حەسەن زیرەک

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ckb">
  <siteinfo>
    <sitename>ویکیپیدیا</sitename>
    <dbname>ckbwiki</dbname>
    <base>https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">میدیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">تایبەت</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">وتووێژ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">بەکارھێنەر</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">لێدوانی بەکارھێنەر</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ویکیپیدیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">لێدوانی ویکیپیدیا</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">پەڕگە</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">وتووێژی پەڕگە</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">میدیاویکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">وتووێژی میدیاویکی</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">داڕێژە</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">وتووێژی داڕێژە</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">یارمەتی</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">وتووێژی یارمەتی</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">پۆل</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">وتووێژی پۆل</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">دەروازە</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">لێدوانی دەروازە</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">ویکیپرۆژە</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">لێدوانی ویکیپرۆژە</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ڕەشنووس</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">لێدوانی ڕەشنووس</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">مۆدیوول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">لێدوانی مۆدیوول</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>حەسەن زیرەک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>261</id>
    <revision>
      <id>1583703</id>
      <parentid>1579815</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224491" sha1="jyl39d3dw51u22nbc1svjr91b3v2adx" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
|ناو= حەسەن زیرەک{{ھن}}Hesen Zîrek
|ناوی_کاتی_لەدایکبوون=حەسەن عەبدوڵڵا ڕەحمان&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=س.|یەکەم=ئەنوەر|سەردێڕ=یادی ١٠٠ ساڵەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://bokan.de/|پەڕەکان=٥-٤٨}}&lt;/ref&gt;
|وێنە=Zirak.jpg
|ڕێکەوتی لەدایکبوون= {{Birth date|١٩٢١|١١|٢٩}}
|شوێنی لەدایکبوون= گەڕەکی [[قەڵای سەردار]]، [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
|ڕێکەوتی مەرگ= {{Death date and age|١٩٧٢|٦|٢٦|١٩٢١|١١|٢٩}}
|شوێنی مەرگ= بۆکان، ڕۆژھەڵاتی کوردستان
|ھۆکاری مردن= ژەھراوی کردن، شێرپەنجەی جەرگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئیمپراتۆری گۆرانی و میوزیکی کوردی|ناونیشان=https://knwe.org/KU/Details/2054|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=knwe.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110230442/https://knwe.org/KU/Details/2054|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=2012020516145264157|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Kurdipedia.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110234949/https://www.kurdipedia.org/?q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەسەن زیرەک: لە نێوان مردنی ئاسایی و تیرۆرکردندا |ناونیشان=https://politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8730&amp;cor=5&amp;related=2 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=politicmedia.net |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110224938/https://politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8730&amp;cor=5&amp;related=2 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|شوێنی گۆڕ= [[ناڵەشکێنە]]، بۆکان
|پۆتانەکانی گۆڕ= {{Coord|36.5005291|46.2082101|display=inline,title}}
|نەتەوە= [[کورد]]
|ڕادەی خوێندەواری= [[خوێندەواری|نەخوێندەوار]]
|پیشە= [[ھونەرمەند]]، [[گۆرانیبێژ]]، [[وێنەکێش]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بەرگرییەک لە ھونەرمەند حەسەن زیرەک |ناونیشان=https://hawlati.co/page_detail?smart-id=19882 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=hawlati.co |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231210203759/https://hawlati.co/page_detail?smart-id=19882 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; [[مەقام]]بێژ، [[شاعیر]]، [[مۆسیقاژەن]] ([[دەف]]ژەن، [[تار (ئامێر)|تارژەن]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=ع. |یەکەم=ھێڤی |دوایین٢=پ. |یەکەم٢=سوزانا |ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠٢٤|سەردێڕ=لێکدانەوەیەکی نوێی میوزیک بۆ شیعرەکانی ئەحمەدی خانی |ناونیشان=https://www.goethe.de/ins/iq/ku/m/kult/kei/25159613.html |journal=work |بەرگ=١|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115942/https://www.goethe.de/ins/iq/ku/m/kult/kei/25159613.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و [[عوود]]ژەن)
|ساڵانی چالاکی= ١٩٥٣–١٩٧٢
|ئایین= [[ئیسلام]] (بڕوانە ''[[حەسەن زیرەک#ئایین|ئایینی حەسەن زیرەک]]'')
|ھاوسەر= '''ھاوسەرگیرییە فەرمییەکان:'''{{ھن}}میدیا زەندی، ڕابیعە سەرئەنجام&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وتووێژێکی بڵاونەکراوە لەگەڵ میدیا زەندی ھاوسەری مامۆستا حەسەن زیرەک |ناونیشان=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=3846 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=haje.ir |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110224940/http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=3846 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=ھاوسەری ھونەرمەند حەسەن زیرەک کۆچی دوایی کرد |ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/2023/06/79 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Kurdistanmedia |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110224939/https://kurdistanmedia.com/so/news/2023/06/79 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}'''ئەوانەی تر:'''{{ھن}}نزیکەی ٣٠ ھاوسەری تر&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٢٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەشقی|یەکەم=ڕەحمان|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|دوایین٢=مەلاقەرە|یەکەم٢=جەمیل|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٣٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|شارۆمەندێتی= [[پەڕگە:State flag of Iran (1964–1980).svg|20px|alt=Flag]] [[ئێرانی پەھلەوی|ئێران]]
|شێواز= [[فۆلکلۆر]]، [[ئیرۆتیزم]]
|ناوبانگ= [[مۆسیقای کوردی]]، [[مۆسیقای فۆڵک|فۆڵک]]، [[مۆسیقای کلاسیک|کلاسیک]]
|باوک=عەبدوڵڵا
|دایک=ئامینە
|مناڵەکان= مەھتاب (ئارەزوو)، مەھناز (ساکار)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.khaktv.net/profile-detail.aspx?jimare=2103|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.khaktv.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231110224938/https://www.khaktv.net/profile-detail.aspx?jimare=2103|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|خزمەکان=محەممەدئەمین{{تێبینی|لای خەڵک ناسراوە بە مینە}} (برای گەورە){{ھن}}حوسێن (برای بچووک)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Corporation|یەکەم=Nalia|سەردێڕ=کەسێکی نزیکی حەسەن زیرەک کۆچی دوایی کرد|ناونیشان=http://www.nrttv.com/nrt2/detail2/1696|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=nrttv.com}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}سارا (خوشک)
|ئۆفیس=[[ڕادیۆی کوردیی بەغدا|ڕادیۆی بەغدا]]{{ھن}}[[ڕادیۆی کوردیی تاران|ڕادیۆی تاران]]{{ھن}}[[ڕادیۆی کوردیی کرماشان|ڕادیۆی کرماشان]]{{ھن}}[[ڕادیۆی تەورێز]]{{ھن}}[[ڕادیۆی سنە]]|ناوەکانی تر=بولبولی کوردستان&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=بولبولی کوردستان بوو بە ١٠٠ ساڵ|ناونیشان=https://kurdish.sahartv.ir/news/فەرھەنگی_ھونەری_وەرزشی-i402978|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=SAHAR KURDISH (Sorani)}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdish.sahartv.ir/news/%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C_%DA%BE%D9%88%D9%86%DB%95%D8%B1%DB%8C_%D9%88%DB%95%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-i402978 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
}}
'''حەسەن زیرەک''' (٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ لە [[بۆکان]] – ٢٦ی حوزەیرانی ١٩٧٢ لە بۆکان)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=An Introduction to Kurdish Folk Music|ناونیشان=https://folkworks.org/article/an-introduction-to-kurdish-folk-music/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=FolkWorks|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731141538/https://folkworks.org/article/an-introduction-to-kurdish-folk-music/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھونەرمەند و گۆرانیبێژێکی [[کورد]] بوو، کە بە یەکێک لە بەناوبانگترین ھونەرمەندانی کورد لە تەواوی [[کوردستان]]دا دادەنرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=(تصاویر) بیوگرافی و عکس های حسن زیرک؛ از خوانندگی و شهرت تا مرگ|ناونیشان=https://faradeed.ir/بخش-چهره-ها-45/196126-تصاویر-بیوگرافی-عکس-های-حسن-زیرک-از-خوانندگی-شهرت-تا-مرگ|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=فرادید {{!}} Faradeed {{!}} فرادید|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115950/https://faradeed.ir/بخش-چهره-ها-45/196126-تصاویر-بیوگرافی-عکس-های-حسن-زیرک-از-خوانندگی-شهرت-تا-مرگ|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=M. Gunter|یەکەم=Michael|سەردێڕ=Historical Dictionary of the Kurds|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press|ساڵ=November ٤, ٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٧٥٠٧-٤|پەڕەکان=٢٢٠}}&lt;/ref&gt; بەرچاوترین کاری، کۆکردنەوەی گەنجینەیەک لە گۆرانی و ئاوازی تۆمارکراوی کوردی بوو بە دەنگی خۆی کە ژمارەیان لە نێوان ١٠٠٠&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١٧|سەردێڕ=Kurdish music – Alchetron, The Free Social Encyclopedia|ناونیشان=https://alchetron.com/Kurdish-music|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Alchetron.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115945/https://alchetron.com/Kurdish-music|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بۆ ٢٠٠٠ گۆرانییە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=بە حەسەن زیرەکبوون ڕەنجی فەرھادی دەوێت|ناونیشان=https://chra.tv/بە-حەسەن-زیرەکبوون،ڕەنجی-فەرهادی-گەر/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Chra.tv|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Broughton|یەکەم=Simon|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=gyiTOcnb2yYC&amp;dq=Hassan+Zirak+genius+composed&amp;source=gbs_navlinks_s|سەردێڕ=World Music: Africa, Europe and the Middle East|دوایین٢=Ellingham|یەکەم٢=Mark|دوایین٣=Trillo|یەکەم٣=Richard|بڵاوکەرەوە=Rough Guides|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٨٢٨-٦٣٥-٨|بەرگ=١|پەڕەکان=٣٨١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240714213022/https://books.google.iq/books?id=gyiTOcnb2yYC&amp;dq=Hassan%20Zirak%20genius%20composed&amp;source=gbs_navlinks_s|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=یادی کنیم از بزرگان موسیقی استاد حسن زیرک |ناونیشان=https://akharinkhabar.ir/gallery/92584830/یادی-کنیم-از-بزرگان-موسیقیاستاد-حسن-زیرک |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=akharinkhabar.ir |زمان=fa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523080216/https://akharinkhabar.ir/gallery/92584830/یادی-کنیم-از-بزرگان-موسیقیاستاد-حسن-زیرک |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زیرەک بەھۆی گۆرانییەکانی لە ناو کوردەکانی [[کورد لە ئێران|ڕۆژھەڵات]] و [[کوردانی باشووری کوردستان|باشوور]] ناسراوە. لە ساڵی ١٩٧٢ لە شاری [[بۆکان]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] کۆچی دواییی کرد و ھەر لەوێش بە خاک سپێردرا.

ھەرچەندە حەسەن زیرەک بەھۆی بارودۆخی سەختی ژیانەوە سوودی لە خوێندن وەرنەگرت،&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/agiri_162|سەردێڕ=Agirî 162 (2011 Tîrmeha 6)}}&lt;/ref&gt; بەڵام لە ئاوازدانانی [[شیعر]] و [[مۆسیقای کوردی]] شارەزا بوو، ئەم بەھرەیە لەگەڵ دەنگیدا، گۆرانییەکانی لە سەرانسەری کوردستاندا جێی بایەخ کردووە. گۆرانییە کوردییەکانی ھەتا ئێستاش لەناو کوردەکاندا بە تایبەت لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵات]] و [[باشووری کوردستان]] لە شوێنە گشتییەکان، سەیرانگا، بۆنە و ئاھەنگەکاندا دەبیسترێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=٤٨ ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر کۆچی دوایی حەسەن زیرەکی بلیمەت |ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/news/99683 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdistantv.net |زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=«حسن زیرک»، حافظ موسیقی کردی/شعیب خسروی|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/22553/حسن-زیرک-حافظ-موسیقی-کردی-شعیب-خسروی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523083012/https://www.kurdpress.com/news/22553/حسن-زیرک-حافظ-موسیقی-کردی-شعیب-خسروی|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=«بلبل کردستان» ١٠٠ سالە شد|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/22269/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress|زمان=فارسی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124601/https://www.kurdpress.com/news/22269/Ø¨ÙØ¨Ù-Ú©Ø±Ø¯Ø³ØªØ§Ù-Ù¡Ù%A0Ù%A0-ساله-شد}}&lt;/ref&gt;

حەسەن زیرەک جگە لە [[زمانی کوردی]]ی زگماکی خۆی (شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])،{{تێبینی|لە شێوەزاری [[ھەورامی]]یش شارەزا ھەبووە}} زمانەکانی [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی تورکی|تورکی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=köse|یەکەم=berkehan|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Kurdish Culture|ناونیشان=https://www.hevseltimes.com/post/kurdish-culture|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Hevsel Times|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731121445/https://www.hevseltimes.com/post/kurdish-culture|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەربایجانی]]، [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] و شێوەزاری [[لوڕیی باکووری]]ی تێکەڵاوی گۆرانییەکانی کردووە. ئەو خاوەنی ٣ مەقامە بە تورکی، ٨ مەقام بە فارسی، ٢ مەقام بە ھەورامی و ٦٤ مەقام بە کوردیی سۆرانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=کتاب مجموعە آوازھای حسن زیرک بە چاپ سوم می رسد/ زیرک بیش از 1300 ترانە خواندە است {{!}} کردستان|ناونیشان=https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/124512/کتاب-مجموعھ-آوازھای-حسن-زیرک-بھ-چاپ-سوم-می-رسد-زیرک-بیش-از-1300-ترانھ-خواندھ-است|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211203070533/https://kordestan.farhang.gov.ir/fa/news/124512/کتاب-مجموعھ-آوازھای-حسن-زیرک-بھ-چاپ-سوم-می-رسد-زیرک-بیش-از-1300-ترانھ-خواندھ-است|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زیرەک لەگەڵ ئۆرکێستراکانی مۆسیقای کوردیی برایانی یوسف زەمانی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=زندگینامە: حسن یوسف زمانی (۱۳۱۰-۱۳۸۸)|ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/87963/زندگینامھ-حسن-یوسف-زمانی-۱۳۱۰-۱۳۸۸|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=ھمشھری آنلاین|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124604/https://www.hamshahrionline.ir/news/87963/زندگینامه-حسن-یوسف-زمانی-۱۳۱۰-۱۳۸۸|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئۆرکێسترای موشیر ھومایۆن شارەدار لە تاران و ئۆرکێسترای [[موجتەبا میرزادە]] لە [[کرماشان]] گۆرانیی پێشکەش کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=من جانشین «میرزادە» در اکستر ڕادیو کردی کرمانشاە بودم / گفتگو بااستاد ابوالقاسم پرندیان نوازندە قدیمی کرمانشاھی|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/6170/من-جانشین-میرزادھ-در-اکستر-رادیو-کردی-کرمانشاھ-بودم-گفتگو|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124555/https://www.kurdpress.com/news/6170/من-جانشین-میرزاده-در-اکستر-رادیو-کردی-کرمانشاه-بودم-گفتگو|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١٧|سەردێڕ=زندگی و آثار استاد 'حسن زیرک' مورد بحث و بررسی پژوھشگران قرار گرفت|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/82514468/زندگی-و-آثار-استاد-حسن-زیرک-مورد-بحث-و-بررسی-پژوھشگران-قرار|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=ایرنا|زمان=فارسی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124552/https://www.irna.ir/news/82514468/زندگي-و-آثار-استاد-حسن-زيرك-مورد-بحث-و-بررسي-پژوهشگران-قرار}}&lt;/ref&gt; جیا لە ڕادیۆی کرماشان و تاران، زیرەک سەردانی ڕادیۆکانی [[ڕادیۆی تەورێز|تەورێز]]، [[ڕادیۆی سنە|سنە]] و [[مەھاباد]]ی کردووە و گۆرانیی لێ تۆمار کردوون.

نازناوی «زیرەک» بۆماوەیی نییە، باوکی و باپیریشی ئەو ناوەیان پێوە نەبووە، بەڵکو لە ساڵی ١٩٥٣ لە ڕادیۆی بەغدا ئەم نازناوەی پێ درا.

== ژیان ==
=== سەرەتای ژیان ===
بەپێی بڕوانامەی لەدایکبوون و بە گوێرەی خەڵکی ناوچەی بۆکان و بنەماڵەکەی لە ساڵی ١٩٢١ لە گەڕەکی [[قەڵای سەردار]]، لە شاری بۆکان لە [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] حەسەن زیرەک لەدایکبووە. عەبدوڵڵا، باوکی حەسەن زیرەک لە سەردەمی منداڵی زیرەک کۆچی دوایی کرد و دواتر ھاوسەرەکەی بەناوی ئامینە کەیفە، توانای چاودێری و بەخێوکردنی منداڵەکانی نەبوو، بۆیە ناچار بوو دووبارە ھاوسەرگیری بکاتەوە و منداڵەکانی بە زیرەکیشەوە نەچوونە [[قوتابخانە]] و کرێکارییان دەکرد بۆ پەیداکردنی بژێوی ژیانیان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=زیرەک|یەکەم=حەسەن|ناونیشان=https://libris.kb.se/bib/22002860|سەردێڕ=چریکەی کوردستان - چاپی یەکەم|دوایین٢=زەندی|یەکەم٢=میدیا|بڵاوکەرەوە=Intîşaratê Borekeyî|ساڵ=١٩٦٦|ژپنک=٩٦٤٩١٥٢٨٠٦|بەرگ=١|شوێن=تاران، ئێران|زمان=ku}}&lt;/ref&gt; حەسەن زیرەک ١ خوشک و ٢ برای ھەبوو؛ زیرەک دەربارەی جێی لەدایکبوونی و خێزانەکەی لە ژیاننامە شیعرییەکەی لە کتێبی چریکەی کوردستان بەم شێوەیە دەڵێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
خەڵکی بۆکانم کوردی خوێن پاکم{{ھن}}برام حسێنە و ئامینە دایکم{{ھن}}ناوم حەسەنە باوکم عەبدوڵڵا{{ھن}}خوشکم سارایە و کاکە مینە کاکم&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=زیرەک|یەکەم=حەسەن|ناونیشان=https://libris.kb.se/bib/22002860|سەردێڕ=چریکەی کوردستان - چاپی یەکەم|دوایین٢=زەندی|یەکەم٢=میدیا|بڵاوکەرەوە=Intîşaratê Borekeyî|ساڵ=١٩٦٦|ژپنک=٩٦٤٩١٥٢٨٠٦|بەرگ=١|شوێن=تاران، ئێران|پەڕەکان=٨|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ژیانی ناخۆش و ئاوارەیی حەسەن زیرەک لەو کاتەوە دەستی پێکرد کاتێک باوکی کۆچی دوایی کرد و دایکی شوی کردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠١٧|سەردێڕ=Hassan Zirak – Alchetron, The Free Social Encyclopedia|ناونیشان=https://alchetron.com/Hassan-Zirak|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Alchetron.com|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115942/https://alchetron.com/Hassan-Zirak}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oggito|ناونیشان=https://oggito.com/icerikler/ruhuyla-direnen-kurt-muzisyen-hesen-zirek/29881|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=oggito.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810124606/https://oggito.com/icerikler/ruhuyla-direnen-kurt-muzisyen-hesen-zirek/29881|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=خوانندە {{!}} بیوگرافی حسن زیرک|ناونیشان=https://forum.1roman.ir/threads/138633/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=انجمن رمان نویسی یک رمان|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115943/https://forum.1roman.ir/threads/138633/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; حەسەن زیرەک بە درێژایی تەمەنی منداڵی و گەنجی چەندین کاری جۆراوجۆری تاقی کردووەتەوە، وەک کرێکاری و شاگردی لە دوکانی خواردنەوە و شیرینی، قاوەچێتی، کارکردن لە چایخانە و بەردەستیی [[کەباب]]چی لە بۆکان و شارەکانی دیکە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; تەنانەت چووەتە [[پێنجوێن]]، [[سلێمانی]]، [[مووسڵ]]، [[بەسڕە]]، [[پارێزگای خووزستان|خووزستان]] و [[باشووری ئێران]] بۆ کرێکاری کردن؛ ژیانێکی نائاسایی و ھەژارانەی بردووەتە سەر. کاتێک زیرەک تەمەنی تەنھا ٧ بۆ ٨ ساڵ بوو زۆر حەزی لە گۆرانی و گۆرانیوتن بوو. لەو سەردەمەدا خەڵکی لە بۆکان سەرقاڵی گۆرانیوتن بوون لە کۆڕ و بۆنەی جیاوازدا لە شەقام و بازاڕەکان. یەکێک لەو کەسانەی لەم شارەدا ئاشنای مۆسیقا و گۆرانیوتن بوو و لەم بوارەدا چالاک بوو، گۆرانیبێژێکی [[جوو]]لەکە بوو بە ناوی «شێنگە جوو» کە حەسەن زیرەک گوێی لە گۆرانییەکانی دەگرت و بە ئەگەرێکی زۆرەوە لەو تەمەنەدا شێنگە جوو یەکەم مامۆستای نافەرمی حەسەن زیرەک بووە.

حەسەن زیرەک، لە تەمەنی گەنجیدا، ڕۆژێک کاتێک شۆفێری دەکات لە ڕێگای [[سەقز]]–[[بانە]]، لە کاتی کارکردن ئۆتۆمبێلەکەی گڕ دەگرێت و بەھۆیەوە کەسێک گیان لەدەست دەدات؛{{تێبینی|لە ھەندێک سەرچاوە وا باسکراوە کە کەسەکە بەر ئۆتۆمبێلەکە کەوتووە پاشان گیانی لەدەست داوە.}} بەم شێوەیە حەسەن زیرەک [[ئۆتۆمبێل]]ەکە و شوێنی کوشتنەکەی بەجێدەھێڵێت، بۆ ماوەیەکی زۆر بە ترسەوە خۆی دەشارێتەوە، پاشان ئێران جێدەھێڵێت و دەچێتە [[عێراق]] و شاری بەغدا بۆ دابینکردنی بژێوی ژیانی.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=حسن زیرک از کارگری در بووکان تا خوانندگی در بغداد|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/4783/حسن-زیرک-از-کارگری-در-بوکان-تا-خوانندگی-در-بغداد|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=فراتاب|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523100103/https://www.faratab.com/news/4783/حسن-زیرک-از-کارگری-در-بوکان-تا-خوانندگی-در-بغداد|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ڕادیۆی کوردیی بەغدا ===
سەرەتا حەسەن زیرەک دەچێتە پێنجوێن و پاشان سلێمانی، نیشتەجێی گەڕەکی دەرگەزێنی سلێمانی دەبێت، لەوێ لە ھۆتێلێکدا بە شاگردی کار دەکات و ھەر لەوێش ھاوسەرگیری دەکات لەگەڵ ناسکێ؛ و ٦ مانگ لەم ھۆتێلە دەمێنێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ماوەیەک دەچێتە شاری [[کەرکووک]]، دواتر لە ساڵی ١٩٥٠ زیرەک لە بەغدا لە ''میوانخانەی باکوور'' ({{بە عەرەبی|فندق شمال}})&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hasan Zirak – The Legend|ناونیشان=https://www.strangerthanparadiserecords.com/hasan-zirak-the-legend.html?source=facebook|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Stranger Than Paradise Records|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115943/https://www.strangerthanparadiserecords.com/hasan-zirak-the-legend.html?source=facebook|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لای جەعفەری خاوەن ھۆتێل دەست دەکات بە شاگردی، زیرەک ماوەی ٤ ساڵ لەم ھۆتێلەدا کاری کردووە. لەو کاتەدا لەگەڵ ناسکێی ھاوسەری بە ڕۆژ لە میوانخانەکە کار دەکەن و شەوانیش لەسەر بانی بیناکە دەمێننەوە و زیرەک لەوێ گۆرانی دەڵێت، ڕۆژێک ھاوپیشە و کەسانی نزیک لە ھۆتێلەکە دەنگخۆشیی حەسەن زیرەک بۆ جەعفەر باس دەکەن، جەعفەریش ھەر زوو تاقیدەکاتەوە و پلەی زیرەک لە ھۆتێلەکە بەرز دەکاتەوە، و ھەموو ھەینییەک لەسەر تەختی میوانخانەی ھۆتێلەکە دەست دەکات بە گۆرانیوتن. ھەواڵ دەچێتە ڕادیۆ و کارمەندانی ڕادیۆ دەچن بۆ میوانخانە تا زیرەک بھێننە ڕادیۆ و وەک کارمەند دایمەزرێنن، پاش ڕازیکردنی جەعفەری خاوەن میوانخانە، زیرەک دەچێتە [[ڕادیۆی کوردیی بەغدا]] و بە ھاوکاری [[عەلی مەردان]]، نەشەت عەبدولڕەحمان، حەمەی دەروێش کەریم، سەڵاح و عادل عیرفان بەشداری بەشی کوردیی ڕادیۆی بەغدا دەکات و مانگانە چوار گۆرانی بە شەش [[دینار]] پێشکەش دەکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;/&gt; حەسەن زیرەک لە ساڵی ١٩٥٣ەوە لە بەشی کوردیی ڕادیۆی بەغدا بەفەرمی دادەمەزرێت.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

ھاتنی حەسەن زیرەک بۆ ڕادیۆی کوردیی بەغدا ھاوکات بوو لەگەڵ سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو و بە گوتەی خۆی لەگەڵ ھونەرمەندە ناسراوەکانی [[مۆسیقای کوردی]] ئەو ساڵانە لەوێ بووە، لەوانە عەلی مەردان، [[نەسرین شێروان]]، حەسەن و [[محەممەد عارف جزیری]]، [[شەماڵ سائیب]]، [[تایەر تۆفیق]]، ڕەسوڵ گەردی، ئیلیاس فەڕەنگی و [[قادر دیلان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://ia600707.us.archive.org/15/items/majidalhydar_gmail_52/52.pdf|سەردێڕ=حسن زيرك: مدرسة غنائية كوردية صنعتها العفوية وصدق المشاعر|دوایین=بەرواری|یەکەم=ج.|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|زمان=ar|پەڕە=١١|بەرگ=٥٢|بڵاوکەرەوە=Sabah Kurdistan|newspaper=Sabah Kurdistan}}&lt;/ref&gt; لە ساڵانی سەرەتای کارکردنی لە ڕادیۆی بەغدا، سەرنجی گوێگرانی بۆ لای خۆی ڕاکێشا، بەو پێیەی شارەزایییەکی زۆریی لە ئاواز و گۆرانییە کوردییەکانی ناوچەی [[موکریان]] ھەبوو.

ساڵی ١٩٥٨ کاتێک حەسەن زیرەک گەڕایەوە بۆکان، و ھەواڵی ھاتنەوەی زیرەک بڵاودەبێتەوە، عەبدوڵڵا موفتیزادە کە لە [[ڕادیۆی سنە]] کاری دەکرد، دەچێتە لای زیرەک و بانگێشتی دەکات بۆ ڕادیۆی سنە تا گۆرانی لێ تۆمار بکات، ھەر لە ساڵی ١٩٥٨ حەسەن زیرەک دوای وەرگرتنی مۆڵەت لە بەرپرسانی ڕادیۆی کوردی لە بەغدا بڕیاری گەڕانەوەی بۆ ئێران دا؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەشقی|یەکەم=ڕەحمان|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|دوایین٢=مەلاقەرە|یەکەم٢=جەمیل|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; پاش ماوەیەک زیرەک دەچێتە مەھاباد و لەگەڵ میرزا ڕەحیم دەچنە [[ڕادیۆی کوردیی تاران]] کە تازە دامەزرابوو، سەرەتا بە دوو گۆرانی دەنگی تاقی دەکەنەوە و دەستبەجێ وەری دەگرن.

=== کودەتای عێراق ===
لە ساڵی ١٩٥٨ شانشینی عێراق لە [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز|کودەتایەکدا]] بە سەرۆکایەتی [[عەبدولکەریم قاسم]] و [[عەبدولسەلام عارف]] کەوت و حکوومەتی کۆماری لە عێراق ڕاگەیەندرا. حەسەن زیرەک لە کاتی گەڕانەوەی بۆ بۆکان، دوای ماوەیەک بڕیاریدا بگەڕێتەوە عێراق، لەکاتی ئامادەکاری بۆ گەڕانەوەی، ھەواڵی کودەتاکەی عێراق دڵەڕاوکێ و نیگەرانی زیرەکی لێ دەکەوێتەوە، چونکە ئەوکاتەی لە ڕادیۆی بەغدا گۆرانیبێژ بوو، بەبۆنەی تاج لەسەرنانی [[فەیسەڵی دووەم|شا فەیسەڵی دووەم]]ی عێراق و شا حوسێن لە [[ئوردن]]، لە ڕادیۆی بەغدا ئاھەنگێکی گۆرانی ڕێک دەخرێت،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Smets|یەکەم=Kevin|دوایین٢=Sengul|یەکەم٢=Ali Fuat|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Kurds and Their Cultural Crossroads: Kurdish Identity, Media and Cultural Production|ناونیشان=https://brill.com/view/journals/mjcc/9/3/article-p247_2.xml|journal=Middle East Journal of Culture and Communication|زمان=en|بەرگ=٩|issue=3|پەڕەکان=٢٤٧–٢٥٦|doi=10.1163/18739865-00903006|issn=1873-9865|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118135857/https://brill.com/view/journals/mjcc/9/3/article-p247_2.xml|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زۆر لە ھونەرمەندان لەم ئاھەنگەدا گۆرانی دەڵێن، زیرەکیش کە تازە دامەزرابوو بەو بۆنەیەوە گۆرانییەکی پێشکەش کردبوو:

{{شیعر}}
{{ب|دە لێدەن لێدەن لە تەپڵی شادمانی|}}
{{ب|ئەوا تاجیان نایە سەر حوسێن و فەیسەڵی سانی|}}
{{کۆتاییی شیعر}}
{{ltr}}
{{ltr/end}}

پڕوپاگەندە و وتاری بەربڵاو لە ڕادیۆی بەغدا دژی دادوەرە لابراوەکانی ڕژێمی پێشوو و چەندین خۆپیشاندان و ڕاگەیاندن و وتارە یەک لە دوای یەکەکانی گەلانی ناوچەکە و بەتایبەت کورد، بۆ پشتیوانی لە کردەوە شۆڕشگێڕانەکەی عەبدولکەریم قاسم لە ڕووخاندنی شانشینی عێراق، وای کرد حەسەن زیرەک بترسێت لەوەی بگەڕێتەوە عێراق و بیگرن بەبیانوی ئەوەی گۆرانی بۆ حکوومەتی پاشایەتی پێشوو ھەڵگوتووە، چونکە حکوومەتی نوێ ئەو کەسانەی دەستگیر دەکرد کە پێشتر پشتیوانیان بۆ پاشایەتیخوازی دەربڕیوە، بۆیە لە ئێران مایەوە و چاوەڕێی کرد تا دۆخی سیاسی وڵاتەکە ڕوون دەبێتەوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; کودەتای عێراق وەک شۆڕشی کورد و عەرەب ناو دەبرا، حکوومەتی نوێش وەک حکوومەتێکی کوردی-عەرەبی پێناسە کرا. ڕادیۆی بەغدا پاش [[کۆمار]]یبوون و لەناوبردنی [[پاشایەتی|سیستەمی پاشایەتی]]، بانگەشەیەکی زۆری دژ بە پاشایەتی وڵاتی ئێران دەستپێکرد، لەوەی کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران ھیچ مافێکی سیاسی، فەرھەنگی و کۆمەڵایەتییان پێ نەدراوە بەڵام لە عێراق بەشدارن لە دەوڵەتدا. کاردانەوەی ئەم بانگەشانە دامەزراندنی ڕادیۆی کوردی تاران و پاشان کرماشان بوو، ھەروەھا بڵاوبوونەوەی ''ھەفتەنامەی کوردستان'' لە تاران، کە توانی ھەندێک ئازادی بۆ کورد لە ئێران دەستەبەر بکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=سلێمانی |یەکەم=ئیدریس |ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 |سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی |دوایین٢=حوسێنپوور |یەکەم٢=سەڵاح |ساڵ=٢٠١٧-٠١-١٦|پەڕەکان=١٨٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ڕادیۆی کوردیی تاران ===
بەپێی بەڵێننامەیەک لە ڕێکەوتی ١٢ی نیسانی ١٩٥٨ لەلایەن محەممەد کەیھان، یەکێک لە دامەزرێنەرانی ڕادیۆی کوردی لە [[تاران]]، ئاماژە بە پێدانی مانگانەی دوازدە ھەزار [[تمەن]] دەکات بە زیرەک بۆ پێشکەشکردنی گۆرانی کوردی، ئەمەش ئاماژەیە بۆ سەرەتای ھاوکاری ئەم ھونەرمەندە لە ڕادیۆی کوردی لە پایتەختی ئێران. لە ڕادیۆی تاران ھەندێک جار دەچووە [[ڕادیۆی تەورێز]] و لەوێ گۆرانی تۆمار دەکرد.

