]
| birth_date = {{birth year and age|١٩٨٦}}
| birth_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]]&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/amp/news/2026/4/28/who-is-ali-al-zaidi-the-businessman-named-as-iraqs-pm-designate|سەردێڕ=Who is Ali al-Zaidi, the businessman named as Iraq’s PM-designate?|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
| party = [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]] 
| other_party = [[چوارچێوەی ھەماھەنگی|چوارچێوەی ھەماھەنگی]]
| alma_mater = 
| occupation = {{hlist|[[بانکەوان]]|[[بازرگان]]|[[سیاسەتوان]]}}
}}

'''عەلی فالح کازم ئەلزەیدی''' (بە [[عەرەبی]]: علی فالح کاظم الزیدی؛ لەدایکبووی ١٩٨٦) بانکەوان، [[بازرگان]] و [[سیاسەتوان]]ێکی عێراقییە کە لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ەوە [[سەرۆک وەزیرانی عێراق|سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراوی عێراق]]ە.&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.france24.com/en/middle-east/20260427-iraq-s-president-ask-pm-designate-ali-al-zaidi-to-form-government|سەردێڕ= Iraq’s president asks PM-designate Ali al-Zaidi to form government|وێبگە=France 24}}&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
ئەلزەیدی لە ساڵی ١٩٨٦ لە [[بەغدا]] لە خێزانێکی دیار لەدایکبووە کە بنەچەیان بۆ پارێزگای [[پارێزگای زیقار|زیقار]]ی باشووری [[عێراق]] دەگەڕێتەوە.&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=من ھو علی الزیدی المرشح لرئاسة الوزراء فی العراق؟ |ناونیشان=https://asharq.com/politics/180977/%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%B4%D8%AD-%D9%84%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8I/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=الإطار التنسیقی فی العراق یرشح علی الزیدی لرئاسة الحکومة |ناونیشان=https://www.amad.com.ps/ar/post/575100 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئەمەد میدیا]] |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەو خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە یاسا و دارایی و ھەروەھا بڕوانامەی ماستەری لە دارایی و بانکەوانیدا ھەیە. ئەو ئەندامی [[سەندیکای پارێزەرانی عێراق]]ە.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

== ژیانی بازرگانی ==
ئەو وەک سەرۆکی گرووپی وەتەنییە پۆڵدینگ دەستنیشانکرا، کە کۆمەڵەیەکی [[کەرتی تایبەت]]ی فرەبوارە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://shafaq.com/en/Report/Who-is-Ali-al-Zaidi-The-businessman-tapped-for-Iraq-s-premiership|سەردێڕ=Who is Ali Al-Zaidi? The businessman tapped for Iraq's premiership|وێبگە=Alshafaq}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٧دا دامەزراوە.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=تقی |یەکەم=غسان |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=علی الزیدی.. رجل أعمال یقود سباق تشکیل الحکومة فی العراق |ناونیشان=https://alhurra.com/19152 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al-Hurra |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەلزەیدی ھەروەھا سەرۆکایەتی ئەنجومەنی کارگێڕی لە [[زانکۆی شەعب]]، [[پەیمانگای پزیشکیی عەشتار]] دەکات، جگە لەوەی بەڕێوەبەری جێبەجێکار و خاوەنی [[کەناڵی دیجلە|دیجلە تیڤی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=العراق: الرئیس العراقی کلفە بتشکیل الحکومة.. من ھو علی الزیدی؟ |ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/iraq/2026/04/27/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8I-%D8%B3%D9%8A%D9%83%D9%84%D9%81%D9%87-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A- |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Arabiya |زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; و زنجیرە ھایپەرمارکێتەکانی تەعاوونە لە [[بەغدا]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ھەروەھا خاوەنی گرووپی ئەلعووەیسە، کە کۆمەڵەیەکە ١٥ کۆمپانیا لەخۆدەگرێت کە لە پیشەسازییە جیاوازەکانی وەک بازرگانی خۆراک، بەرھەمھێنانی کشتوکاڵی و ئاژەڵداری، بەڵێندەرایەتی، چاپکردن، خزمەتگوزارییە ئەمنییەکان، ئەلیکترۆنیات و نەوتدا کاردەکەن. ھەروەھا گرێبەستی لەگەڵ [[وەزارەتی بازرگانی (عێراق)|وەزارەتی بازرگانی]] ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://english.aawsat.com/arab-world/5267628-who-iraq%E2%80%99s-pm-designate-al-zaidi|سەردێڕ=Who Is Iraq’s PM-Designate Al-Zaidi?
|وێبگە=Asharq al-Awsat English}}&lt;/ref&gt; ئەو پێشتر وەک سەرۆکی ئەنجومەنی کارگێڕی [[بانکی ئیسلامیی باشوور]] کاری کردووە تا دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ٢٠١٩،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=حیاة رئیس الوزراء الجدید قبل السلطة.. ماذا یعرف العراق عن علی الزیدی؟ |ناونیشان=https://964media.com/676383/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=964 Media |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; کە ئەزموونی لە بەڕێوەبردنی بانک و حوکمڕانی دارایی بەدەستھێناوە. بانکەکە لە ساڵی ٢٠٢٤ لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە سزای بەسەردا سەپێندرا بەھۆی گومانی سپیکردنەوەی پارە، فێڵ و بەکارھێنانی نایاسایی دراوی ئەمریکی، ھەروەھا لەلایەن [[بانکی ناوەندیی عێراق]]یشەوە قەدەغە کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's Shiite alliance nominates Ali al-Zaidi as PM candidate: What to know |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2026/04/iraqs-shiite-alliance-nominates-ali-al-zaidi-pm-candidate-what-know |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al-Monitor |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی سیاسی ==
ئەلزەیدی پێش پاڵاوتنی وەک سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو، لە ناوەندی سیاسی عێراقدا زۆر ناسراو نەبوو،&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; و سەرچاوەکان بە «نوێھاتووێکی سیاسی» وەسفی دەکەن.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Livni |یەکەم=Ephrat |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's President Names Political Newcomer to Form Government |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/04/27/world/middleeast/iraq-prime-minister.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; لە کەرتی گشتیدا، ئەلزەیدی پێشتر لەگەڵ [[وەزارەتی بازرگانی (عێراق)|وەزارەتی بازرگانی]] کاری کردووە، کە تێیدا بەڕێوەبردنی سیستەمی کارتی بەشەخۆراکی نیشتمانی لە ئەستۆ بووە.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

===سەرۆکایەتی وەزیران===
لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦، [[چوارچێوەی ھەماھەنگی|چوارچێوەی ھەماھەنگی]] ئەلزەیدی وەک کاندیدی تەوافوقی بۆ جێگرتنەوەی [[محەممەد شیاع ئەلسوودانی]] دەستنیشان کرد.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; ئەو بە فەرمی لەلایەن سەرۆک کۆمار [[نزار ئامیدی]] ڕاسپێردرا بۆ پێکھێنانی حکوومەت ڕاستەوخۆ دوای پاڵاوتنی لەلایەن چوارچێوەی ھەماھەنگییەوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq nominates businessman Ali al-Zaidi for prime minister |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5218 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi president names Shia bloc candidate Ali al-Zaidi as PM-designate |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/27/iraqi-president-names-shia-bloc-candidate-ali-al-zaidi-as-pm-designate |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەپێی [[دەستووری عێراق]]، ئەلزەیدی ٣٠ ڕۆژی لەبەردەمدایە بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی کابینەکەی و ناساندنیان بە ئەنجومەنی نوێنەران بۆ وەرگرتنی متمانە.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi president names Ali al-Zaidi as PM-designate to form new cabinet |ناونیشان=https://english.news.cn/20260428/674fe74bcc8e45468ce9d3779be16b5b/c.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=english.news.cn |زمان=en}}&lt;/ref&gt;
ئەم بڕیارە دوای چەند ھەفتەیەک لە چەقبەستوویی لەناو ھاوپەیمانییەکەدا ھات، کە پێشتر پشتگیری لە [[نووری ئەلمالیکی]] سەرۆک وەزیرانی پێشوو کردبوو بەڵام دواتر کاندیدبوونی کێشایەوە دوای ئەوەی [[دۆناڵد ترامپ]] سەرۆکی ئەمریکا ھەڕەشەی بڕینی دەستڕاگەیشتنی عێراقی بە [[پێترۆدۆلار]] کرد بەھۆی ھەڵوێستی لایەنگری ئێرانی ئەلمالیکی.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's dominant bloc taps newcomer Ali al-Zaidi for prime minister after weeks of wrangling |ناونیشان=https://apnews.com/article/iraq-prime-minister-parliament-alzaidi-bb629c0f14c6710cbb66500fe376218e |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=AP News |زمان=en}}&lt;/ref&gt; پاڵاوتنی ئەلزەیدی دوای کۆبوونەوەیەک لە ماڵی سەرۆکی [[حەشدی شەعبی]] [[فالح فەیاز|فالح ئەلفەیاز]] لە بەغدا ھات، و لەلایەن ھەردوو ئەلمالیکی و سەرۆک وەزیرانی ئێستا ئەلسوودانی ڕێککەوتنی لەسەر کرا. بە وتەی ئەلسوودانی، «نەبوونی تەوافوق» لەسەر ناونانی کاندیدێک لە کاتی کۆبوونەوەکەدا ھەبووە، و ئەلزەیدی بۆ شکاندنی چەقبەستوویی سیاسی ھەڵبژێردراوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; [[فایەق زێدان]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عێراق|ئەنجومەنی باڵای دادوەری]]، وەک کاندیدی چارەسەر بەشداری لە پاڵاوتنی ئەلزەیدی کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ali al-Zaidi named Iraq's prime minister: Easy nomination, harder road ahead |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/Ali-al-Zaidi-named-Iraq-s-prime-minister-Easy-nomination-harder-road-ahead |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

ئەلزەیدی لە یەکەم لێدوانی گشتی خۆیدا لە دوای پاڵاوتنی، ڕایگەیاند کە حکوومەتەکەی پەرە بە ھەوڵەکانی پێشوو دەدات بۆ باشترکردنی خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان و بارودۆخەکان، لە ھەمان کاتدا ھەڵسەنگاندن بۆ مەترسییەکان و سوودوەرگرتن لە دەرفەتەکان دەکات. ئەو ھەروەھا ھانی ھاوکاری نێوان «ھێزە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی» عێراقی دا لە کاتی دەستنیشانکردنیدا، و نیەتی خۆی بۆ پاراستنی پەیوەندییە دیپلۆماسییە ھاوسەنگەکان چ لەسەر ئاستی ناوچەیی و چ لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی دووپاتکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ali Al-Zaidi: Tackling challenges will be a priority for new Iraqi government |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Iraq/Ali-Al-Zaidi-Tackling-challenges-will-be-a-priority-for-new-Iraqi-government |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق|زانستی سیاسەت}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی عێراق]]
[[پۆل:شیعە عێراقییەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>civt9c31nto4r9m63qo7eokloloxz14</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579648</id>
      <parentid>1579638</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:01:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1579648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14431" sha1="0bebdslitt5uosfonq9iqglpp2tbo7m" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{Infobox officeholder
| name = عەلی ئەلزەیدی
| native_name = علی الزیدی
| native_name_lang = ar
| image = Ali Al-zaidi.png
| image_size = 
| caption = زەیدی لە ٢٠٢٦
| office = [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]]
| status = [[سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو|ڕاسپێردراو]]
| term_start = دیاری دەکرێت
| term_end = 
| deputy = 
| president = [[نزار ئامێدی]]
| succeeding = [[محەممەد شیاع سوودانی]]
| birth_date = {{birth year and age|١٩٨٦}}
| birth_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]]&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/amp/news/2026/4/28/who-is-ali-al-zaidi-the-businessman-named-as-iraqs-pm-designate|سەردێڕ=Who is Ali al-Zaidi, the businessman named as Iraq’s PM-designate?|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
| party = [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]] 
| other_party = [[چوارچێوەی ھەماھەنگی|چوارچێوەی ھەماھەنگی]]
| alma_mater = 
| occupation = {{hlist|[[بانکەوان]]|[[بازرگان]]|[[سیاسەتوان]]}}
}}

'''عەلی فالح کازم ئەلزەیدی''' (بە [[عەرەبی]]: علی فالح کاظم الزیدی؛ لەدایکبووی ١٩٨٦) بانکەوان، [[بازرگان]] و [[سیاسەتوان]]ێکی عێراقییە کە لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ەوە [[سەرۆک وەزیرانی عێراق|سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراوی عێراق]]ە.&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.france24.com/en/middle-east/20260427-iraq-s-president-ask-pm-designate-ali-al-zaidi-to-form-government|سەردێڕ= Iraq’s president asks PM-designate Ali al-Zaidi to form government|وێبگە=France 24}}&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
ئەلزەیدی لە ساڵی ١٩٨٦ لە [[بەغدا]] لە خێزانێکی دیار لەدایکبووە کە بنەچەیان بۆ پارێزگای [[پارێزگای زیقار|زیقار]]ی باشووری [[عێراق]] دەگەڕێتەوە.&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=من ھو علی الزیدی المرشح لرئاسة الوزراء فی العراق؟ |ناونیشان=https://asharq.com/politics/180977/%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%B4%D8%AD-%D9%84%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8I/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=الإطار التنسیقی فی العراق یرشح علی الزیدی لرئاسة الحکومة |ناونیشان=https://www.amad.com.ps/ar/post/575100 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئەمەد میدیا]] |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەو خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە یاسا و دارایی و ھەروەھا بڕوانامەی ماستەری لە دارایی و بانکەوانیدا ھەیە. ئەو ئەندامی [[سەندیکای پارێزەرانی عێراق]]ە.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

== ژیانی بازرگانی ==
ئەو وەک سەرۆکی گرووپی وەتەنییە پۆڵدینگ دەستنیشانکرا، کە کۆمەڵەیەکی [[کەرتی تایبەت]]ی فرەبوارە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://shafaq.com/en/Report/Who-is-Ali-al-Zaidi-The-businessman-tapped-for-Iraq-s-premiership|سەردێڕ=Who is Ali Al-Zaidi? The businessman tapped for Iraq's premiership|وێبگە=Alshafaq}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٧دا دامەزراوە.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=تقی |یەکەم=غسان |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=علی الزیدی.. رجل أعمال یقود سباق تشکیل الحکومة فی العراق |ناونیشان=https://alhurra.com/19152 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al-Hurra |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەلزەیدی ھەروەھا سەرۆکایەتی ئەنجومەنی کارگێڕی لە [[زانکۆی شەعب]]، [[پەیمانگای پزیشکیی عەشتار]] دەکات، جگە لەوەی بەڕێوەبەری جێبەجێکار و خاوەنی [[کەناڵی دیجلە|دیجلە تیڤی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=العراق: الرئیس العراقی کلفە بتشکیل الحکومة.. من ھو علی الزیدی؟ |ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/iraq/2026/04/27/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8I-%D8%B3%D9%8A%D9%83%D9%84%D9%81%D9%87-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A- |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Arabiya |زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; و زنجیرە ھایپەرمارکێتەکانی تەعاوونە لە [[بەغدا]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ھەروەھا خاوەنی گرووپی ئەلعووەیسە، کە کۆمەڵەیەکە ١٥ کۆمپانیا لەخۆدەگرێت کە لە پیشەسازییە جیاوازەکانی وەک بازرگانی خۆراک، بەرھەمھێنانی کشتوکاڵی و ئاژەڵداری، بەڵێندەرایەتی، چاپکردن، خزمەتگوزارییە ئەمنییەکان، ئەلیکترۆنیات و نەوتدا کاردەکەن. ھەروەھا گرێبەستی لەگەڵ [[وەزارەتی بازرگانی (عێراق)|وەزارەتی بازرگانی]] ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://english.aawsat.com/arab-world/5267628-who-iraq%E2%80%99s-pm-designate-al-zaidi|سەردێڕ=Who Is Iraq’s PM-Designate Al-Zaidi?
|وێبگە=Asharq al-Awsat English}}&lt;/ref&gt; ئەو پێشتر وەک سەرۆکی ئەنجومەنی کارگێڕی [[بانکی ئیسلامیی باشوور]] کاری کردووە تا دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ٢٠١٩،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=حیاة رئیس الوزراء الجدید قبل السلطة.. ماذا یعرف العراق عن علی الزیدی؟ |ناونیشان=https://964media.com/676383/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=964 Media |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; کە ئەزموونی لە بەڕێوەبردنی بانک و حوکمڕانی دارایی بەدەستھێناوە. بانکەکە لە ساڵی ٢٠٢٤ لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە سزای بەسەردا سەپێندرا بەھۆی گومانی سپیکردنەوەی پارە، فێڵ و بەکارھێنانی نایاسایی دراوی ئەمریکی، ھەروەھا لەلایەن [[بانکی ناوەندیی عێراق]]یشەوە قەدەغە کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's Shiite alliance nominates Ali al-Zaidi as PM candidate: What to know |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2026/04/iraqs-shiite-alliance-nominates-ali-al-zaidi-pm-candidate-what-know |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al-Monitor |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی سیاسی ==
ئەلزەیدی پێش پاڵاوتنی وەک سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو، لە ناوەندی سیاسی عێراقدا زۆر ناسراو نەبوو،&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; و سەرچاوەکان بە «نوێھاتووێکی سیاسی» وەسفی دەکەن.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Livni |یەکەم=Ephrat |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's President Names Political Newcomer to Form Government |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/04/27/world/middleeast/iraq-prime-minister.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; لە کەرتی گشتیدا، ئەلزەیدی پێشتر لەگەڵ [[وەزارەتی بازرگانی (عێراق)|وەزارەتی بازرگانی]] کاری کردووە، کە تێیدا بەڕێوەبردنی سیستەمی کارتی بەشەخۆراکی نیشتمانی لە ئەستۆ بووە.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

===سەرۆکایەتی وەزیران===
لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦، [[چوارچێوەی ھەماھەنگی|چوارچێوەی ھەماھەنگی]] ئەلزەیدی وەک کاندیدی تەوافوقی بۆ جێگرتنەوەی [[محەممەد شیاع ئەلسوودانی]] دەستنیشان کرد.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; ئەو بە فەرمی لەلایەن سەرۆک کۆمار [[نزار ئامیدی]] ڕاسپێردرا بۆ پێکھێنانی حکوومەت ڕاستەوخۆ دوای پاڵاوتنی لەلایەن چوارچێوەی ھەماھەنگییەوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq nominates businessman Ali al-Zaidi for prime minister |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5218 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi president names Shia bloc candidate Ali al-Zaidi as PM-designate |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/27/iraqi-president-names-shia-bloc-candidate-ali-al-zaidi-as-pm-designate |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەپێی [[دەستووری عێراق]]، ئەلزەیدی ٣٠ ڕۆژی لەبەردەمدایە بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی کابینەکەی و ناساندنیان بە ئەنجومەنی نوێنەران بۆ وەرگرتنی متمانە.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi president names Ali al-Zaidi as PM-designate to form new cabinet |ناونیشان=https://english.news.cn/20260428/674fe74bcc8e45468ce9d3779be16b5b/c.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=english.news.cn |زمان=en}}&lt;/ref&gt;
ئەم بڕیارە دوای چەند ھەفتەیەک لە چەقبەستوویی لەناو ھاوپەیمانییەکەدا ھات، کە پێشتر پشتگیری لە [[نووری ئەلمالیکی]] سەرۆک وەزیرانی پێشوو کردبوو بەڵام دواتر کاندیدبوونی کێشایەوە دوای ئەوەی [[دۆناڵد ترامپ]] سەرۆکی ئەمریکا ھەڕەشەی بڕینی دەستڕاگەیشتنی عێراقی بە [[پێترۆدۆلار]] کرد بەھۆی ھەڵوێستی لایەنگری ئێرانی ئەلمالیکی.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's dominant bloc taps newcomer Ali al-Zaidi for prime minister after weeks of wrangling |ناونیشان=https://apnews.com/article/iraq-prime-minister-parliament-alzaidi-bb629c0f14c6710cbb66500fe376218e |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=AP News |زمان=en}}&lt;/ref&gt; پاڵاوتنی ئەلزەیدی دوای کۆبوونەوەیەک لە ماڵی سەرۆکی [[حەشدی شەعبی]] [[فالح فەیاز|فالح ئەلفەیاز]] لە بەغدا ھات، و لەلایەن ھەردوو ئەلمالیکی و سەرۆک وەزیرانی ئێستا ئەلسوودانی ڕێککەوتنی لەسەر کرا. بە وتەی ئەلسوودانی، «نەبوونی تەوافوق» لەسەر ناونانی کاندیدێک لە کاتی کۆبوونەوەکەدا ھەبووە، و ئەلزەیدی بۆ شکاندنی چەقبەستوویی سیاسی ھەڵبژێردراوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; [[فایەق زێدان]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عێراق|ئەنجومەنی باڵای دادوەری]]، وەک کاندیدی چارەسەر بەشداری لە پاڵاوتنی ئەلزەیدی کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ali al-Zaidi named Iraq's prime minister: Easy nomination, harder road ahead |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/Ali-al-Zaidi-named-Iraq-s-prime-minister-Easy-nomination-harder-road-ahead |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

ئەلزەیدی لە یەکەم لێدوانی گشتی خۆیدا لە دوای پاڵاوتنی، ڕایگەیاند کە حکوومەتەکەی پەرە بە ھەوڵەکانی پێشوو دەدات بۆ باشترکردنی خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان و بارودۆخەکان، لە ھەمان کاتدا ھەڵسەنگاندن بۆ مەترسییەکان و سوودوەرگرتن لە دەرفەتەکان دەکات. ئەو ھەروەھا ھانی ھاوکاری نێوان «ھێزە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی» عێراقی دا لە کاتی دەستنیشانکردنیدا، و نیەتی خۆی بۆ پاراستنی پەیوەندییە دیپلۆماسییە ھاوسەنگەکان چ لەسەر ئاستی ناوچەیی و چ لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی دووپاتکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ali Al-Zaidi: Tackling challenges will be a priority for new Iraqi government |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Iraq/Ali-Al-Zaidi-Tackling-challenges-will-be-a-priority-for-new-Iraqi-government |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق|زانستی سیاسەت}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی عێراق]]
[[پۆل:شیعە عێراقییەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>0bebdslitt5uosfonq9iqglpp2tbo7m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579736</id>
      <parentid>1579648</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T03:35:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14430" sha1="7o51dctmdgqhqfm65i46j0cz4u3eawj" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{Infobox officeholder
| name = عەلی ئەلزەیدی
| native_name = علي الزیدي
| native_name_lang = ar
| image = Ali Al-zaidi.png
| image_size = 
| caption = زەیدی لە ٢٠٢٦
| office = [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]]
| status = [[سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو|ڕاسپێردراو]]
| term_start = دیاری دەکرێت
| term_end = 
| deputy = 
| president = [[نزار ئامێدی]]
| succeeding = [[محەممەد شیاع سوودانی]]
| birth_date = {{birth year and age|١٩٨٦}}
| birth_place = [[بەغدا]]، [[عێراق]]&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/amp/news/2026/4/28/who-is-ali-al-zaidi-the-businessman-named-as-iraqs-pm-designate|سەردێڕ=Who is Ali al-Zaidi, the businessman named as Iraq’s PM-designate?|وێبگە=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
| party = [[سیاسەتوانی سەربەخۆ|سەربەخۆ]] 
| other_party = [[چوارچێوەی ھەماھەنگی|چوارچێوەی ھەماھەنگی]]
| alma_mater = 
| occupation = {{hlist|[[بانکەوان]]|[[بازرگان]]|[[سیاسەتوان]]}}
}}

'''عەلی فالح کازم ئەلزەیدی''' ({{بە عەرەبی|علي فالح كاظم الزيدي}}؛ لەدایکبووی ١٩٨٦) بانکەوان، [[بازرگان]] و [[سیاسەتوان]]ێکی عێراقییە کە لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ەوە [[سەرۆک وەزیرانی عێراق|سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراوی عێراق]]ە.&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://www.france24.com/en/middle-east/20260427-iraq-s-president-ask-pm-designate-ali-al-zaidi-to-form-government|سەردێڕ= Iraq’s president asks PM-designate Ali al-Zaidi to form government|وێبگە=France 24}}&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
ئەلزەیدی لە ساڵی ١٩٨٦ لە [[بەغدا]] لە خێزانێکی دیار لەدایکبووە کە بنەچەیان بۆ پارێزگای [[پارێزگای زیقار|زیقار]]ی باشووری [[عێراق]] دەگەڕێتەوە.&lt;ref name=&quot;Aljazeera&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الشرق |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=من ھو علی الزیدی المرشح لرئاسة الوزراء فی العراق؟ |ناونیشان=https://asharq.com/politics/180977/%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%B4%D8%AD-%D9%84%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8I/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Asharq News |زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=الإطار التنسیقی فی العراق یرشح علی الزیدی لرئاسة الحکومة |ناونیشان=https://www.amad.com.ps/ar/post/575100 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=[[ئەمەد میدیا]] |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەو خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە یاسا و دارایی و ھەروەھا بڕوانامەی ماستەری لە دارایی و بانکەوانیدا ھەیە. ئەو ئەندامی [[سەندیکای پارێزەرانی عێراق]]ە.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

== ژیانی بازرگانی ==
ئەو وەک سەرۆکی گرووپی وەتەنییە پۆڵدینگ دەستنیشانکرا، کە کۆمەڵەیەکی [[کەرتی تایبەت]]ی فرەبوارە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://shafaq.com/en/Report/Who-is-Ali-al-Zaidi-The-businessman-tapped-for-Iraq-s-premiership|سەردێڕ=Who is Ali Al-Zaidi? The businessman tapped for Iraq's premiership|وێبگە=Alshafaq}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٧دا دامەزراوە.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=تقی |یەکەم=غسان |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=علی الزیدی.. رجل أعمال یقود سباق تشکیل الحکومة فی العراق |ناونیشان=https://alhurra.com/19152 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al-Hurra |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەلزەیدی ھەروەھا سەرۆکایەتی ئەنجومەنی کارگێڕی لە [[زانکۆی شەعب]]، [[پەیمانگای پزیشکیی عەشتار]] دەکات، جگە لەوەی بەڕێوەبەری جێبەجێکار و خاوەنی [[کەناڵی دیجلە|دیجلە تیڤی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=العراق: الرئیس العراقی کلفە بتشکیل الحکومة.. من ھو علی الزیدی؟ |ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/iraq/2026/04/27/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8I-%D8%B3%D9%8A%D9%83%D9%84%D9%81%D9%87-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%8A- |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Arabiya |زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; و زنجیرە ھایپەرمارکێتەکانی تەعاوونە لە [[بەغدا]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ھەروەھا خاوەنی گرووپی ئەلعووەیسە، کە کۆمەڵەیەکە ١٥ کۆمپانیا لەخۆدەگرێت کە لە پیشەسازییە جیاوازەکانی وەک بازرگانی خۆراک، بەرھەمھێنانی کشتوکاڵی و ئاژەڵداری، بەڵێندەرایەتی، چاپکردن، خزمەتگوزارییە ئەمنییەکان، ئەلیکترۆنیات و نەوتدا کاردەکەن. ھەروەھا گرێبەستی لەگەڵ [[وەزارەتی بازرگانی (عێراق)|وەزارەتی بازرگانی]] ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://english.aawsat.com/arab-world/5267628-who-iraq%E2%80%99s-pm-designate-al-zaidi|سەردێڕ=Who Is Iraq’s PM-Designate Al-Zaidi?
|وێبگە=Asharq al-Awsat English}}&lt;/ref&gt; ئەو پێشتر وەک سەرۆکی ئەنجومەنی کارگێڕی [[بانکی ئیسلامیی باشوور]] کاری کردووە تا دەستلەکارکێشانەوەی لە ساڵی ٢٠١٩،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=حیاة رئیس الوزراء الجدید قبل السلطة.. ماذا یعرف العراق عن علی الزیدی؟ |ناونیشان=https://964media.com/676383/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=964 Media |زمان=ar}}&lt;/ref&gt; کە ئەزموونی لە بەڕێوەبردنی بانک و حوکمڕانی دارایی بەدەستھێناوە. بانکەکە لە ساڵی ٢٠٢٤ لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە سزای بەسەردا سەپێندرا بەھۆی گومانی سپیکردنەوەی پارە، فێڵ و بەکارھێنانی نایاسایی دراوی ئەمریکی، ھەروەھا لەلایەن [[بانکی ناوەندیی عێراق]]یشەوە قەدەغە کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's Shiite alliance nominates Ali al-Zaidi as PM candidate: What to know |ناونیشان=https://www.al-monitor.com/originals/2026/04/iraqs-shiite-alliance-nominates-ali-al-zaidi-pm-candidate-what-know |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al-Monitor |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی سیاسی ==
ئەلزەیدی پێش پاڵاوتنی وەک سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو، لە ناوەندی سیاسی عێراقدا زۆر ناسراو نەبوو،&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; و سەرچاوەکان بە «نوێھاتووێکی سیاسی» وەسفی دەکەن.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Livni |یەکەم=Ephrat |ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's President Names Political Newcomer to Form Government |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/04/27/world/middleeast/iraq-prime-minister.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ئیش=The New York Times |زمان=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; لە کەرتی گشتیدا، ئەلزەیدی پێشتر لەگەڵ [[وەزارەتی بازرگانی (عێراق)|وەزارەتی بازرگانی]] کاری کردووە، کە تێیدا بەڕێوەبردنی سیستەمی کارتی بەشەخۆراکی نیشتمانی لە ئەستۆ بووە.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

===سەرۆکایەتی وەزیران===
لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦، [[چوارچێوەی ھەماھەنگی|چوارچێوەی ھەماھەنگی]] ئەلزەیدی وەک کاندیدی تەوافوقی بۆ جێگرتنەوەی [[محەممەد شیاع ئەلسوودانی]] دەستنیشان کرد.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; ئەو بە فەرمی لەلایەن سەرۆک کۆمار [[نزار ئامیدی]] ڕاسپێردرا بۆ پێکھێنانی حکوومەت ڕاستەوخۆ دوای پاڵاوتنی لەلایەن چوارچێوەی ھەماھەنگییەوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq nominates businessman Ali al-Zaidi for prime minister |ناونیشان=https://thenewregion.com/posts/5218 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The New Region |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi president names Shia bloc candidate Ali al-Zaidi as PM-designate |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/27/iraqi-president-names-shia-bloc-candidate-ali-al-zaidi-as-pm-designate |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەپێی [[دەستووری عێراق]]، ئەلزەیدی ٣٠ ڕۆژی لەبەردەمدایە بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی کابینەکەی و ناساندنیان بە ئەنجومەنی نوێنەران بۆ وەرگرتنی متمانە.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi president names Ali al-Zaidi as PM-designate to form new cabinet |ناونیشان=https://english.news.cn/20260428/674fe74bcc8e45468ce9d3779be16b5b/c.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=english.news.cn |زمان=en}}&lt;/ref&gt;
ئەم بڕیارە دوای چەند ھەفتەیەک لە چەقبەستوویی لەناو ھاوپەیمانییەکەدا ھات، کە پێشتر پشتگیری لە [[نووری ئەلمالیکی]] سەرۆک وەزیرانی پێشوو کردبوو بەڵام دواتر کاندیدبوونی کێشایەوە دوای ئەوەی [[دۆناڵد ترامپ]] سەرۆکی ئەمریکا ھەڕەشەی بڕینی دەستڕاگەیشتنی عێراقی بە [[پێترۆدۆلار]] کرد بەھۆی ھەڵوێستی لایەنگری ئێرانی ئەلمالیکی.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Iraq's dominant bloc taps newcomer Ali al-Zaidi for prime minister after weeks of wrangling |ناونیشان=https://apnews.com/article/iraq-prime-minister-parliament-alzaidi-bb629c0f14c6710cbb66500fe376218e |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=AP News |زمان=en}}&lt;/ref&gt; پاڵاوتنی ئەلزەیدی دوای کۆبوونەوەیەک لە ماڵی سەرۆکی [[حەشدی شەعبی]] [[فالح فەیاز|فالح ئەلفەیاز]] لە بەغدا ھات، و لەلایەن ھەردوو ئەلمالیکی و سەرۆک وەزیرانی ئێستا ئەلسوودانی ڕێککەوتنی لەسەر کرا. بە وتەی ئەلسوودانی، «نەبوونی تەوافوق» لەسەر ناونانی کاندیدێک لە کاتی کۆبوونەوەکەدا ھەبووە، و ئەلزەیدی بۆ شکاندنی چەقبەستوویی سیاسی ھەڵبژێردراوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; [[فایەق زێدان]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عێراق|ئەنجومەنی باڵای دادوەری]]، وەک کاندیدی چارەسەر بەشداری لە پاڵاوتنی ئەلزەیدی کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ali al-Zaidi named Iraq's prime minister: Easy nomination, harder road ahead |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/Ali-al-Zaidi-named-Iraq-s-prime-minister-Easy-nomination-harder-road-ahead |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

ئەلزەیدی لە یەکەم لێدوانی گشتی خۆیدا لە دوای پاڵاوتنی، ڕایگەیاند کە حکوومەتەکەی پەرە بە ھەوڵەکانی پێشوو دەدات بۆ باشترکردنی خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان و بارودۆخەکان، لە ھەمان کاتدا ھەڵسەنگاندن بۆ مەترسییەکان و سوودوەرگرتن لە دەرفەتەکان دەکات. ئەو ھەروەھا ھانی ھاوکاری نێوان «ھێزە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی» عێراقی دا لە کاتی دەستنیشانکردنیدا، و نیەتی خۆی بۆ پاراستنی پەیوەندییە دیپلۆماسییە ھاوسەنگەکان چ لەسەر ئاستی ناوچەیی و چ لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی دووپاتکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ali Al-Zaidi: Tackling challenges will be a priority for new Iraqi government |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Iraq/Ali-Al-Zaidi-Tackling-challenges-will-be-a-priority-for-new-Iraqi-government |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق|زانستی سیاسەت}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی عێراق]]
[[پۆل:شیعە عێراقییەکان]]
[[پۆل:زیندووان]]</text>
      <sha1>7o51dctmdgqhqfm65i46j0cz4u3eawj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شاسوار ھەرشەمی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295290</id>
    <revision>
      <id>1579486</id>
      <parentid>1579304</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:05:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10389" sha1="k37r7sb7cl9adhy2qkfzy72hcxsqk3l" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| پێشگری ڕێزلێنان      = 
| ناو                  = شاسوار ھەرشەمی
| پاشگری ڕێزلێنان      = 
| ناوی خۆماڵی          = شاسوار ئەحمەد ھەرشەمی
| زمانی ناوی خۆماڵی    = کوردی
| وێنە                 = 
| قەبارەی وێنە         = 
| جێگری وێنە           = 
| لێدوانی وێنە         = 
| ناوی کاتی لەدایکبوون = 
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٩
| شوێنی لەدایکبوون     = گوندی پونگینە، [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]، [[باشووری کوردستان]]
| ڕێکەوتی ونبوون       = 
| شوێنی ونبوون         = 
| ڕەوشی ونبوون         = 
| ڕێکەوتی مەرگ         = 
| شوێنی مەرگ           = 
| ھۆکاری مەرگ          = 
| شوێنی تەرم           = 
| شوێنی گۆڕ            = 
| پۆتانەکانی گۆڕ       = 
| مۆنیومێنتەکان        = 
| نیشتەجێ              = [[ستۆکھۆڵم]]، [[سوید]]
| نەتەوە               = کورد
| ناوەکانی تر          = 
| شارومەندێتی          = 
| پەروەردە             = بەکالۆریۆس لە زانستی جیۆلۆجی، شارەزایی لە مێژوو و زمانە ھیندۆئەورووپییەکان
| خوێندنگە             = [[زانکۆی بەغدا]]، پەیمانگای گەشەی جیۆلۆجیی مۆسکۆ
| پیشە                 = نووسەر، زمانناس، وەرگێڕ، مامۆستا، پێشمەرگەی دێرین
| ساڵانی چالاکی        = ١٩٧٦ - تائێستا
| خاوەنکار             = 
| ڕێکخراو              = 
| وەکیل                = 
| ناوبانگ              = نووسین لە بوارەکانی زمانەوانی و مێژوو
| کارە دیارەکان        = فەرھەنگی ئێتیمۆلۆژیی زمانی کوردی، مێژووی ئارامییەکان لە کوردستان
| شێواز                = 
| دارایی               = 
| باڵا                 = 
| تەلەڤیزیۆن           = 
| ئۆفیس                = 
| وادە                 = 
| پێش                  = 
| پاش                  = 
| حیزب                 = [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]] (پێشتر)، [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] (پێشتر)
| بزاڤ                 = 
| بەرامبەرەکان         = 
| ئایین                = 
| تۆمەت                = 
| سزا                  = 
| دۆخی دادوەری         = 
| ھاوسەر               = 
| یار                  = 
| مناڵەکان             = 
| باوان                = 
| دایک                 = 
| باوک                 = 
| خزمەکان              = 
| خێزان                = 
| خەڵاتەکان            = 
| ڕێزلێنان             = 
| واژوو                = 
| جێگری واژوو          = 
| قەبارەی واژوو        = 
| ماڵپەڕ               = 
| پەراوێزەکان          = 
}}

'''شاسوار ئەحمەد ھەرشەمی''' ناسراو بە '''شاسوار ھەرشەمی''' (لەدایکبووی ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٩، ھەولێر) نووسەر، وەرگێڕ، زمانناس، مامۆستا و پێشمەرگەیەکی دێرینی کوردە.&lt;ref name=&quot;kurdipedia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014050320495676058 |سەردێڕ=شاسوار هەرشەمی |نووسەر=&lt;!--نەوتراوە--&gt; |وێبگە=کوردیپێدیا |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt; 

== ژیان ==
=== ژیانی سەرەتایی و خوێندن ===
شاسوار ھەرشەمی لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٩ لە گوندی پونگینەی نزیک شاری [[ھەولێر]] لەدایک بووە، کە لەو کاتەدا باوکی لەو گوندەدا مامۆستا بووە. ھەر لە پۆلی چوارەمی سەرەتاییەوە خولیای خوێندنەوەی ھەبووە و سەرەتا لە کتێبەکانی باوکییەوە دەستی پێکردووە، تا دواتر خۆی کتێب و گۆڤاری کڕیوە و بەردەوام گرنگیی بە بوارەکانی زمان و مێژوو داوە. قۆناغەکانی خوێندنی تا ئامادەییی لە شاری ھەولێر تەواو کردووە. پاشان چووەتە [[زانکۆی بەغدا]] و لە بەشی زانستەکانی جیۆلۆجی خوێندوویەتی. دواتر بۆ درێژەدان بە خوێندن ڕووی لە یەکێتیی سۆڤیەت کردووە و لە ئەنستیتوتی گەشەی جیۆلۆجی لە مۆسکۆ خوێندوویەتی.&lt;ref name=&quot;kurdipedia&quot; /&gt;

=== پێشمەرگایەتی و کاری سیاسی ===
لە ساڵی ١٩٧٦دا پەیوەندیی بە ڕێکخستنەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]]ەوە کردووە. لە نێوان ساڵانی ١٩٨١ بۆ ١٩٨٩ وەک پێشمەرگە بەشداریی لە خەباتی چەکداریی کوردیدا کردووە. لە ماوەی پێشمەرگایەتیدا لە چەندین بەش و ئۆرگانی جیاوازدا کاری کردووە؛ ماوەیەک ئەندامی ئەنجومەندی ناوەندیی یەکێتیی خوێندکارانی کوردستان بووە، ھەروەھا لە دەزگای ڕاگەیاندنی ناوەندیی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]، کۆمیتەی سەرکردایەتیی ھەولێر و مەڵبەندی سێی ھەولێر کاری کردووە. دواتر لە کەرتی ڕێکخستنی ڕانیە و سنووری دەشتی بیتوێن وەک کادیری ڕێکخستن چالاک بووە و پاشانیش لە ڕێکخراوی دووی کۆمەڵە درێژەی بە کارەکانی داوە.&lt;ref name=&quot;kurdipedia&quot; /&gt;

=== چوونەدەرەوەی وڵات ===
لە کۆتاییی ساڵی ١٩٨٩دا بە زەمالەی خوێندن نێردراوەتە یەکێتیی سۆڤیەت. پاشان لە ساڵی ١٩٩١ ڕووی لە وڵاتی سوێد کردووە و لەوێ نیشتەجێ بووە. لە سوێد دەستی بە خوێندن کردووەتەوە و گرنگیی بە بواری مێژوو داوە. لە ماوەی نیشتەجێبوونیشی لەو وڵاتە، ساڵانە چەندین کۆرسی زانستیی لە بواری بەراوردکاریی پێوانەیی و زمانە ھیندۆئەورووپاییەکاندا خوێندووە.

لە ناوەڕاستی نەوەدەکاندا وەک مامۆستای زمانی دایک، دەستی بە وانەگوتنەوە کردووە بۆ زمانەکانی کوردیی ناوەندی (سۆرانی)، کوردیی باکووری (کرمانجی) و عەرەبی. لە ساڵی ٢٠٠٠ەوە وەک مامۆستا لە ئامادەییەک لە شاری [[ستۆکھۆڵم]] دامەزراوە.&lt;ref name=&quot;kurdipedia&quot; /&gt;

== شارەزاییی زمانەوانی ==
شاسوار ھەرشەمی، جگە لە زمانی دایکی کە کوردییە و ھەردوو زاراوەی ناوەندی (سۆرانی) و باکووری (کرمانجی) بە باشی دەزانێت، شارەزاییی لە چەندین زمانی دیکەدا ھەیە، لەوانە: فارسی، عەرەبی، ڕووسی، سوێدی و ئینگلیزی.&lt;ref name=&quot;kurdipedia&quot; /&gt;

== بەرھەمەکان ==
شاسوار ھەرشەمی لە بوارەکانی زمانەوانی، مێژوو و وەرگێڕاندا خاوەنی چەندین بەرھەمی چاپکراوە و ھەروەھا کۆمەڵێک پەڕتووکیشی بۆ چاپ ئامادە کردووە. لەپاڵ ئەمانەشدا لە ساڵی ١٩٨٢ەوە تا ئێستا بە سەدان وتار و لێکۆڵینەوەی لە بوارەکانی ئەدەب، مێژوو و زماندا بڵاوکردووەتەوە.

=== بەرھەمە چاپکراوەکان ===
* ''مێژووی ئارامییەکان لە کوردستان'' (١٩٩٩)، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.
* ''کارنامەی ئەردەشێری بابەکان'' (٢٠٠٠)، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.
* ''سابیئە مەندائییەکان'' (٢٠٠٤)، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.
* ''ھەندێک زانیاریی گشتی لەبارەی زمانەوە'' (٢٠٠٩)، سەنتەری کوردۆلۆجی، سلێمانی.
* ''تەتەڵە'' (پازدە بابەتی مێژوویی)، (٢٠١٩)، دەزگای ڕۆشنبیریی جەمال عیرفان، سلێمانی.
* ''فەرھەنگی ئێتیمۆلۆژیی زمانی کوردی'' (کە نزیکەی ٢٠,٠٩٦ لاپەڕەیە)، (٢٠٢٢)، دەزگای ڕۆشنبیریی جەمال عیرفان، سلێمانی.
* ''داستانی گلگامێش'' (وەرگێڕان و پەراوێز بۆ کردن و لێکدانەوەی، ٣٤٣ لاپەڕە). بەشێک لەم بەرھەمە وەک وەرگێڕان لەسەر بنەمای لێکۆڵینەوە و بەراوردکاری لە ماڵپەڕەکاندا بڵاوکراوەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.historyofkurd.com/2016/04/20/%D8%A8%DB%95%D8%B4%DB%8E%DA%A9-%D9%84%DB%95-%D8%B4%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%DB%8C-%DA%AF%D9%84%DA%AF%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%B4-%D8%A8%DB%86-%D8%A6%DB%95%D9%86%DA%A9%DB%8C%D8%AF%DB%86%DB%8C-%DA%BE%D8%A7/ |سەردێڕ=بەشێک لە شیوەنی گلگامێش بۆ ئەنکیدۆی ھاوڕێی. تابڵۆی ھەشتەمی داستانی گلگامێش |نووسەر=شاسوار هەرشەمی |ڕێکەوت=٢٠ی نیسانی ٢٠١٦ |وێبگە=History Of Kurdistan |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩]]
[[پۆل:خەڵکی ھەولێر]]
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:کوردانی سوید]]
[[پۆل:زمانناسانی کورد]]
[[پۆل:وەرگێڕە کوردەکان]]</text>
      <sha1>k37r7sb7cl9adhy2qkfzy72hcxsqk3l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ھەرێمی ئۆقیانووسی ھیندیی بەریتانیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295293</id>
    <revision>
      <id>1579490</id>
      <parentid>1579294</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5163" sha1="m0g3c7chy827ayobnhbhh5l13ts4u1n" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''ھەرێمی ئۆقیانووسی ھیندیی بەریتانیا''' (بی ئای ئۆ تی) [[ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیایە]] کە لە [[ئۆقیانووسی ھیند]]دا ھەڵکەوتووە. ھەرێمەکە لە حەوت ئاتۆڵی کۆمەڵە دوورگەی چاگۆس لەگەڵ زیاتر لە ١٬٠٠٠ دوورگەی تاکەکەسی پێکدێت، کە زۆربەیان زۆر بچووکن، و کۆی ڕووبەری زەوییەکەی دەگاتە {{Convert|60|km2|sqmi}}.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/british-indian-ocean-territory/|سەردێڕ=Spotlighting The World Factbook as We Bid a Fond Farewell - CIA |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210117034125/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/british-indian-ocean-territory/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=World Factbook}}&lt;/ref&gt; گەورەترین و باشووریترین دوورگە دیێگۆ گارسیایە، {{Convert|27|km2|sqmi}}، کە شوێنی دامەزراوەیەکی سەربازیی ھاوبەشی [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانە]].&lt;ref name=&quot;thakkar&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Chirayu Thakkar |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://warontherocks.com/2021/07/overcoming-the-diego-garcia-stalemate/|سەردێڕ=Overcoming the Diego Garcia Stalemate |وێبگە=WarOnTheRocks.com}}&lt;/ref&gt; ئیدارەی فەرمی لە [[لەندەن]]ەوە دوورە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gov.uk/world/organisations/british-indian-ocean-territory|سەردێڕ=British Indian Ocean Territory - GOV.UK |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=www.gov.uk |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://commonwealthchamber.com/associated-territories/british-indian-ocean-territory/|سەردێڕ=British Indian Ocean Territory |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=Commonwealth Chamber of Commerce |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; ھەرچەندە زۆرجار پایتەختی ناوخۆیی بەوە دادەنرێت کە لەسەر دیێگۆ گارسیا بێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.dictionary.com/browse/british-indian-ocean-territory|سەردێڕ=BRITISH INDIAN OCEAN TERRITORY Definition &amp; Meaning {{!}} Dictionary.com |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=Dictionary.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

[[مۆریس]] بانگەشەی ئەوە دەکات کە حکوومەتی بەریتانیا کۆمەڵە دوورگەی چاگۆسی لە مۆریس جیاکردووەتەوە، و کۆلۆنییەکی نوێی دروست کردووە کە ئەویش ھەرێمی ئۆقیانووسی ھیندیی بەریتانیایە (بی ئای ئۆ تی). بەڵام، ئەمە لەلایەن شانشینی یەکگرتووەوە تانەی لێدەدرێت، کە سوورە لەسەر ئەوەی دوورگەکانی چاگۆس ھیچ پەیوەندییەکی مێژوویی یان کولتوورییان بە مۆریسەوە نەبووە، و تەنھا لە ماوەی سەردەمی کۆلۆنیالیزمدا لە مۆریسەوە (٢١٩١ کم یان ١٣٦١ میل دوور) وەک ئاسانکارییەکی کارگێڕی بەڕێوەدەبران، وەک چۆن لە کاتی دەسەڵاتی فەڕەنسا بەسەر دوورگەکاندا باو بوو. مۆریس زیاتر بانگەشەی ئەوە دەکات کە، بۆ خۆدزینەوە لە لێپێچینەوە لە نەتەوە یەکگرتووەکان بەرامبەر بەردەوامیی دەسەڵاتی کۆلۆنیالیزمی، شانشینی یەکگرتوو بانگەشەی کردووە کە چاگۆس ھیچ دانیشتووانێکی ھەمیشەیی نییە، بەڵام تانە لەوە دەدرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.hrw.org/report/2023/02/15/thats-when-nightmare-started/uk-and-us-forced-displacement-chagossians-and|سەردێڕ=“That’s When the Nightmare Started” |ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Human Right}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{شریتی دەروازە|ئاسیا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٥]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>m0g3c7chy827ayobnhbhh5l13ts4u1n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579587</id>
      <parentid>1579490</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|British Indian Ocean Territory}}</comment>
      <origin>1579587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5218" sha1="nvbqwqvyxvxurh2y6rwqb7su4742xmt" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''ھەرێمی ئۆقیانووسی ھیندیی بەریتانیا''' (بی ئای ئۆ تی) [[ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیایە]] کە لە [[ئۆقیانووسی ھیند]]دا ھەڵکەوتووە. ھەرێمەکە لە حەوت ئاتۆڵی کۆمەڵە دوورگەی چاگۆس لەگەڵ زیاتر لە ١٬٠٠٠ دوورگەی تاکەکەسی پێکدێت، کە زۆربەیان زۆر بچووکن، و کۆی ڕووبەری زەوییەکەی دەگاتە {{Convert|60|km2|sqmi}}.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/british-indian-ocean-territory/|سەردێڕ=Spotlighting The World Factbook as We Bid a Fond Farewell - CIA |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210117034125/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/british-indian-ocean-territory/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=World Factbook}}&lt;/ref&gt; گەورەترین و باشووریترین دوورگە دیێگۆ گارسیایە، {{Convert|27|km2|sqmi}}، کە شوێنی دامەزراوەیەکی سەربازیی ھاوبەشی [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانە]].&lt;ref name=&quot;thakkar&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Chirayu Thakkar |ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://warontherocks.com/2021/07/overcoming-the-diego-garcia-stalemate/|سەردێڕ=Overcoming the Diego Garcia Stalemate |وێبگە=WarOnTheRocks.com}}&lt;/ref&gt; ئیدارەی فەرمی لە [[لەندەن]]ەوە دوورە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gov.uk/world/organisations/british-indian-ocean-territory|سەردێڕ=British Indian Ocean Territory - GOV.UK |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=www.gov.uk |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://commonwealthchamber.com/associated-territories/british-indian-ocean-territory/|سەردێڕ=British Indian Ocean Territory |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=Commonwealth Chamber of Commerce |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; ھەرچەندە زۆرجار پایتەختی ناوخۆیی بەوە دادەنرێت کە لەسەر دیێگۆ گارسیا بێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.dictionary.com/browse/british-indian-ocean-territory|سەردێڕ=BRITISH INDIAN OCEAN TERRITORY Definition &amp; Meaning {{!}} Dictionary.com |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=Dictionary.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

[[مۆریس]] بانگەشەی ئەوە دەکات کە حکوومەتی بەریتانیا کۆمەڵە دوورگەی چاگۆسی لە مۆریس جیاکردووەتەوە، و کۆلۆنییەکی نوێی دروست کردووە کە ئەویش ھەرێمی ئۆقیانووسی ھیندیی بەریتانیایە (بی ئای ئۆ تی). بەڵام، ئەمە لەلایەن شانشینی یەکگرتووەوە تانەی لێدەدرێت، کە سوورە لەسەر ئەوەی دوورگەکانی چاگۆس ھیچ پەیوەندییەکی مێژوویی یان کولتوورییان بە مۆریسەوە نەبووە، و تەنھا لە ماوەی سەردەمی کۆلۆنیالیزمدا لە مۆریسەوە (٢١٩١ کم یان ١٣٦١ میل دوور) وەک ئاسانکارییەکی کارگێڕی بەڕێوەدەبران، وەک چۆن لە کاتی دەسەڵاتی فەڕەنسا بەسەر دوورگەکاندا باو بوو. مۆریس زیاتر بانگەشەی ئەوە دەکات کە، بۆ خۆدزینەوە لە لێپێچینەوە لە نەتەوە یەکگرتووەکان بەرامبەر بەردەوامیی دەسەڵاتی کۆلۆنیالیزمی، شانشینی یەکگرتوو بانگەشەی کردووە کە چاگۆس ھیچ دانیشتووانێکی ھەمیشەیی نییە، بەڵام تانە لەوە دەدرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.hrw.org/report/2023/02/15/thats-when-nightmare-started/uk-and-us-forced-displacement-chagossians-and|سەردێڕ=“That’s When the Nightmare Started” |ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Human Right}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{شریتی دەروازە|ئاسیا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|British Indian Ocean Territory}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٥]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>nvbqwqvyxvxurh2y6rwqb7su4742xmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دوورگەکانی پیتکەرن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295294</id>
    <revision>
      <id>1579495</id>
      <parentid>1579234</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:07:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4580" sha1="7coie32jqv6dzko8cw51rp1p29qy3rz" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''دوورگەکانی پیتکەرن'''، بە فەرمی '''دوورگەکانی پیتکەرن، ھێندێرسۆن، دووسی و ئۆینۆ'''،&lt;ref name=&quot;BNA1981&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1981/61 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180412135054/http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1981/61 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Order2010&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.legislation.gov.uk/uksi/2010/244/pdfs/uksi_20100244_en.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160910124941/http://www.legislation.gov.uk/uksi/2010/244/pdfs/uksi_20100244_en.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PitcainLaws&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.government.pn/Laws/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180129105738/http://www.government.pn/Laws/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TheOverTerr&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/14929/ot-wp-0612.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171020062536/https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/14929/ot-wp-0612.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt; کۆمەڵە دوورگەیەکی گڕکانین لە باشووری [[ئۆقیانووسی ئارام]] کە تاقە [[ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|ھەرێمی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا]] لە ئۆقیانووسی ئارامدا پێکدەھێنن. چوار دوورگەکە—پیتکەرن، ھێندێرسۆن، دووسی و ئۆینۆ—بە سەر چەندین سەد کیلۆمەتر لە ئۆقیانووسەکەدا بڵاوبوونەتەوە و کۆی ڕووبەری زەوییەکەیان نزیکەی ٤٧ کیلۆمەتر دووجایە (١٨ میل دووجا). دوورگەی ھێندێرسۆن ٨٦٪ی ڕووبەری زەوییەکە پێکدەھێنێت، بەڵام تەنھا دوورگەی پیتکەرن نیشتەجێی تێدایە. نزیکترین دوورگە نیشتەجێکراوەکان لە دوورگەکانی پیتکەرن بریتین لە مانگارێڤا (سەر بە پۆلینێزیای فەڕەنسی)، کە ٦٨٨ کم (٤٢٨ میل) لە لای ڕۆژاوایە، ھەروەھا [[دوورگەی زیندووبوونەوە|دوورگەی ئیستەر]]، کە ١٬٩٢٩ کم (١١٩٩ میل) لە لای ڕۆژھەڵاتە.

خەڵکی دوورگەکانی پیتکەرن بە پلەی یەکەم لە نەوەی نۆ یاخیبووی کەشتیی ئێچ ئێم ئێس باونتیی بەریتانی و دوازدە ژنی تاھیتیین. لە ساڵی ٢٠٢٣دا، ھەرێمەکە ژمارەی دانیشتووانی ھەمیشەیی ٣٥ کەس بوو، کە وای لێکرد ببێتە بچووکترین ھەرێمی جیھان لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانی ھەمیشەیییەوە. بەھۆی دابڕانی زۆری دوورگەکە و کەمیی ژمارەی دانیشتووانەکەی، ڕووداوەکانی دەستدرێژیی سێکسی بەردەوام تا ساڵی ١٩٩٩ بە نادیاری مانەوە، کە لە کۆتاییدا لە ساڵی ٢٠٠٤دا بووە ھۆی دادگاییکردنێکی گەورەی دەستدرێژیی سێکسی.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئۆقیانووسیا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}

[[پۆل:کۆلۆنیال و پارێزەرانی پێشووی بەریتانیا لە ئۆشیانیا]]
[[پۆل:ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:دوورگەکانی پیتکێرن]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>7coie32jqv6dzko8cw51rp1p29qy3rz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579585</id>
      <parentid>1579495</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:05:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Pitcairn Islands}}</comment>
      <origin>1579585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4621" sha1="3lkobd5w9utqan8kv3ckqc22txj4zoj" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''دوورگەکانی پیتکەرن'''، بە فەرمی '''دوورگەکانی پیتکەرن، ھێندێرسۆن، دووسی و ئۆینۆ'''،&lt;ref name=&quot;BNA1981&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1981/61 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180412135054/http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1981/61 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Order2010&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.legislation.gov.uk/uksi/2010/244/pdfs/uksi_20100244_en.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160910124941/http://www.legislation.gov.uk/uksi/2010/244/pdfs/uksi_20100244_en.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PitcainLaws&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.government.pn/Laws/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180129105738/http://www.government.pn/Laws/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TheOverTerr&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/14929/ot-wp-0612.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171020062536/https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/14929/ot-wp-0612.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt; کۆمەڵە دوورگەیەکی گڕکانین لە باشووری [[ئۆقیانووسی ئارام]] کە تاقە [[ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا|ھەرێمی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا]] لە ئۆقیانووسی ئارامدا پێکدەھێنن. چوار دوورگەکە—پیتکەرن، ھێندێرسۆن، دووسی و ئۆینۆ—بە سەر چەندین سەد کیلۆمەتر لە ئۆقیانووسەکەدا بڵاوبوونەتەوە و کۆی ڕووبەری زەوییەکەیان نزیکەی ٤٧ کیلۆمەتر دووجایە (١٨ میل دووجا). دوورگەی ھێندێرسۆن ٨٦٪ی ڕووبەری زەوییەکە پێکدەھێنێت، بەڵام تەنھا دوورگەی پیتکەرن نیشتەجێی تێدایە. نزیکترین دوورگە نیشتەجێکراوەکان لە دوورگەکانی پیتکەرن بریتین لە مانگارێڤا (سەر بە پۆلینێزیای فەڕەنسی)، کە ٦٨٨ کم (٤٢٨ میل) لە لای ڕۆژاوایە، ھەروەھا [[دوورگەی زیندووبوونەوە|دوورگەی ئیستەر]]، کە ١٬٩٢٩ کم (١١٩٩ میل) لە لای ڕۆژھەڵاتە.

خەڵکی دوورگەکانی پیتکەرن بە پلەی یەکەم لە نەوەی نۆ یاخیبووی کەشتیی ئێچ ئێم ئێس باونتیی بەریتانی و دوازدە ژنی تاھیتیین. لە ساڵی ٢٠٢٣دا، ھەرێمەکە ژمارەی دانیشتووانی ھەمیشەیی ٣٥ کەس بوو، کە وای لێکرد ببێتە بچووکترین ھەرێمی جیھان لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانی ھەمیشەیییەوە. بەھۆی دابڕانی زۆری دوورگەکە و کەمیی ژمارەی دانیشتووانەکەی، ڕووداوەکانی دەستدرێژیی سێکسی بەردەوام تا ساڵی ١٩٩٩ بە نادیاری مانەوە، کە لە کۆتاییدا لە ساڵی ٢٠٠٤دا بووە ھۆی دادگاییکردنێکی گەورەی دەستدرێژیی سێکسی.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئۆقیانووسیا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Pitcairn Islands}}

[[پۆل:کۆلۆنیال و پارێزەرانی پێشووی بەریتانیا لە ئۆشیانیا]]
[[پۆل:ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:دوورگەکانی پیتکێرن]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>3lkobd5w9utqan8kv3ckqc22txj4zoj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سەینت ھێلینا، ئەسێنشێن و تریستان دا کونا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295295</id>
    <revision>
      <id>1579489</id>
      <parentid>1579295</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:06:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1818" sha1="qb127axwbw5z0q1m79tjja9p1cyxern" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''سەینت ھێلینا، ئەسێنشێن و تریستان دا کونا'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100312113746/http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt; [[ھەرێمەکانی دەرەوەی بەریتانیا|ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیایە]] کە لە [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک|باشووری ئۆقیانووسی ئەتلانتیکدا]] ھەڵکەوتووە و لە دوورگەی [[سانت ھێلانە|سەینت ھێلینا]]، دوورگەی ئەسێنشێن، و [[کۆمەڵە دوورگە]]ی تریستان دا کونا (بە دوورگەی گۆفیشەوە) پێکدێت. ناوی سەینت ھێلینا و پاشکۆکانی بوو تا ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩، کاتێک دەستوورێکی نوێ کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە، کە پێگەی یەکسانی بە ھەر سێ دوورگەکە بەخشی وەک سێ ھەرێم، بە گرووپکردنێک لەژێر [[تاج (چەمک)|تاجدان]].

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئەفریقا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}

[[پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژاوای ئەفریقا]]
[[پۆل:ڕۆژاوای ئەفریقا]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]</text>
      <sha1>qb127axwbw5z0q1m79tjja9p1cyxern</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579588</id>
      <parentid>1579489</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha}}</comment>
      <origin>1579588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1887" sha1="ppsa3mia348prph63ictv7p3hpu1u0j" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''سەینت ھێلینا، ئەسێنشێن و تریستان دا کونا'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100312113746/http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt; [[ھەرێمەکانی دەرەوەی بەریتانیا|ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیایە]] کە لە [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک|باشووری ئۆقیانووسی ئەتلانتیکدا]] ھەڵکەوتووە و لە دوورگەی [[سانت ھێلانە|سەینت ھێلینا]]، دوورگەی ئەسێنشێن، و [[کۆمەڵە دوورگە]]ی تریستان دا کونا (بە دوورگەی گۆفیشەوە) پێکدێت. ناوی سەینت ھێلینا و پاشکۆکانی بوو تا ١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩، کاتێک دەستوورێکی نوێ کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە، کە پێگەی یەکسانی بە ھەر سێ دوورگەکە بەخشی وەک سێ ھەرێم، بە گرووپکردنێک لەژێر [[تاج (چەمک)|تاجدان]].

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئەفریقا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha}}

[[پۆل:وڵاتەکانی ڕۆژاوای ئەفریقا]]
[[پۆل:ڕۆژاوای ئەفریقا]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]</text>
      <sha1>ppsa3mia348prph63ictv7p3hpu1u0j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دوورگەی ئەسێنشێن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295296</id>
    <revision>
      <id>1579496</id>
      <parentid>1579232</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5807" sha1="i1ltbqi1afdem5k53i2zx520a4jbplg" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''دوورگەی ئەسێنشێن''' دوورگەیەکی گڕکانیی دابڕاوە، ٧°٥٦′ لە باشووری [[ھێڵی کەمەرەیی]] لە [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک|باشووری ئۆقیانووسی ئەتلانتیکدا]] ھەڵکەوتووە. نزیکەی {{Convert|960|mi}} لە کەناراوەکانی ئەفریقا و {{Convert|1,400|mi}} لە کەناراوەکانی [[ئەمریکای باشوور|ئەمریکای باشوورەوە]] دوورە. وەک بەشێک لە [[ھەرێمەکانی دەرەوەی بەریتانیا|ھەرێمی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیای]] سەینت ھێلینا، ئەسێنشێن و تریستان دا کونا بەڕێوەدەبرێت،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100312113746/http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt; کە دوورگە سەرەکییەکەی، [[سانت ھێلانە|سەینت ھێلینا]]، نزیکەی {{Convert|800|mi}} بەرەو باشووری ڕۆژھەڵاتە. ھەرێمەکە کۆمەڵە دوورگەی تریستان دا کونا کە نیشتەجێی کەمی تێدایە لەخۆدەگرێت، {{Convert|2,000|mi}} لە لای باشوورەوە، کە نزیکەی نیوەی ڕێگایە بۆ [[بازنەی جەمسەری باشوور]].