ئەو بەرھەمانەی کە حەسەن زیرەک لە ڕادیۆی کوردیی تاران تۆماری کردبوو، زۆر جار بە ئامێری مامۆستاکانی وەک حسێن یاھەقی، حەسەن کەسایی، جەلیل شەھناز، جیھانگیر مەلەک، ئەحمەد عیبادی و بە سەرپەرشتیی موشیر ھومایۆن شارەدار تۆماری دەکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hunermendê mezin Hesen Zîrek 52 sal berê ji nav me bar kir|ناونیشان=https://www.rudaw.net/notfound.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240705030359/https://www.rudaw.net/notfound.html}}&lt;/ref&gt;

=== ڕادیۆی کوردیی کرماشان ===
[[پەڕگە:Right hasanzirek-1343 (1).jpg|وێنۆک|150px|حەسەن زیرەک لە [[تاقوەسان]] (ڕاست)]]
لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٦٢ کاتێک ڕادیۆی کوردیی تاران داخرا، حەسەن زیرەک و ھاوکارەکانی بەرەو [[کرماشان]] بەڕێکەوتن. ڕادیۆی کوردیی کرماشان ناوەکەی گۆڕدرا بۆ ''بەشی کوردیی ڕادیۆ ئێران''. ئەم ڕادیۆ نوێیە دەنگی نێودەوڵەتیی ئێران بوو، بەمەش کاتژمێری پەخشەکانی زیاتر بوو، پەخشەکەی بەشێکی زۆریی وڵاتانی [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]ی دەگرتەوە.

ھاتنی حەسەن زیرەک بۆ کرماشان و پەیوەندیکردن بە گرووپ و ھاوکارەکانی ڕادیۆ، ئۆرکێستراکەی زیاتر چالاکتر کرد، کە چەند ساڵێک بەو چالاکییە مایەوە و ھەنگاوی گەورەی لە بەرھەمھێنانی مۆسیقا و گۆرانی کوردیدا نا.

سەرۆکی ئۆرکێستراکە محەممەد عەبدولسەمەدی بوو، و کلارنێتژەنی ئەوێ بوو. لە ساڵانی دواتردا، مەحموود بللووریی عودژەن، و سەرجەنتی زەید یەحیای کلارنێتژەن، بۆ ئەم گرووپە زیادکران. حەسەن زیرەک لە ڕادیۆی کوردیی کرماشان بە ھاوکاریی لەگەڵ ھونەرمەندانی دیاری کرماشان وەک [[موجتەبا میرزادە]] ([[کەمانچە]])، محەممەد عەبدولسەمەدی ([[قەڕانی]])، ئەکبەر عیزەدی ([[سەنتوور]])، ئاستوار دەروێشی ([[تار]]) و بەھمەن پولەکی و مورتەزا قەسری (کەمانچە و تێمپۆ) گەلێک گۆرانی تۆمار کرد، بەرھەمەکانی حەسەن زیرەک لە ڕادیۆی کرماشان بە باشترین بەرھەمەکان و سەردەمی زێڕینی دادەنرێن.

سەبارەت بە گۆرانی و ئاواز، حەسەن زیرەک لەگەڵ موجتەبای میرزادە کە ئەوکات تەمەنی تەنیا ١٦ ساڵ بوو، وتووێژی دەکرد و زانیارییەکی بەرفراوانی لەسەر گۆرانی کوردی پێ دەدا، ئەمەش وای کرد میرزادە ھێندەی تر ئارەزووی بچێتە بوارەکە. میرزادە چەندین جار ئاماژەی بەوە کردووە «بوونی حەسەن زیرەک لە کرماشان زۆر بەسود بووە» چونکە ئەوی بە مۆسیقای کوردی ناساندووە و لە ڕێگەی زیرەکەوە چەندین گۆرانی و ئاوازی کوردی ناسیوە و وای کردووە شێوازی ژەنینی جیاواز بێت.

حەسەن زیرەک لە ماوەی ٣ ساڵی ژیانی لە [[کرماشان]]، ناو و ناوبانگێکی گەورەتری بۆ خۆی تۆمار کرد، بەجۆرێک زۆربەی ڕۆژەکان چەند کەسێک کە ئارەزویان لە دەنگی بوو لە ناوچە جیاجیاکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران و باشووری کوردستانەوە دەھاتن بۆ سەردانی و ئەویش لە ماڵەکەی خۆیدا میواندارییانی دەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=حسن زیرک در ڕادیو کُردی کرماشان|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/5235/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86-|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=فراتاب|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523101130/https://www.faratab.com/news/5235/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86-|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== دەرکردنی لە ڕادیۆ ===
دوای بەدەستھێنانی ناوبانگ، ھەندێک کەس لە ئێران ڕێگریان لە حەسەن زیرەک کرد درێژە بە چالاکییەکانی بدات و بە ھۆکاری جۆراوجۆر لە ڕادیۆکانی تاران و کرماشان دەریان کرد.

{{وتە١|کە شێخ عابدی سەراجدەدینی سەرۆکی بەرنامەی ڕادیۆی کوردیی تاران بوو، کاتێک حەسەن زیرەک ھاتبووە مەیدانی ڕادیۆکە، شێخ عابدی بە دەرگاوانی ڕادیۆکەی گوتبوو ڕێگە نەدات بە ھیچ شێوەیەک حەسەن زیرەک بێتە ژوورەوە، ئەمەش زیرەک خەمبار دەکات و دەیەوێت بگەڕێتەوە بەغدا و چیتر نەگەڕێتەوە تاران، بەڵام لەکاتی گەیشتنی بۆ بەغداش دەیگرن و دەیخەنە بەندیخانەوە|میدیا زەندی}}

لە ساڵانی ١٩٦٢ و ١٩٦٤ ژیانی کارکردنی حەسەن زیرەک بەرەو دابەزین چوو و حکوومەت پارەی پێ نەدەدا، بەرپرسی ڕادیۆی کوردی ئەوکات [[شوکروڵڵا بابان]] وتی «نزیکەی ١٥٠٠ گۆرانیمان بە دەنگی حەسەن زیرەک تۆمار کردووە، چیتر پێویستمان بە حەسەن زیرەک نییە».{{تێبینی|لە باسی دەرکردنی ''[[کوردستان (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی کوردستان]]''، [[عیسا پژمان]] باس لە ساواکیبوونی شوکروڵڵا بابان دەکات و بە پیاوی حکوومەت ناوی دەبات، لەوانەیە ھەر ئەمە ھۆکاری دەرکردنی زیرەک بووبێت لەلایەن ئەو کەسانەوە}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=حسن زیرک؛ ڕاوی ملودی ھای عشق و ھجران!|ناونیشان=https://www.faratab.com/news/2494/حسن-زیرک؛-راوی--ملودی-ھای-عشق-و-ھجران!|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=فراتاب|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609205159/https://www.faratab.com/news/2494/حسن-زیرک؛-راوی--ملودی-ھای-عشق-و-ھجران!|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|پەڕەکان=٣٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125107/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;زیرەک لە سەردەمی خۆیدا گوێگرێکی زۆری لە ڕادیۆ کوردییەکانی بەغدا و کرماشان و تاران ھەبووە، ھەر ئەمە زۆر جار بووەتە ھۆی ئیرەیی ھونەرمەندانی سەردەمی خۆی؛ زیرەک نەک بە تەنھا لەلایەن خەڵک و حکوومەتەوە ئازار دراوە، بەڵکو لەلایەن ھونەرمەندانی ئەو سەردەمەش تووشی سووکایەتی و ئازاردان بووەتەوە؛ لەوانەش [[شەماڵ سائیب]]ە، کە بە سڕینەوەی چەند بەرھەمێکی زیرەک لە ڕادیۆی بەغدا تۆمەتبار دەکرێت، شەماڵ سائیب خۆیشی ئەمەی پشتڕاست کردووەتەوە، بەڵام وەک خۆی دەڵێت «تەنیا یەک گۆرانی لە ئەرشیڤدا سڕیوەتەوە».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=سالار|یەکەم=ئەحمەد|ناونیشان=https://lib.cihanuniversity.edu.iq/index.php?p=show_detail&amp;id=9663|سەردێڕ=شەماڵ سائیب: ژیان و ھونەر|دوایین٢=شەماڵ س.|یەکەم٢=ژیمۆ|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی ئاراس|ساڵ=٢٠١٠|شوێن=ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٧٦|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عەتا|یەکەم=محەممەد|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=لە یادی یۆبیلی زێڕینی ماڵاوایی حەسەن زیرەکدا|ناونیشان=https://muziknas.com/260620232/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Muziknas|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629210538/https://muziknas.com/260620232/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕادیۆی کوردیی بەغدا|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/documentari01022015muh|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240630144643/https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/documentari01022015muh}}&lt;/ref&gt;

ساڵی ١٩٦٦ کاتێک لە ئێران ڕێگەی پێنادرێت، دێتەوە عێراق بە ھیوای دامەزراندنەوەی لە ڕادیۆی بەغدا، لەوێ تاقی دەکەنەوە بۆ ئەوەی وەک گۆرانیبێژ وەری بگرنەوە، بەڵام دەری ناچێنن و پێی دەڵێن «دەنگت بۆ ڕادیۆ ناگونجێ» و ھیچ گۆرانییەکی بۆ تۆمار ناکەن، لەکاتێکدا لە سەردەمی بوونی خۆی لە ساڵانی سەرەتای پەنجاکان ھەتا ساڵی ١٩٥٨ بەشێکی زۆری گوێگرانی ڕادیۆی بەغدا گوێگری حەسەن زیرەک بوون، بۆیە لەوێش جێگای بۆ ناکەنەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=١١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مێژووی ڕادیۆی کوردی لە بەغدا بڵاوکرایەوە|ناونیشان=http://www.metroo.org/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=341&amp;Jor=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.metroo.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629210535/https://www.metroo.org/dreja.aspx?=hewal&amp;jmare=341&amp;Jor=1}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٦دا عارف ئیبراھیمپوور، لە پڕۆگرامێکدا کە لەلایەن وەشانی فارسی [[دۆیچە ڤێڵ]]ی [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] پەخشکرا، پرسی ناکۆکی و دوورخستنەوەی حەسەن زیرەک لەلایەن مەزھەر خالقییەوە لە ڕادیۆی کرماشان ھێنرایە بەرباس، لە کۆمەڵگا و لایەنە ھونەرییەکانەوە ھەندێک کەس ئەم بابەتەیان بە ساختە و ناڕاست ناوبرد بۆ پشتگیریکردن لە مەزھەر خالقی. تا ئەو کاتەی حیسامەدین ئەمین یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی شاری [[سنە]] کاردانەوەی نیشاندا، و سەبارەت بە پەیوەندی نێوان حەسەن زیرەک و خالقی وتی:

{{وتە١|دوای ئەوەی حەسەن زیرەک ھاتە ڕادیۆ و ناوبانگی دەرکرد، بە ناڕەوا و نەشیاو مامەڵەیان لەگەڵدا کرد، حەسەن زیرەک کەسێکی سادە و بێتاوان بوو. بێ ترس دەیڵێم خاڵێکی پەیوەندیی باش لەگەڵ زیرەک لە نێوانیاندا نەبووە و تەنانەت یەکێک لە ھۆکارەکانی بەختی خراپ و لێکەوتەی ئاوارەیی زیرەک بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=وقایع تاریخی از روابط مظهر خالقی و حسن زیرک |ناونیشان=https://kurdpress.com/details.aspx?id=79175 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org |زمان=fa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201022082138/https://kurdpress.com/details.aspx?id=79175 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

=== بەندیخانە ===
[[پەڕگە:Zirak-zendan.png|وێنۆک|150px|وێنەی حەسەن زیرەک بە پلاکی گرتووخانەوە لە زیندانی کرماشان]]
دوای دەرکردنی لە ڕادیۆکانی ئێران و لە ڕادیۆی کوردیی بەغدا، زیرەک لە عێراق دەستگیر دەکرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/minhac_a_dibistane_li_rojava/MINHAC%20A%20DIBISTANA%20ROJAVA/Seretayî/Seretayî%20-%20Refa%20Şeşemîn/MUZÎK06/page/35/mode/1up|سەردێڕ=پەڕتووکی میوزیک ‒ ئاستی شەش|بڵاوکەرەوە=Rêveberîya Xweser a Rojava yê Kurdistan ê|شوێن=[[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]]|پەڕەکان=٣٥}}&lt;/ref&gt; ٦ مانگ لەوێ زیندانی و [[ئەشکەنجە]] دەدرێت، کە زیرەک لە تۆمارێکدا بە دەنگی خۆی سەبارەت بە [[ئەشکەنجە]]دانی لە عێراق دەڵێت:

{{وتە٢|١٨ شەو لە زیندانی کەرکووک بووم، بۆ ماوەی ٦ مانگ لەلایەن ڕێکخراوی ئاسایشی نیشتمانیی عێراقەوە چەندین جار ئەشکەنجە دەدرام، لە شارێکەوە دەیانبردم بۆ شارێکی تر، کەس لە بارودۆخی نەپرسیم.|bgcolor=#FEF6E1}}

دوای ئازادبوونی زیرەک لە عێراق لەسەر سنوورەکانی عێراق–ئێران،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bengio|یەکەم=Ofra|سەردێڕ=Kurdish Awakening|ناونیشان=https://archive.org/details/kurdishawakening0000unse|بڵاوکەرەوە=University of Texas Press|ساڵ=November ١٥, ٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٢-٧٥٨١٣-١|زمان=ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; دیسان لەلایەن [[ساواک]]ەوە بە تۆمەتی سیخوڕی دەستبەسەر دەکرێت و ماوەیەک لە زیندانی کرماشان بەسەر دەبات.

حەسەن زیرەک لەو کاتەدا داوای لە بەڕێوەبەرانی ڕادیۆکان کرد بیگەڕێننەوە بۆ کارکردن، بەڵام ئەوان ڕازی نەبوون بە داواکارییەکەی و ھەر لەو کاتەوە زیرەک لە ئاھەنگی ھاوسەرگیری و بۆنە ناوخۆیییەکان گۆرانی دەگوت.

=== کۆتایییەکانی ژیان ===
دوا ساڵەکانی تەمەنی حەسەن زیرەک لە ناخۆشی و دەربەدەریدا بەسەر برد و زۆر گرنگی بە گۆرانیوتن نەدەدا. زیرەک لە ماوەی ٥٠ ساڵی تەمەنیدا چەندین جار بە شێوازی جیاواز ھەراسان دەکرا، ھەر لە زیندانیکردنی لە عێراق تا گێچەڵ پێکردنی لەلایەن ساواکەوە{{تێبینی|ساواک: واتا «ڕێکخراوەی ئاگاداربوون لە ئاسایشی وڵات» ({{بە فارسی|سازمان اطلاعات و امنیت کشور}}) بەرچاو ڕوونیی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئەوکاتی]] ئێران بوو لەژێر چاودێریی سوپادا، ئەم ڕێکخراوە ئەرکی پاراستنی ئێران بوو لە مەترسییەکانی نەیارانی ناوەوە و دەرەوەی.}} لە ئێران و دەرکردنی لە ڕادیۆی کوردیی کرماشان و ڕەتکردنەوەی لەلایەن ھونەرمەندانی دیکە و ھاوکارەکانی لە ڕادیۆدا، دڵتەنگیی زیرەکی لێکەوتەوە.

زیرەک ھێندە لەم ڕووداوانە بێزار ببوو کە لە تۆمارێکی دەنگیدا دەڵێت:

{{وتە٢|لە بەینی دوو سێ کێودا چاخانەیەکی پرتوکاو و ناخۆش عەجایبم ھەیە، ئەگەر بێن تەماشا بکەن سەرسام دەبن کە من چۆن لێرە دەژیم؛ ھونەر ھیچ سوودێکی بۆ من نەبوو، چونکە کوردم و بە زمانی کوردی قسە دەکەم، ھونەر لە نێو کورددا جێگای نییە، وا دەمرم و ماڵاوایی دەکەم، بچمە ژێر گڵەوە بۆ ئەوەی جارێکی تر بەشەری کورد نەبینم.&lt;ref&gt;تۆماری دەنگیی حەسەن زیرەک لەلایەن میرزا کەریم خۆشناو، لە نێوان ساڵانی ١٩٦٨ بۆ ١٩٧١&lt;/ref&gt;|bgcolor=#FEF6E1}}

[[ئێرانی پەھلەوی|حکوومەتی ئێران]] ھەموو کات ویستویەتی بە شێوەیەک حەسەن زیرەک ئەشکەنجە بدات، لە ڕێگەی تۆمەت خستنە پاڵ و بزڕکاندن؛ زیرەک و میدیا زەندیی خێزانی کاتێک لە ڕادیۆی تاران بەرنامەیەک پێشکەش دەکەن بە ناوی «ئێمە و گوێگرەکان» لە بەرنامەکەدا خەڵک و ھەوادارانی حەسەن زیرەک پەیوەندییان دەکرد و سڵاویان لە ناوبراو دەکرد و گۆرانی بۆ دەگوتن، دەربارەی ئەم بەرنامەیە لە بەڵگەنامەی ژمارە /٣١١/٧٦٣ی ساواک لە ڕۆژی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٦١دا دەڵێت «بەرنامەی ڕادیۆی تاران، بووە بە ئامرازی پەیوەندیکردن بە کوردانی عێراقەوە، لەبەر ئەوەی ڕۆژی چوارشەممەی ڕابردوو لەژێر ناونیشانی ''ئێمە و گوێگرەکان'' پەیامی حەسەن زیرەک لە ڕێگەی میدیای زەندییەوە ڕەوانە کراوە بۆ کەسێکی عێراقی دانیشتووی شاری کەرکووک»، ئەمەش دەرخەری ئەوەیە ساواک بەدوای بیانوودا گەڕاوە تا زیرەکی پێ تۆمەتبار بکات بە بەڵگەی لاوازەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٢٣|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=[[سلێمانی]]، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٣١}}&lt;/ref&gt;

کاتێک لە عێراق دەستگیر دەکرێت، ڕەوانەی چەندین بەندیخانەی شارەکانی دەکەن، یەک لەو شارانەش سلێمانییە، زیرەک لەوێ لەسەر گۆرانیوتن لێیدراوە و سووکایەتی پێکراوە، زۆر جاریش لەبەر ئەوەی نەیتوانیوە گۆرانی بڵێت، لێی دراوە. لە بەندیخانەی تەورێز لەبەر ئەوەی لە ڕیزی زیندانییەکان دەکۆکێت، سووکایەتی پێدەکرێت و پێی دەوترێت «نابێ بە کوردی بکۆکیت»،&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/20240627_20240627_0704|سەردێڕ=ژمارە ٢٧ی گۆڤاری دیوان|بڵاوکەرەوە=دیوان|ساڵ=٢٠٢٣-٠٨-٠١|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=١١٣}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا لە بەندیخانەی ورمێش زیندانی کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=چلۆن ھونەرمەند ماملێ لە پەتی سێدارە ڕزگاری بوو؟ لە زمانی حامید ڕەشیدی زەرزاوە|ناونیشان=https://mamle.net/archives/13154|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=ماڵپەڕی فەرمیی ماملێ}}&lt;/ref&gt; زیاتر لە ١٥ جار ماڵی لە ئێرانەوە گواستووەتەوە بۆ عێراق و لە عێراقیشەوە بەرەو ئێران، لە ئێران پێی وتراوە «پیاوی ڕژێمی عێراق» و لە عێراقیش پێی وتراوە «سیخوڕی شای ئێران»، تەنانەت [[گەلانی تورک|تورکەکانیش]] مامەڵەی باشیان نەکردوە لەگەڵیدا.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=شەمێرانی|یەکەم=ئارام|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٣٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

==== کانی مەلا ئەحمەد ====
ناوچەیەکی دوورە دەستی سەر سنوور بوو لە شاری [[بانە]]، زیرەک لەگەڵ ڕابیعەی ھاوسەری، بە یارمەتیی میرزا کەریم خۆشناو{{تێبینی|میرزا کەریم ھاوڕێ و دۆستێکی نزیکیی حەسەن زیرەک بوو}} چایخانەیەکی لێ کردبووەوە و بەڕێوەی دەبرد، کە دواتر ناسرا بە «گازینۆی زیرەک». زۆر جار ھونەرمەندان و ڕۆشنبیران لێرە کۆدەبوونەوە، چ چایخانەکە و چ ئەوانەی سەردانی چایخانەکەیان دەکرد لەلایەن ساواک چاودێری دەکران. ساواک کە بەردەوام دەیویست گێچەڵ بە زیرەک بکات، ھەر جارەو بەشێوازێک کۆمەڵێک چەقۆکێش و شەقاوەی دەنارد بۆ ئەوەی زیرەک شوێنەکە بەجێ بھێڵێت و بێکار بمێنێت. لە دواتریشدا زیرەک شوێنەکەی بەجێھێشت و چووەوە بۆکان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٦٧|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Surûş|یەکەم=Ebdulkerîm|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=V6iGEAAAQBAJ&amp;pg=PA190&amp;dq=hesen+zîrek&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwimwOWRy8GHAxWfBdsEHV4ZEOoQ6AF6BAgJEAM|سەردێڕ=Newayên Mutrib û Çengên Kurdan|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Pak Ajans Yayincilik Turizm Ve Diş Ticaret Limited şirketi|ژپنک=٩٧٨-٦٢٥-٧٣٨٣-٤٧-٩|پەڕەکان=١٩١|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115946/https://books.google.iq/books?id=V6iGEAAAQBAJ&amp;pg=PA190&amp;dq=hesen+zîrek&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwimwOWRy8GHAxWfBdsEHV4ZEOoQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=hesen%20zîrek&amp;f=false|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== کۆچی دوایی ===
[[پەڕگە:Hassanzirak-keyhan1350.jpg|وێنۆک|ڕاست|200px|بڵاوکراوەیەکی ڕۆژنامەی کەیھان، دەربارەی ھەواڵی نەخۆشکەوتنی حەسەن زیرەک، تاران]]
[[پەڕگە:Hesen Zirek tomb 2014-08-01.jpg|وێنۆک|گۆڕی حەسەن زیرەک (چەپ) و گۆڕی [[قالەمەڕە]] (ڕاست) لە بۆکان.]]
ماوەیەک لە شاری [[شنۆ]] مایەوە و دواتر بە سەختی نەخۆش کەوت، لەلایەن بنەماڵەکەیەوە گەڕێنرایەوە بۆ بۆکان و لە نەخۆشخانەی شارەکە خەوێندرا. حەسەن زیرەک دوای ھەفتەیەک و چەند ڕۆژێک لە نەشتەرگەرییەکی نەخۆشخانەی بۆکان،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/agiri_090|سەردێڕ=Agirî 90 (2008 Hezîranê 31)}}&lt;/ref&gt; لە کاتژمێر ٨ بۆ ٩ی شەوی ٢٦ی{{تێبینی|بەپێی ھەندێک سەرچاوە ئەم ڕێکەوتە ٢٨ی حوزەیرانە و بەپێی ھەندێکی تریش ٢٤ی حوزەیرانە}} حوزەیرانی ١٩٧٢ لە تەمەنی ٥١ ساڵیدا، لە ماڵی خوشکەکەی لە شەقامی سەقز، بەھۆی [[شێرپەنجە|شێرپەنجەی جگەر]]ەوە کۆچی دواییی کرد،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=١٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Azad|یەکەم=Younesi|سەردێڕ=Merciless|بڵاوکەرەوە=Austin Macauley Publishers|ساڵ=June ٢١, ٢٠٢٤|ژپنک=٩٧٨-١-٠٣-٥٨٣٨٠٠-٤|شوێن=[[لەندەن]]، [[شانشینی یەکگرتوو]]|پەڕەکان=١٧|زمان=ئینگلیزی}}&lt;/ref&gt; و لە گۆڕستانی بۆکان بە خاک سپێردرا؛ بەڵام دوای ٣٧ ڕۆژ لەسەر ڕاسپاردەی خۆی، لە گۆڕەکەی دەرھێنرا و لە دامێنی [[ناڵەشکێنە|کێوی ناڵەشکێنە]] بە خاک سپێردرا.&lt;ref&gt;https://www.kurdistan24.net/ckb {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240518220235/https://www.kurdistan24.net/ckb |date=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kerber|یەکەم=Peter|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=C7nqAwAAQBAJ&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;lpg=PA1&amp;pg=PA217|سەردێڕ=Iran: Islamischer Staat und jahrtausendealte Kultur|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Trescher Verlag|ژپنک=٩٧٨-٣-٨٩٧٩٤-٢٩٨-١|زمان=de|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731131228/https://books.google.iq/books?id=C7nqAwAAQBAJ&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;lpg=PA1&amp;pg=PA217#v=onepage&amp;q&amp;f=false|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=لە ٥١یەمین ساڵیادی کۆچی، بەشێک لە ژیاننامەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://shafaq.com/ku/هونه-ر/ل-م-ن-سا-اد-وو-ردن-ب-ش-ل-اننام-ح-س-ن-ز-ر|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=شەفەق نيوز|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731131238/https://shafaq.com/ku/هونه-ر/ل-م-ن-سا-اد-وو-ردن-ب-ش-ل-اننام-ح-س-ن-ز-ر}}&lt;/ref&gt;

لە کاتی کۆچی دوایی حەسەن زیرەکدا، [[بی بی سی فارسی|ڕادیۆی بی بی سی]] باس لە کۆچی دوایی ھونەرمەندەکە دەکات و دەڵێت: «تاکە ھونەرمەندی [[کورد|گەلی کورد]] لە نەخۆشخانەی بۆکان کۆچی دوایی کرد».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پایگاه خبری زریان موکریان - آخرین لحظه های زندگی حسن زیرک به ڕوایت رفیقِ روزهایِ بیمارستانش|ناونیشان=https://www.ziryanmukryan.ir/news.php?id=42389073&amp;news=آخرین%20لحظه%20های%20زندگی%20حسن%20زیرک%20به%20روایت%20رفیقِ%20روزهایِ%20بیمارستانش|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.ziryanmukryan.ir|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629230752/https://www.ziryanmukryan.ir/news.php?id=42389073&amp;news=آخرین%20لحظه%20های%20زندگی%20حسن%20زیرک%20به%20روایت%20رفیقِ%20روزهایِ%20بیمارستانش|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

لە گێڕانەوەیەکی ڕابیعە سەرئەنجام، ھاوسەری حەسەن زیرەک، باس لە دواھاتی کۆچی دواییی زیرەک دەکات:

{{وتە١|دوای مردنی زیرەک تیمێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]] لە تارانەوە ھاتن سەردانی گۆڕەکەیان کرد لە ناڵەشکێنە، و پارەیەکی باشیان بۆ پێشنیار کردین تا ماوەیەک زیرەک لە گۆڕەکەی دەربھێنن و نموونەیەک لە گەرووی لێ بکەنەوە و ڕەوانەی تاقیگەی بکەن، بەڵام ئێمە ڕازی نەبووین.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=١٣٦|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

==== ژەھراویکردن ====
[[پەڕگە:Hassanzirak-kurdish singer (3).png|وێنۆک|حەسەن زیرەک لە نەخۆشخانەی شیر و خورشید لە بۆکان، ١٩٧٢]]
گومان لە کۆچی دوایی حەسەن زیرەک ھەیە لەوەی کوژرابێت، لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا لە سەرچاوە کوردییەکاندا باس لەوە دەکرا، مردنی زیرەک لەناکاو بووە و ھۆکاری مردنەکەی ژەھراویکردن بووە؛ ڕووداوەکە لە کاتی ئاھەنگێکی ھاوسەرگیری ڕوویداوە لە شاری [[مەھاباد]]، و زیرەک لەلایەن ژنێکەوە خواردنی ژەھراوی پێدراوە، ئەمە لە نەخۆشییەکەیدا بەدی کراوە.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=٦٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

ڕۆژی ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٠ کاتژمێر شەشی ئێوارە لە ماڵی ڕابیعە سەرئەنجام لە شاری [[ھەولێر]]، لە چاوپێکەوتنێکی تۆمارکراودا،{{تێبینی|چاوپێکەوتنەکە لە ژمارە ١٤٦ی ھەفتەنامەی بەدرخان بڵاوکراوەتەوە}} ڕابیعە لەبارەی نەخۆشییەکەی زیرەکەوە دەڵێت:

{{وتە١|زیرەک ھیچ جۆرە نەخۆشییەکی نەبوو، ڕۆژێک چووە ئاھەنگێک، ئێوارە ئاگاداریان کردمەوە زیرەک لە نەخۆشخانەیە و نەخۆشە، کە چووم بێ ھۆش بوو. ژنێک لەوێ بوو و پێی گوتم زیرەک لەلایەن ساواکەوە ژەھرخوارد کراوە}}

== ژیانی کەسی ==
[[پەڕگە:Genealogy of Hasan Zirak.png|وێنۆک|درەختی بنەماڵەیی حەسەن زیرەک]]

حەسەن زیرەک نەک تەنھا بەھۆی بەھرەی لە مۆسیقادا، بەڵکو بە شێوازی ژیانیشی، بە شێوەیەکی بەرفراوان بەتایبەت لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان ناسراوە؛ ئارەزوویەکی زۆری لە جلوبەرگ و پۆشاک ھەبووە و گرنگی زۆری پێدەدا، بەرگدووری تایبەتی لە سلێمانی و بۆکان بۆ جلوبەرگەکانی تەرخان کردبوو، پارەیەکی زۆری لەو بوارەدا بەفیڕۆ دەدا. ماڵباتی حەسەن زیرەک لە بۆکان بە توانا و جەستە بەھێزەکەیان ناسراو بوون، نازناوی باوکی زیرەک «زلە بۆکانی» بوو، زیرەک و ھاوڕێکانی لە سەردەمی لاوێتیدا بە کۆڵانەکانی بۆکاندا دەگەڕان بۆ زۆرانبازی و شەڕکردن. لە تاران زۆربەی ئێواران بانگێشتی گەشتیارە کوردەکانی دەکرد بۆ نانخواردن و خەوتن لە ماڵەکەی. دۆستایەتییەکی بەھێزی لەگەڵ شێخانی تەریقەت ھەبوو لە [[خانەقای زەنبیل]] بەتایبەت [[سەید کامیل ئیمامی]]ی شاعیر و سەیدی نورانی؛ گۆرانی «شەو» شیعرێکی سەید کامیل ئیمامییە و وەک داواکاری پێشکەشی حەسەن زیرەکی کردووە تا بیکاتە گۆرانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نەشقی|یەکەم=ڕەحمان|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|دوایین٢=مەلاقەرە|یەکەم٢=جەمیل|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٥|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

فۆڕمی دەرخستن ({{بە فارسی|اظهارنامە}})، بەڵگەیەکی فەرمیی حکوومەتی ئێرانی سەردەمی [[ڕەزا شا]]ی [[شانشینی پەھلەوی|پەھلەوییە]] کە باوک یان دایکی منداڵ جێبەجێیان دەکرد و داوایان دەکرد ناسنامە بۆ منداڵەکەیان دەربکرێت؛ حەسەن زیرەکیش خاوەنی فۆڕمەکەیە و لەلایەن باوکییەوە پڕکراوەتەوە، دوو شایەتیش پەسەندی زانیارییەکانیان کردووە، شایەتەکان دوو بازرگانی بۆکانین؛ لە ڕێکەوتی ١١ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٨ ئەم فۆڕمە پڕکراوەتەوە. تێیدا شوێنی لە دایکبوونی زیرەک بە بۆکان و ڕۆژی لە دایکبوونی بە ٨ی ٩ی ١٣٠٠ ھەتاوی (٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ زایینی) ڕاگەیەنراوە.