پێدەچێت دوورگەی ئەسێنشێن لەلایەن دەریاوانی پورتوگالی ژواو دا نۆڤا لە ساڵی ١٥٠١دا دۆزرابێتەوە، پێش ئەوەی لە ساڵی ١٥٠٣دا لەلایەن ئەفۆنسۆ دی ئەلبوکێرکەوە لە ڕۆژی «بەرزبوونەوە» دا ناوی بنرێت ئەسێنشێن.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ascension.gov.ac/section/history|سەردێڕ=A History of Ascension Island – Ascension Island Government |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201009153254/https://www.ascension.gov.ac/section/history |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt; دوورگەی ئەسێنشێن لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٨١٥ تا ١٩٢٢ لەلایەن دەریاوانی بەریتانییەوە پاسەوانی لێ دەکرا و وێستگەیەکی گرنگی سووتەمەنی بوو بۆ کەشتییەکان و فڕۆکە بازرگانییەکان لە سەردەمی گەشتی ئاسمانی نێونەتەوەییدا بە [[فڕۆکەی دەریایی|فڕۆکە دەریایییەکان]]. لە ماوەی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانیی دووەمدا]]، وێستگەیەکی دەریایی و ئاسمانیی گرنگ بوو، بەتایبەتی دابینکردنی بنکەکانی جەنگی دژە ژێردەریا لە شەڕی ئەتڵەسیدا.

دوورگەکە شوێنی ئاڕ ئەی ئێفی دوورگەی ئەسێنشێنە، کە وێستگەیەکی ھێزی ئاسمانیی شاھانەیە، وێستگەیەکی شوێنکەوتنی مووشەکی [[دەزگای بۆشاییی ئەورووپی|دەزگای بۆشاییی ئەورووپییە]]، دامەزراوەیەکی ھەواڵگریی ئاماژەی بەریتانی-ئەمریکییە و وێستگەی گواستنەوەی ئەتڵەسیی [[خزمەتگوزاریی جیھانیی بی بی سی|خزمەتگوزاریی جیھانیی بی بی سییە]]. دوورگەکە لەلایەن سوپای بەریتانیاوە وەک خاڵی کۆبوونەوە لە کاتی جەنگی فۆڵکلانددا بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکارھێنرا. دوورگەی ئەسێنشێن میوانداری یەکێک لە چوار ئەنتێنە زەمینییەکان دەکات کە یارمەتی کارپێکردنی سیستمی ڕێدۆزیی [[سیستمی شوێندۆزیی جیھانی]] (جی پی ئێس) دەدات (ئەوانی تر لە دوورگەی کواجالین، دیێگۆ گارسیا، و [[کیپ کانیڤیرال]]ن). [[ناسا]] تەلەسکۆپێکی خۆکار لە دوورگەی ئەسێنشێن بۆ شوێنکەوتنی پاشماوە خولگەیییەکان بەڕێوەدەبات، کە ئەگەری مەترسییان بۆ سەر مەکۆکە ئاسمانییەکان و ئاسمانییەکان ھەیە، لە دامەزراوەیەکدا کە پێی دەوترێت ڕوانگەی پاشماوە خولگەیییەکانی جۆن ئەفریکانۆ ناسا/ئەی ئێف ئاڕ ئێڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Garcia |یەکەم=Mark |ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.nasa.gov/feature/searching-for-space-junk-in-paradise |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160815115548/http://www.nasa.gov/feature/searching-for-space-junk-in-paradise/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=NASA}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئەفریقا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}

[[پۆل:چەقی ناوەڕاستی ئەتڵەسی]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٢٢]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨١٥]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>i1ltbqi1afdem5k53i2zx520a4jbplg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579584</id>
      <parentid>1579496</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:05:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Ascension Island}}</comment>
      <origin>1579584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5848" sha1="6b49wpurxczxxx8bspuqwgf0nw0havb" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''دوورگەی ئەسێنشێن''' دوورگەیەکی گڕکانیی دابڕاوە، ٧°٥٦′ لە باشووری [[ھێڵی کەمەرەیی]] لە [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک|باشووری ئۆقیانووسی ئەتلانتیکدا]] ھەڵکەوتووە. نزیکەی {{Convert|960|mi}} لە کەناراوەکانی ئەفریقا و {{Convert|1,400|mi}} لە کەناراوەکانی [[ئەمریکای باشوور|ئەمریکای باشوورەوە]] دوورە. وەک بەشێک لە [[ھەرێمەکانی دەرەوەی بەریتانیا|ھەرێمی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیای]] سەینت ھێلینا، ئەسێنشێن و تریستان دا کونا بەڕێوەدەبرێت،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100312113746/http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt; کە دوورگە سەرەکییەکەی، [[سانت ھێلانە|سەینت ھێلینا]]، نزیکەی {{Convert|800|mi}} بەرەو باشووری ڕۆژھەڵاتە. ھەرێمەکە کۆمەڵە دوورگەی تریستان دا کونا کە نیشتەجێی کەمی تێدایە لەخۆدەگرێت، {{Convert|2,000|mi}} لە لای باشوورەوە، کە نزیکەی نیوەی ڕێگایە بۆ [[بازنەی جەمسەری باشوور]].

پێدەچێت دوورگەی ئەسێنشێن لەلایەن دەریاوانی پورتوگالی ژواو دا نۆڤا لە ساڵی ١٥٠١دا دۆزرابێتەوە، پێش ئەوەی لە ساڵی ١٥٠٣دا لەلایەن ئەفۆنسۆ دی ئەلبوکێرکەوە لە ڕۆژی «بەرزبوونەوە» دا ناوی بنرێت ئەسێنشێن.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ascension.gov.ac/section/history|سەردێڕ=A History of Ascension Island – Ascension Island Government |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201009153254/https://www.ascension.gov.ac/section/history |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt; دوورگەی ئەسێنشێن لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٨١٥ تا ١٩٢٢ لەلایەن دەریاوانی بەریتانییەوە پاسەوانی لێ دەکرا و وێستگەیەکی گرنگی سووتەمەنی بوو بۆ کەشتییەکان و فڕۆکە بازرگانییەکان لە سەردەمی گەشتی ئاسمانی نێونەتەوەییدا بە [[فڕۆکەی دەریایی|فڕۆکە دەریایییەکان]]. لە ماوەی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانیی دووەمدا]]، وێستگەیەکی دەریایی و ئاسمانیی گرنگ بوو، بەتایبەتی دابینکردنی بنکەکانی جەنگی دژە ژێردەریا لە شەڕی ئەتڵەسیدا.

دوورگەکە شوێنی ئاڕ ئەی ئێفی دوورگەی ئەسێنشێنە، کە وێستگەیەکی ھێزی ئاسمانیی شاھانەیە، وێستگەیەکی شوێنکەوتنی مووشەکی [[دەزگای بۆشاییی ئەورووپی|دەزگای بۆشاییی ئەورووپییە]]، دامەزراوەیەکی ھەواڵگریی ئاماژەی بەریتانی-ئەمریکییە و وێستگەی گواستنەوەی ئەتڵەسیی [[خزمەتگوزاریی جیھانیی بی بی سی|خزمەتگوزاریی جیھانیی بی بی سییە]]. دوورگەکە لەلایەن سوپای بەریتانیاوە وەک خاڵی کۆبوونەوە لە کاتی جەنگی فۆڵکلانددا بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکارھێنرا. دوورگەی ئەسێنشێن میوانداری یەکێک لە چوار ئەنتێنە زەمینییەکان دەکات کە یارمەتی کارپێکردنی سیستمی ڕێدۆزیی [[سیستمی شوێندۆزیی جیھانی]] (جی پی ئێس) دەدات (ئەوانی تر لە دوورگەی کواجالین، دیێگۆ گارسیا، و [[کیپ کانیڤیرال]]ن). [[ناسا]] تەلەسکۆپێکی خۆکار لە دوورگەی ئەسێنشێن بۆ شوێنکەوتنی پاشماوە خولگەیییەکان بەڕێوەدەبات، کە ئەگەری مەترسییان بۆ سەر مەکۆکە ئاسمانییەکان و ئاسمانییەکان ھەیە، لە دامەزراوەیەکدا کە پێی دەوترێت ڕوانگەی پاشماوە خولگەیییەکانی جۆن ئەفریکانۆ ناسا/ئەی ئێف ئاڕ ئێڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Garcia |یەکەم=Mark |ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.nasa.gov/feature/searching-for-space-junk-in-paradise |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160815115548/http://www.nasa.gov/feature/searching-for-space-junk-in-paradise/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=NASA}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئەفریقا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Ascension Island}}

[[پۆل:چەقی ناوەڕاستی ئەتڵەسی]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٢٢]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨١٥]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>6b49wpurxczxxx8bspuqwgf0nw0havb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تریستان دا کونا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295297</id>
    <revision>
      <id>1579497</id>
      <parentid>1579231</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3700" sha1="st85n65xnenm09zsyumsn0n8a0sxm2h" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''تریستان دا کونا'''، کە لە قسەکردنی باودا بە تریستان ناسراوە، کۆمەڵە دوورگەیەکی گڕکانیی دابڕاوە لە باشووری [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک]]دا. یەکێکە لە سێ بەشە پێکھێنەرەکەی ھەرێمی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیای [[سەینت ھێلینا، ئەسێنشێن و تریستان دا کونا]]، کە دەستووری تایبەت بە خۆی ھەیە.&lt;ref name=&quot;Constitution&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.legislation.gov.uk/uksi/2009/1751/schedule/made |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110511202653/http://www.legislation.gov.uk/uksi/2009/1751/schedule/made |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=The National Archives}}&lt;/ref&gt;

ھەرێمەکە لە دوورگەی نیشتەجێکراوی تریستان دا کونا پێکدێت، کە تیرەکەی نزیکەی {{Convert|11|km}} و ڕووبەرەکەی {{Convert|98|km2}}ە؛ پارێزراوەکانی ژیانی کێوی لە دوورگەی گۆف و دوورگەی ئینئاکسێسیبڵ؛ و دوورگەکانی نایتینگەڵ کە بچووکترن و کەسیان تێدا ناژی. {{ھەتا ڕێکەوتی|تشرینی یەکەم ٢٠١٨}}، دوورگە سەرەکییەکە ٢٥٠ دانیشتووی ھەمیشەیی ھەبووە، کە ھەموویان خاوەنی ھاووڵاتیی ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیان.&lt;ref name=&quot;tristandc.com&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.tristandc.com/population.php|سەردێڕ=Tristan da Cunha Population Update |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211121070744/https://www.tristandc.com/population.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt; دوورگەکانی تر کەسیان تێدا ناژی، جگە لە کارمەندانی ئەفریقای باشووری لە وێستگەیەکی کەشوھەوا لەسەر دوورگەی گۆف.

لەبەر ئەوەی ھیچ فڕوخانەیەک لەسەر دوورگەکە نییە، تاقە ڕێگە بۆ گەشتکردن بۆ تریستان یان گەڕانەوە لێی بە کەشتییە. گەشتی شەش ڕۆژە لە [[کەیپ تاون]]، [[ئەفریقای باشوور]]ەوە ھەیە، و ھەندێک گەشتی دەریایی پێشکەش دەکرێن کە لە [[ئۆشوایە]]، [[ئەرژەنتین]]ەوە بەڕێ دەکەون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Corne |یەکەم=Lucy |ناونیشان=https://www.lonelyplanet.com/articles/tristan-da-cunha-a-journey-to-the-centre-of-the-ocean|سەردێڕ=Explore stories across the world |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200605115824/https://www.lonelyplanet.com/articles/tristan-da-cunha-a-journey-to-the-centre-of-the-ocean |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=Lonely Planet}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئەفریقا|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو}}

[[پۆل:چەقی ناوەڕاستی ئەتڵەسی]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨١٦]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>st85n65xnenm09zsyumsn0n8a0sxm2h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579583</id>
      <parentid>1579497</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:05:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Tristan da Cunha}}</comment>
      <origin>1579583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3741" sha1="eg86d9s7b0dgnig7h47xhdlhkb70j63" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''تریستان دا کونا'''، کە لە قسەکردنی باودا بە تریستان ناسراوە، کۆمەڵە دوورگەیەکی گڕکانیی دابڕاوە لە باشووری [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک]]دا. یەکێکە لە سێ بەشە پێکھێنەرەکەی ھەرێمی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیای [[سەینت ھێلینا، ئەسێنشێن و تریستان دا کونا]]، کە دەستووری تایبەت بە خۆی ھەیە.&lt;ref name=&quot;Constitution&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ساڵ=٢٠٠٩|ناونیشان=http://www.legislation.gov.uk/uksi/2009/1751/schedule/made |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110511202653/http://www.legislation.gov.uk/uksi/2009/1751/schedule/made |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=The National Archives}}&lt;/ref&gt;

ھەرێمەکە لە دوورگەی نیشتەجێکراوی تریستان دا کونا پێکدێت، کە تیرەکەی نزیکەی {{Convert|11|km}} و ڕووبەرەکەی {{Convert|98|km2}}ە؛ پارێزراوەکانی ژیانی کێوی لە دوورگەی گۆف و دوورگەی ئینئاکسێسیبڵ؛ و دوورگەکانی نایتینگەڵ کە بچووکترن و کەسیان تێدا ناژی. {{ھەتا ڕێکەوتی|تشرینی یەکەم ٢٠١٨}}، دوورگە سەرەکییەکە ٢٥٠ دانیشتووی ھەمیشەیی ھەبووە، کە ھەموویان خاوەنی ھاووڵاتیی ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیان.&lt;ref name=&quot;tristandc.com&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.tristandc.com/population.php|سەردێڕ=Tristan da Cunha Population Update |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211121070744/https://www.tristandc.com/population.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt; دوورگەکانی تر کەسیان تێدا ناژی، جگە لە کارمەندانی ئەفریقای باشووری لە وێستگەیەکی کەشوھەوا لەسەر دوورگەی گۆف.

لەبەر ئەوەی ھیچ فڕوخانەیەک لەسەر دوورگەکە نییە، تاقە ڕێگە بۆ گەشتکردن بۆ تریستان یان گەڕانەوە لێی بە کەشتییە. گەشتی شەش ڕۆژە لە [[کەیپ تاون]]، [[ئەفریقای باشوور]]ەوە ھەیە، و ھەندێک گەشتی دەریایی پێشکەش دەکرێن کە لە [[ئۆشوایە]]، [[ئەرژەنتین]]ەوە بەڕێ دەکەون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Corne |یەکەم=Lucy |ناونیشان=https://www.lonelyplanet.com/articles/tristan-da-cunha-a-journey-to-the-centre-of-the-ocean|سەردێڕ=Explore stories across the world |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200605115824/https://www.lonelyplanet.com/articles/tristan-da-cunha-a-journey-to-the-centre-of-the-ocean |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠٢٠|وێبگە=Lonely Planet}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئەفریقا|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو}}
{{پۆلی کۆمنز|Tristan da Cunha}}

[[پۆل:چەقی ناوەڕاستی ئەتڵەسی]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨١٦]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>eg86d9s7b0dgnig7h47xhdlhkb70j63</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جۆرجیای باشوور و دوورگەکانی ساندویچی باشوور</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295299</id>
    <revision>
      <id>1579590</id>
      <parentid>1579296</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|South Georgia and the South Sandwich Islands}}</comment>
      <origin>1579590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2037" sha1="5a6lona13sldcvdykjm8ngper3b621p" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}

'''جۆرجیای باشوور و دوورگەکانی ساندویچی باشوور''' ('''ئێس جی ئێس ئێس ئای''') [[ھەرێمەکانی دەرەوەی بەریتانیا|ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیایە]] لە باشووری [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک|ئۆقیانووسی ئەتلانتیکدا]]. کۆمەڵە دوورگەیەکی دوورەدەست و نالەبارە بۆ ژیان، کە لە جۆرجیای باشوور و زنجیرەیەک دوورگەی بچووکتر پێکدێت کە بە دوورگەکانی ساندویچی باشوور ناسراون. جۆرجیای باشوور {{Convert|165|km}} درێژە و {{Convert|35|km}} پانە و تا ئێستا گەورەترین دوورگەیە لە ھەرێمەکەدا. دوورگەکانی ساندویچی باشوور نزیکەی {{Convert|700|km}} لە باشووری ڕۆژھەڵاتی جۆرجیای باشوورەوە ھەڵکەوتوون. کۆی ڕووبەری زەویی ھەرێمەکە {{Convert|3903|km2|sqmi|0}}ە. [[دوورگەکانی فۆڵکلاند]] نزیکەی {{Convert|1300|km}} لە لای ڕۆژاوای نزیکترین خاڵییەوە دوورن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|ئەمریکای لاتین|ئەرژەنتین|ئانتارکتیکا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|South Georgia and the South Sandwich Islands}}

[[پۆل:ھەرێمەکانی دەرەوەی وڵاتی بەریتانیا]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی]]
[[پۆل:وتارەکان بە وەسف]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>5a6lona13sldcvdykjm8ngper3b621p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سەینت پیێر و میکێلۆن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295300</id>
    <revision>
      <id>1579488</id>
      <parentid>1579297</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:06:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6296" sha1="3rm2cm2gy873zvbuq660mhwlr9kv4jw" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}

'''سەینت پیێر و میکێلۆن'''&lt;ref&gt;{{Cite Merriam-Webster|Miquelon}}&lt;/ref&gt; بە فەرمی '''کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت پیێر و میکێلۆن''' ({{Langx|fr|Collectivité territoriale de Saint-Pierre-et-Miquelon}})، کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|فەڕەنسایە]] کە خاوەن خۆبەڕێوەبەرییە و لە باکووری ڕۆژاوای [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک|ئۆقیانووسی ئەتلانتیکدا]] ھەڵکەوتووە، کە دەکەوێتە نزیک پارێزگای [[نیوفاندلەند و لابرادۆر]]ی [[کەنەدا]].&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Saint Pierre and Miquelon |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ئیش=The World Factbook |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-pierre-and-miquelon/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210202195959/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-pierre-and-miquelon/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |بڵاوکەرەوە=Central Intelligence Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica.com&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Saint-Pierre-and-Miquelon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191215233911/https://www.britannica.com/place/Saint-Pierre-and-Miquelon |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt; سەینت پیێر و میکێلۆن [[کۆمەڵە دوورگە|کۆمەڵە دوورگەیەکی]] ھەشت دوورگەیییە، کە {{Cvt|242|km2|sqmi|0}} زەویی داپۆشیوە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;/&gt; ژمارەی دانیشتووانی خەمڵێنراوی ٥٬٥١٣ کەسی ھەبووە لە ساڵی ٢٠٢٦دا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldometers.info/world-population/saint-pierre-and-miquelon-population/|سەردێڕ=Saint Pierre &amp; Miquelon Population (2026) |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Worldometer |زمان=en}}&lt;/ref&gt; و دانیشتووانەکەی ھاووڵاتیی فەڕەنسان؛ ئەوان جێگری خۆیان بۆ [[ئەنجومەنی نەتەوەیی فەرەنسە|ئەنجومەنی نەتەوەیی]] ھەڵدەبژێرن و بەشداری لە ھەڵبژاردنەکانی پیران و سەرۆکایەتیدا دەکەن.

سەینت پیێر و میکێلۆن وڵات و ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی (ئۆ سی تی) [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتیی ئەورووپایە]]، ھەرچەندە بەشێکی تەواوکەری نییە. نە بەشێکە لە ناوچەی شینگن و نە بەشێکە لە ناوچەی گومرگی ئەورووپا. لە لایەکی ترەوە، [[یۆرۆ]] دراوی فەرمییە لە سەینت پیێر و میکێلۆن،&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٨|ناونیشان=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:1999:030:0029:0030:EN:PDF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090728054017/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:1999:030:0029:0030:EN:PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٠|وێبگە=[[EUR-Lex]]}}&lt;/ref&gt; و دانیشتووانەکەی ھاووڵاتییەتیی یەکێتیی ئەورووپایان ھەیە. ھەرێمەکە ھەروەھا بەشێکە لە کۆمیسیۆنی ھاوکاریی ھاوبەشی ھەرێمی (ھاوکاریی [[کەنەدای ئەتڵەسی|کەنەدای ئەتلەسی]])، ناوچەی گەڕان و ڕزگارکردنی ھالیفاکس و ڕێکخراوی ماسیگریی باکووری ڕۆژاوای ئەتلانتیک.

دوورگەکان لە کەنداوی سەینت لۆرێنس لە نزیک دەروازەی کەنداوی فۆڕچنن، کە درێژ دەبێتەوە بۆ کەناراوەکانی باشووری ڕۆژاوای [[دوورگەی نیوفاوندلاند|نیوفاندلەند]]، لە نزیک گراند بانکس لە نیوفاندلەند.&lt;ref name=&quot;iarc&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Premio Real |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٠٥|ناونیشان=https://archive.org/details/saintpierreampmi15152gut|سەردێڕ=Saint-Pierre &amp; Miquelon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120103043428/http://www.archive.org/details/saintpierreampmi15152gut |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٣|via=[[Internet Archive]]}}&lt;/ref&gt; سەینت پیێر {{Convert|19|km|nmi}} لە پۆینت مەی لە نیمچەدوورگەی بورین لە نیوفاندلەندەوە دوورە و {{Convert|3819|km|mi|0}} لە برێستەوە دوورە، کە نزیکترین شاری فەڕەنسایە. دوورگەی سەوزی بچووکی کەنەدی {{Convert|10|km|nmi}} لە ڕۆژھەڵاتی سەینت پیێرەوە ھەڵکەوتووە، کە نزیکەی لە نیوەی ڕێگای پۆینت مەیدایە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{شریتی دەروازە|مێژوو|جوگرافیا|فەڕەنسا|کەنەدا}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٦]]
[[پۆل:وڵاتانی فەڕەنسی زمان]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>3rm2cm2gy873zvbuq660mhwlr9kv4jw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579589</id>
      <parentid>1579488</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Saint-Pierre and Miquelon}}</comment>
      <origin>1579589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6346" sha1="ea8ntydimmg3lnh7y4pkm9vyt5j998i" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}

'''سەینت پیێر و میکێلۆن'''&lt;ref&gt;{{Cite Merriam-Webster|Miquelon}}&lt;/ref&gt; بە فەرمی '''کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت پیێر و میکێلۆن''' ({{Langx|fr|Collectivité territoriale de Saint-Pierre-et-Miquelon}})، کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|فەڕەنسایە]] کە خاوەن خۆبەڕێوەبەرییە و لە باکووری ڕۆژاوای [[ئۆقیانووسی ئەتلانتیک|ئۆقیانووسی ئەتلانتیکدا]] ھەڵکەوتووە، کە دەکەوێتە نزیک پارێزگای [[نیوفاندلەند و لابرادۆر]]ی [[کەنەدا]].&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Saint Pierre and Miquelon |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ئیش=The World Factbook |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-pierre-and-miquelon/ |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210202195959/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-pierre-and-miquelon/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی شوباتی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |بڵاوکەرەوە=Central Intelligence Agency |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica.com&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Saint-Pierre-and-Miquelon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191215233911/https://www.britannica.com/place/Saint-Pierre-and-Miquelon |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt; سەینت پیێر و میکێلۆن [[کۆمەڵە دوورگە|کۆمەڵە دوورگەیەکی]] ھەشت دوورگەیییە، کە {{Cvt|242|km2|sqmi|0}} زەویی داپۆشیوە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;/&gt; ژمارەی دانیشتووانی خەمڵێنراوی ٥٬٥١٣ کەسی ھەبووە لە ساڵی ٢٠٢٦دا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldometers.info/world-population/saint-pierre-and-miquelon-population/|سەردێڕ=Saint Pierre &amp; Miquelon Population (2026) |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Worldometer |زمان=en}}&lt;/ref&gt; و دانیشتووانەکەی ھاووڵاتیی فەڕەنسان؛ ئەوان جێگری خۆیان بۆ [[ئەنجومەنی نەتەوەیی فەرەنسە|ئەنجومەنی نەتەوەیی]] ھەڵدەبژێرن و بەشداری لە ھەڵبژاردنەکانی پیران و سەرۆکایەتیدا دەکەن.

سەینت پیێر و میکێلۆن وڵات و ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی (ئۆ سی تی) [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتیی ئەورووپایە]]، ھەرچەندە بەشێکی تەواوکەری نییە. نە بەشێکە لە ناوچەی شینگن و نە بەشێکە لە ناوچەی گومرگی ئەورووپا. لە لایەکی ترەوە، [[یۆرۆ]] دراوی فەرمییە لە سەینت پیێر و میکێلۆن،&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٨|ناونیشان=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:1999:030:0029:0030:EN:PDF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090728054017/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:1999:030:0029:0030:EN:PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٠|وێبگە=[[EUR-Lex]]}}&lt;/ref&gt; و دانیشتووانەکەی ھاووڵاتییەتیی یەکێتیی ئەورووپایان ھەیە. ھەرێمەکە ھەروەھا بەشێکە لە کۆمیسیۆنی ھاوکاریی ھاوبەشی ھەرێمی (ھاوکاریی [[کەنەدای ئەتڵەسی|کەنەدای ئەتلەسی]])، ناوچەی گەڕان و ڕزگارکردنی ھالیفاکس و ڕێکخراوی ماسیگریی باکووری ڕۆژاوای ئەتلانتیک.

دوورگەکان لە کەنداوی سەینت لۆرێنس لە نزیک دەروازەی کەنداوی فۆڕچنن، کە درێژ دەبێتەوە بۆ کەناراوەکانی باشووری ڕۆژاوای [[دوورگەی نیوفاوندلاند|نیوفاندلەند]]، لە نزیک گراند بانکس لە نیوفاندلەند.&lt;ref name=&quot;iarc&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Premio Real |ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠٠٥|ناونیشان=https://archive.org/details/saintpierreampmi15152gut|سەردێڕ=Saint-Pierre &amp; Miquelon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120103043428/http://www.archive.org/details/saintpierreampmi15152gut |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٣|via=[[Internet Archive]]}}&lt;/ref&gt; سەینت پیێر {{Convert|19|km|nmi}} لە پۆینت مەی لە نیمچەدوورگەی بورین لە نیوفاندلەندەوە دوورە و {{Convert|3819|km|mi|0}} لە برێستەوە دوورە، کە نزیکترین شاری فەڕەنسایە. دوورگەی سەوزی بچووکی کەنەدی {{Convert|10|km|nmi}} لە ڕۆژھەڵاتی سەینت پیێرەوە ھەڵکەوتووە، کە نزیکەی لە نیوەی ڕێگای پۆینت مەیدایە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{شریتی دەروازە|مێژوو|جوگرافیا|فەڕەنسا|کەنەدا}}
{{پۆلی کۆمنز|Saint-Pierre and Miquelon}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٤٦]]
[[پۆل:وڵاتانی فەڕەنسی زمان]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>ea8ntydimmg3lnh7y4pkm9vyt5j998i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ھێزی بۆشایی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295302</id>
    <revision>
      <id>1579491</id>
      <parentid>1579286</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1579491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1997" sha1="p10357j2orneyaqalowr7rxs7nc5n63" xml:space="preserve">'''هێزی بۆشایی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (USSF)''' لقی خزمەتگوزاری بۆشایی ئاسمانی هێزە چەکدارەکانی ئەمریکایە، و لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دامەزراوە. بەشێکە لە وەزارەتی بەرگری ئەمریکا، یەکێکە لە شەش هێزە چەکدارەکان و یەکێکە لە هەشت خزمەتگوزارییە یەکپۆشەکانی ئەمریکا.

==سەرچاوەکان==
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Neufeld|یەکەم=Jacob|سەردێڕ=The Development of Ballistic Missiles in the United States Air Force 1945–1960|بڵاوکەرەوە=Office of Air Force History|شوێن=Washington, D.C.|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠٩١٢٧٩٩٦٢٩|oclc=٢٠٨٢٦٤٧٦|ناونیشان=https://media.defense.gov/2010/Sep/24/2001329775/-1/-1/0/AFD-100924-024.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190818202337/https://media.defense.gov/2010/Sep/24/2001329775/-1/-1/0/AFD-100924-024.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Spires|یەکەم=David N.|سەردێڕ=Beyond Horizons: A Half Century of Air Force Leadership|edition=Revised|بڵاوکەرەوە=Air University Press|ساڵ=١٩٩٨|شوێن=Washington, D.C.|ژپنک=١٥٨٥٦٦٠٦٠٤|ناونیشان=https://media.defense.gov/2011/Jan/25/2001330110/-1/-1/0/AFD-110125-038.pdf|oclc=٨٣١٦٧٥٥٥٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201027201807/https://media.defense.gov/2011/Jan/25/2001330110/-1/-1/0/AFD-110125-038.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
{{refend}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>p10357j2orneyaqalowr7rxs7nc5n63</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579586</id>
      <parentid>1579491</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:05:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|United States Space Force}}</comment>
      <origin>1579586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2047" sha1="clmkljdddxayf9ttojhdjtrsrrsciqn" xml:space="preserve">'''هێزی بۆشایی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (USSF)''' لقی خزمەتگوزاری بۆشایی ئاسمانی هێزە چەکدارەکانی ئەمریکایە، و لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دامەزراوە. بەشێکە لە وەزارەتی بەرگری ئەمریکا، یەکێکە لە شەش هێزە چەکدارەکان و یەکێکە لە هەشت خزمەتگوزارییە یەکپۆشەکانی ئەمریکا.

==سەرچاوەکان==
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Neufeld|یەکەم=Jacob|سەردێڕ=The Development of Ballistic Missiles in the United States Air Force 1945–1960|بڵاوکەرەوە=Office of Air Force History|شوێن=Washington, D.C.|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠٩١٢٧٩٩٦٢٩|oclc=٢٠٨٢٦٤٧٦|ناونیشان=https://media.defense.gov/2010/Sep/24/2001329775/-1/-1/0/AFD-100924-024.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190818202337/https://media.defense.gov/2010/Sep/24/2001329775/-1/-1/0/AFD-100924-024.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Spires|یەکەم=David N.|سەردێڕ=Beyond Horizons: A Half Century of Air Force Leadership|edition=Revised|بڵاوکەرەوە=Air University Press|ساڵ=١٩٩٨|شوێن=Washington, D.C.|ژپنک=١٥٨٥٦٦٠٦٠٤|ناونیشان=https://media.defense.gov/2011/Jan/25/2001330110/-1/-1/0/AFD-110125-038.pdf|oclc=٨٣١٦٧٥٥٥٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201027201807/https://media.defense.gov/2011/Jan/25/2001330110/-1/-1/0/AFD-110125-038.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
{{refend}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|United States Space Force}}</text>
      <sha1>clmkljdddxayf9ttojhdjtrsrrsciqn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579594</id>
      <parentid>1579586</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:شەڕ|شەڕ]]، [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[دەروازە:فڕینی بۆشایی|فڕینی بۆشایی]]</comment>
      <origin>1579594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2167" sha1="hi37dx5dl9ijjqbkv6dopq5smbpvial" xml:space="preserve">'''هێزی بۆشایی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (USSF)''' لقی خزمەتگوزاری بۆشایی ئاسمانی هێزە چەکدارەکانی ئەمریکایە، و لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دامەزراوە. بەشێکە لە وەزارەتی بەرگری ئەمریکا، یەکێکە لە شەش هێزە چەکدارەکان و یەکێکە لە هەشت خزمەتگوزارییە یەکپۆشەکانی ئەمریکا.

==سەرچاوەکان==
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Neufeld|یەکەم=Jacob|سەردێڕ=The Development of Ballistic Missiles in the United States Air Force 1945–1960|بڵاوکەرەوە=Office of Air Force History|شوێن=Washington, D.C.|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠٩١٢٧٩٩٦٢٩|oclc=٢٠٨٢٦٤٧٦|ناونیشان=https://media.defense.gov/2010/Sep/24/2001329775/-1/-1/0/AFD-100924-024.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190818202337/https://media.defense.gov/2010/Sep/24/2001329775/-1/-1/0/AFD-100924-024.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Spires|یەکەم=David N.|سەردێڕ=Beyond Horizons: A Half Century of Air Force Leadership|edition=Revised|بڵاوکەرەوە=Air University Press|ساڵ=١٩٩٨|شوێن=Washington, D.C.|ژپنک=١٥٨٥٦٦٠٦٠٤|ناونیشان=https://media.defense.gov/2011/Jan/25/2001330110/-1/-1/0/AFD-110125-038.pdf|oclc=٨٣١٦٧٥٥٥٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201027201807/https://media.defense.gov/2011/Jan/25/2001330110/-1/-1/0/AFD-110125-038.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
{{refend}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|United States Space Force}}
{{شریتی دەروازە|شەڕ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی}}</text>
      <sha1>hi37dx5dl9ijjqbkv6dopq5smbpvial</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579643</id>
      <parentid>1579594</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:21:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26404-62</username>
        <id>76056</id>
      </contributor>
      <origin>1579643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2811" sha1="9r7da1cox2ufvpr0oee1qg6mv1c3bpm" xml:space="preserve">'''هێزی بۆشایی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (USSF)''' لقی خزمەتگوزاری بۆشایی ئاسمانی هێزە چەکدارەکانی ئەمریکایە، و لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ دامەزراوە. بەشێکە لە وەزارەتی بەرگری ئەمریکا، یەکێکە لە شەش هێزە چەکدارەکان و یەکێکە لە هەشت خزمەتگوزارییە یەکپۆشەکانی ئەمریکا. لە دوای دروستبوونی هێزەکانی بۆشایی ئاسمانی ڕووسیا و چین، ئەم یەکەیە دووەم هێزی بۆشایی ئاسمانی سەربەخۆیە کە پێکهاتووە و یەکێکە لەو دوو دانەیەی کە هێشتا بوونیان ماوە.

هێزی بۆشایی ئاسمانی ویلایەتە یەکگرتووەکان سەرچاوەی دەگەڕێتەوە بۆ بەرنامە سەربازییەکانی بۆشایی هێزی ئاسمانی، هێزی سوپا و هێزی دەریایی کە لە سەرەتای [[شەڕی سارد|جەنگی سارددا]] دروستکراون.

==سەرچاوەکان==
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Neufeld|یەکەم=Jacob|سەردێڕ=The Development of Ballistic Missiles in the United States Air Force 1945–1960|بڵاوکەرەوە=Office of Air Force History|شوێن=Washington, D.C.|ساڵ=١٩٩٠|ژپنک=٩٧٨-٠٩١٢٧٩٩٦٢٩|oclc=٢٠٨٢٦٤٧٦|ناونیشان=https://media.defense.gov/2010/Sep/24/2001329775/-1/-1/0/AFD-100924-024.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190818202337/https://media.defense.gov/2010/Sep/24/2001329775/-1/-1/0/AFD-100924-024.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Spires|یەکەم=David N.|سەردێڕ=Beyond Horizons: A Half Century of Air Force Leadership|edition=Revised|بڵاوکەرەوە=Air University Press|ساڵ=١٩٩٨|شوێن=Washington, D.C.|ژپنک=١٥٨٥٦٦٠٦٠٤|ناونیشان=https://media.defense.gov/2011/Jan/25/2001330110/-1/-1/0/AFD-110125-038.pdf|oclc=٨٣١٦٧٥٥٥٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201027201807/https://media.defense.gov/2011/Jan/25/2001330110/-1/-1/0/AFD-110125-038.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
{{refend}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|United States Space Force}}
{{شریتی دەروازە|شەڕ|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی}}</text>
      <sha1>9r7da1cox2ufvpr0oee1qg6mv1c3bpm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مردنەکان لە ٢٠٢٦</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295312</id>
    <revision>
      <id>1579550</id>
      <parentid>1579421</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <comment>/* ئازار */</comment>
      <origin>1579550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1677" sha1="bvaiue45vkc6tzaciwdi2j9s36d5ixw" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==

== تشرینی دووەم ==

== تشرینی یەکەم == 

== ئەیلوول ==

== ئاب ==

== تەممووز ==

== حوزەیران ==

== ئایار ==

==نیسان ==

== ئازار ==
=== ١١ ===
* [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستبوونی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{cite news |title=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |work=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |date=11 March 2026 |accessdate=11 March 2026 |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==

== کانوونی دووەم ==

== سەرچاوەکان ==

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]]</text>
      <sha1>bvaiue45vkc6tzaciwdi2j9s36d5ixw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579551</id>
      <parentid>1579550</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1579551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1671" sha1="l3x1obqmd74wcjqjfdajwoicr87eg3v" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==

== تشرینی دووەم ==

== تشرینی یەکەم == 

== ئەیلوول ==

== ئاب ==

== تەممووز ==

== حوزەیران ==

== ئایار ==

==نیسان ==

== ئازار ==
=== ١١ ===
* [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{cite news |title=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |work=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |date=11 March 2026 |accessdate=11 March 2026 |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==

== کانوونی دووەم ==

== سەرچاوەکان ==

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]]</text>
      <sha1>l3x1obqmd74wcjqjfdajwoicr87eg3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579564</id>
      <parentid>1579551</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}}</comment>
      <origin>1579564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1697" sha1="tmzadmzalkjalmkmfo8es4owu91l2wl" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==

== تشرینی دووەم ==

== تشرینی یەکەم == 

== ئەیلوول ==

== ئاب ==

== تەممووز ==

== حوزەیران ==

== ئایار ==

==نیسان ==

== ئازار ==
=== ١١ ===
* [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{cite news |title=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |work=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |date=11 March 2026 |accessdate=11 March 2026 |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==

== کانوونی دووەم ==

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}


== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]]</text>
      <sha1>tmzadmzalkjalmkmfo8es4owu91l2wl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579657</id>
      <parentid>1579564</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}</comment>
      <origin>1579657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1838" sha1="hc9hah9o5g6iwzxmh4pc88qa3xpfpnz" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
}}
ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== کانوونی یەکەم ==

== تشرینی دووەم ==

== تشرینی یەکەم == 

== ئەیلوول ==

== ئاب ==

== تەممووز ==

== حوزەیران ==

== ئایار ==

==نیسان ==

== ئازار ==
=== ١١ ===
* [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{cite news |title=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |work=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |date=11 March 2026 |accessdate=11 March 2026 |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==

== کانوونی دووەم ==

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}


== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]]</text>
      <sha1>hc9hah9o5g6iwzxmh4pc88qa3xpfpnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پۆل:نەخۆشیەکانی خوێن</title>
    <ns>14</ns>
    <id>295317</id>
    <revision>
      <id>1579507</id>
      <timestamp>2026-04-30T12:20:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sorou6sh</username>
        <id>8711</id>
      </contributor>
      <comment>دروستکردنی پۆلی ھاوپلەی [[:en:Category:Blood disorders]] بە بەکارھێنانی [[Mediawiki:Gadget-CatMaker.js|پۆلساز]]</comment>
      <origin>1579507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="n48s09snibupkkxd97o8mgunbnayy52" xml:space="preserve">[[پۆل:خوێنناسی]]</text>
      <sha1>n48s09snibupkkxd97o8mgunbnayy52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579582</id>
      <parentid>1579507</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Diseases and disorders of the blood}}</comment>
      <origin>1579582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="hdyh4vsxq8ixgrt0ez6x7b0levyupr9" xml:space="preserve">{{پۆلی کۆمنز|Diseases and disorders of the blood}}

[[پۆل:خوێنناسی]]</text>
      <sha1>hdyh4vsxq8ixgrt0ez6x7b0levyupr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خوێنناسی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295318</id>
    <revision>
      <id>1579515</id>
      <timestamp>2026-04-30T12:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sorou6sh</username>
        <id>8711</id>
      </contributor>
      <comment>پەڕەی دروست کرد بە «خوێنناسی یان ھیماتۆلۆژی  لقێکە لە پزیشکی کە تایبەتە بە لێکۆڵینەوە لە ھۆکار، پێشبینی، چارەسەر و پێشگیریی نەخۆشییە پەیوەستەکان بە خوێن.  ئەم بووارە چارەسەری ئەو نەخۆشییانە دەگرێتەوە کە کاریگەرییان ھەیە لەسەر بەرھەمھێنانی خوێن و پێکھاتەکانی، وەک خ...»ەوە</comment>
      <origin>1579515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1216" sha1="nqa8l7abrlptnv2aqu27gqswmsl6ypb" xml:space="preserve">خوێنناسی یان ھیماتۆلۆژی  لقێکە لە پزیشکی کە تایبەتە بە لێکۆڵینەوە لە ھۆکار، پێشبینی، چارەسەر و پێشگیریی نەخۆشییە پەیوەستەکان بە خوێن.

ئەم بووارە چارەسەری ئەو نەخۆشییانە دەگرێتەوە کە کاریگەرییان ھەیە لەسەر بەرھەمھێنانی خوێن و پێکھاتەکانی، وەک خانەکانی خوێن، ھیمۆگڵۆبین، پرۆتینەکانی خوێن، مەغزی ئێسقان، پڵاتڵێتەکان، ڕەگەکانی خوێن، طحال، و میکانیزمی پەستبوونی خوێن.

لەوانەیە ئەم نەخۆشییانە ھیمۆفیلیا، کەمخوێنی خڕۆکە داسەکان، پەستبوونی خوێن (ثرۆمبۆس)، نەخۆشییەکانی تری خوێنبەڕین، شێرپەنجەکانی خوێن وەک لۆکیمیا، مالتیپڵ مایڵۆما، و لیمفۆما بگرنەوە.

زۆرجار شیکردنەوەی لابراتواریی خوێن لەلایەن تەکنەلۆجیستی پزیشکی یان زانای لابراتواری پزیشکییەوە ئەنجام دەدرێت.</text>
      <sha1>nqa8l7abrlptnv2aqu27gqswmsl6ypb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579516</id>
      <parentid>1579515</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:31:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sorou6sh</username>
        <id>8711</id>
      </contributor>
      <comment>+ [[پۆل:خوێنناسی]] ([[ویکیپیدیا:خێراپۆل|خێراپۆل]])</comment>
      <origin>1579516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1245" sha1="95rntvv8c52ywvnf3on5bhta7fpwcwu" xml:space="preserve">خوێنناسی یان ھیماتۆلۆژی  لقێکە لە پزیشکی کە تایبەتە بە لێکۆڵینەوە لە ھۆکار، پێشبینی، چارەسەر و پێشگیریی نەخۆشییە پەیوەستەکان بە خوێن.

ئەم بووارە چارەسەری ئەو نەخۆشییانە دەگرێتەوە کە کاریگەرییان ھەیە لەسەر بەرھەمھێنانی خوێن و پێکھاتەکانی، وەک خانەکانی خوێن، ھیمۆگڵۆبین، پرۆتینەکانی خوێن، مەغزی ئێسقان، پڵاتڵێتەکان، ڕەگەکانی خوێن، طحال، و میکانیزمی پەستبوونی خوێن.

لەوانەیە ئەم نەخۆشییانە ھیمۆفیلیا، کەمخوێنی خڕۆکە داسەکان، پەستبوونی خوێن (ثرۆمبۆس)، نەخۆشییەکانی تری خوێنبەڕین، شێرپەنجەکانی خوێن وەک لۆکیمیا، مالتیپڵ مایڵۆما، و لیمفۆما بگرنەوە.

زۆرجار شیکردنەوەی لابراتواریی خوێن لەلایەن تەکنەلۆجیستی پزیشکی یان زانای لابراتواری پزیشکییەوە ئەنجام دەدرێت.

[[پۆل:خوێنناسی]]</text>
      <sha1>95rntvv8c52ywvnf3on5bhta7fpwcwu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579517</id>
      <parentid>1579516</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:36:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sorou6sh</username>
        <id>8711</id>
      </contributor>
      <origin>1579517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1756" sha1="iv7wtupulvy6mztd7pt7e8dj6k5n931" xml:space="preserve">{{Infobox Occupation
| name= خوێنناس - ھیماتۆلۆژیست
| image=
| caption=
| official_names=
* پزیشک
| type= [[پسپۆڕیی پزیشکی|پسپۆڕی]]
| activity_sector= [[پزیشکی]]
| competencies=
| formation=
* [[Doctor of Medicine]] (M.D.)
* [[Doctor of Osteopathic medicine]] (D.O.)
* [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (M.B.B.S.)
* [[Doctor of Pharmacy]] (Pharm.D.)
| employment_field= [[نەخۆشخانە]]کان, [[کلینیک]]ەکان
| related_occupation=
}}
خوێنناسی یان ھیماتۆلۆژی  لقێکە لە پزیشکی کە تایبەتە بە لێکۆڵینەوە لە ھۆکار، پێشبینی، چارەسەر و پێشگیریی نەخۆشییە پەیوەستەکان بە خوێن.

ئەم بووارە چارەسەری ئەو نەخۆشییانە دەگرێتەوە کە کاریگەرییان ھەیە لەسەر بەرھەمھێنانی خوێن و پێکھاتەکانی، وەک خانەکانی خوێن، ھیمۆگڵۆبین، پرۆتینەکانی خوێن، مەغزی ئێسقان، پڵاتڵێتەکان، ڕەگەکانی خوێن، طحال، و میکانیزمی پەستبوونی خوێن.

لەوانەیە ئەم نەخۆشییانە ھیمۆفیلیا، کەمخوێنی خڕۆکە داسەکان، پەستبوونی خوێن (ثرۆمبۆس)، نەخۆشییەکانی تری خوێنبەڕین، شێرپەنجەکانی خوێن وەک لۆکیمیا، مالتیپڵ مایڵۆما، و لیمفۆما بگرنەوە.

زۆرجار شیکردنەوەی لابراتواریی خوێن لەلایەن تەکنەلۆجیستی پزیشکی یان زانای لابراتواری پزیشکییەوە ئەنجام دەدرێت.

[[پۆل:خوێنناسی]]</text>
      <sha1>iv7wtupulvy6mztd7pt7e8dj6k5n931</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579518</id>
      <parentid>1579517</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:40:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sorou6sh</username>
        <id>8711</id>
      </contributor>
      <comment>زیادکردن/چاککردنی سەرچاوە(کان)</comment>
      <origin>1579518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2920" sha1="tt9mjyx0s5fbx9qsa9i1igbpc9ejd33" xml:space="preserve">{{Infobox Occupation
| name= خوێنناس - ھیماتۆلۆژیست
| image=Haematopoese01.jpg
| caption=
| official_names=
* پزیشک
| type= [[پسپۆڕیی پزیشکی|پسپۆڕی]]
| activity_sector= [[پزیشکی]]
| competencies=
| formation=
* [[Doctor of Medicine]] (M.D.)
* [[Doctor of Osteopathic medicine]] (D.O.)
* [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (M.B.B.S.)
* [[Doctor of Pharmacy]] (Pharm.D.)
| employment_field= [[نەخۆشخانە]]کان، [[کلینیک]]ەکان
| related_occupation=
}}
خوێنناسی یان ھیماتۆلۆژی لقێکە لە پزیشکی کە تایبەتە بە لێکۆڵینەوە لە ھۆکار، پێشبینی، چارەسەر و پێشگیریی نەخۆشییە پەیوەستەکان بە خوێن.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.healio.com/hematology-oncology/news/online/%7B2dd178d0-7f92-46a8-add9-2c7d634d2cea%7D/what-is-hematology|title= Hematology|access-date= 28 August 2013|archive-date= 5 October 2013|archive-url= https://web.archive.org/web/20131005002854/https://www.healio.com/hematology-oncology/news/online/%7B2dd178d0-7f92-46a8-add9-2c7d634d2cea%7D/what-is-hematology|url-status= live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;News-Medical.net-2009&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.news-medical.net/health/What-is-Hematology.aspx|title=What is Hematology?|date=24 November 2009|website=News-Medical.net|access-date=10 May 2019|archive-date=10 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190510081359/https://www.news-medical.net/health/What-is-Hematology.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ئەم بووارە چارەسەری ئەو نەخۆشییانە دەگرێتەوە کە کاریگەرییان ھەیە لەسەر بەرھەمھێنانی خوێن و پێکھاتەکانی، وەک خانەکانی خوێن، ھیمۆگڵۆبین، پرۆتینەکانی خوێن، مەغزی ئێسقان، پڵاتڵێتەکان، ڕەگەکانی خوێن، طحال، و میکانیزمی پەستبوونی خوێن.

لەوانەیە ئەم نەخۆشییانە ھیمۆفیلیا، کەمخوێنی خڕۆکە داسەکان، پەستبوونی خوێن (ثرۆمبۆس)، نەخۆشییەکانی تری خوێنبەڕین، شێرپەنجەکانی خوێن وەک لۆکیمیا، مالتیپڵ مایڵۆما، و لیمفۆما بگرنەوە.&lt;ref name=&quot;AMA&quot;&gt;{{cite web |title=Hematology |url=https://www.ama-assn.org/specialty/hematology |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724145155/https://www.ama-assn.org/specialty/hematology |archive-date=24 July 2020 |access-date=15 July 2020 |publisher=American Medical Association}}&lt;/ref&gt;

زۆرجار شیکردنەوەی لابراتواریی خوێن لەلایەن تەکنەلۆجیستی پزیشکی یان زانای لابراتواری پزیشکییەوە ئەنجام دەدرێت.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:خوێنناسی]]</text>
      <sha1>tt9mjyx0s5fbx9qsa9i1igbpc9ejd33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاری-ھیرۆیوکی تاگاوا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295319</id>
    <redirect title="کاری ھیرۆیوکی تاگاوا" />
    <revision>
      <id>1579523</id>
      <timestamp>2026-04-30T13:09:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <comment>Hivja پەڕەی [[کاری-ھیرۆیوکی تاگاوا]]ی گواستەوە بۆ [[کاری ھیرۆیوکی تاگاوا]]</comment>
      <origin>1579523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="gsspwreuqjr2eevn1jo44qu7u8fci6w" xml:space="preserve">#ڕەوانەکەر [[کاری ھیرۆیوکی تاگاوا]]</text>
      <sha1>gsspwreuqjr2eevn1jo44qu7u8fci6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:تۆش ھەروەھا</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295320</id>
    <revision>
      <id>1579548</id>
      <timestamp>2026-04-30T14:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1486" sha1="2iaphy2ryiw6qlee108xmzoovtzta8p" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تۆش ھەروەھا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579547 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240910125124/https://www.logicallyfallacious.com/cgi-bin/uy/webpages.cgi?/logicalfallacies/Ad-Hominem-Tu-quoque بۆ https://www.logicallyfallacious.com/cgi-bin/uy/webpages.cgi?/logicalfallacies/Ad-Hominem-Tu-quoque زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٤:٠٧، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>2iaphy2ryiw6qlee108xmzoovtzta8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت مارتن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295321</id>
    <revision>
      <id>1579556</id>
      <timestamp>2026-04-30T14:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1349720114|Collectivity of Saint Martin]]»</comment>
      <origin>1579556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2959" sha1="68omc2ydkout0tu9by8iasawj778nui" xml:space="preserve">
The '''Collectivity of Saint Martin''' ({{Langx|fr|Collectivité de Saint-Martin}}), commonly known as simply '''Saint Martin''' ({{Lang|fr|Saint-Martin}}, {{IPA|fr|sɛ̃ maʁtɛ̃||LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-Saint-Martin.wav}}), is an overseas collectivity of [[فەڕەنسا|France]] in the West Indies in the [[کاریبی|Caribbean]], on the northern half of the island of Saint Martin, as well as some smaller adjacent islands.&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; Saint Martin is separated from the island of [[ئەنگویلا|Anguilla]] by the Anguilla Channel.&lt;ref name=&quot;eb&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Saint-Martin-overseas-collectivity-France |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; Its capital is Marigot.&lt;ref name=&quot;cia&quot; /&gt; تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 

With a population of 31,477 as of January 2021 on an area of {{Convert|53.2|km2}}, it encompasses the northern 60% of the divided island of Saint Martin, and some neighbouring islets, the largest of which is Île Tintamarre. The southern 40% of the island of Saint Martin constitutes Sint Maarten, which has been a [[شانشینی ھۆڵەندا|constituent country]] of the [[شانشینی ھۆڵەندا|Kingdom of the Netherlands]]&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ &quot;CIA World Factbook – Saint Martin&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; since 2010 following the dissolution of Netherlands Antilles. This marks the only place in the world where France borders the Netherlands. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>68omc2ydkout0tu9by8iasawj778nui</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579557</id>
      <parentid>1579556</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:51:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>شائەمراز</comment>
      <origin>1579557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3031" sha1="412t6od9q89phvzhh9s6g3ns9fn79tz" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت مارتن'''، کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|فەڕەنسایە]] لە دوورگەکانی ھیندستانی ڕۆژاوا لە [[کاری بی]]، کە لەسەر نیوەی باکووری دوورگەی سەینت مارتن و ھەندێک دوورگەی بچووکی تەنیشتی ھەڵکەوتووە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; سەینت مارتن لە ڕێگەی کەناڵی ئەنگویلاوە لە دوورگەی [[ئەنگویلا]] جیا دەبێتەوە.&lt;ref name=&quot;eb&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Saint-Martin-overseas-collectivity-France |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; پایتەختەکەی ماریگووەتە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;/&gt;

بە ژمارەی دانیشتووانی ٣١٬٤٧٧ کەس تا کانوونی دووەمی ٢٠٢١ لەسەر ڕووبەری {{Convert|53.2|km2}}، ٦٠٪ی باکووری دوورگەی دابەشکراوی سەینت مارتن و ھەندێک دوورگەی بچووکی دەوروبەری دەگرێتەوە، کە گەورەترینیان ئیل تێنتامارەیە. ٤٠٪ی باشووری دوورگەی سەینت مارتن «سینت مارتن» پێکدەھێنێت، کە لە ساڵی ٢٠١٠وە لە دوای ھەڵوەشاندنەوەی ئەنتیلی ھۆڵەندا بووەتە [[شانشینی ھۆڵەندا|وڵاتێکی پێکھێنەری]] [[شانشینی ھۆڵەندا]]&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ &quot;CIA World Factbook – Saint Martin&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; پاش ھەڵوەشاندنەوەی ئەنتیلی ھۆڵەندا. ئەمەش تاقە شوێنە لە جیھاندا کە فەڕەنسا ھاوسنوور بێت لەگەڵ ھۆڵەندا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>412t6od9q89phvzhh9s6g3ns9fn79tz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579580</id>
      <parentid>1579557</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Saint-Martin (France)}}</comment>
      <origin>1579580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3077" sha1="dy27uxcu9wtlirzbng74kji349g0681" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت مارتن'''، کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|فەڕەنسایە]] لە دوورگەکانی ھیندستانی ڕۆژاوا لە [[کاری بی]]، کە لەسەر نیوەی باکووری دوورگەی سەینت مارتن و ھەندێک دوورگەی بچووکی تەنیشتی ھەڵکەوتووە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; سەینت مارتن لە ڕێگەی کەناڵی ئەنگویلاوە لە دوورگەی [[ئەنگویلا]] جیا دەبێتەوە.&lt;ref name=&quot;eb&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Saint-Martin-overseas-collectivity-France |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; پایتەختەکەی ماریگووەتە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;/&gt;

بە ژمارەی دانیشتووانی ٣١٬٤٧٧ کەس تا کانوونی دووەمی ٢٠٢١ لەسەر ڕووبەری {{Convert|53.2|km2}}، ٦٠٪ی باکووری دوورگەی دابەشکراوی سەینت مارتن و ھەندێک دوورگەی بچووکی دەوروبەری دەگرێتەوە، کە گەورەترینیان ئیل تێنتامارەیە. ٤٠٪ی باشووری دوورگەی سەینت مارتن «سینت مارتن» پێکدەھێنێت، کە لە ساڵی ٢٠١٠وە لە دوای ھەڵوەشاندنەوەی ئەنتیلی ھۆڵەندا بووەتە [[شانشینی ھۆڵەندا|وڵاتێکی پێکھێنەری]] [[شانشینی ھۆڵەندا]]&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ &quot;CIA World Factbook – Saint Martin&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; پاش ھەڵوەشاندنەوەی ئەنتیلی ھۆڵەندا. ئەمەش تاقە شوێنە لە جیھاندا کە فەڕەنسا ھاوسنوور بێت لەگەڵ ھۆڵەندا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Saint-Martin (France)}}

[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>dy27uxcu9wtlirzbng74kji349g0681</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579595</id>
      <parentid>1579580</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:01:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:جوگرافیا|جوگرافیا]]، [[دەروازە:فەڕەنسا|فەڕەنسا]] و [[دەروازە:خۆراک|خۆراک]]</comment>
      <origin>1579595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3150" sha1="o44qn9cgdvnqq9lzjesrr3fd5eru8iz" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت مارتن'''، کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|فەڕەنسایە]] لە دوورگەکانی ھیندستانی ڕۆژاوا لە [[کاری بی]]، کە لەسەر نیوەی باکووری دوورگەی سەینت مارتن و ھەندێک دوورگەی بچووکی تەنیشتی ھەڵکەوتووە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; سەینت مارتن لە ڕێگەی کەناڵی ئەنگویلاوە لە دوورگەی [[ئەنگویلا]] جیا دەبێتەوە.&lt;ref name=&quot;eb&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Saint-Martin-overseas-collectivity-France |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; پایتەختەکەی ماریگووەتە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;/&gt;

بە ژمارەی دانیشتووانی ٣١٬٤٧٧ کەس تا کانوونی دووەمی ٢٠٢١ لەسەر ڕووبەری {{Convert|53.2|km2}}، ٦٠٪ی باکووری دوورگەی دابەشکراوی سەینت مارتن و ھەندێک دوورگەی بچووکی دەوروبەری دەگرێتەوە، کە گەورەترینیان ئیل تێنتامارەیە. ٤٠٪ی باشووری دوورگەی سەینت مارتن «سینت مارتن» پێکدەھێنێت، کە لە ساڵی ٢٠١٠وە لە دوای ھەڵوەشاندنەوەی ئەنتیلی ھۆڵەندا بووەتە [[شانشینی ھۆڵەندا|وڵاتێکی پێکھێنەری]] [[شانشینی ھۆڵەندا]]&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ &quot;CIA World Factbook – Saint Martin&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; پاش ھەڵوەشاندنەوەی ئەنتیلی ھۆڵەندا. ئەمەش تاقە شوێنە لە جیھاندا کە فەڕەنسا ھاوسنوور بێت لەگەڵ ھۆڵەندا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Saint-Martin (France)}}
{{شریتی دەروازە|جوگرافیا|فەڕەنسا|خۆراک}}

[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>o44qn9cgdvnqq9lzjesrr3fd5eru8iz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579655</id>
      <parentid>1579595</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:02:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}</comment>
      <origin>1579655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3200" sha1="jws1pdvb2x4nr5uv0cwfrilieibbn1x" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت مارتن'''، کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|فەڕەنسایە]] لە دوورگەکانی ھیندستانی ڕۆژاوا لە [[کاری بی]]، کە لەسەر نیوەی باکووری دوورگەی سەینت مارتن و ھەندێک دوورگەی بچووکی تەنیشتی ھەڵکەوتووە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; سەینت مارتن لە ڕێگەی کەناڵی ئەنگویلاوە لە دوورگەی [[ئەنگویلا]] جیا دەبێتەوە.&lt;ref name=&quot;eb&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Saint-Martin-overseas-collectivity-France |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; پایتەختەکەی ماریگووەتە.&lt;ref name=&quot;cia&quot;/&gt;

بە ژمارەی دانیشتووانی ٣١٬٤٧٧ کەس تا کانوونی دووەمی ٢٠٢١ لەسەر ڕووبەری {{Convert|53.2|km2}}، ٦٠٪ی باکووری دوورگەی دابەشکراوی سەینت مارتن و ھەندێک دوورگەی بچووکی دەوروبەری دەگرێتەوە، کە گەورەترینیان ئیل تێنتامارەیە. ٤٠٪ی باشووری دوورگەی سەینت مارتن «سینت مارتن» پێکدەھێنێت، کە لە ساڵی ٢٠١٠وە لە دوای ھەڵوەشاندنەوەی ئەنتیلی ھۆڵەندا بووەتە [[شانشینی ھۆڵەندا|وڵاتێکی پێکھێنەری]] [[شانشینی ھۆڵەندا]]&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 December 2025 |ڕێکەوتی سەردان=24 July 2019}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20251220002047/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ &quot;CIA World Factbook – Saint Martin&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; پاش ھەڵوەشاندنەوەی ئەنتیلی ھۆڵەندا. ئەمەش تاقە شوێنە لە جیھاندا کە فەڕەنسا ھاوسنوور بێت لەگەڵ ھۆڵەندا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Saint-Martin (France)}}
{{شریتی دەروازە|جوگرافیا|فەڕەنسا|خۆراک}}

[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>jws1pdvb2x4nr5uv0cwfrilieibbn1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سەینت بارتێلێمی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295322</id>
    <revision>
      <id>1579558</id>
      <timestamp>2026-04-30T14:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1348539279|Saint Barthélemy]]»</comment>
      <origin>1579558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3286" sha1="8vgdb79fjmb4gly6arrlufif0j0axqj" xml:space="preserve">'''Saint Barthélemy''',{{تێبینی|{{langx|fr|Saint-Barthélemy}}, {{IPA|fr|sɛ̃ baʁtelemi||LL-Q150 (fra)-Xenophôn-Saint-Barthélemy.wav}}}} officially the '''Territorial Collectivity of Saint Barthélemy''',{{تێبینی|{{langx|fr|Collectivité territoriale de Saint-Barthélemy}}}} also known as '''St. Barts''' and '''St. Barths''' (English) or '''St. Barth''' (French), is an overseas collectivity of [[فەڕەنسا|France]]&lt;ref name=&quot;Government&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-barthelemy/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260106033234/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-barthelemy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 January 2026 |ڕێکەوتی سەردان=8 July 2019 |وێبگە=Government}}&lt;/ref&gt; in the [[کاریبی|Caribbean]]. The island lies about {{Convert|30|km}} southeast of the island of Saint Martin.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Larsen |first=Peter A. |last2=Genoways |first2=Hugh H. |last3=Pedersen |first3=Scott C. |date=2006-03-01 |title=New records of bats from Saint Barthélemy, French West Indies / Nouvelles captures de chauve Souris de Saint Barthélemy, Antilles françaises |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/MAMM.2006.056/html |journal=Mammalia |language=en |volume=70 |issue=3–4 |pages=321–325 |doi=10.1515/MAMM.2006.056 |issn=1864-1547 |s2cid=56341953 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; It is northeast of the Dutch islands of Saba and Sint Eustatius, and north of the independent country of [[سەینت کیتس و نیڤیس|Saint Kitts and Nevis]]. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 

Saint Barthélemy was for many years a French commune forming part of [[گوادلۆپ|Guadeloupe]], which is an overseas region and department of France. In 2003 the island voted in favour of secession from Guadeloupe to form a separate overseas collectivity ({{Lang|fr|collectivité d'outre-mer}}, abbreviated to {{Lang|fr|COM}}) of France. The collectivity is one of four territories among the [[دوورگەکانی لیوارد|Leeward Islands]] in the northeastern [[کاریبی|Caribbean]] that make up the French West Indies, along with Saint Martin, [[گوادلۆپ|Guadeloupe]] ({{Convert|200|km}} southeast) and [[مارتینیک|Martinique]]. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ٢٠٠٣]]
[[پۆل:دوورگەکانی فەڕەنسا]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>8vgdb79fjmb4gly6arrlufif0j0axqj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579559</id>
      <parentid>1579558</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>شائەمراز</comment>
      <origin>1579559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3093" sha1="5ka0lnguz6m2noew52afnnvcb6nma0z" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''سەینت بارتێلێمی'''، بە فەرمی '''کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت بارتێلێمی''' کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|فەڕەنسایە]]&lt;ref name=&quot;Government&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-barthelemy/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260106033234/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-barthelemy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 January 2026 |ڕێکەوتی سەردان=8 July 2019 |وێبگە=Government}}&lt;/ref&gt; لە [[کاری بی]]. دوورگەکە نزیکەی {{Convert|30|km}} لە باشووری ڕۆژھەڵاتی دوورگەی سەینت مارتنەوە ھەڵکەوتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Larsen |first=Peter A. |last2=Genoways |first2=Hugh H. |last3=Pedersen |first3=Scott C. |date=2006-03-01 |title=New records of bats from Saint Barthélemy, French West Indies / Nouvelles captures de chauve Souris de Saint Barthélemy, Antilles françaises |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/MAMM.2006.056/html |journal=Mammalia |language=en |volume=70 |issue=3–4 |pages=321–325 |doi=10.1515/MAMM.2006.056 |issn=1864-1547 |s2cid=56341953 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی دوورگە ھۆڵەندییەکانی سابا و سینت یوستاتیۆس، و باکووری وڵاتی سەربەخۆی [[سەینت کیتس و نیڤیس]].

سەینت بارتێلێمی بۆ چەندین ساڵ کۆمۆنێکی فەڕەنسی بوو کە بەشێک بوو لە [[گوادلۆپ]]، کە ناوچە و فەرمانگەیەکی دەرەوەی وڵاتی فەڕەنسایە. لە ساڵی ٢٠٠٣دا دوورگەکە دەنگی دا لە بەرژەوەندیی جیابوونەوە لە گوادلۆپ بۆ پێکھێنانی کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی جیاوازی فەڕەنسا. کۆمەڵە ھەرێمەکە یەکێکە لە چوار ھەرێمەکەی ناو [[دوورگەکانی لیوارد]] لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[کاری بی]] کە دوورگەکانی ھیندستانی ڕۆژاوای فەڕەنسی پێکدەھێنن، لەگەڵ سەینت مارتن، [[گوادلۆپ]] ({{Convert|200|km}} لە باشووری ڕۆژھەڵات) و [[مارتینیک]].

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ٢٠٠٣]]
[[پۆل:دوورگەکانی فەڕەنسا]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>5ka0lnguz6m2noew52afnnvcb6nma0z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579579</id>
      <parentid>1579559</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Saint-Barthélemy}}</comment>
      <origin>1579579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3135" sha1="b9off6o0fyo7mvmrsxvtb1vafmo91at" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''سەینت بارتێلێمی'''، بە فەرمی '''کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت بارتێلێمی''' کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|فەڕەنسایە]]&lt;ref name=&quot;Government&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-barthelemy/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260106033234/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-barthelemy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 January 2026 |ڕێکەوتی سەردان=8 July 2019 |وێبگە=Government}}&lt;/ref&gt; لە [[کاری بی]]. دوورگەکە نزیکەی {{Convert|30|km}} لە باشووری ڕۆژھەڵاتی دوورگەی سەینت مارتنەوە ھەڵکەوتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Larsen |first=Peter A. |last2=Genoways |first2=Hugh H. |last3=Pedersen |first3=Scott C. |date=2006-03-01 |title=New records of bats from Saint Barthélemy, French West Indies / Nouvelles captures de chauve Souris de Saint Barthélemy, Antilles françaises |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/MAMM.2006.056/html |journal=Mammalia |language=en |volume=70 |issue=3–4 |pages=321–325 |doi=10.1515/MAMM.2006.056 |issn=1864-1547 |s2cid=56341953 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی دوورگە ھۆڵەندییەکانی سابا و سینت یوستاتیۆس، و باکووری وڵاتی سەربەخۆی [[سەینت کیتس و نیڤیس]].

سەینت بارتێلێمی بۆ چەندین ساڵ کۆمۆنێکی فەڕەنسی بوو کە بەشێک بوو لە [[گوادلۆپ]]، کە ناوچە و فەرمانگەیەکی دەرەوەی وڵاتی فەڕەنسایە. لە ساڵی ٢٠٠٣دا دوورگەکە دەنگی دا لە بەرژەوەندیی جیابوونەوە لە گوادلۆپ بۆ پێکھێنانی کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی جیاوازی فەڕەنسا. کۆمەڵە ھەرێمەکە یەکێکە لە چوار ھەرێمەکەی ناو [[دوورگەکانی لیوارد]] لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[کاری بی]] کە دوورگەکانی ھیندستانی ڕۆژاوای فەڕەنسی پێکدەھێنن، لەگەڵ سەینت مارتن، [[گوادلۆپ]] ({{Convert|200|km}} لە باشووری ڕۆژھەڵات) و [[مارتینیک]].

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Saint-Barthélemy}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ٢٠٠٣]]
[[پۆل:دوورگەکانی فەڕەنسا]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>b9off6o0fyo7mvmrsxvtb1vafmo91at</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579596</id>
      <parentid>1579579</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:01:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]]، [[دەروازە:جوگرافیا|جوگرافیا]] و [[دەروازە:فەڕەنسا|فەڕەنسا]]</comment>
      <origin>1579596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3210" sha1="92onoqqfd12303z7azq658wr4m85qdr" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''سەینت بارتێلێمی'''، بە فەرمی '''کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت بارتێلێمی''' کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|فەڕەنسایە]]&lt;ref name=&quot;Government&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-barthelemy/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260106033234/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-barthelemy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=6 January 2026 |ڕێکەوتی سەردان=8 July 2019 |وێبگە=Government}}&lt;/ref&gt; لە [[کاری بی]]. دوورگەکە نزیکەی {{Convert|30|km}} لە باشووری ڕۆژھەڵاتی دوورگەی سەینت مارتنەوە ھەڵکەوتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Larsen |first=Peter A. |last2=Genoways |first2=Hugh H. |last3=Pedersen |first3=Scott C. |date=2006-03-01 |title=New records of bats from Saint Barthélemy, French West Indies / Nouvelles captures de chauve Souris de Saint Barthélemy, Antilles françaises |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/MAMM.2006.056/html |journal=Mammalia |language=en |volume=70 |issue=3–4 |pages=321–325 |doi=10.1515/MAMM.2006.056 |issn=1864-1547 |s2cid=56341953 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; دەکەوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی دوورگە ھۆڵەندییەکانی سابا و سینت یوستاتیۆس، و باکووری وڵاتی سەربەخۆی [[سەینت کیتس و نیڤیس]].

سەینت بارتێلێمی بۆ چەندین ساڵ کۆمۆنێکی فەڕەنسی بوو کە بەشێک بوو لە [[گوادلۆپ]]، کە ناوچە و فەرمانگەیەکی دەرەوەی وڵاتی فەڕەنسایە. لە ساڵی ٢٠٠٣دا دوورگەکە دەنگی دا لە بەرژەوەندیی جیابوونەوە لە گوادلۆپ بۆ پێکھێنانی کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی جیاوازی فەڕەنسا. کۆمەڵە ھەرێمەکە یەکێکە لە چوار ھەرێمەکەی ناو [[دوورگەکانی لیوارد]] لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[کاری بی]] کە دوورگەکانی ھیندستانی ڕۆژاوای فەڕەنسی پێکدەھێنن، لەگەڵ سەینت مارتن، [[گوادلۆپ]] ({{Convert|200|km}} لە باشووری ڕۆژھەڵات) و [[مارتینیک]].

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Saint-Barthélemy}}
{{شریتی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|فەڕەنسا}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ٢٠٠٣]]
[[پۆل:دوورگەکانی فەڕەنسا]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:پەڕەکان بە لەخۆگرتنی گۆکردنە تۆمارکراوەکان]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>92onoqqfd12303z7azq658wr4m85qdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پۆلینێزیای فەڕەنسی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295323</id>
    <revision>
      <id>1579560</id>
      <timestamp>2026-04-30T14:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1351820447|French Polynesia]]»</comment>
      <origin>1579560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4116" sha1="hfa4vuxaspfb9z06qh7sdr1bv9mt4y9" xml:space="preserve">
'''French Polynesia''' ({{IPAc-en|ˌ|p|ɒ|l|ᵻ|ˈ|n|iː|ʒ|ə}} {{Respell|POL|ih|NEE|zhə}}; {{Langx|fr|Polynésie française}} {{IPA|fr|pɔlinezi fʁɑ̃sɛːz||LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-Polynésie française.wav}}; {{Langx|ty|Pōrīnetia farāni}}) is an overseas collectivity of [[فەڕەنسا|France]] and its sole overseas country. It comprises 121 geographically dispersed islands and atolls&lt;ref name=&quot;islands&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=29 December 2021 |ڕێکەوتی سەردان=4 March 2022 |پەڕە=91}}&lt;/ref&gt; stretching over more than {{Convert|2000|km|mi}} in the [[ئۆقیانووسی ئارام|South Pacific Ocean]]. French Polynesia is associated with the [[یەکێتیی ئەورووپا|European Union]] as an overseas country and territory (OCT).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.eeas.europa.eu/eeas/european-union-and-french-polynesia_en |ڕێکەوتی سەردان=27 July 2025 |وێبگە=www.eeas.europa.eu |زمان=en}}&lt;/ref&gt; The total land area of French Polynesia is {{Convert|3521|km2|sqmi}}, with a population of 282,596 as of September 2025&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldometers.info/world-population/french-polynesia-population/ |ڕێکەوتی سەردان=13 September 2025 |وێبگە=Worldometer |زمان=en}}&lt;/ref&gt; of which at least 205,000 live in the Society Islands and the remaining population lives in the rest of the archipelago. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 

French Polynesia is divided into five island groups: the Austral Islands; the Gambier Islands; the Marquesas Islands; the Society Islands (comprising the Leeward and Windward Islands); and the Tuamotus. Among its 121 islands and atolls, 75 were inhabited at the 2017 census.&lt;ref name=&quot;islands&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=29 December 2021 |ڕێکەوتی سەردان=4 March 2022 |پەڕە=91}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 &quot;French Polynesia at a glance 2020&quot;] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; [[تاھیتی|Tahiti]], which is in the Society Islands group, is the most populous island, being home to nearly 69% of the population of French Polynesia {{ھەتا ڕێکەوتی|2017}}. Papeete, located on Tahiti, is the capital of French Polynesia. Although not an integral part of its territory, Clipperton Island was administered from French Polynesia until 2007. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٤٢]]
[[پۆل:دوورگە بچووکە گەشەکردووەکان]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:پۆلینیزیای فەڕەنسی]]
[[پۆل:ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ڕەوشی ناونیشان]]
[[پۆل:ئەو وتارانەی بەئاشکرا دەقی ئینگلیزییان تێدایە]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>hfa4vuxaspfb9z06qh7sdr1bv9mt4y9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579561</id>
      <parentid>1579560</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:57:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>شائەمراز</comment>
      <origin>1579561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4444" sha1="lbi8poqll09rpsyj5xdinmwiqa6ohfy" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''پۆلینێزیای فەڕەنسی''' کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا]] و تاقە وڵاتی دەرەوەی وڵاتیەتی. لە ١٢١ دوورگە و ئاتۆڵی لە ڕووی جوگرافییەوە بڵاوبووەوە پێکدێت&lt;ref name=&quot;islands&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=29 December 2021 |ڕێکەوتی سەردان=4 March 2022 |پەڕە=91}}&lt;/ref&gt; کە بە درێژایی زیاتر لە {{Convert|2000|km|mi}} لە [[ئۆقیانووسی ئارام|باشووری ئۆقیانووسی ئارام]] درێژ دەبنەوە. پۆلینێزیای فەڕەنسی وەک وڵات و ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی (ئۆ سی تی) پەیوەستە بە [[یەکێتیی ئەورووپا]]وە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.eeas.europa.eu/eeas/european-union-and-french-polynesia_en |ڕێکەوتی سەردان=27 July 2025 |وێبگە=www.eeas.europa.eu |زمان=en}}&lt;/ref&gt; کۆی ڕووبەری زەویی پۆلینێزیای فەڕەنسی {{Convert|3521|km2|sqmi}}ە، لەگەڵ ژمارەی دانیشتووانی ٢٨٢٬٥٩٦ کەس تا ئەیلوولی ٢٠٢٥&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldometers.info/world-population/french-polynesia-population/ |ڕێکەوتی سەردان=13 September 2025 |وێبگە=Worldometer |زمان=en}}&lt;/ref&gt; کە بە لانی کەم ٢٠٥٬٠٠٠یان لە دوورگەکانی سۆسایەتی دەژین و ژمارەی دانیشتووانی ماوە لە پاشماوەی کۆمەڵە دوورگەکەدا دەژین.

پۆلینێزیای فەڕەنسی بۆ پێنج گرووپی دوورگە دابەشکراوە: دوورگەکانی ئۆسترال؛ دوورگەکانی گامبیێر؛ دوورگەکانی مارکیزاس؛ دوورگەکانی سۆسایەتی (کە دوورگەکانی لیوارد و ویندوار دەگرێتەوە)؛ و توامۆتوس. لە نێوان ١٢١ دوورگە و ئاتۆڵەکەیدا، ٧٥یان لە سەرژمێریی ٢٠١٧دا نیشتەجێیان تێدا بوو.&lt;ref name=&quot;islands&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=29 December 2021 |ڕێکەوتی سەردان=4 March 2022 |پەڕە=91}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 &quot;French Polynesia at a glance 2020&quot;] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; [[تاھیتی]]، کە لە گرووپی دوورگەکانی سۆسایەتیدایە، پڕدانیشتووترین دوورگەیە، کە ماڵی نزیکەی ٦٩٪ی دانیشتووانی پۆلینێزیای فەڕەنسییە {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٧}}. پاپیت، کە لەسەر تاھیتی ھەڵکەوتووە، پایتەختی پۆلینێزیای فەڕەنسییە. ئەگەرچی بەشێکی تەواوکەری ھەرێمەکەی نەبوو، بەڵام دوورگەی کلیپەرتۆن تا ساڵی ٢٠٠٧ لە پۆلینێزیای فەڕەنسییەوە بەڕێوەدەبرا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٤٢]]
[[پۆل:دوورگە بچووکە گەشەکردووەکان]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:پۆلینیزیای فەڕەنسی]]
[[پۆل:ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ڕەوشی ناونیشان]]
[[پۆل:ئەو وتارانەی بەئاشکرا دەقی ئینگلیزییان تێدایە]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>lbi8poqll09rpsyj5xdinmwiqa6ohfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579578</id>
      <parentid>1579561</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|French Polynesia}}</comment>
      <origin>1579578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4485" sha1="mv4583zxlnedy5n0u0zect4w7nlfgt5" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''پۆلینێزیای فەڕەنسی''' کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا]] و تاقە وڵاتی دەرەوەی وڵاتیەتی. لە ١٢١ دوورگە و ئاتۆڵی لە ڕووی جوگرافییەوە بڵاوبووەوە پێکدێت&lt;ref name=&quot;islands&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=29 December 2021 |ڕێکەوتی سەردان=4 March 2022 |پەڕە=91}}&lt;/ref&gt; کە بە درێژایی زیاتر لە {{Convert|2000|km|mi}} لە [[ئۆقیانووسی ئارام|باشووری ئۆقیانووسی ئارام]] درێژ دەبنەوە. پۆلینێزیای فەڕەنسی وەک وڵات و ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی (ئۆ سی تی) پەیوەستە بە [[یەکێتیی ئەورووپا]]وە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.eeas.europa.eu/eeas/european-union-and-french-polynesia_en |ڕێکەوتی سەردان=27 July 2025 |وێبگە=www.eeas.europa.eu |زمان=en}}&lt;/ref&gt; کۆی ڕووبەری زەویی پۆلینێزیای فەڕەنسی {{Convert|3521|km2|sqmi}}ە، لەگەڵ ژمارەی دانیشتووانی ٢٨٢٬٥٩٦ کەس تا ئەیلوولی ٢٠٢٥&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldometers.info/world-population/french-polynesia-population/ |ڕێکەوتی سەردان=13 September 2025 |وێبگە=Worldometer |زمان=en}}&lt;/ref&gt; کە بە لانی کەم ٢٠٥٬٠٠٠یان لە دوورگەکانی سۆسایەتی دەژین و ژمارەی دانیشتووانی ماوە لە پاشماوەی کۆمەڵە دوورگەکەدا دەژین.

پۆلینێزیای فەڕەنسی بۆ پێنج گرووپی دوورگە دابەشکراوە: دوورگەکانی ئۆسترال؛ دوورگەکانی گامبیێر؛ دوورگەکانی مارکیزاس؛ دوورگەکانی سۆسایەتی (کە دوورگەکانی لیوارد و ویندوار دەگرێتەوە)؛ و توامۆتوس. لە نێوان ١٢١ دوورگە و ئاتۆڵەکەیدا، ٧٥یان لە سەرژمێریی ٢٠١٧دا نیشتەجێیان تێدا بوو.&lt;ref name=&quot;islands&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=29 December 2021 |ڕێکەوتی سەردان=4 March 2022 |پەڕە=91}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 &quot;French Polynesia at a glance 2020&quot;] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; [[تاھیتی]]، کە لە گرووپی دوورگەکانی سۆسایەتیدایە، پڕدانیشتووترین دوورگەیە، کە ماڵی نزیکەی ٦٩٪ی دانیشتووانی پۆلینێزیای فەڕەنسییە {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٧}}. پاپیت، کە لەسەر تاھیتی ھەڵکەوتووە، پایتەختی پۆلینێزیای فەڕەنسییە. ئەگەرچی بەشێکی تەواوکەری ھەرێمەکەی نەبوو، بەڵام دوورگەی کلیپەرتۆن تا ساڵی ٢٠٠٧ لە پۆلینێزیای فەڕەنسییەوە بەڕێوەدەبرا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|French Polynesia}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٤٢]]
[[پۆل:دوورگە بچووکە گەشەکردووەکان]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:پۆلینیزیای فەڕەنسی]]
[[پۆل:ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ڕەوشی ناونیشان]]
[[پۆل:ئەو وتارانەی بەئاشکرا دەقی ئینگلیزییان تێدایە]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>mv4583zxlnedy5n0u0zect4w7nlfgt5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579597</id>
      <parentid>1579578</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئۆقیانووسیا|ئۆقیانووسیا]]، [[دەروازە:جوگرافیا|جوگرافیا]] و [[دەروازە:فەڕەنسا|فەڕەنسا]]</comment>
      <origin>1579597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4570" sha1="kf8pojrjxoswpoemtxcvzn2ot23s33q" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''پۆلینێزیای فەڕەنسی''' کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا]] و تاقە وڵاتی دەرەوەی وڵاتیەتی. لە ١٢١ دوورگە و ئاتۆڵی لە ڕووی جوگرافییەوە بڵاوبووەوە پێکدێت&lt;ref name=&quot;islands&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=29 December 2021 |ڕێکەوتی سەردان=4 March 2022 |پەڕە=91}}&lt;/ref&gt; کە بە درێژایی زیاتر لە {{Convert|2000|km|mi}} لە [[ئۆقیانووسی ئارام|باشووری ئۆقیانووسی ئارام]] درێژ دەبنەوە. پۆلینێزیای فەڕەنسی وەک وڵات و ھەرێمێکی دەرەوەی وڵاتی (ئۆ سی تی) پەیوەستە بە [[یەکێتیی ئەورووپا]]وە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.eeas.europa.eu/eeas/european-union-and-french-polynesia_en |ڕێکەوتی سەردان=27 July 2025 |وێبگە=www.eeas.europa.eu |زمان=en}}&lt;/ref&gt; کۆی ڕووبەری زەویی پۆلینێزیای فەڕەنسی {{Convert|3521|km2|sqmi}}ە، لەگەڵ ژمارەی دانیشتووانی ٢٨٢٬٥٩٦ کەس تا ئەیلوولی ٢٠٢٥&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldometers.info/world-population/french-polynesia-population/ |ڕێکەوتی سەردان=13 September 2025 |وێبگە=Worldometer |زمان=en}}&lt;/ref&gt; کە بە لانی کەم ٢٠٥٬٠٠٠یان لە دوورگەکانی سۆسایەتی دەژین و ژمارەی دانیشتووانی ماوە لە پاشماوەی کۆمەڵە دوورگەکەدا دەژین.

پۆلینێزیای فەڕەنسی بۆ پێنج گرووپی دوورگە دابەشکراوە: دوورگەکانی ئۆسترال؛ دوورگەکانی گامبیێر؛ دوورگەکانی مارکیزاس؛ دوورگەکانی سۆسایەتی (کە دوورگەکانی لیوارد و ویندوار دەگرێتەوە)؛ و توامۆتوس. لە نێوان ١٢١ دوورگە و ئاتۆڵەکەیدا، ٧٥یان لە سەرژمێریی ٢٠١٧دا نیشتەجێیان تێدا بوو.&lt;ref name=&quot;islands&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=29 December 2021 |ڕێکەوتی سەردان=4 March 2022 |پەڕە=91}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20211229013324/https://www.ispf.pf/docs/default-source/publi-pr/polybref-2020.pdf?sfvrsn=6 &quot;French Polynesia at a glance 2020&quot;] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; [[تاھیتی]]، کە لە گرووپی دوورگەکانی سۆسایەتیدایە، پڕدانیشتووترین دوورگەیە، کە ماڵی نزیکەی ٦٩٪ی دانیشتووانی پۆلینێزیای فەڕەنسییە {{ھەتا ڕێکەوتی|٢٠١٧}}. پاپیت، کە لەسەر تاھیتی ھەڵکەوتووە، پایتەختی پۆلینێزیای فەڕەنسییە. ئەگەرچی بەشێکی تەواوکەری ھەرێمەکەی نەبوو، بەڵام دوورگەی کلیپەرتۆن تا ساڵی ٢٠٠٧ لە پۆلینێزیای فەڕەنسییەوە بەڕێوەدەبرا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|French Polynesia}}
{{شریتی دەروازە|ئۆقیانووسیا|جوگرافیا|فەڕەنسا}}

[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٨٤٢]]
[[پۆل:دوورگە بچووکە گەشەکردووەکان]]
[[پۆل:وڵاتە دوورگەییەکان]]
[[پۆل:وڵاتەکان و مەڵبەندەکانی فەڕەنسی ئاخێو]]
[[پۆل:پۆلینیزیای فەڕەنسی]]
[[پۆل:ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ڕەوشی ناونیشان]]
[[پۆل:ئەو وتارانەی بەئاشکرا دەقی ئینگلیزییان تێدایە]]
[[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>kf8pojrjxoswpoemtxcvzn2ot23s33q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاپیت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295324</id>
    <revision>
      <id>1579562</id>
      <timestamp>2026-04-30T14:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1345676772|Papeete]]»</comment>
      <origin>1579562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1325" sha1="buow8hesd2zrromr5fzbsjk8h1f8ck3" xml:space="preserve">'''Papeete''' (Tahitian: ''Papeʻete'', pronounced {{IPA|ty|pa.pe.ʔe.te|}})&lt;ref name=&quot;Sch&quot;&gt;Personal communication with Michael Koch in {{Cite book|last=Schütz|first=Albert J.|title=Hawaiian language: past, present, and future: what every teacher and student of Hawaiian might like to know about the history and future of the language|date=2020|publisher=University of Hawai'i|isbn=9780824869830|location=Honolulu|page=5}}&lt;/ref&gt; is the [[پایتەخت|capital city]] of French Polynesia, an overseas collectivity of the [[فەڕەنسا|French Republic]] located in the [[ئۆقیانووسی ئارام|Pacific Ocean]]. The commune of Papeʻete is located on the island of [[تاھیتی|Tahiti]], in the administrative subdivision of the Windward Islands, of which Papeʻete is the administrative capital. Both the President of French Polynesia and French High Commissioner reside in Papeʻete. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 
[[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>buow8hesd2zrromr5fzbsjk8h1f8ck3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579563</id>
      <parentid>1579562</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}}</comment>
      <origin>1579563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1378" sha1="2q7wg802zuwrxh2puguklgpn52txa7h" xml:space="preserve">'''Papeete''' (Tahitian: ''Papeʻete'', pronounced {{IPA|ty|pa.pe.ʔe.te|}})&lt;ref name=&quot;Sch&quot;&gt;Personal communication with Michael Koch in {{Cite book|last=Schütz|first=Albert J.|title=Hawaiian language: past, present, and future: what every teacher and student of Hawaiian might like to know about the history and future of the language|date=2020|publisher=University of Hawai'i|isbn=9780824869830|location=Honolulu|page=5}}&lt;/ref&gt; is the [[پایتەخت|capital city]] of French Polynesia, an overseas collectivity of the [[فەڕەنسا|French Republic]] located in the [[ئۆقیانووسی ئارام|Pacific Ocean]]. The commune of Papeʻete is located on the island of [[تاھیتی|Tahiti]], in the administrative subdivision of the Windward Islands, of which Papeʻete is the administrative capital. Both the President of French Polynesia and French High Commissioner reside in Papeʻete. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>2q7wg802zuwrxh2puguklgpn52txa7h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579568</id>
      <parentid>1579563</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>شائەمراز</comment>
      <origin>1579568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1013" sha1="6gdgauni9y8dy8zuky4kx2vbawlveky" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''پاپیت''' [[پایتەخت]]ی پۆلینێزیای فەڕەنسییە، کە کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|کۆماری فەڕەنسایە]] و لە [[ئۆقیانووسی ئارام|ئۆقیانووسی ئارامدا]] ھەڵکەوتووە. کۆمۆنی پاپیت لەسەر دوورگەی [[تاھیتی]] ھەڵکەوتووە، لە دابەشکاریی کارگێڕیی دوورگەکانی ویندوار، کە پاپیت پایتەختی کارگێڕییەتی. ھەم سەرۆکی پۆلینێزیای فەڕەنسی و ھەم کۆمیسیاری باڵای فەڕەنسی لە پاپیت نیشتەجێن.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>6gdgauni9y8dy8zuky4kx2vbawlveky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579569</id>
      <parentid>1579568</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <origin>1579569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1175" sha1="tth3j3dk1d9sxgqglg3hlaf22yigpc7" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''پاپیت''' [[پایتەخت]]ی پۆلینێزیای فەڕەنسییە، کە کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|کۆماری فەڕەنسایە]] و لە [[ئۆقیانووسی ئارام|ئۆقیانووسی ئارامدا]] ھەڵکەوتووە. کۆمۆنی پاپیت لەسەر دوورگەی [[تاھیتی]] ھەڵکەوتووە، لە دابەشکاریی کارگێڕیی دوورگەکانی ویندوار، کە پاپیت پایتەختی کارگێڕییەتی. ھەم سەرۆکی پۆلینێزیای فەڕەنسی و ھەم کۆمیسیاری باڵای فەڕەنسی لە پاپیت نیشتەجێن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>tth3j3dk1d9sxgqglg3hlaf22yigpc7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579570</id>
      <parentid>1579569</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>/* سەرچاوەکان */</comment>
      <origin>1579570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1124" sha1="26hpeg9bahqruyb89y8x9xt9qwamsel" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''پاپیت''' [[پایتەخت]]ی پۆلینێزیای فەڕەنسییە، کە کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|کۆماری فەڕەنسایە]] و لە [[ئۆقیانووسی ئارام|ئۆقیانووسی ئارامدا]] ھەڵکەوتووە. کۆمۆنی پاپیت لەسەر دوورگەی [[تاھیتی]] ھەڵکەوتووە، لە دابەشکاریی کارگێڕیی دوورگەکانی ویندوار، کە پاپیت پایتەختی کارگێڕییەتی. ھەم سەرۆکی پۆلینێزیای فەڕەنسی و ھەم کۆمیسیاری باڵای فەڕەنسی لە پاپیت نیشتەجێن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}


[[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>26hpeg9bahqruyb89y8x9xt9qwamsel</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579577</id>
      <parentid>1579570</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Papeete}}</comment>
      <origin>1579577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1154" sha1="7fq7k3tcw0cmyq36i660w1d4h5t8squ" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''پاپیت''' [[پایتەخت]]ی پۆلینێزیای فەڕەنسییە، کە کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|کۆماری فەڕەنسایە]] و لە [[ئۆقیانووسی ئارام|ئۆقیانووسی ئارامدا]] ھەڵکەوتووە. کۆمۆنی پاپیت لەسەر دوورگەی [[تاھیتی]] ھەڵکەوتووە، لە دابەشکاریی کارگێڕیی دوورگەکانی ویندوار، کە پاپیت پایتەختی کارگێڕییەتی. ھەم سەرۆکی پۆلینێزیای فەڕەنسی و ھەم کۆمیسیاری باڵای فەڕەنسی لە پاپیت نیشتەجێن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Papeete}}

[[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>7fq7k3tcw0cmyq36i660w1d4h5t8squ</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579598</id>
      <parentid>1579577</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:02:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئۆقیانووسیا|ئۆقیانووسیا]]، [[دەروازە:جوگرافیا|جوگرافیا]] و [[دەروازە:فەڕەنسا|فەڕەنسا]]</comment>
      <origin>1579598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1239" sha1="ag0fhy6oiynyu9xqc53qz708pf49w8m" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''پاپیت''' [[پایتەخت]]ی پۆلینێزیای فەڕەنسییە، کە کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|کۆماری فەڕەنسایە]] و لە [[ئۆقیانووسی ئارام|ئۆقیانووسی ئارامدا]] ھەڵکەوتووە. کۆمۆنی پاپیت لەسەر دوورگەی [[تاھیتی]] ھەڵکەوتووە، لە دابەشکاریی کارگێڕیی دوورگەکانی ویندوار، کە پاپیت پایتەختی کارگێڕییەتی. ھەم سەرۆکی پۆلینێزیای فەڕەنسی و ھەم کۆمیسیاری باڵای فەڕەنسی لە پاپیت نیشتەجێن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Papeete}}
{{شریتی دەروازە|ئۆقیانووسیا|جوگرافیا|فەڕەنسا}}

[[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>ag0fhy6oiynyu9xqc53qz708pf49w8m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579654</id>
      <parentid>1579598</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}</comment>
      <origin>1579654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1300" sha1="dou1h13jthrtec1fzstp6k336gemukz" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}

'''پاپیت''' [[پایتەخت]]ی پۆلینێزیای فەڕەنسییە، کە کۆمەڵەیەکی ھەرێمیی دەرەوەی وڵاتی [[فەڕەنسا|کۆماری فەڕەنسایە]] و لە [[ئۆقیانووسی ئارام|ئۆقیانووسی ئارامدا]] ھەڵکەوتووە. کۆمۆنی پاپیت لەسەر دوورگەی [[تاھیتی]] ھەڵکەوتووە، لە دابەشکاریی کارگێڕیی دوورگەکانی ویندوار، کە پاپیت پایتەختی کارگێڕییەتی. ھەم سەرۆکی پۆلینێزیای فەڕەنسی و ھەم کۆمیسیاری باڵای فەڕەنسی لە پاپیت نیشتەجێن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Papeete}}
{{شریتی دەروازە|ئۆقیانووسیا|جوگرافیا|فەڕەنسا}}

[[پۆل:پایەتەختەکانی ئوقیانووسیا]]
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>dou1h13jthrtec1fzstp6k336gemukz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گوستاڤیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295325</id>
    <revision>
      <id>1579571</id>
      <timestamp>2026-04-30T15:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1343412039|Gustavia]]»</comment>
      <origin>1579571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="833" sha1="858enwivouwql89oa8ye11utpk8uw4n" xml:space="preserve">'''Gustavia''' ({{IPAc-en|ˈ|ɡ|ʊ|s|t|æ|v|i|ə}}, {{IPA|fr|ɡystavja|lang}}{{IPA|fr|ɡystavja|lang}}{{IPA|fr|ɡystavja|lang}}, {{IPA|sv|ɡɵˈstɑːvɪa|lang}}) is the main town and [[پایتەخت|capital]] of the island of [[سەینت بارتێلێمی|Saint Barthélemy]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog/amsudant/st-barth.htm?_x_tr_sl=fr&amp;_x_tr_tl=en&amp;_x_tr_hl=en&amp;_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-22 |وێبگە=www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog}}&lt;/ref&gt; Originally called Le Carénage, it was renamed in honor of King Gustav III of [[سوێد|Sweden]]. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 
[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]</text>
      <sha1>858enwivouwql89oa8ye11utpk8uw4n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579572</id>
      <parentid>1579571</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>شائەمراز</comment>
      <origin>1579572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="683" sha1="4kabvs9hdgno1ne05oredo5iunm56gz" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''گوستاڤیا''' شارۆچکەی سەرەکی و [[پایتەخت]]ی دوورگەی [[سەینت بارتێلێمی]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog/amsudant/st-barth.htm?_x_tr_sl=fr&amp;_x_tr_tl=en&amp;_x_tr_hl=en&amp;_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-22 |وێبگە=www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog}}&lt;/ref&gt; لە بنەڕەتدا ناوی لۆ کارێناژ بوو، وەک ڕێزێک بۆ پاشا گوستاڤی سێیەمی [[سوێد]] ناوەکەی گۆڕدرا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]</text>
      <sha1>4kabvs9hdgno1ne05oredo5iunm56gz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579576</id>
      <parentid>1579572</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Gustavia (Saint-Barthélemy)}}</comment>
      <origin>1579576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="sd2lbduorwspdpqj52rerzetn9p8kuc" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''گوستاڤیا''' شارۆچکەی سەرەکی و [[پایتەخت]]ی دوورگەی [[سەینت بارتێلێمی]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog/amsudant/st-barth.htm?_x_tr_sl=fr&amp;_x_tr_tl=en&amp;_x_tr_hl=en&amp;_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-22 |وێبگە=www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog}}&lt;/ref&gt; لە بنەڕەتدا ناوی لۆ کارێناژ بوو، وەک ڕێزێک بۆ پاشا گوستاڤی سێیەمی [[سوێد]] ناوەکەی گۆڕدرا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Gustavia (Saint-Barthélemy)}}

[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]</text>
      <sha1>sd2lbduorwspdpqj52rerzetn9p8kuc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579599</id>
      <parentid>1579576</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:فەڕەنسا|فەڕەنسا]] و [[دەروازە:ئەندازیاری|ئەندازیاری]]</comment>
      <origin>1579599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="802" sha1="s8odj5z07uyhx8g02z679u34dhi8tmn" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''گوستاڤیا''' شارۆچکەی سەرەکی و [[پایتەخت]]ی دوورگەی [[سەینت بارتێلێمی]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog/amsudant/st-barth.htm?_x_tr_sl=fr&amp;_x_tr_tl=en&amp;_x_tr_hl=en&amp;_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-22 |وێبگە=www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog}}&lt;/ref&gt; لە بنەڕەتدا ناوی لۆ کارێناژ بوو، وەک ڕێزێک بۆ پاشا گوستاڤی سێیەمی [[سوێد]] ناوەکەی گۆڕدرا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Gustavia (Saint-Barthélemy)}}
{{شریتی دەروازە|فەڕەنسا|ئەندازیاری}}

[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]</text>
      <sha1>s8odj5z07uyhx8g02z679u34dhi8tmn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579653</id>
      <parentid>1579599</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1579653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="913" sha1="2922990iy5z55ydxv8z71l28hcbdwn5" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}

'''گوستاڤیا''' شارۆچکەی سەرەکی و [[پایتەخت]]ی دوورگەی [[سەینت بارتێلێمی]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog/amsudant/st-barth.htm?_x_tr_sl=fr&amp;_x_tr_tl=en&amp;_x_tr_hl=en&amp;_x_tr_pto=sc |ڕێکەوتی سەردان=2025-09-22 |وێبگە=www-axl-cefan-ulaval-ca.translate.goog}}&lt;/ref&gt; لە بنەڕەتدا ناوی لۆ کارێناژ بوو، وەک ڕێزێک بۆ پاشا گوستاڤی سێیەمی [[سوێد]] ناوەکەی گۆڕدرا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Gustavia (Saint-Barthélemy)}}
{{شریتی دەروازە|فەڕەنسا|ئەندازیاری}}

[[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>2922990iy5z55ydxv8z71l28hcbdwn5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:تەلەڤیزیۆنی بەحرەین</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295326</id>
    <revision>
      <id>1579592</id>
      <timestamp>2026-04-30T16:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1450" sha1="kd4i3ysq3b9fom0ulq47pfojgf2zzdl" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەلەڤیزیۆنی بەحرەین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579591 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240516092446/https://www.bna.bh/LiveTVRadio.aspx?cms=iQRpheuphYtJ6pyXUGiNqkOA0DGMb4Ih بۆ https://www.bna.bh/LiveTVRadio.aspx?cms=iQRpheuphYtJ6pyXUGiNqkOA0DGMb4Ih زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٦:١٦، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>kd4i3ysq3b9fom0ulq47pfojgf2zzdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کۆمەڵکوژییەکانی شووف (١٩٧٧)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295327</id>
    <revision>
      <id>1579603</id>
      <timestamp>2026-04-30T17:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1350902872|Chouf massacres (1977)]]» دروست کراوە.</comment>
      <origin>1579603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="29ykoq1oriji6tmjgv9rh36jk4lforf" xml:space="preserve">....

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>29ykoq1oriji6tmjgv9rh36jk4lforf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579604</id>
      <parentid>1579603</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4776" sha1="2n2sy3fsp2po2ilh8h3d3yvpf0a4ivs" xml:space="preserve">{{Databox}}بە شێوەیەکی سەرەکی لە نێوان ١٦ی ئازاری ١٩٧٧ و ٣٠ی ئازاری ١٩٧٧ (لەگەڵ ھێرشی دیکە کە لە ناوەڕاستی ئابدا ڕوویاندا) زنجیرەیەک کۆمەڵکوژیی مەدەنییە مەسیحییەکان لە [[قەزای شووف]] لە کاتی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]دا ڕوویاندا.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=ictj |date=2014-07-30 |title=Christian massacres in Chouf and in West Beirut |url=https://civilsociety-centre.org/sir/christian-massacres-chouf-and-west-beirut |access-date=2022-08-10 |website=Civil Society Knowledge Centre |language=en}}&lt;/ref&gt; کۆمەڵکوژییەکان زیاتر لەلایەن چەکدارە [[درووزەکانی لوبنان|درووزەکانی]] [[سوپای ڕزگاریی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] دوای تیرۆرکردنی ڕێبەری درووزەکان [[کەمال جومبڵات]] ئەنجام دران. زۆرێک لە قوربانییەکان جەستەیان شێوێندرا و بەپێی ڕاپۆرتەکان ژنان دەستدرێژیی سێکسییان کراوەتە سەر.

== پاشبنەما ==
دوژمنی لەمێژینە لە ساڵانی ١٨٦٠وە، [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکان]] ھەمیشە لەگەڵ [[مارۆنییەکان لە لوبنان|مارۆنییەکان]] ناکۆک بوون، و کردەوەی دڕندانە لە ھەردوولا توانای پێکەوەژیانیانی بۆ چەندین سەدە تێکداوە. لە ١٦ی ئازاری ١٩٧٧، ڕێبەری پی ئێس پی [[کەمال جومبڵات]] لە نزیک [[باقلین]] لە ناو ئۆتۆمبێلەکەیدا لەلایەن چەکدارانی نەناسراوەوە بۆسەی بۆ دانرا و کوژرا (بەپێی دەنگۆکان، شەڕکەرانی باڵە لایەنگرەکەی سووریای [[پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری لە لوبنان|پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری]]، کە بە ھەماھەنگی لەگەڵ فەرماندەی سەربازیی سووریا لە ناوچەی [[کێوی لوبنان]]، عەقید [[ئیبراھیم حووەیجە]] کاریان کردووە)؛&lt;ref&gt;Llewellyn, ''Spirit of the Phoenix: Beirut and the Story of Lebanon'' (2010), p. xiii.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;are2010&quot;&gt;{{cite journal |last=Knudsen |first=Are |year=2010 |title=Acquiescence to Assassinations in Post-Civil War Lebanon? |journal=Mediterranean Politics |volume=15 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1080/13629391003644611 |s2cid=154792218}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Collelo, ''Lebanon: A Country Study'' (1989), p. 241.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot;&gt;Rabinovich, ''The War for Lebanon'' (1989), p. 77.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Menargues, ''Les Secrets de la guerre du Liban'' (2004), p. 50.&lt;/ref&gt; بەو بڕوایەی کە ئەنجامدەران ئەندامی [[ھێزە ڕێکخراوەکانی کەتائیب]] یان [[میلیشیای پڵنگەکان]] بوون کە زۆربەیان مەسیحی بوون، چەکدارانی [[سوپای ڕزگاریی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] تۆڵەیەکی خێرایان لە دانیشتووانى [[مارۆنییە لوبنانییەکان|مارۆنی]] ناوخۆیی کردەوە کە لە شارۆچکە و گوندە تێکەڵاوەکانی دەوروبەری [[باقلین]] دەژیان. سەرەڕای ناردنی بەپەلەی ٤٠٠٠ سەربازی [[سوپای عەرەبیی سووریا]] لە [[ھێزی ڕێگری عەرەبی]] لە ١٧ی ئازار بۆ پاراستنی ئاشتی لە [[قەزای شووف]]، مەزەندە دەکرێت نزیکەی ١٧٧–٢٥٠ گوندنشینی مارۆنی لە کردەوەی تۆڵەسەندنەوەدا لە شارۆچکەکانی [[موختارە]] و [[بارووک]]، و لە گوندەکانی [[مەزرەعەی شووف]]، مەعاسیر شووف، بۆتمە، [[کەفەر نەبرەخ]]، [[مەشغەرە]] و [[بریح]] ([[ھێرشی کەنیسەی مار جرجس]]) کوژرابێتن.&lt;ref&gt;Jureidini, McLaurin, and Price, ''Military Operations in Selected Lebanese Built-Up Areas'' (1979), Appendix B, B-45.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Labaki &amp; Abou Rjeily, ''Bilan des guerres du Liban (1975-1990)'' (1993), p. 58.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;O'Ballance, ''Civil War in Lebanon'' (1998), p. 62.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Shehabeddine |first=Nabila |title=LibGuides: Lebanese Civil War: 1975-1990: Home |url=https://aub.edu.lb.libguides.com/c.php?g=655280&amp;p=4599659 |access-date=2022-08-10 |website=aub.edu.lb.libguides.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>2n2sy3fsp2po2ilh8h3d3yvpf0a4ivs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579605</id>
      <parentid>1579604</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:33:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>/* پاشبنەما */</comment>
      <origin>1579605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="dvnmcj4vfhnl24dn0ekpigztnpob1jy" xml:space="preserve">{{Databox}}بە شێوەیەکی سەرەکی لە نێوان ١٦ی ئازاری ١٩٧٧ و ٣٠ی ئازاری ١٩٧٧ (لەگەڵ ھێرشی دیکە کە لە ناوەڕاستی ئابدا ڕوویاندا) زنجیرەیەک کۆمەڵکوژیی مەدەنییە مەسیحییەکان لە [[قەزای شووف]] لە کاتی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]دا ڕوویاندا.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=ictj |date=2014-07-30 |title=Christian massacres in Chouf and in West Beirut |url=https://civilsociety-centre.org/sir/christian-massacres-chouf-and-west-beirut |access-date=2022-08-10 |website=Civil Society Knowledge Centre |language=en}}&lt;/ref&gt; کۆمەڵکوژییەکان زیاتر لەلایەن چەکدارە [[درووزەکانی لوبنان|درووزەکانی]] [[سوپای ڕزگاریی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] دوای تیرۆرکردنی ڕێبەری درووزەکان [[کەمال جومبڵات]] ئەنجام دران. زۆرێک لە قوربانییەکان جەستەیان شێوێندرا و بەپێی ڕاپۆرتەکان ژنان دەستدرێژیی سێکسییان کراوەتە سەر.

== پاشبنەما ==
دوژمنی لەمێژینە لە ساڵانی ١٨٦٠وە، [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکان]] ھەمیشە لەگەڵ [[مارۆنییەکان لە لوبنان|مارۆنییەکان]] ناکۆک بوون، و کردەوەی دڕندانە لە ھەردوولا توانای پێکەوەژیانیانی بۆ چەندین سەدە تێکداوە. لە ١٦ی ئازاری ١٩٧٧، ڕێبەری پی ئێس پی [[کەمال جومبڵات]] لە نزیک باقلین لە ناو ئۆتۆمبێلەکەیدا لەلایەن چەکدارانی نەناسراوەوە بۆسەی بۆ دانرا و کوژرا (بەپێی دەنگۆکان، شەڕکەرانی باڵە لایەنگرەکەی سووریای [[پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری لە لوبنان|پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری]]، کە بە ھەماھەنگی لەگەڵ فەرماندەی سەربازیی سووریا لە ناوچەی [[کێوی لوبنان]]، عەقید [[ئیبراھیم حووەیجە]] کاریان کردووە)؛&lt;ref&gt;Llewellyn, ''Spirit of the Phoenix: Beirut and the Story of Lebanon'' (2010), p. xiii.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;are2010&quot;&gt;{{cite journal |last=Knudsen |first=Are |year=2010 |title=Acquiescence to Assassinations in Post-Civil War Lebanon? |journal=Mediterranean Politics |volume=15 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1080/13629391003644611 |s2cid=154792218}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Collelo, ''Lebanon: A Country Study'' (1989), p. 241.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot;&gt;Rabinovich, ''The War for Lebanon'' (1989), p. 77.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Menargues, ''Les Secrets de la guerre du Liban'' (2004), p. 50.&lt;/ref&gt; بەو بڕوایەی کە ئەنجامدەران ئەندامی [[ھێزە ڕێکخراوەکانی کەتائیب]] یان [[میلیشیای پڵنگەکان]] بوون کە زۆربەیان مەسیحی بوون، چەکدارانی [[سوپای ڕزگاریخوازی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] تۆڵەیەکی خێرایان لە دانیشتووانى [[مارۆنییە لوبنانییەکان|مارۆنی]] ناوخۆیی کردەوە کە لە شارۆچکە و گوندە تێکەڵاوەکانی دەوروبەری [[باقلین]] دەژیان. سەرەڕای ناردنی بەپەلەی ٤٠٠٠ سەربازی [[سوپای عەرەبیی سووریا]] لە [[ھێزی ڕێگری عەرەبی]] لە ١٧ی ئازار بۆ پاراستنی ئاشتی لە [[قەزای شووف]]، مەزەندە دەکرێت نزیکەی ١٧٧–٢٥٠ گوندنشینی مارۆنی لە کردەوەی تۆڵەسەندنەوەدا لە شارۆچکەکانی [[موختارە]] و [[بارووک]]، و لە گوندەکانی [[مەزرەعەی شووف]]، مەعاسیر شووف، بۆتمە، [[کەفەر نەبرەخ]]، [[مەشغەرە]] و [[بریح]] ([[ھێرشی کەنیسەی مار جرجس]]) کوژرابێتن.&lt;ref&gt;Jureidini, McLaurin, and Price, ''Military Operations in Selected Lebanese Built-Up Areas'' (1979), Appendix B, B-45.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Labaki &amp; Abou Rjeily, ''Bilan des guerres du Liban (1975-1990)'' (1993), p. 58.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;O'Ballance, ''Civil War in Lebanon'' (1998), p. 62.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Shehabeddine |first=Nabila |title=LibGuides: Lebanese Civil War: 1975-1990: Home |url=https://aub.edu.lb.libguides.com/c.php?g=655280&amp;p=4599659 |access-date=2022-08-10 |website=aub.edu.lb.libguides.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>dvnmcj4vfhnl24dn0ekpigztnpob1jy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579606</id>
      <parentid>1579605</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:34:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4791" sha1="rost7c01lpgsdv57om071tir4uh5k87" xml:space="preserve">{{Databox}}بە شێوەیەکی سەرەکی لە نێوان ١٦ی ئازاری ١٩٧٧ و ٣٠ی ئازاری ١٩٧٧ (لەگەڵ ھێرشی دیکە کە لە ناوەڕاستی ئابدا ڕوویاندا) زنجیرەیەک کۆمەڵکوژیی مەدەنییە مەسیحییەکان لە [[قەزای شووف]] لە کاتی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]دا ڕوویاندا.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=ictj |date=2014-07-30 |title=Christian massacres in Chouf and in West Beirut |url=https://civilsociety-centre.org/sir/christian-massacres-chouf-and-west-beirut |access-date=2022-08-10 |website=Civil Society Knowledge Centre |language=en}}&lt;/ref&gt; کۆمەڵکوژییەکان زیاتر لەلایەن چەکدارە [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکانی]] [[سوپای ڕزگاریخوازی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] دوای تیرۆرکردنی ڕێبەری درووزەکان [[کەمال جومبڵات]] ئەنجام دران. زۆرێک لە قوربانییەکان جەستەیان شێوێندرا و بەپێی ڕاپۆرتەکان ژنان دەستدرێژیی سێکسییان کراوەتە سەر.

== پاشبنەما ==
دوژمنی لەمێژینە لە ساڵانی ١٨٦٠وە، [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکان]] ھەمیشە لەگەڵ [[مارۆنییەکان لە لوبنان|مارۆنییەکان]] ناکۆک بوون، و کردەوەی دڕندانە لە ھەردوولا توانای پێکەوەژیانیانی بۆ چەندین سەدە تێکداوە. لە ١٦ی ئازاری ١٩٧٧، ڕێبەری پی ئێس پی [[کەمال جومبڵات]] لە نزیک باقلین لە ناو ئۆتۆمبێلەکەیدا لەلایەن چەکدارانی نەناسراوەوە بۆسەی بۆ دانرا و کوژرا (بەپێی دەنگۆکان، شەڕکەرانی باڵە لایەنگرەکەی سووریای [[پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری لە لوبنان|پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری]]، کە بە ھەماھەنگی لەگەڵ فەرماندەی سەربازیی سووریا لە ناوچەی [[کێوی لوبنان]]، عەقید [[ئیبراھیم حووەیجە]] کاریان کردووە)؛&lt;ref&gt;Llewellyn, ''Spirit of the Phoenix: Beirut and the Story of Lebanon'' (2010), p. xiii.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;are2010&quot;&gt;{{cite journal |last=Knudsen |first=Are |year=2010 |title=Acquiescence to Assassinations in Post-Civil War Lebanon? |journal=Mediterranean Politics |volume=15 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1080/13629391003644611 |s2cid=154792218}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Collelo, ''Lebanon: A Country Study'' (1989), p. 241.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot;&gt;Rabinovich, ''The War for Lebanon'' (1989), p. 77.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Menargues, ''Les Secrets de la guerre du Liban'' (2004), p. 50.&lt;/ref&gt; بەو بڕوایەی کە ئەنجامدەران ئەندامی [[ھێزە ڕێکخراوەکانی کەتائیب]] یان [[میلیشیای پڵنگەکان]] بوون کە زۆربەیان مەسیحی بوون، چەکدارانی [[سوپای ڕزگاریخوازی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] تۆڵەیەکی خێرایان لە دانیشتووانى [[مارۆنییە لوبنانییەکان|مارۆنی]] ناوخۆیی کردەوە کە لە شارۆچکە و گوندە تێکەڵاوەکانی دەوروبەری [[باقلین]] دەژیان. سەرەڕای ناردنی بەپەلەی ٤٠٠٠ سەربازی [[سوپای عەرەبیی سووریا]] لە [[ھێزی ڕێگری عەرەبی]] لە ١٧ی ئازار بۆ پاراستنی ئاشتی لە [[قەزای شووف]]، مەزەندە دەکرێت نزیکەی ١٧٧–٢٥٠ گوندنشینی مارۆنی لە کردەوەی تۆڵەسەندنەوەدا لە شارۆچکەکانی [[موختارە]] و [[بارووک]]، و لە گوندەکانی [[مەزرەعەی شووف]]، مەعاسیر شووف، بۆتمە، [[کەفەر نەبرەخ]]، [[مەشغەرە]] و [[بریح]] ([[ھێرشی کەنیسەی مار جرجس]]) کوژرابێتن.&lt;ref&gt;Jureidini, McLaurin, and Price, ''Military Operations in Selected Lebanese Built-Up Areas'' (1979), Appendix B, B-45.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Labaki &amp; Abou Rjeily, ''Bilan des guerres du Liban (1975-1990)'' (1993), p. 58.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;O'Ballance, ''Civil War in Lebanon'' (1998), p. 62.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Shehabeddine |first=Nabila |title=LibGuides: Lebanese Civil War: 1975-1990: Home |url=https://aub.edu.lb.libguides.com/c.php?g=655280&amp;p=4599659 |access-date=2022-08-10 |website=aub.edu.lb.libguides.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>rost7c01lpgsdv57om071tir4uh5k87</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579611</id>
      <parentid>1579606</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4791" sha1="od90fshbfhyih5c13zf96yirl52xkgk" xml:space="preserve">{{Databox}}بە شێوەیەکی سەرەکی لە نێوان ١٦ی ئازاری ١٩٧٧ و ٣٠ی ئازاری ١٩٧٧ (لەگەڵ ھێرشی دیکە کە لە ناوەڕاستی ئابدا ڕوویاندا) زنجیرەیەک کۆمەڵکوژیی مەدەنییە مەسیحییەکان لە [[قەزای شووف]] لە کاتی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]دا ڕوویاندا.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=ictj |date=2014-07-30 |title=Christian massacres in Chouf and in West Beirut |url=https://civilsociety-centre.org/sir/christian-massacres-chouf-and-west-beirut |access-date=2022-08-10 |website=Civil Society Knowledge Centre |language=en}}&lt;/ref&gt; کۆمەڵکوژییەکان زیاتر لەلایەن چەکدارە [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکانی]] [[سوپای ڕزگاریخوازی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] دوای تیرۆرکردنی ڕێبەری درووزەکان [[کەمال جومبلات]] ئەنجام دران. زۆرێک لە قوربانییەکان جەستەیان شێوێندرا و بەپێی ڕاپۆرتەکان ژنان دەستدرێژیی سێکسییان کراوەتە سەر.

== پاشبنەما ==
دوژمنی لەمێژینە لە ساڵانی ١٨٦٠وە، [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکان]] ھەمیشە لەگەڵ [[مارۆنییەکان لە لوبنان|مارۆنییەکان]] ناکۆک بوون، و کردەوەی دڕندانە لە ھەردوولا توانای پێکەوەژیانیانی بۆ چەندین سەدە تێکداوە. لە ١٦ی ئازاری ١٩٧٧، ڕێبەری پی ئێس پی [[کەمال جومبڵات]] لە نزیک باقلین لە ناو ئۆتۆمبێلەکەیدا لەلایەن چەکدارانی نەناسراوەوە بۆسەی بۆ دانرا و کوژرا (بەپێی دەنگۆکان، شەڕکەرانی باڵە لایەنگرەکەی سووریای [[پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری لە لوبنان|پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری]]، کە بە ھەماھەنگی لەگەڵ فەرماندەی سەربازیی سووریا لە ناوچەی [[کێوی لوبنان]]، عەقید [[ئیبراھیم حووەیجە]] کاریان کردووە)؛&lt;ref&gt;Llewellyn, ''Spirit of the Phoenix: Beirut and the Story of Lebanon'' (2010), p. xiii.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;are2010&quot;&gt;{{cite journal |last=Knudsen |first=Are |year=2010 |title=Acquiescence to Assassinations in Post-Civil War Lebanon? |journal=Mediterranean Politics |volume=15 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1080/13629391003644611 |s2cid=154792218}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Collelo, ''Lebanon: A Country Study'' (1989), p. 241.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot;&gt;Rabinovich, ''The War for Lebanon'' (1989), p. 77.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Menargues, ''Les Secrets de la guerre du Liban'' (2004), p. 50.&lt;/ref&gt; بەو بڕوایەی کە ئەنجامدەران ئەندامی [[ھێزە ڕێکخراوەکانی کەتائیب]] یان [[میلیشیای پڵنگەکان]] بوون کە زۆربەیان مەسیحی بوون، چەکدارانی [[سوپای ڕزگاریخوازی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] تۆڵەیەکی خێرایان لە دانیشتووانى [[مارۆنییە لوبنانییەکان|مارۆنی]] ناوخۆیی کردەوە کە لە شارۆچکە و گوندە تێکەڵاوەکانی دەوروبەری [[باقلین]] دەژیان. سەرەڕای ناردنی بەپەلەی ٤٠٠٠ سەربازی [[سوپای عەرەبیی سووریا]] لە [[ھێزی ڕێگری عەرەبی]] لە ١٧ی ئازار بۆ پاراستنی ئاشتی لە [[قەزای شووف]]، مەزەندە دەکرێت نزیکەی ١٧٧–٢٥٠ گوندنشینی مارۆنی لە کردەوەی تۆڵەسەندنەوەدا لە شارۆچکەکانی [[موختارە]] و [[بارووک]]، و لە گوندەکانی [[مەزرەعەی شووف]]، مەعاسیر شووف، بۆتمە، [[کەفەر نەبرەخ]]، [[مەشغەرە]] و [[بریح]] ([[ھێرشی کەنیسەی مار جرجس]]) کوژرابێتن.&lt;ref&gt;Jureidini, McLaurin, and Price, ''Military Operations in Selected Lebanese Built-Up Areas'' (1979), Appendix B, B-45.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Labaki &amp; Abou Rjeily, ''Bilan des guerres du Liban (1975-1990)'' (1993), p. 58.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;O'Ballance, ''Civil War in Lebanon'' (1998), p. 62.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Shehabeddine |first=Nabila |title=LibGuides: Lebanese Civil War: 1975-1990: Home |url=https://aub.edu.lb.libguides.com/c.php?g=655280&amp;p=4599659 |access-date=2022-08-10 |website=aub.edu.lb.libguides.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>od90fshbfhyih5c13zf96yirl52xkgk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579624</id>
      <parentid>1579611</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>/* پاشبنەما */</comment>
      <origin>1579624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4805" sha1="ie7vw87wv88uvjskt25wxpkmkhjfigm" xml:space="preserve">{{Databox}}بە شێوەیەکی سەرەکی لە نێوان ١٦ی ئازاری ١٩٧٧ و ٣٠ی ئازاری ١٩٧٧ (لەگەڵ ھێرشی دیکە کە لە ناوەڕاستی ئابدا ڕوویاندا) زنجیرەیەک کۆمەڵکوژیی مەدەنییە مەسیحییەکان لە [[قەزای شووف]] لە کاتی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]دا ڕوویاندا.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=ictj |date=2014-07-30 |title=Christian massacres in Chouf and in West Beirut |url=https://civilsociety-centre.org/sir/christian-massacres-chouf-and-west-beirut |access-date=2022-08-10 |website=Civil Society Knowledge Centre |language=en}}&lt;/ref&gt; کۆمەڵکوژییەکان زیاتر لەلایەن چەکدارە [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکانی]] [[سوپای ڕزگاریخوازی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] دوای تیرۆرکردنی ڕێبەری درووزەکان [[کەمال جومبلات]] ئەنجام دران. زۆرێک لە قوربانییەکان جەستەیان شێوێندرا و بەپێی ڕاپۆرتەکان ژنان دەستدرێژیی سێکسییان کراوەتە سەر.

== پاشبنەما ==
دوژمنی لەمێژینە لە ساڵانی ١٨٦٠وە، [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکان]] ھەمیشە لەگەڵ [[مەسیحییە مارۆنییەکانی لوبنان|مارۆنییەکان]] ناکۆک بوون، و کردەوەی دڕندانە لە ھەردوولا توانای پێکەوەژیانیانی بۆ چەندین سەدە تێکداوە. لە ١٦ی ئازاری ١٩٧٧، ڕێبەری پی ئێس پی [[کەمال جومبڵات]] لە نزیک باقلین لە ناو ئۆتۆمبێلەکەیدا لەلایەن چەکدارانی نەناسراوەوە بۆسەی بۆ دانرا و کوژرا (بەپێی دەنگۆکان، شەڕکەرانی باڵە لایەنگرەکەی سووریای [[پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری لە لوبنان|پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری]]، کە بە ھەماھەنگی لەگەڵ فەرماندەی سەربازیی سووریا لە ناوچەی [[کێوی لوبنان]]، عەقید [[ئیبراھیم حووەیجە]] کاریان کردووە)؛&lt;ref&gt;Llewellyn, ''Spirit of the Phoenix: Beirut and the Story of Lebanon'' (2010), p. xiii.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;are2010&quot;&gt;{{cite journal |last=Knudsen |first=Are |year=2010 |title=Acquiescence to Assassinations in Post-Civil War Lebanon? |journal=Mediterranean Politics |volume=15 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1080/13629391003644611 |s2cid=154792218}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Collelo, ''Lebanon: A Country Study'' (1989), p. 241.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot;&gt;Rabinovich, ''The War for Lebanon'' (1989), p. 77.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Menargues, ''Les Secrets de la guerre du Liban'' (2004), p. 50.&lt;/ref&gt; بەو بڕوایەی کە ئەنجامدەران ئەندامی [[ھێزە ڕێکخراوەکانی کەتائیب]] یان [[میلیشیای پڵنگەکان]] بوون کە زۆربەیان مەسیحی بوون، چەکدارانی [[سوپای ڕزگاریخوازی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] تۆڵەیەکی خێرایان لە دانیشتووانى [[مارۆنییە لوبنانییەکان|مارۆنی]] ناوخۆیی کردەوە کە لە شارۆچکە و گوندە تێکەڵاوەکانی دەوروبەری [[باقلین]] دەژیان. سەرەڕای ناردنی بەپەلەی ٤٠٠٠ سەربازی [[سوپای عەرەبیی سووریا]] لە [[ھێزی ڕێگری عەرەبی]] لە ١٧ی ئازار بۆ پاراستنی ئاشتی لە [[قەزای شووف]]، مەزەندە دەکرێت نزیکەی ١٧٧–٢٥٠ گوندنشینی مارۆنی لە کردەوەی تۆڵەسەندنەوەدا لە شارۆچکەکانی [[موختارە]] و [[بارووک]]، و لە گوندەکانی [[مەزرەعەی شووف]]، مەعاسیر شووف، بۆتمە، [[کەفەر نەبرەخ]]، [[مەشغەرە]] و [[بریح]] ([[ھێرشی کەنیسەی مار جرجس]]) کوژرابێتن.&lt;ref&gt;Jureidini, McLaurin, and Price, ''Military Operations in Selected Lebanese Built-Up Areas'' (1979), Appendix B, B-45.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Labaki &amp; Abou Rjeily, ''Bilan des guerres du Liban (1975-1990)'' (1993), p. 58.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;O'Ballance, ''Civil War in Lebanon'' (1998), p. 62.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Shehabeddine |first=Nabila |title=LibGuides: Lebanese Civil War: 1975-1990: Home |url=https://aub.edu.lb.libguides.com/c.php?g=655280&amp;p=4599659 |access-date=2022-08-10 |website=aub.edu.lb.libguides.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>ie7vw87wv88uvjskt25wxpkmkhjfigm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579650</id>
      <parentid>1579624</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:01:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1579650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4905" sha1="qi57mnoypn6pefy7zesvof6bla6lz2f" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{Databox}}بە شێوەیەکی سەرەکی لە نێوان ١٦ی ئازاری ١٩٧٧ و ٣٠ی ئازاری ١٩٧٧ (لەگەڵ ھێرشی دیکە کە لە ناوەڕاستی ئابدا ڕوویاندا) زنجیرەیەک کۆمەڵکوژیی مەدەنییە مەسیحییەکان لە [[قەزای شووف]] لە کاتی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]دا ڕوویاندا.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=ictj |date=2014-07-30 |title=Christian massacres in Chouf and in West Beirut |url=https://civilsociety-centre.org/sir/christian-massacres-chouf-and-west-beirut |access-date=2022-08-10 |website=Civil Society Knowledge Centre |language=en}}&lt;/ref&gt; کۆمەڵکوژییەکان زیاتر لەلایەن چەکدارە [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکانی]] [[سوپای ڕزگاریخوازی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] دوای تیرۆرکردنی ڕێبەری درووزەکان [[کەمال جومبلات]] ئەنجام دران. زۆرێک لە قوربانییەکان جەستەیان شێوێندرا و بەپێی ڕاپۆرتەکان ژنان دەستدرێژیی سێکسییان کراوەتە سەر.