{| class=&quot;infobox biography vcard&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #EDEBD3;&quot; | وەزارەتی ناوخۆی ئێران{{ھن}}'''(پەڕاوی بڵاوکراوە)'''{{تێبینی|ناوەڕۆکی فۆڕمی ناسنامەی حەسەن زیرەک بە زمانی کوردی}}
|-
| '''ژمارەی ناسنامە:'''
| ٧٣٥ی بەڕێوەبەرایەتی تۆماری مەدەنیی بۆکان
|-
| '''تۆماری بڵاوکراوە:'''
| ٧٩
|-
| '''ناو:'''
| حەسەن
|-
| '''نازناو:'''
| زلە بۆکانی
|-
| '''ناوی باوک:'''
| عەبدوڵڵا زلە بۆکانی
|-
| '''پیشە''':
| جووتیار
|-
| '''ناوی دایک:'''
| ئامینە
|-
| '''ڕێکەوتی لەدایکبوون:'''
| ٨ی ئەیلوولی ١٣٠٠ ھەتاوی{{ھن}}(٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ زایینی)
|-
| '''شوێنی لەدایکبوون:'''
| بۆکان
|-
| '''شوێنی وەرگرتنی ناسنامە:'''
| بۆکان، دەزگای ئەختاچی
|-
| '''شایەتەکان:'''
| حاجی ئیبراھیم محەممەدیان، حاجی عەبدوڵڵا کەریمی بۆکانی
|}

لەو ساڵانە و ساڵانێکی زۆری دوای ئەوەش، کەمتر وابوو ڕۆژ و مانگ و ساڵی لەدایکبوونی منداڵان لەسەر ناسنامەکەیان بە دروستی بنووسرێت. جیا لەوەی تۆمارکردنی تایبەتمەندییەکانی تاک و بنەماڵە لەلایەن دەسەڵاتێکی حکوومیی زۆردارەوە جێگەی گومان و ناڕەزایی خەڵک بوو، یاسای سەربازیی زۆرەملێ لە ساڵی ١٩٢٤ لە ئەنجومەنی ئێران پەسەند کرا، دۆخەکە خراپتر بوو، لەبەر ئەوەی بردنی لاوان بۆ سەربازخانەی شارە دوورەکان و دوور خستنەوەیان لە کار و بەرھەمھێنان و یارمەتیدانی ئابووریی بنەماڵە، بووە جێگەی تووڕەیی و ناڕەزایی کۆمەڵگە، خێزانەکان بۆ ڕزگاربوون لەو یاسایە، ئاڵوگۆڕیان لە ڕێکەوتی ناسنامەی منداڵەکانیان دەکرد و زانیاریی ناڕاستیان لە ڕێکەوتەکاندا دادەنا. کاتێ ئەو یاسایە لە ئێران جێبەجێ کرا و سەربازیی زۆرەملێ بوو بە فەرمانی حکوومی، حەسەن زیرەک لە ١٧ ساڵیدا مەترسیی زۆری گیران و بران بۆ سەربازی لەسەر بووە، بۆیە ئەگەری گۆڕانکاریی لە ساڵ و مانگی لەدایکبوونەکەی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=س.|یەکەم=ئەنوەر|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=ناسنامەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.bokan.de/laperekan/nuseran/Kak%20Anwer/kak%20anwer.htm|journal=بڵاوکراوە|زمان=ku|شوێن=لەندەن|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731111132/https://www.bokan.de/laperekan/nuseran/Kak%20Anwer/kak%20anwer.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=س.|یەکەم=ئەنوەر|سەردێڕ=یادی ١٠٠ ساڵەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://bokan.de/|پەڕەکان=٥-٤٨}}&lt;/ref&gt;

=== ژیانی ھاوسەرگیری ===
[[پەڕگە:Hassanzirak-kurdish singer (1).png|وێنۆک|ڕاست|150px|حەسەن زیرەک و کچەکانی]]
بەپێی گوتەی کۆتا ھاوسەرەکانی، حەسەن زیرەک ٣٠ جار ھاوسەرگیری کردووە،{{تێبینی|جیا لە میدیا زەندی و ڕابیعە سەرئەنجام، ئەو ھاوسەرانەی تریی زیرەک کە تائێستا باسکراون و ناسراون: زێنێ، ئامین، زییە، ناسکێ، مریەم، مەحبوبە، گەوھەر (کاتێک زیرەک لە بەغدا بووە گەوھەری ناسیوە و لەلایەن [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس]] لەیەک مارەکراون)}} دوو جاریش بەفەرمی و وەک ئەوەی دیارە ھاوسەرگیری کردووە. میدیا زەندی ھاوسەری زیرەک بووە، و خاوەنی دوو کچە لێی بە ناوەکانی مەھتاب (ئارەزوو) و مەھناز (ساکار)،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sheyholislami|یەکەم=J.|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=doTFAAAAQBAJ&amp;pg=PA113&amp;dq=hassan+zirak&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjE96C6ycGHAxWcQvEDHbYtFNk4ChDoAXoECAYQAw|سەردێڕ=Kurdish Identity, Discourse, and New Media|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Springer|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-١١٩٣٠-٧|پەڕەکان=١١٣|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125110/https://books.google.iq/books?id=doTFAAAAQBAJ&amp;pg=PA113&amp;dq=hassan+zirak&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjE96C6ycGHAxWcQvEDHbYtFNk4ChDoAXoECAYQAw#v=onepage&amp;q=hassan%20zirak&amp;f=false|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا چەند گۆرانییەکی بۆ دوو کچەکەی تۆمار کردووە. میدیا کچی عەلی زەندی بووە، کە یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی [[کۆمەڵەی ژیانەوەی کوردستان|ژێ کاف]] و کوردێکی ناسیۆنالیست بوو. کاتێک زیرەک ناوبانگ پەیدا دەکات لە ڕادیۆی تاران میدیا زەندی دەناسێت، پاش گەڕانەوەی بۆ ڕادیۆی کرماشان میدیا دەخوازێت؛ بەڵام دوای دەرکرانی لە ڕادیۆ و بێکاریی زیرەک، میدیا زەندی داوای جیابوونەوەی لێ دەکات و جیادەبنەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٢١|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125113/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=١٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200534/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەو ماوەیەی پێکەوە بوون بەھۆی نەخوێندەواری حەسەن زیرەک، میدیا زەندی یارمەتییەکی زۆری داوە لە نووسین و خوێندنەوەی شیعرە فارسی و کوردییەکان تا زیرەک بیانکاتە مەقام و گۆرانی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٢٢|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ھیوا|یەکەم=عومەر ئەحمەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی ڕاپەڕین|ساڵ=١٩٧٦|شوێن=سلێمانی|پەڕەکان=١٣|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609202031/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا دوای نەخۆش کەوتنی زیرەک دووبارە میدیا زەندی گەڕاوەتەوە لای و لەگەڵ ڕابیعە سەرئەنجام چاودێریان کردووە. زەندی لە ڕۆژی ھەینی ٣١ی ئابی ٢٠١٨ لە تاران کۆچی دوایی کرد.

ڕابیعە سەرئەنجام کۆتا ھاوسەری زیرەکە و بۆ ماوەی ١١ ساڵ و تا کۆتایییەکانی ژیانی زیرەک لەگەڵیدا بووە، بۆ یەکەمجار یەکتریان لە ئاھەنگێکی ھاوسەرگیری بینیوە. بە وتەی ڕابیعە، حەسەن زیرەک خۆی پێی وتووە «٢٨٠٠ گۆرانی ھەیە» کە کەس نازانێت گۆرانییە ونبووەکان چیان لێ بەسەر ھاتووە و چیان لێ کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|ناونیشان=https://www.aparat.com/v/OEkyJ/حسن_زیرک_2800_ترانھ_دارد!|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609205159/https://www.aparat.com/v/OEkyJ/حسن_زیرک_2800_ترانھ_دارد!|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ڕابیعە سەرئەنجام لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ بەھۆی تووشبوونی بە نەخۆشیی خوێنبەربوونی گەدە، لە تەمەنی ٧٨ ساڵی لە نەخۆشخانەیەکی شاری [[سەقز]] کۆچی دوایی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ= «ڕابعە سرانجام»؛ ھمسر مرحوم استاد حسن زیرک در سقز فوت کرد|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/2756735/رابعھ-سرانجام-ھمسر-مرحوم-استاد-حسن-زیرک-در-سقز-فوت-کرد|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress|زمان=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕابیعە سەرئەنجام ھاوژینی حەسەن زیرەک کۆچی دوایی کرد|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0706202316|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629134608/https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0706202316}}&lt;/ref&gt;

=== ئایین ===
دەربارەی [[ئایین]] زانیارییەکی ئەوتۆ بەردەست نییە، بەڵام بەھۆی ھاتنە کایەی [[میتافیزیک]] و بیرکردنەوە لە [[بوون]] و [[مردن]] لە کۆتایییەکانی تەمەن، ھەستی نزیکبوونەوە لە [[خودا]]، ویستی تۆبە و گەڕانەوە بۆ لای خودا دەبینێتەوە.

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
مردن لەبیرمی، بیرم کردەوە{{ھن}}سەر لە بەیانی نوێژم کردەوە{{ھن}}نەعلەت لە شەیتان{{ھن}}ھۆشم کردەوە، ھۆشیار بوومەوە
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ئەم گۆرانییەی بە ناوی «[[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|باران بارانە]]» لەگەڵ مەقامێک، لە کۆتاییەکانی ژیانیدا تۆماری کرد. وەک چۆن بەشێکی ژیانی زیرەک لە ڕێگەی ھۆنراوە، شیعر و گۆرانییەکانیەوە زانراوە و وەرگیراوە، ئەمەش وەک نیشانەیەک بۆ گەڕانەوە و ھەستکردنی بە بوونی خودا لێکدەدرێتەوە؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=بینەندە|یەکەم=مەسعوود|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=حەسەن زیرەک، حەسەن زیرەک نەبوو|journal=ماڵپەڕی ئاماژە|پەڕەکان=٨}}&lt;/ref&gt; کاتێکیش لەگەڵ میدیا زەندی ھاوسەری جیادەبێتەوە دەست دەکات بە [[خواردنەوەی کھوولی|کھوول]] و [[مەی]] خواردنەوە، دواتر لەسەر دەستی [[سەید کامیل ئیمامی]] واز لە خواردنەوە دەھێنێت و تۆبە دەکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٢٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125107/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ساڵانی ژیانی لەگەڵ ڕابیعە سەرئەنجام لە شاری شنۆ، ھەموو [[ڕەمەزان|مانگی ڕەمەزان]]ێک لە سەربانی ماڵەکەی بە [[مایکرۆفۆن]] سەڵای ئیسلامی دەخوێند.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ڤەژین |فەرھەنگ = ھەنبانەبۆرینە |وشە = سەڵا |ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی ئابی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=پیشداد|یەکەم=کاوە|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=وتووێژ لەگەڵ ڕابیعە سەرئەنجام|ناونیشان=https://musickordi.com/}}&lt;/ref&gt; زیرەک چەندین وشە و دەستەواژەی پەیوەست بە ئایینی و [[خوداپەرستی]] لە گۆرانییەکانیدا بەکارھێناوە.

== ھەستی کوردایەتی ==
پاش دابەشکردن و پارچە پارچەکردنی تەواوەتیی [[کوردستان|خاکی کوردستان]] و داگیرکردنی ھەر پارچەیەکی لەلایەن حکوومەتێکەوە، ناوھێنان و باسکردنی «کوردستان» باجی گەورەی لەسەر بوو، پاش شکستی شۆڕشە [[کاتھێڵی ڕاپەڕینی کوردەکان|یەک لەدوای یەکەکانی]] گەلی کورد لە پارچە جیا جیاکانی کوردستان و بەتایبەت [[کۆماری مەھاباد]] و لەسێدارەدانی [[قازی محەممەد]]، ناوی «کوردستان» لە ھەموو کوردستان سڕایەوە، تەنیا لە [[ئێران]] ناوی کوردستان کرا بە ناوی پارێزگایەک لەجیاتی «[[سنە]]»، ئەمەش مەبەستێکی سیاسی بوو و مەبەست لێی بچووککردنەوەی ناوی کوردستان بوو بۆ ناساندنی کورد وەک ھۆزێک و [[زمانی کوردی]] وەک زاراوەیەک.

حەسەن زیرەک وەک ھونەرمەند و چالاکەکانی ئەوکاتە، ھەستی بە شوناسی خۆیەتی کردووە و [[کوردایەتی|ناسیۆنالیستێکی کورد]] بوو، لە زۆرینەی گۆرانییەکانی ناوی «کورد» و «کوردستان»ی بەکارھێناوە، یەکەمین ھونەرمەندە کە لە سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو بۆ ماوەی بیست ساڵ زۆرترین جار وشە و ناوی «کورد و کوردستان» لەنێو گۆرانییەکانی خۆیدا بەکار بھێنێت، چ لە ناو عێراق و چ لە ئێران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٣٠–٣١|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

{{وتە٢|ئەگەر چی وشەکانم لە پلەی نەخوێندەواری و ساکاریمە و زۆر ساکار گۆرانییەکانم دەبیسترێن، بەڵام ئەو سەری نیازم ھەر ئەو گڕە میللییەیە کە دەروونی ئاگر تێبەرداوم و شەیدای خۆراکی جوانی شار و بست بە بستی کوردستانی کردووم و گۆرانیان پیا ھەڵدەدەم|bgcolor=#FEF6E1|4=حەسەن زیرەک، ساڵی ١٩٧٢&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عوسمان|یەکەم=شارباژێڕی|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1;|سەردێڕ=گەوھەرێ|پەڕەکان=٣٤٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523151158/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٣١|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

گۆرانی نەورۆزی حەسەن زیرەک کە لەسەر شیعرێکی [[پیرەمێرد]] بەرھەمی ھێناوە، یەکێکە لەو گۆرانیانەی تائێستاش لە جەژنی نەتەوەیی کورد، [[نەورۆزی کوردەواری|نەورۆز]] لێ دەدرێت و بەو گۆرانییە کوردەکان یادی ئەم بۆنەیە دەکەنەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Newroz {{!}} Hassan Zirak Lyrics, Meaning &amp; Videos|ناونیشان=https://sonichits.com/video/Hassan_Zirak/Newroz|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115948/https://sonichits.com/video/Hassan_Zirak/Newroz|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ھونەرمەندی کورد حەسەن زیرەک، دەنگێکی نەمر و نەتەوەیی کورد|ناونیشان=https://ronahi.net/الفنان-الكردي-حسن-زيرك-صوت-وطني-وكردي/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=صحيفة روناهي|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115958/https://ronahi.net/الفنان-الكردي-حسن-زيرك-صوت-وطني-وكردي/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عربي|یەکەم=سبوتنيك|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠١٨|سەردێڕ=مدن النرجس تتوهج في كردستان العراق للربيع وعفرين (فيديو)|ناونیشان=https://sarabic.ae/20180322/مدن-النرجس-كردستان-العراق-ربيع-عفرين-1030966716.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=سبوتنيك عربي|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115958/https://sarabic.ae/20180322/مدن-النرجس-كردستان-العراق-ربيع-عفرين-1030966716.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://almadapaper.net/file/archiveto2615/865/11.pdf|سەردێڕ=حسن زیرك: صوت کوردي خالد الیمحوە الموت|دوایین=ن. ئەلدواوی|یەکەم=حەکیم|ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Almada Culture|زمان=ar|newspaper=Almada|بەرگ=٨٦٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801080550/https://almadapaper.net/file/archiveto2615/865/11.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەستە ناسیۆنالیستییەکەی حەسەن زیرەک لە دێڕی یەکەمی گۆرانییەکەدا دەردەکەوێت، لەنێو وڵاتێکی وەک ئێران کە بەدرێژایی مێژوو [[سەربەخۆییخوازیی کوردان لە ئێران|دژبەریی]] سەرەکی کوردەکان بووە، و لە ڕادیۆیەکی گەورە کە پەخشەکەی چەندان وڵات تێدەپەڕێنێت، جەژنێکی وا بە [[مێژووی کورد]] دەبەستێتەوە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٣٩|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و ناوی کوردی پێوە دەلکێنێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
ئەم ڕۆژە ساڵی تازەیە، نەورۆزە ھاتەوە{{ھن}}جەژنێکی، کۆنی '''کوردە''' بەخۆشی و بەھاتەوە
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

بەشێک لە ھونەرمەند و نووسەرانی کورد، حەسەن زیرەکیان بە «[[خیانەتکار]]» و «پاشایەتیخواز» ناو بردووە بەوەی ستایشی شای ئێرانی کردووە لە [[نەورۆز (گۆرانی)|گۆرانی نەورۆزدا]]، چونکە شای ئەوکاتی ئێران چەندین یاسا و بڕیارنامەی لە دژی کورد جێبەجێ کردبوو. کاتێک حەسەن زیرەک لە [[ڕادیۆی کوردیی تاران]] دەیەوێت گۆرانییەک بۆ جەژنی نەورۆز تۆمار بکات، ھۆنراوەیەکی شاعیر و بیرمەندی کورد [[پیرەمێرد|حاجی تۆفیقی پیرەمێرد]] ھەڵدەبژێرێت، کاتێک بەڕێوەبەرانی ڕادیۆی تاران ھۆنراوەکە دەبینن توڕە دەبن، چونکە مۆرکی کوردەواری پێوەیە و [[سەرەتاکانی ناسیۆنالیزمی کوردی|بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازیی کوردی]] لە دوو توێی نیوە دێڕێکدا باس دەکات:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
چەند ساڵ گوڵی ھیوای ئێمە پێ پەست بوو تاکو پار{{ھن}}ھەر خوێنی لاوەکان بوو، گوڵی ئاڵی نەوبەھار
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ھەروەھا لە دێڕی یەکەمی گۆرانییەکەشدا ناوی «کورد» دەھێنرێت. ڕادیۆی ئەوکاتی ئێران حەسەن زیرەک ناچار دەکەن تا لەجیاتی ئەو دێڕە دوو نیوەدێڕی تر بڵێت و مۆرکی ستایش و پیاھەڵدانی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئێرانی]] پێوەبێت، ئەگەر نا گۆرانییەکەی بۆ تۆمار ناکەن. زیرەکیش بە ناچاری دەیگۆڕێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
چەند ساڵ گوڵی ھیوای ئێمە بێ بەر بوو تاکو پار{{ھن}}تا شاھەنشا لووتفی فەرموو، ھەق لەگەڵ جووتیار و کرێکار
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

[[پەڕگە:HesenZirek-Newroz.ogg|وێنۆک|ڕاست|بەشێک لە گۆرانیی نەورۆز بە دەنگی حەسەن زیرەک (ئەو بەشەی باسی شاھەنشا دەکات).]]

وشەی «[[پاشای پاشاکان|شاھەنشا]]» ئەوکاتە وەک ڕێزێکی زیاتر بۆ پایەی شای ئێران دەگوترا، بەڵام وشەیەک لە نیوە دێڕێکدا دەکرێت چەندین مانا بگەیەنێت، لە ڕەوانبێژیدا پێی دەوترێت «توانج پۆشی». وشەی شاھەنشا بە مانا گشتییەکەی واتا ''خواوەند'' یان ''خودا''، و لە زۆربەی [[تەفسیر|وەرگێڕانە]] کوردییەکانی [[قورئان]]دا خودا بە ''شاھەنشا'' وەرگێڕدراوە، بۆیە لەو ڕووەوە حەسەن زیرەک ئەو وشەیەی بە واتای خودا بەکارھێناوە، چونکە لە دەقی ئایینیدا خودا ''شاھەنشا''ی باڵادەستە. لە ڕوویەکی دیکەشەوە کورد ھەمیشە خۆی بە نەوەی [[ماد|دەوڵەتی ماد]]ەکان زانیوە؛ یەکێک لە پاشا یان ئەمیری مادەکان [[ھەڤەخشترە|کەیخەسرەو]] بووە، و کوڕی [[فرەڤەرتیش|شاھەنشا فرەڤەرتیشە]] و دەبێتە سێیەم شاھەنشای ئیمپڕاتۆری ماد دوای ئەوەی شا [[ئاشووربانیپاڵ]]ی ئیمپڕاتۆری ئاشوری باوکی دەکوژێت، کەیخوسرەویش بە «شاھەنشا» ناسراوە. بێجگە لە تۆماری ڕادیۆ و بۆنە و ئاھەنگەکانی دەوڵەت حەسەن زیرەک لە ھیچ شوێنێکی دیکە ناوی شاھەنشای لە گۆرانی نەورۆزدا بەکارنەھێناوە و شیعرەکەی پیرەمێردی وەک خۆی گوتووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=حەسەن زیرەک: نەورۆز ستایشی شاھەنشا یان کەیخەسرەو؟|ناونیشان=https://kurdpa.net/so/news/حەسەن-زیرەک-نەورۆز-ستایشی-شاهەنشا-یان-کەیخوسرەو|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdpa (kurdpa.net)|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125114/https://kurdpa.net/so/news/حەسەن-زیرەک-نەورۆز-ستایشی-شاهەنشا-یان-کەیخوسرەو}}&lt;/ref&gt;

زیرەک دوای چاپکردنی «چریکەی کوردستان» فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەردەچێت، چونکە لەو ساڵانەدا چاپکردنی کتێبی کوردی کارێکی ئەستەم بووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=HASAN ZİREK KİMDİR|ناونیشان=https://www.bernamegeh.com/hasan-zirek-kimdir/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Bernamegeh|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115945/https://www.bernamegeh.com/hasan-zirek-kimdir/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بە ناچاری خێزانەکەی بەجێدەھێڵێت، دواتر ڕوو دەکاتە [[باشووری کوردستان]] و پەیوەندیی بە شۆڕشی کوردییەوە دەکات، لەلایەن سەرکردایەتی کوردی و خەڵکی ناوچەکە پێشوازی لێ دەکرێت، لەوێش چایخانەیەک دەکاتەوە، و ھەر لەوێوە گۆرانی بەسەر کورد و شۆڕشی کوردیدا ھەڵدەڵێت.

ھۆکاری ئەوەی حەسەن زیرەک بەردەوام تووشی ھەراسانکردن و [[ئەشکەنجەدان]] ببێتەوە لەلایەن ساواک و حکوومەتی ئێرانەوە، ئەوە بوو زیرەک بە دڵی حکوومەت نەبوو و کاری بۆ [[ساواک]] نەدەکرد، بۆیە ساواکیش دەیویست بە ھەر جۆرێک بێت بارگرانی بۆ حەسەن زیرەک دروست بکات. حسێن عەبدوڵڵای برا بچووکی زیرەک لەم بارەیەوە دەڵێت:

{{وتە١|ساواک دەیویست حەسەن بە خێزانەوە بڕواتە باشووری کوردستان و عێراق سیخوڕی بکات، و پارەیەکی باشیان بۆ دانابوو، بەڵام زیرەک ڕازی نەبووە و گوتویەتی ھیچ کات [[خیانەت]] لە خەڵکەکەی خۆم ناکەم با بە ھەژاری بمرم و ساڵی دوو سێ جار لێم بدەن&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕە=٧٥|زمان=کوردی|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523095241/https://kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

سەرەڕای کارە ھونەرییەکانی لە مۆسیقای کوردیدا زیرەک نەیویستووە بە [[خیانەتکار]] دەرکەوێت. جیا لەوەش چەندین ھەڵبەست و مەقام و گۆرانی [[نیشتیمانپەروەری|نیشتیمانپەروەرانەی]] ھەیە لەوانە: ''[[ئەی نیشتیمان]]''،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=* Hesen Zîrek *|ناونیشان=https://dengbejler.wordpress.com/2017/01/17/hesen-zirek/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Yasak Bir Dilin Anlatıcıları [Dengbêj Dengbêjler] Kürt Kültüründe Yaşayan Gelenek|زمان=tr-TR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115946/https://dengbejler.wordpress.com/2017/01/17/hesen-zirek/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ''ئەی وەتەن''، ''ئەمن کوردم''، ''بژی کورد و کوردستان''، لەسەر گوتنی ئەم گۆرانیانە زۆر جار زیندانی کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Hesen Zîrek: Dengeke zîndî û hertimî |ناونیشان=https://kurdshop.net/kt/famous-kurdish-persons/3735 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdshop |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200528/https://kurdshop.net/kt/famous-kurdish-persons/3735}}&lt;/ref&gt;

== ھەڵسەنگاندن ==
[[عەلی مەردان]] ھونەرمەندی کوردیی باشووری کوردستان، دەربارەی حەسەن زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک مرد، من ھێزی گۆرانی گوتنم نەما، نەمویست بچمەوە نێو کاری ھونەری؛ نەک ھەر من، بەڵکو لە ھەموو گەلی کورد ڕۆیشت. حەسەن زۆر ڕێزی دەگرتم، کە چوومە ئێران خۆی و ھاوسەرەکەی منیان بردە ماڵی خۆیان و چەندین شەو میوانداریان کردم و خزمەتیان دەکردم، لە وێنەی حەسەن زیرەک کەمە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عوسمان|یەکەم=شارباژێڕی|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1;|سەردێڕ=گەوھەرێ|پەڕەکان=٣٥٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523151158/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2012061016514967316&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=کەسایەتیی مامۆستا زیرەک لە زمانی مامۆستا عەلی مەردان|ناونیشان=https://kurdish.sahartv.ir/tv/کورتە_بەرنامە-i403007|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=SAHAR KURDISH (Sorani)|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240610135001/https://kurdish.sahartv.ir/tv/کورتە_بەرنامە-i403007|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[محەممەد ماملێ]] ھونەرمەندی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، لە گێڕانەوەیەکی دەربارەی زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|نێوانم لەگەڵ حەسەن زۆر خۆش بوو. حەسەن لە مەھاباد ھاتە لام گوتی دەمەوێ بچمە کرماشان و نەشتەرگەری بکەم، بەڵام توانای مادیم نییە، منیش پێم گوت کە تۆ خەمت نەبێ من کەسێک لە کرماشان دەناسم دەتوانێ یارمەتیت بدات، ناوی ئەم کەسەم دایە و ڕۆیی. دەنگێکی خۆشی ھەبوو. دوای مردنی، چەندین جار بە دەنگی ئیبراھیم سابیر دەکەوتمە ھەڵە وامدەزانی حەسەنە و ئەویش لێرەیە گۆرانی دەڵێت، چون دەنگی لە زیرەک زۆر نزیک بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=تۆمارێکی دەنگیی ماملێ پاشی ٤٤ ساڵ|ناونیشان=https://mamle.net/archives/9967|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=ماڵپەڕی فەرمیی ماملێ}}&lt;/ref&gt;}}

[[ھەژار موکریانی]] شاعیر، نووسەر و بیرمەندی کورد لەبارەی حەسەن دەڵێ:

{{وتە٢|گەر زمانی کوردی لە بەین بچێت، ئێمە بەس گۆرانیییەکانی حەسەن زیرەکمان ھەبێت بەسە تا دووبارە زمانی کوردی پێ دروست بکەینەوە.}}

[[عەدنان کەریم]] گۆرانیبێژی کلاسیکی کورد، دەربارەی حەسەن زیرەک و بەراوردی بە ماملێ، دەدوێت:

{{وتە٢|لە سەردەمی گەنجیمدا عاشقی دەنگی حەسەن زیرەک بووم، سەرەتا دەمویست وەک ئەو گۆرانی بڵێم.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=گفتووگۆی باڵۆن - عەدنان کەریم، بەشی یەکەم|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/gftugoi-balloon---adnan-karem/11032024034544|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=Ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731121621/https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/gftugoi-balloon---adnan-karem/11032024034544}}&lt;/ref&gt; بە سەفەر و سەردانە زۆرەکانی حەسەن زیرەک لەگەڵ کەسانی جیاواز، لەوانەش گۆرانیبێژانی ئێستای ڕادیۆکانی ئێران و بەغدا، وایان کرد زانیاریی حەسەن زیرەک لە گۆرانی و مۆسیقادا چەندین ھێندە زیاد بکات و ھەر لەبەر ئەم ھۆکارەش حەسەن زیرەک ناوبانگ و ناسراوییەکی زۆر زیاتری ھەیە لە محەممەدی ماملێ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=گفتووگۆی باڵۆن - عەدنان کەریم، بەشی سێیەم|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/gftugoi-balloon---adnan-karem-p3/14032024101658|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=m_73572910|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=بیوگرافی حسن زیرک|ناونیشان=https://virgool.io/%40m_73572910/بیرگرافی-حسن-زیرک-rgpfxmqkex9g|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=ویرگول|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731123128/https://virgool.io/@m_73572910/بیرگرافی-حسن-زیرک-rgpfxmqkex9g|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

میدیا زەندی، ھاوسەری حەسەن زیرەک کە بێژەری [[ڕادیۆی کوردیی تاران|بەشی کوردیی ڕادیۆ تاران]] بووە، دەنووسێت:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک نزیکەی ھەزار گۆرانی لە تاران و کرماشان پێشکەش کردبوو و ھەر بەھۆی گۆرانییەکانییەوە بوو کە ڕۆژانە نزیکەی دوو ھەزار نامە دەنێردران و تەنانەت پارەیان دەخستە ناو نامەکەوە بۆ ئەوەی ئەو گۆرانییە داواکراوە لێ بدرێتەوە. بەرنامە کوردییەکانی ڕادیۆ تاران و کرماشان بەھۆی دەنگی خۆشی حەسەن زیرەک سەرنجی ھەمووانی ڕاکێشابوو؛ بەڵام سەرەڕای ئەو ھەموو خزمەتانەی ئیتر حەسەن زیرەک لە ڕادیۆ ڕێگەی پێنەدرا و لەبیر کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١٤|سەردێڕ=آوای ماد - زندگینامە استاد حسن زیرک|ناونیشان=http://www.awayemad.ir/News/m/17/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140831103457/http://www.awayemad.ir/News/m/17/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}


شاعیری کۆچکردوو [[شێرکۆ بێکەس]] لەبارەی حەسەن زیرەکەوە دەڵێت:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک مامۆستای بەستەی کوردییە، لەو ڕۆژەوەی حەسەن زیرەک نەماوە تا ئێستا چوار گۆرانی تری وەک گۆرانییەکانی حەسەن زیرەکمان نییە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەسەن زیرەک مرد یان کوشتیان؟|ناونیشان=https://pukmedia.com/KS/Details/180032|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=pukmedia.com|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629213717/https://pukmedia.com/KS/Details/180032|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[شەماڵ سائیب]] مۆسیقاژەن و گۆرانیبێژی دیاری کورد، دەربارەی زیرەک:

{{وتە٢|چەند جاری تر دەیڵێمەوە، ئێمە دەبێت مەمنوونی حەسەن زیرەک بین، ئەگەر ئەو چووەوە ئەودیو (ئێران) درێژەی بەو گۆرانییە کوردیانە نەدایە، ئێستا گۆرانی کوردی نەمابوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2165|ناونیشان=https://www.calameo.com/read/000084793a418fdaa5c59|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=calameo.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731121616/https://www.calameo.com/read/000084793a418fdaa5c59|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[شارام نازری]]، ھونەرمەندی [[مۆسیقای فۆلکلۆر|مۆسیقای نەریتی]]ی کورد، سەبارەت بە دەنگی حەسەن زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|سەبارەت بە حەسەن زیرەک، بە گشتی تەنیا دەتوانم بڵێم کە ئەو بە مانا ڕاستەقینەکەی بلیمەت بووە؛ واتە لە ھەمان ساتدا کە دەچووە ناو ئۆرکێسترای ڕادیۆ و دەچووە ژووری تۆمارکردن، شیعرێکی دەگوت و گۆرانییەکی ئامادە دەکرد و لە ھەمان کاتدا دەیگوت، کە پێشتر لە مۆسیقادا ڕووی نەداوە. بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە ئەو خوێندەوار نەبوو، بەڵکو مۆسیقا و شیعری بە شێوەیەکی ئیلھامبەخش خوێندووەتەوە و بەڕاستی کەسێکی ناوازە و بلیمەتی مۆسیقای کوردی بوو و لە نێو گۆرانیبێژانی کورددا، من حەزێکی تایبەتم بۆ دەنگی حەسەن زیرەک ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Magiran {{!}} روزنامە اعتماد (1392/10/25): آواز محبوب، آوازە خوان مغضوب|ناونیشان=https://www.magiran.com/article/2885097|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.magiran.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523170839/https://www.magiran.com/article/2885097|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[شێرزاد حەسەن]] نووسەر و ڕۆماننووسی کورد، دەربارەی حەسەن زیرەک:

{{وتە٢|مامۆستای من حەسەن زیرەکە. کەسێکی یاخیگەرە. یەکێکە لەو کەسانەی کە بەقەد ھەموو فەیلەسوفەکانی دنیا قەرزاری حەسەن زیرەکن.}}

[[موجتەبا میرزادە]]، [[ڤایۆلین|کەمانژەن]] و [[مۆسیقاژەن]] کە لە ساڵانی ١٩٦٠ەکان لە ھەموو بەرھەمەکانی حەسەن زیرەک لە ئۆرکێسترای [[ڕادیۆی کوردیی کرماشان]] ژەنیار بووە و ئەو ڕێکی خستووە، لە وتووێژێکدا سەبارەت بەم ھونەرمەندە وتی:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک، ھەرچەندە ھیچ خوێندەوارییەکی نەبووە، بەڵام زۆربەی ھۆنراوەی گۆرانییەکانی لە ساتەوەختی گوتنیدا بە شێوەیەکی سەرپێیی و لەپڕ دەھاتنە نێو مێشکی. بیرەوەرییەکی زۆر بەھێزی ھەبوو لە لەبەرکردنی شیعر و گۆرانی و ھەڵبەستی کوردیدا و دەبێ بگوترێ کە حەسەن زیرەک ھەرگیز لە مۆسیقای کوردیدا دووبارە نابێتەوە؛ چونکە بەردەوامترین و جوانترین گۆرانی کوردی دروست کردووە، ئێستاش نەک ھەر لە ئێران، بەڵکو تەنانەت لە نێو کوردانی باشوور و سوید و بەشەکانی دیکەی جیھاندا، بەرھەمەکانی و ناو و یادەوەرییەکەی پێگە و ڕێزێکی بەرزیان ھەیە.}}

[[بیژەن کامکار]]، گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنی کورد، دەربارەی زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|حەسەن زیرەک بە یەکێک لە کەسایەتییە دیارەکانی مۆسیقای کوردی دادەنرێت و زۆرێک لەو گۆرانییە کوردی و فارسییانەی کە ئێستا پێشکەش دەکرێن، ئیلھامیان لە بەرھەمەکانی ئەو ھونەرمەندە وەرگرتووە. ناوبانگ و جێیباسیی حەسەن زیرەک تەنیا لە سنوورەکانی ئێراندا سنووردار نییە، بەڵکو [[ئەورووپا|وڵاتانی ئەورووپایی]] و کوردانی ھەموو جیھان دەگرێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=حسن زیرک بزرگ|ناونیشان=https://forum.alaatv.com/topic/55154/حسن-زیرک-بزرگ/2|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=آلاخونھ|زمان=fa-IR}}&lt;/ref&gt;}}

[[ناسر ڕەزازی]]، ھونەرمەند و گۆرانیبێژی کورد، سەبارەت بە زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|دوو جار مامۆستا حەسەن زیرەکم لە [[سنە]] بینیوە، جارێکیان لە ماڵی دانیشتوویەکی شاری سنە و جارێکیش کە بۆ ئاھەنگی زەماوەندی کارمەندێکی ڕادیۆی سنە ھاتبوو، بینیم. من شاگردی حەسەن زیرەکم، ئەو بەدبەختی و داماوییەی حەسەن زیرەک چەشتویەتی، ھیچ گۆرانیبێژێکی دیکە نەی چەشتووە و کەس بە قەد ئەو بەدبەختی و چارەڕەشی نەچەشتووە، زیندان، بەدبەختی، منداڵییەکی ھەژارانە، ھەموو ئەمانەی بەسەر ھاتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ناسر ڕەزازی: ئاواتی لەمێژینەم ئەوەیە کورد ببێتە خاوەن چارەنووسی خۆی|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/020420241|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=Ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731121621/https://www.rudaw.net/sorani/culture/020420241}}&lt;/ref&gt;}}

فرانسیس داوود و خالید سەرکار کە ھاوکاری حەسەن زیرەکیان کردووە، سەبارەت بە بەھرەی زیرەک لە بواری مۆسیقادا دەڵێن:

{{وتە٢|لە یەکێک لەو دیدارانەی لەگەڵ زیرەک ئەنجامماندا، لە کاتی پشوودا ئاوازی گۆرانییەکی ئەرمەنیمان لێدا و زیرەک تەنھا گوێی لێ دەگرت. دوای چەند خولەکێک زیرەک وتی جارێکی تر بیژەننەوە، ئێمە ھەروا بۆخۆشی لێمان دایەوە، بەڵام زیرەک کردی بە گۆرانییەکی کوردی، کە بە «ئۆخەی ئۆخەی لەو باڵایە» و «لای لای» ناوبانگی دەرکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوە|دوایین=Rudaw Radio|سەردێڕ=حەسەن زیرەک، لە زاری کچ و ھاوژینەکەی و عەلی مەردانەوە|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=ukqsok4pFAM|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240523170838/https://www.youtube.com/watch?v=ukqsok4pFAM|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}}

[[ئەنوەر قەرەداغی]]، مۆسیقاژەنی کورد، دەربارەی ھەمان گۆرانی کە ئەویش یەکێک بووە لە مۆسیقاژەنەکانی ئەوێ، دەڵێت:

{{وتە٢|بلیمەتی زیرەکم لەوەوە بۆ دەرکەوت، کە نە پێشتر ئەم ئاوازەی بیستبوو، نە دەشیزانی ھی چ گۆرانییەکە و کوێندەرییە، بەو ماندوویەتییەی خۆیەوە یەکسەر لەوێ شیعری بۆ دانا و کردی بە گۆرانییەکی کوردی. زوو شتی وەردەگرت، مۆسیقاکانی منی زۆر بەدڵ بوو، زۆرجار دەیگوت کە سەیری پەنجەکانت دەکەم موجتەبا میرزادەم دێتەوە بیر.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;}}

== ژیانی ھونەری ==
{{وتاری سەرەکی|گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک}}
[[پەڕگە:Hassan-Zirak Farsi.ogg|وێنۆک|مەقامێکی فارسیی حەسەن زیرەک لەسەر شیعرێکی [[حافزی شیرازی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گنجور، حافظ، غزلیات، غزل شمارهٔ ۳۱۷ |ناونیشان=https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh317/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=ganjoor.net |زمان=fa}}&lt;/ref&gt; لە گۆرانی [[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|ڕێبوار و ڕێبوار]].]]
حەسەن زیرەک بە قوتابخانەیەکی گەورە لە گۆرانی کوردی دادەنرێت، کە بە خۆبەخۆیی و سەرپێیی دروست بووە، و تا ئێستاش دەنگدانەوەی دەنگی زیرەک دەبیسترێت،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=أَنشد لكل شجرة وزهرة وصخرة واد وألَّف أكثر من ألف أغنية.. في ذكرى رحيل حسن زيرك|ناونیشان=https://almasra.iq/87933/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=المسرى|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115943/https://almasra.iq/87933/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زۆرێک لە ھونەرمەندان و نووسەرانی ئەمڕۆش بە گەنجینەی گۆرانی و ئاوازی کوردی دادەنێن و سودی لێ وەردەگرن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژیان لە فەرهەنگدا: حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www-dengiamerika-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.dengiamerika.com/amp/5489611.html?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM=|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www-dengiamerika-com.cdn.ampproject.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115942/https://www-dengiamerika-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.dengiamerika.com/amp/5489611.html?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM=#amp_tf=From%20%251$s&amp;aoh=17221999589237&amp;referrer=https://www.google.com&amp;ampshare=https://www.dengiamerika.com/a/5489611.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; حەسەن زیرەک نەک ھەر دەنگ و یادەوەرییەکی بەھێزی ھەبوو، بەڵکو لە یەک کاتدا شیعر و ھۆنراوەی گۆرانییەکەی لە مێشکیدا دەنووسی و لەسەر ھەر ئاوازێک بۆی بژەندرایە دەیگوتەوە و گۆڕانکاری لە تۆنەکانیدا دەکرد،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Türkçeleştirilen Kürtçe şarkılar: bir kültürel yağma hikayesi (14 şarkıyı dinleyelim bakalım) {{!}} Özgürlükçü Sol|ناونیشان=http://www.ozgurlukcusol.com/turkcelestirilen-kurtce-sarkilar-bir-kulturel-yagma-hikayesi/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180620002520/http://www.ozgurlukcusol.com/turkcelestirilen-kurtce-sarkilar-bir-kulturel-yagma-hikayesi/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite report |date=2022-06-26 |title=حەسەن زیرەک دەیتوانی لە مۆسیقای کوردیدا ببێتە کەسێکی وەکو باخ |url=https://ku.kurdpress.com/news/6279/مامۆستا-حەسەن-زیرەک-دەیتوانی-لە-مۆسیقای-کوردیدا-ببێتە-کەسێکی |access-date=2024-08-20 |website=kurdpress |language=ku }}{{بەستەری مردوو|url=https://ku.kurdpress.com/news/6279/%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%DB%95%D8%B3%DB%95%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%95%DA%A9-%D8%AF%DB%95%DB%8C%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D9%85%DB%86%D8%B3%DB%8C%D9%82%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D8%A8%DB%8E%D8%AA%DB%95-%DA%A9%DB%95%D8%B3%DB%8E%DA%A9%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ھەروەھا یەکێک لە تایبەتمەندیی گۆرانییەکانی، پشتبەستنی بە گۆرانییە [[فۆلکلۆر]]ییەکانە، ھەر گۆرانییەکی زیرەک چیرۆکێکی تایبەت بەخۆی لەپشت بووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ھیوا|یەکەم=عومەر ئەحمەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی ڕاپەڕین|ساڵ=١٩٧٦|شوێن=سلێمانی|پەڕەکان=٢٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609202031/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2011120416532363105&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەر کەسێک چەند وشەیەکی پێ بدایە، دەیتوانی بیکات بە گۆرانی، دەربارەی ھەر شتێک بێت؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mihemedînijad|یەکەم=Keyhan|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/content/upload/1/newsletter/agiri-393.pdf|سەردێڕ=Hunermendê netewî ê gelê Kurd Hesen Zîrek|بڵاوکەرەوە=Agirî|ساڵ=٢٠٢١-٠٣-٠٦|بەرگ=٣٩٣|شوێن=[[پاریس]]، [[فەڕەنسا]]|پەڕەکان=١٠|زمان=ku|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240630114906/https://kurdistanmedia.com/content/upload/1/newsletter/agiri-393.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; چاوی بە زۆر ناوچەی کوردستان و تورکنشین و عەرەبنشین کەوتووە، لێیان ماوەتەوە، لای خەڵکەکەی میوان بووە و لەگەڵ شێوەی ژیانیان و جلوبەرگ و ھەڵسوکەوتیان ئاشنا بووە، ئەو گۆرانییانەی لە خەڵکەوە بیستوویەتی، فێری بووە، ھەرچەندە زیرەک زۆرینەی گۆرانییەکانی ھەم ھەڵبەستەکەی و ھەم ئاوازەکەشی ھی خۆیەتی؛ یەکەم گۆرانی تۆمارکراویی ژیانی ھونەریی حەسەن زیرەک گۆرانی «ئەسمەر یارم جوانە»یە لە ڕادیۆی کوردیی بەغدا.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ئایا ساواک حەسەن زیرەکی کوشت؟|ناونیشان=https://ku.964media.com/206352/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=+964|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629211925/https://ku.964media.com/206352/}}&lt;/ref&gt; زیرەک بە دەنگی [[سەید عەلی ئەسغەر کوردستانی]] کاریگەر بووە، کاتێک لە بەندیخانەی مووسڵ زیندانی دەکرێت، وێنەیەکی بچووکی ڕەش و سپیی سەید عەلی ھەڵگرتووە و ویستویەتی پەڕتووکێک دەربارەی بنوسێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=شەمێرانی|یەکەم=ئارام|ناونیشان=https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|سەردێڕ=مامۆستا حەسەن زیرەک: ئەستێرەیەکی گەشی ئاسمانی گۆرانی کوردی|ساڵ=٢٠١٨-٠٦-٠١|پەڕەکان=٢٣٦|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240801090137/https://www.calameo.com/books/0026073014a55bd5af863|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زیرەک لە شیعری کوردیش کەڵکی وەرگرتووە، لەو شاعیرانەی لێی سوودمەند بووە: [[نالی]]، [[خانای قوبادی]]، [[شێخ ڕەزای تاڵەبانی]]، [[ئەحمەد موختار جاف]]، [[بێخود]]، [[وەفایی]]، [[سەید کامیل ئیمامی]]، [[گۆران]]، [[کوردی (شاعیر)|کوردی]]، [[ئەحمەد ھەردی]]، [[فایەق بێکەس]]، [[ھەژار موکریانی]]، [[پیرەمێرد]] و [[ھێمن]]؛ نموونە، حەسەن زیرەک شیعری «شەو»ی سەید کامیل ئیمامی کردووە بە گۆرانی لەسەر داخوازیی سەید کامیل ئیمامی خۆی.&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;

[[پەڕگە:شەو - حەسەن زیرەک.ogg|وێنۆک|سەرەتای گۆرانی «شەو»ی حەسەن زیرەک، تۆمارکراویی ڕادیۆی کرماشان]]

حەسەن زیرەک گۆرانیی [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] و [[زمانی ئازەری (ڕوونکردنەوە)|ئازەریی]] ھەیە، لەو جۆرە گۆرانییانەدا زیرەک ھەڵبەستی کوردیی تێکەڵاو کردوون. «گویلدر»{{تێبینی|ئەم گۆرانییە لە کوردییەکەی زیاتر بە «بێ دکتۆر» ناسراوە}} یەکێکە لەو گۆرانییە ئازەریانەی کە زیرەک بە تێکەڵاوکردنی زمانی کوردی وتوویەتییەوە، لەگەڵ گۆرانیبێژێکی تورکی ئازەری، بەناوی ژاڵە. گۆرانی «غنیلی شوی شوی» یەکێکە لە گۆرانییە ناسراوەکانی [[ئوم کەلسووم]] خانمە ھونەرمەندی ناسراوی [[عەرەب]]، حەسەن زیرەک ئاوازەکەی وەرگرتووە و بە کوردی گوتویەتی، بە ناوی «بۆم بڵێ تۆزە تۆزە» و «ماڵی بابم نەسرین».&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کورد بەھۆی حەسەن زیرەکەوە دەوڵەمەندترین نەتەوەیە لە میلۆدیدا|ناونیشان=https://www.peyserpress.com/detail.aspx?Jimare=8245|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=www.peyserpress.com}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا یەکەم کەس بوو [[دەف]] بباتە نێو ئۆرکێستراکانی ئێران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ز.|یەکەم=بۆکانی|ناونیشان=https://bokan.de/|سەردێڕ=ژيان و بەسەرھاتی گۆرانیبێژی مەزنی کورد حەسەن زيرەک|پەڕەکان=٥|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240718041455/http://www.bokan.de/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== شانۆگەری ===
لە نێوان ساڵانی ١٩٦٠ بۆ ٦١ لە سلێمانی لە تیپی شانۆیی ھونەرە جوانەکان لەگەڵ [[سێوە]]، [[ڕەشۆڵ]] و چەند ھونەرمەندێکی تر، لە شانۆگەرییەکانی وەک «بووکی ژێر دەواری ڕەش»، «خەسوو یان ئەژدیھا»، «تەڕپیر» و چەندین شانۆگەری تر بەشداری کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://chawykurd.com/2023/01/24/حەسەن-زیرەك/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Chawy Kurd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115946/https://chawykurd.com/2023/01/24/حەسەن-زیرەك/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ھاوبەشیی گۆرانیبێژان ===
حەسەن زیرەک لەگەڵ زۆر گۆرانیبێژیی کورد گۆرانی گوتووە، لەوانە [[محەممەد ماملێ]]، [[مەلا حسێنی عەبدوڵڵازادە]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=مەلا حوسێن عەبدوڵڵازادە، خۆشخوان و دەنگە شادی بەخشەکەی موكریان|ناونیشان=https://mamle.net/archives/13000|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=ماڵپەڕی فەرمیی ماملێ}}&lt;/ref&gt; ئەمجەد ئێرانزادە، [[سەید عەلی سەردەشتی]]، [[ئیبراھیم قادری]]، [[ڕەشۆڵ]]، [[ڕەزا سەقایی]]، [[سەید محەممەد سەفایی]]، [[ئەحمەد شەماڵ]] و [[عوسمان محەممەدی]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ڕێوڕەسمی ڕێزگرتنی مامۆستا عوسمان محەممەدی لە بۆکان بەڕێوەدەچێت |ناونیشان=https://chra.tv/ڕێوڕهسمی-رێزگرتنی-مامۆستا-عوسمان-مح/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Chra.tv |زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ |سەردێڕ=ڕێوڕەسمی ڕێزگرتنی عوسمان محەممەدی ژەنیاری لێھاتوو |ناونیشان=https://jamekurdi.ir/2024/01/11/%DA%95%DB%8E%D9%88%DA%95%D9%87%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%B9%D9%88%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ |وێبگە=جام کوردی |شوێن=ئێران |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240820212647/https://jamekurdi.ir/2024/01/11/%DA%95%DB%8E%D9%88%DA%95%D9%87%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%B9%D9%88%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا لەگەڵ چەندین گۆرانیبێژی فارس و ئازەر گۆرانی تۆمار کردووە؛ گۆرانییەکانی «ئەمان ئەمان» و «نازانم لە کێ پرسم» دوو گۆرانی تۆمارکراویی زیرەک و ئەحمەد شەماڵە لە شاری [[سلێمانی]]. گۆرانیی «ماڵی بابم بێ وەفا» یەکێک لەو گۆرانییانەیە کە حەسەن زیرەک، محەممەدی ماملێ و مەلا حسێنی عەبدوڵڵازادە ساڵی ١٩٥٩ بە یارمەتیی تیپی مۆسیقای کرماشان تۆماریان کردووە. «بەرھەڵبێنە» و «ھەوارە گوڵم» دوو گۆرانی دیکەن کە زیرەک و محەممەدی ماملێ پێکەوە وتوویانە.

=== گۆرانییەکان ===
ئەمە تەنیا بەشێک لە گۆرانییە دیارەکانی حەسەن زیرەک نیشان دەدات، بۆ بینینی ھەموو پێڕستەکە بڕوانە [[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک]].
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! گۆرانییەکان
|-
| [[خان باجی]] (زمانەکانی کوردی، ئازەری، ئەرمەنی، [[تورکی]] و فارسی لەم گۆرانییەدا بەکارھاتوون، لە ڕادیۆی تەورێز تۆمار کراوە).
|-
| [[ئەی نیشتیمان]]{{تێبینی|بەھۆی ئەم گۆرانییەوە دەستبەسەر کرا}}
|-
| ھەر تۆم دەوێ
|-
| یەڵا شۆفێر
|-
| ئای لاچن{{تێبینی|گۆرانی «دەسماڵ حەریری» بە ھەمان ئاواز گوتووەتەوە}}
|-
| نایلۆنە{{تێبینی|ماملێ ھەمان گۆرانی گوتووەتەوە}}
|-
| لۆرکێ لۆرکێ
|-
| کەتانە
|-
| قژ کاڵی لێو ئاڵی{{تێبینی|ھونەرمەندان [[قادر دیلان]] و [[ھۆمەر دزەیی]] ئەم گۆرانییەیان [[کەڤەر ڤێرژن|کەڤەر]] کردووە}}
|-
| مەھتاب{{تێبینی|ئەم گۆرانییەی بۆ کچەکەی، مەھتاب (ئارەزوو) گوتووە، کە لەسەر ئاوازی گۆرانی «ئەی موتریبی حەریفان»ی [[تایەر تۆفیق]]ە}}
|-
| ناڵەشکێنە
|-
| [[نەورۆز (گۆرانی)|نەورۆز]]
|-
| جەرسە
|-
| ھەوری لار{{تێبینی|وەک گۆرانی}}
|-
| کرماشان شاری شیرینم
|-
| گەوھەرێ
|-
| کەویار
|-
| بەلەنگەر
|-
| [[دایە دایە]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! مەقامەکان
|-
| سەوزەڵێ
|-
| فرمێسکی گەش
|-
| ئەو دڵەی وەک بت پەرستێ{{تێبینی|شیعری [[ئەحمەد ھەردی]]}}
|-
| وا من نەخۆشم{{تێبینی|ھەروەھا بە ناوی «من بریندارم» دووبارە گوتویەتییەوە؛ ئەم مەقامەی لە کاتی نەخۆش کەوتنیدا گوت}}
|-
| قەسەمت دەدەم
|-
| ھەی بەناز
|-
| ئەی وەتەن
|-
| مردن لەبیرمی
|-
| گوڵنیشان
|-
| مینا گیان
|-
| دەمێک ساقی{{تێبینی|شیعری [[وەفایی]]}}
|-
| قاسپاندم
|}
&lt;/div&gt;
{{collapse top|ئەو شارانەی حەسەن زیرەک گۆرانی لێ تۆمار کردووە|bg=#fff}}
{| style=&quot;width: 100%;&quot;
| {{location map+ |Iran |width=550|float=center|caption=لە [[ئێران]] و [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] |places=
{{location map~ |Iran |lat=35.6892|long=51.3890|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[تاران]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=38.0803|long=46.2919|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[تەورێز]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=34.3142|long=47.0650|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[کرماشان]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=35.3140|long=46.9929|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[سنە]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=37.5527|long=45.0761|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[ورمێ]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=36.7631|long=45.7222|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[مەھاباد]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=37.0392|long=45.0984|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[شنۆ]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=35.9979|long=45.8852|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[بانە]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=36.5214|long=46.2076|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[بۆکان]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iran |lat=36.2499|long=46.2738|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[سەقز]]}}|position=right}}
}}
| {{location map+ |Iraq |width=480 |float=center|caption=لە [[عێراق]] و [[باشووری کوردستان]] |places=
{{location map~ |Iraq |lat=33.3152|long=44.3661|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[بەغدا]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iraq |lat=35.4681|long=44.3922|mark=Red pog.svg|label= {{small|[[کەرکووک]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iraq |lat=35.5611|long=45.4309|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[سلێمانی]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iraq |lat=36.6522|long=44.5378|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[سۆران]]}}|position=right}}
{{location map~ |Iraq |lat=36.1676274|long=44.0089184|mark=Green pog.svg|label= {{small|[[ھەولێر]]}}|position=right}}
}}
|-
| {{legend|red|ئەو شارانەی حەسەن زیرەک گۆرانی لە ڕادیۆ فەرمییەکانی دەوڵەت تۆمار کردوە}}
{{legend|green|ئەو شارانەی تەنیا گۆرانی لاوەکی و دیوەخانی لێ تۆمار کردوون}}
|}
{{collapse bottom}}

==== گۆرانییە نوێکراوەکان ====
دەنگی زیرەک دوای مردنی لەنێو [[کورد]]اندا زۆر زیاتر بڵاوبووەوە، وای لێھات گۆرانییەکانی دووبارە نوێ دەکرانەوە و دروست دەکرانەوە، ئەمەش لە ساڵانی ٢٠١٠ەوە بوونی ھەیە، لە ئێستاشدا بەشێوازێکی نوێتر و بە یارمەتی [[ژیریی دەستکرد]] دەنگی حەسەن زیرەک بە ئاواز و ھۆنراوەی نوێوە دروست دەکرێت و بەرھەم دەھێنرێت، بە تایبەت لە ساڵانی ٢٠٢٣ و ٢٠٢٤ ئەم گۆرانییە دەستکردانەی حەسەن زیرەک خواستی زۆربەی [[تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان]]ی لەسەر بوو، تا ئەو ئاستەی چووە ترێندە جیھانییەکانەوە.

ساڵی ٢٠٢٣ شەش گۆرانیی حەسەن زیرەک: ''کوێستانان خاڵ خاڵ''، ''بە تەورات''، ''خانزادە خانم''، ''نووری ڕوخسارت''، ''ھەوری لار'' و ''کاروانە'' لەلایەن ھونەرمەند [[عەبدوڵڵا جەماڵ سەگرمە]] و ئۆرکێسترای ژێدار میوزیکێکی ئاست بەرزیان بۆ دانراوە و بە شێوەیەکی ستاندارد دەنگی حەسەن زیرەکیان لەسەر دانراوە و نوێ کراوەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=شەش گۆرانیی نوێکراوەی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/12102023|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=کوردی}}&lt;/ref&gt;

لەلایەن دوو گەنجی شاری [[سلێمانی]] بە ناوەکانی زرنگ مەھدی و ئەحمەد کەریم ڕۆژی ١١ی ئایاری ٢٠٢٣ گۆرانی «نازدار نازدار» لە ڕێگەی ژیریی دەستکرد بە دەنگی حەسەن زیرەک بەرھەم ھێنرا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=آھنگ حسن زیرک و محسن چاوشی نازدار نازدار|ناونیشان=https://www.tarafdari.com/node/2394306|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=طرفداری|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609190755/https://www.tarafdari.com/node/2394306|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ماوەیەکی کورتدا لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەنگدانەوەی زۆری بەدوای خۆیدا ھێنا. ئاوازی گۆرانییەکە لە گۆرانیی «ڕەفەت ڕەفەت» وەرگیراوە کە لەلایەن تاھیر عوجەیلی بە زمانی عەرەبی گوتراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئیبراھیم تاتلیساس گۆرانییەکی نوێکراوەی زیرەک دەڵێتەوە|ناونیشان=https://www.rudaw.net/turkish/kurdistan/05012024?fbclid=IwAR3NV1HpR9Gd1oWA8QWvO3U76aeWclZtKUdYnyz5bHeviVk4C_VzxIg46Yk_aem_AYc-fcu3owAbjoKyEp2UeApTcWnzyK7_WlqbSnyBAWJzKcRFR6oQrKT6npWnOOKkz08|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|بڵاوکەرەوە=Rudaw Network|زمان=تورکی}}&lt;/ref&gt; گۆرانییەکە لە ماوەیەکی کورتدا بە خێرایی بڵاوبووەوە، لە تەواوی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە گشتی سەروو ٧٠ ملیۆن بینەری ھەبوو. لە [[فەیسبووک]]، [[ئینستاگرام]] و [[سناپچات]] چووە پلەی یەکی ترێندی عێراق، ھەروەھا لە بەشی میوزیکیی [[یووتیووب]] چووە پلەی دووەمی عێراق.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گۆرانیی 'نازدار نازدار' لەلایەن ئاوازدانەرەکەیەوە سڕدرایەوە|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/04122023|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240518204816/https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/04122023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kaymaz|یەکەم=Ebru|ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=TELE1 gündeme getirdi! İbrahim Tatlıses’in ‘Devamke’si zora girdi|ناونیشان=https://tele1.com.tr/tele1-gundeme-getirdi-ibrahim-tatlisesin-devamkesi-zora-girdi-984736/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Tele1|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240518204948/https://tele1.com.tr/tele1-gundeme-getirdi-ibrahim-tatlisesin-devamkesi-zora-girdi-984736/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=تاتڵیساس گۆرانییەکی نوێی بە ستایلی نازدار نازدار بڵاوکردەوە|ناونیشان=https://ku.964media.com/145149/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=+964|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629230744/https://ku.964media.com/145149/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

جیا لە گۆرانی نازدار نازدار، ئەو دوو گەنجە چەندین گۆرانی دیکەیان دروست کردووە کە خۆیان ئاواز و ھۆنراوەیان بۆ داناوە و لەسەر دەنگیی حەسەن زیرەک بڵاوکراوەتەوە.

==== تایبەتمەندیی گۆرانییەکان ====
[[پەڕگە:Kurdish Singer-Zirak.jpg|چەپ|وێنۆک|حەسەن زیرەک]]
حەسەن زیرەک لە ھەموو ڕوویەکەوە بە ھونەرمەندێکی جیھانی دادەنرێت، [[مەزھەر خالقی|مەزھەری خالقی]] حەسەن زیرەک بە «خاوەنی زۆرترین ملیۆدی و ئاواز لە تەواوی جیھان» دادەنێت و دەڵێت «ھەموو ئەورووپا ١٠٠٠ دانە ئاوازیان نییە»، بە کۆی گشتی گێڕانەوە و تۆمارگاکان، زیرەک خاوەنی نزیکەی یان زیاتر لە ٢٠٠٠ ئاواز و گۆرانییە.{{تێبینی|چەندین گێڕانەوەی جۆراوجۆر ھەن دەربارەی ژمارەی گۆرانی و ئاوازەکانی، ئەوەی زیاتر پشتڕاست کراوەتەوە «١٥٠٠&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بە حەسەن زیرەکبوون ڕەنجی فەرھادی دەوێت |ناونیشان=https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=91551&amp;eid=93186 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ |وێبگە=www.kurdistanpost.nu |زمان=ku |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240820221155/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=91551&amp;eid=93186 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بۆ ٢٠٠٠ گۆرانییە»،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bilbilê Kurdistanê: Hesen Zîrek|ناونیشان=https://kurmanci.ozgurpolitika.com/nuceya-bilbile-kurdistane-hesen-zirek-190405|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Yeniozgurpolitika.com|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731115952/https://kurmanci.ozgurpolitika.com/nuceya-bilbile-kurdistane-hesen-zirek-190405|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=حسن زیرک|ناونیشان=https://beeptunes.com/artist/3404581/حسن%20زیرک|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=بیپ تونز|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151107194624/http://beeptunes.com/artist/3404581/حسن%20زیرک|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; وێڕای ئەوەی چەندین گۆرانیش ھێشتا نەکەوتوونەتە بەردەست یان سڕدراونەوە}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مەولوود|یەکەم=ئیبراھیم حەسەن|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|سەردێڕ=ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟|بڵاوکەرەوە=دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەدرخان|ساڵ=٢٠١٢|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=١٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240703174450/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=2012020516145264157|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; زۆرینەی زمانناس و ھونەرمەندان، حەسەن زیرەک بە فەرھەنگێکی گەورەی زمانی کوردی دادەنێن، زیرەک یەکێکە لە کاریگەرترین کەسایەتییەکان کە فەرھەنگێکی گەورەی لە وشەی زمانی کوردی پاراستووە لە ڕێگەی گۆرانییەکانی. چەند گۆرانییەکی زیرەک دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[سۆمەر]]ییەکان، بەتایبەت ئەو بەشەی مەقامەکانی کە «لێلێ و لۆلۆ» تێدا بەکار دەھێنێت یان «ئامان ئامان»، ئەم دوو بەستەیە وەک سرودێکی ئایینی بۆ خوداوەندەکانی سەردەمی کۆن وتراوە و داوای «ئامان-تو»یان کردووە، کە بە واتای «پاراستن» یان «بمانپارێزە» دێت.

ڕوویەکی تر لە تایبەتمەندیی ھونەری گۆرانییەکانی زیرەک، بەم شێوەیە پۆلێن دەکرێت:
* زۆرینەی گۆرانییەکانی [[فۆلکلۆر]]ی کوردی بوون و زیرەک بە شێوازی تایبەتی خۆی دووبارە داڕشتنەوەی بۆ کردون و بەرھەمی ھێناونەوە.
* ھەندێک لەم گۆرانیانە داھێنانی خودی زیرەک بوون و ئێستا بوونەتە بەشێک لە فۆلکلۆری کوردی و تەواوی [[پێڕستی گۆرانیبێژانی کورد|ھونەرمەندانی تریی کورد]] سود لەم میراتییە وەردەگرن.
* لە ڕووی زانستییەوە ھەندێک تەکنیکی بەکارھێناوە، لەوانە پیانۆ، فۆرتی کریشاندۆ، دیمیناندۆ، ھەروەھا وردکردنەوەی دەنگەکان، ئەم شێوازە لە [[تیۆریی مۆسیقا|زانستی بیردۆزی مۆسیقادا]] لە ترێل و ئەپاجوتاریۆ دەچێت.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٤١|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* لە گۆرانییەکانیدا زاراوە جیاوازەکانی کوردی [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]، [[موکریانی]] و [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] تێکەڵ کردووە وەک ''لێ لێ''، ''دەلالۆ''، ''{{قت|لەبۆ}}''، ''وێ'' و زۆریی تر، ئەمەش بووەتە ھۆیەک بۆ نزیککردنەوەی شێوەزارەکانی زمانی کوردی لە یەکتر.
* حەسەن زیرەک بە پێکی توانیویەتی ئاوازی بێگانە [[کورداندن|بکوردێنێت]]؛ ئاوازێکی ئازەری، ئەرمەنی، تورکی، عەرەبی یان فارسی گوێ لێبوبێت ڕاستەوخۆ لە ئەندێشەی مێشکیدا کوردانە سەرلەنوێ دای ڕشتووەتەوە، بە شێوەیەک کە ھەستی پێ ناکرێت ئەو ئاوازە بیانییە. تەنانەت لە گوتنەوەی مەقامی فارسی و زمانەکانی تر، زیرەک نەیھێشتووە مۆرکە بێگانەیییەکە زاڵ بێت و لەسەر شێوازێکی کوردیی گوتویەتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٤٣|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125713/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

ئەو ھۆکارانەی وایان کردووە دەنگ و گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک زۆر بەناوبانگ بن:
* '''دەنگخۆشی''': سیمایەکی سروشتییە، بە ئاشکرا لە دەنگی زیرەکدا بەدی دەکرێت، دەنگەژێیەکانی قوڕگی ھەموو کات ئامادەبوون و لەگەڵ ھەناسەیدا ھاوساز بووە، کە وای کردووە لە کاتی بەرزکردنەوەی تۆنەکانیش ھیلاک نەبێت و گۆرانییەکە وەکو خۆی بڵێتەوە.
* '''چڕین''': چۆنییەتی گوتن و چڕین، دوو توخمی بنەڕەتییە لە حەسەن زیرەکدا، دەگمەنە گۆرانیبێژێک ئەم دوو بەشەی لە ھونەرەکەیدا ھەبێت، بەڵام زیرەک خاوەنی ھەردووکییەتی بۆیەش بووەتە گرنگترین گۆرانیبێژی کورد.
* '''شاعیری''': زیرەک لەگەڵ ئەوەی نەخوێندەوار بوو، زۆربەی زۆریی زانیارییەکانی وەرگیراوی گشتی و خۆڕسک و ژیانی کۆمەڵی کوردەوارییە، نەک ناوەند یان دامەزراوەیەکی ئەکادیمی، بۆیە شاعیرێکی زۆر باشی لێدەرچووە لە بەندداڕشتندا، و لە وشەی نێو گۆرانی پەکی نەکەوتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٤٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* '''یادگە''': حەسەن زیرەک توانایەکی بەھێزیی لە لەبەرکردنی شیعر و ھۆنراوە ھەبووە، کەسێک تەنیا جارێک ھۆنراوەیەکی بۆ گوتبێت و بە دڵی بووبێت، دەستبەجێ لەبەری کردووە و ماوەیەکی زۆریشی بەسەردا تێپەڕیبێت لەسەر ئاوازێکی گونجاو ھۆنراوەکەی کردووە بە گۆرانی.
* '''شارەزایی''': لە ئاواز ھەڵبژاردندا خۆبەخۆیی ئاوازی دانەناوە، ھەر ھۆنراوەیەک شایستەی کام ئاوازە بووبێت ئەوەیانی ھەڵبژاردوە، یان بە چەند شێوازێکی جیاواز ھەمان گۆرانی گوتووەتەوە.
* '''گونجاندن''': لەگەڵ ھەموو ئەو گرووپ و ئۆرکێسترایانەی لەگەڵی ھاوکار بوون، خۆی گونجاندووە، بۆیەش لە ھەموو ڕادیۆکان کە گۆرانی لێ تۆمار کردون، گۆرانییەکانی لە ئاستێکی بەرزدان، چ لە دیوەخان و کۆڕ و کۆبوونەوەکان، و چ لە ڕادیۆ و ئاھەنگ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٤٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125713/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

پانتایی دەنگی حەسەن زیرەک تێکڕا لە نێوان دەنگەکانی دۆی یەکەم بۆ دەنگی می و ھەندێکجار بۆ دەنگی فا و سۆڵی دووەمیشە، واتە لە نێوان ١٢ دەنگدایە و لەو نێوەندەدا ئاوازەکانی چڕیوە؛ [[پەیژە (مۆسیقا)|پەیژەی]] [[مەقامی بەیات|بەیات]] و سێگا لە پێکھاتی بەستەی ئاوازەکانی حەسەن زیرەکدا بە زۆرترین ڕێژە ھاتووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٢٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا کێشی دوو چوار و شەش ھەشت زیاتر لە کێشەکانی تر لە ئاوازەکانی زیرەکدا بەکارھاتوون، کە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی لە فۆلکلۆر و کلاسیکی کوردی دوور نەکەوتووەتەوە؛ تەواو نزیک بووەتەوە لە ئاڵتۆ، دەنگی لە چینی تێنۆر یان خوار تێنۆردایە و ھەندێک جار خۆی داوە لە گڕ (Bass).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٢٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240609200530/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بەگشتی میراتی گۆرانی زیرەک بە پلەی یەکەم میراتێکی ھونەریی جوانیناسانەیە، و بەدیھێنەری ڕەوتێکی نوێیە لە گۆرانی و مۆسیقای کوردیدا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ناوەڕۆکی ژیانی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8496&amp;cor=5&amp;related=2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.politicmedia.net|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629211929/https://www.politicmedia.net/detailnewspo.aspx?jimare=8496&amp;cor=5&amp;related=2}}&lt;/ref&gt; تائێستا گۆرانییەکانی لە پڕفرۆشترینەکانە و گوێی لێدەگیرێت.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=٩٩‌ـەمین ساڵیادی لەدایکبوونی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=24071&amp;type=farhang|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.khaktv.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240820212644/https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=24071&amp;type=farhang|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠١١|سەردێڕ=ھونەردۆستان بە لێشاو ڕوو لە کڕینی بەرھەمی ھونەرمەندە کۆچ کردووەکان دەکەن |ناونیشان=https://chra.tv/ھونەردۆستان-بە-لێشاو-روولەکرینی-سیدی/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Chra.tv |زمان=ku}}&lt;/ref&gt;

لە ساڵانی شەستەکانی سەدەی ڕابردوو، [[ڕادیۆی بی بی سی]] لە پێشبڕکێیەکی پەیوەندیی تەلەفۆنیدا پرسیارێک دەکات کە «بەرھەمەکانی کام گۆرانیبێژ لە جیھاندا زۆرترین خواستی لەسەرە؟» دوای وەرگرتنی چەند وەڵامێک، بێژەریی ڕادیۆکە ڕای دەگەیەنێت کەس نەیتوانیوە وەڵامی ڕاست بداتەوە، و وەڵامی ڕاست گۆرانیبێژێکی کوردە بە ناوی ''حەسەن زیرەک''، سەرەڕای ئەوەی لەو سەردەمەدا تەنیا سێ ڕادیۆی کوردی ھەبوون و گۆرانی داواکراویان پەخش کردووە. بەپێی ئاماری ئەو سەردەمە بەرھەم و گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک لە نێو ڕادیۆکانی جیھاندا زۆرترین داواکارییان لەسەر ھەبووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عوزێری|یەکەم=عەبدولکەریم|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ=حسن زیرک هنرمندی بی مانند|ناونیشان=http://ziryan.ir/NewsDetail.aspx?itemid=1316|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170320234059/http://ziryan.ir/NewsDetail.aspx?itemid=1316}}&lt;/ref&gt;

==== کێشەی ناوی گۆرانییەکان ====
ناوی گۆرانی وا باوە کە لە سەربەندەکان وەردەگیرێت، لەسەر ڕادیۆ، تەلەڤیزیۆن، شریت و قەوانی فەرمیی [[کۆمپانیا]]کانیشدا ھونەرمەندەکە خۆی دەسەڵاتی بەسەریدا ھەیە، و ناوی گۆرانییەکان تووشی کێشە نابن. بەڵام لە ٧٠ بۆ ٦٠ ساڵی ڕابردوو کە ھەموو تاکێک توانای نەبووە شریتی گۆرانی لەبەربگرێتەوە یان دەنگی [[ڕادیۆ]] و [[تەلەڤیزیۆن]] تۆمار بکات، بۆیە زۆر کەس بە تێگەیشتن و ئارەزوی خۆی ناوی لەسەر گۆرانییە کوردییەکان دادەنا. ئەنجامی ئەم کارە بووە ھۆی ئەوەی یەک گۆرانی کوردی، دوو یان سێ ناوی جیاوازی ھەبێت؛ ھەروەھا توانای حەسەن زیرەک لە ڕێکخستنی دەستبەجێی شیعری گۆرانییەکان و تێخستنی بابەتی نوێ و خۆ دوورخستنەوە لە دووپاتکردنەوە، وای کردووە شیعرەکان ھەردەم لەگۆڕانکاریدا بن. وەک ئەنجامێکی ئەم کارە، گۆرانی «خۆشم دەوێی کچە جیران»ی حەسەن زیرەک لەڕاستیدا ناوی ڕەسەنی گۆرانیەکەیە نەک «کرماشان شاری شیرینم»، ھەروەھا گۆرانی «خاڵەی ڕێبوار» کە لەناو خەڵک بە ناوی «کاکی جووتیار» بڵاوکراوەتەوە.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

==== جوگرافیای گۆرانییەکان ====
بۆکان ھەندێک تایبەتمەندی ھەیە کە لە بەشێکی شارەکانی دیکەی کوردستانیشدا ھەن؛ خەڵکەکەی کوردن بەڵام ناوچەکە لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجانە]].
{{Div col|colwidth=20em}}
* بەشی ڕۆژھەڵاتی شار، ناوچەی فەیزوڵڵابەگییەکانە.
* بەرامبەری، بەشی چواردۆڵییە و زاراوەی ئەو دوو بەشە زیاتر لەگەڵ شاری سەقزدا ھاوبەش بووە، کە ئەویش کەوتووەتە بازنەی باشووری شارەکە.
* ناوچەی گەورکایەتی و پاشان [[سەردەشت]] کەوتوونەتە باشووری ڕۆژاوا، لەوێدا زاراوەی [[موکریانی]] وردە وردە زاڵ دەبێت و دەبێتە زاراوەی سەرەکی خەڵکەکە.
* بەرەو ڕۆژاوای شار، ڕووی شارەکە لە مەھاباد و سەرجەم [[موکریان]]ە و زاراوەی خەڵکەکەی و بەشێک لە داب و نەریت و فەرھەنگیان، لە موکریان نزیکە.
* لای باکووری شار، تا ناوچەی سەرچۆمی مەجیدخان و نزیکەی ناوجەرگەی شاری [[میاندواو]]، خەڵکی کوردی تێدا نیشتەجێن بەڵام تێکەڵاوییەکی کەم و زۆری کورد لەگەڵ [[ئازەربایجانییەکان]] ھەیە.
{{Div col end}}
ڕەفتار و بیروباوەڕی چینایەتی حەسەن زیرەک سەر بەو ناوچانەیە، ھەروەھا ئەو تێکەڵاوی فەرھەنگی، زاراوەیی، کلتووری و زمانەوانیەیە کە بەسەریەکەوە کەسایەتی ھونەریی زیرەکیان دروست کردووە. بەشێک لە گۆرانییەکانی زیرەک ھی ناوچەی فەیزوڵڵابەگییە، بەشێکیان بۆ سەرچۆمی مەجیدخان و بەشێکی تری دەگەڕێتەوە نێو شاری بۆکان. بەڵام کەم نین ئەو گۆرانییانەی ناوچەی مەھاباد و سەقزیش کە زیرەک گوتوونیەتەوە، بە ھەمان شێوە سنە، سلێمانی، ھەولێر و کەرکووکیش شێوازی خۆیان ھەیە و زیرەک بەو شێوازانەش گۆرانی گوتووە، ھەروەھا ئازەری، فارسی و عەرەبی لە چەشنەکانی دیکەن کە بە شێوازی نەریتیی ئەو زمانانە گوتویەتییەوە.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

==== دزینی گۆرانییەکان ====
زۆر لە گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرانی گەلانی [[گەلانی تورک|تورک]] و [[فارسەکان|فارس]] سودیان لە ئاواز و گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک وەرگرتووە بۆ دەوڵەمەندکردن و پڕکردنەوەی ئەرشیڤی نەتەوەییی خۆیان، بەبێ ناوھێنان یان ئاماژەکردن بە حەسەن زیرەک لە بەکارھێنانەوەی ئاوازەکەدا، و پێشێلی مافی ھونەرمەندەکەیان کردووە؛&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=لەجەلال بەگەوە بۆ ئیبراھیم تاتلیسس: پلانی سەد ساڵەی دەوڵەتی تورک بۆ داگیركاركردنی ئاواز و مۆسیقای كوردی|ناونیشان=https://anfsorani.com/kwltwwr-hwnhr/ljlal-bgw-b-yybrahym-tatyss-plany-sd-say-dwty-twrk-21181|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ANF News|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629234106/https://anfsorani.com/kwltwwr-hwnhr/ljlal-bgw-b-yybrahym-tatyss-plany-sd-say-dwty-twrk-21181}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=ھونەرمەندێک: گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک لەلایەن نەتەوەکانی دیکەوە دەدزرێت|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=480269|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=کوردی - RojNews.News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240626082536/https://rojnews.news/?p=480269}}&lt;/ref&gt; لەو گۆرانیانەش:
* Ankara'nın Taşına Bak – کە ئێستا سروودێکی نیشتیمانییە لە [[تورکیا]] ئاوازەکەی لە گۆرانی «[[ئەی نیشتیمان]]»ی حەسەن زیرەک دزراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kürt “Ankara’nın Taşına” Kimlik Kazandırınca!|ناونیشان=https://bianet.org/yazi/kurt-ankara-nin-tasina-kimlik-kazandirinca-167998|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=bianet.org|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629234058/https://bianet.org/yazi/kurt-ankara-nin-tasina-kimlik-kazandirinca-167998|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=لە دزینی نیشتیمان بۆ دزینی ھونەر و ئاواز: گۆرانی «ئەی نیشتیمان»ی حەسەن زیرەک چۆن بووە «مارشی ئەنكەرا»ی توركیا؟|ناونیشان=https://sekokurd.org/?p=5181|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Sekokurd.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130845/https://sekokurd.org/?p=5181}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=دزینی گۆرانی ئەی نیشتمانی حەسەن زیرەک لەلایەن تورکەکانەوە|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20240503151511569030|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdipedia.org|زمان=کوردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629234059/https://www.kurdipedia.org/?q=20240503151511569030}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=‘Ankara’nın Taşına Bak’ mı, ‘Ey Niştiman’ mı?|ناونیشان=https://www-rudaw-net.cdn.ampproject.org/v/s/www.rudaw.net/turkish/culture/26062016-amp?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM=|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www-rudaw-net.cdn.ampproject.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629234107/https://www-rudaw-net.cdn.ampproject.org/v/s/www.rudaw.net/turkish/culture/26062016-amp?amp_gsa=1&amp;amp_js_v=a9&amp;usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM=#amp_tf=From%20%251$s&amp;aoh=17197042106824&amp;referrer=https://www.google.com&amp;ampshare=https://www.rudaw.net/turkish/culture/26062016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* Ağlama Yar – نەسرین
* Aman Doktor – ئامان دکتۆر{{تێبینی|ھەروەھا بە [[یۆنانی]]ش گوتراوەتەوە}}
* Yallah Şoför – یەڵا شۆفێر، لەلایەن [[ئیبراھیم تاتلیسس]]ەوە دزراوە.
* Leyla – ''لەیلا''
* ساز قسەگو – لای لای سوورە گوڵ، لەلایەن [[محەممەدڕەزا شەجەریان]] دزراوە.

ھەرچەندە زیرەکیش چەند ئاوازێکی ھەیە کە ھی خۆی نییە بەڵام ئاوازەکەی لە خاوەنەکانیان وەرگرتووە و مۆڵەتی گوتنەوەی پێدراوە، وەک گۆرانی «غنیلی شوی شوی» و «ھەوری لار». زیرەک لە سکاڵانامەیەکدا باس لەوە دەکات کە گۆرانییەک بە دەنگی خۆی تۆمارکراوە بەڵام بە ناوی کەسێکی ترەوە لە ڕادیۆ پەخش دەکرێت، ھەر لە سکاڵانامەکەدا گلەیی ئاڕاستەی بەڕێوەبەری ڕادیۆی بەغدا دەکات، کە ئەمە دەقەکەیەتی:

{{وتە٢|برام کاک سەڵاح لە پاش سەلامێکی گەرم و گوڕ و پرسینی ئەحواڵت ھەر لە دوور ڕا دەستت ئەگوشم و زۆر ھیوادارم سەلامەت بی و منیش زۆر گلەییم لە تۆ ھەیە، من ئەو ھەمو گۆرانییەی کە لە ئیزاعە ھەمە قەت گۆرانییە چاکەکانم بڵاوناکەنەوە و ئەگەر جارێکیش گۆرانییەکی باشم بڵاو بکرێتەوە بە ناوی کەسێکی دیکە بڵاوی دەکەنەوە. برام خۆ من بۆ ئەو گۆرانیانە زەحەتم کێشاوە و ئێستاش لە ئێوە داخوازی دەکەم کە ئاغای لێدەری موزیک بانگ بکەن لێیان پرسیار بفەرموون بزانن کە گۆرانی ئەسمەر یارم جوانە دەنگی منە لە ڕادیۆدا کە بە نێوی ئەحمەد شاباز بڵاودەکرێتەوە! زۆر ھیوادارم لە پاش ئەو کاغەزە ھەرچی زووتر لە ئیزاعەدا بۆم بڵاو بکرێتەوە بە نێوی خۆمەوە ئیتر بە خواتان دەسپێرم ھەر بژین بە خۆشی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=موزیکناس|ڕێکەوت=٥ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=حەسەن زیرەک لە سکاڵانامەکەیدا چی بۆ ڕادیۆی بەغدا نوسیوە؟ - Muziknas|ناونیشان=https://muziknas.com/5520232/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130904/https://muziknas.com/5520232/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;|bgcolor=#FEF6E1}}

کاتێک لە عێراق نەما و ھاتەوە ئێران، پێش ئەوەی بچێتە ڕادیۆ حەسەن زیرەک نیشتەجێ نەبوو و گەڕۆک بوو، لە گوندێکەوە دەچووە گوندێکی تر تا لە ئاھەنگ و دیوەخانی خەڵکی گۆرانی بڵێ، لەو سەردەمەدا چەند کەسێک ھەبوون دەچوونە شارۆچکە و گوندەکانەوە، خۆیان بە حەسەن زیرەک ناو دەبرد و بە ناوی حەسەن زیرەکەوە گۆرانیان دەگوت، خەڵکێکی زۆر بڕوایان بەم کەسانە دەکرد چونکە لەو کاتەدا وێنەی ڕاستەقینەی حەسەن زیرەک بڵاو نەبوبووەوە و تەنیا بە دەنگی ئاشنابوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125107/https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ئیرۆتیکا ===
یەکێک لەو بابەتە گرنگانەی لە ھونەری حەسەن زیرەکدا ھەیە ''ژن'' و ''کچە''، کە زۆر بە شێوەیەکی [[ئیرۆتیزم]]ی و [[جوانیناسی]]انە (ئیستاتیکی) گەورەیی و پێگەی ژن پیشان دەدات، و لەنێو ھۆنراوەکانی ئەو ھونەرمەندەدا ژن پێگەیەکی گرنگی گرتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=حەسەن زیرەک: بولبولەکەی کوردستان و گەنجینەی ئاواز و فۆلکلۆری کوردی|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=480181|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=کوردی - RojNews.News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240626193202/https://rojnews.news/?p=480181}}&lt;/ref&gt; لە ڕووی کەسایەتییەوە، زیرەک کەسێکی عاشق بووە و «گیرۆدەی جوانیی ژن بووە»، بۆیە بەدرێژایی ژیانی چەندین جار ھاوسەرگیری کردووە، ئەو جوانی بینینەی ژن لە چاوی زیرەک خۆیدا، لە بەرھەمەکانیدا ڕەنگی داوەتەوە. بەپێی گێڕانەوەکانی ژیانی ناوبراو، زیرەک لە ساتی گۆرانیوتندا، ئەگەر ژنان و کچان لە دووریشەوە لێوەی دیار بوایە، ئەوا خۆشتر و باشتر گۆرانییەکانی دەگوت، زۆرجاریش ئەگەر ژن لەو شوێنە نەبوایە گۆرانی نەدەگوت.

لە دیدارێکی ھونەرمەند جەمال جەلال، بەرپرس و سەرۆکی بەشی کوردی، تورکمانی و سریانی لە [[ڕادیۆی کوردیی بەغدا|ڕادیۆی بەغدا]] باس لەوە دەکات لە ساڵانی ١٩٥٨، ڕۆژێک حەسەن زیرەک لە کاتی گۆرانیوتندا کاغەزێکی بەدەستەوە بووە و جار جارە تەماشای دەکرد، پاش کۆتایی ھاتنی گۆرانییەکە و تۆمارکردنی، لەبەرئەوەی زیرەک خۆی بە نەخوێندەوار لە قەڵەم دابوو، گومانیان لێی کرد و وایان دانا سیخوڕی بۆ ئێران و ساواک دەکات؛ بۆیە ھەر زوو ڕاپۆرتیان لەسەر نووسی، بەڵام لە کاتی لێکۆڵینەوە زیرەک کاغەزەکەی پێشاندا، ھیچ نووسین یان ھۆنراوەیەکی لەسەر نەبوو، بەڵکو وێنەی ژنێکی بە پێنووسی دار کێشا بوو، کاتێک پرسیاری لێکرا دەربارەی وێنەکە، حەسەن زیرەک دەڵێت:

{{وتە٢|خۆم کێشاومە، خۆتان دەزانن من ئەگەر ژنم بەرامبەر نەبێت، ناتوانم گۆرانی بە باشی بچڕم، بۆیە ئەم وێنەیەم کێشاوە، ئەگەر نا من خوێندەواریم نییە.|bgcolor=#FEF6E1}}

عەشق و جوانی ژن نەک تەنھا سەرچاوەی سروشی گۆرانیوتنی زیرەک بووە، بەڵکو سەرچاوەی سروشی جۆرێک لە شێوەکاریشی بووە؛ تەنانەت ئەگەر گۆرانیشی نەگوتبێت، ئەوا وێنە و نیگاری ئەو ژنەی کێشاوە کە عاشقی بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rudaw|سەردێڕ=ھونەری دەنگ و کاریگەری شوێن لەسەر دەنگ، ئەو ھونەرمەندانەی میوزیکی کوردیان بردە قۆناغێکی نوێوە|ناونیشان=https://podcast.rudaw.net/episode/hwneri-deng-u-karigeri-shwen-leser-deng-ew-hwnermendaney-miwziki-kwrdyan-brde-qonaxeki-nwe-u-dengyan-be-nemri-mawetewe|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=podcast.rudaw.net|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژن و حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://channel8.com/kurdish/70016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Channel8|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125718/https://channel8.com/kurdish/70016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=حەمە|یەکەم=توانا|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=چەند لایەنێکی شاراوە دەربارەی ژیانی حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://muziknas.com/157/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Muziknas|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629211925/https://muziknas.com/157/}}&lt;/ref&gt; زیرەک ناوی «ژن» و ھاوتا کۆمەڵایەتییەکانی وەک بێوەژن، کورتەژن و شۆڕەژن و ئەوانی تری دەکردە بەردەنگ و بابەتی گوتنەکانی، ئەمە دەرخەری ئەوەیە حەسەن زیرەک بەتەواوی خولیا و ئارەزووی ژن و جەستەی ژن بووە، کە زۆر جار لە ڕادیۆی بەغدا لەسەر باسکردنی جەستەی ژن لەگەڵ ناوھێنانی ناوی تایبەتی ڕەگەزی مێ، ڕووبەڕووی ڕەخنە و ھەڕەشەی کەسانی ئایینی و عەشایەری ئەوکاتە بووەتەوە، و ھەر ئەمەش بووە ھۆکارێک لە ھۆکارەکان بۆ ڕێگەنەدان بە گۆرانیوتنی لەو ڕادیۆیە لە ساڵانی دواتر.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عادل|یەکەم=محەممەد|ناونیشان=https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|سەردێڕ=ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک|بڵاوکەرەوە=چاپخانەی سەردەم|ساڵ=٢٠١٧|شوێن=سلێمانی، ھەرێمی کوردستان|پەڕەکان=٣٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125713/https://kurdipedia.org/Default.aspx?lng=1&amp;q=20220309000110407690|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=محەمەد|یەکەم=زاموا|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=پاش حەسەن زیرەک؟|ناونیشان=https://jineftin.krd/2021/12/12/پاش-حەسەن-زیرەک؟/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ژنەفتن|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240629211933/https://jineftin.krd/2021/12/12/پاش-حەسەن-زیرەک؟/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ھایپەربۆڵ ===
[[پەڕگە:Hyperbolic in Mamle and Hasan Zirak's song lyrics.jpg|وێنۆک|دەربڕینی ھایپەربۆڵ لە ھۆنراوەی ١٥ گۆرانی خۆشەویستی [[محەممەد ماملێ|ماملێ]] و حەسەن زیرەکدا:{{ھن}}{{div col |colwidth=30em}}
{{legend|#59A7A7|دەربڕینی زیادەڕەوی نەرێنی لە دەقی گۆرانییەکانی ماملێ}}
{{legend|#97D7C6|دەربڕینی زیادەڕەوی ئەرێنی لە دەقی گۆرانییەکانی ماملێ}}
{{legend|#BAC94A|دەربڕینی زیادەڕەوی نەرێنی لە دەقی گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک}}
{{legend|#E2D46B|دەربڕینی زیادەڕەوی ئەرێنی لە دەقی گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک}}
{{div col end}}]]

لە بەشێکی زۆری گۆرانییەکانی حەسەن زیرەکدا ھایپەربۆڵ یان دەستەواژەی زیادەڕەوتیاکراو{{تێبینی|''Hyperbole''، ''وشەی زیادەڕەو'' یان ''زیادەڕەویکردن لە دەربڕین''، ڕێگایەکی ئەدەبی و زمانەوانییە، بۆ گەورەکردن و زیادەڕەویکردن لە پێناسەکردنی شتێک بە مەبەستی پشتڕاستکردنەوە یان کاریگەری دروستکردن، کە بەزۆری لە ھۆنراوە و شیعردا بەکاردێت&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Riri|یەکەم=Marliana|ناونیشان=https://repository.stba-jia.ac.id/245/|سەردێڕ=HYPERBOLE IN SONG LYRICS BY ONE DIRECTIONS|ساڵ=٢٠٢١|پەڕەکان=٩|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810125718/https://repository.stba-jia.ac.id/245/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;}} بوونی ھەیە، زیرەک وەک ھونەرمەندانی تر ئەمەی لە دوپاتکردنەوەی ''خۆشەویستی'' لە گۆرانییەکانیدا بەکارھێناوە، لەم دەربڕینەدا وشەگەلێکی بەھێز بەکارھاتوون، وەک ''گوڵ''، ''ئەستێرەی گەش''، ''ڕێحانە''، ''بەندی ڕەشماڵ''، ''کەو''، ''ئاسک''، ''مانگ''، ''پەنیری کوردی''، ''کەمەری شمشماڵی'' و زۆریی تر، وێڕای پێناسەکردنی جوانی خۆشەویستەکەی بە [[لێکچوواندن]]ی بەو وشانە، بەراوردی وشەکانیشی کردووە وەک نیشاندانی خۆشەویستییەکی زیاتر بۆ خۆشەویستەکەی؛ لەکاتێکدا وشەی تریی وەک ''شێت''، ''نەخۆش''، ''بێ دەرمان''، ''بەدبەخت''، ''ڕەشپۆش''، ''خومار''، ''سەرخۆش''، ''تیخی کەباب''، ''گێرە و قەرقەش'' و ھتد.. بەکارھێناوە بۆ باسکردنی شێوازی خۆشەویستییەکەی و پێناسەکردنی سەختی خۆشەویستییەکەی، یان خراپی ژیانی خۆی، زیرەک بە تەواوەتی ھەوڵی خۆی داوە بۆ نزیککردنەوە و بەستنەوەی ئەو وشانە لەگەڵ ناوەڕۆکی گۆرانییەکەی، بۆ ئەوەی گوێگر ئاشنای گۆرانییەکە بێت و مەبەستی گۆرانیبێژ بزانێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=FaqeAbdulla|یەکەم=B.|ناونیشان=https://doi.org/10.21271/zjhs.27.4.20|سەردێڕ=Hyperbole as a Way of Showing Eager Toward a Lover in Hamay Mamle's and Hasan Zirak's Songs|بڵاوکەرەوە=[[زانکۆی سەڵاحەدین]]|ساڵ=٢٠٢٣-٠٩-٢٧|بەرگ=٢٧|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=٣٠٢}}&lt;/ref&gt; نموونە، لە گۆرانی «[[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|وەک قومری]]» حەسەن زیرەک، سێ دەربڕینی زیادەڕەویی ئەرێنی بەدی دەکرێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
تەنیا گوڵەکەی سەحرای چینم
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ھیچ گوڵێک لە [[بیابانی تەکلەمەکان|بیابانی چیندا]] نییە، بەڵام گۆرانیبێژ بەراوردی خۆشەویستەکەی بە گوڵێک لە بیابانێکی چیندا کردووە، بەوەی وەک گوڵێک وایە لە جیھانێکی وشک و بێ ئاوەدانی ھاوشێوەی بیابانێک. لە گۆرانی «[[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|ھەر وایە]]» دەڵێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
دەمەکەت ھەنگوین لە قودوی چیندا
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

ئەو پێناسەی دەمی خۆشەویستەکەی کردووە بە [[ھەنگوین]] لە قودوی (یان قوتووی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ڤەژین |فەرھەنگ = خاڵ |وشە = قوتوو |ڕێکەوتی سەردان = ١١ی ئابی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;) چینیدا، ''ھەنگوین'' خواردنێکی بەتامە و وەک دەرمان بەکاردەھێندرێت، لەکاتێکدا ''قودوی چینی'' بەکارھێناوە چونکە وڵاتی [[چین]] لە [[کوردستان]]ەوە دوورە و خەڵک ناتوانن بە ئاسانی بەو وڵاتە بگەن، حەسەن زیرەکیش ناتوانێت بە ئاسانی بە دەمی خۆشەویستەکەی بگات؛ دوو جار ئەم دێڕەی لە گۆرانییەکەدا بەکارھێناوە، و جوانیی خۆشەویستەکەی ئەرێنیانە دووپات کردووەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=FaqeAbdulla|یەکەم=B.|ناونیشان=https://doi.org/10.21271/zjhs.27.4.20|سەردێڕ=Hyperbole as a Way of Showing Eager Toward a Lover in Hamay Mamle's and Hasan Zirak's Songs|بڵاوکەرەوە=زانکۆی سەڵاحەدین|ساڵ=٢٠٢٣-٠٩-٢٧|بەرگ=٢٧|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=٢٩٩}}&lt;/ref&gt; بەڵام لە گۆرانی «[[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک#پێڕستی گۆرانییەکان|کراس ڕەش]]» نەرێنییانە دەربارەی خۆشەویستەکەی دەدوێت:

&lt;blockquote&gt;
{{چینی ناوەند}}
ئاگرت لە من بەرداوە جوانێ{{ھن}}&lt;small&gt;''دێڕی دواتر''&lt;/small&gt;{{ھن}}خوێنت مژیم ئەسمەرێ
{{کۆتایی}}
&lt;/blockquote&gt;

خۆشەویستەکەی ئاگری لە زیرەک بەرداوە، ئاگرێکی نادیار، نەک [[فیزیک]]ی؛ خۆشەویستەکەی ''[[خوێنمژ]]'' نییە بەڵام نادڵسۆزییەکەی وای کردووە ئازار بە گۆرانیبێژ بگەیەنێت، ئەم ھایپەربۆڵە بەکاردەھێنێت تا نیشانی بدات چەندە ڕقی لەوەیە لەلایەن کچێکەوە ڕەت بکرێتەوە؛ بەپێی پێوەری جۆرێتی، ئەو کچە بە شێوەیەکی نەرێنی ھەڵدەسەنگێنێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=FaqeAbdulla|یەکەم=B.|ناونیشان=https://doi.org/10.21271/zjhs.27.4.20|سەردێڕ=Hyperbole as a Way of Showing Eager Toward a Lover in Hamay Mamle's and Hasan Zirak's Songs|بڵاوکەرەوە=زانکۆی سەڵاحەدین|ساڵ=٢٠٢٣-٠٩-٢٧|بەرگ=٢٧|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=٢٩٧}}&lt;/ref&gt;

=== چریکەی کوردستان ===
چریکەی کوردستان کتێبێکی ژیننامەیی شیعرییە، ساڵی ١٩٦٦ لە تاران چاپکرا و بڵاوبووەوە، بەھۆی نەخوێندەواری حەسەن زیرەک، [[#ژیانی ھاوسەرگیری|میدیا زەندی]] ھاوسەری لە نووسین و داڕشتنەوەی کتێبەکە یارمەتیداوە؛ وێڕای ئەوەی وەزیری فەرھەنگ و ھونەریی ئەوکاتەی ئێران جەختی لەوە دەکردەوە کە نابێت کتێب بە کوردی چاپ بکرێت. وەشانی یەکەمی کتێبەکە ھەزار دانەی لێ چاپ ببوو و زیرەک بەبێ بەرامبەر دەیبەخشییەوە و ھیچ نرخێکی لەسەر نەبوو، پێشوازییەکی باشی خوێنەرانی لێکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ئیبراھیم|یەکەم=فەرشی|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122214412319450&amp;lng=1;|سەردێڕ=حەسەن زیرەک و زمانی دوولا|ساڵ=٢٠٠٧|پەڕەکان=٢٦}}&lt;/ref&gt; وەشانی یەکەم لە ٥٣ لاپەڕە پێکدێت، ناوەڕۆکەکەی چەند نووسینێکی زیادەی [[محەممەد سدیق موفتیزادە]] لەخۆ دەگرێت، ھەروەھا ھۆنراوە و نۆتەی چەند گۆرانییەکی زیرەکیشی تێدایە کە لەلایەن فەرەیدوونی مورادییەوە ئامادەکراون. بڵاوکردنەوەی کتێبێک بە زمانی کوردی و ناوی کوردستانەوە، توڕەبوونی حکوومەتی لێ دەکەوێتەوە، بۆیە دوای بڵاوبوونەوەی کتێبەکە، فەرمانی دەستگیرکردن بۆ زیرەک دەردەچێت و لە ڕادیۆکانی ئێران دەردەکرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=زیرەک|یەکەم=حەسەن|ناونیشان=https://libris.kb.se/bib/22002860|سەردێڕ=چریکەی کوردستان - چاپی دووەم|دوایین٢=زەندی|یەکەم٢=میدیا|بڵاوکەرەوە=Intîşaratê Borekeyî|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٦٤٩١٥٢٨٠٦|بەرگ=٢|شوێن=تاران، ئێران|زمان=ku|orig-year=1966}}&lt;/ref&gt;

== بیرەوەری ==
=== پەیکەر ===
لە شاری بۆکان لەلایەن [[بەشیر ناسری]] پەیکەرساز و شێوەکاری کورد، پەیکەرێکی حەسەن زیرەک لەسەر فایبەرگڵاس دروست کراوە و نمایشکراوە، پەیکەرەکە لەسەر ھیچ کام لەو وێنانە دروست نەکراوەتەوە کە ئێستا لە ئەرشیڤی حەسەن زیرەکدا بوونی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.boukanmukryan.ir/1402/04/05/سردیس-ماموستا-حسن-زیرک-؛-تجلی-از-رهایی-و/|سەردێڕ=سردیس ماموستا حسن زیرک؛ تجلی از رهایی و جسارت + فیلم|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.boukanmukryan.ir/1402/04/05/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9-%D8%9B-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ھەروەھا ئارامگە و گۆڕی حەسەن زیرەک ئێستا بەشێکە لە مۆزەخانە و کەلەپووری شاری بۆکان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.boukanmukryan.ir/1401/01/08/موزه-ی-مفاخر-و-پارک-زیرک-در-صدر-بازدید-ع/|سەردێڕ=موزه ی مفاخر و پارک زیرک در صدر بازدید علاقمندان و مسافران نوروزی در هفته اول سال جدید|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|ئیش=newspaper|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731112538/https://www.boukanmukryan.ir/1401/01/08/موزه-ی-مفاخر-و-پارک-زیرک-در-صدر-بازدید-ع/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە [[ھەڵەبجە]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=لە هەڵەبجە پەردە لەسەر پەیكەری حەسەن زیرەک لادرا|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=19062|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=کوردی - Rojnews|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130739/https://rojnews.news/?p=19062}}&lt;/ref&gt; سلێمانی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سلێمانى: یادى ھونەرمەندى گەورە حەسەن زیرەک|ناونیشان=https://archive.gov.krd/mocy/www.mocy.gov.krd/index.php/2018-01-20-21-51-32/2018-01-20-11-26-47/item/414-2018-06-28-09-06-25.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=archive.gov.krd|زمان=ar-aa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105523/https://archive.gov.krd/mocy/www.mocy.gov.krd/index.php/2018-01-20-21-51-32/2018-01-20-11-26-47/item/414-2018-06-28-09-06-25.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; گۆڕەکەی لە کێوی ناڵەشکێنە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Leon|یەکەم=Sally Cassell|ڕێکەوت=١ی ئازاری ١٩٨٨|سەردێڕ=Aztec Meets Compaq: Bringing the Pre‐Columbians Up to Date|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1111/an.1988.29.3.24.1|journal=Anthropology News|بەرگ=٢٩|issue=3|پەڕەکان=٢٤–٢٢|doi=10.1111/an.1988.29.3.24.1|issn=1541-6151|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130919/https://anthrosource.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/an.1988.29.3.24.1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و چەند شوێنێکی دیکەی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، پەیکەر و کۆتەڵی تایبەت بە حەسەن زیرەک ھەیە.