== پاشبنەما ==
دوژمنی لەمێژینە لە ساڵانی ١٨٦٠وە، [[درووزەکان لە لوبنان|درووزەکان]] ھەمیشە لەگەڵ [[مەسیحییە مارۆنییەکانی لوبنان|مارۆنییەکان]] ناکۆک بوون، و کردەوەی دڕندانە لە ھەردوولا توانای پێکەوەژیانیانی بۆ چەندین سەدە تێکداوە. لە ١٦ی ئازاری ١٩٧٧، ڕێبەری پی ئێس پی [[کەمال جومبڵات]] لە نزیک باقلین لە ناو ئۆتۆمبێلەکەیدا لەلایەن چەکدارانی نەناسراوەوە بۆسەی بۆ دانرا و کوژرا (بەپێی دەنگۆکان، شەڕکەرانی باڵە لایەنگرەکەی سووریای [[پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری لە لوبنان|پارتی سۆشیال ناسیۆنالیستی سووری]]، کە بە ھەماھەنگی لەگەڵ فەرماندەی سەربازیی سووریا لە ناوچەی [[کێوی لوبنان]]، عەقید [[ئیبراھیم حووەیجە]] کاریان کردووە)؛&lt;ref&gt;Llewellyn, ''Spirit of the Phoenix: Beirut and the Story of Lebanon'' (2010), p. xiii.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;are2010&quot;&gt;{{cite journal |last=Knudsen |first=Are |year=2010 |title=Acquiescence to Assassinations in Post-Civil War Lebanon? |journal=Mediterranean Politics |volume=15 |issue=1 |pages=1–23 |doi=10.1080/13629391003644611 |s2cid=154792218}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Collelo, ''Lebanon: A Country Study'' (1989), p. 241.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot;&gt;Rabinovich, ''The War for Lebanon'' (1989), p. 77.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Menargues, ''Les Secrets de la guerre du Liban'' (2004), p. 50.&lt;/ref&gt; بەو بڕوایەی کە ئەنجامدەران ئەندامی [[ھێزە ڕێکخراوەکانی کەتائیب]] یان [[میلیشیای پڵنگەکان]] بوون کە زۆربەیان مەسیحی بوون، چەکدارانی [[سوپای ڕزگاریخوازی گەل (لوبنان)|سوپای ڕزگاریی گەل]] تۆڵەیەکی خێرایان لە دانیشتووانى [[مارۆنییە لوبنانییەکان|مارۆنی]] ناوخۆیی کردەوە کە لە شارۆچکە و گوندە تێکەڵاوەکانی دەوروبەری [[باقلین]] دەژیان. سەرەڕای ناردنی بەپەلەی ٤٠٠٠ سەربازی [[سوپای عەرەبیی سووریا]] لە [[ھێزی ڕێگری عەرەبی]] لە ١٧ی ئازار بۆ پاراستنی ئاشتی لە [[قەزای شووف]]، مەزەندە دەکرێت نزیکەی ١٧٧–٢٥٠ گوندنشینی مارۆنی لە کردەوەی تۆڵەسەندنەوەدا لە شارۆچکەکانی [[موختارە]] و [[بارووک]]، و لە گوندەکانی [[مەزرەعەی شووف]]، مەعاسیر شووف، بۆتمە، [[کەفەر نەبرەخ]]، [[مەشغەرە]] و [[بریح]] ([[ھێرشی کەنیسەی مار جرجس]]) کوژرابێتن.&lt;ref&gt;Jureidini, McLaurin, and Price, ''Military Operations in Selected Lebanese Built-Up Areas'' (1979), Appendix B, B-45.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rabinovich77&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Labaki &amp; Abou Rjeily, ''Bilan des guerres du Liban (1975-1990)'' (1993), p. 58.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;O'Ballance, ''Civil War in Lebanon'' (1998), p. 62.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Shehabeddine |first=Nabila |title=LibGuides: Lebanese Civil War: 1975-1990: Home |url=https://aub.edu.lb.libguides.com/c.php?g=655280&amp;p=4599659 |access-date=2022-08-10 |website=aub.edu.lb.libguides.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>qi57mnoypn6pefy7zesvof6bla6lz2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کەمال جونبوڵات</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295328</id>
    <revision>
      <id>1579607</id>
      <timestamp>2026-04-30T17:36:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1348439243|Kamal Jumblatt]]» دروست کراوە.</comment>
      <origin>1579607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="29ykoq1oriji6tmjgv9rh36jk4lforf" xml:space="preserve">....

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>29ykoq1oriji6tmjgv9rh36jk4lforf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579610</id>
      <parentid>1579607</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9654" sha1="2s9mrtu036krkp0xsk9kz3ckdaoyv6f" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name             = کەمال جومبلات
| native_name      = {{Script/Arabic|كمال جنبلاط}}
| native_name_lang = ar
| image            = Kamal Jumblatt (1917 - 1977 ) (Cropped).jpg
| office           = ڕێبەری [[پارتی سۆشیالیستی پێشکەوتنخواز]]
| term_start       = ١ی ئایاری ١٩٤٩
| term_end         = ١٦ی ئازاری ١٩٧٧
| predecessor      = پۆستەکە دامەزرا
| successor        = [[وەلید جومبلات]]
{{Collapsed infobox section begin |cont=yes |پۆستە وەزارییەکان}}
| office2          = [[وەزارەتی ئابووری و بازرگانی (لوبنان)|وەزیری ئابووری و بازرگانی]]
| prime_minister2  = [[ڕیاز ئەلسوڵح]]
| term_start2      = ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٦
| term_end2        = ٢٩ی ئایاری ١٩٤٧
| predecessor2     = سەعدی ئەلمەنلا
| successor2       = سولەیمان نەوفەل
| office3          = [[وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا (لوبنان)|وەزیری پەروەردە و خوێندنی باڵا]]
| prime_minister3  = [[سائیب سەلام]]
| term_start3      = ١ی ئابی ١٩٦٠
| term_end3        = ٢٠ی ئایاری ١٩٦١
| predecessor3     = جبران نەحاس
| successor3       = محەممەد سافی ئەلدین
| office4          = [[وەزارەتی کارە گشتییەکان و گواستنەوە (لوبنان)|وەزیری کارە گشتییەکان و گواستنەوە]]
| prime_minister4  = [[سائیب سەلام]]
| predecessor4     = [[عوسمان ئەلدانا]]
| successor4       = [[پیێر جومایێل]]
| term_start4      = ٢٠ی ئایاری ١٩٦١
| term_end4        = ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٦١
| office5          = [[وەزارەتی ناوخۆ و شارەوانییەکان (لوبنان)|وەزیری ناوخۆ]]
| prime_minister5  = [[ڕەشید کەرامی]]
| term_start5      = ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٦١
| term_end5        = ٢٠ی شوباتی ١٩٦٤
| predecessor5     = عەبدوڵڵا مەشنووق
| successor5       = حوسێن عووەینی
| prime_minister6  = [[ڕەشید کەرامی]]
| predecessor6     = [[عادل عوسەیران]]
| successor6       = [[سائیب سەلام]]
| term_start6      = ٢٥ی تشرینی دووەمی ١٩٦٩
| term_end6        = ١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٠
| office7          = [[وەزارەتی پەیوەندییەکان (لوبنان)|وەزیری پۆست، تەلەگراف و تەلەفۆن]]
| prime_minister7  = عەبدوڵڵا ئەلیافی
| term_start7      = ٩ی نیسانی ١٩٦٦
| term_end7        = ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٦
| predecessor7     = جۆزێف نەجار
| successor7       = میشێل ئێدێ
{{Collapsed infobox section end}}
| birth_name       = کەمال فوئاد جومبلات
| birth_date       = ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧
| birth_place      = [[موختارە]]، [[شووف]]، [[موتەسەریفاتی کێوی لوبنان]]، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]
| death_date       = ١٦ی ئازاری ١٩٧٧ 
| death_place      = [[باقلین]]، شووف، [[کێوی لوبنان]]، [[لوبنان]]
| death_cause      = [[تیرۆرکردن]] بە [[تەقە|فیشەک]]
| resting_place    = کۆشکی [[موختارە]]
| alma_mater       = [[زانکۆی سانت جۆزێف]]&lt;br&gt;[[زانکۆی سۆربۆن]]&lt;br&gt;[[زانکۆی لوبنانی]]
| occupation       =
| boards           = 
| party            = [[پارتی سۆشیالیستی پێشکەوتنخواز]]
| spouse           = [[مەی ئەرسەلان]]
| children         = [[وەلید جومبلات]]
| parents          = نەزیرە، فوئاد
| signature        = 
| website          =  
}}

'''کەمال فوئاد جومبلات''' (بە [[عەرەبی]]: کمال فؤاد جنبلاط؛ ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧ – ١٦ی ئازاری ١٩٧٧) [[سیاسەتوان]]ێکی لوبنانی و [[سیستەمی زەعیم|زەعیم]] (سەرۆکی سیاسی) بوو، کە [[پارتی سۆشیالیستی پێشکەوتنخواز]]ی دامەزراند. لە کاتی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی لوبناندا]] ڕێبەرایەتیی [[بزووتنەوەی نیشتمانیی لوبنان|بزووتنەوەی نیشتمانیی]] دەکرد. ئەو ھاوپەیمانێکی سەرەکیی [[ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین]] بوو تا کاتی تیرۆرکردنی لە ساڵی ١٩٧٧.&lt;ref name=&quot;El-Khazen2000&quot;&gt;{{cite book|first=Farid|last=El-Khazen|title=The Breakdown of the State in Lebanon, 1967-1976|url=https://books.google.com/books?id=TQdheeeXQCgC&amp;pg=PP15|access-date=22 October 2012|year=2000|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-08105-5|pages=15–}}&lt;/ref&gt; زیاتر لە ٤٠ پەرتووکی نووسیوە کە لەسەر بابەتە جۆراوجۆرە سیاسی، فەلسەفی، وێژەیی، ئایینی، پزیشکی، کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان چڕبوونەتەوە.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.daraltakadoumya.com/books.htm|title=Dar al Takadoumya|access-date=10 April 2020|archive-date=2 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202010601/http://www.daraltakadoumya.com/books.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; لە ئەیلوولی ١٩٧٢دا، کەمال جومبڵات [[خەڵاتی ئاشتیی لێنین بۆ نێودەوڵەتی|خەڵاتی نێودەوڵەتیی ئاشتیی لێنین]]ی وەرگرت.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://libraries.aub.edu.lb/kjoumblatt/biography/timeline#event-188|title = Timeline &amp;#124; Kamal Joumblatt Digital Library}}&lt;/ref&gt; ئەو باوکی ڕێبەری [[درووزەکانی لوبنان|درووزە لوبنانییەکان]] [[وەلید جومبڵات]] و زاوای [[نووسەر]] و [[سیاسەتوان]]ی عەرەب [[شەکیب ئەرسەلان]]ە.

== ژیان ==
کەمال فوئاد جومبڵات لە ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧ لە [[موختارە]] لەدایکبووە. ئەو لە [[خێزانی جومبلاتی لوبنان|خێزانی جومبڵات]] لەدایکبووە، کە خێزانێکی ناسراوی [[درووز]]ن و بە ڕەسەن خەڵکی [[سووریا]]ی ئێستان، کە ئەندامەکانی ڕێبەرە نەریتییەکانی کۆمەڵگەی [[درووزەکان لە لوبنان|درووزە لوبنانییەکان]] بوون. باوکی [[فوئاد جومبڵات]]، سەرۆک ھۆزێکی بەھێزی درووز و بەڕێوەبەری [[قەزای شووف]]، لە ٦ی ئابی ١٩٢١ لە بۆسەیەکدا کوژرا.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Le camarade Kamal Bey Joumblatt, seigneur de Moukhtara (1/3)|url=https://www.lesclesdumoyenorient.com/Le-camarade-Kamal-Bey-Joumblatt-seigneur-de-Moukhtara-1-3.html|access-date=2021-01-26|website=www.lesclesdumoyenorient.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Rowayheb |first=Marwan G. |date=2011-02-18 |title=Walid Jumblat and Political Alliances: The Politics of Adaptation |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19436149.2011.544535 |journal=Middle East Critique |language=en |volume=20 |issue=1 |pages=47–66 |doi=10.1080/19436149.2011.544535 |issn=1943-6149|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; کەمال تەنھا تەمەنی چوار ساڵ بوو کاتێک باوکی کوژرا.&lt;ref name=nas2001may&gt;{{cite journal|last1=Gambill|first1=Gary C.|first2=Daniel|last2=Nassif|title=Walid Jumblatt|journal=Middle East Intelligence Bulletin|date=May 2001|volume=3|issue=5|url=http://www.meforum.org/meib/articles/0105_ld1.htm|access-date=14 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; دوای مردنی باوکی، دایکی [[نەزیرە جومبڵات|نەزیرە]] لە ماوەی دوو دەیەی دواتردا ڕۆڵێکی سیاسیی گرنگی لە ناو کۆمەڵگەی درووزدا گێڕا.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|last=Schenk|first=Bernadette|title=Kamal Gunbulat, Das arabisch-islamische Erbe und die Rolle der Drüsen in seiner Konzeption der libanesischen history|publisher=Karl Schwarz Verlag|year=1994|isbn=3-87997-225-7|location=Berlin|pages=60}}&lt;/ref&gt;

لە ساڵی ١٩٢٦، کەمال جومبڵات پەیوەندی بە پەیمانگەی باوکانی لازاروس لە [[عەینتورا]] کرد، کە لە ساڵی ١٩٢٨دا خوێندنی سەرەتایی لەوێ تەواو کرد. بڕوانامەی [[ئامادەیی|خوێندنگەی ئامادەیی]] بەدەستھێنا، دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٣٦دا زمانەکانی فەڕەنسی، عەرەبی، زانست و [[وێژە]]ی خوێند، و لە ساڵی ١٩٣٧دا بڕوانامەی [[فەلسەفە]]ی بەدەستھێنا.

دواتر جومبڵات بەدوای خوێندنی باڵادا چوو لە فەڕەنسا، لەوێ لە فاکەڵتیی ھونەر لە [[زانکۆی سۆربۆن]] خوێندی و بڕوانامەی لە دەروونناسی و پەروەردەی مەدەنی، و یەکێکی دیکەی لە کۆمەڵناسی بەدەستھێنا. لە ساڵی ١٩٣٩دا، دوای ھەڵگیرسانی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] گەڕایەوە بۆ لوبنان و بەردەوام بوو لە خوێندن لە [[زانکۆی سانت جۆزێف]] کە لە ساڵی ١٩٤٥دا بڕوانامەی یاسای بەدەستھێنا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>2s9mrtu036krkp0xsk9kz3ckdaoyv6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579636</id>
      <parentid>1579610</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>مامۆستا</username>
        <id>39489</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>مامۆستا پەڕەی [[کەمال جومبلات]]ی گواستەوە بۆ [[کەمال جونبوڵات]]: چاککردن</comment>
      <origin>1579610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9654" sha1="2s9mrtu036krkp0xsk9kz3ckdaoyv6f" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name             = کەمال جومبلات
| native_name      = {{Script/Arabic|كمال جنبلاط}}
| native_name_lang = ar
| image            = Kamal Jumblatt (1917 - 1977 ) (Cropped).jpg
| office           = ڕێبەری [[پارتی سۆشیالیستی پێشکەوتنخواز]]
| term_start       = ١ی ئایاری ١٩٤٩
| term_end         = ١٦ی ئازاری ١٩٧٧
| predecessor      = پۆستەکە دامەزرا
| successor        = [[وەلید جومبلات]]
{{Collapsed infobox section begin |cont=yes |پۆستە وەزارییەکان}}
| office2          = [[وەزارەتی ئابووری و بازرگانی (لوبنان)|وەزیری ئابووری و بازرگانی]]
| prime_minister2  = [[ڕیاز ئەلسوڵح]]
| term_start2      = ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٦
| term_end2        = ٢٩ی ئایاری ١٩٤٧
| predecessor2     = سەعدی ئەلمەنلا
| successor2       = سولەیمان نەوفەل
| office3          = [[وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا (لوبنان)|وەزیری پەروەردە و خوێندنی باڵا]]
| prime_minister3  = [[سائیب سەلام]]
| term_start3      = ١ی ئابی ١٩٦٠
| term_end3        = ٢٠ی ئایاری ١٩٦١
| predecessor3     = جبران نەحاس
| successor3       = محەممەد سافی ئەلدین
| office4          = [[وەزارەتی کارە گشتییەکان و گواستنەوە (لوبنان)|وەزیری کارە گشتییەکان و گواستنەوە]]
| prime_minister4  = [[سائیب سەلام]]
| predecessor4     = [[عوسمان ئەلدانا]]
| successor4       = [[پیێر جومایێل]]
| term_start4      = ٢٠ی ئایاری ١٩٦١
| term_end4        = ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٦١
| office5          = [[وەزارەتی ناوخۆ و شارەوانییەکان (لوبنان)|وەزیری ناوخۆ]]
| prime_minister5  = [[ڕەشید کەرامی]]
| term_start5      = ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٦١
| term_end5        = ٢٠ی شوباتی ١٩٦٤
| predecessor5     = عەبدوڵڵا مەشنووق
| successor5       = حوسێن عووەینی
| prime_minister6  = [[ڕەشید کەرامی]]
| predecessor6     = [[عادل عوسەیران]]
| successor6       = [[سائیب سەلام]]
| term_start6      = ٢٥ی تشرینی دووەمی ١٩٦٩
| term_end6        = ١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٠
| office7          = [[وەزارەتی پەیوەندییەکان (لوبنان)|وەزیری پۆست، تەلەگراف و تەلەفۆن]]
| prime_minister7  = عەبدوڵڵا ئەلیافی
| term_start7      = ٩ی نیسانی ١٩٦٦
| term_end7        = ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٦
| predecessor7     = جۆزێف نەجار
| successor7       = میشێل ئێدێ
{{Collapsed infobox section end}}
| birth_name       = کەمال فوئاد جومبلات
| birth_date       = ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧
| birth_place      = [[موختارە]]، [[شووف]]، [[موتەسەریفاتی کێوی لوبنان]]، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]
| death_date       = ١٦ی ئازاری ١٩٧٧ 
| death_place      = [[باقلین]]، شووف، [[کێوی لوبنان]]، [[لوبنان]]
| death_cause      = [[تیرۆرکردن]] بە [[تەقە|فیشەک]]
| resting_place    = کۆشکی [[موختارە]]
| alma_mater       = [[زانکۆی سانت جۆزێف]]&lt;br&gt;[[زانکۆی سۆربۆن]]&lt;br&gt;[[زانکۆی لوبنانی]]
| occupation       =
| boards           = 
| party            = [[پارتی سۆشیالیستی پێشکەوتنخواز]]
| spouse           = [[مەی ئەرسەلان]]
| children         = [[وەلید جومبلات]]
| parents          = نەزیرە، فوئاد
| signature        = 
| website          =  
}}

'''کەمال فوئاد جومبلات''' (بە [[عەرەبی]]: کمال فؤاد جنبلاط؛ ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧ – ١٦ی ئازاری ١٩٧٧) [[سیاسەتوان]]ێکی لوبنانی و [[سیستەمی زەعیم|زەعیم]] (سەرۆکی سیاسی) بوو، کە [[پارتی سۆشیالیستی پێشکەوتنخواز]]ی دامەزراند. لە کاتی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی لوبناندا]] ڕێبەرایەتیی [[بزووتنەوەی نیشتمانیی لوبنان|بزووتنەوەی نیشتمانیی]] دەکرد. ئەو ھاوپەیمانێکی سەرەکیی [[ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین]] بوو تا کاتی تیرۆرکردنی لە ساڵی ١٩٧٧.&lt;ref name=&quot;El-Khazen2000&quot;&gt;{{cite book|first=Farid|last=El-Khazen|title=The Breakdown of the State in Lebanon, 1967-1976|url=https://books.google.com/books?id=TQdheeeXQCgC&amp;pg=PP15|access-date=22 October 2012|year=2000|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-08105-5|pages=15–}}&lt;/ref&gt; زیاتر لە ٤٠ پەرتووکی نووسیوە کە لەسەر بابەتە جۆراوجۆرە سیاسی، فەلسەفی، وێژەیی، ئایینی، پزیشکی، کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان چڕبوونەتەوە.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.daraltakadoumya.com/books.htm|title=Dar al Takadoumya|access-date=10 April 2020|archive-date=2 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202010601/http://www.daraltakadoumya.com/books.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; لە ئەیلوولی ١٩٧٢دا، کەمال جومبڵات [[خەڵاتی ئاشتیی لێنین بۆ نێودەوڵەتی|خەڵاتی نێودەوڵەتیی ئاشتیی لێنین]]ی وەرگرت.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://libraries.aub.edu.lb/kjoumblatt/biography/timeline#event-188|title = Timeline &amp;#124; Kamal Joumblatt Digital Library}}&lt;/ref&gt; ئەو باوکی ڕێبەری [[درووزەکانی لوبنان|درووزە لوبنانییەکان]] [[وەلید جومبڵات]] و زاوای [[نووسەر]] و [[سیاسەتوان]]ی عەرەب [[شەکیب ئەرسەلان]]ە.

== ژیان ==
کەمال فوئاد جومبڵات لە ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧ لە [[موختارە]] لەدایکبووە. ئەو لە [[خێزانی جومبلاتی لوبنان|خێزانی جومبڵات]] لەدایکبووە، کە خێزانێکی ناسراوی [[درووز]]ن و بە ڕەسەن خەڵکی [[سووریا]]ی ئێستان، کە ئەندامەکانی ڕێبەرە نەریتییەکانی کۆمەڵگەی [[درووزەکان لە لوبنان|درووزە لوبنانییەکان]] بوون. باوکی [[فوئاد جومبڵات]]، سەرۆک ھۆزێکی بەھێزی درووز و بەڕێوەبەری [[قەزای شووف]]، لە ٦ی ئابی ١٩٢١ لە بۆسەیەکدا کوژرا.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Le camarade Kamal Bey Joumblatt, seigneur de Moukhtara (1/3)|url=https://www.lesclesdumoyenorient.com/Le-camarade-Kamal-Bey-Joumblatt-seigneur-de-Moukhtara-1-3.html|access-date=2021-01-26|website=www.lesclesdumoyenorient.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Rowayheb |first=Marwan G. |date=2011-02-18 |title=Walid Jumblat and Political Alliances: The Politics of Adaptation |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19436149.2011.544535 |journal=Middle East Critique |language=en |volume=20 |issue=1 |pages=47–66 |doi=10.1080/19436149.2011.544535 |issn=1943-6149|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; کەمال تەنھا تەمەنی چوار ساڵ بوو کاتێک باوکی کوژرا.&lt;ref name=nas2001may&gt;{{cite journal|last1=Gambill|first1=Gary C.|first2=Daniel|last2=Nassif|title=Walid Jumblatt|journal=Middle East Intelligence Bulletin|date=May 2001|volume=3|issue=5|url=http://www.meforum.org/meib/articles/0105_ld1.htm|access-date=14 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; دوای مردنی باوکی، دایکی [[نەزیرە جومبڵات|نەزیرە]] لە ماوەی دوو دەیەی دواتردا ڕۆڵێکی سیاسیی گرنگی لە ناو کۆمەڵگەی درووزدا گێڕا.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|last=Schenk|first=Bernadette|title=Kamal Gunbulat, Das arabisch-islamische Erbe und die Rolle der Drüsen in seiner Konzeption der libanesischen history|publisher=Karl Schwarz Verlag|year=1994|isbn=3-87997-225-7|location=Berlin|pages=60}}&lt;/ref&gt;

لە ساڵی ١٩٢٦، کەمال جومبڵات پەیوەندی بە پەیمانگەی باوکانی لازاروس لە [[عەینتورا]] کرد، کە لە ساڵی ١٩٢٨دا خوێندنی سەرەتایی لەوێ تەواو کرد. بڕوانامەی [[ئامادەیی|خوێندنگەی ئامادەیی]] بەدەستھێنا، دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٣٦دا زمانەکانی فەڕەنسی، عەرەبی، زانست و [[وێژە]]ی خوێند، و لە ساڵی ١٩٣٧دا بڕوانامەی [[فەلسەفە]]ی بەدەستھێنا.

دواتر جومبڵات بەدوای خوێندنی باڵادا چوو لە فەڕەنسا، لەوێ لە فاکەڵتیی ھونەر لە [[زانکۆی سۆربۆن]] خوێندی و بڕوانامەی لە دەروونناسی و پەروەردەی مەدەنی، و یەکێکی دیکەی لە کۆمەڵناسی بەدەستھێنا. لە ساڵی ١٩٣٩دا، دوای ھەڵگیرسانی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] گەڕایەوە بۆ لوبنان و بەردەوام بوو لە خوێندن لە [[زانکۆی سانت جۆزێف]] کە لە ساڵی ١٩٤٥دا بڕوانامەی یاسای بەدەستھێنا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>2s9mrtu036krkp0xsk9kz3ckdaoyv6f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شەڕی ناوخۆی لوبنان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295329</id>
    <redirect title="شەڕی ناوخۆییی لوبنان" />
    <revision>
      <id>1579613</id>
      <timestamp>2026-04-30T17:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>1silent scientist پەڕەی [[شەڕی ناوخۆی لوبنان]]ی گواستەوە بۆ [[شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]: ناوی شیاوتر</comment>
      <origin>1579613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="liyre1n7bd6iwa5r5zj8j7fgrbuterv" xml:space="preserve">#ڕەوانەکەر [[شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]</text>
      <sha1>liyre1n7bd6iwa5r5zj8j7fgrbuterv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:شەڕی ناوخۆی لوبنان</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295330</id>
    <redirect title="وتووێژ:شەڕی ناوخۆییی لوبنان" />
    <revision>
      <id>1579615</id>
      <timestamp>2026-04-30T17:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>1silent scientist پەڕەی [[وتووێژ:شەڕی ناوخۆی لوبنان]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]: ناوی شیاوتر</comment>
      <origin>1579615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="slbra6m9jpntqszlcw2ds0633im7rke" xml:space="preserve">#ڕەوانەکەر [[وتووێژ:شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]</text>
      <sha1>slbra6m9jpntqszlcw2ds0633im7rke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئەسەدیزم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295331</id>
    <revision>
      <id>1579616</id>
      <timestamp>2026-04-30T17:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1351051903|Assadism]]» دروست کراوە.</comment>
      <origin>1579616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="29ykoq1oriji6tmjgv9rh36jk4lforf" xml:space="preserve">....

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>29ykoq1oriji6tmjgv9rh36jk4lforf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579619</id>
      <parentid>1579616</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:58:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14265" sha1="n46q28y2u4p5zckee2tp00q2u0nx5ej" xml:space="preserve">{{multiple image |total_width=280 |image_style=border:2; perrow=2/2
| image1 = Hafez al-Assad official portrait.jpg
| caption1 = [[حافز ئەسەد]] ڕێبەری [[سووریا]] بوو لە ساڵی ١٩٧١ تا [[کۆچی دوایی و پرسەی دەوڵەتیی حافز ئەسەد|مردنی]] لە ساڵی ٢٠٠٠.
| image2 = Bashar al-Assad (2018-05-17) 03.jpg
| caption2 = [[بەشار ئەسەد]] ڕێبەری سووریا بوو لە ساڵی ٢٠٠٠ تا [[ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد|کەوتنی]] لە ساڵی ٢٠٢٤.
}}
'''ئەسەدیزم''' ({{langx|ar|أسدية|ʾAsadiyah}}) یان '''بەعسیزمی ئەسەدی''' جۆرێکی [[نیۆ-بەعسیزم]]ە لەسەر بنەمای ڕێباز و بیرکردنەوەی [[خێزانی ئەسەد|خێزانی ئەسەد]]، کە وەک دیکتاتۆرییەکی [[خێزانی|بۆماوەیی]] [[تەواوخوازی|تووتالیتاری]] فەرمانڕەواییی [[سووریای بەعسی|سووریا]]ی کردووە لە ١٩٧١ تا ٢٠٢٤.&lt;ref name=&quot;tots&quot;&gt;Sources describing Ba'athist Syria as a totalitarian state:
* {{Cite book |last1=Khamis |first1=Sahar |last2= Gold |first2=Paul B. |last3=Vaughn |first3=Katherine |title=The Oxford Handbook of Propaganda Studies |publisher=Oxford University Press |year=2013 |isbn=978-0-19-976441-9 |editor-last1=Auerbach |editor-first1=Jonathan |editor-last2=Castronovo |editor-first2=JRuss |location=New York, NY |page=422 |chapter=22. Propaganda in Egypt and Syria's &quot;Cyberwars&quot;: Contexts, Actors, Tools, and Tactics}}
* {{Cite book |last=Wieland |first=Carsten |title=Syria and the Neutrality Trap: The Dilemmas of Delivering Humanitarian Aid Through Violent Regimes |publisher=I.B. Tauris |year=2018 |isbn=978-0-7556-4138-3 |location=London |page=68 |chapter=6: De-neutralizing Aid: All Roads Lead to Damascus}}
* {{Cite book |last=Meininghaus |first=Esther |title=Creating Consent in Ba'thist Syria: Women and Welfare in a Totalitarian State |publisher=I.B. Tauris |year=2016 |isbn=978-1-78453-115-7 |pages=1–33 |chapter=Introduction}}
* {{Cite book |last1=Sadiki |first1=Larbi |title=Routledge Handbook of the Arab Spring: Rethinking Democratization |last2=Fares |first2=Obaida |publisher=Routledge |year=2014 |isbn=978-0-415-52391-2 |page=147 |chapter=12: The Arab Spring Comes to Syria: Internal Mobilization for Democratic Change, Militarization and Internationalization}}
* {{Cite book |title=Migration and integration: Tackling policy challenges, opportunities and solutions |publisher=[[Frontiers Media SA]] |year=2024 |isbn=9782832547168 |editor-last1=Kosyakova| editor-first1=Yuliya |editor-last2=Kanas |editor-first2=Agnieszka |page=120}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |year=2011 |title=Worst of the Worst 2011 |url=https://www.freedomhouse.org/sites/default/files/WorstOfTheWorst2011.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250202081024/https://freedomhouse.org/sites/default/files/WorstOfTheWorst2011.pdf |archive-date=2 February 2025 |access-date=2 February 2025 |publisher=[[Freedom House]]}}&lt;/ref&gt; ئەسەدیزم بە [[نەتەوەپەرستیی عەرەبی]]، [[تەواوخوازی]]، [[سۆشیالیزمی عەرەبی#دەستوور و پراکتیکی بەعسی سووری|سۆشیالیزم]]،&lt;ref&gt;
* {{Cite book |last=Cavoški |first=Jovan |title=Non-Aligned Movement Summits: A History |publisher=Bloomsburry |year=2022 |isbn=978-1-3500-3209-5 |location=UK |page=101 }}
* {{Cite book |last=Abadi |first=Jacob |title=Israel's Quest for Recognition and Acceptance in Asia: Garrison State Diplomacy |publisher=Frank Class Publishers |year=2004 |isbn=0-7146-5576-7 |location=London, UK |page=22 }}
* {{Cite book |last=I. Dawisha |first=Adeed |title=Syria and the Lebanese Crisis |publisher=Macmillan Press Ltd |year=1980 |isbn=978-1-349-05373-5 |location=London, UK |page=45 |chapter=3: External and Internal Setting |quote=The change has been particularly marked under Asad. He has created a fairly popular Presidential regime: radical left, the most advanced socialist regime in the Arab world, it is progressively widening the frame to include more peasants and labourers. }}
* {{Cite book |title=The Israel Economist |publisher=Kollek &amp; Son, Limited |year=1970 |volume=26–27 |location=University of Minnesota |page=61 |quote=The ideology propounded by the Ba'ath changed completely. The accent on Arab nationalism was discarded as was moderate socialism. Their place was taken by Syrian nationalism and extreme left-wing ideas verging on [[communism]]. }}&lt;/ref&gt; و [[پەرستنی کەسایەتیی حافز ئەسەد|پەرستنی کەسایەتی]] لە دەوری خێزانی ئەسەد دەناسرایەوە، لەکاتێکدا [[نیۆلیبراڵیزم]] لە دوای کۆتایی ھاتنی جەنگی ساردەوە پەیڕەو کرا.&lt;ref&gt;
*{{cite journal |last1=Ajlan |first1=Ahmad |title=Neoliberal economic policies as a root cause of forced migration from Arab Spring countries: the case of Syria |journal=Disasters |volume=50 |issue=1 |page=2 |quote=The government launched an economic liberalisation programme in 1991 to pull the country out of a financial crisis. It expanded and intensified its economic reform policies from 2000, includingopening the market to foreign investment and granting licences to foreign banks to operate in Syria.The implications set the scene for the uprising in 2011}} 
*{{cite journal |last1=Terc |first1=Amanda |title=Syria‘s New Neoliberal Elite:  English Usage, Linguistic Practices and Group Boundaries |journal=University of Michigan |page=3 |quote=The consensus seemed to  be that change had originated from a series of government-led economic reforms and  then spread into an eager population who quickly availed themselves of the new  opportunities.  Political scientists and economists, working both inside and outside the  country, were quick to note that these changes followed a neoliberal turn}}
*{{cite book |last1=Matar |first1=Linda |editor1-last=Ghazal |editor1-first=Amal |editor2-last=Hanssen |editor2-first=Jens |editor1-link=he Oxford Handbook of Contemporary Middle Eastern and North African History The Oxford Handbook of Contemporary Middle Eastern and North African History |title=Syria’s Economic History: Bumpy Road from Economic Nationalism to Neoliberalism |page=408–426}}
*{{cite journal |last1=Hinnebusch |first1=Raymond |title=Syria: the politics of economic liberalisation |journal=Third World Quarterly |date=1997 |volume=18 |issue=2 |page=252 |quote=As the political elite went into business on the side in the 1970s, and embourgeoisement altered its objective class situation, its commitments to socialism eroded. The economic crisis of the 1980s demonstrated the limits of statism. As state patronage dried up, regime constituents with capital had an interest in diversifying their assets by going into private business. The collapse of communism in the 1990s discredited remaining ideologically-rooted hostility to liberalisation.}}
&lt;/ref&gt;

ئەم قۆناغە ڕژێمە یەک لە دوای یەکەکانی [[حافز ئەسەد]] و کوڕەکەی [[بەشار ئەسەد]]ی گرتەوە. ئەسەدەکان لە ئەنجامی [[بزووتنەوەی چاکسازی (سووریا)|کوودەتای ١٩٧٠ی سووریا]] گەیشتنە دەسەڵات، کە بووە ھۆی چەسپاندنی باڵادەستیی کەمینەی [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوی]] لە ناو [[ھێزە چەکدارەکانی سووریا|سوپا]] و [[بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ھەواڵگری (سووریا)|ھێزە ئەمنییەکاندا]]. شێوازی فەرمانڕەوایییان بە شێوەیەکی بەرفراوان بە [[گەندەڵی لە سووریای بەعس|خزمخزمێنە]]، [[تایفەگەری#سووریا|تایفەگەری]]، و [[نەتەوەپەرستی|لایەنگریی نەتەوەیی]] دەناسرایەوە.&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Korany |first1=Bahgat |title=The Foreign Policies of Arab States: The Challenge of Globalization |date=2010-07-15 |work= |pages=423–424 |url= |access-date= |publisher=American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-360-9 |last2=Dessouki |first2=Ali}}&lt;/ref&gt; 

ئایدۆلۆژیاکە ڕۆڵی ڕێبەرایەتیی خێزانی ئەسەد لە [[ڕامیاری]]ی سووریادا دەپارێزێت و ڕژێمی ئەسەدی بە شێوازێکی زۆر [[دیکتاتۆری کەسایەتی|کەسی]] نیشان دەدا، کە حکوومەتێکی لەسەر بنەمای ڕێبەرەکەی و لە دەوری ئەو دروست کردبوو. لە سایەی ئەم کۆئەندامەدا، [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعسی سووریا]] داناییی ئەسەدی وەک «لە سەرووی تێگەیشتنی ھاووڵاتیی ئاسایی» وێنا دەکرد.&lt;ref name=&quot;Kheir 2010 423&quot;&gt;{{Cite book |last=Kheir |first=Karen Abul |title=The Foreign Policies of Arab states: The Challenge of Globalization |date=2010 |publisher=The American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-360-9 |editor-last=Korany |editor-first=Bahgat |series=An AUC Forum for International Affairs edition |location= |page=423 |editor-last2=Hilāl |editor-first2=ʻAlī al-Dīn}}&lt;/ref&gt; پڕوپاگەندەی دەوڵەتی سووریا ئەسەدیزم وەک ڕەوتێکی نیۆ-بەعسی پیشان دەدا کە ئایدۆلۆژیای [[بەعسیزم|بەعسی]] لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەمی نوێدا پەرەپێداوە.&lt;ref name=&quot;Dam 2011&quot;&gt;{{Cite book |last=Dam |first=Nikolaos van |title=10: Conclusions: The struggle for power in Syria: politics and society under Asad and the Ba'th Party |date=2011 |publisher=I. B. Tauris |isbn=978-1-84885-760-5 |edition=4 |location=London}}&lt;/ref&gt;

خێزانی ئەسەد تۆڕی بەرفراوانی لایەنگرییان دروست کرد، دڵسۆزییان مسۆگەر کرد لەکاتێکدا دەستیان بەسەر بەشێکی زۆری [[ئابووریی سووریا]]دا گرتبوو و بوونە ھۆی پەرەپێدانی گەندەڵی بەرفراوان.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=M. Sadowski |first=Yahya |date=1987 |title=Patronage and the Ba'th: Corruption and Control in Contemporary Syria |url=https://www.jstor.org/stable/41857946 |journal=Arab Studies Quarterly |volume=9 |issue=4 |pages=442–461 |jstor=41857946}}&lt;/ref&gt; حیزبی بەعسی سووریا کۆنترۆڵی خۆی بەسەر بوارە [[ڕامیاری]]، کۆمەڵایەتی، ئابووری، ڕۆشنبیری، پەروەردەیی و ئایینییەکانی سووریادا بەکارھێنا بۆ سەپاندنی ئایدۆلۆژیای نیۆ-بەعسی لە کۆمەڵگەدا و پاراستنی دەسەڵاتی خێزانی ئەسەد. ئامانجی حافز ئەسەد لە کاتی گەیشتنە دەسەڵات چەسپاندنی [[دەوڵەتی سۆشیالیستی]] بوو کە [[حیزبی بەعس]] وەک پێشڕەو بێت، لە ڕێگەی دامەزراندنی کۆئەندامێکی «دژە [[کوودەتا]]» کە ڕکابەرییە حیزبییەکانی لەناو دەبرد. ھەر کە دەسەڵاتی گرتە دەست، ھێزە چەکدارەکان، [[پۆلیسی نھێنی]]، ھێزە ئەمنییەکان و [[بیرۆکراسی]] پاکتاو کران، و خرانە ژێر فەرمانی حیزبەوە لە ڕێگەی دەستبەکارکردنی نوخبە عەلەوییە دڵسۆزەکان بۆ ئەسەد.&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last1=Marczak |editor-first1=Nikki |editor-last2=Shields |editor-first2=Kirril |title=Genocide Perspectives VI: The Process and the Personal Cost of Genocide |last1=Bellamy |first1=Alex J. |last2=McLoughlin |first2=Stephen |publisher=UTS ePRESS |year=2020 |isbn=978-0-9775200-3-9 |location=University of Technology, Sydney, Australia |pages=15–17 |chapter=1. Fateful Choices: Political Leadership and the Paths to and from Mass Atrocities}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Batatu |first=Hanna |title=Syria's Peasantry, the Descendants of Its Lesser Rural Notables, and Their Politics |publisher=Princeton University Press |year=1999 |isbn=0-691-00254-1 |location=Chichester, West Sussex, UK |pages=254, 326–327}}&lt;/ref&gt; 

بۆ پاراستنی کۆنترۆڵ، ڕژێمەکە تا سەرەتای ھەشتاکان بەرەو بەکارھێنانی ھێزی دڕندانە و سەرکوتی بێبەزەییانە ھەنگاوی نا، ھەرچەندە ئەسەدیزم لە سەرەتادا لە حەفتاکاندا ھەوڵی دەدا کێشەکانی ناو وڵات لە ڕێگەی مانۆڕی [[ڕامیاری]]یەوە چارەسەر بکات، وەک نموونەی [[کۆمەڵکوژی حەما|کۆمەڵکوژیی حەما]] لە ساڵی ١٩٨٢ و [[پێڕستی کۆمەڵکوژییەکان لە کاتی شەڕی ناوخۆییی سووریا|چەندین کۆمەڵکوژیی تایفەگەری]] لە ماوەی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]] لە ساڵی ٢٠١١وە.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=MacFarquhar |first=Neil |date=2024-12-08 |title=The Assad Family's Legacy Is One of Savage Oppression |url=https://www.nytimes.com/2024/12/08/world/middleeast/assad-family-legacy-syria.html |access-date=2025-03-09 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; دوای [[ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد]] لە ساڵی ٢٠٢٤ لە ئەنجامی [[ھێرشەکانی ئۆپۆزسیۆنی سووریا لە ٢٠٢٤|ھێرشێکی ئۆپۆزسیۆنی سووریا]] لە ناوەڕاستی شەڕی ناوخۆدا، ئەسەدییە دڵسۆزەکانی ڕژێمی پێشوو دەستیان کردووە بە [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای سووریا (کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤–ئێستا)|یاخیبوونێک]] لە مۆڵگەکانی عەلەوییەکان لە ڕۆژاوای سووریا.&lt;ref&gt;{{cite web |date=26 December 2024 |title=Syria's new rulers launch crackdown in Assad stronghold after deadly clashes |url=https://www.france24.com/en/live-news/20241226-syria-authorities-launch-operation-in-assad-stronghold}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>n46q28y2u4p5zckee2tp00q2u0nx5ej</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579652</id>
      <parentid>1579619</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1579652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14365" sha1="parfrq7w73ab9myojooufxj2mh74u9c" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{multiple image |total_width=280 |image_style=border:2; perrow=2/2
| image1 = Hafez al-Assad official portrait.jpg
| caption1 = [[حافز ئەسەد]] ڕێبەری [[سووریا]] بوو لە ساڵی ١٩٧١ تا [[کۆچی دوایی و پرسەی دەوڵەتیی حافز ئەسەد|مردنی]] لە ساڵی ٢٠٠٠.
| image2 = Bashar al-Assad (2018-05-17) 03.jpg
| caption2 = [[بەشار ئەسەد]] ڕێبەری سووریا بوو لە ساڵی ٢٠٠٠ تا [[ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد|کەوتنی]] لە ساڵی ٢٠٢٤.
}}
'''ئەسەدیزم''' ({{langx|ar|أسدية|ʾAsadiyah}}) یان '''بەعسیزمی ئەسەدی''' جۆرێکی [[نیۆ-بەعسیزم]]ە لەسەر بنەمای ڕێباز و بیرکردنەوەی [[خێزانی ئەسەد|خێزانی ئەسەد]]، کە وەک دیکتاتۆرییەکی [[خێزانی|بۆماوەیی]] [[تەواوخوازی|تووتالیتاری]] فەرمانڕەواییی [[سووریای بەعسی|سووریا]]ی کردووە لە ١٩٧١ تا ٢٠٢٤.&lt;ref name=&quot;tots&quot;&gt;Sources describing Ba'athist Syria as a totalitarian state:
* {{Cite book |last1=Khamis |first1=Sahar |last2= Gold |first2=Paul B. |last3=Vaughn |first3=Katherine |title=The Oxford Handbook of Propaganda Studies |publisher=Oxford University Press |year=2013 |isbn=978-0-19-976441-9 |editor-last1=Auerbach |editor-first1=Jonathan |editor-last2=Castronovo |editor-first2=JRuss |location=New York, NY |page=422 |chapter=22. Propaganda in Egypt and Syria's &quot;Cyberwars&quot;: Contexts, Actors, Tools, and Tactics}}
* {{Cite book |last=Wieland |first=Carsten |title=Syria and the Neutrality Trap: The Dilemmas of Delivering Humanitarian Aid Through Violent Regimes |publisher=I.B. Tauris |year=2018 |isbn=978-0-7556-4138-3 |location=London |page=68 |chapter=6: De-neutralizing Aid: All Roads Lead to Damascus}}
* {{Cite book |last=Meininghaus |first=Esther |title=Creating Consent in Ba'thist Syria: Women and Welfare in a Totalitarian State |publisher=I.B. Tauris |year=2016 |isbn=978-1-78453-115-7 |pages=1–33 |chapter=Introduction}}
* {{Cite book |last1=Sadiki |first1=Larbi |title=Routledge Handbook of the Arab Spring: Rethinking Democratization |last2=Fares |first2=Obaida |publisher=Routledge |year=2014 |isbn=978-0-415-52391-2 |page=147 |chapter=12: The Arab Spring Comes to Syria: Internal Mobilization for Democratic Change, Militarization and Internationalization}}
* {{Cite book |title=Migration and integration: Tackling policy challenges, opportunities and solutions |publisher=[[Frontiers Media SA]] |year=2024 |isbn=9782832547168 |editor-last1=Kosyakova| editor-first1=Yuliya |editor-last2=Kanas |editor-first2=Agnieszka |page=120}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |year=2011 |title=Worst of the Worst 2011 |url=https://www.freedomhouse.org/sites/default/files/WorstOfTheWorst2011.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250202081024/https://freedomhouse.org/sites/default/files/WorstOfTheWorst2011.pdf |archive-date=2 February 2025 |access-date=2 February 2025 |publisher=[[Freedom House]]}}&lt;/ref&gt; ئەسەدیزم بە [[نەتەوەپەرستیی عەرەبی]]، [[تەواوخوازی]]، [[سۆشیالیزمی عەرەبی#دەستوور و پراکتیکی بەعسی سووری|سۆشیالیزم]]،&lt;ref&gt;
* {{Cite book |last=Cavoški |first=Jovan |title=Non-Aligned Movement Summits: A History |publisher=Bloomsburry |year=2022 |isbn=978-1-3500-3209-5 |location=UK |page=101 }}
* {{Cite book |last=Abadi |first=Jacob |title=Israel's Quest for Recognition and Acceptance in Asia: Garrison State Diplomacy |publisher=Frank Class Publishers |year=2004 |isbn=0-7146-5576-7 |location=London, UK |page=22 }}
* {{Cite book |last=I. Dawisha |first=Adeed |title=Syria and the Lebanese Crisis |publisher=Macmillan Press Ltd |year=1980 |isbn=978-1-349-05373-5 |location=London, UK |page=45 |chapter=3: External and Internal Setting |quote=The change has been particularly marked under Asad. He has created a fairly popular Presidential regime: radical left, the most advanced socialist regime in the Arab world, it is progressively widening the frame to include more peasants and labourers. }}
* {{Cite book |title=The Israel Economist |publisher=Kollek &amp; Son, Limited |year=1970 |volume=26–27 |location=University of Minnesota |page=61 |quote=The ideology propounded by the Ba'ath changed completely. The accent on Arab nationalism was discarded as was moderate socialism. Their place was taken by Syrian nationalism and extreme left-wing ideas verging on [[communism]]. }}&lt;/ref&gt; و [[پەرستنی کەسایەتیی حافز ئەسەد|پەرستنی کەسایەتی]] لە دەوری خێزانی ئەسەد دەناسرایەوە، لەکاتێکدا [[نیۆلیبراڵیزم]] لە دوای کۆتایی ھاتنی جەنگی ساردەوە پەیڕەو کرا.&lt;ref&gt;
*{{cite journal |last1=Ajlan |first1=Ahmad |title=Neoliberal economic policies as a root cause of forced migration from Arab Spring countries: the case of Syria |journal=Disasters |volume=50 |issue=1 |page=2 |quote=The government launched an economic liberalisation programme in 1991 to pull the country out of a financial crisis. It expanded and intensified its economic reform policies from 2000, includingopening the market to foreign investment and granting licences to foreign banks to operate in Syria.The implications set the scene for the uprising in 2011}} 
*{{cite journal |last1=Terc |first1=Amanda |title=Syria‘s New Neoliberal Elite:  English Usage, Linguistic Practices and Group Boundaries |journal=University of Michigan |page=3 |quote=The consensus seemed to  be that change had originated from a series of government-led economic reforms and  then spread into an eager population who quickly availed themselves of the new  opportunities.  Political scientists and economists, working both inside and outside the  country, were quick to note that these changes followed a neoliberal turn}}
*{{cite book |last1=Matar |first1=Linda |editor1-last=Ghazal |editor1-first=Amal |editor2-last=Hanssen |editor2-first=Jens |editor1-link=he Oxford Handbook of Contemporary Middle Eastern and North African History The Oxford Handbook of Contemporary Middle Eastern and North African History |title=Syria’s Economic History: Bumpy Road from Economic Nationalism to Neoliberalism |page=408–426}}
*{{cite journal |last1=Hinnebusch |first1=Raymond |title=Syria: the politics of economic liberalisation |journal=Third World Quarterly |date=1997 |volume=18 |issue=2 |page=252 |quote=As the political elite went into business on the side in the 1970s, and embourgeoisement altered its objective class situation, its commitments to socialism eroded. The economic crisis of the 1980s demonstrated the limits of statism. As state patronage dried up, regime constituents with capital had an interest in diversifying their assets by going into private business. The collapse of communism in the 1990s discredited remaining ideologically-rooted hostility to liberalisation.}}
&lt;/ref&gt;

ئەم قۆناغە ڕژێمە یەک لە دوای یەکەکانی [[حافز ئەسەد]] و کوڕەکەی [[بەشار ئەسەد]]ی گرتەوە. ئەسەدەکان لە ئەنجامی [[بزووتنەوەی چاکسازی (سووریا)|کوودەتای ١٩٧٠ی سووریا]] گەیشتنە دەسەڵات، کە بووە ھۆی چەسپاندنی باڵادەستیی کەمینەی [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوی]] لە ناو [[ھێزە چەکدارەکانی سووریا|سوپا]] و [[بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ھەواڵگری (سووریا)|ھێزە ئەمنییەکاندا]]. شێوازی فەرمانڕەوایییان بە شێوەیەکی بەرفراوان بە [[گەندەڵی لە سووریای بەعس|خزمخزمێنە]]، [[تایفەگەری#سووریا|تایفەگەری]]، و [[نەتەوەپەرستی|لایەنگریی نەتەوەیی]] دەناسرایەوە.&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Korany |first1=Bahgat |title=The Foreign Policies of Arab States: The Challenge of Globalization |date=2010-07-15 |work= |pages=423–424 |url= |access-date= |publisher=American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-360-9 |last2=Dessouki |first2=Ali}}&lt;/ref&gt; 

ئایدۆلۆژیاکە ڕۆڵی ڕێبەرایەتیی خێزانی ئەسەد لە [[ڕامیاری]]ی سووریادا دەپارێزێت و ڕژێمی ئەسەدی بە شێوازێکی زۆر [[دیکتاتۆری کەسایەتی|کەسی]] نیشان دەدا، کە حکوومەتێکی لەسەر بنەمای ڕێبەرەکەی و لە دەوری ئەو دروست کردبوو. لە سایەی ئەم کۆئەندامەدا، [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعسی سووریا]] داناییی ئەسەدی وەک «لە سەرووی تێگەیشتنی ھاووڵاتیی ئاسایی» وێنا دەکرد.&lt;ref name=&quot;Kheir 2010 423&quot;&gt;{{Cite book |last=Kheir |first=Karen Abul |title=The Foreign Policies of Arab states: The Challenge of Globalization |date=2010 |publisher=The American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-360-9 |editor-last=Korany |editor-first=Bahgat |series=An AUC Forum for International Affairs edition |location= |page=423 |editor-last2=Hilāl |editor-first2=ʻAlī al-Dīn}}&lt;/ref&gt; پڕوپاگەندەی دەوڵەتی سووریا ئەسەدیزم وەک ڕەوتێکی نیۆ-بەعسی پیشان دەدا کە ئایدۆلۆژیای [[بەعسیزم|بەعسی]] لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەمی نوێدا پەرەپێداوە.&lt;ref name=&quot;Dam 2011&quot;&gt;{{Cite book |last=Dam |first=Nikolaos van |title=10: Conclusions: The struggle for power in Syria: politics and society under Asad and the Ba'th Party |date=2011 |publisher=I. B. Tauris |isbn=978-1-84885-760-5 |edition=4 |location=London}}&lt;/ref&gt;

خێزانی ئەسەد تۆڕی بەرفراوانی لایەنگرییان دروست کرد، دڵسۆزییان مسۆگەر کرد لەکاتێکدا دەستیان بەسەر بەشێکی زۆری [[ئابووریی سووریا]]دا گرتبوو و بوونە ھۆی پەرەپێدانی گەندەڵی بەرفراوان.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=M. Sadowski |first=Yahya |date=1987 |title=Patronage and the Ba'th: Corruption and Control in Contemporary Syria |url=https://www.jstor.org/stable/41857946 |journal=Arab Studies Quarterly |volume=9 |issue=4 |pages=442–461 |jstor=41857946}}&lt;/ref&gt; حیزبی بەعسی سووریا کۆنترۆڵی خۆی بەسەر بوارە [[ڕامیاری]]، کۆمەڵایەتی، ئابووری، ڕۆشنبیری، پەروەردەیی و ئایینییەکانی سووریادا بەکارھێنا بۆ سەپاندنی ئایدۆلۆژیای نیۆ-بەعسی لە کۆمەڵگەدا و پاراستنی دەسەڵاتی خێزانی ئەسەد. ئامانجی حافز ئەسەد لە کاتی گەیشتنە دەسەڵات چەسپاندنی [[دەوڵەتی سۆشیالیستی]] بوو کە [[حیزبی بەعس]] وەک پێشڕەو بێت، لە ڕێگەی دامەزراندنی کۆئەندامێکی «دژە [[کوودەتا]]» کە ڕکابەرییە حیزبییەکانی لەناو دەبرد. ھەر کە دەسەڵاتی گرتە دەست، ھێزە چەکدارەکان، [[پۆلیسی نھێنی]]، ھێزە ئەمنییەکان و [[بیرۆکراسی]] پاکتاو کران، و خرانە ژێر فەرمانی حیزبەوە لە ڕێگەی دەستبەکارکردنی نوخبە عەلەوییە دڵسۆزەکان بۆ ئەسەد.&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last1=Marczak |editor-first1=Nikki |editor-last2=Shields |editor-first2=Kirril |title=Genocide Perspectives VI: The Process and the Personal Cost of Genocide |last1=Bellamy |first1=Alex J. |last2=McLoughlin |first2=Stephen |publisher=UTS ePRESS |year=2020 |isbn=978-0-9775200-3-9 |location=University of Technology, Sydney, Australia |pages=15–17 |chapter=1. Fateful Choices: Political Leadership and the Paths to and from Mass Atrocities}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Batatu |first=Hanna |title=Syria's Peasantry, the Descendants of Its Lesser Rural Notables, and Their Politics |publisher=Princeton University Press |year=1999 |isbn=0-691-00254-1 |location=Chichester, West Sussex, UK |pages=254, 326–327}}&lt;/ref&gt; 

بۆ پاراستنی کۆنترۆڵ، ڕژێمەکە تا سەرەتای ھەشتاکان بەرەو بەکارھێنانی ھێزی دڕندانە و سەرکوتی بێبەزەییانە ھەنگاوی نا، ھەرچەندە ئەسەدیزم لە سەرەتادا لە حەفتاکاندا ھەوڵی دەدا کێشەکانی ناو وڵات لە ڕێگەی مانۆڕی [[ڕامیاری]]یەوە چارەسەر بکات، وەک نموونەی [[کۆمەڵکوژی حەما|کۆمەڵکوژیی حەما]] لە ساڵی ١٩٨٢ و [[پێڕستی کۆمەڵکوژییەکان لە کاتی شەڕی ناوخۆییی سووریا|چەندین کۆمەڵکوژیی تایفەگەری]] لە ماوەی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]] لە ساڵی ٢٠١١وە.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=MacFarquhar |first=Neil |date=2024-12-08 |title=The Assad Family's Legacy Is One of Savage Oppression |url=https://www.nytimes.com/2024/12/08/world/middleeast/assad-family-legacy-syria.html |access-date=2025-03-09 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; دوای [[ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد]] لە ساڵی ٢٠٢٤ لە ئەنجامی [[ھێرشەکانی ئۆپۆزسیۆنی سووریا لە ٢٠٢٤|ھێرشێکی ئۆپۆزسیۆنی سووریا]] لە ناوەڕاستی شەڕی ناوخۆدا، ئەسەدییە دڵسۆزەکانی ڕژێمی پێشوو دەستیان کردووە بە [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای سووریا (کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤–ئێستا)|یاخیبوونێک]] لە مۆڵگەکانی عەلەوییەکان لە ڕۆژاوای سووریا.&lt;ref&gt;{{cite web |date=26 December 2024 |title=Syria's new rulers launch crackdown in Assad stronghold after deadly clashes |url=https://www.france24.com/en/live-news/20241226-syria-authorities-launch-operation-in-assad-stronghold}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>parfrq7w73ab9myojooufxj2mh74u9c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579674</id>
      <parentid>1579652</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:02:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14498" sha1="fwmp84jdwut39kg1k0iykvgjcklnhqs" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{multiple image |total_width=280 |image_style=border:2; perrow=2/2
| image1 = Hafez al-Assad official portrait.jpg
| caption1 = [[حافز ئەسەد]] ڕێبەری [[سووریا]] بوو لە ساڵی ١٩٧١ تا [[کۆچی دوایی و پرسەی دەوڵەتیی حافز ئەسەد|مردنی]] لە ساڵی ٢٠٠٠.
| image2 = Bashar al-Assad (2018-05-17) 03.jpg
| caption2 = [[بەشار ئەسەد]] ڕێبەری سووریا بوو لە ساڵی ٢٠٠٠ تا [[ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد|کەوتنی]] لە ساڵی ٢٠٢٤.
}}
'''ئەسەدیزم''' ({{langx|ar|أسدية|ʾAsadiyah}}) یان '''بەعسیزمی ئەسەدی''' جۆرێکی [[نیۆ-بەعسیزم]]ە لەسەر بنەمای ڕێباز و بیرکردنەوەی [[خێزانی ئەسەد|خێزانی ئەسەد]]، کە وەک دیکتاتۆرییەکی [[خێزانی|بۆماوەیی]] [[تەواوخوازی|تووتالیتاری]] فەرمانڕەواییی [[سووریای بەعسی|سووریا]]ی کردووە لە ١٩٧١ تا ٢٠٢٤.&lt;ref name=&quot;tots&quot;&gt;Sources describing Ba'athist Syria as a totalitarian state:
* {{Cite book |last1=Khamis |first1=Sahar |last2= Gold |first2=Paul B. |last3=Vaughn |first3=Katherine |title=The Oxford Handbook of Propaganda Studies |publisher=Oxford University Press |year=2013 |isbn=978-0-19-976441-9 |editor-last1=Auerbach |editor-first1=Jonathan |editor-last2=Castronovo |editor-first2=JRuss |location=New York, NY |page=422 |chapter=22. Propaganda in Egypt and Syria's &quot;Cyberwars&quot;: Contexts, Actors, Tools, and Tactics}}
* {{Cite book |last=Wieland |first=Carsten |title=Syria and the Neutrality Trap: The Dilemmas of Delivering Humanitarian Aid Through Violent Regimes |publisher=I.B. Tauris |year=2018 |isbn=978-0-7556-4138-3 |location=London |page=68 |chapter=6: De-neutralizing Aid: All Roads Lead to Damascus}}
* {{Cite book |last=Meininghaus |first=Esther |title=Creating Consent in Ba'thist Syria: Women and Welfare in a Totalitarian State |publisher=I.B. Tauris |year=2016 |isbn=978-1-78453-115-7 |pages=1–33 |chapter=Introduction}}
* {{Cite book |last1=Sadiki |first1=Larbi |title=Routledge Handbook of the Arab Spring: Rethinking Democratization |last2=Fares |first2=Obaida |publisher=Routledge |year=2014 |isbn=978-0-415-52391-2 |page=147 |chapter=12: The Arab Spring Comes to Syria: Internal Mobilization for Democratic Change, Militarization and Internationalization}}
* {{Cite book |title=Migration and integration: Tackling policy challenges, opportunities and solutions |publisher=[[Frontiers Media SA]] |year=2024 |isbn=9782832547168 |editor-last1=Kosyakova| editor-first1=Yuliya |editor-last2=Kanas |editor-first2=Agnieszka |page=120}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |year=2011 |title=Worst of the Worst 2011 |url=https://www.freedomhouse.org/sites/default/files/WorstOfTheWorst2011.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250202081024/https://freedomhouse.org/sites/default/files/WorstOfTheWorst2011.pdf |archive-date=2 February 2025 |access-date=2 February 2025 |publisher=[[Freedom House]]}}&lt;/ref&gt; ئەسەدیزم بە [[نەتەوەپەرستیی عەرەبی]]، [[تەواوخوازی]]، [[سۆشیالیزمی عەرەبی#دەستوور و پراکتیکی بەعسی سووری|سۆشیالیزم]]،&lt;ref&gt;
* {{Cite book |last=Cavoški |first=Jovan |title=Non-Aligned Movement Summits: A History |publisher=Bloomsburry |year=2022 |isbn=978-1-3500-3209-5 |location=UK |page=101 }}
* {{Cite book |last=Abadi |first=Jacob |title=Israel's Quest for Recognition and Acceptance in Asia: Garrison State Diplomacy |publisher=Frank Class Publishers |year=2004 |isbn=0-7146-5576-7 |location=London, UK |page=22 }}
* {{Cite book |last=I. Dawisha |first=Adeed |title=Syria and the Lebanese Crisis |publisher=Macmillan Press Ltd |year=1980 |isbn=978-1-349-05373-5 |location=London, UK |page=45 |chapter=3: External and Internal Setting |quote=The change has been particularly marked under Asad. He has created a fairly popular Presidential regime: radical left, the most advanced socialist regime in the Arab world, it is progressively widening the frame to include more peasants and labourers. }}
* {{Cite book |title=The Israel Economist |publisher=Kollek &amp; Son, Limited |year=1970 |volume=26–27 |location=University of Minnesota |page=61 |quote=The ideology propounded by the Ba'ath changed completely. The accent on Arab nationalism was discarded as was moderate socialism. Their place was taken by Syrian nationalism and extreme left-wing ideas verging on [[communism]]. }}&lt;/ref&gt; و [[پەرستنی کەسایەتیی حافز ئەسەد|پەرستنی کەسایەتی]] لە دەوری خێزانی ئەسەد دەناسرایەوە، لەکاتێکدا [[نیۆلیبراڵیزم]] لە دوای کۆتایی ھاتنی جەنگی ساردەوە پەیڕەو کرا.&lt;ref&gt;
*{{cite journal |last1=Ajlan |first1=Ahmad |title=Neoliberal economic policies as a root cause of forced migration from Arab Spring countries: the case of Syria |journal=Disasters |volume=50 |issue=1 |page=2 |quote=The government launched an economic liberalisation programme in 1991 to pull the country out of a financial crisis. It expanded and intensified its economic reform policies from 2000, includingopening the market to foreign investment and granting licences to foreign banks to operate in Syria.The implications set the scene for the uprising in 2011}} 
*{{cite journal |last1=Terc |first1=Amanda |title=Syria‘s New Neoliberal Elite:  English Usage, Linguistic Practices and Group Boundaries |journal=University of Michigan |page=3 |quote=The consensus seemed to  be that change had originated from a series of government-led economic reforms and  then spread into an eager population who quickly availed themselves of the new  opportunities.  Political scientists and economists, working both inside and outside the  country, were quick to note that these changes followed a neoliberal turn}}
*{{cite book |last1=Matar |first1=Linda |editor1-last=Ghazal |editor1-first=Amal |editor2-last=Hanssen |editor2-first=Jens |editor1-link=he Oxford Handbook of Contemporary Middle Eastern and North African History The Oxford Handbook of Contemporary Middle Eastern and North African History |title=Syria’s Economic History: Bumpy Road from Economic Nationalism to Neoliberalism |page=408–426}}
*{{cite journal |last1=Hinnebusch |first1=Raymond |title=Syria: the politics of economic liberalisation |journal=Third World Quarterly |date=1997 |volume=18 |issue=2 |page=252 |quote=As the political elite went into business on the side in the 1970s, and embourgeoisement altered its objective class situation, its commitments to socialism eroded. The economic crisis of the 1980s demonstrated the limits of statism. As state patronage dried up, regime constituents with capital had an interest in diversifying their assets by going into private business. The collapse of communism in the 1990s discredited remaining ideologically-rooted hostility to liberalisation.}}
&lt;/ref&gt;

ئەم قۆناغە ڕژێمە یەک لە دوای یەکەکانی [[حافز ئەسەد]] و کوڕەکەی [[بەشار ئەسەد]]ی گرتەوە. ئەسەدەکان لە ئەنجامی [[بزووتنەوەی چاکسازی (سووریا)|کوودەتای ١٩٧٠ی سووریا]] گەیشتنە دەسەڵات، کە بووە ھۆی چەسپاندنی باڵادەستیی کەمینەی [[عەلەوییەکان (مەزھەب)|عەلەوی]] لە ناو [[ھێزە چەکدارەکانی سووریا|سوپا]] و [[بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ھەواڵگری (سووریا)|ھێزە ئەمنییەکاندا]]. شێوازی فەرمانڕەوایییان بە شێوەیەکی بەرفراوان بە [[گەندەڵی لە سووریای بەعس|خزمخزمێنە]]، [[تایفەگەری#سووریا|تایفەگەری]]، و [[نەتەوەپەرستی|لایەنگریی نەتەوەیی]] دەناسرایەوە.&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Korany |first1=Bahgat |title=The Foreign Policies of Arab States: The Challenge of Globalization |date=2010-07-15 |work= |pages=423–424 |url= |access-date= |publisher=American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-360-9 |last2=Dessouki |first2=Ali}}&lt;/ref&gt; 

ئایدۆلۆژیاکە ڕۆڵی ڕێبەرایەتیی خێزانی ئەسەد لە [[ڕامیاری]]ی سووریادا دەپارێزێت و ڕژێمی ئەسەدی بە شێوازێکی زۆر [[دیکتاتۆری کەسایەتی|کەسی]] نیشان دەدا، کە حکوومەتێکی لەسەر بنەمای ڕێبەرەکەی و لە دەوری ئەو دروست کردبوو. لە سایەی ئەم کۆئەندامەدا، [[حیزبی بەعس (سووریا)|حیزبی بەعسی سووریا]] داناییی ئەسەدی وەک «لە سەرووی تێگەیشتنی ھاووڵاتیی ئاسایی» وێنا دەکرد.&lt;ref name=&quot;Kheir 2010 423&quot;&gt;{{Cite book |last=Kheir |first=Karen Abul |title=The Foreign Policies of Arab states: The Challenge of Globalization |date=2010 |publisher=The American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-360-9 |editor-last=Korany |editor-first=Bahgat |series=An AUC Forum for International Affairs edition |location= |page=423 |editor-last2=Hilāl |editor-first2=ʻAlī al-Dīn}}&lt;/ref&gt; پڕوپاگەندەی دەوڵەتی سووریا ئەسەدیزم وەک ڕەوتێکی نیۆ-بەعسی پیشان دەدا کە ئایدۆلۆژیای [[بەعسیزم|بەعسی]] لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەمی نوێدا پەرەپێداوە.&lt;ref name=&quot;Dam 2011&quot;&gt;{{Cite book |last=Dam |first=Nikolaos van |title=10: Conclusions: The struggle for power in Syria: politics and society under Asad and the Ba'th Party |date=2011 |publisher=I. B. Tauris |isbn=978-1-84885-760-5 |edition=4 |location=London}}&lt;/ref&gt;

خێزانی ئەسەد تۆڕی بەرفراوانی لایەنگرییان دروست کرد، دڵسۆزییان مسۆگەر کرد لەکاتێکدا دەستیان بەسەر بەشێکی زۆری [[ئابووریی سووریا]]دا گرتبوو و بوونە ھۆی پەرەپێدانی گەندەڵی بەرفراوان.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=M. Sadowski |first=Yahya |date=1987 |title=Patronage and the Ba'th: Corruption and Control in Contemporary Syria |url=https://www.jstor.org/stable/41857946 |journal=Arab Studies Quarterly |volume=9 |issue=4 |pages=442–461 |jstor=41857946}}&lt;/ref&gt; حیزبی بەعسی سووریا کۆنترۆڵی خۆی بەسەر بوارە [[ڕامیاری]]، کۆمەڵایەتی، ئابووری، ڕۆشنبیری، پەروەردەیی و ئایینییەکانی سووریادا بەکارھێنا بۆ سەپاندنی ئایدۆلۆژیای نیۆ-بەعسی لە کۆمەڵگەدا و پاراستنی دەسەڵاتی خێزانی ئەسەد. ئامانجی حافز ئەسەد لە کاتی گەیشتنە دەسەڵات چەسپاندنی [[دەوڵەتی سۆشیالیستی]] بوو کە [[حیزبی بەعس]] وەک پێشڕەو بێت، لە ڕێگەی دامەزراندنی کۆئەندامێکی «دژە [[کوودەتا]]» کە ڕکابەرییە حیزبییەکانی لەناو دەبرد. ھەر کە دەسەڵاتی گرتە دەست، ھێزە چەکدارەکان، [[پۆلیسی نھێنی]]، ھێزە ئەمنییەکان و [[بیرۆکراسی]] پاکتاو کران، و خرانە ژێر فەرمانی حیزبەوە لە ڕێگەی دەستبەکارکردنی نوخبە عەلەوییە دڵسۆزەکان بۆ ئەسەد.&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last1=Marczak |editor-first1=Nikki |editor-last2=Shields |editor-first2=Kirril |title=Genocide Perspectives VI: The Process and the Personal Cost of Genocide |last1=Bellamy |first1=Alex J. |last2=McLoughlin |first2=Stephen |publisher=UTS ePRESS |year=2020 |isbn=978-0-9775200-3-9 |location=University of Technology, Sydney, Australia |pages=15–17 |chapter=1. Fateful Choices: Political Leadership and the Paths to and from Mass Atrocities}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Batatu |first=Hanna |title=Syria's Peasantry, the Descendants of Its Lesser Rural Notables, and Their Politics |publisher=Princeton University Press |year=1999 |isbn=0-691-00254-1 |location=Chichester, West Sussex, UK |pages=254, 326–327}}&lt;/ref&gt; 

بۆ پاراستنی کۆنترۆڵ، ڕژێمەکە تا سەرەتای ھەشتاکان بەرەو بەکارھێنانی ھێزی دڕندانە و سەرکوتی بێبەزەییانە ھەنگاوی نا، ھەرچەندە ئەسەدیزم لە سەرەتادا لە حەفتاکاندا ھەوڵی دەدا کێشەکانی ناو وڵات لە ڕێگەی مانۆڕی [[ڕامیاری]]یەوە چارەسەر بکات، وەک نموونەی [[کۆمەڵکوژی حەما|کۆمەڵکوژیی حەما]] لە ساڵی ١٩٨٢ و [[پێڕستی کۆمەڵکوژییەکان لە کاتی شەڕی ناوخۆییی سووریا|چەندین کۆمەڵکوژیی تایفەگەری]] لە ماوەی [[شەڕی ناوخۆییی سووریا]] لە ساڵی ٢٠١١وە.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=MacFarquhar |first=Neil |date=2024-12-08 |title=The Assad Family's Legacy Is One of Savage Oppression |url=https://www.nytimes.com/2024/12/08/world/middleeast/assad-family-legacy-syria.html |access-date=2025-03-09 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; دوای [[ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد]] لە ساڵی ٢٠٢٤ لە ئەنجامی [[ھێرشەکانی ئۆپۆزسیۆنی سووریا لە ٢٠٢٤|ھێرشێکی ئۆپۆزسیۆنی سووریا]] لە ناوەڕاستی شەڕی ناوخۆدا، ئەسەدییە دڵسۆزەکانی ڕژێمی پێشوو دەستیان کردووە بە [[پێکدادانەکانی ڕۆژاوای سووریا (کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤–ئێستا)|یاخیبوونێک]] لە مۆڵگەکانی عەلەوییەکان لە ڕۆژاوای سووریا.&lt;ref&gt;{{cite web |date=26 December 2024 |title=Syria's new rulers launch crackdown in Assad stronghold after deadly clashes |url=https://www.france24.com/en/live-news/20241226-syria-authorities-launch-operation-in-assad-stronghold}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
[[پۆل:بەشار ئەسەد]]
[[پۆل:ئایدۆلۆژیاکانی دەوڵەت]]
[[پۆل:جۆرەکانی سۆشیالیزم]]</text>
      <sha1>fwmp84jdwut39kg1k0iykvgjcklnhqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مەسیحییە مارۆنییەکانی لوبنان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295332</id>
    <revision>
      <id>1579620</id>
      <timestamp>2026-04-30T18:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1351059160|Lebanese Maronite Christians]]» دروست کراوە.</comment>
      <origin>1579620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="29ykoq1oriji6tmjgv9rh36jk4lforf" xml:space="preserve">....

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>29ykoq1oriji6tmjgv9rh36jk4lforf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579622</id>
      <parentid>1579620</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:02:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5776" sha1="9dw9hw53jq7ulf0ee5tleinz1jpll27" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = مەسیحییە مارۆنییە لوبنانییەکان&lt;br/&gt;{{nobold|{{lang|ar|المسيحيين الموارنة اللبنانيين}}}}
| image            = Map_of_Maronite_Christians_in_Lebanon_by_Municipality.png
| caption          = دابەشبوونی مەسیحییە کاسۆلیکە مارۆنییەکان لە [[لوبنان]]
| population       = 
| languages        = زمانی ئاخاوتن: [[عەرەبیی لوبنانی]]، [[زمانە نیوئارامییەکان|نیوئارامی]] ([[بووژاندنەوەی زمان]])؛ مێژوویی: [[ئارامیی لوبنانی]]&lt;br&gt;زمانی سرووتە ئایینییەکان: [[سریانیی کلاسیک]]
| religions        = [[مەسیحییەت]] ([[کڵێسای مارۆنی|کاسۆلیکی مارۆنی]])
| footnotes        = 
}}

'''مەسیحییە مارۆنییە لوبنانییەکان''' ({{langx|ar|المسيحية المارونية في لبنان}}; {{langx|syc|ܡܫܝܚܝ̈ܐ ܡܪ̈ܘܢܝܐ ܕܠܒܢܢ}}) ئاماژەیە بۆ [[لوبنانییەکان]] کە ئەندامی [[کڵێسای مارۆنی]]ن لە [[لوبنان]]، کە گەورەترین [[مەسیحییەت لە لوبنان|کۆمەڵەی مەسیحی]]یە لە وڵاتەکەدا.&lt;ref name=&quot;freedom&quot;&gt;{{Cite web |work=US Department Of State|date=2008-09-19 |title=Lebanon |url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2008/108487.htm |access-date=2022-11-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; دانیشتووانی مارۆنیی لوبنانی بە شێوەیەکی سەرەکی لە [[کێوی لوبنان]] و ڕۆژھەڵاتی [[بەیرووت]] چڕبوونەتەوە.&lt;ref name=&quot;:102&quot;&gt;{{Cite book |last1=Najem |first1=Tom |title=Historical Dictionary of Lebanon |last2=Amore |first2=Roy C. |last3=Abu Khalil |first3=As'ad |date=2021 |publisher=Rowman &amp; Littlefield |isbn=978-1-5381-2043-9 |edition=2nd |series=Historical Dictionaries of Asia, Oceania, and the Middle East |location=Lanham Boulder New York London |pages=205–206}}&lt;/ref&gt; پێدەچێت ئەوان نزیکەی ٢٥٪ی کۆی دانیشتووانی لوبنان پێکبھێنن.&lt;ref name=&quot;freedom&quot; /&gt;

[[مارۆنییەکان]] و [[درووزەکان]] لوبنانی نوێیان لە سەرەتای سەدەی ھەژدەھەمدا لە ڕێگەی سیستمی فەرمانڕەوایی و کۆمەڵایەتییەوە دامەزراند کە بە «[[مەسیحییەت و درووز|دوو جەمسەریی مارۆنی-درووز]]» دەناسرا.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Syria, Iran, and Hezbollah: The Unholy Alliance and Its War on Lebanon|first=Marius|last=Deeb|year=2013|isbn=9780817916664 |publisher=Hoover Press|quote=the Maronites and the Druze, who founded Lebanon in the early eighteenth century.}}&lt;/ref&gt; [[ناکۆکیی درووز و مارۆنی لە ١٨٦٠|ناکۆکیی درووز و مارۆنیی ١٨٦٠]] بووە ھۆی دامەزراندنی [[موتەسەریفاتی کێوی لوبنان]]، کە قەوارەیەکی سەربەخۆ بوو لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا کە مارۆنییەکان تێیدا باڵادەست بوون و لەلایەن زلھێزە ئەورووپییەکانەوە دەپارێزرا. لە دوای [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، مارۆنییەکان بە سەرکەوتوویی ھەوڵیان بۆ [[لوبنانی گەورە]] دا کە لە کێوی لوبنان و ناوچە دراوسێیەکانی جیاکرایەوە. لە سایەی [[ئینتیدابی فەڕەنسا بۆ سووریا و لوبنان|ئینتیدابی فەڕەنسی]] و تا کۆتایی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، مارۆنییەکان دەسەڵاتێکی زۆریان بەدەستھێنا. دوای سەربەخۆیی، ئەوان باڵادەست بوون بەسەر [[ڕامیاری]]ی لوبناندا تا [[شەڕی ناوخۆییی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی ١٩٧٥–١٩٩٠]]، کە کۆتایی بە باڵادەستییان ھێنا. ھەرچەندە [[ڕێککەوتنامەی تایف|ڕێککەوتنەکانی تایف]] دەسەڵاتی مارۆنییەکانی لاواز کرد، بەڵام لە تەنیشت کۆمەڵگە باڵادەستەکانی دیکەی لوبنان وەک [[شیعە لوبنانییەکان|شیعەکان]] و [[سوننە لوبنانییەکان|سوننەکان]] بەردەوامە.&lt;ref name=&quot;:102&quot; /&gt;

دەستووری لوبنان بۆ دەستەبەرکردنی نوێنەرایەتیی [[ڕامیاری]] بۆ ھەر یەک لە گروپە ئایینییەکانی وڵاتەکە دانراوە.&lt;ref name=&quot;Incorporated2009&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&amp;pg=PA447 |title=Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East |publisher=Facts On File, Incorporated: Infobase Publishing |year=2009 |isbn=978-1-4381-2676-0 |editor=Jamie Stokes |page=447}}&lt;/ref&gt; بەپێی مەرجەکانی ڕێککەوتنێکی نەنووسراو کە بە [[پەیمانی نیشتمانی]] ناسراوە لە نێوان ڕێبەرە جۆراوجۆرە [[ڕامیاری]] و ئایینییەکانی لوبناندا، پێویستە [[پێڕستی سەرۆک کۆمارەکانی لوبنان|سەرۆک کۆماری وڵات]] مارۆنی بێت.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Programme on Governance in the Arab Region: Elections: Lebanon |url=http://www.pogar.org/countries/theme.aspx?cid=9&amp;t=3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718200246/http://www.pogar.org/countries/theme.aspx?cid=9&amp;t=3 |archive-date=18 July 2011 |access-date=25 January 2010 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>9dw9hw53jq7ulf0ee5tleinz1jpll27</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579651</id>
      <parentid>1579622</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1579651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5826" sha1="pc4vph2luoal98ayx3qugz9s9t985pg" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = مەسیحییە مارۆنییە لوبنانییەکان&lt;br/&gt;{{nobold|{{lang|ar|المسيحيين الموارنة اللبنانيين}}}}
| image            = Map_of_Maronite_Christians_in_Lebanon_by_Municipality.png
| caption          = دابەشبوونی مەسیحییە کاسۆلیکە مارۆنییەکان لە [[لوبنان]]
| population       = 
| languages        = زمانی ئاخاوتن: [[عەرەبیی لوبنانی]]، [[زمانە نیوئارامییەکان|نیوئارامی]] ([[بووژاندنەوەی زمان]])؛ مێژوویی: [[ئارامیی لوبنانی]]&lt;br&gt;زمانی سرووتە ئایینییەکان: [[سریانیی کلاسیک]]
| religions        = [[مەسیحییەت]] ([[کڵێسای مارۆنی|کاسۆلیکی مارۆنی]])
| footnotes        = 
}}

'''مەسیحییە مارۆنییە لوبنانییەکان''' ({{langx|ar|المسيحية المارونية في لبنان}}; {{langx|syc|ܡܫܝܚܝ̈ܐ ܡܪ̈ܘܢܝܐ ܕܠܒܢܢ}}) ئاماژەیە بۆ [[لوبنانییەکان]] کە ئەندامی [[کڵێسای مارۆنی]]ن لە [[لوبنان]]، کە گەورەترین [[مەسیحییەت لە لوبنان|کۆمەڵەی مەسیحی]]یە لە وڵاتەکەدا.&lt;ref name=&quot;freedom&quot;&gt;{{Cite web |work=US Department Of State|date=2008-09-19 |title=Lebanon |url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2008/108487.htm |access-date=2022-11-15 |language=en}}&lt;/ref&gt; دانیشتووانی مارۆنیی لوبنانی بە شێوەیەکی سەرەکی لە [[کێوی لوبنان]] و ڕۆژھەڵاتی [[بەیرووت]] چڕبوونەتەوە.&lt;ref name=&quot;:102&quot;&gt;{{Cite book |last1=Najem |first1=Tom |title=Historical Dictionary of Lebanon |last2=Amore |first2=Roy C. |last3=Abu Khalil |first3=As'ad |date=2021 |publisher=Rowman &amp; Littlefield |isbn=978-1-5381-2043-9 |edition=2nd |series=Historical Dictionaries of Asia, Oceania, and the Middle East |location=Lanham Boulder New York London |pages=205–206}}&lt;/ref&gt; پێدەچێت ئەوان نزیکەی ٢٥٪ی کۆی دانیشتووانی لوبنان پێکبھێنن.&lt;ref name=&quot;freedom&quot; /&gt;

[[مارۆنییەکان]] و [[درووزەکان]] لوبنانی نوێیان لە سەرەتای سەدەی ھەژدەھەمدا لە ڕێگەی سیستمی فەرمانڕەوایی و کۆمەڵایەتییەوە دامەزراند کە بە «[[مەسیحییەت و درووز|دوو جەمسەریی مارۆنی-درووز]]» دەناسرا.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Syria, Iran, and Hezbollah: The Unholy Alliance and Its War on Lebanon|first=Marius|last=Deeb|year=2013|isbn=9780817916664 |publisher=Hoover Press|quote=the Maronites and the Druze, who founded Lebanon in the early eighteenth century.}}&lt;/ref&gt; [[ناکۆکیی درووز و مارۆنی لە ١٨٦٠|ناکۆکیی درووز و مارۆنیی ١٨٦٠]] بووە ھۆی دامەزراندنی [[موتەسەریفاتی کێوی لوبنان]]، کە قەوارەیەکی سەربەخۆ بوو لە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا کە مارۆنییەکان تێیدا باڵادەست بوون و لەلایەن زلھێزە ئەورووپییەکانەوە دەپارێزرا. لە دوای [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، مارۆنییەکان بە سەرکەوتوویی ھەوڵیان بۆ [[لوبنانی گەورە]] دا کە لە کێوی لوبنان و ناوچە دراوسێیەکانی جیاکرایەوە. لە سایەی [[ئینتیدابی فەڕەنسا بۆ سووریا و لوبنان|ئینتیدابی فەڕەنسی]] و تا کۆتایی [[جەنگی جیھانیی دووەم]]، مارۆنییەکان دەسەڵاتێکی زۆریان بەدەستھێنا. دوای سەربەخۆیی، ئەوان باڵادەست بوون بەسەر [[ڕامیاری]]ی لوبناندا تا [[شەڕی ناوخۆییی لوبنان|شەڕی ناوخۆییی ١٩٧٥–١٩٩٠]]، کە کۆتایی بە باڵادەستییان ھێنا. ھەرچەندە [[ڕێککەوتنامەی تایف|ڕێککەوتنەکانی تایف]] دەسەڵاتی مارۆنییەکانی لاواز کرد، بەڵام لە تەنیشت کۆمەڵگە باڵادەستەکانی دیکەی لوبنان وەک [[شیعە لوبنانییەکان|شیعەکان]] و [[سوننە لوبنانییەکان|سوننەکان]] بەردەوامە.&lt;ref name=&quot;:102&quot; /&gt;

دەستووری لوبنان بۆ دەستەبەرکردنی نوێنەرایەتیی [[ڕامیاری]] بۆ ھەر یەک لە گروپە ئایینییەکانی وڵاتەکە دانراوە.&lt;ref name=&quot;Incorporated2009&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&amp;pg=PA447 |title=Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East |publisher=Facts On File, Incorporated: Infobase Publishing |year=2009 |isbn=978-1-4381-2676-0 |editor=Jamie Stokes |page=447}}&lt;/ref&gt; بەپێی مەرجەکانی ڕێککەوتنێکی نەنووسراو کە بە [[پەیمانی نیشتمانی]] ناسراوە لە نێوان ڕێبەرە جۆراوجۆرە [[ڕامیاری]] و ئایینییەکانی لوبناندا، پێویستە [[پێڕستی سەرۆک کۆمارەکانی لوبنان|سەرۆک کۆماری وڵات]] مارۆنی بێت.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Programme on Governance in the Arab Region: Elections: Lebanon |url=http://www.pogar.org/countries/theme.aspx?cid=9&amp;t=3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718200246/http://www.pogar.org/countries/theme.aspx?cid=9&amp;t=3 |archive-date=18 July 2011 |access-date=25 January 2010 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>pc4vph2luoal98ayx3qugz9s9t985pg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>عەواد بەندەر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295333</id>
    <revision>
      <id>1579627</id>
      <timestamp>2026-04-30T18:13:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:ar:Special:Redirect/revision/73793958|عواد البندر]]» دروست کراوە.</comment>
      <origin>1579627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3028" sha1="cvdkrsug024h501r8otuwln31jb9n4b" xml:space="preserve">'''عەواد حەمەد ئەلبەندەر ئەلسەعدوون''' ( [[١٩٤٤]] - [[١٥ی کانوونی دووەم|١٥ی کانوونی دووەمی]] [[٢٠٠٧]] ) &lt;ref&gt;{{Citation |last=Hakim Mustafa |title=محاكمة الرئيس العراقي السابق صدام حسين - الجلسة 16-2 |date=2012-09-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |access-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200110193209/https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |archive-date=2020-01-10}}&lt;/ref&gt; دادوەرێکی دیار بووە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەددام حوسێن|سەددام حوسێن، سەرۆک کۆماری عێراق]]. ھەروەھا لە هەمان ماوەدا سەرۆکایەتی [[محكمة الثورة|دادگای کوودەتای]] کردووە، کە لە [[٨ی تەممووز|8ی تەمموزی]] [[١٩٨٢|1982]] سزای لەسێدارەدانی بۆ 148 هاووڵاتی عێراقی خەڵکی شارۆچکەی [[دوجەیل|دوجەل]] دەرکرد، کاتێک کۆمەڵێک چەکدار لە هەوڵی تیرۆرکردنی سەددام تەقەیان لە ئۆتۆمبێلەکەی سەددام کرد. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180723085930/https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=23 يوليو 2018 |ڕێکەوتی سەردان=26 April 2017}}&lt;/ref&gt;  

لە [[٥ی تشرینی دووەم|5ی تشرینی دووەمی]] [[٢٠٠٦|2006]] دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق سزای لەسێدارەدانی بەسەر عەواددا سەپاند بە تاوانی دژە مرۆڤایەتی، هەمان سزای بەسەر [[سەددام حوسێن]] و بەرزان تکریتی نیوە برای دەرکرد.

لە ڕۆژی [[جێژنی قوربان|جەژنی قورباندا بە شێوەیەکی بەرفراوان بڵاوکرایەوە کە]] هاوتایە لەگەڵ [[٣٠ی کانوونی یەکەم|٣٠ی کانوونی دووەمی]] ٢٠٠٦ کە عەواد بەندەر لەگەڵ بەرزان تکریتی و سەددام حوسێن لە سێدارە دراوە. بەڵام بەرپرسێکی عێراقی لە هەمان ڕۆژدا ڕای گەیاند کە لەسێدارەدانی عەواد و بەرزان بۆ دوای جەژنی قوربان دواخرا، بۆ ئەوەی ٣٠ی کانوونی دووەم ڕۆژێکی تایبەت بێت بۆ لەسێدارەدانی سەددام بە تەنها. سزای لەسێدارەدانەکە جێبەجێ نەکرا و عەواد ڕەتیکردەوە لە ڕێگەی پارێزەرەکەیەوە داوای کەمکردنەوە پێشکەش بکات و ڕای گەیاند کە ئاواتەخواز بوو لە هەمان ساتدا لەگەڵ سەددام حوسێن لەسێدارە بدرێت.

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>cvdkrsug024h501r8otuwln31jb9n4b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579628</id>
      <parentid>1579627</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:13:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە</comment>
      <origin>1579628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2937" sha1="h4akzilx80v74qufpnjbduh2r00cfhy" xml:space="preserve">'''عەواد حەمەد ئەلبەندەر ئەلسەعدوون''' ([[١٩٤٤]] - [[١٥ی کانوونی دووەم]]ی [[٢٠٠٧]])&lt;ref&gt;{{Citation |last=Hakim Mustafa |title=محاكمة الرئيس العراقي السابق صدام حسين - الجلسة 16-2 |date=2012-09-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |access-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200110193209/https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |archive-date=2020-01-10}}&lt;/ref&gt; دادوەرێکی دیار بووە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەددام حوسێن|سەددام حوسێن، سەرۆککۆماری عێراق]]. ھەروەھا لە ھەمان ماوەدا سەرۆکایەتی [[محکمة الثورة|دادگای کوودەتای]] کردووە، کە لە [[٨ی تەممووز]]ی [[١٩٨٢]] سزای لەسێدارەدانی بۆ ١٤٨ ھاووڵاتی عێراقی خەڵکی شارۆچکەی [[دوجەیل|دوجەل]] دەرکرد، کاتێک کۆمەڵێک چەکدار لە ھەوڵی تیرۆرکردنی سەددام تەقەیان لە ئۆتۆمبێلەکەی سەددام کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180723085930/https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=23 يوليو 2018 |ڕێکەوتی سەردان=26 April 2017}}&lt;/ref&gt;

لە [[٥ی تشرینی دووەم]]ی [[٢٠٠٦]] دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق سزای لەسێدارەدانی بەسەر عەواددا سەپاند بە تاوانی دژە مرۆڤایەتی، ھەمان سزای بەسەر [[سەددام حوسێن]] و بەرزان تکریتی نیوە برای دەرکرد.

لە ڕۆژی [[جێژنی قوربان|جەژنی قورباندا بە شێوەیەکی بەرفراوان بڵاوکرایەوە کە]] ھاوتایە لەگەڵ [[٣٠ی کانوونی یەکەم|٣٠ی کانوونی دووەمی]] ٢٠٠٦ کە عەواد بەندەر لەگەڵ بەرزان تکریتی و سەددام حوسێن لە سێدارە دراوە؛ بەڵام بەرپرسێکی عێراقی لە ھەمان ڕۆژدا ڕای گەیاند کە لەسێدارەدانی عەواد و بەرزان بۆ دوای جەژنی قوربان دواخرا، بۆ ئەوەی ٣٠ی کانوونی دووەم ڕۆژێکی تایبەت بێت بۆ لەسێدارەدانی سەددام بە تەنھا. سزای لەسێدارەدانەکە جێبەجێ نەکرا و عەواد ڕەتیکردەوە لە ڕێگەی پارێزەرەکەیەوە داوای کەمکردنەوە پێشکەش بکات و ڕای گەیاند کە ئاواتەخواز بوو لە ھەمان ساتدا لەگەڵ سەددام حوسێن لەسێدارە بدرێت.

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>h4akzilx80v74qufpnjbduh2r00cfhy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579629</id>
      <parentid>1579628</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2962" sha1="hhkentcbdib4phleykxygmcbrawm3xj" xml:space="preserve">{{Databox}}'''عەواد حەمەد ئەلبەندەر ئەلسەعدوون''' (١٩٤٤ – ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧)&lt;ref&gt;{{Citation |last=Hakim Mustafa |title=محاكمة الرئيس العراقي السابق صدام حسين - الجلسة 16-2 |date=2012-09-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |access-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200110193209/https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |archive-date=2020-01-10}}&lt;/ref&gt; دادوەرێکی دیار بووە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەددام حوسێن]]، سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق. ھەروەھا لە ھەمان ماوەدا سەرۆکایەتی [[دادگای شۆڕش|دادگای کوودەتای]] کردووە، کە لە [[٨ی تەممووز]]ی [[١٩٨٢]] سزای لەسێدارەدانی بۆ ١٤٨ ھاووڵاتی عێراقی خەڵکی شارۆچکەی [[دوجەیل]] دەرکرد، کاتێک کۆمەڵێک چەکدار لە ھەوڵی تیرۆرکردنی سەددام تەقەیان لە ئۆتۆمبێلەکەی سەددام کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180723085930/https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=23 يوليو 2018 |ڕێکەوتی سەردان=26 April 2017}}&lt;/ref&gt;

لە [[٥ی تشرینی دووەم]]ی [[٢٠٠٦]] دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق سزای لەسێدارەدانی بەسەر عەواددا سەپاند بە تاوانی دژە مرۆڤایەتی، ھەمان سزای بەسەر [[سەددام حوسێن]] و [[بەرزان ئیبراھیم تکریتی|بەرزان تکریتی]] نیوە برای دەرکرد.

لە ڕۆژی [[جێژنی قوربان|جەژنی قورباندا بە شێوەیەکی بەرفراوان بڵاوکرایەوە کە]] ھاوتایە لەگەڵ [[٣٠ی کانوونی یەکەم|٣٠ی کانوونی دووەمی]] ٢٠٠٦ کە عەواد بەندەر لەگەڵ بەرزان تکریتی و سەددام حوسێن لە سێدارە دراوە؛ بەڵام بەرپرسێکی عێراقی لە ھەمان ڕۆژدا ڕای گەیاند کە لەسێدارەدانی عەواد و بەرزان بۆ دوای جەژنی قوربان دواخرا، بۆ ئەوەی ٣٠ی کانوونی دووەم ڕۆژێکی تایبەت بێت بۆ لەسێدارەدانی سەددام بە تەنھا. سزای لەسێدارەدانەکە جێبەجێ نەکرا و عەواد ڕەتیکردەوە لە ڕێگەی پارێزەرەکەیەوە داوای کەمکردنەوە پێشکەش بکات و ڕای گەیاند کە ئاواتەخواز بوو لە ھەمان ساتدا لەگەڵ سەددام حوسێن لەسێدارە بدرێت.

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>hhkentcbdib4phleykxygmcbrawm3xj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579649</id>
      <parentid>1579629</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:01:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1579649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3062" sha1="glvtq15z0p0502y3cxwm3ku0fv34vbg" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{Databox}}'''عەواد حەمەد ئەلبەندەر ئەلسەعدوون''' (١٩٤٤ – ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧)&lt;ref&gt;{{Citation |last=Hakim Mustafa |title=محاكمة الرئيس العراقي السابق صدام حسين - الجلسة 16-2 |date=2012-09-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |access-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200110193209/https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |archive-date=2020-01-10}}&lt;/ref&gt; دادوەرێکی دیار بووە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەددام حوسێن]]، سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق. ھەروەھا لە ھەمان ماوەدا سەرۆکایەتی [[دادگای شۆڕش|دادگای کوودەتای]] کردووە، کە لە [[٨ی تەممووز]]ی [[١٩٨٢]] سزای لەسێدارەدانی بۆ ١٤٨ ھاووڵاتی عێراقی خەڵکی شارۆچکەی [[دوجەیل]] دەرکرد، کاتێک کۆمەڵێک چەکدار لە ھەوڵی تیرۆرکردنی سەددام تەقەیان لە ئۆتۆمبێلەکەی سەددام کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180723085930/https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=23 يوليو 2018 |ڕێکەوتی سەردان=26 April 2017}}&lt;/ref&gt;

لە [[٥ی تشرینی دووەم]]ی [[٢٠٠٦]] دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق سزای لەسێدارەدانی بەسەر عەواددا سەپاند بە تاوانی دژە مرۆڤایەتی، ھەمان سزای بەسەر [[سەددام حوسێن]] و [[بەرزان ئیبراھیم تکریتی|بەرزان تکریتی]] نیوە برای دەرکرد.

لە ڕۆژی [[جێژنی قوربان|جەژنی قورباندا بە شێوەیەکی بەرفراوان بڵاوکرایەوە کە]] ھاوتایە لەگەڵ [[٣٠ی کانوونی یەکەم|٣٠ی کانوونی دووەمی]] ٢٠٠٦ کە عەواد بەندەر لەگەڵ بەرزان تکریتی و سەددام حوسێن لە سێدارە دراوە؛ بەڵام بەرپرسێکی عێراقی لە ھەمان ڕۆژدا ڕای گەیاند کە لەسێدارەدانی عەواد و بەرزان بۆ دوای جەژنی قوربان دواخرا، بۆ ئەوەی ٣٠ی کانوونی دووەم ڕۆژێکی تایبەت بێت بۆ لەسێدارەدانی سەددام بە تەنھا. سزای لەسێدارەدانەکە جێبەجێ نەکرا و عەواد ڕەتیکردەوە لە ڕێگەی پارێزەرەکەیەوە داوای کەمکردنەوە پێشکەش بکات و ڕای گەیاند کە ئاواتەخواز بوو لە ھەمان ساتدا لەگەڵ سەددام حوسێن لەسێدارە بدرێت.

== سەرچاوەکان ==
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>glvtq15z0p0502y3cxwm3ku0fv34vbg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579675</id>
      <parentid>1579649</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3256" sha1="ahskspul0pra9bvdtozd3t5w1ck8qwb" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{Databox}}'''عەواد حەمەد ئەلبەندەر ئەلسەعدوون''' (١٩٤٤ – ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧)&lt;ref&gt;{{Citation |last=Hakim Mustafa |title=محاكمة الرئيس العراقي السابق صدام حسين - الجلسة 16-2 |date=2012-09-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |access-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200110193209/https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |archive-date=2020-01-10}}&lt;/ref&gt; دادوەرێکی دیار بووە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەددام حوسێن]]، سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق. ھەروەھا لە ھەمان ماوەدا سەرۆکایەتی [[دادگای شۆڕش|دادگای کوودەتای]] کردووە، کە لە [[٨ی تەممووز]]ی [[١٩٨٢]] سزای لەسێدارەدانی بۆ ١٤٨ ھاووڵاتی عێراقی خەڵکی شارۆچکەی [[دوجەیل]] دەرکرد، کاتێک کۆمەڵێک چەکدار لە ھەوڵی تیرۆرکردنی سەددام تەقەیان لە ئۆتۆمبێلەکەی سەددام کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180723085930/https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=23 يوليو 2018 |ڕێکەوتی سەردان=26 April 2017}}&lt;/ref&gt;

لە [[٥ی تشرینی دووەم]]ی [[٢٠٠٦]] دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق سزای لەسێدارەدانی بەسەر عەواددا سەپاند بە تاوانی دژە مرۆڤایەتی، ھەمان سزای بەسەر [[سەددام حوسێن]] و [[بەرزان ئیبراھیم تکریتی|بەرزان تکریتی]] نیوە برای دەرکرد.

لە ڕۆژی [[جێژنی قوربان|جەژنی قورباندا بە شێوەیەکی بەرفراوان بڵاوکرایەوە کە]] ھاوتایە لەگەڵ [[٣٠ی کانوونی یەکەم|٣٠ی کانوونی دووەمی]] ٢٠٠٦ کە عەواد بەندەر لەگەڵ بەرزان تکریتی و سەددام حوسێن لە سێدارە دراوە؛ بەڵام بەرپرسێکی عێراقی لە ھەمان ڕۆژدا ڕای گەیاند کە لەسێدارەدانی عەواد و بەرزان بۆ دوای جەژنی قوربان دواخرا، بۆ ئەوەی ٣٠ی کانوونی دووەم ڕۆژێکی تایبەت بێت بۆ لەسێدارەدانی سەددام بە تەنھا. سزای لەسێدارەدانەکە جێبەجێ نەکرا و عەواد ڕەتیکردەوە لە ڕێگەی پارێزەرەکەیەوە داوای کەمکردنەوە پێشکەش بکات و ڕای گەیاند کە ئاواتەخواز بوو لە ھەمان ساتدا لەگەڵ سەددام حوسێن لەسێدارە بدرێت.

== سەرچاوەکان ==
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٧]]
[[پۆل:سەرکردەکانى حیزبی بەعسی عێراقی]]
[[پۆل:شیعە عێراقییەکان]]</text>
      <sha1>ahskspul0pra9bvdtozd3t5w1ck8qwb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579737</id>
      <parentid>1579675</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T03:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8023" sha1="swfjxw7ndf73069e60ss23d2ukzuqwk" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
{{Databox}}'''عەواد حەمەد ئەلبەندەر ئەلسەعدوون''' (١٩٤٤ – ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧)&lt;ref&gt;{{Citation |last=Hakim Mustafa |title=محاكمة الرئيس العراقي السابق صدام حسين - الجلسة 16-2 |date=2012-09-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |access-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200110193209/https://www.youtube.com/watch?v=FObnepLcb2c |archive-date=2020-01-10}}&lt;/ref&gt; دادوەرێکی دیار بووە لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەددام حوسێن]]، سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق. ھەروەھا لە ھەمان ماوەدا سەرۆکایەتی [[دادگای شۆڕش|دادگای کوودەتای]] کردووە، کە لە [[٨ی تەممووز]]ی [[١٩٨٢]] سزای لەسێدارەدانی بۆ ١٤٨ ھاووڵاتی عێراقی خەڵکی شارۆچکەی [[دوجەیل]] دەرکرد، کاتێک کۆمەڵێک چەکدار لە ھەوڵی تیرۆرکردنی سەددام تەقەیان لە ئۆتۆمبێلەکەی سەددام کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180723085930/https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=23 يوليو 2018 |ڕێکەوتی سەردان=26 April 2017}}&lt;/ref&gt;

لە [[٥ی تشرینی دووەم]]ی [[٢٠٠٦]] دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق سزای لەسێدارەدانی بەسەر عەواددا سەپاند بە تاوانی دژە مرۆڤایەتی، ھەمان سزای بەسەر [[سەددام حوسێن]] و [[بەرزان ئیبراھیم تکریتی|بەرزان تکریتی]] نیوە برای دەرکرد.

== دەستگیرکردن و دادگاییکردن ==
دوای داگیرکاریی [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، بە فەرمی لە ساڵی ٢٠٠٤ ڕادەستی [[حکوومەتی کاتیی عێراق]] کرا.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/|title=AWAD HAMED AL-BANDAR|publisher=Trial International|access-date=26 April 2017|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723085930/https://trialinternational.org/latest-post/awad-hamed-al-bandar/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; لە ٣١ی تەممووزی ٢٠٠٥، لە [[دادگاییکردنی سەددام حوسێن|دادگاییکردنی دووجەیل]]، [[دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق]] ئەلبەندەری بە تۆمەتی [[تاوان دژی بە مرۆڤایەتی]] دادگایی کرد بەھۆی دەرکردنی سزای لە سێدارەدان کە تێیدا خۆی بە بێتاوان لەقەڵەمدا. لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦، ئەلبەندەر لەگەڵ تۆمەتبارانی ھاوڕێی، حوسێن و [[بەرزان ئیبراھیم تکریتی]]، سزای لە سێدارەدانی بە پەت بۆ دەرچوو.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Jomana Karadsheh |title=Dujail case: Saddam gets death |url=http://www.ibnlive.com/news/saddam-sentenced-to-death-by-hanging/25459-2.html |work=IBNLive.com |date=5 November 2006 |access-date=16 January 2007 |archive-date=13 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071113130910/http://www.ibnlive.com/news/saddam-sentenced-to-death-by-hanging/25459-2.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; تەرمەکەی لە تەنیشت تەرمی سەددام حوسێن لە [[عۆجە]] نێژرا.

تیمی بەرگریی ئەلبەندەر پێکھاتبوو لە [[بەدر عەواد حەمەد سەعدوون]] وەک سەرۆکی بەرگری و [[سەعدوون عەنتەر جەنابی]]. ئەمەی دوایییان لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ تیرۆر کرا، یەک ڕۆژ دوای ئەوەی لە ماڵەکەی خۆی لە [[بەغدا]] ڕفێندرا.

== لە سێدارەدان ==
زۆر پێشبینی دەکرا سزاکە لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦، کەمێک پێش کاتژمێر ٦:٠٠ی بەیانی بە کاتی ناوخۆیی عێراق جێبەجێ بکرێت. [[سەددام حوسێن]] لە کاتژمێر ٦:٠٥ی بەیانی بە کاتی ناوخۆی عێراق (٠٣٠٥ [[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|UTC]]) لە سێدارە درا. لە سەرەتادا وا بڕوا دەکرا کە تکریتی و ئەلبەندەریش لەگەڵ ئەو لە سێدارە درابن.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Saddam Hussein Executed by Hanging in Iraq |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,240057,00.html |work=FOXNews.com |date=29 December 2006 |access-date=16 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070101040847/http://www.foxnews.com/story/0%2C2933%2C240057%2C00.html |archive-date=1 January 2007 |df=dmy }}&lt;/ref&gt; دوای چەند کاتژمێرێک، بەیاننامە فەرمییەکان ڕوونیان کردەوە کە لە سێدارەدانی ئەلبەندەر و تۆمەتبارەکەی تری ھاوڕێی دواخراوە بۆ ئەوەی بایەخێکی تایبەت بەو ڕۆژە بدرێت کە سەددام حوسێن تێیدا لە سێدارە درا.&lt;ref&gt;{{cite news |title= Hussein executed with 'fear in his face' |url=http://www.cnn.com/2006/WORLD/meast/12/29/hussein/index.html |work=CNN.com |date=30 December 2006 |access-date=16 January 2007}}&lt;/ref&gt; ویلایەتە یەکگرتووەکان ئیدیعای کرد کە کۆپتەری لەبەر دەستدا نەبووە بۆ گواستنەوەی ئەو دوو کەسەی کە مابوونەوە بۆ شوێنی لە سێدارەدانەکە؛ [[حکوومەتی عێراق]] دواتر وتی کە کاتیان نەبووە.

لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧، بەرپرسێکی حکوومەتی عێراق بە ئەسۆشییەتد پرێسی ڕاگەیاند کە ئامادەکارییەکان بەردەوامن بۆ لە سێدارەدانی نیوە برای سەددام، [[بەرزان ئیبراھیم تکریتی|تکریتی]]، کە بەرپرسی پێشووی ھەواڵگری بوو، و ئەلبەندەر، سەرۆکی پێشووی دادگای شۆڕش، لە ڕۆژی پێنجشەممە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧.&lt;ref&gt;{{cite news |title= Reports: Hussein's co-defendants to be hanged Thursday |url=http://www.cnn.com/2007/WORLD/meast/01/03/iraq.executions.ap/index.html |work=CNN.com |date=3 January 2007 |access-date=16 January 2007 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070115014431/http://www.cnn.com/2007/WORLD/meast/01/03/iraq.executions.ap/index.html |archive-date = 15 January 2007}}&lt;/ref&gt; ھەردووکیان پێش بەرەبەیانی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ لە سێدارە دران.&lt;ref&gt;{{cite news |title= Report: Hussein's half-brother, other co-defendant hanged |url=http://www.cnn.com/2007/WORLD/meast/01/14/iraq.executions.ap/index.html |work=CNN.com |date=15 January 2007 |access-date=16 January 2007 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070116061937/http://www.cnn.com/2007/WORLD/meast/01/14/iraq.executions.ap/index.html |archive-date = 16 January 2007}}&lt;/ref&gt; کاتژمێر ٣:٠٥ی بەیانی (٠٠٠٥ UTC) مردنیان ڕاگەیەندرا. ڕێگە بە ڕاوێژکاری یاساییی ئەلبەندەر نەدرا ئامادە بێت. ھەروەھا ڕێگە بە حوسێن و نیوەی برای، تکریتی، نەدرا پارێزەرەکەیان ئامادە بێت کاتێک لە سێدارە دران.

== سەرچاوەکان ==
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٧]]
[[پۆل:سەرکردەکانى حیزبی بەعسی عێراقی]]
[[پۆل:شیعە عێراقییەکان]]</text>
      <sha1>swfjxw7ndf73069e60ss23d2ukzuqwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خۆپیشاندانەکانی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ی کورد لە تورکیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295334</id>
    <revision>
      <id>1579630</id>
      <timestamp>2026-04-30T18:20:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1351805235|December 2009 Kurdish protests in Turkey]]» دروست کراوە.</comment>
      <origin>1579630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2076" sha1="i9hpcsokutff986qu1o9hkh2538fpw5" xml:space="preserve">'''ناڕەزایەتییەکانی کورد لە تورکیا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩''' زنجیرەیەک ئاژاوەی مەدەنی بەربڵاو بوو لە باکووری کوردستان کە پێنج ڕۆژی خایاند. &lt;ref name=&quot;france&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807075457/http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2016-08-07 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; ناڕەزایەتییەکان دوای بڕیارێکی ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لەلایەن دادگای دەستووریی تورکیاوە سەریھەڵدا کە [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] لایەنگری [[کورد]] (دەتەپە)ی قەدەغە کرد، دوای تاوانبار کردنیان بە پەیوەندیکردنی بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە)ی قەدەغەکراو &lt;ref name=&quot;dtpban&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131217221251/http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-12-17 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; و بڵاوکردنەوەی &quot;پڕوپاگەندەی تیرۆریستی&quot;. &lt;ref name=&quot;election&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512202047/https://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-05-12 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>i9hpcsokutff986qu1o9hkh2538fpw5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579631</id>
      <parentid>1579630</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:29:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18718" sha1="k9093cvhumb2luvw4l1hd0w3x7ze76c" xml:space="preserve">'''ناڕەزایەتییەکانی کورد لە تورکیا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩''' زنجیرەیەک ئاژاوەی مەدەنی بەربڵاو بوو لە [[باکووری کوردستان]] کە پێنج ڕۆژی خایاند. &lt;ref name=&quot;france&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807075457/http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2016-08-07 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; ناڕەزایەتییەکان دوای بڕیارێکی ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لەلایەن دادگای دەستووریی تورکیاوە سەریھەڵدا کە [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] لایەنگری [[کورد]] (دەتەپە)ی قەدەغە کرد، دوای تاوانبار کردنیان بە پەیوەندیکردنی بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە)ی قەدەغەکراو &lt;ref name=&quot;dtpban&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131217221251/http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-12-17 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; و بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی». &lt;ref name=&quot;election&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512202047/https://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-05-12 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt;

==پێشینە==
دی تی پی لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ڕێگەی یەکگرتنی پارتی سەرەکیی لایەنگری کوردی [[تورکیا]]، [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]] (DEHAP)، و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH) کە تازە دامەزرابوو، پێکھێنرا کە لەلایەن پەرلەمانتارانی پێشووی [[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|پارتی دیموکراسی]] (DEP) لەیلا زانا، ئۆرھان دۆغان، خەتیب دیجلە و سەلیم سەداک دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزرابوو. دوای پێکھێنانی، پارتەکە داوای لە پەکەکە کرد چەک دابنێت. پەکەکە بە ڕاگەیاندنی ئاگربەستێکی تاکلایەنە وەڵامی دایەوە کە تا ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ بەردەوام بوو.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bumps in Road to EU Accession Expose Cyprus, Kurdish Potholes |url=https://www.wrmea.org/2005-november/talking-turkey-bumps-in-road-to-eu-accession-expose-cyprus-kurdish-potholes.html |access-date=15 January 2024}}&lt;/ref&gt;

پارتی دیموکراتی گەل  لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٢)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٢]]دا ٦.٢ لەسەدی دەنگەکانی بەدەستھێنابوو، نەیتوانیبوو بەربەستی ١٠٪ی ھەڵبژاردن تێپەڕێنێت و بەو پێیەش نەیتوانی ھیچ کورسییەک لە پەرلەماندا بەدەستبھێنێت. لەبەر ئەوە، بۆ [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٧)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٧]] دی تی پی کاندیدەکانی وەک سەربەخۆ خستە ڕوو.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |title=Opposition for the Sake of Opposition? Polarized Pluralism in Turkish Politics |access-date=2012-10-22 |archive-date=2011-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102013133/http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بە گشتی، ٧٢٦ کاندیدی سەربەخۆ ١،٨٣٥،٤٨٦ دەنگیان بەدەستھێنا، کە کۆی گشتی ٥.٢٤٪ و ٢٦ کورسی لە کۆی ٥٥٠ کورسیی [[کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] بوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Cite web |url=http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |title=HE REAL WINNERS AND LOSERS OF TURKEY’S JULY 2007 ELECTIONS |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224508/http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; پاشان بیست و یەک سەربەخۆ فراکسیۆنێکی دی تی پییان لە پەرلەماندا پێکھێنا.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |title=Political parties in Turkey |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121027091504/http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بەڵام ھەڵبژاردنەکە بە پلەی یەکەم بێ ئومێدی بوو بۆ دی تی پی چونکە زۆرینەی دەنگەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا بۆ [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|پارتی داد و گەشەپێدان]] (ئاکەپە)ی [[سەرۆک وەزیرانی تورکیا|سەرۆک وەزیرانی توورک]] [[ڕەجەب تەیب ئەردۆغان]] چوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;/&gt; بەڵام پارتەکە لە کاتی [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٩]]دا ئەنجامێکی باشی بەدەستھێنا، ٢،١١٦،٦٨٤ دەنگ یان ٥.٤١٪ی بەدەستھێنا و ژمارەی قایمقامەکانی لە چوارەوە بۆ ھەشت دوو ھێندە کرد، و کۆی ژمارەی شارەدارانی شارۆچکە بچووکەکانی لە ٣٢ەوە بۆ ٥١ زیاد کرد.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |title=Ruling party main loser in local ballot |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014081135/http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بۆ یەکەمجار لە باشووری ڕۆژھەڵات زۆرینەیان بەدەستھێنا و جگە لە [[پارێزگای باتمان]]، [[پارێزگای حەکاری]]، [[پارێزگای ئامەد]] و [[پارێزگای شرنەخ]] کە پارتی دیموکراتی گەل  لە ساڵی ٢٠٠٤دا بردبوویەوە، دی تی پی توانی پارێزگاکانی [[پارێزگای وان|وان]]، [[پارێزگای سێرت|سێرت]] و [[پارێزگای ئیدر|ئیدر]] لە ئاکەپە بباتەوە.&lt;ref&gt;[http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html LOCAL ELECTION RESULTS REVEAL A FRACTURED TURKEY] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110106042815/http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html |date=January 6, 2011 }}, April 10, 2009&lt;/ref&gt;

دوای ھەڵبژاردنی ئازاری ٢٠٠٩، نزیکەی ٥٠ ئەندامی دی تی پی دەستگیرکران. لە نێوان نیسان و ئابی ٢٠٠٩دا، زیاتر لە ٥٠٠ ئەندامی دی تی پی دەستبەسەرکران و ٢٦٧ کەسیش تۆمەتبار کران. بەپێی [[کۆمەڵەی مافی مرۆڤ (تورکیا)|کۆمەڵەی مافی مرۆڤی تورکیا]]، حکوومەت لە نێوان نیسان و تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا سێ ھەڵمەتی دژی دی تی پی ئەنجامداوە کە تێیدا ١٠٠٠ کەس دەستبەسەر کراون، لەنێویاندا ٤٥٠ کەس کە پێیان نەگوتراوە بە چ تۆمەتێک دەستبەسەر کراون.&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt;

دوای ڕزگاربوونی لە [[دۆسیەی داخستنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک|دۆسیەی داخستن]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا،&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دادگای دەستووریی [[تورکیا]] دەنگی بە قەدەغەکردنی دی تی پی دا. دادگا پێویستی بە زۆرینەی دوو لەسەر سێ، یان ٧ دەنگ بوو بۆ داخستنی پارتەکە، بەڵام بە تەنھا دەنگێکی ٦ بەرانبەر ٥ قەدەغەی کرد. دادگا بڕیاری دا کە پارتەکە پەیوەندیی بە پەکەکەوە ھەیە&lt;ref name=&quot;dtpban&quot;/&gt; و بە تاوانباری زانی لە بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی».&lt;ref name=&quot;election&quot;/&gt; سەرۆک [[ئەحمەد توورک]] و ھاوسەرۆک [[ئایسەل توغلووک]] لە پەرلەمان دەرکران، و خۆیان و ٣٥ ئەندامی دیکەی پارتەکە، لەنێویاندا لەیلا زانا، بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە چوونە ناو ھەر پارتێکی ڕامیاری قەدەغە کران.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |access-date=2009-12-11 |title=Turkey bans pro-Kurdish party over ties to rebels |date=2009-12-11 |first=Selcan |last=Hacaoglu |archive-date=2009-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091215060704/https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ئەو ١٩ ئەندامەی دی تی پی کە لە پەرلەماندا مابوونەوە، چوونە ناو [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (BDP)، کە پێشتر لە چاوەڕوانیی قەدەغەکردنی پارتەکەدا پێکھێنرابوو.&lt;ref name=&quot;irb&quot;&gt;[https://archive.today/20130101070129/http://www.irb-cisr.gc.ca:8080/RIR_RDI/RIR_RDI.aspx?id=452824&amp;l=e Democratic Society Party (Democratik Toplum Partisi, DTP)]&lt;/ref&gt;

==خۆپیشاندانەکان==
وەک ناڕەزایەتییەک بەرانبەر بە قەدەغەکردنەکە، ١٩&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; پەرلەمانتارەکەی دی تی پی کە مابوونەوە بایکۆتی دانیشتنەکانی پەرلەمانیان کرد. لەو کاتەدا، خۆپیشاندان لە سەرتاسەری ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی تورکیا و شارەکانی ڕۆژاوا وەک [[ئەستەمبووڵ]]، [[ئەنکەرە]] و [[ئیزمیر]] سەری ھەڵدا و تەواوی کۆتایی ھەفتەکەی خایاند.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە ئەستەمبووڵ، لە چەند ڕۆژی دواتردا چەندین خۆپیشاندانی چەند سەد کەسی سەری ھەڵدا. خۆپیشاندەران موڵک و ماڵیان تێکدا و بە بەرد و [[بۆمبی مۆلۆتۆف]] ھێرشیان کردە سەر پۆلیس، و ئاگریان لە شەقامەکاندا کردەوە. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ، ئۆتۆمبێلی ئاوشار و گازی بیبەر ھێرشی کردە سەر خۆپیشاندەران. ٢٠٠ کەس، کە زۆربەیان منداڵی کورد بوون، ھاتوچۆیان پەکخست و بە بەرد ھێرشیان کردە سەر پاسەکان لە قەزاکانی [[سوڵتانگازی]] و [[باشاکشەھیر]]. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; نەتەوەپەرستە توورکەکانیش ھێرشیان کردە سەر خۆپیشاندەران، کە بووە ھۆی برینداربوونی لانیکەم کەسێک بە فیشەک.&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;

لە ١١ی کانوونی یەکەم، ماوەیەکی کەم دوای ڕاگەیاندنی بڕیارەکە، زیاتر لە ١٠٠٠ کەس لەبەردەم ئۆفیسەکانی دی تی پی لە [[ئامەد|دیاربەکر]] کۆبوونەوە و دروشمی «خوێن بە خوێن! تۆڵە!»یان دەگوتەوە. خۆپیشاندەران بە بۆمبی بەنزین ھێرشیان کردە سەر پۆلیس و کامێراکانی چاودێرییان شکاند. پۆلیسی دژە ئاژاوە بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. لە ئەستەمبووڵ، نزیکەی ١٠٠ کەس لە دەوری ئۆفیسی ناوخۆیی دی تی پی کۆبوونەوە و لافیتەیەکیان بەدەستەوە بوو کە لەسەری نووسرابوو «کۆتایی بە ھێرشەکان بۆ سەر گەلی کورد».&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;

لە ١٢ی کانوونی یەکەم لە [[حەکاری (شار)|حەکاری]]، نزیکەی ١٠٠٠ خۆپیشاندەر لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکاندا تووشی پێکدادان بوون.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; پۆلیس ئۆتۆمبێلی ئاوشاری بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندانەکان بەکارھێنا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2009-12-11 |title=Turkish court bans pro-Kurd party |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |access-date=2024-01-15 |language=en-GB |archive-date=2010-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420190953/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; خۆپیشاندەران ھەوڵێکی سەرنەکەوتوویان دا بۆ لێدانی بەکۆمەڵی (لینچکردنی) بەڕێوەبەرێکی پۆلیس و ئەفسەرێک.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; کچێکی گەنج لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ڕەوانەی نەخۆشخانە کرا&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; و زیاتر لە دە خۆپیشاندەر دەستگیرکران.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە [[وان (شار)|وان]] پێنج پۆلیس دوای پێکدادانی توند لەگەڵ خۆپیشاندەران ڕەوانەی نەخۆشخانە کران. ٢٠ کەس لە کاتی خۆپیشاندانەکەی واندا دەستبەسەر کران. لە قەزاکانی [[بەیتوشەباب]] و [[جزیری]] لە پارێزگای شرنەخ، خۆپیشاندانەکان تا درەنگانی شەو بەردەوام بوون، چونکە خۆپیشاندەران بۆمبی مۆلۆتۆف و بەردیان گرتە باڵەخانەکانی وەک فەرمانگەی پۆستە، بانکەکان و ماڵی قایمقامی قەزای بەیتوشەباب. لە جزیری، خۆپیشاندەران ڕێگەی [[دەروازەی ئیبراھیم خەلیل|دەروازەی گومرگی ئیبراھیم خەلیلیان]] گرت و ڕێگەی چوون بۆ [[ھەرێمی کوردستان]]یان داخست. [[پۆلیس]] بۆ کردنەوەی ڕێگەکە دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; لە [[ئیدر]] و [[ڕحا]] مانگرتن ئەنجام درا.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;

لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، خۆپیشاندانەکان لە قەزای [[گەڤەر|یوکسێکۆڤا]] بەردەوام بوون. پۆلیس گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشاری دژی خۆپیشاندەران بەکارھێنا. خۆپیشاندەران ڕێگاکانیان داخست و لە شەقامەکاندا ئاگریان کردەوە. لە ماوەی کۆتایی ھەفتەکەدا دوکان و بازاڕەکان لە ھەموو ناوەندەکانی شاری حەکاری داخران.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; خۆپیشاندانەکانی گەڤەر لە ڕۆژی شەممەوە بەردەوام بوون، چونکە جەماوەری لایەنگرانی دی تی پی بۆمبی ئاگرین و بەردیان گرتە ئۆتۆمبێلەکانی پۆلیس.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، زیاتر لە ٥٠٠٠ کەس لە ئامەد پێشوازییان لە پەرلەمانتارانی دی تی پی کرد کە بە پاسێکی کراوە ھاتنە ناو شارەکە. دواتر گروپێک لە گەنجان دەستیان کرد بە بەردبارانکردنی پۆلیس و ھێماکانی شەقامیان ھەڵکەند، پۆلیسیش بە ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. خۆپیشاندەران بەردیان گرتە ئۆفیسێکی ناوخۆیی ئاکەپە و چەند کەسێکیش دەستگیرکران. لە [[بایەزید|دۆغوبایەزید]] خۆپیشاندەران بۆمبی بەنزین و بەردیان گرتە پۆلیس و پۆلیسیش بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە.&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt;

لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دوو خۆپیشاندەری کورد کوژران و حەوت کەسیش بریندار بوون کاتێک دوکاندارێک بە چەکێکی ھێرشبەر تەقەی لە جەماوەری خۆپیشاندەران کرد لە [[بۆلانک]] لە [[پارێزگای مووش]] دوای ئەوەی پەنجەرەی دوکانەکەی شکێنرا.&lt;ref name=&quot;france&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===باشووری کوردستان===
لە ١٦ی کانوونی یەکەم، سەدان کەس لە [[ھەولێر]]ی پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

لە ١٧ی کانوونی یەکەم، زیاتر لە ٥٠٠ کورد لە [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[سووریا]] و تورکیاوە لە [[سلێمانی]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

===نیگەرانییەکانی مافی مرۆڤ===
لە سەرتاسەری تورکیادا، [[ژەندرمە]] و [[پۆلیس]] بەردەوام لە ڕێگەی ھەڕەشەی زارەکی، دەستبەسەرکردنی سەرەڕۆیانە لە کۆبوونەوەکان و دەستبەسەرکردن لە بازگەکاندا ھەراسانی ئەندامانی دی تی پییان دەکرد. پۆلیس بەردەوام خۆپیشاندەرانی بۆ ماوەی چەند کاتژمێرێک دەستبەسەر دەکرد. ھێزە ئەمنییەکان ھەروەھا بەردەوام ھەراسانی ئەو گوندنشینانەیان دەکرد کە پێیان وابوو ھاوسۆزی دی تی پین.&lt;ref name=&quot;usds&quot;/&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>k9093cvhumb2luvw4l1hd0w3x7ze76c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579634</id>
      <parentid>1579631</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:33:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>/* پێشینە */</comment>
      <origin>1579634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19090" sha1="2llpglkkhe9op28tscdha1vv0owix0c" xml:space="preserve">'''ناڕەزایەتییەکانی کورد لە تورکیا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩''' زنجیرەیەک ئاژاوەی مەدەنی بەربڵاو بوو لە [[باکووری کوردستان]] کە پێنج ڕۆژی خایاند. &lt;ref name=&quot;france&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807075457/http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2016-08-07 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; ناڕەزایەتییەکان دوای بڕیارێکی ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لەلایەن دادگای دەستووریی تورکیاوە سەریھەڵدا کە [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] لایەنگری [[کورد]] (دەتەپە)ی قەدەغە کرد، دوای تاوانبار کردنیان بە پەیوەندیکردنی بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە)ی قەدەغەکراو &lt;ref name=&quot;dtpban&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131217221251/http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-12-17 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; و بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی». &lt;ref name=&quot;election&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512202047/https://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-05-12 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt;

==پێشینە==
پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ڕێگەی یەکگرتنی پارتی سەرەکیی لایەنگری کوردی [[تورکیا]]، [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]] (DEHAP)، و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH) کە تازە دامەزرابوو، پێکھێنرا کە لەلایەن پەرلەمانتارانی پێشووی [[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|پارتی دیموکراسی]] (DEP) [[لەیلا زانا]]، [[ئۆرھان دۆغان]]، خەتیب دیجلە و سەلیم سەداک دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزرابوو. دوای پێکھێنانی، پارتەکە داوای لە پەکەکە کرد چەک دابنێت. [[پەکەکە]] بە ڕاگەیاندنی ئاگربەستێکی تاکلایەنە وەڵامی دایەوە کە تا ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ بەردەوام بوو.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bumps in Road to EU Accession Expose Cyprus, Kurdish Potholes |url=https://www.wrmea.org/2005-november/talking-turkey-bumps-in-road-to-eu-accession-expose-cyprus-kurdish-potholes.html |access-date=15 January 2024}}&lt;/ref&gt;