لە شاری بانە لەلایەن ھونەرمەندی شێوەکار، ئارام مەجیدزادە لەسەر دیوارەکانی شەقامی کەمەربەندیی نێو بانە، وێنەی چەند کەسایەتییەکی دیاری چوار پارچەی کوردستان کێشراوە، یەکێک لەوانە حەسەن زیرەکە، و لە پاڵ ھونەرمەند [[عەباس کەمەندی]]یەوە داندراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|سەردێڕ=شێوەکارێک وێنەی کەسایەتییەکانی کوردستان لەسەر دیوارەکانی بانە دەکێشێت|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/01092023|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105523/https://www.rudaw.net/sorani/culture/culture-style/01092023}}&lt;/ref&gt;

=== یادکردنەوە ===
لە ١١ی تەممووزی ٢٠١٩ لە شاری کەرکووک بە ئامادەبوونی چەند ھونەرمەند و کەسایەتییەکی شارەکە یادی حەسەن زیرەک کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=یادی حەسەن زیرەک لە کەرکووک|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/tv_episode/4044-یادی-حەسەن-زیرەک-لە-کەرکووک|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdistan24.net}}&lt;/ref&gt; لە شاری [[سلێمانی]] و دەوربەریشی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rojnews|یەکەم=Botan|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=لە چەمچەماڵ ساڵیادی کۆچی دوایی حەسەن زیرەک بەرز ڕاگیرا - کلتوور و هونه‌ر|ناونیشان=https://rojnews.news/?p=480719|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=کوردی - RojNews.News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240810130744/https://rojnews.news/?p=480719|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ساڵانە یادی کۆچی دوایی و لەدایکبوونیی حەسەن زیرەک دەکرێتەوە بە ئاھەنگ و گۆرانی و بۆنەی جۆراوجۆر، لە بەشێک لەو بۆنانەدا ''خەڵاتی حەسەن زیرەک'' پێشکەش کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=سلێمانی یادی حەسەن زیرەک دەکاتەوە|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/slemani-hesen-zirek/4456564.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Voice of America|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105522/https://www.dengiamerika.com/a/slemani-hesen-zirek/4456564.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بزرگداشت حسن زیرک در شهر سلیمانیه|ناونیشان=https://anfpersian.com/فرهنگ_هنر/bzrgdasht-hsn-zyrk-dr-shhr-slymanyh-67534|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=ANF News|زمان=fa}}&lt;/ref&gt; ساڵی ٢٠١٩ بۆ ٤٩یەمین ساڵیادی کۆچی دوایی ڕێوڕەسمێکی گەورە سازکرا، و تێیدا کتێبی ''حەسەن زیرەک: چریکەیەک بۆ شادی'' ناسێنرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sulaimani remembers iconic singer Hassan Zirak on 47th anniversary of his death|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/27062019|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105523/https://www.rudaw.net/english/kurdistan/27062019#:~:text=The%20city%20of%20Sulaimani%20commemorated,a%20number%20of%20Sulaimani%20artists.}}&lt;/ref&gt; ساڵی ٢٠٢١ ھێزەکانی حکوومەتی ئێران ڕێگریان کرد لە ساڵیادی حەسەن زیرەک لە ئارامگەکەی خۆی لە بۆکان، سەرەڕای ڕێگیرییەکانی حکوومەت، خەڵکی و بەشداربووانی ڕێوڕەسمەکە لە شوێنەکە مانەوە و یادکردنەوەکەیان ئەنجامدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=İran rejimi, Hasan Zirek’in doğum gününü kutlamak isteyen halkı engellemek istedi|ناونیشان=https://darkamazi.com/archives/1017309|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Darka Mazi|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105528/https://darkamazi.com/archives/1017309|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

پرۆژەی «سەدەی زیرەک» پرۆژەیەکە لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ەوە دەستی پێکرد و تا تشرینی دووەمی ٢٠٢١ بە یارمەتیی دام و دەزگا مەدەنی، ھونەری و ئەدەبییەکان، ھونەرمەندان، نووسەران و ڕێکخراوەکان، بەردەوام بوو، پرۆژەیەک بوو بۆ یادی ١٠٠ ساڵەی حەسەن زیرەک، تێیدا چەندین نووسین، بەڵگە و بابەتی ھەمەڕەنگ دەربارەی زیرەک بڵاوکرانەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=پرۆژەی سەدەی زیرەک|ناونیشان=https://kurdistanukurd.com/wp-content/uploads/2022/01/hassanzirak.pdf|journal=work|پەڕەکان=١|via=ماڵپەڕی ڕۆژھەڵات - بۆکان|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240807155228/https://kurdistanukurd.com/wp-content/uploads/2022/01/hassanzirak.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

ڕۆژی ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦ لە شاری [[کۆلن]]، [[ئەڵمانیا]]، بە بەشداری [[قادر دیلان]]، ئیقباڵ حاجبی، ڕەزا حەمە فەرەج، سیروان ڕەحیم، [[خالید ڕەشید]] و ٤٠٠ کەسی دیکە لە کورد و ئەڵمانی و ئەوانی تر، کۆڕێک بۆ یادی ٧٥ ساڵەی حەسەن زیرەک بەسترا؛ لەژێر چاودێری و پاراستنیی پۆلیسی کۆڵن بەھۆی فشار و ھەڕەشەکانی حکوومەتی ئێران لەسەر [[ھەڵسووڕاوی|چالاکوانە]] کوردەکان و ھەوڵی دووبارە نەبوونەوەی [[تیرۆری میکۆنۆس]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٩٦|سەردێڕ=ڕاپۆرتی فێستیڤاڵی ٧٥ ساڵەی حەسەن زیرەک - شانۆی کۆچەر|ناونیشان=https://bokan.de/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Bokan|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240718041455/http://www.bokan.de/}}&lt;/ref&gt;

=== ناو ===
چەندین شوێن و ناوچە بە ناوی حەسەن زیرەکەوە کراون، لەوانە باخچەی حەسەن زیرەک لە بۆکان و [[چوارقوڕنە]] لە [[ڕانیە]]، پردی حەسەن زیرەک لە [[قەڵادزێ]]، چێشتخانە و خواردنگەی حەسەن زیرەک لە شارەکانی تریی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ھەروەھا لە ناوەندی شاری سلێمانی چایخانەی حەسەن زیرەک بوونی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kurdish tea shop celebrates the life of renowned singer Hesen Zirek|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/150120172|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105521/https://www.rudaw.net/english/kurdistan/150120172}}&lt;/ref&gt; ساڵی ٢٠٢٠ حکوومەتی ئێران، وێنەی حەسەن زیرەکی لەسەر [[پوولی پۆستە]]ی دەوڵەت دانا و بڵاوی کردەوە، بۆ یادکردنەوەی ھونەرمەند و پاراستنی ناوی ھونەرمەندەکە لە مێژوودا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=إيران تصدر طابعا يحمل صورة الفنان الكوردي الكبير حسن زيرك|ناونیشان=https://shafaq.com/ar/كوردســتانيات/يران-تصدر-طابعا-يحمل-صورة-الفنان-الكوردي-الكبير-حسن-زيرك|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=شفق نيوز|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105524/https://shafaq.com/ar/كوردســتانيات/يران-تصدر-طابعا-يحمل-صورة-الفنان-الكوردي-الكبير-حسن-زيرك|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بەتایبەتی شاری بۆکان، پیشەسازەکان جۆرێکی [[چەقۆ]] بەرھەم دەھێنن کە لە پۆڵای سپی دروست دەکرێت، دەستەوانەکەشی لە قۆچی ئاژەڵ دروست دەکرێت؛ پارچەیەکی بەنرخە و لە ڕێگەی بازرگانانەوە بە کوردستاندا ڕەوانەی شارەکانی عێراق دەکرێت، بەکارھێنەران و ئەوانەی خواستیان لەسەر چەقۆکە ھەیە، چەقۆکەیان ناوناوە ''چەقۆی زیرەک'' لەبەر ھۆگرییان بە دەنگی حەسەن زیرەک و جێی لەدایکبوونی حەسەن زیرەک کە شاری بۆکانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=شاهد: إيران تصنع السكاكين من القرون وبعضها يصل إلى العراق|ناونیشان=https://964media.com/369959/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=+964|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240731105525/https://964media.com/369959/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== ژیان و بەرھەمەکانی لە پەڕتووکدا ==
* چریکەی کوردستان (&lt;small&gt;نووسەر: حەسەن زیرەک&lt;/small&gt;)
* گەوھەرێ (&lt;small&gt;نووسەر: عوسمان شارباژێڕی&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک و ھەندێک لە بەسەرھاتەکانی (&lt;small&gt;نووسەر: میرزا کەریم خۆشناو&lt;/small&gt;)
* ناڵەشکێنە: گۆرانییەکانی حەسەن زیرەک (&lt;small&gt;نووسەر: قادرنەسیری نیا&lt;/small&gt;)
* ساواک بۆچی حەسەن زیرەکی کوشت؟ (&lt;small&gt;نووسەر: مەولوود ئیبراھیم حەسەن&lt;/small&gt;)
* بەرکوڵێک لە ژیان و بەسەرھاتی حەسەن زیرەک (&lt;small&gt;نووسەر: ھیوا عومەر ئەحمەد&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک (&lt;small&gt;نووسەر: ھیوا عومەر ئەحمەد&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک: چریکەیەک بۆ شادی (&lt;small&gt;نووسەر: مەریوان مەسعوود&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک: ناسنامەی گۆرانی کوردی (&lt;small&gt;نووسەر: شێرزاد عەبدولڕەحمان&lt;/small&gt;)
* حەسەن زیرەک و زمانی دوولا (&lt;small&gt;نووسەر: ئیبراھیم فەرشی&lt;/small&gt;)
* ڕۆڵی حەسەن زیرەک لە میوزیکی کوردیدا (&lt;small&gt;نووسەران: زۆزک ئەحمەد قەرەداغی&lt;/small&gt; و &lt;small&gt;زاھیر محەممەد عەزیز&lt;/small&gt;)
* ڕەھەندەکانی حەسەن زیرەک (&lt;small&gt;نووسەر: عادل محەممەد کەریم&lt;/small&gt;)

== ئەمانەش ببینە ==
* [[گۆرانیناسیی حەسەن زیرەک]]
* [[ڕادیۆی کوردیی بەغدا]]
* [[ڕادیۆی کوردیی کرماشان]]
* [[ڕادیۆی کوردیی تاران]]
* [[محەممەد ماملێ]]

== تێبینییەکان ==
{{تێبینییەکان}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Hassan Zirak}}
* [https://www.kurdistan24.net/ckb/production_episode/9959-حەسەن-زیرەک بەڵگەفیلمی حەسەن زیرەک – K24]

{{گۆرانیبێژانی کورد}}
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{وتاری ھەڵبژێردراو|وەشان=|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٢٤}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|موکریان|مۆسیقای کوردی|مۆسیقا|ئێران}}

[[پۆل:خەڵکی بۆکان]]
[[پۆل:ژەنیارانی کورد]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی فۆلکلۆری کوردی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢١]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٧٢]]
[[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە ئێران]]</text>
      <sha1>jyl39d3dw51u22nbc1svjr91b3v2adx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1544</id>
    <revision>
      <id>1583624</id>
      <parentid>1583544</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T15:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <origin>1583624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4291" sha1="di0kps5t5a4ix3vezply2halmh2l1j9" xml:space="preserve">{{لە ھەواڵەکاندا/وێنە
| وێنە       = Ted Turner at the LBJ Foundation (cropped).jpg
&lt;!--تێبینی: پەڕگەی نەپارێزراوی کۆمنز بەکار مەھێنە. پاراستنە تاڤگەیییەکەی ئێمە پەسەندی ناکەن. --&gt;
| پانی       = 140px&lt;!--بەگشتی 120 بۆ وێنە ستوونییەکان، 160 بۆ وێنە ئاسۆیییەکان و 140 بۆ وێنە چوارگۆشەیییەکان--&gt;
| شرۆڤە      = تێد تەرنەر
| جێگری وێنە  = تێد تەرنەر
| بەستەر     =
| لێوار      = no
| بەری شرۆڤە = ڕاست
}}
&lt;!--
* بەکاربھێنە بۆ شێوازی پێڕستکردن. ھەمیشە بە ھێڵێکی نوێ دەست پێ بکە و بە شکاندنی ھێڵێک کۆتایی پێ بھێنە. لەنێوان ھەر ھەواڵێک ھێڵی بۆش بەجێ مەھێڵە.
--&gt;
&lt;!-- تکایە نوێترینی ھەواڵەکان لە خوارووی ئێرە دابنێ. نابێت زیاتر لە ٥ ھەواڵ دابنرێن و پێویستە ھەواڵە کۆنەکان ئەرشیڤ بکرێن. --&gt;
* [[٦ی نیسان]] – '''[[تێد تەرنەر]]''' ''(لە وێنەکەدا)''، خاوەن میدیا و خێرخوازی ئەمریکی لە تەمەنی ٨٧ ساڵیدا کۆچی دواییی کرد.
* [[٢ی ئایار]] – لە درێژەی شەپۆلی نوێی [[سزای مەرگ|لەسێدارەدانەکان]] لە [[ئێران]]، '''[[ناسر بەکرزادە]]''' ''(لە وێنەکەدا)''، بەندکراوی سیاسیی کورد لەسێدارە درا.
* [[٢٧ی نیسان]] – '''[[عەلی زەیدی]]''' وەک [[سەرۆک وەزیرانی عێراق]] ھەڵبژێردرا و لە جێگای [[محەممەد شیاع سوودانی]] داندرا.
* [[١٤ی نیسان]] – '''[[کوژرانی غەزال مەولان]]'''، پێشمەرگەیەکی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە کەمپی سوورداش بەھۆی ھێرشی درۆنیی ئێرانەوە کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە، بەتایبەتی ئەوەیکە [[نەخۆشخانەی بەخشین]] وەرگرتن و چارەسەرکردنی غەزالی ڕەت کردەوە.
* [[١٢ی نیسان]] – '''[[نزار ئامێدی]]''' وەک [[سەرۆک کۆماری عێراق]] دەستبەکار بوو و جێگای [[لەتیف ڕەشید]]ی گرتەوە.
&lt;!--کۆتاییی ھەواڵەکان--&gt;

{{لە ھەواڵەکاندا/پێپەڕە
|nocurrenteventslink = {{{nocurrenteventslink|}}}
|currentevents =
&lt;!-- ڕووداوەکانی «بەردەوامە» لێرە دەبن. بەپێی کاتی ڕوودانیان لە تازەوە بۆ کۆن پێڕستیان بکە. سوود لە جیاکردنەوە بە * ببینە ئەگەر زۆر بوون. --&gt;
* &lt;!-- ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ --&gt; [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|شەڕی ئێران]] ([[شەڕی ٢٠٢٦ی لوبنان|شەڕی لوبنان]])
* &lt;!-- ١٥ی نیسانی ٢٠٢٣ --&gt; [[ململانێی سوودان (٢٠٢٣–ئێستا)|ململانێی سوودان]]
* &lt;!-- ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ --&gt; [[ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا]]

&lt;!--*--&gt;&lt;!--ڕێکەوت--&gt; &lt;!--[[ڕووداو]]--&gt;
|recentdeaths =
&lt;!-- «دوایین مردنەکان» لێرە دەبن. * بەکاربھێنە بۆ شێوازی پێڕستکردن. ھەمیشە بە ھێڵێکی نوێ دەست پێ بکە و بە شکاندنی ھێڵێک کۆتاییی پێ بھێنە. لەنێوان ھەر ھەواڵێکی مردن ھێڵی بۆش بەجێ مەھێڵە. پێویستە ئەوپەڕی ٦ دوایین مردوو لێرە بن. ھەر ھەواڵێکی کۆنتر لە ٣٠ ڕۆژ لاببە. --&gt;
* &lt;!-- ٢٨ی نیسان --&gt; [[فارووق ڕەفیق]]
* &lt;!-- ٤ی نیسان --&gt; [[وەحید بەنی عامریان]]
* &lt;!-- ٢٦ی ئازار --&gt; [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]
* &lt;!-- ١٨ی ئازار --&gt; [[ئیسماعیل خەتیب]]
* &lt;!-- ١٧ی ئازار --&gt; [[عەلی لاریجانی]]
* &lt;!-- ١١ی ئازار --&gt; [[ساڵح موسلیم]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{active editnotice}}
{{بەڵگەنامە}}
&lt;/noinclude&gt;
[[پۆل:ویکیپیدیا لە ھەواڵەکاندا]]</text>
      <sha1>di0kps5t5a4ix3vezply2halmh2l1j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زمانی فارسی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3001</id>
    <revision>
      <id>1583676</id>
      <parentid>1544409</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T19:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28944-72</username>
        <id>76306</id>
      </contributor>
      <comment>کاسپیانی پیله ترن زوان جرگه/گروه ایرانه</comment>
      <origin>1583676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43281" sha1="3df4r3n2nlasho9v4u0d0y95fzes9f0" xml:space="preserve">{{بێلایەنی}}
{{خاوێنکردن}}
[[پەڕگە:Rudaba.JPG|وێنۆک|250px|[[شانامە]]ی فیردەوسی کە بە زمانی فارسی نوسراوە]]
'''زمانی فارسی''' یەکێکە لە زمانە [[زمانە ھیندی و ئەورووپییەکان|زمانە ھیندوئەورووپایییەکان]] و بەشێکە لە خیزانی [[زمانە ئێرانییەکان]]. لە نێوان زمانە ئێرانییەکان، زمانی فارسی بەشێکە لە چڵی باشووری ڕۆژاوای لقی ئێرانی زمانە ھیندوئەوروپییەکان.&lt;ref&gt;(لەحاڵێکدا زمانی کوردی لە زمانەکانی باشووری ڕۆژاوایە)&lt;/ref&gt; فارسی زمانی فەرمیی [[ئێران|ئێرانە]].&lt;ref&gt;[http://www.servat.unibe.ch/icl/ir00000_.html دەستووری ئێران].&lt;/ref&gt; ئەگەرچی بەپێی دەستوور، زمانی فەرمیی وڵاتی [[تاجیکستان]]، [[زمانی تاجیکی|تاجیکی]]&lt;ref&gt;[http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/untc/unpan003670.htm دەستووری تاجیکستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170525141516/http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/untc/unpan003670.htm |date=٢٥ی ئایاری ٢٠١٧}}.&lt;/ref&gt; و ھی [[ئەفغانستان|ئەفغانستانیش]] [[زمانی دەری|دەرییە]]&lt;ref&gt;[http://www.afghan-web.com/politics/current_constitution.html دەستووری ئەفغانستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131028065437/http://www.afghan-web.com/politics/current_constitution.html |date=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}&lt;/ref&gt; بەڵام بە شێوەیەکی نافەرمی زمانی ئەم وڵاتانەش بە فارسی دەناسرێ.&lt;ref&gt;[http://www.afghan-network.net/Culture/languages.html afghan-network.net] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310204229/http://www.afghan-network.net/Culture/languages.html |date=١٠ی ئازاری ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.afghan-web.com/language/ afghan-web.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161201233312/http://www.afghan-web.com/language/ |date= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.nationsonline.org/oneworld/asian_languages.htm nationsonline.org]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.soas.ac.uk/nme/languages/languages-of-the-near-middle-east-at-soas-persian.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160112082024/http://www.soas.ac.uk/nme/languages/languages-of-the-near-middle-east-at-soas-persian.html |date=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.amesall.rutgers.edu/languages/113-persian Rutgers, The State University of New Jersey]، زانستگای نیوجیرزی&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.tajikistan.orexca.com/tajik_language.shtml tajikistan.orexca.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.omniglot.com/writing/persian.htm Omniglot - the online encyclopaedia of writing systems and languages]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://standard.tj/en/the_republic_of_tajikistan/ سایتی ڕەسمی کومەڵایەتی تاجیکیستان] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160430065342/http://standard.tj/en/the_republic_of_tajikistan/ |date=٣٠ی نیسانی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt; لە [[ئۆزبەکستان|ئوزبەکستانیش]] خەڵکێکی زۆر بە فارسی قسە دەکەن. ئاخێوەرانی زمانی فارسی بە نزیکەی ١١٠ ملیۆن کەس دەخەمڵێن.&lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html |date=٣ی شوباتی ٢٠١٢}}, 36 M (51%) – 46 M (65%) [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Iran.pdf Loc.gov], [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/af.html Afghanistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920072213/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/af.html |date=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}, 16.369 M (50%), [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ti.html Tajikistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010331101740/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ti.html |date=٣١ی ئازاری ٢٠٠١}}, 5.770 M (80%), [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html Uzbekistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709035649/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html |date= ٩ی تەممووزی ٢٠١٦}}, 1.2 M (4.4%)&lt;/ref&gt;

[[فریدریش ئێنگڵس|ئەنگەڵس]] لە نامەیەیەکدا بۆ [[کارڵ مارکس|مارکس]] دەنووسێ بۆ خوێندنەوەی ھونەری ڕۆژھەڵات ناچار بووم زمانی فارسی فێر بم، پێم زمانێکی سادە و شیرین بوو و نازانم بۆ چی ئەوانەی لە زمانێکی جیھانی دەگەڕێن، زمانی فارسی ھەڵنابژێرن.&lt;ref name=&quot;Marx-Engels Correspondence 1853&quot;&gt;[http://www.marxists.org/archive/marx/works/1853/letters/53_06_06.htm Marx-Engels Correspondence 1853]. Source: MECW Volume 39, p. 335; First published: in full in MEGA, Berlin, 1929.&lt;/ref&gt; فارسی ئەو زمانەیە حافز، سەعدی و فیردەوسی شیعریان پێگوتوە. مەولانا، ڕامان و فەلسەفە عیرفانییەکەی بە زمانی دەری ھۆنیوەتەوە. نەک بە تەنیا حەکیم و شاعیرانی فارسی زمان، بەڵکە شاعیر و وێژەوانانی زمانەکانی دیکەش وەک [[ئیقبال لاھووری|ئیقباڵ لاھووری]] بۆ باندۆڕ و جوانی قسەیان، سوودیان لە زمانی دەری بینیوە.&lt;ref name=&quot;Marx-Engels Correspondence 1853&quot;/&gt;

زمان و ئەدەبیاتی فارسی پوختە و سیستەماتیک و ڕەوانە. زمانی کوردی لەگەڵ فارسی ڕیشەیەکی ھاوبەشیان ھەیە.

لە ھونەری [[خۆشنووسی|جواننووسیدا]]، فارسی شێوەو [[یاسا]]کانی نووسینی تایبەتی ھەیە و خەتی [[شکەستەیە]]ی فارسییەو شێوەی ڕوونووس فارسیش تایبەتە. شێوەی نووسینی فارسی یان نووسینی تەعلیق وردەکاری زۆر تیایە و ٣ جۆر [[قەڵەم]] بەکاردێت لە نووسینەکانا بە ٣ قەبارەی جیاواز چونکە لە ھەندێ شوێنی نووسینی پیتەکان باریکتر ئەنوسرێت.

== مێژوو ==
=== سەرەتا ===
[[پەڕگە:Persian_Language_Location_Map.svg|220x440px|وێنۆک|چەپ|ناوچەی بڵاوبوونەوەی زمانی فارسی]]
[[پەڕگە:Map of Persian speakers.svg|وێنۆک|350px|فارسی لە جیھاندا.]]
[[زمانی پارسیی کۆن|فارسی کۆن]] و [[زمانی پاڵەوی]] باو و باپیری فارسین. زمانی فارسی نێوەڕاست [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانییەکان]] سەرچاوەی زمانی فارسییە.
وشەی «فارسی»یان پارسی لە وشەی [[زمانی پارسیی کۆن|فارسیی کۆن]] «پارسە» کەوتووەتەوە.&lt;ref&gt;http://www.etymonline.com/index.php?term=Persian&lt;/ref&gt;

زمانی فارسی کۆن زمانی ئێران لە شاھەناشاھیی ھەخامەنشییەکان بووە. زمانی پەھلەوی (فارسی نێوەڕاست) ش، زمانی فەرمی ساسانییەکان بووە و ئەدەبیاتی دینی زەردەشتییەکانی پێ نووسراوە و گەلێک کتێبی وەک [[دینکرت]]، [[بووندەھشن]]، درخت ئاسوریک و… نموونەی ئەوانەن و بەشێ لەوانەش لەسەردەمی سەرھەڵدانی [[ئیسلام]] دا وەرگێڕاونەتەوە سەر زمانی عەرەبی. زمانی پەھلەوی، نزیکی زۆری لەگەڵ زمانی فارسیدا ھەیە.

دواتر ئێران لەژێر ھەژمون و چاولێکەری، ئیسلامی عەرەبی دایە. دوای ئەوەی حکوومەتی ساسانییەکان بە دەستی عەرەب ڕووخێرا و عەرەبەکان بڕوای دینی خۆیان بە سەر گەلانی ئێراندا زاڵ کرد. شێوەی خەتی خویان و ئەلفوبێ یان بە جێگای پیتی فارسی نێوەڕاست (پەھلەوی) کە لە ئێراندا باو بوو دانا.
ھەر لەکەمتر لە دوسەد ساڵێک دوای ھەژمونی زمانی عەرەبی بەھۆی ئایینی ئیسلامەوە، فارسەکان کەوتنە زیندو کردنەوە و بوژاندنەوەی زمان و فەرھەنگ.

پاش پەرەپێدانی ئیسلام، فارسی نوێ زاراوەیەک بوو کە بەپێی بناخە ھەرە کۆنەکانی خۆی ئاوێتەی زاراوەکانی تر ببوو و ئەم تێکەڵبوونە تەنانەت بەر لە سەردەمی ساسانییەکان دەستی پێکردبوو. فارسەکان کەوتنە ھەوڵ بۆ زیندوو کردنەوەی زمانەکەی خۆیان و دەستیان کرد بە نووسین. دیارە کە پەڕتوکی شانامەی ئەبو مەنسووری – کە خودی کتێبەکە لەنێو چووە و تەنھا پێشەکییەکەی لێ بەجێ ماوە - دەتوانین بڵێین یەکێکی لە کۆنترین کتێبە کە بە فارسی نوسراوە (ساڵی ٣٤٦ ھێجری و ٩٢٧ی زایینی) و تا ئێستە ماوەتەوە و لە فەوتان ڕزگاری بووە.

لەکاتێکدا شاعیرێکی ئێرانی لە دەرباری [[سەفاریەکان]] دا وەکو عادەت بە عەرەبی دەکەوێتە مەدح و پیاھەڵدانی [[یەعقوبی لەیس]]، میرە سەفاری، گرژ دەبێت و دەڵێت: &quot;بۆ بەزمانێک لەگەڵم دەدوێن کە من ھیچی لێ حاڵی نابم؟&quot;.
دواتر [[سامانییەکان]] زمانی دەریییان کرد بە زمانی فەرمی.

لەو دەستەواژەیەوە زمان و فەرھەنگی فارسی دەکەوێتە بوژانەوە، ھەرسێ شاعیری فرە ناوداری ئێرانی (ئەبولقاسمی [[فیردەوسی]]) و ([[سەعدی]] شیرازی) و (خواجا [[حافز]]) بە شاکارە نەمرەکانیانەوە سەرحی زمانی فارسی دوای ساسانییەکان بنیات دەنێنەوە. بەھاتنی ئیسلام، شیعری ئێران کە بەر لە ئیسلام ھجائی واتە برکەیی بوو، لە ژێری کریگەریی وێژەیی عەرەبی بوو بە عەروزی.

ھەروەھا لەلایەن بزاڤی عیلمی ئەدەبی فارسی یەوە کە لە ھەوەڵی سەدەی پێنجەمدا لەلایەن [[بیروونی]]، [[ئیبن سینا]] و شاگردەکانی وان دا دەستی پێ کرد بەرەبەرە نووسینی کتێب بە فارسی دیسان دەسپێکرا.

=== دواتر ===
فارسی زۆرتر لە ھەزار ساڵە کە نەک تەنیا زمانی گشتی و فەرمی و ئەدەبی و فەرھەنگی ئیرانیانە بەڵکوو لە سەدەکانی پێشین بە سەر زەمینەکانی ھاوسێ و دوورەدەستیش چووە و خەڵکی ئەو سەرزەمینیش ئەویان بە دەربڕینی ھەست و ئیحساس و ھزر و زانیاری و دانیشی خۆی ھەڵبژاردوە و بە وی شێعر گوتووە، کتیب یان نووسیوە و شوێنەواری بە قیمەتیان بە وجود ھێناوە.

زۆرێ لە شاعیرانی فارسیزمان شێعری عیرفانییان داناوە و شێعری عیرفانی بەشێکی گرینگی ئەدەبی فارسییە.

ھەستیاران و شاعیران و نووسەرانی وەکوو [[ڕوودەکی]] سەمەرقەندی، کسایی مروزی، بەلعەمی، نرشخی، ناسرخوسرەو قوبادیانی، شەھید بەلخی، حەنزەلە بادغەیسی، سەنایی غەزنەوی، مەیبودی، [[جامی]]، ھەراتی، فردەوسی، [[عومەر خەییام|خەیام]]، [[عەتتار]]، [[سەعدی]]، [[حافز]]، [[خاقانی شروانی]]، [[نیزامی گەنجەوی]]، [[قەتران تەورێزی]]، سائیب تەوڕێزی، ئەوحەد مەراغەیی، شێخ مەحموودی شەبستەری، [[مەولەوی]]، [[شەرفخانی بدلیسی]]، فاتیمە کوردستانی، [[شێخ]] محممەد مەردۆخی کوردستانی و ھەزاران شاعیر و نووسەری دیکە ھەموو بە فارسیان نووسیوە و بە فارسیان شێعر ھۆندووەتەوە.

[[عومەر خەییام|خەیام]] بیرکاریزان و شاعیری گەورەی ئێران و فەیلەسوفی ڕۆژھەڵات لە کۆتایییەکانی سەدەی پێنجەم و سەرەتاکانی سەدەی شەشەمە. تەرزی بەیانی مەسلەک و فەلسەفەی ئەو کاریگەری زۆری لەسەر ئەدەبیاتی فارسی بەجێھێشتوە و کاریگەری خەیام لەسەر ئەدەبیاتی بەریتانی و ئەمریکا، کاریگەرییەکە لەسەر دنیایی شارستانی ئەمڕۆ.&lt;ref name=&quot;خەیام عارفێكى بادەنۆش&quot;&gt;نازدار، حەسەن: [http://www.halabja.info/halabja%202010/hasan%20nazdar.htm خەیام عارفێكى بادەنۆش] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210805070011/https://www.halabja.info/halabja%202010/hasan%20nazdar.htm |date= ٥ی ئابی ٢٠٢١ }}. ە: گوفاری حەلەبجە. ئوکتوبر ۲۰۱۱.&lt;/ref&gt; ئێدوارد فیتزجیڕالد (١٨٠٩–١٨٨٣) لە ساڵی ١٨٥٩ چوارینەکانی خەیامی وەرگێڕانە سەر ئینگلیزی و دوای ساڵێک لەو ەرگێرانە خەیام لە ڕۆشنبیری ئینگلیزی و ئەورووپیدا ناسرا و کاریگەریشی زۆربوو بۆ ناساندنی ئەدەبی فارسی و ڕۆژھەڵاتی بەگشتی لە ئەورووپاوە.

[[چوارینە]] یەکەم جار [[ڕوودەکی]] شاعیر بەدیھێناوە بەلام چوارینەکانی خەیام لە ئەدەبی فارسیدا سیمایەکی جیاوازتری ھەیە کە پێەاتی سەرەکی ئەوانەبیرکردنەوەیە لە ڕازیی بوون و دوچاری حیرەت و سەرسام بوون و دۆستی دامانە. خەیامی نیشابوری کە دیارترین کەسانێکە کە ھۆنراوەی بۆ بیرکردنەوە فەلسەفییەکانی خۆی بەکاربردوە.&lt;ref name=&quot;خەیام عارفێكى بادەنۆش&quot;/&gt;

ھەموو نووسەران و ھەستیارانی ئازەربایجانیش لە سەدەی دووھەمی ھیجری وەکوو محەممەد بەعیس کە عەرەب بوو، بوو بە دۆستی بابەک و بە فارسی شێعر دەگوت و خاقانی شروانی، [[نیزامی گەنجەوی]]، مەھەستی گەنجەوی، قەتران تەبرێزی، ھەمام تەورێزی، شەمسی تەورێزی، سائیب تەبرێزی، ئەوحدی مراغەیی، محەممەدخەلف تەورێزی، قاسم ئەنوار تەوڕێزی و ھەزاران شاعێر و نووسەری کۆن و ھەزاران شاعیر و پێشەوەر و خەڵکی ئاسایی لە کۆڵان و گەڕەک و دووکان ھەتاسەدەی ١١ و ١٢ی ھیجری بە فارسی شێعریان ھۆندووەتەوە.

ئاسیای گچکەش وەکوو ھندوستان لە سەدەکانی دوایی ئیسلام بە تایبەت لە سەردەمی سەلجوقییەکان لە سەدەی پینجەم ھەتا کۆتایی سەدەی ١٣ی ھیجری وەکوو خوڕاسان و ئازەربایجان لە لانەکانی فەرھەنگ و ڕۆشنبیری دەبێە پارسی. ئەم بزووتنەوەیە لە سەردەمی ھێنانی بە ھائەلەدین ولەد بەھۆی عەلائەدین کەیقوبادی دووەم بۆ قۆنییە و بەرزبوونەوەی مەولەوی بەو پەڕی خۆی دەگات.
[[پەڕگە:Persian Language Location Map.svg|وێنۆک|270px|ناوچەکانی فارسیزمان (زمانی زگماکی).]]
لە بارەگای ئەم پاشایەی [[سەلجوقی]] (کەیقوبادی دووھەم) ھەستیاران و پیاوچاکانی وەکوو محەممەدجەلالەدین مولەوی، فەخرەدین ئێراقی، برایم محەممەد تفلیسی، سەدرەدین قونوی، کەریم ئاقسرایی، قوتبەدین شیرازی، سەعیدەدین فرقانی، شیخ عەوڵا شەبستەری، قازیزادە ئەردەبیلی، مەولانا فەخر خەلخالی، مەلا واقف خلخالی، محەممەد ڕەزا پاشای تەوڕێزی، حەکیم ئەبوتالیب تەوڕێزی و گەلێکی تر پلە و پایەیان ھەبوو کە ھەموویان لە گەوە پیاوانی شێعر و ئەدەبی پارسی بوون.