پارتی دیموکراتی گەل  لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٢)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٢]]دا ٦.٢ لەسەدی دەنگەکانی بەدەستھێنابوو، نەیتوانیبوو بەربەستی ١٠٪ی ھەڵبژاردن تێپەڕێنێت و بەو پێیەش نەیتوانی ھیچ کورسییەک لە پەرلەماندا بەدەستبھێنێت. لەبەر ئەوە، بۆ [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٧)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٧]] پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کاندیدەکانی وەک سەربەخۆ خستە ڕوو.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |title=Opposition for the Sake of Opposition? Polarized Pluralism in Turkish Politics |access-date=2012-10-22 |archive-date=2011-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102013133/http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بە گشتی، ٧٢٦ کاندیدی سەربەخۆ ١،٨٣٥،٤٨٦ دەنگیان بەدەستھێنا، کە کۆی گشتی ٥.٢٤٪ و ٢٦ کورسی لە کۆی ٥٥٠ کورسیی [[کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] بوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Cite web |url=http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |title=HE REAL WINNERS AND LOSERS OF TURKEY’S JULY 2007 ELECTIONS |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224508/http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; پاشان بیست و یەک سەربەخۆ فراکسیۆنێکی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان لە پەرلەماندا پێکھێنا.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |title=Political parties in Turkey |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121027091504/http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بەڵام ھەڵبژاردنەکە بە پلەی یەکەم بێ ئومێدی بوو بۆ پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی چونکە زۆرینەی دەنگەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا بۆ [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|پارتی داد و گەشەپێدان]] (ئاکەپە)ی [[سەرۆک وەزیرانی تورکیا|سەرۆک وەزیرانی توورک]] [[ڕەجەب تەیب ئەردۆغان]] چوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;/&gt; بەڵام پارتەکە لە کاتی [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٩]]دا ئەنجامێکی باشی بەدەستھێنا، ٢،١١٦،٦٨٤ دەنگ یان ٥.٤١٪ی بەدەستھێنا و ژمارەی قایمقامەکانی لە چوارەوە بۆ ھەشت دوو ھێندە کرد، و کۆی ژمارەی شارەدارانی شارۆچکە بچووکەکانی لە ٣٢ەوە بۆ ٥١ زیاد کرد.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |title=Ruling party main loser in local ballot |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014081135/http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بۆ یەکەمجار لە باشووری ڕۆژھەڵات زۆرینەیان بەدەستھێنا و جگە لە [[پارێزگای باتمان]]، [[پارێزگای حەکاری]]، [[پارێزگای ئامەد]] و [[پارێزگای شرنەخ]] کە پارتی دیموکراتی گەل  لە ساڵی ٢٠٠٤دا بردبوویەوە، پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی توانی پارێزگاکانی [[پارێزگای وان|وان]]، [[پارێزگای سێرت|سێرت]] و [[پارێزگای ئیدر|ئیدر]] لە ئاکەپە بباتەوە.&lt;ref&gt;[http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html LOCAL ELECTION RESULTS REVEAL A FRACTURED TURKEY] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110106042815/http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html |date=January 6, 2011 }}, April 10, 2009&lt;/ref&gt;

دوای ھەڵبژاردنی ئازاری ٢٠٠٩، نزیکەی ٥٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستگیرکران. لە نێوان نیسان و ئابی ٢٠٠٩دا، زیاتر لە ٥٠٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستبەسەرکران و ٢٦٧ کەسیش تۆمەتبار کران. بەپێی [[کۆمەڵەی مافی مرۆڤ (تورکیا)|کۆمەڵەی مافی مرۆڤی تورکیا]]، حکوومەت لە نێوان نیسان و تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا سێ ھەڵمەتی دژی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی ئەنجامداوە کە تێیدا ١٠٠٠ کەس دەستبەسەر کراون، لەنێویاندا ٤٥٠ کەس کە پێیان نەگوتراوە بە چ تۆمەتێک دەستبەسەر کراون.&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt;

دوای ڕزگاربوونی لە [[دۆسیەی داخستنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک|دۆسیەی داخستن]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا،&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دادگای دەستووریی [[تورکیا]] دەنگی بە قەدەغەکردنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دا. دادگا پێویستی بە زۆرینەی دوو لەسەر سێ، یان ٧ دەنگ بوو بۆ داخستنی پارتەکە، بەڵام بە تەنھا دەنگێکی ٦ بەرانبەر ٥ قەدەغەی کرد. دادگا بڕیاری دا کە پارتەکە پەیوەندیی بە پەکەکەوە ھەیە&lt;ref name=&quot;dtpban&quot;/&gt; و بە تاوانباری زانی لە بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی».&lt;ref name=&quot;election&quot;/&gt; سەرۆک [[ئەحمەد توورک]] و ھاوسەرۆک [[ئایسەل توغلووک]] لە پەرلەمان دەرکران، و خۆیان و ٣٥ ئەندامی دیکەی پارتەکە، لەنێویاندا لەیلا زانا، بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە چوونە ناو ھەر پارتێکی ڕامیاری قەدەغە کران.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |access-date=2009-12-11 |title=Turkey bans pro-Kurdish party over ties to rebels |date=2009-12-11 |first=Selcan |last=Hacaoglu |archive-date=2009-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091215060704/https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ئەو ١٩ ئەندامەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە لە پەرلەماندا مابوونەوە، چوونە ناو [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (BDP)، کە پێشتر لە چاوەڕوانیی قەدەغەکردنی پارتەکەدا پێکھێنرابوو.&lt;ref name=&quot;irb&quot;&gt;[https://archive.today/20130101070129/http://www.irb-cisr.gc.ca:8080/RIR_RDI/RIR_RDI.aspx?id=452824&amp;l=e Democratic Society Party (Democratik Toplum Partisi, DTP)]&lt;/ref&gt;

==خۆپیشاندانەکان==
وەک ناڕەزایەتییەک بەرانبەر بە قەدەغەکردنەکە، ١٩&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; پەرلەمانتارەکەی دی تی پی کە مابوونەوە بایکۆتی دانیشتنەکانی پەرلەمانیان کرد. لەو کاتەدا، خۆپیشاندان لە سەرتاسەری ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی تورکیا و شارەکانی ڕۆژاوا وەک [[ئەستەمبووڵ]]، [[ئەنکەرە]] و [[ئیزمیر]] سەری ھەڵدا و تەواوی کۆتایی ھەفتەکەی خایاند.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە ئەستەمبووڵ، لە چەند ڕۆژی دواتردا چەندین خۆپیشاندانی چەند سەد کەسی سەری ھەڵدا. خۆپیشاندەران موڵک و ماڵیان تێکدا و بە بەرد و [[بۆمبی مۆلۆتۆف]] ھێرشیان کردە سەر پۆلیس، و ئاگریان لە شەقامەکاندا کردەوە. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ، ئۆتۆمبێلی ئاوشار و گازی بیبەر ھێرشی کردە سەر خۆپیشاندەران. ٢٠٠ کەس، کە زۆربەیان منداڵی کورد بوون، ھاتوچۆیان پەکخست و بە بەرد ھێرشیان کردە سەر پاسەکان لە قەزاکانی [[سوڵتانگازی]] و [[باشاکشەھیر]]. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; نەتەوەپەرستە توورکەکانیش ھێرشیان کردە سەر خۆپیشاندەران، کە بووە ھۆی برینداربوونی لانیکەم کەسێک بە فیشەک.&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;

لە ١١ی کانوونی یەکەم، ماوەیەکی کەم دوای ڕاگەیاندنی بڕیارەکە، زیاتر لە ١٠٠٠ کەس لەبەردەم ئۆفیسەکانی دی تی پی لە [[ئامەد|دیاربەکر]] کۆبوونەوە و دروشمی «خوێن بە خوێن! تۆڵە!»یان دەگوتەوە. خۆپیشاندەران بە بۆمبی بەنزین ھێرشیان کردە سەر پۆلیس و کامێراکانی چاودێرییان شکاند. پۆلیسی دژە ئاژاوە بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. لە ئەستەمبووڵ، نزیکەی ١٠٠ کەس لە دەوری ئۆفیسی ناوخۆیی دی تی پی کۆبوونەوە و لافیتەیەکیان بەدەستەوە بوو کە لەسەری نووسرابوو «کۆتایی بە ھێرشەکان بۆ سەر گەلی کورد».&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;

لە ١٢ی کانوونی یەکەم لە [[حەکاری (شار)|حەکاری]]، نزیکەی ١٠٠٠ خۆپیشاندەر لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکاندا تووشی پێکدادان بوون.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; پۆلیس ئۆتۆمبێلی ئاوشاری بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندانەکان بەکارھێنا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2009-12-11 |title=Turkish court bans pro-Kurd party |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |access-date=2024-01-15 |language=en-GB |archive-date=2010-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420190953/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; خۆپیشاندەران ھەوڵێکی سەرنەکەوتوویان دا بۆ لێدانی بەکۆمەڵی (لینچکردنی) بەڕێوەبەرێکی پۆلیس و ئەفسەرێک.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; کچێکی گەنج لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ڕەوانەی نەخۆشخانە کرا&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; و زیاتر لە دە خۆپیشاندەر دەستگیرکران.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە [[وان (شار)|وان]] پێنج پۆلیس دوای پێکدادانی توند لەگەڵ خۆپیشاندەران ڕەوانەی نەخۆشخانە کران. ٢٠ کەس لە کاتی خۆپیشاندانەکەی واندا دەستبەسەر کران. لە قەزاکانی [[بەیتوشەباب]] و [[جزیری]] لە پارێزگای شرنەخ، خۆپیشاندانەکان تا درەنگانی شەو بەردەوام بوون، چونکە خۆپیشاندەران بۆمبی مۆلۆتۆف و بەردیان گرتە باڵەخانەکانی وەک فەرمانگەی پۆستە، بانکەکان و ماڵی قایمقامی قەزای بەیتوشەباب. لە جزیری، خۆپیشاندەران ڕێگەی [[دەروازەی ئیبراھیم خەلیل|دەروازەی گومرگی ئیبراھیم خەلیلیان]] گرت و ڕێگەی چوون بۆ [[ھەرێمی کوردستان]]یان داخست. [[پۆلیس]] بۆ کردنەوەی ڕێگەکە دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; لە [[ئیدر]] و [[ڕحا]] مانگرتن ئەنجام درا.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;

لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، خۆپیشاندانەکان لە قەزای [[گەڤەر|یوکسێکۆڤا]] بەردەوام بوون. پۆلیس گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشاری دژی خۆپیشاندەران بەکارھێنا. خۆپیشاندەران ڕێگاکانیان داخست و لە شەقامەکاندا ئاگریان کردەوە. لە ماوەی کۆتایی ھەفتەکەدا دوکان و بازاڕەکان لە ھەموو ناوەندەکانی شاری حەکاری داخران.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; خۆپیشاندانەکانی گەڤەر لە ڕۆژی شەممەوە بەردەوام بوون، چونکە جەماوەری لایەنگرانی دی تی پی بۆمبی ئاگرین و بەردیان گرتە ئۆتۆمبێلەکانی پۆلیس.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، زیاتر لە ٥٠٠٠ کەس لە ئامەد پێشوازییان لە پەرلەمانتارانی دی تی پی کرد کە بە پاسێکی کراوە ھاتنە ناو شارەکە. دواتر گروپێک لە گەنجان دەستیان کرد بە بەردبارانکردنی پۆلیس و ھێماکانی شەقامیان ھەڵکەند، پۆلیسیش بە ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. خۆپیشاندەران بەردیان گرتە ئۆفیسێکی ناوخۆیی ئاکەپە و چەند کەسێکیش دەستگیرکران. لە [[بایەزید|دۆغوبایەزید]] خۆپیشاندەران بۆمبی بەنزین و بەردیان گرتە پۆلیس و پۆلیسیش بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە.&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt;

لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دوو خۆپیشاندەری کورد کوژران و حەوت کەسیش بریندار بوون کاتێک دوکاندارێک بە چەکێکی ھێرشبەر تەقەی لە جەماوەری خۆپیشاندەران کرد لە [[بۆلانک]] لە [[پارێزگای مووش]] دوای ئەوەی پەنجەرەی دوکانەکەی شکێنرا.&lt;ref name=&quot;france&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===باشووری کوردستان===
لە ١٦ی کانوونی یەکەم، سەدان کەس لە [[ھەولێر]]ی پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

لە ١٧ی کانوونی یەکەم، زیاتر لە ٥٠٠ کورد لە [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[سووریا]] و تورکیاوە لە [[سلێمانی]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

===نیگەرانییەکانی مافی مرۆڤ===
لە سەرتاسەری تورکیادا، [[ژەندرمە]] و [[پۆلیس]] بەردەوام لە ڕێگەی ھەڕەشەی زارەکی، دەستبەسەرکردنی سەرەڕۆیانە لە کۆبوونەوەکان و دەستبەسەرکردن لە بازگەکاندا ھەراسانی ئەندامانی دی تی پییان دەکرد. پۆلیس بەردەوام خۆپیشاندەرانی بۆ ماوەی چەند کاتژمێرێک دەستبەسەر دەکرد. ھێزە ئەمنییەکان ھەروەھا بەردەوام ھەراسانی ئەو گوندنشینانەیان دەکرد کە پێیان وابوو ھاوسۆزی دی تی پین.&lt;ref name=&quot;usds&quot;/&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>2llpglkkhe9op28tscdha1vv0owix0c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579639</id>
      <parentid>1579634</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:40:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>/* خۆپیشاندانەکان */</comment>
      <origin>1579639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27103" sha1="t23rblom4x1wzdw0cxg5ppqur041zwx" xml:space="preserve">'''ناڕەزایەتییەکانی کورد لە تورکیا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩''' زنجیرەیەک ئاژاوەی مەدەنی بەربڵاو بوو لە [[باکووری کوردستان]] کە پێنج ڕۆژی خایاند. &lt;ref name=&quot;france&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807075457/http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2016-08-07 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; ناڕەزایەتییەکان دوای بڕیارێکی ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لەلایەن دادگای دەستووریی تورکیاوە سەریھەڵدا کە [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] لایەنگری [[کورد]] (دەتەپە)ی قەدەغە کرد، دوای تاوانبار کردنیان بە پەیوەندیکردنی بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە)ی قەدەغەکراو &lt;ref name=&quot;dtpban&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131217221251/http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-12-17 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; و بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی». &lt;ref name=&quot;election&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512202047/https://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-05-12 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt;

==پێشینە==
پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ڕێگەی یەکگرتنی پارتی سەرەکیی لایەنگری کوردی [[تورکیا]]، [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]] (DEHAP)، و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH) کە تازە دامەزرابوو، پێکھێنرا کە لەلایەن پەرلەمانتارانی پێشووی [[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|پارتی دیموکراسی]] (DEP) [[لەیلا زانا]]، [[ئۆرھان دۆغان]]، خەتیب دیجلە و سەلیم سەداک دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزرابوو. دوای پێکھێنانی، پارتەکە داوای لە پەکەکە کرد چەک دابنێت. [[پەکەکە]] بە ڕاگەیاندنی ئاگربەستێکی تاکلایەنە وەڵامی دایەوە کە تا ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ بەردەوام بوو.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bumps in Road to EU Accession Expose Cyprus, Kurdish Potholes |url=https://www.wrmea.org/2005-november/talking-turkey-bumps-in-road-to-eu-accession-expose-cyprus-kurdish-potholes.html |access-date=15 January 2024}}&lt;/ref&gt;

پارتی دیموکراتی گەل  لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٢)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٢]]دا ٦.٢ لەسەدی دەنگەکانی بەدەستھێنابوو، نەیتوانیبوو بەربەستی ١٠٪ی ھەڵبژاردن تێپەڕێنێت و بەو پێیەش نەیتوانی ھیچ کورسییەک لە پەرلەماندا بەدەستبھێنێت. لەبەر ئەوە، بۆ [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٧)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٧]] پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کاندیدەکانی وەک سەربەخۆ خستە ڕوو.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |title=Opposition for the Sake of Opposition? Polarized Pluralism in Turkish Politics |access-date=2012-10-22 |archive-date=2011-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102013133/http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بە گشتی، ٧٢٦ کاندیدی سەربەخۆ ١،٨٣٥،٤٨٦ دەنگیان بەدەستھێنا، کە کۆی گشتی ٥.٢٤٪ و ٢٦ کورسی لە کۆی ٥٥٠ کورسیی [[کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] بوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Cite web |url=http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |title=HE REAL WINNERS AND LOSERS OF TURKEY’S JULY 2007 ELECTIONS |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224508/http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; پاشان بیست و یەک سەربەخۆ فراکسیۆنێکی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان لە پەرلەماندا پێکھێنا.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |title=Political parties in Turkey |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121027091504/http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بەڵام ھەڵبژاردنەکە بە پلەی یەکەم بێ ئومێدی بوو بۆ پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی چونکە زۆرینەی دەنگەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا بۆ [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|پارتی داد و گەشەپێدان]] (ئاکەپە)ی [[سەرۆک وەزیرانی تورکیا|سەرۆک وەزیرانی توورک]] [[ڕەجەب تەیب ئەردۆغان]] چوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;/&gt; بەڵام پارتەکە لە کاتی [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٩]]دا ئەنجامێکی باشی بەدەستھێنا، ٢،١١٦،٦٨٤ دەنگ یان ٥.٤١٪ی بەدەستھێنا و ژمارەی قایمقامەکانی لە چوارەوە بۆ ھەشت دوو ھێندە کرد، و کۆی ژمارەی شارەدارانی شارۆچکە بچووکەکانی لە ٣٢ەوە بۆ ٥١ زیاد کرد.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |title=Ruling party main loser in local ballot |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014081135/http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بۆ یەکەمجار لە باشووری ڕۆژھەڵات زۆرینەیان بەدەستھێنا و جگە لە [[پارێزگای باتمان]]، [[پارێزگای حەکاری]]، [[پارێزگای ئامەد]] و [[پارێزگای شرنەخ]] کە پارتی دیموکراتی گەل  لە ساڵی ٢٠٠٤دا بردبوویەوە، پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی توانی پارێزگاکانی [[پارێزگای وان|وان]]، [[پارێزگای سێرت|سێرت]] و [[پارێزگای ئیدر|ئیدر]] لە ئاکەپە بباتەوە.&lt;ref&gt;[http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html LOCAL ELECTION RESULTS REVEAL A FRACTURED TURKEY] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110106042815/http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html |date=January 6, 2011 }}, April 10, 2009&lt;/ref&gt;

دوای ھەڵبژاردنی ئازاری ٢٠٠٩، نزیکەی ٥٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستگیرکران. لە نێوان نیسان و ئابی ٢٠٠٩دا، زیاتر لە ٥٠٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستبەسەرکران و ٢٦٧ کەسیش تۆمەتبار کران. بەپێی [[کۆمەڵەی مافی مرۆڤ (تورکیا)|کۆمەڵەی مافی مرۆڤی تورکیا]]، حکوومەت لە نێوان نیسان و تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا سێ ھەڵمەتی دژی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی ئەنجامداوە کە تێیدا ١٠٠٠ کەس دەستبەسەر کراون، لەنێویاندا ٤٥٠ کەس کە پێیان نەگوتراوە بە چ تۆمەتێک دەستبەسەر کراون.&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt;

دوای ڕزگاربوونی لە [[دۆسیەی داخستنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک|دۆسیەی داخستن]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا،&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دادگای دەستووریی [[تورکیا]] دەنگی بە قەدەغەکردنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دا. دادگا پێویستی بە زۆرینەی دوو لەسەر سێ، یان ٧ دەنگ بوو بۆ داخستنی پارتەکە، بەڵام بە تەنھا دەنگێکی ٦ بەرانبەر ٥ قەدەغەی کرد. دادگا بڕیاری دا کە پارتەکە پەیوەندیی بە پەکەکەوە ھەیە&lt;ref name=&quot;dtpban&quot;/&gt; و بە تاوانباری زانی لە بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی».&lt;ref name=&quot;election&quot;/&gt; سەرۆک [[ئەحمەد توورک]] و ھاوسەرۆک [[ئایسەل توغلووک]] لە پەرلەمان دەرکران، و خۆیان و ٣٥ ئەندامی دیکەی پارتەکە، لەنێویاندا لەیلا زانا، بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە چوونە ناو ھەر پارتێکی ڕامیاری قەدەغە کران.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |access-date=2009-12-11 |title=Turkey bans pro-Kurdish party over ties to rebels |date=2009-12-11 |first=Selcan |last=Hacaoglu |archive-date=2009-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091215060704/https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ئەو ١٩ ئەندامەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە لە پەرلەماندا مابوونەوە، چوونە ناو [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (BDP)، کە پێشتر لە چاوەڕوانیی قەدەغەکردنی پارتەکەدا پێکھێنرابوو.&lt;ref name=&quot;irb&quot;&gt;[https://archive.today/20130101070129/http://www.irb-cisr.gc.ca:8080/RIR_RDI/RIR_RDI.aspx?id=452824&amp;l=e Democratic Society Party (Democratik Toplum Partisi, DTP)]&lt;/ref&gt;

==خۆپیشاندانەکان==
وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە قەدەغەکردنەکە، ١٩&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; پەرلەمانتارەکەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە مابوونەوە بایکۆتی دانیشتنەکانی پەرلەمانیان کرد. لەو کاتەدا، خۆپیشاندان لە سەرتاسەری ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی تورکیا و شارەکانی ڕۆژاوا وەک [[ئەستەمبوڵ]]، [[ئەنقەرە]] و [[ئیزمیر]] سەری ھەڵدا و تەواوی کۆتایی ھەفتەکەی خایاند.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە ئەستەمبووڵ، لە چەند ڕۆژی دواتردا چەندین خۆپیشاندانی چەند سەد کەسی سەری ھەڵدا. خۆپیشاندەران موڵک و ماڵیان تێکدا و بە بەرد و [[بۆمبی مۆلۆتۆف]] ھێرشیان کردە سەر پۆلیس، و ئاگریان لە شەقامەکاندا کردەوە. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ، ئۆتۆمبێلی ئاوشار و گازی بیبەر ھێرشی کردە سەر خۆپیشاندەران. ٢٠٠ کەس، کە زۆربەیان منداڵی کورد بوون، ھاتوچۆیان پەکخست و بە بەرد ھێرشیان کردە سەر پاسەکان لە قەزاکانی [[سوڵتانگازی]] و [[باشاکشەھیر]]. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; نەتەوەپەرستە توورکەکانیش ھێرشیان کردە سەر خۆپیشاندەران، کە بووە ھۆی برینداربوونی لانیکەم کەسێک بە فیشەک.&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;

لە ١١ی کانوونی یەکەم، ماوەیەکی کەم دوای ڕاگەیاندنی بڕیارەکە، زیاتر لە ١٠٠٠ کەس لەبەردەم نوسینگەکانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە [[ئامەد|دیاربەکر]] کۆبوونەوە و دروشمی «خوێن بە خوێن! تۆڵە!»یان دەگوتەوە. خۆپیشاندەران بە بۆمبی بەنزین ھێرشیان کردە سەر پۆلیس و کامێراکانی چاودێرییان شکاند. پۆلیسی دژە ئاژاوە بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. لە ئەستەمبووڵ، نزیکەی ١٠٠ کەس لە دەوری نوسینگەی ناوخۆیی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کۆبوونەوە و لافیتەیەکیان بەدەستەوە بوو کە لەسەری نووسرابوو «کۆتایی بە ھێرشەکان بۆ سەر گەلی کورد».&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;

لە ١٢ی کانوونی یەکەم لە [[حەکاری (شار)|حەکاری]]، نزیکەی ١٠٠٠ خۆپیشاندەر لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکاندا تووشی پێکدادان بوون.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; پۆلیس ئۆتۆمبێلی ئاوشاری بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندانەکان بەکارھێنا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2009-12-11 |title=Turkish court bans pro-Kurd party |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |access-date=2024-01-15 |language=en-GB |archive-date=2010-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420190953/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; خۆپیشاندەران ھەوڵێکی سەرنەکەوتوویان دا بۆ لێدانی بەکۆمەڵی (لینچکردنی) بەڕێوەبەرێکی پۆلیس و ئەفسەرێک.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; کچێکی گەنج لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ڕەوانەی نەخۆشخانە کرا&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; و زیاتر لە دە خۆپیشاندەر دەستگیرکران.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە [[وان (شار)|وان]] پێنج پۆلیس دوای پێکدادانی توند لەگەڵ خۆپیشاندەران ڕەوانەی نەخۆشخانە کران. ٢٠ کەس لە کاتی خۆپیشاندانەکەی واندا دەستبەسەر کران. لە قەزاکانی [[بەیتوشەباب]] و [[جزیری]] لە پارێزگای شرنەخ، خۆپیشاندانەکان تا درەنگانی شەو بەردەوام بوون، چونکە خۆپیشاندەران بۆمبی مۆلۆتۆف و بەردیان گرتە باڵەخانەکانی وەک فەرمانگەی پۆستە، بانکەکان و ماڵی قایمقامی قەزای بەیتوشەباب. لە جزیری، خۆپیشاندەران ڕێگەی [[دەروازەی ئیبراھیم خەلیل|دەروازەی گومرگی ئیبراھیم خەلیلیان]] گرت و ڕێگەی چوون بۆ [[ھەرێمی کوردستان]]یان داخست. [[پۆلیس]] بۆ کردنەوەی ڕێگەکە دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; لە [[ئیدر]] و [[ڕحا]] مانگرتن ئەنجام درا.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;

لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، خۆپیشاندانەکان لە قەزای [[گەڤەر|یوکسێکۆڤا]] بەردەوام بوون. پۆلیس گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشاری دژی خۆپیشاندەران بەکارھێنا. خۆپیشاندەران ڕێگاکانیان داخست و لە شەقامەکاندا ئاگریان کردەوە. لە ماوەی کۆتایی ھەفتەکەدا دوکان و بازاڕەکان لە ھەموو ناوەندەکانی شاری حەکاری داخران.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; خۆپیشاندانەکانی گەڤەر لە ڕۆژی شەممەوە بەردەوام بوون، چونکە جەماوەری لایەنگرانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بۆمبی ئاگرین و بەردیان گرتە ئۆتۆمبێلەکانی پۆلیس.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، زیاتر لە ٥٠٠٠ کەس لە ئامەد پێشوازییان لە پەرلەمانتارانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کرد کە بە پاسێکی کراوە ھاتنە ناو شارەکە. دواتر گروپێک لە گەنجان دەستیان کرد بە بەردبارانکردنی پۆلیس و ھێماکانی شەقامیان ھەڵکەند، پۆلیسیش بە ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. خۆپیشاندەران بەردیان گرتە نوسینگەیەکی ناوخۆیی ئاکەپە و چەند کەسێکیش دەستگیرکران. لە [[بایەزید|دۆغوبایەزید]] خۆپیشاندەران بۆمبی بەنزین و بەردیان گرتە پۆلیس و پۆلیسیش بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە.&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt;

لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دوو خۆپیشاندەری کورد کوژران و حەوت کەسیش بریندار بوون کاتێک دوکاندارێک بە چەکێکی ھێرشبەر تەقەی لە جەماوەری خۆپیشاندەران کرد لە [[بۆلانک]] لە [[پارێزگای مووش]] دوای ئەوەی پەنجەرەی دوکانەکەی شکێنرا.&lt;ref name=&quot;france&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===باشووری کوردستان===
لە ١٦ی کانوونی یەکەم، سەدان کەس لە [[ھەولێر]]ی پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

لە ١٧ی کانوونی یەکەم، زیاتر لە ٥٠٠ کورد لە [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[سووریا]] و تورکیاوە لە [[سلێمانی]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

===نیگەرانییەکانی مافی مرۆڤ===
لە سەرتاسەری تورکیادا، [[ژەندرمە]] و [[پۆلیس]] بەردەوام لە ڕێگەی ھەڕەشەی زارەکی، دەستبەسەرکردنی سەرەڕۆیانە لە کۆبوونەوەکان و دەستبەسەرکردن لە بازگەکاندا ھەراسانی ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان دەکرد. پۆلیس بەردەوام خۆپیشاندەرانی بۆ ماوەی چەند کاتژمێرێک دەستبەسەر دەکرد. ھێزە ئەمنییەکان ھەروەھا بەردەوام ھەراسانی ئەو گوندنشینانەیان دەکرد کە پێیان وابوو ھاوسۆزی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکین.&lt;ref name=&quot;usds&quot;/&gt;

==کردارەکان==

===تورکیا===
*{{flagicon|Turkey}} [[حکوومەتی تورکیا]]: سەرۆک کۆماری تورکیا [[عەبدوڵڵا گول]] بەرگریی لە بڕیارەکەی دادگا کرد و ڕایگەیاند: «دادگا دەتوانێت چیی تر بکات کاتێک بەڕێوەبەرانی پارتەکە ھەن کە ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بە ھۆکاری بوونی خۆیان ڕادەگەیەنن.»&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt; و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە بۆ سەرکۆنەکردنی خۆپیشاندانەکان: «گرژی یان پێکدادانەکان ھیچ سوودێکیان بۆ کەس نییە. ھەموو کێشەکان دەکرێت بە ڕێوشوێنی دیموکراسی و ڕامیاری چارەسەر بکرێن. گەلەکەمان بینییان کە دەوڵەتی تورکیا بە نیازپاکی کار دەکات، بەڵام ڕێکخراوە تیرۆریستییەکە دەیەوێت ئەمە تێک بدات.»&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;
*[[دادگای دەستووریی تورکیا]]: سەرۆکی دادگای دەستوور [[ھاشم کڵچ]] گوتی کە داخستنی پارتەکە «بەھۆی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ڕێکخراوی تیرۆریستی و بەھۆی ئەوەی بووەتە چەقێکی چالاکییەکان دژی یەکپارچەیی وڵات بڕیاری لەسەر دراوە».&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆماریی گەل|پارتی گەلی کۆماری]] (CHP): [[دەنیز بایکاڵ]] بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «مەحاڵە بە خۆشییەوە پێشوازی لەم جۆرە ڕووداوانە بکرێت. جێگەی دڵتەنگییە بۆ ھەموومان لە دیموکراسییەکاندا کاتێک ناچارییەک ھەبێت بۆ داخستنی پارتێکی ڕامیاری.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*{{flagicon image|MHP flag.svg}} [[پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرست]] (MHP): [[دەوڵەت باخچەلی]] گوتی کە پاشکۆکردنی ڕامیارە تاکەکان باشتر دەبێت نەک قەدەغەکردنی تەواوی پارتەکان، بەڵام گوتی کە «دەکرێت شێوازێکی جیاواز ھەبێت بۆ ئەو کەیسەی کە پارتە ڕامیارییەکان وەک لایەنگری تیرۆر دەبینران و وەک ئامرازێک بۆ ئامانجە جوداخوازەکانیان دایان دەنا.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتیک|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] (DTP): ئەحمەد توورک بڕیارەکەی دادگای بە ڕامیاری و نەک یاسایی ناوبرد. ئەو ئاکەپەی بەھۆی بێدەنگییەکەی سەبارەت بە بڕیارەکە لۆمە کرد.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بە بایکۆتکردنی دانیشتنەکانی پەرلەمان وەڵامیان دایەوە.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

دانوستانکاری یەکێتیی ئەورووپای تورکیا [[ئەگەمەن باگش]] ڕەخنەی لە بڕیارەکە گرت و گوتی کە پێویستە دادگاکان ڕامیارەکان نەک پارتە ڕامیارییەکان بە بەرپرسیار بزانن لە بەرامبەر کردارە نایاسایییەکاندا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===نێونەتەوەیی===
*{{flag|Iraqi Kurdistan}}
**[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] (KRG): نووسینگەی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]] [[مەسعوود بارزانی]] بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند: «[[سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان]] خۆشحاڵ بووە بە چاکسازییە دوایینەکان و ڕامیارییە ئاشتەواییانەی کە لەلایەن پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە)ی فەرمانڕەوای [تورکیا] بۆ پەیوەندی لەگەڵ کوردەکان دەستی پێکردووە و ھیوا دەخوازێت بڕیارەکەی دادگا ئەم پڕۆسە گرنگە لە چوونە پێشەوە پەک نەخات.» وتەبێژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ھادی مەحموود گوتی کە حکوومەتی ھەرێم دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی تورکیا ناکات و قەدەغەکردنەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[بزووتنەوەی گۆڕان]]: جەعفەر عەلی لە [[پەرلەمانی کوردستان]]، لە بزووتنەوەی گۆڕانی ئۆپۆزسیۆن، ڕەخنەی لە حکوومەتی ھەرێم گرت بۆ وەڵامە بێدەنگەکەی و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و گوتی: «بزووتنەوەی گۆڕان قەدەغەکردنەکە سەرکۆنە دەکات و وەک ھەنگاوێک دژی دیموکراسی دەبینێت. ئەمە پێشێلکارییەکی ئاشکرای مافە ڕامیارییەکانی کوردە. ئەم ھەنگاوە پێمان دەڵێت کە [[دەسپێشخەریی دیموکراتیک#دەسپێشخەریی کوردی|دەسپێشخەریی کوردی]] ھێشتا لە کۆمەڵگە یان ڕامیاریی تورکیادا جێگیر نەبووە.»&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] (KIU): یەکگرتوو بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «بەداخەوە، ئەم بڕیارە بەربەستێکی گەورەیە بۆ دەسپێشخەریی کوردیی ھاندەرانە و دیموکراسییانەی ئاکەپە،» و داوای لە حکوومەتی تورکیا کرد کە لە مامەڵەکردن لەگەڵ بابەتەکەدا پراگماتیک بێت.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
*{{flag|European Union}}: نووسینگەی ڕۆژنامەوانیی [[سەرۆکایەتیی ئەنجومەنی یەکێتیی ئەورووپا]] ئەم بەیاننامەیەی سەبارەت بە بڕیاری دادگا بڵاوکردەوە: «لە کاتێکدا بە تووندی سەرکۆنەی تووندوتیژی و تیرۆر دەکات، سەرۆکایەتی ئەوە وەبیر دەھێنێتەوە کە ھەڵوەشاندنەوەی پارتە ڕامیارییەکان ڕێوشوێنێکی ناوازەیە کە پێویستە بە ئەوپەڕی خۆپاراستنەوە بەکاربھێنرێت. یەکێتیی ئەورووپا داوای لە تورکیا کردووە، وەک وڵاتێکی دانوستانکار، ھەموارە دەستوورییە پێویستەکان ئەنجام بدات بۆ ئەوەی یاساکانی سەبارەت بە پارتە ڕامیارییەکان بگونجێنێت لەگەڵ ڕاسپاردەکانی [[کۆمیسیۆنی ڤینیسیا]]ی [[ئەنجومەنی ئەورووپا]] و بڕگەکانی پەیوەندیدار بە [[ڕێککەوتنامەی ئەورووپی بۆ مافەکانی مرۆڤ]].»&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;
*{{flag|United States}}: وتەبێژێکی [[وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بڕیارەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد، بەڵام ئەو ئەوەشی زیاد کرد کە پێویستە تورکیا ئازادیی ڕامیاری بۆ ھەموو ھاووڵاتییانی پەرە پێ بدات و ئەو ڕێوشوێنانەی کە «ئەم ئازادییانە سنووردار دەکەن یان ڕایان دەگرن پێویستە بە وریایییەکی زۆرەوە پەیڕەو بکرێن».&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>t23rblom4x1wzdw0cxg5ppqur041zwx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579647</id>
      <parentid>1579639</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1579647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27203" sha1="7hqzpglz2qis00xs5j84mxy7ivck0oi" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
'''ناڕەزایەتییەکانی کورد لە تورکیا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩''' زنجیرەیەک ئاژاوەی مەدەنی بەربڵاو بوو لە [[باکووری کوردستان]] کە پێنج ڕۆژی خایاند. &lt;ref name=&quot;france&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807075457/http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2016-08-07 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; ناڕەزایەتییەکان دوای بڕیارێکی ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لەلایەن دادگای دەستووریی تورکیاوە سەریھەڵدا کە [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] لایەنگری [[کورد]] (دەتەپە)ی قەدەغە کرد، دوای تاوانبار کردنیان بە پەیوەندیکردنی بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە)ی قەدەغەکراو &lt;ref name=&quot;dtpban&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131217221251/http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-12-17 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; و بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی». &lt;ref name=&quot;election&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512202047/https://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-05-12 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt;

==پێشینە==
پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ڕێگەی یەکگرتنی پارتی سەرەکیی لایەنگری کوردی [[تورکیا]]، [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]] (DEHAP)، و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH) کە تازە دامەزرابوو، پێکھێنرا کە لەلایەن پەرلەمانتارانی پێشووی [[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|پارتی دیموکراسی]] (DEP) [[لەیلا زانا]]، [[ئۆرھان دۆغان]]، خەتیب دیجلە و سەلیم سەداک دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزرابوو. دوای پێکھێنانی، پارتەکە داوای لە پەکەکە کرد چەک دابنێت. [[پەکەکە]] بە ڕاگەیاندنی ئاگربەستێکی تاکلایەنە وەڵامی دایەوە کە تا ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ بەردەوام بوو.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bumps in Road to EU Accession Expose Cyprus, Kurdish Potholes |url=https://www.wrmea.org/2005-november/talking-turkey-bumps-in-road-to-eu-accession-expose-cyprus-kurdish-potholes.html |access-date=15 January 2024}}&lt;/ref&gt;

پارتی دیموکراتی گەل  لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٢)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٢]]دا ٦.٢ لەسەدی دەنگەکانی بەدەستھێنابوو، نەیتوانیبوو بەربەستی ١٠٪ی ھەڵبژاردن تێپەڕێنێت و بەو پێیەش نەیتوانی ھیچ کورسییەک لە پەرلەماندا بەدەستبھێنێت. لەبەر ئەوە، بۆ [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٧)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٧]] پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کاندیدەکانی وەک سەربەخۆ خستە ڕوو.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |title=Opposition for the Sake of Opposition? Polarized Pluralism in Turkish Politics |access-date=2012-10-22 |archive-date=2011-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102013133/http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بە گشتی، ٧٢٦ کاندیدی سەربەخۆ ١،٨٣٥،٤٨٦ دەنگیان بەدەستھێنا، کە کۆی گشتی ٥.٢٤٪ و ٢٦ کورسی لە کۆی ٥٥٠ کورسیی [[کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] بوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Cite web |url=http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |title=HE REAL WINNERS AND LOSERS OF TURKEY’S JULY 2007 ELECTIONS |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224508/http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; پاشان بیست و یەک سەربەخۆ فراکسیۆنێکی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان لە پەرلەماندا پێکھێنا.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |title=Political parties in Turkey |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121027091504/http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بەڵام ھەڵبژاردنەکە بە پلەی یەکەم بێ ئومێدی بوو بۆ پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی چونکە زۆرینەی دەنگەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا بۆ [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|پارتی داد و گەشەپێدان]] (ئاکەپە)ی [[سەرۆک وەزیرانی تورکیا|سەرۆک وەزیرانی توورک]] [[ڕەجەب تەیب ئەردۆغان]] چوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;/&gt; بەڵام پارتەکە لە کاتی [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٩]]دا ئەنجامێکی باشی بەدەستھێنا، ٢،١١٦،٦٨٤ دەنگ یان ٥.٤١٪ی بەدەستھێنا و ژمارەی قایمقامەکانی لە چوارەوە بۆ ھەشت دوو ھێندە کرد، و کۆی ژمارەی شارەدارانی شارۆچکە بچووکەکانی لە ٣٢ەوە بۆ ٥١ زیاد کرد.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |title=Ruling party main loser in local ballot |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014081135/http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بۆ یەکەمجار لە باشووری ڕۆژھەڵات زۆرینەیان بەدەستھێنا و جگە لە [[پارێزگای باتمان]]، [[پارێزگای حەکاری]]، [[پارێزگای ئامەد]] و [[پارێزگای شرنەخ]] کە پارتی دیموکراتی گەل  لە ساڵی ٢٠٠٤دا بردبوویەوە، پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی توانی پارێزگاکانی [[پارێزگای وان|وان]]، [[پارێزگای سێرت|سێرت]] و [[پارێزگای ئیدر|ئیدر]] لە ئاکەپە بباتەوە.&lt;ref&gt;[http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html LOCAL ELECTION RESULTS REVEAL A FRACTURED TURKEY] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110106042815/http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html |date=January 6, 2011 }}, April 10, 2009&lt;/ref&gt;

دوای ھەڵبژاردنی ئازاری ٢٠٠٩، نزیکەی ٥٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستگیرکران. لە نێوان نیسان و ئابی ٢٠٠٩دا، زیاتر لە ٥٠٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستبەسەرکران و ٢٦٧ کەسیش تۆمەتبار کران. بەپێی [[کۆمەڵەی مافی مرۆڤ (تورکیا)|کۆمەڵەی مافی مرۆڤی تورکیا]]، حکوومەت لە نێوان نیسان و تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا سێ ھەڵمەتی دژی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی ئەنجامداوە کە تێیدا ١٠٠٠ کەس دەستبەسەر کراون، لەنێویاندا ٤٥٠ کەس کە پێیان نەگوتراوە بە چ تۆمەتێک دەستبەسەر کراون.&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt;

دوای ڕزگاربوونی لە [[دۆسیەی داخستنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک|دۆسیەی داخستن]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا،&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دادگای دەستووریی [[تورکیا]] دەنگی بە قەدەغەکردنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دا. دادگا پێویستی بە زۆرینەی دوو لەسەر سێ، یان ٧ دەنگ بوو بۆ داخستنی پارتەکە، بەڵام بە تەنھا دەنگێکی ٦ بەرانبەر ٥ قەدەغەی کرد. دادگا بڕیاری دا کە پارتەکە پەیوەندیی بە پەکەکەوە ھەیە&lt;ref name=&quot;dtpban&quot;/&gt; و بە تاوانباری زانی لە بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی».&lt;ref name=&quot;election&quot;/&gt; سەرۆک [[ئەحمەد توورک]] و ھاوسەرۆک [[ئایسەل توغلووک]] لە پەرلەمان دەرکران، و خۆیان و ٣٥ ئەندامی دیکەی پارتەکە، لەنێویاندا لەیلا زانا، بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە چوونە ناو ھەر پارتێکی ڕامیاری قەدەغە کران.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |access-date=2009-12-11 |title=Turkey bans pro-Kurdish party over ties to rebels |date=2009-12-11 |first=Selcan |last=Hacaoglu |archive-date=2009-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091215060704/https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ئەو ١٩ ئەندامەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە لە پەرلەماندا مابوونەوە، چوونە ناو [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (BDP)، کە پێشتر لە چاوەڕوانیی قەدەغەکردنی پارتەکەدا پێکھێنرابوو.&lt;ref name=&quot;irb&quot;&gt;[https://archive.today/20130101070129/http://www.irb-cisr.gc.ca:8080/RIR_RDI/RIR_RDI.aspx?id=452824&amp;l=e Democratic Society Party (Democratik Toplum Partisi, DTP)]&lt;/ref&gt;

==خۆپیشاندانەکان==
وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە قەدەغەکردنەکە، ١٩&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; پەرلەمانتارەکەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە مابوونەوە بایکۆتی دانیشتنەکانی پەرلەمانیان کرد. لەو کاتەدا، خۆپیشاندان لە سەرتاسەری ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی تورکیا و شارەکانی ڕۆژاوا وەک [[ئەستەمبوڵ]]، [[ئەنقەرە]] و [[ئیزمیر]] سەری ھەڵدا و تەواوی کۆتایی ھەفتەکەی خایاند.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە ئەستەمبووڵ، لە چەند ڕۆژی دواتردا چەندین خۆپیشاندانی چەند سەد کەسی سەری ھەڵدا. خۆپیشاندەران موڵک و ماڵیان تێکدا و بە بەرد و [[بۆمبی مۆلۆتۆف]] ھێرشیان کردە سەر پۆلیس، و ئاگریان لە شەقامەکاندا کردەوە. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ، ئۆتۆمبێلی ئاوشار و گازی بیبەر ھێرشی کردە سەر خۆپیشاندەران. ٢٠٠ کەس، کە زۆربەیان منداڵی کورد بوون، ھاتوچۆیان پەکخست و بە بەرد ھێرشیان کردە سەر پاسەکان لە قەزاکانی [[سوڵتانگازی]] و [[باشاکشەھیر]]. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; نەتەوەپەرستە توورکەکانیش ھێرشیان کردە سەر خۆپیشاندەران، کە بووە ھۆی برینداربوونی لانیکەم کەسێک بە فیشەک.&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;

لە ١١ی کانوونی یەکەم، ماوەیەکی کەم دوای ڕاگەیاندنی بڕیارەکە، زیاتر لە ١٠٠٠ کەس لەبەردەم نوسینگەکانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە [[ئامەد|دیاربەکر]] کۆبوونەوە و دروشمی «خوێن بە خوێن! تۆڵە!»یان دەگوتەوە. خۆپیشاندەران بە بۆمبی بەنزین ھێرشیان کردە سەر پۆلیس و کامێراکانی چاودێرییان شکاند. پۆلیسی دژە ئاژاوە بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. لە ئەستەمبووڵ، نزیکەی ١٠٠ کەس لە دەوری نوسینگەی ناوخۆیی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کۆبوونەوە و لافیتەیەکیان بەدەستەوە بوو کە لەسەری نووسرابوو «کۆتایی بە ھێرشەکان بۆ سەر گەلی کورد».&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;

لە ١٢ی کانوونی یەکەم لە [[حەکاری (شار)|حەکاری]]، نزیکەی ١٠٠٠ خۆپیشاندەر لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکاندا تووشی پێکدادان بوون.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; پۆلیس ئۆتۆمبێلی ئاوشاری بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندانەکان بەکارھێنا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2009-12-11 |title=Turkish court bans pro-Kurd party |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |access-date=2024-01-15 |language=en-GB |archive-date=2010-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420190953/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; خۆپیشاندەران ھەوڵێکی سەرنەکەوتوویان دا بۆ لێدانی بەکۆمەڵی (لینچکردنی) بەڕێوەبەرێکی پۆلیس و ئەفسەرێک.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; کچێکی گەنج لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ڕەوانەی نەخۆشخانە کرا&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; و زیاتر لە دە خۆپیشاندەر دەستگیرکران.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە [[وان (شار)|وان]] پێنج پۆلیس دوای پێکدادانی توند لەگەڵ خۆپیشاندەران ڕەوانەی نەخۆشخانە کران. ٢٠ کەس لە کاتی خۆپیشاندانەکەی واندا دەستبەسەر کران. لە قەزاکانی [[بەیتوشەباب]] و [[جزیری]] لە پارێزگای شرنەخ، خۆپیشاندانەکان تا درەنگانی شەو بەردەوام بوون، چونکە خۆپیشاندەران بۆمبی مۆلۆتۆف و بەردیان گرتە باڵەخانەکانی وەک فەرمانگەی پۆستە، بانکەکان و ماڵی قایمقامی قەزای بەیتوشەباب. لە جزیری، خۆپیشاندەران ڕێگەی [[دەروازەی ئیبراھیم خەلیل|دەروازەی گومرگی ئیبراھیم خەلیلیان]] گرت و ڕێگەی چوون بۆ [[ھەرێمی کوردستان]]یان داخست. [[پۆلیس]] بۆ کردنەوەی ڕێگەکە دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; لە [[ئیدر]] و [[ڕحا]] مانگرتن ئەنجام درا.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;

لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، خۆپیشاندانەکان لە قەزای [[گەڤەر|یوکسێکۆڤا]] بەردەوام بوون. پۆلیس گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشاری دژی خۆپیشاندەران بەکارھێنا. خۆپیشاندەران ڕێگاکانیان داخست و لە شەقامەکاندا ئاگریان کردەوە. لە ماوەی کۆتایی ھەفتەکەدا دوکان و بازاڕەکان لە ھەموو ناوەندەکانی شاری حەکاری داخران.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; خۆپیشاندانەکانی گەڤەر لە ڕۆژی شەممەوە بەردەوام بوون، چونکە جەماوەری لایەنگرانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بۆمبی ئاگرین و بەردیان گرتە ئۆتۆمبێلەکانی پۆلیس.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، زیاتر لە ٥٠٠٠ کەس لە ئامەد پێشوازییان لە پەرلەمانتارانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کرد کە بە پاسێکی کراوە ھاتنە ناو شارەکە. دواتر گروپێک لە گەنجان دەستیان کرد بە بەردبارانکردنی پۆلیس و ھێماکانی شەقامیان ھەڵکەند، پۆلیسیش بە ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. خۆپیشاندەران بەردیان گرتە نوسینگەیەکی ناوخۆیی ئاکەپە و چەند کەسێکیش دەستگیرکران. لە [[بایەزید|دۆغوبایەزید]] خۆپیشاندەران بۆمبی بەنزین و بەردیان گرتە پۆلیس و پۆلیسیش بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە.&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt;

لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دوو خۆپیشاندەری کورد کوژران و حەوت کەسیش بریندار بوون کاتێک دوکاندارێک بە چەکێکی ھێرشبەر تەقەی لە جەماوەری خۆپیشاندەران کرد لە [[بۆلانک]] لە [[پارێزگای مووش]] دوای ئەوەی پەنجەرەی دوکانەکەی شکێنرا.&lt;ref name=&quot;france&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===باشووری کوردستان===
لە ١٦ی کانوونی یەکەم، سەدان کەس لە [[ھەولێر]]ی پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

لە ١٧ی کانوونی یەکەم، زیاتر لە ٥٠٠ کورد لە [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[سووریا]] و تورکیاوە لە [[سلێمانی]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

===نیگەرانییەکانی مافی مرۆڤ===
لە سەرتاسەری تورکیادا، [[ژەندرمە]] و [[پۆلیس]] بەردەوام لە ڕێگەی ھەڕەشەی زارەکی، دەستبەسەرکردنی سەرەڕۆیانە لە کۆبوونەوەکان و دەستبەسەرکردن لە بازگەکاندا ھەراسانی ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان دەکرد. پۆلیس بەردەوام خۆپیشاندەرانی بۆ ماوەی چەند کاتژمێرێک دەستبەسەر دەکرد. ھێزە ئەمنییەکان ھەروەھا بەردەوام ھەراسانی ئەو گوندنشینانەیان دەکرد کە پێیان وابوو ھاوسۆزی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکین.&lt;ref name=&quot;usds&quot;/&gt;

==کردارەکان==

===تورکیا===
*{{flagicon|Turkey}} [[حکوومەتی تورکیا]]: سەرۆک کۆماری تورکیا [[عەبدوڵڵا گول]] بەرگریی لە بڕیارەکەی دادگا کرد و ڕایگەیاند: «دادگا دەتوانێت چیی تر بکات کاتێک بەڕێوەبەرانی پارتەکە ھەن کە ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بە ھۆکاری بوونی خۆیان ڕادەگەیەنن.»&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt; و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە بۆ سەرکۆنەکردنی خۆپیشاندانەکان: «گرژی یان پێکدادانەکان ھیچ سوودێکیان بۆ کەس نییە. ھەموو کێشەکان دەکرێت بە ڕێوشوێنی دیموکراسی و ڕامیاری چارەسەر بکرێن. گەلەکەمان بینییان کە دەوڵەتی تورکیا بە نیازپاکی کار دەکات، بەڵام ڕێکخراوە تیرۆریستییەکە دەیەوێت ئەمە تێک بدات.»&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;
*[[دادگای دەستووریی تورکیا]]: سەرۆکی دادگای دەستوور [[ھاشم کڵچ]] گوتی کە داخستنی پارتەکە «بەھۆی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ڕێکخراوی تیرۆریستی و بەھۆی ئەوەی بووەتە چەقێکی چالاکییەکان دژی یەکپارچەیی وڵات بڕیاری لەسەر دراوە».&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆماریی گەل|پارتی گەلی کۆماری]] (CHP): [[دەنیز بایکاڵ]] بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «مەحاڵە بە خۆشییەوە پێشوازی لەم جۆرە ڕووداوانە بکرێت. جێگەی دڵتەنگییە بۆ ھەموومان لە دیموکراسییەکاندا کاتێک ناچارییەک ھەبێت بۆ داخستنی پارتێکی ڕامیاری.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*{{flagicon image|MHP flag.svg}} [[پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرست]] (MHP): [[دەوڵەت باخچەلی]] گوتی کە پاشکۆکردنی ڕامیارە تاکەکان باشتر دەبێت نەک قەدەغەکردنی تەواوی پارتەکان، بەڵام گوتی کە «دەکرێت شێوازێکی جیاواز ھەبێت بۆ ئەو کەیسەی کە پارتە ڕامیارییەکان وەک لایەنگری تیرۆر دەبینران و وەک ئامرازێک بۆ ئامانجە جوداخوازەکانیان دایان دەنا.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتیک|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] (DTP): ئەحمەد توورک بڕیارەکەی دادگای بە ڕامیاری و نەک یاسایی ناوبرد. ئەو ئاکەپەی بەھۆی بێدەنگییەکەی سەبارەت بە بڕیارەکە لۆمە کرد.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بە بایکۆتکردنی دانیشتنەکانی پەرلەمان وەڵامیان دایەوە.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

دانوستانکاری یەکێتیی ئەورووپای تورکیا [[ئەگەمەن باگش]] ڕەخنەی لە بڕیارەکە گرت و گوتی کە پێویستە دادگاکان ڕامیارەکان نەک پارتە ڕامیارییەکان بە بەرپرسیار بزانن لە بەرامبەر کردارە نایاسایییەکاندا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===نێونەتەوەیی===
*{{flag|Iraqi Kurdistan}}
**[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] (KRG): نووسینگەی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]] [[مەسعوود بارزانی]] بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند: «[[سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان]] خۆشحاڵ بووە بە چاکسازییە دوایینەکان و ڕامیارییە ئاشتەواییانەی کە لەلایەن پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە)ی فەرمانڕەوای [تورکیا] بۆ پەیوەندی لەگەڵ کوردەکان دەستی پێکردووە و ھیوا دەخوازێت بڕیارەکەی دادگا ئەم پڕۆسە گرنگە لە چوونە پێشەوە پەک نەخات.» وتەبێژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ھادی مەحموود گوتی کە حکوومەتی ھەرێم دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی تورکیا ناکات و قەدەغەکردنەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[بزووتنەوەی گۆڕان]]: جەعفەر عەلی لە [[پەرلەمانی کوردستان]]، لە بزووتنەوەی گۆڕانی ئۆپۆزسیۆن، ڕەخنەی لە حکوومەتی ھەرێم گرت بۆ وەڵامە بێدەنگەکەی و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و گوتی: «بزووتنەوەی گۆڕان قەدەغەکردنەکە سەرکۆنە دەکات و وەک ھەنگاوێک دژی دیموکراسی دەبینێت. ئەمە پێشێلکارییەکی ئاشکرای مافە ڕامیارییەکانی کوردە. ئەم ھەنگاوە پێمان دەڵێت کە [[دەسپێشخەریی دیموکراتیک#دەسپێشخەریی کوردی|دەسپێشخەریی کوردی]] ھێشتا لە کۆمەڵگە یان ڕامیاریی تورکیادا جێگیر نەبووە.»&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] (KIU): یەکگرتوو بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «بەداخەوە، ئەم بڕیارە بەربەستێکی گەورەیە بۆ دەسپێشخەریی کوردیی ھاندەرانە و دیموکراسییانەی ئاکەپە،» و داوای لە حکوومەتی تورکیا کرد کە لە مامەڵەکردن لەگەڵ بابەتەکەدا پراگماتیک بێت.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
*{{flag|European Union}}: نووسینگەی ڕۆژنامەوانیی [[سەرۆکایەتیی ئەنجومەنی یەکێتیی ئەورووپا]] ئەم بەیاننامەیەی سەبارەت بە بڕیاری دادگا بڵاوکردەوە: «لە کاتێکدا بە تووندی سەرکۆنەی تووندوتیژی و تیرۆر دەکات، سەرۆکایەتی ئەوە وەبیر دەھێنێتەوە کە ھەڵوەشاندنەوەی پارتە ڕامیارییەکان ڕێوشوێنێکی ناوازەیە کە پێویستە بە ئەوپەڕی خۆپاراستنەوە بەکاربھێنرێت. یەکێتیی ئەورووپا داوای لە تورکیا کردووە، وەک وڵاتێکی دانوستانکار، ھەموارە دەستوورییە پێویستەکان ئەنجام بدات بۆ ئەوەی یاساکانی سەبارەت بە پارتە ڕامیارییەکان بگونجێنێت لەگەڵ ڕاسپاردەکانی [[کۆمیسیۆنی ڤینیسیا]]ی [[ئەنجومەنی ئەورووپا]] و بڕگەکانی پەیوەندیدار بە [[ڕێککەوتنامەی ئەورووپی بۆ مافەکانی مرۆڤ]].»&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;
*{{flag|United States}}: وتەبێژێکی [[وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بڕیارەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد، بەڵام ئەو ئەوەشی زیاد کرد کە پێویستە تورکیا ئازادیی ڕامیاری بۆ ھەموو ھاووڵاتییانی پەرە پێ بدات و ئەو ڕێوشوێنانەی کە «ئەم ئازادییانە سنووردار دەکەن یان ڕایان دەگرن پێویستە بە وریایییەکی زۆرەوە پەیڕەو بکرێن».&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>7hqzpglz2qis00xs5j84mxy7ivck0oi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579663</id>
      <parentid>1579647</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>-Haryad</username>
        <id>40333</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>-Haryad پەڕەی [[ناڕەزایەتییەکانی کورد لە تورکیا کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[خۆپیشاندانەکانی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ی کورد لە تورکیا]]: ناوی شیاوتر</comment>
      <origin>1579647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27203" sha1="7hqzpglz2qis00xs5j84mxy7ivck0oi" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
'''ناڕەزایەتییەکانی کورد لە تورکیا لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩''' زنجیرەیەک ئاژاوەی مەدەنی بەربڵاو بوو لە [[باکووری کوردستان]] کە پێنج ڕۆژی خایاند. &lt;ref name=&quot;france&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807075457/http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2016-08-07 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; ناڕەزایەتییەکان دوای بڕیارێکی ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لەلایەن دادگای دەستووریی تورکیاوە سەریھەڵدا کە [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] لایەنگری [[کورد]] (دەتەپە)ی قەدەغە کرد، دوای تاوانبار کردنیان بە پەیوەندیکردنی بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە)ی قەدەغەکراو &lt;ref name=&quot;dtpban&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131217221251/http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-12-17 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; و بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی». &lt;ref name=&quot;election&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512202047/https://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-05-12 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt;

==پێشینە==
پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ڕێگەی یەکگرتنی پارتی سەرەکیی لایەنگری کوردی [[تورکیا]]، [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]] (DEHAP)، و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH) کە تازە دامەزرابوو، پێکھێنرا کە لەلایەن پەرلەمانتارانی پێشووی [[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|پارتی دیموکراسی]] (DEP) [[لەیلا زانا]]، [[ئۆرھان دۆغان]]، خەتیب دیجلە و سەلیم سەداک دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزرابوو. دوای پێکھێنانی، پارتەکە داوای لە پەکەکە کرد چەک دابنێت. [[پەکەکە]] بە ڕاگەیاندنی ئاگربەستێکی تاکلایەنە وەڵامی دایەوە کە تا ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ بەردەوام بوو.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bumps in Road to EU Accession Expose Cyprus, Kurdish Potholes |url=https://www.wrmea.org/2005-november/talking-turkey-bumps-in-road-to-eu-accession-expose-cyprus-kurdish-potholes.html |access-date=15 January 2024}}&lt;/ref&gt;

پارتی دیموکراتی گەل  لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٢)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٢]]دا ٦.٢ لەسەدی دەنگەکانی بەدەستھێنابوو، نەیتوانیبوو بەربەستی ١٠٪ی ھەڵبژاردن تێپەڕێنێت و بەو پێیەش نەیتوانی ھیچ کورسییەک لە پەرلەماندا بەدەستبھێنێت. لەبەر ئەوە، بۆ [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٧)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٧]] پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کاندیدەکانی وەک سەربەخۆ خستە ڕوو.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |title=Opposition for the Sake of Opposition? Polarized Pluralism in Turkish Politics |access-date=2012-10-22 |archive-date=2011-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102013133/http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بە گشتی، ٧٢٦ کاندیدی سەربەخۆ ١،٨٣٥،٤٨٦ دەنگیان بەدەستھێنا، کە کۆی گشتی ٥.٢٤٪ و ٢٦ کورسی لە کۆی ٥٥٠ کورسیی [[کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] بوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Cite web |url=http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |title=HE REAL WINNERS AND LOSERS OF TURKEY’S JULY 2007 ELECTIONS |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224508/http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; پاشان بیست و یەک سەربەخۆ فراکسیۆنێکی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان لە پەرلەماندا پێکھێنا.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |title=Political parties in Turkey |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121027091504/http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بەڵام ھەڵبژاردنەکە بە پلەی یەکەم بێ ئومێدی بوو بۆ پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی چونکە زۆرینەی دەنگەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا بۆ [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|پارتی داد و گەشەپێدان]] (ئاکەپە)ی [[سەرۆک وەزیرانی تورکیا|سەرۆک وەزیرانی توورک]] [[ڕەجەب تەیب ئەردۆغان]] چوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;/&gt; بەڵام پارتەکە لە کاتی [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٩]]دا ئەنجامێکی باشی بەدەستھێنا، ٢،١١٦،٦٨٤ دەنگ یان ٥.٤١٪ی بەدەستھێنا و ژمارەی قایمقامەکانی لە چوارەوە بۆ ھەشت دوو ھێندە کرد، و کۆی ژمارەی شارەدارانی شارۆچکە بچووکەکانی لە ٣٢ەوە بۆ ٥١ زیاد کرد.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |title=Ruling party main loser in local ballot |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014081135/http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بۆ یەکەمجار لە باشووری ڕۆژھەڵات زۆرینەیان بەدەستھێنا و جگە لە [[پارێزگای باتمان]]، [[پارێزگای حەکاری]]، [[پارێزگای ئامەد]] و [[پارێزگای شرنەخ]] کە پارتی دیموکراتی گەل  لە ساڵی ٢٠٠٤دا بردبوویەوە، پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی توانی پارێزگاکانی [[پارێزگای وان|وان]]، [[پارێزگای سێرت|سێرت]] و [[پارێزگای ئیدر|ئیدر]] لە ئاکەپە بباتەوە.&lt;ref&gt;[http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html LOCAL ELECTION RESULTS REVEAL A FRACTURED TURKEY] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110106042815/http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html |date=January 6, 2011 }}, April 10, 2009&lt;/ref&gt;

دوای ھەڵبژاردنی ئازاری ٢٠٠٩، نزیکەی ٥٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستگیرکران. لە نێوان نیسان و ئابی ٢٠٠٩دا، زیاتر لە ٥٠٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستبەسەرکران و ٢٦٧ کەسیش تۆمەتبار کران. بەپێی [[کۆمەڵەی مافی مرۆڤ (تورکیا)|کۆمەڵەی مافی مرۆڤی تورکیا]]، حکوومەت لە نێوان نیسان و تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا سێ ھەڵمەتی دژی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی ئەنجامداوە کە تێیدا ١٠٠٠ کەس دەستبەسەر کراون، لەنێویاندا ٤٥٠ کەس کە پێیان نەگوتراوە بە چ تۆمەتێک دەستبەسەر کراون.&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt;