زوربەی پاشاکانی سەلجوقی ئاسیای گچکە و زوربەی پاشایانی عوسمانی کەھەستی شێعرگوتنیان ھەبوو، وەکوو عەلائەدین کەیقوباد، سولتان بایەزیدئیلدرم، سوڵتان سەلیم، سوڵتان سولیمان قانوونی، بەفارسی شێعریان گوتوە. سوڵتان بایزیدئیلدرم لەئاسیای گچکە و ئەمیر تیمورلەنگ لەخواڕەزم (٨٠٤ ھجری) بەفارسی لەگەڵ یەکترنامەگۆڕینەوەیان دەکرد. قاقەزنووسینەکانی شاسمایل سەفەوی و[[سوڵتان]] سەلیم و پاشاکانی گورگانی ھیند و پاشاکانی سەفەوی و خونکارانی دیکەئەم لاوئەولای ئاسیاش بەفارسی بوو وئەو ھەستیار و شاعیرانەی کەلێرەولەوێ دیوانی شێعری خۆیان پێشکیشی ئەم پاشایانە کردوەو ئەوانیان بەفارسی مدح کردو پێھەلاگووتوون.

عوسمانییەکان ھەتا سەدەی ھەژدەش بە زمانی فارسی موڕاسەلاتی خۆیان دەکرد، ئەوەتا شەرەفخانی بەتلیسی کە شەرەفنامە دەنووسێ و پێشکەشی سوڵتانی عوسمانیی دەکات، بە زمانی فارسی ئەو کتێبەی بۆ دەنووسێت.&lt;ref&gt;زمانناسی: [http://www.zimannasi.com/babat-k2.htm زمان ئه‌و خولقێنراوه‌ی هه‌میشه له به‌ره‌وپێشچووندایه] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114062037/http://www.zimannasi.com/babat-k2.htm |date=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}، ئیدریس عه‌بدوڵڵا- زانكۆی سه‌لاحه‌دین&lt;/ref&gt;

ئینگلیزییەک بە ناوی «واتسن» لە ئاخرئۆخری سەلتەنەتی قاجارییەکان لە سەفەرنامەی خۆی نووسی ئێران وڵاتێکی بلەنگازە، بەڵام زمانێکی ھەیە کە لە سەرانسەری ئاسیا ھەتا ئوڕوپای ڕۆژھەڵات و باشووری ئافریقا دەبەرە خۆگرتووە. بەم بۆنەوە ڕای گەیاند کە لە شوینەواری میللەتێکی مەزنی دێرین وکۆن و مێژوویی تەنیا زمانی وی لە گوڕەپانی ھەراوی فەرھەنگی وی باقی ماوەتەوە کە دەشێ ھەرچاخ دەرفەت بڕخسێ دەبێ ھۆکاری نوێکردنەوەی ژیان و دەسەڵاتی ڕابردووی بێت.

بەم ڕاگەیاندراوەیە خێرا نەخشەو بەر نامە یان داڕشت و زمانی ھندی گەورەیان کە ھەمووی فارسی بوو لە ماوەی چەند دەیە بە ئینگلیزی وەرگێڕاوە. زمانی فارسی خواڕزم (ئاسیای نێوەڕاست) لە [[مرو]] شاھیجان و [[سەمەرقەند]] و [[بۆخارا]] ھەتا خێوە مەزاری پوریای ولی لە بەرچاونەگرت و پاش دابەشکردن لێکتر، لە جیاتی وی زمانی ئالتایی یان بە سەردا سەپاندن. بۆ زمانی فارسی تاجیکستان لە جیاتی خەتی فارسی لە برەو، خەتی لاتینیان جەعل کرد. خەتی ئیسلامی فارسی سەرانسەری خوارزمیش بە لاتین وەرگێڕدراوە.

لە قەفقازیش کە ھەتا سەردەمی ئینقلابی بلشویکی فارسی لە برەوبوو، و تالبوف نووسەری گەورە و دەنگینی ئەو سەرزەمین سەرجەمی کتێبەکانی خۆی بە فارسی دەنووسی، خەت و زمانی [[خاقانی]] شروانییەکان و نیزامی گەنجەوییەکانیان لە ناوبرد و تورکی و زمانەکانی ناوچەییان برەو پێدان و خەتی ئیسلامیان بە لاتین وەرگێڕانەوە. ھەروا خەت و زمانی فارسی لە [[تورکیا]] کە ھەتا ھاتنی [[مستەفا کەمال ئاتاتورک|ئاتاتورک]] ئامێری خویندنەوە و نووسین بوو لە ناوبرد و لە شوێنی وی ئەو تورکی و خەتی لاتینیان جێگرکرد.

بەمجۆرە خەت و زمانی فارسی کە بەشێکی ھەراو لە ئاسیای یەکییەتی دەبەخشی، و خەتی وی کە خەتی دونیای ئیسلام و قورئان بوو لە برەو خستن و پەیوەندی موسڵمانانیان لە یەکتر بڕی و بەرامبەری ڕەوشی سیاسی بۆ خۆداسەپاندن (تەفرەقە باوێژەوحکوومەت بکە) بەرنامەو نەخشەی خۆیان بەرێوەبردو بەئامانجیان گەیاند.

زمانی فارسی زمانێکی دەوڵەمەندە و سوودی زۆری لە زمانی عەرەبی وەرگرتووە. ئەمڕۆ ١٤٪ وشەکانی زمانی فارسیی ئێستا لە [[زمانی عەرەبی]] وەرگیراوە.&lt;ref name=&quot;John R. Perry 2005&quot;&gt;John R. Perry, &quot;Lexical Areas and Semantic Fields of Arabic&quot; in Éva Ágnes Csató, Eva Agnes Csato, Bo Isaksson, Carina Jahani, ''Linguistic convergence and areal diffusion: case studies from Iranian, Semitic and Turkic'',Routledge, 2005.&lt;/ref&gt;
ئەم ژمارە لە بواری سیاسی و دقەکانی ئەدەبی ٢٤ ھەتا ٤٠ دەرسەدە.&lt;ref name=&quot;John R. Perry 2005&quot;/&gt;
بەڵام فارسیزمانان تەلەفوز، ناوەرۆک و شێوازی بەکارھێنانی ئەو وشە عەرەبیانەیان گۆریوە.

== ھاوچەرخ ==
بزووتنەوەی [[مەشروتھ]] و پەرەپێ دانی ڕۆژنامە نوسی لە ئێرانداو ڕاگەیاندنی ڕووداوەکانی کۆمەڵایەتی- سیاسی لە شیعردا، بوو بەھۆی سەرنج ڕاکێشانی خەڵکی بەرەو لای خۆیو بیری نوێ خوازی لە نێو خەڵکا پەرەی سەند و ئەوەش بوو بەھۆی ئەوەی کە (موخاتەبی شیعر) لە باتی ھەندێک ببێ بە میللەتێک.&lt;ref&gt;ساعێدی، حه‌مید، میژووی قاڵبی نوێ یان ئازاد له‌شیعری كوردی، فارسی، عه‌ره‌بیدا. گوفاری کۆچ. ئوکتوبر ۲۰۱۱.&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:Nima Yushij.jpg|وێنۆک|200px|نیما یووشیج بناخەی شێعری نیمایی دانا.]]

لە دەورەی مەشروتییەتدا دامەزراندنی چاپەمەنییەکان، بڵاوکردنەی ئەندێشەی ئازادی خوازی و دامەزراندنی [[دارالفنون]] و وشیار بوونەوە ی خەڵکی بەھۆی کتێب و ڕۆژنامەکان و… بوو بەھۆی دانانی بناغەی نێھزەتی مەشروتییەت کە گۆڕانکاری کانی شیعری نوێی فارسی لەوێ سەرچاوە دەگرێ.
لە ئاوا بارودۆخێکدا، شیعری فارسی ڕێگایەکی تازەی دۆزییەوە و وتارو ناوەڕکی تازەی سیاسی – کۆمەڵایەتی و ئینتقادی ڕەنگ و بۆنێکی تازەی پێ بەخشیھەروەھا نزیک بوونەوەی لە زمانی وتاری.

لە یەکەمین کارگەلی شیعری مەشروتیتدا (یا ێز شمع مردە یادێر) عەلی ئەکبەری دێھخودا بوو کە لە باری قافیە دانان و بەیاندا، تازە بووە بە بڕوای ھەندێ نوقتەی ئاڵا و گۆری شیعری ئەو ڕۆیە. لە دوای ئەو (بەھار) (لاھوتی) و … دەستیان کرد بە دانانی دوو بەیتی پەیوەستە یان (چوارپارە) کە لە ڕاستیدا بەرزەخی شیعری عەروزی و شیعری نوێی فارسەکانە.

قاڵبی [[غەزەل]] کە لە شیعری کۆنی ئێراندا قاڵبیِکی ئەویندارانە بە زمانێکی نەرم و نیان بوو، لە دەورانی مەشروتییەتدا دەبێتە قاڵبێک بۆ ڕاگەیاندنی شۆڕشی- نیشتمانی و لە باری ناوەڕۆکیشەوە توندو تیژە. غەزەڵی ئەو سەردەمە (غەزەڵی ئازادی) بوو کە دەتوانین ئاماژە بە غەزەڵەکانی (عارف قزوینی)، (بھار) و (دھخدا) بکەین. دیکەی گۆڕانکاری غەزەڵ دەتوانین لە شیعرەکانی ([[ئەخەوان سالیس]])، ([[فروغ فەرخزاد]])، ([[فریدون مشیری]]) و … وەکو (غەزەلوارە) و (غەزەڵی نوێ یان تەسویری) لەبەر چاو بگرین.

([[نیما یوشیج]]) ھەرچەند کە باوکی شیعری نوێی فارسی ناسراوە بەڵام چەند ساڵ پێش لە نیما (ئەواخری قەرنی ١٣) ھەندێ کەس لەژێر کاریگەری شۆرشی ئەدەبی ئەوروپا-تورکییە دەستیان کرد بە نووسینی شیعری ئازاد. کە لەوانە دەتوانین لە (تقی ڕفعت) بەر پرسی ڕۆژنامەی ئازادیستانی تەبرێز و پەیرەوەکانی وەکوو (شەمس کەسمایی) و (جەعفر خامنەی) ناو بەرین کە بیرو ڕایان گۆڕانکاری و تەکامولی ئەدەبی بوو.

نیما وەزنی شیعری لاپەسەندەو درێژی مسرەعەکانی کورت و درێژ کرد و قافیەکانی لەروی نیازەوە بەکار ھێنا. بەم جۆرە (نیما) بناغەی (شیعری نیمایی) دانا.

بەرە بەرە لە پاش ئەوە فۆڕمێکی دیکەی شیعر پەیدا بوو کە وەزن و کێشەی شیعریشی نەبوو. بناغەی ئەم شیعرە زیتر پەیام و ئیماژە، و پێناسەی ئەم کارە دەکەن بەوەی کە شیعری سپی شیعرێکە کە لە ھەموو جۆرە زەرق و بەرقی شیعری یەوە بەدوورەو شیعرێکی ساکارو سپی یە و شیعرێکی پڕ لە حەشوت و پەرت و پەڵا نی یە بە ڵکو شیعرێکی پڕو تەواوە بە جۆرێ کە ئەگەر بەشێکی شیعرەکە بسڕیتەوە ئیدی مانای شیعری دەفەوتێ و ھیچی بۆ نامێنێتەوە و کەس تێ ناگا. ئەم شیعرە لە ئێرانەوە بە ناوی ([[ئەحمەدی شاملو]]) ناسراوەو لە گورەکانی ئەم جۆرە شیعرەیە.

لە بارودۆخی گۆڕانکاری شیعری ئەو سەردەمە و ھەنگاو ھەڵگرتنی بەرەو ساکاری و شێوازێکی زوو دەس ھێنان و (سھلالوصولی) بە جرۆرێکی شیعری ئاژاوەی شیعری دەگەین کە داھێنانی بە بێ بار ھێنانە و لەم ڕێگەیەدا ئیدی بە تەنیا لە وەزن، مۆسیقا، قافیە و قاڵبە پێشووەکان بە دوورە بەڵکو لە باری پەیام و ئیماژیشەوە زۆر لاوازو بێ مانایە. ئەم فۆڕمە پچرانە شیعرییە بە نێوی (شەپۆلی نوێ) ناسا کە ئاکامێمی نەبوو و زیاتر بارو دۆخی ڕۆحی-کۆمەڵایەتی جەوانان بوو لەگەڵ نا ئاشنا بوونیان بە (ڕەسەنایەتی) و (ڕیسالەتی) شیعر و ئەدەب.

ئەمڕۆ لە ئەدەبی فارسیدا شەپۆلێکی تازەگەری لە غەزەلدا زۆر بەرچاوە. [[سیمین بێھبەھانی]] و قەزوە و قەیسەر ئەمینپوور و بەھمەنی و… غەزەل بە شێوەیەکی تازە و ئەوڕۆیی دەنووسنەوە.

== پەخشان ==
یەکەم پەخشانی فارسی پاش ھاتنی ئیسلام لەنێوان ساڵانی (٣٤٩–٣٥١ک. ز) نووسراوە، کە پێشەکی کتێبی شاھنامەی فردەوسییەو. یەکەمین تەرجەمە، کە مێژووی تەبەرییە لە عەرەبییەوە وەرگێڕاوە بۆ زمانی فارسی.

یەکەم ڕۆژنامەی فارسی لە ساڵی ١٨٣٧دا چاپو بڵاو کراوە.

بەرھەمەکانی حاجی زین العابدینی مەراغەیی و سیاحەتنامەی ئیبراھیم بەگ و شاکاری نووسەرانی دی بەرەگ و ڕیشەی قووڵی ڕیالیزمی خۆیان و بەزمانێکی تۆکمەو پتەویان بوونە بەردی بناغە بۆ سەرھەڵدانی فۆرمی ھونەریی چیرۆک لە ئەدەبیاتی فارسیدا. لە ساڵی ١٩٢٥ دا چیرۆکەکانی [[موحەممد عەلی جەمالزادھ]] «ھەبوو نەبوو» و «حاجی ئاغا»ی صادق ھدایت بوونە بەردی بناغە بۆ چیرۆکی ھونەریی فارسی. بە بڵاوبوونەوەی کۆمەڵە چیرۆکی «یەکێ بوو … یەکێ نەبوو» گۆڕانێکی بنچینەیی لە زمان و فۆرمی ھونەری چیرۆکی فارسیدا ھەستی پێدەکرێ بەتایبەتی کە لە ھەندەران لە ڕۆژنامەی (کاوە) لە بەرلین ئاشنایی چیرۆکی ڕۆژاوایی ببوو کەڵکی لە زمانی گفتوگۆی ڕۆژانەی خەڵک وەرگرتووەو پاڵەوانەکانی سادەو بێگرێ و گۆڵ دەدوێن ئەو داھێنانەی جمالزادە کۆمەڵێ نووسەری بە دوای خۆیدا کێش کرد (صادق ھدایت)یش وەکو پێشەنگی دەستەی یەکەمی چیرۆکی فارسی بەرھەمەکانی خۆی بۆ دژایەتی دەستەڵاتی سیاسی بەکاردەھێناو زمان و پاڵەوان و بابەتی [[چیرۆک]] و نۆڤڵێتەکانی ڕەنگدانەوەی ئازارو ژان و مەینەتییەکانی چینی ھەژاری میللەتەکەی بوو لەھەمان کاتدا بەشێک لە بەرھەمەکانیش بۆ زیندووکردنەوەو شانازی بە مێژووی نەتەوەیی خۆیەوە تەرخان کردووەو بە قووڵایی مێژوودا ڕۆدەچێت و دەیکاتە بەرھەمێکی ھونەریی سەردەم.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.duhokwriters.com/kurdi/in.php?page=news2&amp;id=1134 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120121124823/http://www.duhokwriters.com/kurdi/in.php?page=news2&amp;id=1134 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120121124823/http://www.duhokwriters.com/kurdi/in.php?page=news2&amp;id=1134 |date=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt;

پەخشاننووسی فارس [[سادق ھیدایەت]] (١٩٠٣ _ ١٩٥١) لە ١٩٣٦ ڕومانی (کوندەپەپووی کوێر) بڵاو دەکاتەوە. چیرۆکی ھونەریی فارسی بە ڕای ڕەخنەگرانی فارس و غەیرە فارس، بە سادق ھیدایەت دەستپێ دەکات و ئەو بە باوکی پەخشانی فارسی ناسراوە. کە ڕۆژییە لیسکۆ کوندەپەپووی کوێری کرد بە فەرەنسایی، ئیدی ھیدایەت ناوبانگی پەیدا کرد، دواتر (ژیلیز لازار)یش (حاجی ئاغا)ی تەرجەمەی ھەمان زمان کرد و ئیدی ئیشەکانی بۆ ئینگلیزی و ئەڵمانیاییش وەرگێڕدران.&lt;ref&gt;حه‌سه‌ن، حه‌مه‌سه‌عید، [http://www.gulan-media.com/f_detail.php?id=26408 مه‌رگ بانگمان ده‌کات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307005539/http://gulan-media.com/f_detail.php?id=26408 |date= ٧ی ئازاری ٢٠١٦}}، له: گولان میدیا. ۱۱/۱۲/۲۰۱۰.&lt;/ref&gt;

[[پیشانگای کتێبی تاران]] بە خەڵاتە زۆرو زەبەنە تایبەتیو دەوڵەتییەکەیەوە شوێنی نواندنی ئەدەبی چیرۆکی ئێرانە.&lt;ref&gt;[http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/litart/file/444.php ئه ده بی چیرۆكی ئیران له ساڵی ڕابردوودا]{{بەستەری مردوو|url=http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/litart/file/444.php |date=نیسانی ٢٠٢٠}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}. ۳۱/۱/۱۳۹۰&lt;/ref&gt;

== زمانی فارسی لە کوردستان ==
ھەتا ڕاپەڕینەکانی شێخ مەحموود و دروستبوونی دەوڵەتی عێراق زمانی فارسی لە کوردستاندا ھەر زمانی خوێندن و نووسین بووە.&lt;ref&gt;[http://www.zimannasi.com/babat6.htm پ .ی. سەلام ناوخۆش :دەسەڵاتی کوردی خۆی نایەوێت زمانی یەکگرتوو دروست بێت] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114061850/http://www.zimannasi.com/babat6.htm |date=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١}}، ئوکتوبر ۲۰۱۱.&lt;/ref&gt; [[غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی|ڕەشید یاسەمی]] لە کتێبی (کورد و پەیوەستەگییێ نەژادیێ ئو) دەنووسێ کە لە ژیانی مامەڵاتی و سیاسی کوردانی [[سلێمانی]] زمانی فارسی بە کار دەھێنرا و ھەتا ساڵی ١٩٢١ی زایینی خوێندی قوتابخانەکانی ئەم شارە بە زمانی فارسی بووە و شوینەواری سەعدی، حافز، جامی، عەتار، و شێخ بەھاییان دەخوێند.&lt;ref&gt;ڕەشید یاسمی. کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ساعێدی، حەمید، میژووی قاڵبی نوێ یان ئازاد لە شیعری كوردی، فارسی، عەرەبیدا. گوفاری کۆچ. ئوکتوبر ۲۰۱۱&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Encyclopaedia of Islam.vol lv&lt;/ref&gt; لەو سەردەمدا شاعیران و نووسەرانی بەناوبانگی کورد وەکوو ئەدەب میسحاب، [[شێخ ڕەزای تاڵەبانی|شێخ ڕەزا تاڵەبانی]] و [[ئەحمەد موختار جاف]] لەگەڵ کوردی بە فارسیش شێعریان ھوندووە.&lt;ref&gt;انصاف‌پور، غلامرضا، تاریخ سیاسی و جغرافیایی مردم كرد (از شرقی‌ترین تا غربی‌ترین)، نشر ارمغان: ۱۳۸۶. (غولامڕەزا ئینساف پوور: مێژوویی سیاسی و جوغرافیایی خەلکی کورد، وەرگێڕی کوردی: حامید ڕەشیدی زەرزا)&lt;/ref&gt; ئەدەبی فارسی لەسەر بەرھەمی ئەدیبە کوردەکان وەک [[نالی]]، مستەفا [[مستەفا بێسارانی|بێسارانی]] و مەولەوی تاوەگۆزی کاریگەری بەرچاوی ھەبووە.&lt;ref name=&quot;qadirzada.com&quot;&gt;[http://qadirzada.com/Kurdstanu.derwazei.baruieranda.html کوردستان دەروازەیەکی گەورە بە ڕووی ئێراندا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304222111/http://qadirzada.com/Kurdstanu.derwazei.baruieranda.html |date= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ }}، ئوکتوبر ۲۰۱۱.&lt;/ref&gt;

لە سەردەمی ھاوچەرخ عەبدوڕەحمانی شەرەفکەندی ([[ھەژار]])، کتێبی «یاسا لە پزیشکی» بەرھەمی [[ئیبن سینا]] وەرگێڕایە سەر فارسی.&lt;ref&gt;شەرەفکەندی، عەبدوڕەحمان، [[فەرھەنگی ھەنبانەبۆرینە|ھەنبانە بۆرینە]]، تاران، چاپەمەنی سرووش، ٢٠٠٩، ISBN 978-964-376-516-3&lt;/ref&gt; دوابەدوای بڵاو بوونەوەی ئەم بەرھەمە، نێوی ھەژار لە ناوەندەکانی ئەدەبی و زانستیدا کەوتە سەر زاران و بوو بە ئەندامی [[فەرھەنگستانی زمانی فارسی]].&lt;ref&gt;[http://sorani.irib.ir/babetekan/yaddasht/item/114544-saliadi-koci-dwaii-nemr-mamosta-aebdwrehmani-serefkendimamosta-eejar ساڵیادی کۆچی دوایی نەمر مامۆستا عەبدوڕەحمانی شەرەفکەندی (مامۆستا ھەژار)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110317060504/http://sorani.irib.ir/babetekan/yaddasht/item/114544-saliadi-koci-dwaii-nemr-mamosta-aebdwrehmani-serefkendimamosta-eejar |date=١٧ی ئازاری ٢٠١١}}. ئەگەر چی مامۆستا ھەژار وەرگێرانی ئەم پەرتووکە بۆ سەر زمانیێکی بێگانە چاری ناچار و بۆ پەیداکردنی نانی ڕۆژانەی خۆی دەزانێ و لەم کارە بە بێگاری ناو دەبا: [[فەرھەنگی ھەنبانەبۆرینە|ھەنبانە بۆرینە]]، ل ٢٨ و ٢٩&lt;/ref&gt; ھەژار چوارینەکانی خەیامی نەیشابووریشی بۆ سەر زمانی کوردی وەرگێڕاوە.

[[محەممەد قازی]]، خەڵکی [[مەھاباد]]، بە وەرگێڕانی زیاتر لە حەفتا بەرھەمی ئەدەبی و مێژوویی لە نووسەرانی ناوازەی جیھانی بۆ سەر زمانی فارسی، خزمەتێکی بە زمان و ئەدەبی فارسی کرد. [[ئیبراھیم یوونسی]] خەڵکی بانە ٨١ کتێبی وەرگێراوەتە سەر زمانی فارسی.&lt;ref&gt;محەممەدزادە، خالید، ئیبراھیم یوونسی: من بە زمانی فارسی خزمەتی ئەدەبیاتی کوردیم کردووە. ۲۰۰۶. ۰۵. ۲۵&lt;/ref&gt;

دوای شکان و تێکچوونی شۆڕش و ڕاپەڕینی کوردان لە بەرامبەر ڕێژیمی عێراق لە ساڵی ١٩٧٥ شەپۆلێکی بەرفراوان لە پەنابەرانی کوردی عێراقی چوونە ناو ئێرانەوە و لەگەڵ کولتوری ئێرانی تا ڕادەیەک ئاشنا بوون. لە دوای ١٩٩١ کە زۆریان گەڕانەوە کوردستانی عێراق، ژمارەیەکی زۆریان کە بە &quot;بارزانیە ئێرانیەکان&quot; ناسراون کە ژمارەیان بە ١٠ هەزار کەسێک دەخەمڵێندرێت، زۆریان بە تایبەتی گەنجان و کیژان زیاتر لە نێو خۆیان بە فارسی قسە دەکەن وەک زمانی &quot;پرێستیژ&quot; .&lt;ref name=&quot;qadirzada.com&quot;/&gt; ئەمڕۆ قسە کردن بە زمانی فارسی لە دەڤەری [[سۆران]] بە تایبەتی لە فەرمانگە و دامەزراوەکانی ئەو شارە بڕەوی ھەیە.&lt;ref&gt;ڕووبەر: باڵەکی، دڵشاد: [http://rubernet.net/komalayati/670-zman-farsi.html زمانی فارسی لە داموودەزگاکانی سۆران دەبێتە واقیع] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120816193436/http://rubernet.net/komalayati/670-zman-farsi.html |date=١٦ی ئابی ٢٠١٢}}.&lt;/ref&gt;

لە [[زانکۆی سەڵاحەدین|زانکۆی سەلاحەدین]] لە [[ھەولێر]]، بەشی زمانی فارسی لە ساڵی ١٩٩٨ەوە ھەتا ئێستا زمان و ئەدەبی فارسی لێ دەوترێتەوە.&lt;ref&gt;مەھدی خۆشناو بەرپرسی بەشی فارسی زانکۆی حکوومی سەلاحەدین دەڵێت: کوردەکان لەگەڵ ئەوەدا کە تێبینی سیاسی و کۆمھڵایەتی و کلتووریی خۆیان ھەیە، بەردەوام حەز دەکەن زمانی فارسی فێر بن: [http://qadirzada.com/Kurdstanu.derwazei.baruieranda.html کوردستان دەروازەیەکی گەورە بە ڕووی ئێراندا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304222111/http://qadirzada.com/Kurdstanu.derwazei.baruieranda.html |date= ٤ی ئازاری ٢٠١٦ }}، ئوکتوبر ۲۰۱۱.&lt;/ref&gt;

کوردەکان لە تورکیا لە ناو خەبات بۆ لە ناو بەردنی داسەپاندنی سیاسەتی دژی ئێرانی تورکیای ئاتاتوورکی، زمان و وێژەی کوردی و زمان و وێژەی فارسییان لە بەرامبەری ئەم [[سیاسەت]]ە دادەنا… ئەم ڕەوشەی فەرھەنگ مرۆڤانی کورد سەبارەت بە ئەدەبی فارسی بەردەوام بوو.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{نێوانویکی|code=fa}}
* [https://web.archive.org/web/20080530023943/http://www.persianlanguage.ir/ ماڵپەڕی زمانی فارسی]
* [http://translate.google.com/?sl=fa&amp;tl=en وەرگێڕی سەرھێڵی گووگڵ بۆ زمانی فارسی]

{{زمانەکانی ئێران}}
{{زمانەکانی عێراق}}

{{تووڵی دەروازە|ئێران|زمان|ئازەربایجان|ئەفغانستان|تاجیکستان|پاکستان}}
{{پۆلی کۆمنز|Persian language}}

[[پۆل:چاندی ئێرانی]]
[[پۆل:زمانە ئێرانییەکان]]
[[پۆل:زمانەکانی ئەفغانستان]]
[[پۆل:زمانەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:زمانەکانی ھیندستان]]
[[پۆل:زمانەکانی عێراق]]
[[پۆل:زمانەکانی پاکستان]]
[[پۆل:زمانەکانی تاجیکستان]]
[[پۆل:زمانەکانی ئۆزبەکستان]]
[[پۆل:زمانی فارسی|زمانی فارسی]]
[[پۆل:زمانەکانی ئێران]]
[[پۆل:زمانەکانی ئازەربایجان]]
[[پۆل:زمانەکانی کووەیت]]
[[پۆل:زمانەکانی ڕووسیا]]
[[پۆل:زمانەکانی قەوقاز]]
[[پۆل:زمانەکانی بکەر–بەرکار–کار]]
[[پۆل:زمانەکان]]
[[پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-١]]
[[پۆل:زمانەکان بە کۆدی ئیزۆ ٦٣٩-٢]]
[[پۆل:چاندی فارسی]]
[[پۆل:زمانە پێکەوەنووساوەکان]]</text>
      <sha1>3df4r3n2nlasho9v4u0d0y95fzes9f0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئەنقەرە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8713</id>
    <revision>
      <id>1583623</id>
      <parentid>1583379</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T15:01:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}}</comment>
      <origin>1583623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25433" sha1="kfkdu7brddc39i5f9rwxhh37gbbyzks" xml:space="preserve">{{Databox}}'''ئەنقەرە''' (بە [[زمانی تورکی|تورکی]]: ''Ankara'') پایتەختی [[تورکیا]]یە،&lt;ref&gt;&quot;[https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/anayasa.uc?p1=3 دستور الجمهورية التركية]&quot;. تم الإطلاع عليه : 17 يوليو 20015. &quot; الدستور التركي المادة الثالثة 1982&quot; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150630012558/https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/anayasa.uc?p1=3 |date=30 يونيو 2015}}&lt;/ref&gt; و دووەم گەورەترین شاریەتی لە دوای شاری [[ئەستەمبوڵ]]. ژمارەی دانیشتووانی شارەکە بە دەوروبەرییەوە نزیکەی ٥،٨٦٤،٠٤٩ کەسە بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٤.&lt;ref&gt;[https://cip.tuik.gov.tr/ &quot;Nüfus ve Demografi – Toplam Nüfus&quot;] www.tuik.gov.tr [[المعهد الإحصائي التركي]] {{Webarchive|url=http://web.archive.org/web/20250606065615/https://cip.tuik.gov.tr/|date=2025-06-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب
| مسار = https://www.turkstations.com/أنقرة/سكان-أنقرة-2/
| عنوان = سكان أنقرة
| تاريخ = 2021-11-20
| موقع = محطات تركيا
| لغة = ar
| تاريخ الوصول = 2021-11-28
| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20211128232818/https://www.turkstations.com/أنقرة/سكان-أنقرة-2/ | تاريخ أرشيف = 28 نوفمبر 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب
| مسار = https://www.nufusu.com/il/ankara-nufusu
| عنوان = Ankara Nüfusu
| موقع = www.nufusu.com
| لغة = tr
| تاريخ الوصول = 2021-11-28
| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20211125050031/https://www.nufusu.com/il/ankara-nufusu | تاريخ أرشيف = 25 نوفمبر 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=18616 مؤسسة الإحصاء التركية، أنقرة. 2014] تم الإطلاع عليه : 17 يوليو 2015 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170610005823/http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=18616 |date=10 يونيو 2017}}&lt;/ref&gt; لە ڕووی جوگرافییەوە [[ئاناتۆلیا]] بە نزیک لە ناوەندی تورکیا دادەنرێت، و بەشە باکوورییەکانی ناوچەی ڕۆژاوای [[دەریای ڕەش]] لە دەرەوەیەتی، و بەشێکی زۆری لە ناو [[ناوچەی ناوەندی ئاناتۆلیا]]دایە. و سێیەم پارێزگایە لە ڕووی ڕووبەرەوە لەسەر ئاستی تورکیا، و دەورە دراوە بە [[بۆلوو (پارێزگا)|بۆلوو]]، [[جانقری (پارێزگا)|جانقری]]، و [[کریککالێ (پارێزگا)|کریککالێ]]، و [[کیرشێھیر (پارێزگا)|کیرشێھیر]]، و [[ئاکسارای (پارێزگا)|ئاکسارای]]، و [[قۆنیە]] و لە پێشەوەش [[ئەسکی شەھیر (پارێزگا)|ئەسکی شەھیر]].

ئەنقەرە بە خێرایییەکی زۆر گەشەی کرد دوای ئەوەی لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٣ وەک پایتەختی تورکیا ڕا گەیەندرا، و لە ئەمڕۆماندا بووەتە دووەم شار لە قەرەباڵغیدا. لە سەرەتای کۆماری تورکیادا ئابووریی ئەنقەرە پشتی بە [[کشتوکاڵ]] و [[ئاژەڵداری]] دەبەست، و تا ئێستاش نیوەی زەوییەکانی ئەنقەرە بۆ مەبەستی کشتوکاڵ بەکار دەھێنرێن. ھەروەھا چالاکیی ئابووریی ئەنقەرە بە ڕێژەیەکی زۆر پشت بە [[بازرگانی]] و [[پیشەسازی]] دەبەستێت. بەڵام ئەو قورسایییە ئابوورییەی کە لە ڕێگەی کشتوکاڵ و ئاژەڵدارییەوە بەدەست دەھات لە کەمبوونەوەی بەردەوامدایە. ئەو وەبەرھێنانانەی لە ئەنقەرە و دەوروبەریدا بوون، چ لە [[کەرتی گشتی]] یان [[کەرتی تایبەت]]، ھانی کۆچی ژمارەیەکی زۆر لە ھێزی کاریان دا بۆ ئەنقەرە لە پارێزگاکانی دیکەوە. و ژمارەی دانیشتووان چەندین جار زیادی کردووە لە کاتی ڕاگەیاندنی کۆمارەوە تا ئەمڕۆ. و دەتوانرێت بوترێت کە لە ھەر چوار کەس سێیان لە کەرتی خزمەتگوزارییەکاندا کار دەکەن، وەک پەیوەندی و ھەواڵ و خزمەتگوزارییەکان، و کارە بازرگانییە ھاوشێوەکان، و یەکێک لە ھەر چوار کەس لە پیشەسازیدا، و بە ڕێژەی ٢٪ لە کەرتی کشتوکاڵدا. کارە پیشەسازییەکان بەتایبەتی لەسەر [[ڕستن و چنین]] و [[پیشەسازیی خۆراک|بەرھەمە خۆراکییەکان]] و [[بنیاتنان]] چڕ بوونەتەوە. بەڵام لە ئەمڕۆماندا زۆربەی وەبەرھێنانەکان لە بواری بەرگری، و کانزا و بزوێنەردان. و پارێزگای ئەنقەرە خاوەنی گەورەترین ژمارەی [[زانکۆ]]یە لە تورکیا، جگە لەوەی ژمارەی ئەو کەسانەی کە بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]یان تێیدا بەدەست ھێناوە چەندین بەرابەرە. ئەم کۆمەڵگە خوێندەوار و لێھاتووە لە [[تەکنۆلۆژیا]] ھێزی کاری پێویست بۆ وەبەرھێنان بە شێوەیەکی سەرەکی دروست دەکات. و ئەنقەرە بە ناوچەکانی دیکەی تورکیاوە دەبەسترێتەوە لە ڕێگەی [[گواستنەوەی ھێڵی ئاسن|ھێڵی ئاسن]] و [[ڕێگای خێرا|ڕێگا خێراکان]] و [[فڕۆکەخانە]]کان.