دوای ڕزگاربوونی لە [[دۆسیەی داخستنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک|دۆسیەی داخستن]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا،&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دادگای دەستووریی [[تورکیا]] دەنگی بە قەدەغەکردنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دا. دادگا پێویستی بە زۆرینەی دوو لەسەر سێ، یان ٧ دەنگ بوو بۆ داخستنی پارتەکە، بەڵام بە تەنھا دەنگێکی ٦ بەرانبەر ٥ قەدەغەی کرد. دادگا بڕیاری دا کە پارتەکە پەیوەندیی بە پەکەکەوە ھەیە&lt;ref name=&quot;dtpban&quot;/&gt; و بە تاوانباری زانی لە بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی».&lt;ref name=&quot;election&quot;/&gt; سەرۆک [[ئەحمەد توورک]] و ھاوسەرۆک [[ئایسەل توغلووک]] لە پەرلەمان دەرکران، و خۆیان و ٣٥ ئەندامی دیکەی پارتەکە، لەنێویاندا لەیلا زانا، بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە چوونە ناو ھەر پارتێکی ڕامیاری قەدەغە کران.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |access-date=2009-12-11 |title=Turkey bans pro-Kurdish party over ties to rebels |date=2009-12-11 |first=Selcan |last=Hacaoglu |archive-date=2009-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091215060704/https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ئەو ١٩ ئەندامەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە لە پەرلەماندا مابوونەوە، چوونە ناو [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (BDP)، کە پێشتر لە چاوەڕوانیی قەدەغەکردنی پارتەکەدا پێکھێنرابوو.&lt;ref name=&quot;irb&quot;&gt;[https://archive.today/20130101070129/http://www.irb-cisr.gc.ca:8080/RIR_RDI/RIR_RDI.aspx?id=452824&amp;l=e Democratic Society Party (Democratik Toplum Partisi, DTP)]&lt;/ref&gt;

==خۆپیشاندانەکان==
وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە قەدەغەکردنەکە، ١٩&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; پەرلەمانتارەکەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە مابوونەوە بایکۆتی دانیشتنەکانی پەرلەمانیان کرد. لەو کاتەدا، خۆپیشاندان لە سەرتاسەری ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی تورکیا و شارەکانی ڕۆژاوا وەک [[ئەستەمبوڵ]]، [[ئەنقەرە]] و [[ئیزمیر]] سەری ھەڵدا و تەواوی کۆتایی ھەفتەکەی خایاند.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە ئەستەمبووڵ، لە چەند ڕۆژی دواتردا چەندین خۆپیشاندانی چەند سەد کەسی سەری ھەڵدا. خۆپیشاندەران موڵک و ماڵیان تێکدا و بە بەرد و [[بۆمبی مۆلۆتۆف]] ھێرشیان کردە سەر پۆلیس، و ئاگریان لە شەقامەکاندا کردەوە. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ، ئۆتۆمبێلی ئاوشار و گازی بیبەر ھێرشی کردە سەر خۆپیشاندەران. ٢٠٠ کەس، کە زۆربەیان منداڵی کورد بوون، ھاتوچۆیان پەکخست و بە بەرد ھێرشیان کردە سەر پاسەکان لە قەزاکانی [[سوڵتانگازی]] و [[باشاکشەھیر]]. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; نەتەوەپەرستە توورکەکانیش ھێرشیان کردە سەر خۆپیشاندەران، کە بووە ھۆی برینداربوونی لانیکەم کەسێک بە فیشەک.&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;

لە ١١ی کانوونی یەکەم، ماوەیەکی کەم دوای ڕاگەیاندنی بڕیارەکە، زیاتر لە ١٠٠٠ کەس لەبەردەم نوسینگەکانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە [[ئامەد|دیاربەکر]] کۆبوونەوە و دروشمی «خوێن بە خوێن! تۆڵە!»یان دەگوتەوە. خۆپیشاندەران بە بۆمبی بەنزین ھێرشیان کردە سەر پۆلیس و کامێراکانی چاودێرییان شکاند. پۆلیسی دژە ئاژاوە بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. لە ئەستەمبووڵ، نزیکەی ١٠٠ کەس لە دەوری نوسینگەی ناوخۆیی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کۆبوونەوە و لافیتەیەکیان بەدەستەوە بوو کە لەسەری نووسرابوو «کۆتایی بە ھێرشەکان بۆ سەر گەلی کورد».&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;

لە ١٢ی کانوونی یەکەم لە [[حەکاری (شار)|حەکاری]]، نزیکەی ١٠٠٠ خۆپیشاندەر لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکاندا تووشی پێکدادان بوون.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; پۆلیس ئۆتۆمبێلی ئاوشاری بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندانەکان بەکارھێنا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2009-12-11 |title=Turkish court bans pro-Kurd party |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |access-date=2024-01-15 |language=en-GB |archive-date=2010-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420190953/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; خۆپیشاندەران ھەوڵێکی سەرنەکەوتوویان دا بۆ لێدانی بەکۆمەڵی (لینچکردنی) بەڕێوەبەرێکی پۆلیس و ئەفسەرێک.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; کچێکی گەنج لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ڕەوانەی نەخۆشخانە کرا&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; و زیاتر لە دە خۆپیشاندەر دەستگیرکران.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە [[وان (شار)|وان]] پێنج پۆلیس دوای پێکدادانی توند لەگەڵ خۆپیشاندەران ڕەوانەی نەخۆشخانە کران. ٢٠ کەس لە کاتی خۆپیشاندانەکەی واندا دەستبەسەر کران. لە قەزاکانی [[بەیتوشەباب]] و [[جزیری]] لە پارێزگای شرنەخ، خۆپیشاندانەکان تا درەنگانی شەو بەردەوام بوون، چونکە خۆپیشاندەران بۆمبی مۆلۆتۆف و بەردیان گرتە باڵەخانەکانی وەک فەرمانگەی پۆستە، بانکەکان و ماڵی قایمقامی قەزای بەیتوشەباب. لە جزیری، خۆپیشاندەران ڕێگەی [[دەروازەی ئیبراھیم خەلیل|دەروازەی گومرگی ئیبراھیم خەلیلیان]] گرت و ڕێگەی چوون بۆ [[ھەرێمی کوردستان]]یان داخست. [[پۆلیس]] بۆ کردنەوەی ڕێگەکە دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; لە [[ئیدر]] و [[ڕحا]] مانگرتن ئەنجام درا.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;

لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، خۆپیشاندانەکان لە قەزای [[گەڤەر|یوکسێکۆڤا]] بەردەوام بوون. پۆلیس گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشاری دژی خۆپیشاندەران بەکارھێنا. خۆپیشاندەران ڕێگاکانیان داخست و لە شەقامەکاندا ئاگریان کردەوە. لە ماوەی کۆتایی ھەفتەکەدا دوکان و بازاڕەکان لە ھەموو ناوەندەکانی شاری حەکاری داخران.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; خۆپیشاندانەکانی گەڤەر لە ڕۆژی شەممەوە بەردەوام بوون، چونکە جەماوەری لایەنگرانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بۆمبی ئاگرین و بەردیان گرتە ئۆتۆمبێلەکانی پۆلیس.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، زیاتر لە ٥٠٠٠ کەس لە ئامەد پێشوازییان لە پەرلەمانتارانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کرد کە بە پاسێکی کراوە ھاتنە ناو شارەکە. دواتر گروپێک لە گەنجان دەستیان کرد بە بەردبارانکردنی پۆلیس و ھێماکانی شەقامیان ھەڵکەند، پۆلیسیش بە ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. خۆپیشاندەران بەردیان گرتە نوسینگەیەکی ناوخۆیی ئاکەپە و چەند کەسێکیش دەستگیرکران. لە [[بایەزید|دۆغوبایەزید]] خۆپیشاندەران بۆمبی بەنزین و بەردیان گرتە پۆلیس و پۆلیسیش بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە.&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt;

لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دوو خۆپیشاندەری کورد کوژران و حەوت کەسیش بریندار بوون کاتێک دوکاندارێک بە چەکێکی ھێرشبەر تەقەی لە جەماوەری خۆپیشاندەران کرد لە [[بۆلانک]] لە [[پارێزگای مووش]] دوای ئەوەی پەنجەرەی دوکانەکەی شکێنرا.&lt;ref name=&quot;france&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===باشووری کوردستان===
لە ١٦ی کانوونی یەکەم، سەدان کەس لە [[ھەولێر]]ی پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

لە ١٧ی کانوونی یەکەم، زیاتر لە ٥٠٠ کورد لە [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[سووریا]] و تورکیاوە لە [[سلێمانی]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

===نیگەرانییەکانی مافی مرۆڤ===
لە سەرتاسەری تورکیادا، [[ژەندرمە]] و [[پۆلیس]] بەردەوام لە ڕێگەی ھەڕەشەی زارەکی، دەستبەسەرکردنی سەرەڕۆیانە لە کۆبوونەوەکان و دەستبەسەرکردن لە بازگەکاندا ھەراسانی ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان دەکرد. پۆلیس بەردەوام خۆپیشاندەرانی بۆ ماوەی چەند کاتژمێرێک دەستبەسەر دەکرد. ھێزە ئەمنییەکان ھەروەھا بەردەوام ھەراسانی ئەو گوندنشینانەیان دەکرد کە پێیان وابوو ھاوسۆزی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکین.&lt;ref name=&quot;usds&quot;/&gt;

==کردارەکان==

===تورکیا===
*{{flagicon|Turkey}} [[حکوومەتی تورکیا]]: سەرۆک کۆماری تورکیا [[عەبدوڵڵا گول]] بەرگریی لە بڕیارەکەی دادگا کرد و ڕایگەیاند: «دادگا دەتوانێت چیی تر بکات کاتێک بەڕێوەبەرانی پارتەکە ھەن کە ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بە ھۆکاری بوونی خۆیان ڕادەگەیەنن.»&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt; و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە بۆ سەرکۆنەکردنی خۆپیشاندانەکان: «گرژی یان پێکدادانەکان ھیچ سوودێکیان بۆ کەس نییە. ھەموو کێشەکان دەکرێت بە ڕێوشوێنی دیموکراسی و ڕامیاری چارەسەر بکرێن. گەلەکەمان بینییان کە دەوڵەتی تورکیا بە نیازپاکی کار دەکات، بەڵام ڕێکخراوە تیرۆریستییەکە دەیەوێت ئەمە تێک بدات.»&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;
*[[دادگای دەستووریی تورکیا]]: سەرۆکی دادگای دەستوور [[ھاشم کڵچ]] گوتی کە داخستنی پارتەکە «بەھۆی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ڕێکخراوی تیرۆریستی و بەھۆی ئەوەی بووەتە چەقێکی چالاکییەکان دژی یەکپارچەیی وڵات بڕیاری لەسەر دراوە».&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆماریی گەل|پارتی گەلی کۆماری]] (CHP): [[دەنیز بایکاڵ]] بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «مەحاڵە بە خۆشییەوە پێشوازی لەم جۆرە ڕووداوانە بکرێت. جێگەی دڵتەنگییە بۆ ھەموومان لە دیموکراسییەکاندا کاتێک ناچارییەک ھەبێت بۆ داخستنی پارتێکی ڕامیاری.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*{{flagicon image|MHP flag.svg}} [[پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرست]] (MHP): [[دەوڵەت باخچەلی]] گوتی کە پاشکۆکردنی ڕامیارە تاکەکان باشتر دەبێت نەک قەدەغەکردنی تەواوی پارتەکان، بەڵام گوتی کە «دەکرێت شێوازێکی جیاواز ھەبێت بۆ ئەو کەیسەی کە پارتە ڕامیارییەکان وەک لایەنگری تیرۆر دەبینران و وەک ئامرازێک بۆ ئامانجە جوداخوازەکانیان دایان دەنا.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتیک|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] (DTP): ئەحمەد توورک بڕیارەکەی دادگای بە ڕامیاری و نەک یاسایی ناوبرد. ئەو ئاکەپەی بەھۆی بێدەنگییەکەی سەبارەت بە بڕیارەکە لۆمە کرد.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بە بایکۆتکردنی دانیشتنەکانی پەرلەمان وەڵامیان دایەوە.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

دانوستانکاری یەکێتیی ئەورووپای تورکیا [[ئەگەمەن باگش]] ڕەخنەی لە بڕیارەکە گرت و گوتی کە پێویستە دادگاکان ڕامیارەکان نەک پارتە ڕامیارییەکان بە بەرپرسیار بزانن لە بەرامبەر کردارە نایاسایییەکاندا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===نێونەتەوەیی===
*{{flag|Iraqi Kurdistan}}
**[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] (KRG): نووسینگەی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]] [[مەسعوود بارزانی]] بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند: «[[سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان]] خۆشحاڵ بووە بە چاکسازییە دوایینەکان و ڕامیارییە ئاشتەواییانەی کە لەلایەن پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە)ی فەرمانڕەوای [تورکیا] بۆ پەیوەندی لەگەڵ کوردەکان دەستی پێکردووە و ھیوا دەخوازێت بڕیارەکەی دادگا ئەم پڕۆسە گرنگە لە چوونە پێشەوە پەک نەخات.» وتەبێژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ھادی مەحموود گوتی کە حکوومەتی ھەرێم دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی تورکیا ناکات و قەدەغەکردنەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[بزووتنەوەی گۆڕان]]: جەعفەر عەلی لە [[پەرلەمانی کوردستان]]، لە بزووتنەوەی گۆڕانی ئۆپۆزسیۆن، ڕەخنەی لە حکوومەتی ھەرێم گرت بۆ وەڵامە بێدەنگەکەی و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و گوتی: «بزووتنەوەی گۆڕان قەدەغەکردنەکە سەرکۆنە دەکات و وەک ھەنگاوێک دژی دیموکراسی دەبینێت. ئەمە پێشێلکارییەکی ئاشکرای مافە ڕامیارییەکانی کوردە. ئەم ھەنگاوە پێمان دەڵێت کە [[دەسپێشخەریی دیموکراتیک#دەسپێشخەریی کوردی|دەسپێشخەریی کوردی]] ھێشتا لە کۆمەڵگە یان ڕامیاریی تورکیادا جێگیر نەبووە.»&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] (KIU): یەکگرتوو بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «بەداخەوە، ئەم بڕیارە بەربەستێکی گەورەیە بۆ دەسپێشخەریی کوردیی ھاندەرانە و دیموکراسییانەی ئاکەپە،» و داوای لە حکوومەتی تورکیا کرد کە لە مامەڵەکردن لەگەڵ بابەتەکەدا پراگماتیک بێت.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
*{{flag|European Union}}: نووسینگەی ڕۆژنامەوانیی [[سەرۆکایەتیی ئەنجومەنی یەکێتیی ئەورووپا]] ئەم بەیاننامەیەی سەبارەت بە بڕیاری دادگا بڵاوکردەوە: «لە کاتێکدا بە تووندی سەرکۆنەی تووندوتیژی و تیرۆر دەکات، سەرۆکایەتی ئەوە وەبیر دەھێنێتەوە کە ھەڵوەشاندنەوەی پارتە ڕامیارییەکان ڕێوشوێنێکی ناوازەیە کە پێویستە بە ئەوپەڕی خۆپاراستنەوە بەکاربھێنرێت. یەکێتیی ئەورووپا داوای لە تورکیا کردووە، وەک وڵاتێکی دانوستانکار، ھەموارە دەستوورییە پێویستەکان ئەنجام بدات بۆ ئەوەی یاساکانی سەبارەت بە پارتە ڕامیارییەکان بگونجێنێت لەگەڵ ڕاسپاردەکانی [[کۆمیسیۆنی ڤینیسیا]]ی [[ئەنجومەنی ئەورووپا]] و بڕگەکانی پەیوەندیدار بە [[ڕێککەوتنامەی ئەورووپی بۆ مافەکانی مرۆڤ]].»&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;
*{{flag|United States}}: وتەبێژێکی [[وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بڕیارەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد، بەڵام ئەو ئەوەشی زیاد کرد کە پێویستە تورکیا ئازادیی ڕامیاری بۆ ھەموو ھاووڵاتییانی پەرە پێ بدات و ئەو ڕێوشوێنانەی کە «ئەم ئازادییانە سنووردار دەکەن یان ڕایان دەگرن پێویستە بە وریایییەکی زۆرەوە پەیڕەو بکرێن».&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>7hqzpglz2qis00xs5j84mxy7ivck0oi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579664</id>
      <parentid>1579663</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>-Haryad</username>
        <id>40333</id>
      </contributor>
      <origin>1579664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27198" sha1="e7livt9f0ntgpiczmodm1vfnd2r2zuc" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
'''خۆپیشاندانەکانی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ی کورد لە تورکیا''' زنجیرەیەک ئاژاوەی مەدەنی بەربڵاو بوو لە [[باکووری کوردستان]] کە پێنج ڕۆژی خایاند. &lt;ref name=&quot;france&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807075457/http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2016-08-07 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; ناڕەزایەتییەکان دوای بڕیارێکی ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لەلایەن دادگای دەستووریی تورکیاوە سەریھەڵدا کە [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] لایەنگری [[کورد]] (دەتەپە)ی قەدەغە کرد، دوای تاوانبار کردنیان بە پەیوەندیکردنی بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە)ی قەدەغەکراو &lt;ref name=&quot;dtpban&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131217221251/http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-12-17 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; و بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی». &lt;ref name=&quot;election&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512202047/https://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-05-12 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt;

==پێشینە==
پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ڕێگەی یەکگرتنی پارتی سەرەکیی لایەنگری کوردی [[تورکیا]]، [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]] (DEHAP)، و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH) کە تازە دامەزرابوو، پێکھێنرا کە لەلایەن پەرلەمانتارانی پێشووی [[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|پارتی دیموکراسی]] (DEP) [[لەیلا زانا]]، [[ئۆرھان دۆغان]]، خەتیب دیجلە و سەلیم سەداک دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزرابوو. دوای پێکھێنانی، پارتەکە داوای لە پەکەکە کرد چەک دابنێت. [[پەکەکە]] بە ڕاگەیاندنی ئاگربەستێکی تاکلایەنە وەڵامی دایەوە کە تا ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ بەردەوام بوو.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bumps in Road to EU Accession Expose Cyprus, Kurdish Potholes |url=https://www.wrmea.org/2005-november/talking-turkey-bumps-in-road-to-eu-accession-expose-cyprus-kurdish-potholes.html |access-date=15 January 2024}}&lt;/ref&gt;

پارتی دیموکراتی گەل  لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٢)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٢]]دا ٦.٢ لەسەدی دەنگەکانی بەدەستھێنابوو، نەیتوانیبوو بەربەستی ١٠٪ی ھەڵبژاردن تێپەڕێنێت و بەو پێیەش نەیتوانی ھیچ کورسییەک لە پەرلەماندا بەدەستبھێنێت. لەبەر ئەوە، بۆ [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٧)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٧]] پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کاندیدەکانی وەک سەربەخۆ خستە ڕوو.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |title=Opposition for the Sake of Opposition? Polarized Pluralism in Turkish Politics |access-date=2012-10-22 |archive-date=2011-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102013133/http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بە گشتی، ٧٢٦ کاندیدی سەربەخۆ ١،٨٣٥،٤٨٦ دەنگیان بەدەستھێنا، کە کۆی گشتی ٥.٢٤٪ و ٢٦ کورسی لە کۆی ٥٥٠ کورسیی [[کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] بوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Cite web |url=http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |title=HE REAL WINNERS AND LOSERS OF TURKEY’S JULY 2007 ELECTIONS |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224508/http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; پاشان بیست و یەک سەربەخۆ فراکسیۆنێکی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان لە پەرلەماندا پێکھێنا.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |title=Political parties in Turkey |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121027091504/http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بەڵام ھەڵبژاردنەکە بە پلەی یەکەم بێ ئومێدی بوو بۆ پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی چونکە زۆرینەی دەنگەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا بۆ [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|پارتی داد و گەشەپێدان]] (ئاکەپە)ی [[سەرۆک وەزیرانی تورکیا|سەرۆک وەزیرانی توورک]] [[ڕەجەب تەیب ئەردۆغان]] چوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;/&gt; بەڵام پارتەکە لە کاتی [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٩]]دا ئەنجامێکی باشی بەدەستھێنا، ٢،١١٦،٦٨٤ دەنگ یان ٥.٤١٪ی بەدەستھێنا و ژمارەی قایمقامەکانی لە چوارەوە بۆ ھەشت دوو ھێندە کرد، و کۆی ژمارەی شارەدارانی شارۆچکە بچووکەکانی لە ٣٢ەوە بۆ ٥١ زیاد کرد.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |title=Ruling party main loser in local ballot |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014081135/http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بۆ یەکەمجار لە باشووری ڕۆژھەڵات زۆرینەیان بەدەستھێنا و جگە لە [[پارێزگای باتمان]]، [[پارێزگای حەکاری]]، [[پارێزگای ئامەد]] و [[پارێزگای شرنەخ]] کە پارتی دیموکراتی گەل  لە ساڵی ٢٠٠٤دا بردبوویەوە، پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی توانی پارێزگاکانی [[پارێزگای وان|وان]]، [[پارێزگای سێرت|سێرت]] و [[پارێزگای ئیدر|ئیدر]] لە ئاکەپە بباتەوە.&lt;ref&gt;[http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html LOCAL ELECTION RESULTS REVEAL A FRACTURED TURKEY] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110106042815/http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html |date=January 6, 2011 }}, April 10, 2009&lt;/ref&gt;

دوای ھەڵبژاردنی ئازاری ٢٠٠٩، نزیکەی ٥٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستگیرکران. لە نێوان نیسان و ئابی ٢٠٠٩دا، زیاتر لە ٥٠٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستبەسەرکران و ٢٦٧ کەسیش تۆمەتبار کران. بەپێی [[کۆمەڵەی مافی مرۆڤ (تورکیا)|کۆمەڵەی مافی مرۆڤی تورکیا]]، حکوومەت لە نێوان نیسان و تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا سێ ھەڵمەتی دژی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی ئەنجامداوە کە تێیدا ١٠٠٠ کەس دەستبەسەر کراون، لەنێویاندا ٤٥٠ کەس کە پێیان نەگوتراوە بە چ تۆمەتێک دەستبەسەر کراون.&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt;

دوای ڕزگاربوونی لە [[دۆسیەی داخستنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک|دۆسیەی داخستن]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا،&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دادگای دەستووریی [[تورکیا]] دەنگی بە قەدەغەکردنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دا. دادگا پێویستی بە زۆرینەی دوو لەسەر سێ، یان ٧ دەنگ بوو بۆ داخستنی پارتەکە، بەڵام بە تەنھا دەنگێکی ٦ بەرانبەر ٥ قەدەغەی کرد. دادگا بڕیاری دا کە پارتەکە پەیوەندیی بە پەکەکەوە ھەیە&lt;ref name=&quot;dtpban&quot;/&gt; و بە تاوانباری زانی لە بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی».&lt;ref name=&quot;election&quot;/&gt; سەرۆک [[ئەحمەد توورک]] و ھاوسەرۆک [[ئایسەل توغلووک]] لە پەرلەمان دەرکران، و خۆیان و ٣٥ ئەندامی دیکەی پارتەکە، لەنێویاندا لەیلا زانا، بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە چوونە ناو ھەر پارتێکی ڕامیاری قەدەغە کران.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |access-date=2009-12-11 |title=Turkey bans pro-Kurdish party over ties to rebels |date=2009-12-11 |first=Selcan |last=Hacaoglu |archive-date=2009-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091215060704/https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ئەو ١٩ ئەندامەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە لە پەرلەماندا مابوونەوە، چوونە ناو [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (BDP)، کە پێشتر لە چاوەڕوانیی قەدەغەکردنی پارتەکەدا پێکھێنرابوو.&lt;ref name=&quot;irb&quot;&gt;[https://archive.today/20130101070129/http://www.irb-cisr.gc.ca:8080/RIR_RDI/RIR_RDI.aspx?id=452824&amp;l=e Democratic Society Party (Democratik Toplum Partisi, DTP)]&lt;/ref&gt;

==خۆپیشاندانەکان==
وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە قەدەغەکردنەکە، ١٩&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; پەرلەمانتارەکەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە مابوونەوە بایکۆتی دانیشتنەکانی پەرلەمانیان کرد. لەو کاتەدا، خۆپیشاندان لە سەرتاسەری ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی تورکیا و شارەکانی ڕۆژاوا وەک [[ئەستەمبوڵ]]، [[ئەنقەرە]] و [[ئیزمیر]] سەری ھەڵدا و تەواوی کۆتایی ھەفتەکەی خایاند.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە ئەستەمبووڵ، لە چەند ڕۆژی دواتردا چەندین خۆپیشاندانی چەند سەد کەسی سەری ھەڵدا. خۆپیشاندەران موڵک و ماڵیان تێکدا و بە بەرد و [[بۆمبی مۆلۆتۆف]] ھێرشیان کردە سەر پۆلیس، و ئاگریان لە شەقامەکاندا کردەوە. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ، ئۆتۆمبێلی ئاوشار و گازی بیبەر ھێرشی کردە سەر خۆپیشاندەران. ٢٠٠ کەس، کە زۆربەیان منداڵی کورد بوون، ھاتوچۆیان پەکخست و بە بەرد ھێرشیان کردە سەر پاسەکان لە قەزاکانی [[سوڵتانگازی]] و [[باشاکشەھیر]]. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; نەتەوەپەرستە توورکەکانیش ھێرشیان کردە سەر خۆپیشاندەران، کە بووە ھۆی برینداربوونی لانیکەم کەسێک بە فیشەک.&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;

لە ١١ی کانوونی یەکەم، ماوەیەکی کەم دوای ڕاگەیاندنی بڕیارەکە، زیاتر لە ١٠٠٠ کەس لەبەردەم نوسینگەکانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە [[ئامەد|دیاربەکر]] کۆبوونەوە و دروشمی «خوێن بە خوێن! تۆڵە!»یان دەگوتەوە. خۆپیشاندەران بە بۆمبی بەنزین ھێرشیان کردە سەر پۆلیس و کامێراکانی چاودێرییان شکاند. پۆلیسی دژە ئاژاوە بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. لە ئەستەمبووڵ، نزیکەی ١٠٠ کەس لە دەوری نوسینگەی ناوخۆیی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کۆبوونەوە و لافیتەیەکیان بەدەستەوە بوو کە لەسەری نووسرابوو «کۆتایی بە ھێرشەکان بۆ سەر گەلی کورد».&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;

لە ١٢ی کانوونی یەکەم لە [[حەکاری (شار)|حەکاری]]، نزیکەی ١٠٠٠ خۆپیشاندەر لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکاندا تووشی پێکدادان بوون.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; پۆلیس ئۆتۆمبێلی ئاوشاری بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندانەکان بەکارھێنا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2009-12-11 |title=Turkish court bans pro-Kurd party |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |access-date=2024-01-15 |language=en-GB |archive-date=2010-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420190953/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; خۆپیشاندەران ھەوڵێکی سەرنەکەوتوویان دا بۆ لێدانی بەکۆمەڵی (لینچکردنی) بەڕێوەبەرێکی پۆلیس و ئەفسەرێک.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; کچێکی گەنج لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ڕەوانەی نەخۆشخانە کرا&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; و زیاتر لە دە خۆپیشاندەر دەستگیرکران.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە [[وان (شار)|وان]] پێنج پۆلیس دوای پێکدادانی توند لەگەڵ خۆپیشاندەران ڕەوانەی نەخۆشخانە کران. ٢٠ کەس لە کاتی خۆپیشاندانەکەی واندا دەستبەسەر کران. لە قەزاکانی [[بەیتوشەباب]] و [[جزیری]] لە پارێزگای شرنەخ، خۆپیشاندانەکان تا درەنگانی شەو بەردەوام بوون، چونکە خۆپیشاندەران بۆمبی مۆلۆتۆف و بەردیان گرتە باڵەخانەکانی وەک فەرمانگەی پۆستە، بانکەکان و ماڵی قایمقامی قەزای بەیتوشەباب. لە جزیری، خۆپیشاندەران ڕێگەی [[دەروازەی ئیبراھیم خەلیل|دەروازەی گومرگی ئیبراھیم خەلیلیان]] گرت و ڕێگەی چوون بۆ [[ھەرێمی کوردستان]]یان داخست. [[پۆلیس]] بۆ کردنەوەی ڕێگەکە دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; لە [[ئیدر]] و [[ڕحا]] مانگرتن ئەنجام درا.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;

لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، خۆپیشاندانەکان لە قەزای [[گەڤەر|یوکسێکۆڤا]] بەردەوام بوون. پۆلیس گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشاری دژی خۆپیشاندەران بەکارھێنا. خۆپیشاندەران ڕێگاکانیان داخست و لە شەقامەکاندا ئاگریان کردەوە. لە ماوەی کۆتایی ھەفتەکەدا دوکان و بازاڕەکان لە ھەموو ناوەندەکانی شاری حەکاری داخران.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; خۆپیشاندانەکانی گەڤەر لە ڕۆژی شەممەوە بەردەوام بوون، چونکە جەماوەری لایەنگرانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بۆمبی ئاگرین و بەردیان گرتە ئۆتۆمبێلەکانی پۆلیس.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، زیاتر لە ٥٠٠٠ کەس لە ئامەد پێشوازییان لە پەرلەمانتارانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کرد کە بە پاسێکی کراوە ھاتنە ناو شارەکە. دواتر گروپێک لە گەنجان دەستیان کرد بە بەردبارانکردنی پۆلیس و ھێماکانی شەقامیان ھەڵکەند، پۆلیسیش بە ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. خۆپیشاندەران بەردیان گرتە نوسینگەیەکی ناوخۆیی ئاکەپە و چەند کەسێکیش دەستگیرکران. لە [[بایەزید|دۆغوبایەزید]] خۆپیشاندەران بۆمبی بەنزین و بەردیان گرتە پۆلیس و پۆلیسیش بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە.&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt;

لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دوو خۆپیشاندەری کورد کوژران و حەوت کەسیش بریندار بوون کاتێک دوکاندارێک بە چەکێکی ھێرشبەر تەقەی لە جەماوەری خۆپیشاندەران کرد لە [[بۆلانک]] لە [[پارێزگای مووش]] دوای ئەوەی پەنجەرەی دوکانەکەی شکێنرا.&lt;ref name=&quot;france&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===باشووری کوردستان===
لە ١٦ی کانوونی یەکەم، سەدان کەس لە [[ھەولێر]]ی پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

لە ١٧ی کانوونی یەکەم، زیاتر لە ٥٠٠ کورد لە [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[سووریا]] و تورکیاوە لە [[سلێمانی]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

===نیگەرانییەکانی مافی مرۆڤ===
لە سەرتاسەری تورکیادا، [[ژەندرمە]] و [[پۆلیس]] بەردەوام لە ڕێگەی ھەڕەشەی زارەکی، دەستبەسەرکردنی سەرەڕۆیانە لە کۆبوونەوەکان و دەستبەسەرکردن لە بازگەکاندا ھەراسانی ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان دەکرد. پۆلیس بەردەوام خۆپیشاندەرانی بۆ ماوەی چەند کاتژمێرێک دەستبەسەر دەکرد. ھێزە ئەمنییەکان ھەروەھا بەردەوام ھەراسانی ئەو گوندنشینانەیان دەکرد کە پێیان وابوو ھاوسۆزی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکین.&lt;ref name=&quot;usds&quot;/&gt;

==کردارەکان==

===تورکیا===
*{{flagicon|Turkey}} [[حکوومەتی تورکیا]]: سەرۆک کۆماری تورکیا [[عەبدوڵڵا گول]] بەرگریی لە بڕیارەکەی دادگا کرد و ڕایگەیاند: «دادگا دەتوانێت چیی تر بکات کاتێک بەڕێوەبەرانی پارتەکە ھەن کە ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بە ھۆکاری بوونی خۆیان ڕادەگەیەنن.»&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt; و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە بۆ سەرکۆنەکردنی خۆپیشاندانەکان: «گرژی یان پێکدادانەکان ھیچ سوودێکیان بۆ کەس نییە. ھەموو کێشەکان دەکرێت بە ڕێوشوێنی دیموکراسی و ڕامیاری چارەسەر بکرێن. گەلەکەمان بینییان کە دەوڵەتی تورکیا بە نیازپاکی کار دەکات، بەڵام ڕێکخراوە تیرۆریستییەکە دەیەوێت ئەمە تێک بدات.»&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;
*[[دادگای دەستووریی تورکیا]]: سەرۆکی دادگای دەستوور [[ھاشم کڵچ]] گوتی کە داخستنی پارتەکە «بەھۆی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ڕێکخراوی تیرۆریستی و بەھۆی ئەوەی بووەتە چەقێکی چالاکییەکان دژی یەکپارچەیی وڵات بڕیاری لەسەر دراوە».&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆماریی گەل|پارتی گەلی کۆماری]] (CHP): [[دەنیز بایکاڵ]] بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «مەحاڵە بە خۆشییەوە پێشوازی لەم جۆرە ڕووداوانە بکرێت. جێگەی دڵتەنگییە بۆ ھەموومان لە دیموکراسییەکاندا کاتێک ناچارییەک ھەبێت بۆ داخستنی پارتێکی ڕامیاری.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*{{flagicon image|MHP flag.svg}} [[پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرست]] (MHP): [[دەوڵەت باخچەلی]] گوتی کە پاشکۆکردنی ڕامیارە تاکەکان باشتر دەبێت نەک قەدەغەکردنی تەواوی پارتەکان، بەڵام گوتی کە «دەکرێت شێوازێکی جیاواز ھەبێت بۆ ئەو کەیسەی کە پارتە ڕامیارییەکان وەک لایەنگری تیرۆر دەبینران و وەک ئامرازێک بۆ ئامانجە جوداخوازەکانیان دایان دەنا.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتیک|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] (DTP): ئەحمەد توورک بڕیارەکەی دادگای بە ڕامیاری و نەک یاسایی ناوبرد. ئەو ئاکەپەی بەھۆی بێدەنگییەکەی سەبارەت بە بڕیارەکە لۆمە کرد.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بە بایکۆتکردنی دانیشتنەکانی پەرلەمان وەڵامیان دایەوە.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

دانوستانکاری یەکێتیی ئەورووپای تورکیا [[ئەگەمەن باگش]] ڕەخنەی لە بڕیارەکە گرت و گوتی کە پێویستە دادگاکان ڕامیارەکان نەک پارتە ڕامیارییەکان بە بەرپرسیار بزانن لە بەرامبەر کردارە نایاسایییەکاندا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===نێونەتەوەیی===
*{{flag|Iraqi Kurdistan}}
**[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] (KRG): نووسینگەی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]] [[مەسعوود بارزانی]] بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند: «[[سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان]] خۆشحاڵ بووە بە چاکسازییە دوایینەکان و ڕامیارییە ئاشتەواییانەی کە لەلایەن پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە)ی فەرمانڕەوای [تورکیا] بۆ پەیوەندی لەگەڵ کوردەکان دەستی پێکردووە و ھیوا دەخوازێت بڕیارەکەی دادگا ئەم پڕۆسە گرنگە لە چوونە پێشەوە پەک نەخات.» وتەبێژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ھادی مەحموود گوتی کە حکوومەتی ھەرێم دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی تورکیا ناکات و قەدەغەکردنەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[بزووتنەوەی گۆڕان]]: جەعفەر عەلی لە [[پەرلەمانی کوردستان]]، لە بزووتنەوەی گۆڕانی ئۆپۆزسیۆن، ڕەخنەی لە حکوومەتی ھەرێم گرت بۆ وەڵامە بێدەنگەکەی و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و گوتی: «بزووتنەوەی گۆڕان قەدەغەکردنەکە سەرکۆنە دەکات و وەک ھەنگاوێک دژی دیموکراسی دەبینێت. ئەمە پێشێلکارییەکی ئاشکرای مافە ڕامیارییەکانی کوردە. ئەم ھەنگاوە پێمان دەڵێت کە [[دەسپێشخەریی دیموکراتیک#دەسپێشخەریی کوردی|دەسپێشخەریی کوردی]] ھێشتا لە کۆمەڵگە یان ڕامیاریی تورکیادا جێگیر نەبووە.»&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] (KIU): یەکگرتوو بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «بەداخەوە، ئەم بڕیارە بەربەستێکی گەورەیە بۆ دەسپێشخەریی کوردیی ھاندەرانە و دیموکراسییانەی ئاکەپە،» و داوای لە حکوومەتی تورکیا کرد کە لە مامەڵەکردن لەگەڵ بابەتەکەدا پراگماتیک بێت.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
*{{flag|European Union}}: نووسینگەی ڕۆژنامەوانیی [[سەرۆکایەتیی ئەنجومەنی یەکێتیی ئەورووپا]] ئەم بەیاننامەیەی سەبارەت بە بڕیاری دادگا بڵاوکردەوە: «لە کاتێکدا بە تووندی سەرکۆنەی تووندوتیژی و تیرۆر دەکات، سەرۆکایەتی ئەوە وەبیر دەھێنێتەوە کە ھەڵوەشاندنەوەی پارتە ڕامیارییەکان ڕێوشوێنێکی ناوازەیە کە پێویستە بە ئەوپەڕی خۆپاراستنەوە بەکاربھێنرێت. یەکێتیی ئەورووپا داوای لە تورکیا کردووە، وەک وڵاتێکی دانوستانکار، ھەموارە دەستوورییە پێویستەکان ئەنجام بدات بۆ ئەوەی یاساکانی سەبارەت بە پارتە ڕامیارییەکان بگونجێنێت لەگەڵ ڕاسپاردەکانی [[کۆمیسیۆنی ڤینیسیا]]ی [[ئەنجومەنی ئەورووپا]] و بڕگەکانی پەیوەندیدار بە [[ڕێککەوتنامەی ئەورووپی بۆ مافەکانی مرۆڤ]].»&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;
*{{flag|United States}}: وتەبێژێکی [[وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بڕیارەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد، بەڵام ئەو ئەوەشی زیاد کرد کە پێویستە تورکیا ئازادیی ڕامیاری بۆ ھەموو ھاووڵاتییانی پەرە پێ بدات و ئەو ڕێوشوێنانەی کە «ئەم ئازادییانە سنووردار دەکەن یان ڕایان دەگرن پێویستە بە وریایییەکی زۆرەوە پەیڕەو بکرێن».&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>e7livt9f0ntgpiczmodm1vfnd2r2zuc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579673</id>
      <parentid>1579664</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27269" sha1="kjgse7e23m6s7m5hti6575ypx7grd5w" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
'''خۆپیشاندانەکانی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ی کورد لە تورکیا''' زنجیرەیەک ئاژاوەی مەدەنی بەربڵاو بوو لە [[باکووری کوردستان]] کە پێنج ڕۆژی خایاند. &lt;ref name=&quot;france&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160807075457/http://www.france24.com/en/20091215-two-killed-kurdish-ban-protests?quicktabs_1=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2016-08-07 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; ناڕەزایەتییەکان دوای بڕیارێکی ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لەلایەن دادگای دەستووریی تورکیاوە سەریھەڵدا کە [[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] لایەنگری [[کورد]] (دەتەپە)ی قەدەغە کرد، دوای تاوانبار کردنیان بە پەیوەندیکردنی بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە)ی قەدەغەکراو &lt;ref name=&quot;dtpban&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131217221251/http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=kurdish-unrest-erupts-in-turkey-after-dtp-ban-2009-12-12 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2013-12-17 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt; و بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی». &lt;ref name=&quot;election&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512202047/https://www.institutkurde.org/en/publications/bulletins/315.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2021-05-12 |ڕێکەوتی سەردان=2012-10-22}}&lt;/ref&gt;

==پێشینە==
پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ڕێگەی یەکگرتنی پارتی سەرەکیی لایەنگری کوردی [[تورکیا]]، [[پارتی دیموکراتی گەل (تورکیا)|پارتی دیموکراتی گەل]] (DEHAP)، و بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتیک (DTH) کە تازە دامەزرابوو، پێکھێنرا کە لەلایەن پەرلەمانتارانی پێشووی [[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|پارتی دیموکراسی]] (DEP) [[لەیلا زانا]]، [[ئۆرھان دۆغان]]، خەتیب دیجلە و سەلیم سەداک دوای ئازادکردنیان لە زیندان لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزرابوو. دوای پێکھێنانی، پارتەکە داوای لە پەکەکە کرد چەک دابنێت. [[پەکەکە]] بە ڕاگەیاندنی ئاگربەستێکی تاکلایەنە وەڵامی دایەوە کە تا ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ بەردەوام بوو.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bumps in Road to EU Accession Expose Cyprus, Kurdish Potholes |url=https://www.wrmea.org/2005-november/talking-turkey-bumps-in-road-to-eu-accession-expose-cyprus-kurdish-potholes.html |access-date=15 January 2024}}&lt;/ref&gt;

پارتی دیموکراتی گەل  لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٢)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٢]]دا ٦.٢ لەسەدی دەنگەکانی بەدەستھێنابوو، نەیتوانیبوو بەربەستی ١٠٪ی ھەڵبژاردن تێپەڕێنێت و بەو پێیەش نەیتوانی ھیچ کورسییەک لە پەرلەماندا بەدەستبھێنێت. لەبەر ئەوە، بۆ [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (٢٠٠٧)|ھەڵبژاردنی گشتیی ٢٠٠٧]] پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کاندیدەکانی وەک سەربەخۆ خستە ڕوو.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |title=Opposition for the Sake of Opposition? Polarized Pluralism in Turkish Politics |access-date=2012-10-22 |archive-date=2011-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102013133/http://www.gloria-center.org/2009/12/senyuva-2009-12-05/#_ednref2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بە گشتی، ٧٢٦ کاندیدی سەربەخۆ ١،٨٣٥،٤٨٦ دەنگیان بەدەستھێنا، کە کۆی گشتی ٥.٢٤٪ و ٢٦ کورسی لە کۆی ٥٥٠ کورسیی [[کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]] بوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Cite web |url=http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |title=HE REAL WINNERS AND LOSERS OF TURKEY’S JULY 2007 ELECTIONS |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224508/http://meria.idc.ac.il/journal/2007/issue3/jv11no3a7.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; پاشان بیست و یەک سەربەخۆ فراکسیۆنێکی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان لە پەرلەماندا پێکھێنا.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |title=Political parties in Turkey |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121027091504/http://www.allaboutturkey.com/parti.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بەڵام ھەڵبژاردنەکە بە پلەی یەکەم بێ ئومێدی بوو بۆ پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی چونکە زۆرینەی دەنگەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا بۆ [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|پارتی داد و گەشەپێدان]] (ئاکەپە)ی [[سەرۆک وەزیرانی تورکیا|سەرۆک وەزیرانی توورک]] [[ڕەجەب تەیب ئەردۆغان]] چوو.&lt;ref name=&quot;winners&quot;/&gt; بەڵام پارتەکە لە کاتی [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٩]]دا ئەنجامێکی باشی بەدەستھێنا، ٢،١١٦،٦٨٤ دەنگ یان ٥.٤١٪ی بەدەستھێنا و ژمارەی قایمقامەکانی لە چوارەوە بۆ ھەشت دوو ھێندە کرد، و کۆی ژمارەی شارەدارانی شارۆچکە بچووکەکانی لە ٣٢ەوە بۆ ٥١ زیاد کرد.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |title=Ruling party main loser in local ballot |access-date=2012-10-22 |archive-date=2012-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014081135/http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11326291.asp |url-status=live }}&lt;/ref&gt; بۆ یەکەمجار لە باشووری ڕۆژھەڵات زۆرینەیان بەدەستھێنا و جگە لە [[پارێزگای باتمان]]، [[پارێزگای حەکاری]]، [[پارێزگای ئامەد]] و [[پارێزگای شرنەخ]] کە پارتی دیموکراتی گەل  لە ساڵی ٢٠٠٤دا بردبوویەوە، پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی توانی پارێزگاکانی [[پارێزگای وان|وان]]، [[پارێزگای سێرت|سێرت]] و [[پارێزگای ئیدر|ئیدر]] لە ئاکەپە بباتەوە.&lt;ref&gt;[http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html LOCAL ELECTION RESULTS REVEAL A FRACTURED TURKEY] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110106042815/http://www.silkroadstudies.org/new/inside/turkey/2009/090410A.html |date=January 6, 2011 }}, April 10, 2009&lt;/ref&gt;

دوای ھەڵبژاردنی ئازاری ٢٠٠٩، نزیکەی ٥٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستگیرکران. لە نێوان نیسان و ئابی ٢٠٠٩دا، زیاتر لە ٥٠٠ ئەندامی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دەستبەسەرکران و ٢٦٧ کەسیش تۆمەتبار کران. بەپێی [[کۆمەڵەی مافی مرۆڤ (تورکیا)|کۆمەڵەی مافی مرۆڤی تورکیا]]، حکوومەت لە نێوان نیسان و تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩دا سێ ھەڵمەتی دژی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی ئەنجامداوە کە تێیدا ١٠٠٠ کەس دەستبەسەر کراون، لەنێویاندا ٤٥٠ کەس کە پێیان نەگوتراوە بە چ تۆمەتێک دەستبەسەر کراون.&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt;

دوای ڕزگاربوونی لە [[دۆسیەی داخستنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک|دۆسیەی داخستن]] لە ساڵی ٢٠٠٧دا،&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دادگای دەستووریی [[تورکیا]] دەنگی بە قەدەغەکردنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی دا. دادگا پێویستی بە زۆرینەی دوو لەسەر سێ، یان ٧ دەنگ بوو بۆ داخستنی پارتەکە، بەڵام بە تەنھا دەنگێکی ٦ بەرانبەر ٥ قەدەغەی کرد. دادگا بڕیاری دا کە پارتەکە پەیوەندیی بە پەکەکەوە ھەیە&lt;ref name=&quot;dtpban&quot;/&gt; و بە تاوانباری زانی لە بڵاوکردنەوەی «پڕوپاگەندەی تیرۆریستی».&lt;ref name=&quot;election&quot;/&gt; سەرۆک [[ئەحمەد توورک]] و ھاوسەرۆک [[ئایسەل توغلووک]] لە پەرلەمان دەرکران، و خۆیان و ٣٥ ئەندامی دیکەی پارتەکە، لەنێویاندا لەیلا زانا، بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە چوونە ناو ھەر پارتێکی ڕامیاری قەدەغە کران.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |access-date=2009-12-11 |title=Turkey bans pro-Kurdish party over ties to rebels |date=2009-12-11 |first=Selcan |last=Hacaoglu |archive-date=2009-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091215060704/https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h9VhSca_oZldvbO-XktR7l7Sa_PgD9CH89VG0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ئەو ١٩ ئەندامەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە لە پەرلەماندا مابوونەوە، چوونە ناو [[پارتی ئاشتی و دیموکراسی]] (BDP)، کە پێشتر لە چاوەڕوانیی قەدەغەکردنی پارتەکەدا پێکھێنرابوو.&lt;ref name=&quot;irb&quot;&gt;[https://archive.today/20130101070129/http://www.irb-cisr.gc.ca:8080/RIR_RDI/RIR_RDI.aspx?id=452824&amp;l=e Democratic Society Party (Democratik Toplum Partisi, DTP)]&lt;/ref&gt;

==خۆپیشاندانەکان==
وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە قەدەغەکردنەکە، ١٩&lt;ref name=&quot;irb&quot;/&gt; پەرلەمانتارەکەی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کە مابوونەوە بایکۆتی دانیشتنەکانی پەرلەمانیان کرد. لەو کاتەدا، خۆپیشاندان لە سەرتاسەری ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی تورکیا و شارەکانی ڕۆژاوا وەک [[ئەستەمبوڵ]]، [[ئەنقەرە]] و [[ئیزمیر]] سەری ھەڵدا و تەواوی کۆتایی ھەفتەکەی خایاند.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە ئەستەمبووڵ، لە چەند ڕۆژی دواتردا چەندین خۆپیشاندانی چەند سەد کەسی سەری ھەڵدا. خۆپیشاندەران موڵک و ماڵیان تێکدا و بە بەرد و [[بۆمبی مۆلۆتۆف]] ھێرشیان کردە سەر پۆلیس، و ئاگریان لە شەقامەکاندا کردەوە. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ، ئۆتۆمبێلی ئاوشار و گازی بیبەر ھێرشی کردە سەر خۆپیشاندەران. ٢٠٠ کەس، کە زۆربەیان منداڵی کورد بوون، ھاتوچۆیان پەکخست و بە بەرد ھێرشیان کردە سەر پاسەکان لە قەزاکانی [[سوڵتانگازی]] و [[باشاکشەھیر]]. پۆلیس بە گازی فرمێسکڕێژ دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; نەتەوەپەرستە توورکەکانیش ھێرشیان کردە سەر خۆپیشاندەران، کە بووە ھۆی برینداربوونی لانیکەم کەسێک بە فیشەک.&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;

لە ١١ی کانوونی یەکەم، ماوەیەکی کەم دوای ڕاگەیاندنی بڕیارەکە، زیاتر لە ١٠٠٠ کەس لەبەردەم نوسینگەکانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی لە [[ئامەد|دیاربەکر]] کۆبوونەوە و دروشمی «خوێن بە خوێن! تۆڵە!»یان دەگوتەوە. خۆپیشاندەران بە بۆمبی بەنزین ھێرشیان کردە سەر پۆلیس و کامێراکانی چاودێرییان شکاند. پۆلیسی دژە ئاژاوە بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. لە ئەستەمبووڵ، نزیکەی ١٠٠ کەس لە دەوری نوسینگەی ناوخۆیی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کۆبوونەوە و لافیتەیەکیان بەدەستەوە بوو کە لەسەری نووسرابوو «کۆتایی بە ھێرشەکان بۆ سەر گەلی کورد».&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;

لە ١٢ی کانوونی یەکەم لە [[حەکاری (شار)|حەکاری]]، نزیکەی ١٠٠٠ خۆپیشاندەر لەگەڵ ھێزە ئەمنییەکاندا تووشی پێکدادان بوون.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; پۆلیس ئۆتۆمبێلی ئاوشاری بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندانەکان بەکارھێنا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2009-12-11 |title=Turkish court bans pro-Kurd party |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |access-date=2024-01-15 |language=en-GB |archive-date=2010-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420190953/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8408903.stm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; خۆپیشاندەران ھەوڵێکی سەرنەکەوتوویان دا بۆ لێدانی بەکۆمەڵی (لینچکردنی) بەڕێوەبەرێکی پۆلیس و ئەفسەرێک.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; کچێکی گەنج لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ڕەوانەی نەخۆشخانە کرا&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; و زیاتر لە دە خۆپیشاندەر دەستگیرکران.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

لە [[وان (شار)|وان]] پێنج پۆلیس دوای پێکدادانی توند لەگەڵ خۆپیشاندەران ڕەوانەی نەخۆشخانە کران. ٢٠ کەس لە کاتی خۆپیشاندانەکەی واندا دەستبەسەر کران. لە قەزاکانی [[بەیتوشەباب]] و [[جزیری]] لە پارێزگای شرنەخ، خۆپیشاندانەکان تا درەنگانی شەو بەردەوام بوون، چونکە خۆپیشاندەران بۆمبی مۆلۆتۆف و بەردیان گرتە باڵەخانەکانی وەک فەرمانگەی پۆستە، بانکەکان و ماڵی قایمقامی قەزای بەیتوشەباب. لە جزیری، خۆپیشاندەران ڕێگەی [[دەروازەی ئیبراھیم خەلیل|دەروازەی گومرگی ئیبراھیم خەلیلیان]] گرت و ڕێگەی چوون بۆ [[ھەرێمی کوردستان]]یان داخست. [[پۆلیس]] بۆ کردنەوەی ڕێگەکە دەستوەردانی کرد.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; لە [[ئیدر]] و [[ڕحا]] مانگرتن ئەنجام درا.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;

لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، خۆپیشاندانەکان لە قەزای [[گەڤەر|یوکسێکۆڤا]] بەردەوام بوون. پۆلیس گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشاری دژی خۆپیشاندەران بەکارھێنا. خۆپیشاندەران ڕێگاکانیان داخست و لە شەقامەکاندا ئاگریان کردەوە. لە ماوەی کۆتایی ھەفتەکەدا دوکان و بازاڕەکان لە ھەموو ناوەندەکانی شاری حەکاری داخران.&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt; خۆپیشاندانەکانی گەڤەر لە ڕۆژی شەممەوە بەردەوام بوون، چونکە جەماوەری لایەنگرانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بۆمبی ئاگرین و بەردیان گرتە ئۆتۆمبێلەکانی پۆلیس.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، زیاتر لە ٥٠٠٠ کەس لە ئامەد پێشوازییان لە پەرلەمانتارانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی کرد کە بە پاسێکی کراوە ھاتنە ناو شارەکە. دواتر گروپێک لە گەنجان دەستیان کرد بە بەردبارانکردنی پۆلیس و ھێماکانی شەقامیان ھەڵکەند، پۆلیسیش بە ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە. خۆپیشاندەران بەردیان گرتە نوسینگەیەکی ناوخۆیی ئاکەپە و چەند کەسێکیش دەستگیرکران. لە [[بایەزید|دۆغوبایەزید]] خۆپیشاندەران بۆمبی بەنزین و بەردیان گرتە پۆلیس و پۆلیسیش بە گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمبێلی ئاوشار وەڵامی دایەوە.&lt;ref name=&quot;EU&quot;/&gt;

لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، دوو خۆپیشاندەری کورد کوژران و حەوت کەسیش بریندار بوون کاتێک دوکاندارێک بە چەکێکی ھێرشبەر تەقەی لە جەماوەری خۆپیشاندەران کرد لە [[بۆلانک]] لە [[پارێزگای مووش]] دوای ئەوەی پەنجەرەی دوکانەکەی شکێنرا.&lt;ref name=&quot;france&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===باشووری کوردستان===
لە ١٦ی کانوونی یەکەم، سەدان کەس لە [[ھەولێر]]ی پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

لە ١٧ی کانوونی یەکەم، زیاتر لە ٥٠٠ کورد لە [[ئێران]]، [[عێراق]]، [[سووریا]] و تورکیاوە لە [[سلێمانی]] دژی قەدەغەکردنەکە خۆپیشاندانیان کرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;

===نیگەرانییەکانی مافی مرۆڤ===
لە سەرتاسەری تورکیادا، [[ژەندرمە]] و [[پۆلیس]] بەردەوام لە ڕێگەی ھەڕەشەی زارەکی، دەستبەسەرکردنی سەرەڕۆیانە لە کۆبوونەوەکان و دەستبەسەرکردن لە بازگەکاندا ھەراسانی ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکییان دەکرد. پۆلیس بەردەوام خۆپیشاندەرانی بۆ ماوەی چەند کاتژمێرێک دەستبەسەر دەکرد. ھێزە ئەمنییەکان ھەروەھا بەردەوام ھەراسانی ئەو گوندنشینانەیان دەکرد کە پێیان وابوو ھاوسۆزی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکین.&lt;ref name=&quot;usds&quot;/&gt;

==کردارەکان==

===تورکیا===
*{{flagicon|Turkey}} [[حکوومەتی تورکیا]]: سەرۆک کۆماری تورکیا [[عەبدوڵڵا گول]] بەرگریی لە بڕیارەکەی دادگا کرد و ڕایگەیاند: «دادگا دەتوانێت چیی تر بکات کاتێک بەڕێوەبەرانی پارتەکە ھەن کە ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بە ھۆکاری بوونی خۆیان ڕادەگەیەنن.»&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt; و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە بۆ سەرکۆنەکردنی خۆپیشاندانەکان: «گرژی یان پێکدادانەکان ھیچ سوودێکیان بۆ کەس نییە. ھەموو کێشەکان دەکرێت بە ڕێوشوێنی دیموکراسی و ڕامیاری چارەسەر بکرێن. گەلەکەمان بینییان کە دەوڵەتی تورکیا بە نیازپاکی کار دەکات، بەڵام ڕێکخراوە تیرۆریستییەکە دەیەوێت ئەمە تێک بدات.»&lt;ref name=&quot;hurriyet&quot;/&gt;
*[[دادگای دەستووریی تورکیا]]: سەرۆکی دادگای دەستوور [[ھاشم کڵچ]] گوتی کە داخستنی پارتەکە «بەھۆی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ڕێکخراوی تیرۆریستی و بەھۆی ئەوەی بووەتە چەقێکی چالاکییەکان دژی یەکپارچەیی وڵات بڕیاری لەسەر دراوە».&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆماریی گەل|پارتی گەلی کۆماری]] (CHP): [[دەنیز بایکاڵ]] بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «مەحاڵە بە خۆشییەوە پێشوازی لەم جۆرە ڕووداوانە بکرێت. جێگەی دڵتەنگییە بۆ ھەموومان لە دیموکراسییەکاندا کاتێک ناچارییەک ھەبێت بۆ داخستنی پارتێکی ڕامیاری.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*{{flagicon image|MHP flag.svg}} [[پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرست]] (MHP): [[دەوڵەت باخچەلی]] گوتی کە پاشکۆکردنی ڕامیارە تاکەکان باشتر دەبێت نەک قەدەغەکردنی تەواوی پارتەکان، بەڵام گوتی کە «دەکرێت شێوازێکی جیاواز ھەبێت بۆ ئەو کەیسەی کە پارتە ڕامیارییەکان وەک لایەنگری تیرۆر دەبینران و وەک ئامرازێک بۆ ئامانجە جوداخوازەکانیان دایان دەنا.»&lt;ref name=&quot;bian&quot;/&gt;
*[[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتیک|پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی]] (DTP): ئەحمەد توورک بڕیارەکەی دادگای بە ڕامیاری و نەک یاسایی ناوبرد. ئەو ئاکەپەی بەھۆی بێدەنگییەکەی سەبارەت بە بڕیارەکە لۆمە کرد.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt; ئەندامانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیکی بە بایکۆتکردنی دانیشتنەکانی پەرلەمان وەڵامیان دایەوە.&lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;/&gt;

دانوستانکاری یەکێتیی ئەورووپای تورکیا [[ئەگەمەن باگش]] ڕەخنەی لە بڕیارەکە گرت و گوتی کە پێویستە دادگاکان ڕامیارەکان نەک پارتە ڕامیارییەکان بە بەرپرسیار بزانن لە بەرامبەر کردارە نایاسایییەکاندا.&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

===نێونەتەوەیی===
*{{flag|Iraqi Kurdistan}}
**[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] (KRG): نووسینگەی [[سەرۆکی ھەرێمی کوردستان]] [[مەسعوود بارزانی]] بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند: «[[سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان]] خۆشحاڵ بووە بە چاکسازییە دوایینەکان و ڕامیارییە ئاشتەواییانەی کە لەلایەن پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە)ی فەرمانڕەوای [تورکیا] بۆ پەیوەندی لەگەڵ کوردەکان دەستی پێکردووە و ھیوا دەخوازێت بڕیارەکەی دادگا ئەم پڕۆسە گرنگە لە چوونە پێشەوە پەک نەخات.» وتەبێژی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ھادی مەحموود گوتی کە حکوومەتی ھەرێم دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی تورکیا ناکات و قەدەغەکردنەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[بزووتنەوەی گۆڕان]]: جەعفەر عەلی لە [[پەرلەمانی کوردستان]]، لە بزووتنەوەی گۆڕانی ئۆپۆزسیۆن، ڕەخنەی لە حکوومەتی ھەرێم گرت بۆ وەڵامە بێدەنگەکەی و بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و گوتی: «بزووتنەوەی گۆڕان قەدەغەکردنەکە سەرکۆنە دەکات و وەک ھەنگاوێک دژی دیموکراسی دەبینێت. ئەمە پێشێلکارییەکی ئاشکرای مافە ڕامیارییەکانی کوردە. ئەم ھەنگاوە پێمان دەڵێت کە [[دەسپێشخەریی دیموکراتیک#دەسپێشخەریی کوردی|دەسپێشخەریی کوردی]] ھێشتا لە کۆمەڵگە یان ڕامیاریی تورکیادا جێگیر نەبووە.»&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
**[[یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان]] (KIU): یەکگرتوو بەیاننامەیەکی سەبارەت بە قەدەغەکردنەکە بڵاوکردەوە: «بەداخەوە، ئەم بڕیارە بەربەستێکی گەورەیە بۆ دەسپێشخەریی کوردیی ھاندەرانە و دیموکراسییانەی ئاکەپە،» و داوای لە حکوومەتی تورکیا کرد کە لە مامەڵەکردن لەگەڵ بابەتەکەدا پراگماتیک بێت.&lt;ref name=&quot;un&quot;/&gt;
*{{flag|European Union}}: نووسینگەی ڕۆژنامەوانیی [[سەرۆکایەتیی ئەنجومەنی یەکێتیی ئەورووپا]] ئەم بەیاننامەیەی سەبارەت بە بڕیاری دادگا بڵاوکردەوە: «لە کاتێکدا بە تووندی سەرکۆنەی تووندوتیژی و تیرۆر دەکات، سەرۆکایەتی ئەوە وەبیر دەھێنێتەوە کە ھەڵوەشاندنەوەی پارتە ڕامیارییەکان ڕێوشوێنێکی ناوازەیە کە پێویستە بە ئەوپەڕی خۆپاراستنەوە بەکاربھێنرێت. یەکێتیی ئەورووپا داوای لە تورکیا کردووە، وەک وڵاتێکی دانوستانکار، ھەموارە دەستوورییە پێویستەکان ئەنجام بدات بۆ ئەوەی یاساکانی سەبارەت بە پارتە ڕامیارییەکان بگونجێنێت لەگەڵ ڕاسپاردەکانی [[کۆمیسیۆنی ڤینیسیا]]ی [[ئەنجومەنی ئەورووپا]] و بڕگەکانی پەیوەندیدار بە [[ڕێککەوتنامەی ئەورووپی بۆ مافەکانی مرۆڤ]].»&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;
*{{flag|United States}}: وتەبێژێکی [[وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] بڕیارەکەی بە بابەتێکی ناوخۆیی ناوبرد، بەڵام ئەو ئەوەشی زیاد کرد کە پێویستە تورکیا ئازادیی ڕامیاری بۆ ھەموو ھاووڵاتییانی پەرە پێ بدات و ئەو ڕێوشوێنانەی کە «ئەم ئازادییانە سنووردار دەکەن یان ڕایان دەگرن پێویستە بە وریایییەکی زۆرەوە پەیڕەو بکرێن».&lt;ref name=&quot;sofia&quot;/&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}}
[[پۆل:ناڕەزایەتییەکانی کورد لە تورکیا]]</text>
      <sha1>kjgse7e23m6s7m5hti6575ypx7grd5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کەمال جومبلات</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295335</id>
    <redirect title="کەمال جونبوڵات" />
    <revision>
      <id>1579637</id>
      <timestamp>2026-04-30T18:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>مامۆستا</username>
        <id>39489</id>
      </contributor>
      <comment>مامۆستا پەڕەی [[کەمال جومبلات]]ی گواستەوە بۆ [[کەمال جونبوڵات]]: چاککردن</comment>
      <origin>1579637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="4bz8v9po7032atb3z57rpi7dbuxqv5k" xml:space="preserve">#ڕەوانەکەر [[کەمال جونبوڵات]]</text>
      <sha1>4bz8v9po7032atb3z57rpi7dbuxqv5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڕامیار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295336</id>
    <redirect title="سیاسەتوان" />
    <revision>
      <id>1579641</id>
      <timestamp>2026-04-30T18:50:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>دروستکردنی ڕەوانەکەر بۆ [[سیاسەتوان]] (ئامرازی دروستکەری ڕەوانەکەر)</comment>
      <origin>1579641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="syo3629nnjypi71vittdgrypmttqudz" xml:space="preserve">#ڕەوانەکەر [[سیاسەتوان]]</text>
      <sha1>syo3629nnjypi71vittdgrypmttqudz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ماریگۆت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295337</id>
    <revision>
      <id>1579667</id>
      <timestamp>2026-04-30T20:31:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1346357843|Marigot, Saint Martin]]»</comment>
      <origin>1579667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="659" sha1="3fyom8b6esuw3j7ezrsronrp8tzuvma" xml:space="preserve">'''Marigot''' ({{IPA|fr|maʁiɡo|-|LL-Q150 (fra)-Lepticed7-marigot.wav}}{{IPA|fr|maʁiɡo|-|LL-Q150 (fra)-Lepticed7-marigot.wav}}{{IPA|fr|maʁiɡo|-|LL-Q150 (fra)-Lepticed7-marigot.wav}}) is the main town and capital in the [[فەڕەنسا|French]] [[کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت مارتن|Collectivity of Saint Martin]]. The area has been inhabited since the 17th century and fortifications were erected in 1789. The population has been in decline for decades. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە</text>
      <sha1>3fyom8b6esuw3j7ezrsronrp8tzuvma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579668</id>
      <parentid>1579667</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>شائەمراز</comment>
      <origin>1579668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="bp9dgmg9chp8dyeyhl5f66tti9zwb4n" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}

'''ماریگۆت''' شارۆچکەی سەرەکی و پایتەختە لە [[کۆمەڵەی ھەرێمیی سەینت مارتن]]ی [[فەڕەنسا|فەڕەنسی]]. ناوچەکە لە سەدەی ١٧وە نیشتەجێی تێدایە و قەڵابەندییەکان لە ساڵی ١٧٨٩دا دروست کران. ژمارەی دانیشتووانی بۆ چەندین دەیەیە لە کەمی دەدات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}</text>
      <sha1>bp9dgmg9chp8dyeyhl5f66tti9zwb4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لێدوانی بەکارھێنەر:Shawinnn</title>
    <ns>3</ns>
    <id>295338</id>
    <revision>
      <id>1579683</id>
      <timestamp>2026-04-30T21:37:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>11537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ</comment>
      <origin>1579683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8111" sha1="0vdbmdv4hi65va9gsxw4um40nmk6nq2" xml:space="preserve">== بەخێربێیت ==
{| bgcolor=&quot;#f8f8ff&quot; align=center style=&quot;width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;&quot;
|
&lt;div class=&quot;tabber horizTabBox&quot; style=&quot;width: 100% !important;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;ویکیپیدیا&amp;zwnj;&quot;&gt;
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]&lt;/span&gt;
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;1&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;بنەماکان&amp;zwnj;&quot;&gt;
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]&lt;/span&gt;
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;پەڕەکەت&amp;zwnj;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]&lt;/span&gt;
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;بەشداری&amp;zwnj;&quot;&gt;
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]&lt;/span&gt;
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}

-- &lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Oswald;color:black&quot;&gt;&lt;/span&gt; [[User:Tessla|&lt;span style=&quot;font-family:Oswald;color:FF003A6A&quot;&gt;Tessla&lt;/span&gt;]] ([[User Talk:Tessla#top|&lt;span style=&quot;font-family:Oswald;color:black&quot;&gt;وتووێژ&lt;/span&gt;]])&lt;/b&gt; ٢١:٣٧، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>0vdbmdv4hi65va9gsxw4um40nmk6nq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:حالا خورشید</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295339</id>
    <revision>
      <id>1579685</id>
      <timestamp>2026-04-30T21:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1783" sha1="7pcosqflkpqisabw8ifukztwxpawi25" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[حالا خورشید]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579684 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20251117125624/https://rezarashidpour.ir/1395/02/08/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF/ بۆ http://rezarashidpour.ir/1395/02/08/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181129135643/https://www.tv3.ir/program/details/11310 بۆ http://www.tv3.ir/Program/details/11310 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢١:٤٢، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>7pcosqflkpqisabw8ifukztwxpawi25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:حەمیدڕەزا قوربانی (مۆسیقازان)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295340</id>
    <revision>
      <id>1579716</id>
      <timestamp>2026-04-30T23:57:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1795" sha1="3dpe074bk90ygtahgml4sr08qhgr3yt" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمیدڕەزا قوربانی (مۆسیقازان)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579715 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20260123175329/https://artmag.ir/52655/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C/ بۆ https://artmag.ir/52655/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢٣:٥٧، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>3dpe074bk90ygtahgml4sr08qhgr3yt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سەلیم ساداک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295341</id>
    <revision>
      <id>1579740</id>
      <timestamp>2026-05-01T04:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1350922129|Selim Sadak]]»</comment>
      <origin>1579740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="0gymsxs4yn64osz9pmk9caw80lrhtg0" xml:space="preserve">
....
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]]</text>
      <sha1>0gymsxs4yn64osz9pmk9caw80lrhtg0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579741</id>
      <parentid>1579740</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T04:30:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11988" sha1="pfrorhwii7hsyxkbh9sn06j0sh36bsp" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name         = سەلیم ساداک
| office       = [[کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا|ئەندامی کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورە]]
| term_start   = ١٤ی تشرینی دووەمی ١٩٩١
| term_end     = ٣ی ئازاری ١٩٩٤
| citizenship  =
| education    = [[زانکۆی دیجلە|ئینستیتووتی پەروەردەی ئامەد]]
| office2      = سەرۆک شارەوانیی [[سێرت]]
| term_start2  = ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٩
| term_end2    = ٣٠ی ئازاری ٢٠١٤
| constituency = [[شرنەخ (بازنەی ھەڵبژاردن)|شرنەخ]] ([[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (١٩٩١)|١٩٩١]])
| image        = Selîm Sadak.jpg
| birth_name   = سەلیم سەداک
| birth_date   = ١٩٥٤
| birth_place  = [[ئەزەخ]]، [[پارێزگای شرنەخ]]، [[باکووری کوردستان]]
| death_date   = {{death date and given age|2026|1|23|71|df=y}}
| death_place  = [[ھایڵبڕۆن]]، [[بادەن-ڤویرتمبێرگ]]، [[ئەڵمانیا]]
| predecessor2 = مەروان گول
| successor2   = [[تونجەر باکیرھان]]
| party        = [[پارتی کاری گەل|ھەئەپە]]&lt;br/&gt;[[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|دێپ]]&lt;br/&gt;[[پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی|دەتەپە]]
| children     = ١٠ 
}}

'''سەلیم سەداک''' (١٩٥٤ – ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦) [[ڕامیار]]ێکی [[کورد]]ی [[باکووری کوردستان]] بوو.

==پێشینە==
سەلیم سەداک لە ساڵی ١٩٥٤ لە [[ئەزەخ]] لەدایکبووە.&lt;ref name=okimdir.com&gt;[http://www.okimdir.com/selim-sadak-biyografi.html Selim Sadak kimdir?], Okimdir.com, '''Erişim Tarihi:''' 6 December 2008.&lt;/ref&gt; ئەو لە بەشی بیرکاریی [[زانکۆی دیجلە|ئینستیتووتی پەروەردەی ئامەد]] دەرچووە. پاشان وەک وەرگێڕی سەربەخۆ لە زمانەکانی کوردی، ئینگلیزی و عەرەبیدا کاری کردووە.

ئەو ھاوسەرگیری کردبوو و ١٠ منداڵی ھەبوو.&lt;ref name=okimdir.com/&gt; سەداک لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦، لە تەمەنی ٧١ ساڵیدا بەھۆی نەخۆشیی [[شێرپەنجە]]وە لە [[ھایڵبڕۆن]] لە [[ئەڵمانیا]] کۆچی دوایی کرد.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=23 January 2026 |title=Selim Sadak yaşamını yitirdi |url=https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi |archive-url=http://web.archive.org/web/20260124012859/https://www.evrensel.net/haber/595879/selim-sadak-yasamini-yitirdi |archive-date=24 January 2026 |access-date=29 January 2026 |website=Evrensel |language=tr-TR}}&lt;/ref&gt;

==ژیانی ڕامیاری==
لە [[ھەڵبژاردنی گشتیی تورکیا (١٩٩١)|ھەڵبژاردنی گشتیی پەرلەمانی تورکیا لە ساڵی ١٩٩١]]، ئەو چووە پاڵ «لەیلا زانا»، «مەحموود ئالیناک»، «خەتیب دیجلە»، «ئۆرھان دۆغان»، «ئەحمەد تورک»، «سرری ساکک» و «سەدات یورتداش» لە ناو [[پارتی گەلی سۆسیال دیموکرات (تورکیا)|پارتی گەلی سۆسیال دیموکرات]] (SHP) و وەک ئەندامی پەرلەمان بۆ [[شرنەخ]] لە خولی ١٩یەمی پەرلەمانی تورکیا ھەڵبژێردرا. لە ئازاری ١٩٩٤، [[پارێزبەندیی پەرلەمانی لە تورکیا|پارێزبەندیی پەرلەمانی]] لەسەر سەلیم ساداک، [[ئۆرھان دۆغان]]، [[خەتیب دیجلە]] و [[لەیلا زانا]] لادرا.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Human rights of parliamentarians: 167th Council session |url=http://archive.ipu.org/hr-e/167/Tk39.htm |access-date=23 October 2022 |website=archive.ipu.org}}&lt;/ref&gt; لە ١٦ی حوزەیرانی ١٩٩٤ [[پارتی دیموکراسی (تورکیا)|پارتی دیموکراسی]] (DEP) لەلایەن [[دادگای دەستووریی تورکیا]] داخرا، و سەلیم سەداک لەگەڵ ئەندامانی تری پارتەکە خرایە زیندانەوە. بەپێی بڕیارێکی دادگای ئاسایشی دەوڵەت، لە ساڵی ١٩٩٤دا سزای ١٥ ساڵ زیندانیی بەسەردا سەپێندرا.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P5-TA-2004-0377+0+DOC+XML+V0//EN|title=Texts adopted - Thursday, 22 April 2004 - Trial against Leyla Zana and others in Ankara - P5_TA(2004)0377|website=www.europarl.europa.eu|access-date=5 January 2019}}&lt;/ref&gt; لە نیسانی ٢٠٠٤ [[پەرلەمانی ئەورووپا|پەرلەمانی ئەورووپا]] زیندانیکردنی سەداکی سەرکۆنە کرد و لە بڕیارنامەیەکدا ھیوای ھەڵوەشاندنەوەی سزاکەی خواست.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P5-TA-2004-0377+0+DOC+XML+V0//EN|title=Texts adopted - Thursday, 22 April 2004 - Trial against Leyla Zana and others in Ankara - P5_TA(2004)0377|website=www.europarl.europa.eu|access-date=12 December 2019}}&lt;/ref&gt; ئەو لە حوزەیرانی ٢٠٠٤ بەدوای بڕیارێکی دادگای تێھەڵچوونەوەی تورکیا ئازاد کرا.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/fd/nt_zana_/nt_zana_en.pdf|title=Leyla Zana, European Parliament's Sakharov Prize Winner of 1995|website=Europarl|access-date=12 December 2019}}&lt;/ref&gt;

===ژیانی دواتر و دادگاییکردن===
دوای ئازادبوونی لە زیندان، سەداک بە وڵاتدا گەڕا بۆ تاقیکردنەوەی ئەگەرەکانی دامەزراندنی پارتێکی نوێ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Vick |first=Karl |date=6 October 2005 |title=As Turkey Reaches Out, Kurdish Politicians Look Back |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2005/10/06/as-turkey-reaches-out-kurdish-politicians-look-back/6359fc65-1727-45f2-9989-22f01b754dbb/ |website=[[Washington Post]]}}&lt;/ref&gt; لەو کاتەدا ئەو وای دەبینی کە ئەستەمە پارتێکی کوردی بەبێ ئاماژەدان بە [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان|ئۆجەلان]] پێکبھێنرێت.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; سەداک لەگەڵ لەیلا زانا و خەتیب دیجلە [[پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک]] (DTP)یان دامەزراند و وەک سەرۆک شارەوانیی [[سێرت]] لەژێر ناوی دەتەپە ھەڵبژێردرا، کە ٤٩،٤٪ی دەنگەکانی لە [[ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکانی تورکیا (٢٠٠٩)|ھەڵبژاردنە ناوخۆیییەکان]] لە ئازاری ٢٠٠٩دا بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://secim.haberler.com/2009/illerde-durum/|title=PARTİ İL SEÇİM SONUÇLARI|website=secim.haberler.com|access-date=12 December 2019|archive-date=8 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200808184132/https://secim.haberler.com/2009/illerde-durum/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

بەڵام لە کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩، تورکیا [[کەیسی داخستنی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک|دەتەپەی قەدەغە کرد]] بەھۆی پەیوەندییە گومانلێکراوەکانی لەگەڵ پەکەکە و سەلیم سەداک و ھەروەھا ئەحمەد تورک، «ئایسەل توغلوک»، لەیلا زانا و «[[نوورەددین دەمیرتاش]]»، بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە [[ڕامیاری]] قەدەغە کران.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 October 2011 |title=Turkey's Constitutional Court closes DTP - Hurriyet Daily News |url=http://www.hurriyetdailynews.com/n.php?n=constitutional-court-votes-to-xx-turkey-pro-kurdish-part-2009-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007035823/http://www.hurriyetdailynews.com/n.php?n=constitutional-court-votes-to-xx-turkey-pro-kurdish-part-2009-12-11 |archive-date=7 October 2011  |access-date=23 October 2022 |website=[[Hürriyet Daily News]]}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٠ لەلایەن وەزارەتی ناوخۆوە لە پۆستی سەرۆک شارەوانیی سێرت دوورخرایەوە دوای ئەوەی سزای ١٠ مانگ زیندانیکردنی ساڵی ٢٠٠٨ی پشتڕاستکرایەوە، بڕیارێک کە ئەو ناڕەزایەتی بەرامبەر دەربڕی. پاشان ئەنجومەنی گشتیی دادگاییکردنی کارگێڕیی ئەنجومەنی دەوڵەت بڕیاری وەزارەتی ناوخۆی بۆ دوورخستنەوەی سەداک ھەڵوەشاندەوە و بڕیاری دا کە دەتوانێت تا کۆتایی خولەکەی وەک سەرۆک شارەوانیی [[سێرت]] بمێنێتەوە.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.worldbulletin.net/politics/turkeys-council-of-state-overrules-sacking-of-mayor-over-pkk-propaganda-h96091.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106104356/https://www.worldbulletin.net/politics/turkeys-council-of-state-overrules-sacking-of-mayor-over-pkk-propaganda-h96091.html|url-status=usurped|archive-date=6 January 2019|title=Turkey's Council of State overrules sacking of mayor over PKK propaganda|website=World Bulletin}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://anfenglish.com/news/siirt-mayor-sadak-will-not-be-removed-5975|title=Siirt mayor Sadak will not be removed|website=ANF News|language=en|access-date=5 January 2019}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٠ بەھۆی بەکارھێنانی وشەی کوردستان سزای یەک ساڵ زیندانیکردنی بەسەردا سەپێندرا و لە ١٣ی نیسان سزای ١٠ مانگ زیندانیکردنی بۆ وێنەیەک کە لە ساڵنامەیەکی ٢٠١٠دا کێشراوە.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://bianet.org/english/english/121608-1-year-and-10-months-in-jail-for-mayor-selim-sadak|title=1 Year and 10 Months in Jail for Mayor Selim Sadak|date=28 April 2010|website=Bianet}}&lt;/ref&gt;

لە ئابی ٢٠١١ لە دادگای تاوانەکانی سێرت سزای پێنج مانگ زیندانیی بەسەردا سەپێندرا، سزایەک کە دواتر گۆڕدرا بۆ سزای دارایی.&lt;ref&gt;{{cite web|title= Siirt Mayor Selim Sadak'a were sentenced to 5 months in prison|publisher=Haber Monitor
|date=14 August 2011|url= http://www.habermonitor.com/en/haber/detay/31997/siirt-mayor-selim-sadak39a-were-sentenced-to
|accessdate=14 October 2011}}&lt;/ref&gt;

لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ لە دادگای ئامەد سزای یەک ساڵ و ھەشت مانگ زیندانیی بەسەردا سەپێندرا بەھۆی بانگەشەی تیرۆریستی پەیوەست بە وتارێک کە لە ساڵی ٢٠٠٧دا پێشکەشی کردبوو.&lt;ref&gt;{{cite web|title= 150 ans de prison pour trois députées kurdes dont Leyla Zana
|publisher=Le Post|date=13 October 2011|url= http://www.lepost.fr/article/2011/10/13/2612904_150-ans-de-prison-pour-trois-deputees-kurdes-dont-leyla-zana.html|accessdate=14 October 2011}}&lt;/ref&gt;
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]]
[[پۆل:مردوانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:کوردانی تورکیا]]
[[پۆل:ڕامیارانی کورد]]
[[پۆل:ڕامیارانی پارتی کۆمەڵگەی دیموکراتیک]]
[[پۆل:ڕامیارانی پارتی دیموکراسی]]
[[پۆل:ڕامیارانی پارتی ڕەنجی گەل]]
[[پۆل:ئەندامانی کۆمەڵەی نیشتمانیی گەورەی تورکیا]]
[[پۆل:سەرۆک شارەوانییەکانی سێرت]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی خەڵکی ئەزەخ]]
[[پۆل:خوێندکارانی زانکۆی دیجلە]]
[[پۆل:مردن بەھۆی شێرپەنجە لە ئەڵمانیا]]</text>
      <sha1>pfrorhwii7hsyxkbh9sn06j0sh36bsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:دایە دایە (گۆرانی)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295342</id>
    <revision>
      <id>1579745</id>
      <timestamp>2026-05-01T05:37:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1359" sha1="jjg7sd6peh69d1ph6u230c2u5t1h92v" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دایە دایە (گۆرانی)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579744 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20251227101600/https://www.aparat.com/v/vqLYm بۆ https://www.aparat.com/v/vqLYm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٥:٣٧، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>jjg7sd6peh69d1ph6u230c2u5t1h92v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>عەلی دایەح عەلی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295343</id>
    <revision>
      <id>1579746</id>
      <timestamp>2026-05-01T05:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1318440317|Ali Dayeh Ali]]» دروست کراوە.</comment>
      <origin>1579746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="s0x71bow8fqvsupx0f57k8y0vomyiyp" xml:space="preserve">'''عەلی دایح عەلی''' (١٩٤٠-٢٠١٥) لە ساڵی ١٩٨٢ وەک بەرپرسێکی [[حیزبی بەعسی عێراق|پارتی سۆسیالیستی بەعسی عەرەب]] لە [[دوجەیل]] کاری کردووە، لەوێ تۆمەتبار کراوە بە تێوەگلان لە لەسێدارەدانی ١٤٨ کەسی [[شیعە|شیعەی]] ناوچەکە. ناوبراو شانبەشانی [[سەددام حوسێن]] [[دادگاییکردنی سەددام حوسێن|دادگایی کرا]] و بە تۆمەتی یارمەتیدان و ھاوکاریکردن لە تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی سزای ١٥ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا.  &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=Bhuta |first=Nehal |ناونیشان=https://academic.oup.com/jicj/article/6/1/39/787180 |ڕێکەوتی سەردان=2023-07-06}}&lt;/ref&gt;

لە ساڵی ٢٠١٥ لە تەمەنی ٧٥ ساڵیدا لە زیندان کۆچی دوایی کردووە، ٦ ساڵ پێش تەواوکردنی حوکمەکەی.

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>s0x71bow8fqvsupx0f57k8y0vomyiyp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579747</id>
      <parentid>1579746</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T05:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1048" sha1="8wonebll9d9w1c2vmf7p0hq7613faux" xml:space="preserve">{{Databox}}'''عەلی دایح عەلی''' (١٩٤٠–٢٠١٥) لە ساڵی ١٩٨٢ وەک بەرپرسێکی [[حیزبی بەعسی عێراق]] لە [[دوجەیل]] کاری کردووە، لەوێ تۆمەتبار کراوە بە تێوەگلان لە لەسێدارەدانی ١٤٨ کەسی [[شیعە|شیعەی]] ناوچەکە. ناوبراو شانبەشانی [[سەددام حوسێن]] [[دادگاییکردنی سەددام حوسێن|دادگایی کرا]] و بە تۆمەتی یارمەتیدان و ھاوکاریکردن لە تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی سزای ١٥ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا.  &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=Bhuta |first=Nehal |ناونیشان=https://academic.oup.com/jicj/article/6/1/39/787180 |ڕێکەوتی سەردان=2023-07-06}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٥ لە تەمەنی ٧٥ ساڵیدا لە زیندان کۆچی دوایی کردووە، ٦ ساڵ پێش تەواوکردنی حوکمەکەی.

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>8wonebll9d9w1c2vmf7p0hq7613faux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579778</id>
      <parentid>1579747</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1199" sha1="5ayeyfhndgkohob4xojy6wts1ssoz32" xml:space="preserve">{{Databox}}'''عەلی دایح عەلی''' (١٩٤٠–٢٠١٥) لە ساڵی ١٩٨٢ وەک بەرپرسێکی [[حیزبی بەعسی عێراق]] لە [[دوجەیل]] کاری کردووە، لەوێ تۆمەتبار کراوە بە تێوەگلان لە لەسێدارەدانی ١٤٨ کەسی [[شیعە|شیعەی]] ناوچەکە. ناوبراو شانبەشانی [[سەددام حوسێن]] [[دادگاییکردنی سەددام حوسێن|دادگایی کرا]] و بە تۆمەتی یارمەتیدان و ھاوکاریکردن لە تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی سزای ١٥ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا.  &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=Bhuta |first=Nehal |ناونیشان=https://academic.oup.com/jicj/article/6/1/39/787180 |ڕێکەوتی سەردان=2023-07-06}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٥ لە تەمەنی ٧٥ ساڵیدا لە زیندان کۆچی دوایی کردووە، ٦ ساڵ پێش تەواوکردنی حوکمەکەی.

== سەرچاوەکان ==
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠١٥]]
[[پۆل:سەرکردەکانى حیزبی بەعسی عێراقی]]</text>
      <sha1>5ayeyfhndgkohob4xojy6wts1ssoz32</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سوپای جەماوەریی عێراق</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295344</id>
    <revision>
      <id>1579748</id>
      <timestamp>2026-05-01T05:58:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:ar:Special:Redirect/revision/70832324|الجيش الشعبي العراقي]]» دروست کراوە.</comment>
      <origin>1579748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="788" sha1="szifnpzv6jh2plo8pybsqah65kvvhm4" xml:space="preserve">'''سوپای جەماوەریی عێراق''' کە بە '''سوپای جەماوەری''' یان '''میلیشیای جەماوەری ناسراوە،''' ڕێکخراوێکی [[نیمچە سەربازی]] بوو کە لە خۆبەخشە مەدەنییەکان پێکھاتبوو بۆ پاراستنی ڕژێمی بەعس لە بەرامبەر ئۆپۆزسیۆنی ناوخۆیی وەک بەرپەرچدانەوەی هەر هەوڵێکی کوودەتا لەلایەن [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق|سوپای ئاسایی عێراقەوە]]. 

لە ساڵی ١٩٨٧ سوپای جەماوەری کە بە ٦٥٠ هەزار کەس مەزەندە دەکرا، لە قەبارەی هێزە چەکدارە ئاساییەکان نزیک بووەوە.

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>szifnpzv6jh2plo8pybsqah65kvvhm4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579749</id>
      <parentid>1579748</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T05:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="803" sha1="6nipakjnskv8hw6t2vvzobtcgryqqne" xml:space="preserve">{{Databox}}'''سوپای جەماوەریی عێراق''' کە بە '''سوپای جەماوەری''' یان '''میلیشیای جەماوەری''' ناسراوە، ڕێکخراوێکی [[نیمچە سەربازی]] بوو کە لە خۆبەخشە مەدەنییەکان پێکھاتبوو بۆ پاراستنی [[ڕژێمی بەعس]] لە بەرامبەر ئۆپۆزسیۆنی ناوخۆیی وەک بەرپەرچدانەوەی ھەر ھەوڵێکی کوودەتا لەلایەن [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق|سوپای ئاسایی عێراقەوە]]. 

لە ساڵی ١٩٨٧ سوپای جەماوەری کە بە ٦٥٠ ھەزار کەس مەزەندە دەکرا، لە قەبارەی ھێزە چەکدارە ئاساییەکان نزیک بووەوە.

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>6nipakjnskv8hw6t2vvzobtcgryqqne</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579750</id>
      <parentid>1579749</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="875" sha1="57a0vl3kv40f1lorpeiaq4on1ehpcx0" xml:space="preserve">{{Databox}}'''سوپای جەماوەریی عێراق''' کە بە '''سوپای جەماوەری''' یان '''میلیشیای جەماوەری''' ناسراوە، ڕێکخراوێکی [[نیمچە سەربازی]] بوو کە لە خۆبەخشە مەدەنییەکان پێکھاتبوو بۆ پاراستنی [[ڕژێمی بەعس]] لە بەرامبەر ئۆپۆزسیۆنی ناوخۆیی وەک بەرپەرچدانەوەی ھەر ھەوڵێکی کوودەتا لەلایەن [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق|سوپای ئاسایی عێراقەوە]].&lt;ref&gt;https://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/militia.htm&lt;/ref&gt;

لە ساڵی ١٩٨٧ سوپای جەماوەری کە بە ٦٥٠ ھەزار کەس مەزەندە دەکرا، لە قەبارەی ھێزە چەکدارە ئاساییەکان نزیک بووەوە.

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>57a0vl3kv40f1lorpeiaq4on1ehpcx0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579777</id>
      <parentid>1579750</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="0gx8q7lwmxa12zijrsnmjnw69lo2hke" xml:space="preserve">{{Databox}}'''سوپای جەماوەریی عێراق''' کە بە '''سوپای جەماوەری''' یان '''میلیشیای جەماوەری''' ناسراوە، ڕێکخراوێکی [[نیمچە سەربازی]] بوو کە لە خۆبەخشە مەدەنییەکان پێکھاتبوو بۆ پاراستنی [[ڕژێمی بەعس]] لە بەرامبەر ئۆپۆزسیۆنی ناوخۆیی وەک بەرپەرچدانەوەی ھەر ھەوڵێکی کوودەتا لەلایەن [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق|سوپای ئاسایی عێراقەوە]].&lt;ref&gt;https://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/militia.htm&lt;/ref&gt;

لە ساڵی ١٩٨٧ سوپای جەماوەری کە بە ٦٥٠ ھەزار کەس مەزەندە دەکرا، لە قەبارەی ھێزە چەکدارە ئاساییەکان نزیک بووەوە.

== سەرچاوەکان ==
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٧٠ لە عێراق]]</text>
      <sha1>0gx8q7lwmxa12zijrsnmjnw69lo2hke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ھەڵھاتنی سەرمایەی مرۆیی لە ئێران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295345</id>
    <revision>
      <id>1579751</id>
      <timestamp>2026-05-01T06:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1349826165|Human capital flight from Iran]]» دروست کراوە.</comment>
      <origin>1579751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4873" sha1="kftcwbh9enk0q1r6p9xumy154ix9g1a" xml:space="preserve">'''ھەڵھاتنی سەرمایەی مرۆیی لە ئێران''' لە دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی]] ساڵی ١٩٧٩ەوە دیاردەیەکی بەرچاو بووە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=Mahmoudi |first=Hassan |ڕێکەوت=2021-04-21 |ناونیشان=https://www.migrationpolicy.org/article/iran-brain-drain-emigration |ڕێکەوتی سەردان=2022-03-20 |وێبگە=migrationpolicy.org |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەپێی ئاماری [[سندووقی نێونەتەوەییی پارە|سندوقی دراوی نێونەتەوەیی]]، [[ئێران]] لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا ڕێژەیەکی بەرچاو لە کەسانی لێهاتوو و خوێندەوار (لەسەدا ١٥)ی هەبووە. &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831103411/http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2009-08-31 |ڕێکەوتی سەردان=2011-12-21}}&lt;/ref&gt; ساڵانە زیاتر لە ١٥٠ هەزار ئێرانی لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا [[کۆماری ئیسلامی|کۆماری ئیسلامییان]] بەجێهێشتووە،  و بە مەزەندەکردنی لەسەدا ٢٥ی هەموو ئێرانییەکان کە خوێندنی دوای ئامادەیییان هەبووە، ئەوکاتە لە دەرەوەی وڵات لە [[وڵاتی پێشکەوتوو|وڵاتانی پێشکەوتووی]] ستانداردی OECD دەژیان. &lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;RFERLclarif&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-04-12 |ناونیشان=https://www.rferl.org/a/1342682.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110526124322/http://www.rferl.org/content/article/1342682.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-05-26 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt; ڕاپۆرتێکی سندوقی دراو لە ساڵی ٢٠٠٩دا ئاماژەی بەوە کردووە کە ئێران لە پێشەنگی پێڕستی ئەو وڵاتانەیە کە نوخبەی ئەکادیمی خۆیان لەدەست دەدەن، بە لەدەستدانی ١٥٠ بۆ ١٨٠ هەزار پسپۆڕ کە بە نزیکەیی یەکسانە بە زیانی سەرمایەی ٥٠ ملیار دۆلار. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170425200026/http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-04-25 |ڕێکەوتی سەردان=2012-06-03 |وێبگە=payvand.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;PRB&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-09-07 |ناونیشان=http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120920043819/http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2012-09-20 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt;  جگە لەوەش، دەوترێت سەرکوتکردنی سیاسی دوای ناڕەزایەتییەکانی هەڵبژاردنەکانی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٩دا، &quot;کۆچی پەنابەرانی زیاتر&quot;ی ڕۆشنبیرانی ئێرانی دروستکردووە.  هەروەها باس لەوە کراوە کە [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|دەزگای هەواڵگری ناوەندی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] ئۆپەراسیۆنێکی نهێنی بە ناوی ڕەمزی &quot;پرۆژەی ڕاکێشانی مێشک&quot; بەڕێوەدەبات بە ئامانجی ڕاکێشانی بەهرەمەندە ئەتۆمییەکانی ئێران کە ئاڕاستەی ئەتۆمییان هەیە، بەمەش [[بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران|بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران]] تێکدەدات. 

لە مانگی شوباتی ساڵی ٢٠٢٤، حکوومەتی ئێران هەوڵەکانی بۆ ڕێگریکردن لە ڕۆیشتنی کەسانی خوێندەوار لە وڵاتەکەی دەستپێکرد و تیشکی خستە سەر زیادکردنی چاودێری و ئەگەری سنووردارکردنی جووڵە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=فردا |first=رادیو |ناونیشان=https://www.radiofarda.com/a/32827133.html |وێبگە=رادیو فردا}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=20 February 2024 |ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/security-view-of-the-islamic-republic-on-the-migration-of-elites/7494624.html}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>kftcwbh9enk0q1r6p9xumy154ix9g1a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579755</id>
      <parentid>1579751</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4950" sha1="dz0qkrxhp0oe3b5aqxl2faku8tu5ucc" xml:space="preserve">{{Databox}}'''ھەڵھاتنی سەرمایەی مرۆیی لە ئێران''' لە دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی]] ساڵی ١٩٧٩ەوە دیاردەیەکی بەرچاو بووە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=Mahmoudi |first=Hassan |ڕێکەوت=2021-04-21 |ناونیشان=https://www.migrationpolicy.org/article/iran-brain-drain-emigration |ڕێکەوتی سەردان=2022-03-20 |وێبگە=migrationpolicy.org |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەپێی ئاماری [[سندووقی نێونەتەوەییی پارە|سندوقی دراوی نێونەتەوەیی]]، [[ئێران]] لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا ڕێژەیەکی بەرچاو لە کەسانی لێهاتوو و خوێندەوار (لەسەدا ١٥)ی هەبووە. &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831103411/http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2009-08-31 |ڕێکەوتی سەردان=2011-12-21}}&lt;/ref&gt; ساڵانە زیاتر لە ١٥٠ هەزار ئێرانی لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا [[کۆماری ئیسلامی|کۆماری ئیسلامییان]] بەجێهێشتووە،  و بە مەزەندەکردنی لەسەدا ٢٥ی هەموو ئێرانییەکان کە خوێندنی دوای ئامادەیییان هەبووە، ئەوکاتە لە دەرەوەی وڵات لە [[وڵاتی پێشکەوتوو|وڵاتانی پێشکەوتووی]] ستانداردی ڕێکخراوی هاوکاری و گەشەپێدانی ئابووری دەژیان. &lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;RFERLclarif&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-04-12 |ناونیشان=https://www.rferl.org/a/1342682.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110526124322/http://www.rferl.org/content/article/1342682.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-05-26 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt; ڕاپۆرتێکی سندوقی دراو لە ساڵی ٢٠٠٩دا ئاماژەی بەوە کردووە کە ئێران لە پێشەنگی پێڕستی ئەو وڵاتانەیە کە نوخبەی ئەکادیمی خۆیان لەدەست دەدەن، بە لەدەستدانی ١٥٠ بۆ ١٨٠ هەزار پسپۆڕ کە بە نزیکەیی یەکسانە بە زیانی سەرمایەی ٥٠ ملیار دۆلار. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170425200026/http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-04-25 |ڕێکەوتی سەردان=2012-06-03 |وێبگە=payvand.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;PRB&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-09-07 |ناونیشان=http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120920043819/http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2012-09-20 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt;  جگە لەوەش، دەوترێت سەرکوتکردنی سیاسی دوای ناڕەزایەتییەکانی هەڵبژاردنەکانی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٩دا، &quot;کۆچی پەنابەرانی زیاتر&quot;ی ڕۆشنبیرانی ئێرانی دروستکردووە.  هەروەها باس لەوە کراوە کە [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|دەزگای هەواڵگری ناوەندی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] ئۆپەراسیۆنێکی نهێنی بە ناوی ڕەمزی &quot;پرۆژەی ڕاکێشانی مێشک&quot; بەڕێوەدەبات بە ئامانجی ڕاکێشانی بەهرەمەندە ئەتۆمییەکانی ئێران کە ئاڕاستەی ئەتۆمییان هەیە، بەمەش [[بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران|بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران]] تێکدەدات. 

لە مانگی شوباتی ساڵی ٢٠٢٤، حکوومەتی ئێران هەوڵەکانی بۆ ڕێگریکردن لە ڕۆیشتنی کەسانی خوێندەوار لە وڵاتەکەی دەستپێکرد و تیشکی خستە سەر زیادکردنی چاودێری و ئەگەری سنووردارکردنی جووڵە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=فردا |first=رادیو |ناونیشان=https://www.radiofarda.com/a/32827133.html |وێبگە=رادیو فردا}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=20 February 2024 |ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/security-view-of-the-islamic-republic-on-the-migration-of-elites/7494624.html}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>dz0qkrxhp0oe3b5aqxl2faku8tu5ucc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579756</id>
      <parentid>1579755</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:10:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە</comment>
      <origin>1579756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4942" sha1="iolue6bii4zvg9yjl8x2gv8vch4u50o" xml:space="preserve">{{Databox}}'''ھەڵھاتنی سەرمایەی مرۆیی لە ئێران''' لە دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی]] ساڵی ١٩٧٩ەوە دیاردەیەکی بەرچاو بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=Mahmoudi |first=Hassan |ڕێکەوت=2021-04-21 |ناونیشان=https://www.migrationpolicy.org/article/iran-brain-drain-emigration |ڕێکەوتی سەردان=2022-03-20 |وێبگە=migrationpolicy.org |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەپێی ئاماری [[سندووقی نێونەتەوەییی پارە|سندوقی دراوی نێونەتەوەیی]]، [[ئێران]] لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا ڕێژەیەکی بەرچاو لە کەسانی لێھاتوو و خوێندەوار (لەسەدا ١٥)ی ھەبووە.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831103411/http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2009-08-31 |ڕێکەوتی سەردان=2011-12-21}}&lt;/ref&gt; ساڵانە زیاتر لە ١٥٠ ھەزار ئێرانی لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا [[کۆماری ئیسلامی|کۆماری ئیسلامییان]] بەجێھێشتووە، و بە مەزەندەکردنی لەسەدا ٢٥ی ھەموو ئێرانییەکان کە خوێندنی دوای ئامادەیییان ھەبووە، ئەوکاتە لە دەرەوەی وڵات لە [[وڵاتی پێشکەوتوو|وڵاتانی پێشکەوتووی]] ستانداردی ڕێکخراوی ھاوکاری و گەشەپێدانی ئابووری دەژیان.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;RFERLclarif&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-04-12 |ناونیشان=https://www.rferl.org/a/1342682.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110526124322/http://www.rferl.org/content/article/1342682.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-05-26 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt; ڕاپۆرتێکی سندوقی دراو لە ساڵی ٢٠٠٩دا ئاماژەی بەوە کردووە کە ئێران لە پێشەنگی پێڕستی ئەو وڵاتانەیە کە نوخبەی ئەکادیمی خۆیان لەدەست دەدەن، بە لەدەستدانی ١٥٠ بۆ ١٨٠ ھەزار پسپۆڕ کە بە نزیکەیی یەکسانە بە زیانی سەرمایەی ٥٠ ملیار دۆلار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170425200026/http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-04-25 |ڕێکەوتی سەردان=2012-06-03 |وێبگە=payvand.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PRB&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-09-07 |ناونیشان=http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120920043819/http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2012-09-20 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt; جگە لەوەش، دەوترێت سەرکوتکردنی سیاسی دوای ناڕەزایەتییەکانی ھەڵبژاردنەکانی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٩دا، «کۆچی پەنابەرانی زیاتر»ی ڕۆشنبیرانی ئێرانی دروست کردووە. ھەروەھا باس لەوە کراوە کە [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|دەزگای ھەواڵگری ناوەندی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] ئۆپەراسیۆنێکی نھێنی بە ناوی ڕەمزی «پرۆژەی ڕاکێشانی مێشک» بەڕێوەدەبات بە ئامانجی ڕاکێشانی بەھرەمەندە ئەتۆمییەکانی ئێران کە ئاڕاستەی ئەتۆمییان ھەیە، بەمەش [[بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران|بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران]] تێکدەدات.

لە مانگی شوباتی ساڵی ٢٠٢٤، حکوومەتی ئێران ھەوڵەکانی بۆ ڕێگریکردن لە ڕۆیشتنی کەسانی خوێندەوار لە وڵاتەکەی دەستپێکرد و تیشکی خستە سەر زیادکردنی چاودێری و ئەگەری سنووردارکردنی جووڵە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=فردا |first=رادیو |ناونیشان=https://www.radiofarda.com/a/32827133.html |وێبگە=رادیو فردا}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=20 February 2024 |ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/security-view-of-the-islamic-republic-on-the-migration-of-elites/7494624.html}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>iolue6bii4zvg9yjl8x2gv8vch4u50o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579759</id>
      <parentid>1579756</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:18:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4946" sha1="ku1iz77iby21gs69lkbz83vv34z4hjl" xml:space="preserve">'''ھەڵھاتنی سەرمایەی مرۆیی لە ئێران''' لە دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی]] ساڵی ١٩٧٩ەوە دیاردەیەکی بەرچاو بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=Mahmoudi |first=Hassan |ڕێکەوت=2021-04-21 |ناونیشان=https://www.migrationpolicy.org/article/iran-brain-drain-emigration |ڕێکەوتی سەردان=2022-03-20 |وێبگە=migrationpolicy.org |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەپێی ئاماری [[سندووقی نێونەتەوەییی پارە|سندووقی دراوی نێونەتەوەیی]]، [[ئێران]] لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا ڕێژەیەکی بەرچاو لە کەسانی لێھاتوو و خوێندەوار (لەسەدا ١٥)ی ھەبووە.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831103411/http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2009-08-31 |ڕێکەوتی سەردان=2011-12-21}}&lt;/ref&gt; ساڵانە زیاتر لە ١٥٠ ھەزار ئێرانی لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا [[کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامییان]] بەجێھێشتووە، و بە مەزەندەکردنی لەسەدا ٢٥ی ھەموو ئێرانییەکان کە خوێندنی دوای ئامادەیییان ھەبووە، ئەوکاتە لە دەرەوەی وڵات لە [[وڵاتی پێشکەوتوو|وڵاتانی پێشکەوتووی]] ستانداردی ڕێکخراوی ھاوکاری و گەشەپێدانی ئابووری دەژیان.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;RFERLclarif&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-04-12 |ناونیشان=https://www.rferl.org/a/1342682.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110526124322/http://www.rferl.org/content/article/1342682.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-05-26 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt; ڕاپۆرتێکی سندوقی دراو لە ساڵی ٢٠٠٩دا ئاماژەی بەوە کردووە کە ئێران لە پێشەنگی پێڕستی ئەو وڵاتانەیە کە نوخبەی ئەکادیمی خۆیان لەدەست دەدەن، بە لەدەستدانی ١٥٠ بۆ ١٨٠ ھەزار پسپۆڕ کە بە نزیکەیی یەکسانە بە زیانی سەرمایەی ٥٠ ملیار دۆلار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170425200026/http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-04-25 |ڕێکەوتی سەردان=2012-06-03 |وێبگە=payvand.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PRB&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-09-07 |ناونیشان=http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120920043819/http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2012-09-20 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt; جگە لەوەش، دەوترێت سەرکوتکردنی سیاسی دوای ناڕەزایەتییەکانی ھەڵبژاردنەکانی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٩دا، «کۆچی پەنابەرانی زیاتر»ی ڕۆشنبیرانی ئێرانی دروست کردووە. ھەروەھا باس لەوە کراوە کە [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|دەزگای ھەواڵگری ناوەندی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] ئۆپەراسیۆنێکی نھێنی بە ناوی ڕەمزی «پرۆژەی ڕاکێشانی مێشک» بەڕێوەدەبات بە ئامانجی ڕاکێشانی بەھرەمەندە ئەتۆمییەکانی ئێران کە ئاڕاستەی ئەتۆمییان ھەیە، بەمەش [[بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران|بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران]] تێکدەدات.

لە مانگی شوباتی ساڵی ٢٠٢٤، حکوومەتی ئێران ھەوڵەکانی بۆ ڕێگریکردن لە ڕۆیشتنی کەسانی خوێندەوار لە وڵاتەکەی دەستپێکرد و تیشکی خستە سەر زیادکردنی چاودێری و ئەگەری سنووردارکردنی جووڵە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=فردا |first=رادیو |ناونیشان=https://www.radiofarda.com/a/32827133.html |وێبگە=رادیو فردا}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=20 February 2024 |ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/security-view-of-the-islamic-republic-on-the-migration-of-elites/7494624.html}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==</text>
      <sha1>ku1iz77iby21gs69lkbz83vv34z4hjl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579776</id>
      <parentid>1579759</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان</comment>
      <origin>1579776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5087" sha1="s5gb3bp3httttwl781ec1hl4trsqty0" xml:space="preserve">'''ھەڵھاتنی سەرمایەی مرۆیی لە ئێران''' لە دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی]] ساڵی ١٩٧٩ەوە دیاردەیەکی بەرچاو بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=Mahmoudi |first=Hassan |ڕێکەوت=2021-04-21 |ناونیشان=https://www.migrationpolicy.org/article/iran-brain-drain-emigration |ڕێکەوتی سەردان=2022-03-20 |وێبگە=migrationpolicy.org |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەپێی ئاماری [[سندووقی نێونەتەوەییی پارە|سندووقی دراوی نێونەتەوەیی]]، [[ئێران]] لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا ڕێژەیەکی بەرچاو لە کەسانی لێھاتوو و خوێندەوار (لەسەدا ١٥)ی ھەبووە.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090831103411/http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2009-08-31 |ڕێکەوتی سەردان=2011-12-21}}&lt;/ref&gt; ساڵانە زیاتر لە ١٥٠ ھەزار ئێرانی لە سەرەتای ساڵانی نەوەدەکاندا [[کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامییان]] بەجێھێشتووە، و بە مەزەندەکردنی لەسەدا ٢٥ی ھەموو ئێرانییەکان کە خوێندنی دوای ئامادەیییان ھەبووە، ئەوکاتە لە دەرەوەی وڵات لە [[وڵاتی پێشکەوتوو|وڵاتانی پێشکەوتووی]] ستانداردی ڕێکخراوی ھاوکاری و گەشەپێدانی ئابووری دەژیان.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;RFERLclarif&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-04-12 |ناونیشان=https://www.rferl.org/a/1342682.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110526124322/http://www.rferl.org/content/article/1342682.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2011-05-26 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt; ڕاپۆرتێکی سندوقی دراو لە ساڵی ٢٠٠٩دا ئاماژەی بەوە کردووە کە ئێران لە پێشەنگی پێڕستی ئەو وڵاتانەیە کە نوخبەی ئەکادیمی خۆیان لەدەست دەدەن، بە لەدەستدانی ١٥٠ بۆ ١٨٠ ھەزار پسپۆڕ کە بە نزیکەیی یەکسانە بە زیانی سەرمایەی ٥٠ ملیار دۆلار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170425200026/http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2017-04-25 |ڕێکەوتی سەردان=2012-06-03 |وێبگە=payvand.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PRB&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2004-09-07 |ناونیشان=http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120920043819/http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2012-09-20 |ڕێکەوتی سەردان=2011-03-31}}&lt;/ref&gt; جگە لەوەش، دەوترێت سەرکوتکردنی سیاسی دوای ناڕەزایەتییەکانی ھەڵبژاردنەکانی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٩دا، «کۆچی پەنابەرانی زیاتر»ی ڕۆشنبیرانی ئێرانی دروست کردووە. ھەروەھا باس لەوە کراوە کە [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|دەزگای ھەواڵگری ناوەندی]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] ئۆپەراسیۆنێکی نھێنی بە ناوی ڕەمزی «پرۆژەی ڕاکێشانی مێشک» بەڕێوەدەبات بە ئامانجی ڕاکێشانی بەھرەمەندە ئەتۆمییەکانی ئێران کە ئاڕاستەی ئەتۆمییان ھەیە، بەمەش [[بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران|بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران]] تێکدەدات.

لە مانگی شوباتی ساڵی ٢٠٢٤، حکوومەتی ئێران ھەوڵەکانی بۆ ڕێگریکردن لە ڕۆیشتنی کەسانی خوێندەوار لە وڵاتەکەی دەستپێکرد و تیشکی خستە سەر زیادکردنی چاودێری و ئەگەری سنووردارکردنی جووڵە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |last=فردا |first=رادیو |ناونیشان=https://www.radiofarda.com/a/32827133.html |وێبگە=رادیو فردا}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=20 February 2024 |ناونیشان=https://ir.voanews.com/a/security-view-of-the-islamic-republic-on-the-migration-of-elites/7494624.html}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
[[پۆل:ئابووری ئێران]]
[[پۆل:فێرکاری لە ئێران]]
[[پۆل:زانست و تەکنۆلۆژیا لە ئێران]]</text>
      <sha1>s5gb3bp3httttwl781ec1hl4trsqty0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سندووقی نێونەتەوەییی پارە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295346</id>
    <redirect title="سندووقی دراوی نێونەتەوەییی" />
    <revision>
      <id>1579754</id>
      <timestamp>2026-05-01T06:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>1silent scientist پەڕەی [[سندووقی نێونەتەوەییی پارە]]ی گواستەوە بۆ [[سندووقی دراوی نێونەتەوەییی]]: ناوی شیاوتر</comment>
      <origin>1579754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="53cznn1tju4qv6g17hh96feuwx4jtjn" xml:space="preserve">#ڕەوانەکەر [[سندووقی دراوی نێونەتەوەییی]]</text>
      <sha1>53cznn1tju4qv6g17hh96feuwx4jtjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خۆپیشاندان لە ئێران ١٩٦٣</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295347</id>
    <revision>
      <id>1579760</id>
      <timestamp>2026-05-01T06:22:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <comment>دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1345180855|1963 demonstrations in Iran]]»</comment>
      <origin>1579760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="206" sha1="gzcsetxap5y6mepmfabafxb09mybxr6" xml:space="preserve">....

== سەرچاوەکان ==

[[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]]
[[پۆل:ڕووحوڵڵا خومەینی]]
[[پۆل:شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]]</text>
      <sha1>gzcsetxap5y6mepmfabafxb09mybxr6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1579764</id>
      <parentid>1579760</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1silent scientist</username>
        <id>51740</id>
      </contributor>
      <origin>1579764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12500" sha1="3ed00gb7dh5qhtet8xe52epz5t7d077" xml:space="preserve">{{Infobox civil conflict
| title       = ڕووداوی ١٥ی خورداد
| partof      = پێشەکییەک بۆ [[شۆڕشی ئێران]]
| image       = 15khordad1.jpg
| image_size  = 300px
| caption     = خەڵکی [[تاران]] لە خۆپیشاندانەکاندا بە وێنەکانی [[ڕووحوڵڵا خومەینی|ڕووحوڵڵا خومەینییەوە]] لە دەستیاندا.
| date        = ٥ی حوزەیرانی ١٩٦٣
| place       = [[تاران]] و [[قوم]]، [[ئێران]]
| result      = سەرکوتکردنی خۆپیشاندانەکان
| side1       = {{Unbulleted list|[[پارتی ھاوپەیمانیی ئیسلامی|ھاوپەیمانیی ئیسلامی]]&lt;ref name=&quot;Iranica&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title =JAMʿIYAT-E MOʾTALEFA-YE ESLĀMI i. Hayʾathā-ye Moʾtalefa-ye Eslāmi 1963-79|encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]]|date=February 20, 2013|orig-year=December 15, 2008|publisher=Bibliotheca Persica Press|location=New York City|url =http://www.iranicaonline.org/articles/jamiyat-e-motalefa-i|volume= XIV|last1= Rahnema|first1=Ali|access-date=March 15, 2016|series=Fasc. 5|pages=483–500|quote=...the initial organization and mobilization of the demonstrations that occurred in Tehran after the arrest of Khomeini on 5 June 1963, was the work of the Coalition...}}&lt;/ref&gt;|[[بزووتنەوەی ئازادیی ئێران|بزووتنەوەی ئازادی]]&lt;ref&gt;{{cite book|first=Yadullah|last=Shahibzadeh|title=Islamism and Post-Islamism in Iran: An Intellectual History|publisher=Springer|date=2016|isbn=9781137578259|page=34|quote=The Freedom Movement participated actively in the 1963 uprising, instigated by Khomeini. The leading and younger members of the movement were imprisoned after the event.}}&lt;/ref&gt;}}
| side2            = {{Unbulleted list|{{flagicon|Iran|1964}} [[دەوڵەتی ئیمپراتۆریی ئێران]]
|{{*}}[[شارەبانی]]|{{*}}[[ساواک]]|{{*}}[[سوپای ئیمپراتۆریی ئێران]]}}
}}

'''خۆپیشاندانەکانی ٥ و ٦ی حوزەیران'''، ھەروەھا پێشی دەوترێت '''ڕووداوەکانی حوزەیرانی ١٩٦٣''' یان (بە بەکارھێنانی [[ڕۆژژمێری ئێرانی]]) '''خۆپیشاندانەکانی ١٥ی خورداد''' ({{langx|fa|تظاهرات پانزده خرداد}})،&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Hosseini|first1=Mir M.|title=The 15 Khordad Uprising|url=http://www.fouman.com/Y/Get_Iranian_History_Today.php?artid=1146|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018103054/http://fouman.com/Y/Get_Iranian_History_Today.php?artid=1146|url-status=dead|archive-date=October 18, 2012|website=The Iranian History Article|access-date=5 June 2017}}&lt;/ref&gt; بریتی بوون لە خۆپیشاندان لە [[شانشینی پەھلەوی|ئێران]] دژی دەستگیرکردنی [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] دوای سەرکۆنەکردنی بۆ [[شا]]، [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]]، و [[ئیسرائیل]].&lt;ref name=&quot;Moin.p.104&quot;&gt;Moin, Baqer (2000).  ''Khomeini, Life of an Ayatollah''.  [[New York City]]:  [[St. Martin's Press]]. p. 104.  {{OCLC|255085717}}.&lt;/ref&gt; ھەرچەندە خۆپیشاندانەکان لە چەند ڕۆژێکدا لەلایەن پۆلیس و سوپاوە سەرکوت کران، ڕووداوەکان گرینگی و ھێزی ئۆپۆزیسیۆنی ئایینیی ([[ئیسلامی شیعە|شیعە]])یان بۆ شا سەلماند، و ھەروەھا ئایەتوڵڵا خومەینییان وەک سەرکردەیەکی گەورەی ئایینی و [[ڕامیاری]] جێگیر کرد.&lt;ref&gt;Staff (undated).  [http://www.thebiographychannel.co.uk/biography_story/697:68/1/Ayatollah_Khomeini.htm &quot;Ayatollah Khomeini Biography&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070509203006/http://www.thebiographychannel.co.uk/biography_story/697:68/1/Ayatollah_Khomeini.htm |date=2007-05-09 }}  [[Bio. (UK)|Bio.]]  Retrieved June 3, 2012.&lt;/ref&gt; پازدە ساڵ دواتر، خومەینی سەرکردایەتیی [[شۆڕشی ئێران]]ی کرد کە شای و [[ئێرانی پەھلەوی|دەوڵەتی ئیمپراتۆریی ئێرانی]] ڕووخاند و [[مێژووی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێرانی]] دامەزراند.

==ڕووداوەکان==
===وتارەکەی خومەینی و دەستگیرکردنی===
[[پەڕگە:خمینی در خودروی کرایه‌ای.JPG|وێنۆک|وێنەیەک کە بڕوا وایە ھی دەستگیرکردنەکەی خومەینی بێت لە ١٩٦٣]]
لە دوانیوەڕۆی ٣ی حوزەیرانی ١٩٦٣، لە ''[[عاشوورا]]''، خومەینی وتارێکی لە [[خوێندنگەی فەیزییە]]دا پێشکەش کرد کە تێیدا بەراوردی لە نێوان [[خەلافەتی ئەمەوی|خەلیفەی ئەمەوی]] [[یەزیدی کوڕی معاویە|یەزیدی یەکەم]] و شادا کرد. ئەو سەرکۆنەی شای کرد وەک «پیاوێکی داماو و بەدبەخت»، و ھۆشداریی پێ دا کە ئەگەر ڕێگاکانی نەگۆڕێت ئەوا ڕۆژێک دێت کە خەڵکی سوپاسگوزار دەبن بۆ ڕۆیشتنی لە وڵاتەکە.&lt;ref name=autogenerated1&gt;[http://www.iranchamber.com/history/rkhomeini/ayatollah_khomeini.php &quot;History of Iran: Ayatollah Khomeini&quot;].&lt;/ref&gt; لە تاران، ڕێپێوانێکی [[موحەڕەم]] لە لایەنگرانی خومەینی کە بە ١٠٠٬٠٠٠ کەس خەمڵێندرابوون بە لای کۆشکی شادا تێپەڕین، و دەیانگوت «مەرگ بۆ دیکتاتۆر، مەرگ بۆ دیکتاتۆر! خوا بتپارێزێت، خومەینی! مەرگ بۆ دوژمنی خوێنمژ!»&lt;ref&gt;Moin, Baqer (2000).  ''Khomeini, Life of an Ayatollah''. [[New York City]]:  [[St. Martin's Press]]. p. 106.  {{OCLC|255085717}}.&lt;/ref&gt;

دوو ڕۆژ دواتر لە کاتژمێر سێی بەیانی، پیاوانی ئاسایش و کۆماندۆکان ھەڵیانکوتایە سەر ماڵەکەی خومەینی لە قوم و دەستگیریان کرد. بەپەلە گواستیانەوە بۆ [[مۆزەخانەی زیندانی قەسر|زیندانی قەسر]] لە [[تاران]].

===ڕاپەڕین===
[[پەڕگە:Khordad222.jpg|وێنۆک|خۆپیشاندەران تەرمی یەکێک لە قوربانییەکان ھەڵدەگرن]]
کاتێک بەرەبەیانی ٥ی حوزەیران داھات، ھەواڵی دەستگیرکردنەکەی سەرەتا لە [[قوم]] و پاشان لە شارەکانی تر بڵاوبووەوە. لە قوم، [[تاران]]، [[شیراز]]، [[مەشھەد]] و [[ڤەرامین]]، جەماوەرێکی تووڕەی خۆپیشاندەران ڕووبەڕووی تانک و چەتربازەکان بوونەوە. لە تاران، خۆپیشاندەران ھێرشیان کردە سەر بنکەکانی پۆلیس، نووسینگەكانی [[ساواک]] و باڵەخانەکانی حکوومەت، لە نێویاندا وەزارەتەکان. حکوومەتە شۆکبووەکە یاسای سەربازی و قەدەغەی ھاتوچۆی لە کاتژمێر ١٠ی شەو بۆ ٥ی بەیانی ڕاگەیاند. دواتر شا فەرمانی بە فیرقەیەکی پاسەوانیی ئیمپراتۆری کرد، لەژێر فەرماندەییی مەیجر جەنەڕاڵ [[غوڵام عەلی ئووڤەیسی]]، کە بچنە ناو شارەکە و خۆپیشاندانەکان سەرکوت بکەن. ڕۆژی دواتر، گرووپەکانی ناڕەزایەتی بە ژمارەیەکی کەمتر چوونە سەر شەقامەکان و ڕووبەڕووی تانکەکان و «سەربازان بە جلی شەڕەوە کە فەرمانی تەقەکردن بۆ کوشتنیان پێ بوو» بوونەوە.&lt;ref name=Moin&gt;Moin, Baqer (2000).  ''Khomeini, Life of an Ayatollah''. [[New York City]]:  [[St. Martin's Press]]. pp. 111–113.  {{OCLC|255085717}}.&lt;/ref&gt; گوندی پیشڤا لە نزیک ڤەرامین لە کاتی ڕاپەڕینەکەدا ناوبانگی دەرکرد. چەند سەد گوندنشینێک لە پیشڤاوە دەستیان بە ڕێپێوان کرد بۆ تاران، و دەیانگوت «خومەینی یان مەرگ». ئەوان لەسەر پردێکی ڕێگای ئاسن لەلایەن سەربازەکانەوە وەستێندران کە بە ڕەشاش تەقەیان لێ کردن کاتێک گوندنشینەکان ڕەتیان کردەوە بڵاوببنەوە و «بە ھەرچییەک کە ھەیانبوو» ھێرشیان کردە سەر سەربازەکان. ئەوەی کە ئایا «دەیان یان سەدان» کەس کوژراون «نادیارە».&lt;ref name=Moin/&gt; تا شەش ڕۆژ دواتر ڕێکوپێکی بە تەواوی نەگەڕایەوە.&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;

بەپێی وتەی ڕۆژنامەنووس باقر موعین، دۆسییەکانی پۆلیس ئاماژە بەوە دەکەن کە ٣٢٠ کەس لە پاشخانە جۆراوجۆرەکانەوە، لە نێویاندا ٣٠ پیاوی ئایینیی پێشەنگ، لە ٥ی حوزەیراندا دەستگیر کران. دۆسییەکان ھەروەھا ٣٨٠ کەس وەک کوژراو یان بریندار لە ڕاپەڕینەکەدا تۆمار دەکەن، بێجگە لەوانەی کە نەچوونەتە نەخۆشخانە «لە ترسی دەستگیرکردن»، یان ئەوانەی کە براون بۆ مردووشۆرخانە یان لەلایەن ھێزەکانی ئاسایشەوە نێژراون.&lt;ref name=Moin/&gt;

===ئازادکردنی خومەینی===
[[پەڕگە:AAlam1963.jpg|وێنۆک|ڕاست|[[سەرۆک وەزیرانی ئێران|سەرۆک وەزیرانی]] ئەوکاتە [[ئەسەدوڵڵا عەلەم]] لایەنگری دەستگیرکردنی خومەینی بوو]]
توندڕەوان لە ڕژێمەکەدا، وەک سەرۆک وەزیران [[ئەسەدوڵڵا عەلەم]] و سەرۆکی [[ساواک]] [[نیعمەتوڵڵا نەسیری]]، لایەنگری لەسێدارەدانی خومەینییان دەکرد وەک بەرپرسیار لە ئاژاوەکان، و ھەروەھا مانگرتن و خۆپیشاندانە کەمتر توندوتیژەکان کە لە بازاڕەکان و شوێنەکانی تر بەردەوام بوون. [[فاتیمە پاکڕەوان]]{{spaced ndash}} ھاوسەری [[حەسەن پاکڕەوان]]، سەرۆکی ساواک{{spaced ndash}} لە بیرەوەرییەکانیدا دەڵێت کە ھاوسەرەکەی ژیانی خومەینی لە ١٩٦٣دا ڕزگار کرد. پاکڕەوان ھەستی بەوە کرد کە لەسێدارەدانەکەی خەڵکی ئاساییی ئێران تووڕە دەکات. ئەو بەڵگەکەی خۆی پێشکەش بە شا کرد. کاتێک شای قایل کرد کە ڕێگەی پێ بدات ڕێگایەک بۆ دەربازبوون بدۆزێتەوە، بانگھێشتی ئایەتوڵڵا [[محەممەد کازیم شەریعەتمەداری]] کرد، کە یەکێک بوو لە سەرکردە ئایینییە باڵاکانی ئێران، و داوای یارمەتیی لێ کرد. شەریعەتمەداری پێشنیاری کرد کە خومەینی وەک [[مەرجەع|مەرجەعێک]] ڕابگەیەنرێت. بۆیە، مەرجەعەکانی تر فەتوایەکی ئایینییان دەرکرد کە لەلایەن پاکڕەوان و سەید جەلال تارانەییەوە بردرایە لای شا.&lt;ref&gt;Pakravan, Fatemeh (1998).  ''Memoirs of Fatemeh Pakravan{{spaced ndash}} Wife of Gen. Hassan Pakravan, Army Officer, Chief of State Security &amp; Intelligence Organization, Cabinet Minister''.  Cambridge, Massachusetts:  Harvard Center for Middle Eastern Studies.  {{ISBN|978-0-932-88519-7}}.&lt;/ref&gt;
دوای نۆزدە ڕۆژ لە زیندانی قەسر، خومەینی سەرەتا گواسترایەوە بۆ بنکەی سەربازیی عەشرەتاباد و پاشان بۆ ماڵێک لە گەڕەکی [[داوودییە]]ی تاران کە لەوێ لەژێر چاودێریدا ھێڵرایەوە. لە ٧ی نیسانی ١٩٦٤دا ئازاد کرا، و گەڕایەوە بۆ قوم.&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;

== سەرچاوەکان ==

[[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]]
[[پۆل:ڕووحوڵڵا خومەینی]]
[[پۆل:شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]]</text>
      <sha1>3ed00gb7dh5qhtet8xe52epz5t7d077</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:دووئەشکەوت</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295348</id>
    <revision>
      <id>1579763</id>
      <timestamp>2026-05-01T06:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1441" sha1="mo64p1xstdrcl1y144a2o218uc60duq" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دووئەشکەوت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579762 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160305111636/http://s5.picofile.com/file/8142453676/Biglari_Do_Ashkaft_Kermashan.pdf.html/ بۆ http://s5.picofile.com/file/8142453676/Biglari_Do_Ashkaft_Kermashan.pdf.html/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٦:٢٩، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>mo64p1xstdrcl1y144a2o218uc60duq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:زاری</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295349</id>
    <revision>
      <id>1579796</id>
      <timestamp>2026-05-01T11:09:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1358" sha1="qjzrm7uqanbvymmact8jrbk4t17lk59" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[زاری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579795 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210618060326/https://kakheaseman.ir/aseman.php?id=54256 بۆ http://kakheaseman.ir/aseman.php?id=54256 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١١:٠٩، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>qjzrm7uqanbvymmact8jrbk4t17lk59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:زانستگای ئیلام</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295350</id>
    <revision>
      <id>1579800</id>
      <timestamp>2026-05-01T11:24:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1579800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1336" sha1="cua0es58vzch2enpzyvbp6ouj8fxdll" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[زانستگای ئیلام]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1579799 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20191205173532/https://isic.ir/ilam/ بۆ https://isic.ir/ilam/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١١:٢٤، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>cua0es58vzch2enpzyvbp6ouj8fxdll</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>