مێژووی ئەنقەرە بۆ پێش دە ھەزار ساڵ دەگەڕێتەوە کە دەگاتە [[سەردەمی بەردینی کۆن]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.anadolumedeniyetlerimuzesi.gov.tr/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFA80988BFAA5E6B098D40DBAF123EC275 متحف حضارة أنقرة، أنقرة على مدار العصور]&quot;. تم الإطلاع عليه : 17 يوليو 2015. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821210731/http://www.anadolumedeniyetlerimuzesi.gov.tr/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFA80988BFAA5E6B098D40DBAF123EC275 |date=21 أغسطس 2014}}&lt;/ref&gt; کاتێک مرۆڤی سەرەتاییی یەکەم تێیدا نیشتەجێ بوو، و چەندین شارستانییەت یەکیان لە دوای یەک تێیدا ھاتووە، [[حیشییەکان]]، و [[فریجیا|فریجییەکان]]، و [[لیدییەکان|لیدییەکان]]، و [[فارسەکان]]، و [[گالاتیا|گالاتییەکان]]، و [[ڕۆمانەکان]]، و [[بیزەنتییەکان|بیزەنتییەکان]]، و [[دەوڵەتی سەلجووقی|سەلجووقییەکان]] فەرمانڕەوایییان کردووە، پاشان [[دەوڵەتی عوسمانی]]، و لە کۆتاییدا بوو بە پارێزگایەک لە ناو خاکەکانی تورکیادا. تێکتۆساجەکان ئەنقەرەیان وەک پایتەختی خۆیان گرتە بەر، ھەروەک چۆن ئەنقەرە لە ناو سنوورەکانی [[گۆردیۆم]]دا بوو کە [[فریجیا|فریجییەکان]] وەک پایتەختی خۆیان گرتبوویانە بەر. چوبووک (یەکێک لە ناوەندەکانی ئەنقەرە) ئەو ناوچەیە بوو کە [[بایەزیدی یەکەم|بایەزیدی یەکەم]] تێیدا لە بەرامبەر [[تەیمورلینگ]] شکستی ھێنا لە [[شەڕی ئەنقەرە]]دا، و ھەروەھا ئەنقەرە خاڵێکی وەرچەرخان بوو لە [[جەنگی سەربەخۆییی تورکیا|جەنگی سەربەخۆیی]] لە شەڕی سەقەریا لە نزیک پۆلاتلی (بەشی ڕۆژاوای ئەنقەرە).

ئەنقەرە - کە بەشێکی زۆری لە ناو [[ناوچەی ناوەندی ئاناتۆلیا]]دایە جگە لە بەشە باکوورییەکانی ناوچەی ڕۆژاوای [[دەریای ڕەش]] - خاوەنی [[کەشوھەوای کیشوەری]]یە. و ئەو شارانەی کە لە دەرەوەی پارێزگاکەن بەشێکی زۆریان لە [[بەرزایی|بەرزایییەکان]] پێکھاتوون کە کێڵگەکانی [[دانەوێڵە]] دایانپۆشیوە. و ڕێوشوێن گیراوەتە بەر بۆ پاراستنی ناوچە سروشتییە جوان و جۆراوجۆرەکان لە پارێزگاکەدا، و بە مەبەستی حەوانەوە و چێژوەرگرتن پێشکەش دەکرێن و ئامادە دەکرێن. و لە ناوچە جیاجیاکانی جیھاندا ئەو ئاژەڵانەی ناوی ئەنقەرەیان ھەڵگرتووە دەناسرێن وەک [[کەروێشکی ئانگۆرا]]، و [[بزنی ئانگۆرا]]، و [[پشیلەی ئانگۆرای تورکی]]. ھەروەھا [[ھەرمێ]]ی ئەنقەرە و [[زەعفەران]]ی ئەنقەرە وەک خۆراکە ناوخۆیییەکان دەناسرێن، و ھەروەھا گەرماوە ئاوە کانزایییەکان لە ناوچە جیاجیاکانی تورکیادا.

== بنەچەی ناو ==
[[پەڕگە: Ankara'ya ismini veren çapa.jpg|250px|وێنۆک|چەپ|پارچە دراوێک کە ئەفسانەی ئەو لەنگەرانە نیشان دەدات کە ئەنقەرەی پێ دەناسرایەوە، لە سەردەمی گالیانۆس لە [[پێڕستی ئیمپراتۆرە ڕۆمانییەکان|ئیمپراتۆرە ڕۆمانییەکان]] لێدراوە.&lt;ref&gt;^ Anadolu Medeniyetleri Müzesi Ankara Şehir Sikkeleri reyonu&lt;/ref&gt;]]
ئەنقەرە لە سەرچاوە عەرەبییەکاندا و بەتایبەتی مێژووی جەنگە خاچپەرستەکان بە ئەنکووریە و ئەنکوور و ئەنکوورار ناودەبرا.&lt;ref&gt;[[أحمد زكي باشا|أحمد زكي بك]]، قاموس الجغرافية القديمة، ص 16&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|عنوان=عالم القرون الوسطى في أعين المسلمين|مسار=https://books.google.com.sa/books?id=zWplowxYd-EC&amp;pg=PA189&amp;dq=%22%D8%A3%D9%86%D9%83%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi2lMaaxtnsAhXGCOwKHY3dBHIQ6AEwAnoECAAQAg#v=onepage&amp;q=%22%D8%A3%D9%86%D9%83%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9%22&amp;f=false|ناشر=AIRP|تاريخ=2007|ISBN=978-9953-36-966-2|لغة=ar|مؤلف1=إبراهيم، عبد| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20201029102236/https://books.google.com.sa/books?id=zWplowxYd-EC&amp;pg=PA189&amp;dq=%22أنكورية%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi2lMaaxtnsAhXGCOwKHY3dBHIQ6AEwAnoECAAQAg | تاريخ أرشيف = 29 أكتوبر 2020 }}&lt;/ref&gt; و بە ناوی «ئەنقەرە» لە وتەی [[ئیمرۇلقەیس]]دا ھاتووە «ربّ طعنة مُثْعَنْجِرة، وخطبة مُسْحَنْفِرة، تبقى غداً بأنقرة»، و شاعیر [[ئەبوو تەممام]] لە ھۆنراوەیەکدا ئاماژەی پێ کردووە «جرى لها الفأل برحا بأنقرة إذ غُودرت وحشة الساحات والرحب».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|عنوان=ملخص تاريخ الخوارج|مسار=https://books.google.com.sa/books?id=__tPDwAAQBAJ&amp;pg=PT88&amp;dq=%22%D8%A3%D9%86%D9%83%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi2lMaaxtnsAhXGCOwKHY3dBHIQ6AEwAHoECAEQAg#v=onepage&amp;q=%22%D8%A3%D9%86%D9%83%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9%22&amp;f=false|ناشر=ktab INC.|تاريخ=2007|ISBN=978-977-339-211-6|لغة=ar|مؤلف1=محمد شريف| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20201029102258/https://books.google.com.sa/books?id=__tPDwAAQBAJ&amp;pg=PT88&amp;dq=%22أنكورية%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi2lMaaxtnsAhXGCOwKHY3dBHIQ6AEwAHoECAEQAg | تاريخ أرشيف = 29 أكتوبر 2020 }}&lt;/ref&gt;

ئەنقەرە لە [[زمانی فریجی|زمانی فریجییەکان]] و ھەروەھا زمانی یۆنانیی کۆندا Ἄγκυرایە و بە «ئانقیرە» دەخوێندرێتەوە و بە واتای «[[لەنگەر|لەنگەری کەشتی]]» دێت و ھەندێک ئەفسانەی کۆن دەڵێن کە ئەو شوێنەیە کە [[میداس]] پاشای [[فریجیا]] لەنگەری کەشتییەکی تێدا دۆزیوەتەوە.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Erdoğan, Abdülkerim, Gökçe Günel, ve Ali Kılcı. &quot;Tarih İçinde Ankara&quot;. 8&lt;/ref&gt; و باس کراوە کە [[ئەسکەندەری مەزن|ئەسکەندەری مەقدوونی]] لە گەشتەکەیدا بەرەو [[ڕۆژھەڵات]] لە ساڵی ٣٣٣ (پ.ز) بە ئەنکۆرادا تێپەڕیوە.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; ھەروەھا ئەمڕۆ لە مۆزەخانەی ئاناتۆڵیا لە ئەنقەرە دراوی کۆن ھەن کە دەگەڕێنەوە بۆ سەدەی دووەمی زایینی و وێنەی لەنگەری کەشتییان لەسەر لێدراوە.&lt;ref&gt;Erdoğan, Abdülkerim, Gökçe Günel ve Ali Kılcı. &quot;Tarih İçinde Ankara&quot;. 40&lt;/ref&gt;

لە کاتێکدا ئەنقەرە بە Ἄγκυرا لای [[فریجیا|فریجییەکان]] و [[گالاتیا]] و [[ڕۆمای کۆن]] دەناسرا، بەڵام لە سەرچاوەکانی [[نووسینی لاتینی|ئەلفوبێی لاتینیدا]] لای [[جیھانی ڕۆژاوا|جیھانی ڕۆژاوا]] بە ئەنکیریا و ئەنجیریا ناوی ھاتووە. و ناوی ئەنقەرە گۆڕا دوای ھاتنی [[توورک|توورکەکان]] بۆ [[ئاناتۆڵیا]] و بە ئەنگووریا و ئەنگووروو ناوی ھاتووە. و لە ڕۆژاوا بە ئەنگۆرا ناوی ھاتووە. و لە کاغەزە فەرمییە جیاوازەکاندا کە دەگەڕێنەوە بۆ سەدەی ١٦ی سەر بە [[دەوڵەتی عوسمانی]] ناوی ئەنقەرە بەکار ھاتووە.&lt;ref&gt;Deniz KARAMAN. &quot;XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısında Ankara Sancaغındaki Mâlikâne-Mukataalara Dair Bazı Bilgiler&quot;..&lt;/ref&gt;

و [[توورکیا|کۆماری توورکیا]] لە ٢٨ی ئازاری ١٩٣٠ بە فەرمی داوای لە وڵاتە بیانییەکان کرد ناوی شارەکان بە [[زمانی توورکی|بە زمانی توورکی]] بەکار بھیێنن. و لەو ڕێکەوتەوە لە فەرمانگەی پۆستەدا وەک ئەنگۆرا ناونیشان دەکران و لە نووسینەکاندا بۆ ئەنقەرە نەدەگوازرانەوە.&lt;ref&gt;&quot;Turks are forcing us to adopt İstanbul and Ankara by refusing to deliver lettres addresssed to Constantinople and Angora...&quot; Edward Gleichen (1931). &quot;[http://www.jstor.org/stable/1784393 Some Recent Decisions of the P. C. G. N.]&quot;. The Geographical Journal 77: 161-163. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307150910/http://www.jstor.org/stable/1784393 |date=07 مارس 2016}}&lt;/ref&gt; و بەم شێوەیە ناوی ئەنقەرە گۆڕا بۆ ناوێکی جیھانی.

== جوگرافیاکەی ==
پارێزگای ئەنقەرە لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[کریککالێ (پارێزگا)|کریککالێ]] و لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[جانقری (پارێزگا)|جانقری]] و لە باکووری ڕۆژاواوە لەگەڵ [[بۆلوو (پارێزگا)|بۆلوو]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[ئەسکی شەھیر (پارێزگا)|ئەسکی شەھیر]] و لە باشوورەوە لەگەڵ [[قۆنیە (پارێزگا)|قۆنیە]] و لە باشووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[کیرشێھیر (پارێزگا)|کیرشێھیر]] و [[ئاکسارای (پارێزگا)|ئاکسارای]] سنووردارە.

ڕووباری سوور لە ڕۆژھەڵاتی ئەنقەرە بە درێژایی ١٣٥٥ کیلۆمەتر لە ناو خاکەکانی تورکیادایە، بەڵام ڕووباری سەقەریا لە ڕۆژاوای شارەکەیە، و ھەردووکیان سەرچاوەی ئاوی شیرینن بۆ شارەکە. ڕووباری چای (ئەنقەرە چای) کە یەکێکە لە لقەکانی ڕووباری سەقەریا بە ناوەندی شارەکەدا تێدەپەڕێت. و لە باشووری پارێزگاکەدا دووەم گەورەترین دەریاچەی تورکیا ھەیە بە ڕووبەری ١٣٠٠ کیلۆمەتر دووجا، و ڕێژەی سوێری تێیدا دەگاتە ٣٢،٤٪ و بە دووەم گەورەترین دەریاچەی سوێر لە جیھاندا دادەنرێت.&lt;ref&gt;[https://www.independent.co.uk/news/world/europe/lake-tuz-golu-turkish-lake-turned-beautifully-red-blossoming-crimson-algae-10402219.html البحيرة المالحة]. الإندبندنت {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180123060904/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/lake-tuz-golu-turkish-lake-turned-beautifully-red-by-blossoming-of-crimson-algae-10402219.html |date=23 يناير 2018}}&lt;/ref&gt; جگە لە ھەبوونی حەوزێکی داخراو لەم دەریاچەیەدا، و ئەم حەوزە بە گەورەترین [[حەوزی داخراو]] لە تورکیادا دادەنرێت.

٥٠٪ی ڕووبەری پارێزگاکە بە [[دەشت|دەشتایییەکان]] دادەنرێت، و لە [[کشتوکاڵ|کشتووكاڵ]]دا بەکار دەھێنرێن، بەڵام [[دارستان|دارستانەکان]] و زەوییە بایرەکان ٢٨٪ی ڕووبەرەکە پێکدەھێنن، ھەروەھا چیمەن و لەوەڕگاکان ١٢٪ پێکدەھێنن، پاشان زەوییە ناکشتوکاڵییەکان ١٠٪ی ڕووبەری پارێزگاکە پێکدەھێنن. ھەروەھا بەرزترین خاڵ لە پارێزگاکەدا ئەلماداخە (کێوی سێو)، ھەروەھا فراوانترین دەشت دەشتی پۆلاتلییە بە ڕووبەری ٣٧٨٩ کیلۆمەتر دووجا، و ڕووبەری گەورەترین دەریاچە نزیکەی ٤٩٠ کیلۆمەتر دووجایە، و درێژیی درێژترین ڕووباری جاری ١٥١ کیلۆمەترە، کە لقی ڕووباری سەقەریایە لە ناو شارەکەدا. بەڵام گەورەترین بەنداو لە پارێزگاکەدا ڕووبەرەکەی ٨٣،٨ کیلۆمەتر دووجایە، کە بەنداوی ساری یارە. ھەروەھا لە پارێزگاکەدا ١٤ دەریاچەی سروشتی، و ١٣٦ گۆلاوی ئاودێری، و ١١ بەنداو ھەن.&lt;ref&gt;[http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/15/1292/14980.pdf نهر سقاريا]. وزارة التعليم التركية. تم الإطلاع عليه بتاريخ : 31 أغسطس 2015 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180722134350/http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/15/1292/14980.pdf |date=22 يوليو 2018}}&lt;/ref&gt;

=== کەشوھەوا ===

کەشوھەوای باشوور و ناوەندی ئەنقەرە بە [[کەشوھەوای کیشوەری]] دادەنرێت، زستانەکەی ساردە و بارانەکەی بەفراوییە بەڵام ھاوینەکەی گەرم و وشکە. و لە باکووردا کەشوھەوای ئەنقەرە وەک کەشوھەوای [[دەریای ڕەش]] دادەنرێت، کە مامناوەندە و بارانەکەی کەمە. و جیاوازیی گرنگ لە پلەی گەرمیدا لە شەو و ڕۆژ و ھاوین و زستاندا لەو ناوچانەی کە کەشوھەوای زەوینی تێیاندا زاڵە بوونی ھەیە. و مانگی تەممووز یان مانگی ئاب بە گەرمترین وەرزەکانی ساڵ لە پلەی گەرمیدا دادەنرێن. و بەپێی تێکڕای تێکڕای پلەکانی گەرمی لە شارەکەدا بەرزترین پلەی گەرمی لە ڕۆژێکدا ٢٧–٣١ پلەیە. ھەروەھا مانگی کانوونی دووەم ساردترین مانگی ساڵە. و کەمترین پلەی گەرمی لە نێوان -٦ – -١ پلەدایە. و پڕبارانترین مانگی ساڵ مانگی کانوونی یەکەمە بەڵام کەمترینیان مانگی تەممووز یان مانگی ئابە. و شارەکە ٤١٥ ملم بارانی ساڵانە وەردەگرێت. و زۆربەی لە کانوونی یەکەم و کانوونی دووەمدا دەبارێت بە بڕی ٤٨ ملم بۆ ھەر یەکێکیان، بە پێچەوانەی مانگی ئاب کە وشکترینە بە تێکڕایەک کە تەنھا لە ١٢ ملم تێپەڕ ناکات.&lt;ref&gt;[http://karekareankara.atonet.org.tr/sayfa/bilmedikleriniz مناخ أنقرة.معدل هطول المطر.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311094448/http://karekareankara.atonet.org.tr/sayfa/bilmedikleriniz |date=11 مارس 2016}}&lt;/ref&gt; و تێکڕای کۆی بارانبارینی ساڵانە لە نێوان قزڵجە حەمام (شارێکە لە باکووری پارێزگای ئەنقەرە) بە بڕی ٦٠ سم دەگۆڕێت و دەگاتە ٣٠ سم لە شەرەفلیکۆچ حیسار (شارێکە لە باشووری [[پارێزگای ئەنقەرە]]).&lt;ref&gt;[http://www.weatherbase.com/weather/city.php3?c=TR&amp;refer= الطقس في أنقرة] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170410215549/http://www.weatherbase.com/weather/city.php3?c=TR&amp;refer= |date=10 أبريل 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.worldclimate.com/cgi-bin/grid.pl?gr=N40E032 &quot;World climate: Ankara&quot;.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313113357/http://www.worldclimate.com/cgi-bin/grid.pl?gr=n40e032 |date=13 مارس 2016}}&lt;/ref&gt;

{{بۆکسی کەش و هەوا
|location = ئەنقەرە (١٩٦٠–٢٠١٢)
|metric first = Y
|single line = Y
| Jan record high C = 16.6
| Feb record high C = 19.9
| Mar record high C = 26.4
| Apr record high C = 30.6
| May record high C = 33.0
| Jun record high C = 37.0
| Jul record high C = 41.0
| Aug record high C = 40.4
| Sep record high C = 36.0
| Oct record high C = 32.2
| Nov record high C = 24.4
| Dec record high C = 19.8
|year record high C = 41.0
| Jan high C =  4.3
| Feb high C =  6.4
| Mar high C = 11.7
| Apr high C = 17.2
| May high C = 22.2
| Jun high C = 26.6
| Jul high C = 30.2
| Aug high C = 30.2
| Sep high C = 26.0
| Oct high C = 19.9
| Nov high C = 12.8
| Dec high C =  6.6
|year high C = 17.8
| Jan low C = -3.0
| Feb low C = -2.2
| Mar low C =  1.0
| Apr low C =  5.7
| May low C =  9.7
| Jun low C = 13.0
| Jul low C = 16.0
| Aug low C = 16.0
| Sep low C = 11.9
| Oct low C =  7.4
| Nov low C =  2.5
| Dec low C = -0.6
|year low C =  6.5
| Jan record low C = -21.2
| Feb record low C = -21.5
| Mar record low C = -19.2
| Apr record low C =  -6.7
| May record low C =  -1.6
| Jun record low C =   4.7
| Jul record low C =   6.8
| Aug record low C =   6.3
| Sep record low C =   2.5
| Oct record low C =  -3.4
| Nov record low C = -10.5
| Dec record low C = -17.2
|year record low C = -21.5
| Jan precipitation mm = 41.8
| Feb precipitation mm = 36.9
| Mar precipitation mm = 38.7
| Apr precipitation mm = 49.0
| May precipitation mm = 51.2
| Jun precipitation mm = 35.4
| Jul precipitation mm = 14.5
| Aug precipitation mm = 10.9
| Sep precipitation mm = 18.5
| Oct precipitation mm = 30.2
| Nov precipitation mm = 33.9
| Dec precipitation mm = 46.9
|year precipitation mm = 407.9
| Jan precipitation days = 11.7
| Feb precipitation days = 11.0
| Mar precipitation days = 10.9
| Apr precipitation days = 12.0
| May precipitation days = 12.5
| Jun precipitation days = 8.6
| Jul precipitation days = 3.8
| Aug precipitation days = 2.8
| Sep precipitation days = 3.8
| Oct precipitation days = 7.1
| Nov precipitation days = 8.6
| Dec precipitation days = 11.8
|year precipitation days = 104.6
|Jan sun =  77.5
|Feb sun =  98.9
|Mar sun = 161.2
|Apr sun = 189.0
|May sun = 260.4
|Jun sun = 306.0
|Jul sun = 350.3
|Aug sun = 328.6
|Sep sun = 276.0
|Oct sun = 198.4
|Nov sun = 132.0
|Dec sun =  71.3
|source 1 = [[دەزگای کەشناسیی حکوومیی تورکیا]]&lt;ref name = TSMS&gt;{{استشهاد بويب
| مسار = http://www.dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx
| عنوان = Resmi İstatistikler (İl ve İlçelerimize Ait İstatistiki Veriler)
| ناشر = هيئة الأرصاد الجوية الحكومية التركية
| لغة = Turkish
|تاريخ الوصول = May 21, 2013| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20161021020852/http://dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx | تاريخ أرشيف = 21 أكتوبر 2016 }}&lt;/ref&gt;
}}

== ئەمانەش ببینە ==
* [[ئەیالەتی ئەنقەرە]]
* [[ویلایەتی ئەنقەرە]]

== سەرچاوەکان ==
{{پایتەختەکانی ئاسیا}}
{{پایتەختەکانی ئەورووپا}}

{{تووڵی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|یۆنان}}
{{پۆلی کۆمنز|Ankara}}
{{سەرچاوەکان}}


[[پۆل:ئەنقەرە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەنقەرە]]
[[پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا]]
[[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]]
[[پۆل:شارەکانی تورکیا]]</text>
      <sha1>kfkdu7brddc39i5f9rwxhh37gbbyzks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زەھا حەدید</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11205</id>
    <revision>
      <id>1583724</id>
      <parentid>1582379</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T08:55:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23247" sha1="mu828snc08c57ut25irqdo7r2f6n6bi" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی تەلارساز
|سەردێڕ             = زەھا حەدید
|ناوی تەواو           = زەھا حەدید
|وێنە                = Zaha Hadid in Heydar Aliyev Cultural center in Baku nov 2013.jpg
|قەبارەی وێنە          = 
|شرۆڤەی وێنە         = 
|ڕێکەوتی لەدایکبوون     =٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٠
|شوێنی لەدایکبوون      = [[عێراق]]
|ڕێکەوتی مردن         = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|df=yes|٢٠١٦|٠٣|٣١|١٩٥٠|١٠|٣١}}
|شوێنی مردن         = [[مەیامی]]، [[فلۆریدا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]
|ھاوڵاتیبوون           = عێراقی-بریتانیایی
|شوێنکاری خوێندن      = 
|باڵەخانە گرینگەکان      = 
|پڕۆژە گرینگەکان        = 
|شێوەکارییە گرینگەکان    = 
|کتێبەکان             = 
|خەڵاتەکان            = [[خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر]](٢٠٠٤)
|ماڵپەڕی فەرمی        =}}
'''زەھا محەمەد حەدید''' ({{بە عەرەبی|زها حديد}}   ''زها حدید'' ; ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٠ – ٣١ی ئازاری ٢٠١٦) تەلارساز و هونەرمەند و دیزاینەرێکی عێراقی-بەریتانی بوو، وەک کەسایەتییەکی دیار لە بواری تەلارسازیدا لە کۆتاییەکانی سەدەی بیستەم و سەرەتای سەدەی بیست و یەکەمدا ناسراوە. حەدید لە [[بەغدا|بەغدای]] پایتەختی [[عێراق]] لەدایکبووە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zaha Hadid {{!}} Biography, Buildings, Architecture, Death, &amp; Facts {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Zaha-Hadid|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; ئەو قۆناغی بەکالۆریۆسی لە بیرکاری خوێندووە و دواتر لە ساڵی ١٩٧٢ لە فێرگەی کۆمەڵەی تەلارسازی ناوی تۆمارکردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Zaha Hadid: Inspiration and Process in Architecture|بڵاوکەرەوە=[[Moleskine]]|ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨٨٨٦٦١٣٠٠٤٨|editor-last=Serrazanetti|editor-first=Francesca|شوێن=China|پەڕەکان=٥٦|وتەگێڕانەوە=Technology's rapid development and our ever-changing lifestyles created a fundamentally new and exhilarating backdrop for building, and in this new world context I felt we must reinvestigate the aborted and untested experiments of Modernism – not to resurrect them, but to unveil new fields of building.|editor-last2=Schubert|editor-first2=Matteo}}&lt;/ref&gt;

زەها لەلایەن ''[[گاردیان|ڕۆژنامەی گاردیەن]]'' بە &quot;شاژنی پێچ&quot; وەسف کراوە،&lt;ref name=&quot;Queen of curve&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Queen of the curve' Zaha Hadid died at aged 65 from heart attack|ناونیشان=https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/mar/31/star-architect-zaha-hadid-dies-aged-65|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt; کە &quot;بواری ئەندازیاریی تەلارسازی ڕزگار کرد، بەوەی ناسنامەیەکی نوێی پێبەخشی&quot;.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2016/04/01/arts/design/zaha-hadid-architect-dies.html|سەردێڕ=Zaha Hadid, Groundbreaking Architect, Dies at 65|دوایین=Kimmelman|یەکەم=Michael|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٦|ئیش=The New York Times|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; کارە سەرەکییەکانی زەها بریتین لە سەنتەری ئەکوای لەندەن بۆ ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٢، مۆزەخانەی هونەریی ئیلی و ئیدیتی، مۆزەخانەی MAXXI لە [[ڕۆما]]، و ئۆپێراخانەی گوانگژۆ لە [[چین]].&lt;ref name=&quot;Kamin&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Visionary architect 1st woman to win Pritzker|ئیش=Chicago Tribune|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٦|دوایین=Kamin, Blair|پەڕە=٧}}&lt;/ref&gt; هەندێک لە خەڵاتەکانی دوای مردنی پێشکەش کراون، لەنێویاندا پەیکەری بچووکی [[خەڵاتی بریتی ساڵی ٢٠١٧|خەڵاتەکانی بریتانی ساڵی ٢٠١٧]]. ئەو کاتەی کۆچی دوایی کرد، چەندین کاری تەلارسازیی ئەو هێشتا لە قۆناغی دروستکردندا بوون، لەوانە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی داکسینگ لە [[پەکین]] و [[یاریگای ئەلجنوب|یاریگای ئەلوەکرە]] (ئێستا پێی دەڵێن ئەلجەنوب) لە قەتەر کە شوێنی بەڕێوەچوونی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢|مۆندیالی ٢٠٢٢]]  بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Dame Zaha Hadid's Brit Awards statuette design unveiled|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-38160633|ئیش=BBC News|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FIFA 2022 Stadium&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/artanddesign/2014/aug/26/zaha-hadid-magazine-critic-issues-retraction|سەردێڕ=New York Review of Books critic 'regrets error' in Zaha Hadid article|دوایین=Joanna Walters|ئیش=The Guardian|شوێن=New York|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2018/11/24/world/asia/china-beijing-daxing-airport.html|سەردێڕ=Big New Airport Shows China's Strengths (and Weaknesses)|دوایین=Johnson, Ian|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;

زەها یەکەم ژن بوو کە [[خەڵاتی نژیاروانیی پریتزکەر|خەڵاتی تەلارسازی پریتزکەری]] وەرگرت، لە ساڵی ٢٠٠٤.&lt;ref&gt;{{Cite magazine}}&lt;/ref&gt; لە ساڵانی ٢٠١٠ و ٢٠١١ بەناوبانگترین خەڵاتی تەلارسازی بەریتانیا وەرگرتووە، ئەویش [[خەڵاتی ستێرلینگ]] بوو. لە ٢٠١٢ لەلایەن [[ئێلیزابێتی دووەم|ئەلیزابێسی دووەمەوە]] بەهۆی خزمەتەکانی بە تەلارسازییەوە کرایە دام و لە شوباتی ٢٠١٦، مانگی پێش مردنی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zaha Hadid receives Royal Gold Medal|ناونیشان=https://www.architecture.com/knowledge-and-resources/knowledge-landing-page/zaha-hadid-receives-royal-gold-medal|وێبگە=architecture.com|ڕێکەوتی سەردان= ٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181222082153/https://www.architecture.com/knowledge-and-resources/knowledge-landing-page/zaha-hadid-receives-royal-gold-medal|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بووە یەکەم ژن کە بەشێوەی تاک مەدالیای زێڕی شاهانەی لەلایەن پەیمانگای شاهانەی تەلارسازەکانی بەریتانیاوە پێبدرێت ( پێشتر ڕەی ئیمز و شیلا ئۆدۆنێل بە هاوبەشی لەگەڵ چارڵز ئیمز و جۆن توومی خەڵاتەکەیان پێبەخشرابوو).&lt;ref name=&quot;award&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34337929|سەردێڕ=Dame Zaha Hadid awarded the Riba Gold Medal for architecture|ئیش=[[BBC News]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Zaha Hadid-2017&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2017/05/zaha-hadid-woman-reshaped-modern-architecture-170530200456379.html|سەردێڕ=Zaha Hadid: The woman who reshaped modern architecture|agency=Al Jazeera|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;

== ژیاننامە ==
زەها حەدید لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٠ لە [[بەغدا|شاری بەغدای]] [[شانشینی عێراق|پایتەختی عێراق]] لە خێزانێکی چینی خانەدانی عێراقی لەدایکبووە.&lt;ref name=&quot;The Daily Telegraph-2005&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/culture/art/3645888/A-warped-perspective.html|سەردێڕ=A warped perspective|ئیش=The Daily Telegraph|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt; باوکی، محەممەد ئەلحەج حوسێن حەدید، سەرمایەدارێکی خەڵکی [[مووسڵ|موسڵ]] بوو. لە ساڵی ١٩٣٢دا گروپی چەپڕەوی بەناوی ئەل ئەهلی گرووپ دامەزراند، کە ڕێکخراوێکی سیاسی بەرچاو بوو لە ساڵانی ١٩٣٠ و ١٩٤٠دا. &lt;ref name=&quot;The Daily Telegraph-2005&quot; /&gt; هەروەها ئەو هاودامەزرێنەری پارتی دیموکراتی نیشتمانی بووە لە عێراق&lt;ref name=&quot;The Daily Telegraph-2005&quot; /&gt; و دوای ڕووخانی شا و [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز|کودەتاکەی ١٩٥٨ی عێراق]] بەسەرپەرشتی جەنەڕاڵ [[عەبدولکەریم قاسم]] ئەوا بووەتە وەزیری دارایی. دایکی وەجیهە سابونجی هونەرمەندێکی خەڵکی موسڵ بوو.&lt;ref name=&quot;notablebiographies.com&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zaha Hadid Biography|ناونیشان=https://www.notablebiographies.com/supp/Supplement-Fl-Ka/Hadid-Zaha.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=notablebiographies.com}}&lt;/ref&gt; فوڵاز حەدیدی برای نووسەر و ژمێریار و شارەزای کاروباری عەرەب بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/foulath-hadid-writer-and-expert-on-arab-affairs-8207992.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/news/obituaries/foulath-hadid-writer-and-expert-on-arab-affairs-8207992.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Obituary – 'Foulath Hadid: Writer and expert on Arab affairs'|ئیش=[[The Independent]]|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt; زەها جارێک لە چاوپێکەوتنێکدا باسی لەوە کرد کە چۆن گەشتەکانی سەرەتای منداڵی بۆ شارە کۆنەکانی [[سۆمەر|سۆمەری]] لە باشووری عێراق بووە هۆی ئەوەی کە حەزی لە تەلارسازی بێت. حەدید لە شەستەکانی سەدەی ڕابردوودا لە قوتابخانەی بەشەناوخۆیی لە [[ئینگلتەرا]] و [[سویس|سویسرا]] خوێندوویەتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2012/nov/14/zaha-hadid-woman-arab-double-edged-sword|سەردێڕ=Zaha Hadid: 'Being an Arab and a woman is a double-edged sword'|دوایین=Qureshi, Huma|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ئیش=The Guardian|زمان=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ndtv.com/world-news/iraqi-british-architect-zaha-hadid-dies-of-heart-attack-at-65-1292731|سەردێڕ=Iraqi-British Architect Zaha Hadid Dies of Heart Attack at 65|بڵاوکەرەوە=[[NDTV]]|agency=[[Reuters]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Fontana-Giusti|یەکەم=Gordana|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Zaha Hadid: 1950–2016|journal=Architectural Research Quarterly|زمان=en|بەرگ=٢٠|issue=2|پەڕەکان=٩٥–٩٨|doi=10.1017/S1359135516000348|issn=1359-1355|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; زەها لەماوەی ژیانیدا شووی نەکرد و منداڵی نەبوو.&lt;ref name=&quot;Robert Booth-2017&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/artanddesign/2017/jan/16/zaha-hadid-leaves-67m-fortune-architects-will-reveals|سەردێڕ=Zaha Hadid leaves £67m fortune, architect's will reveals|دوایین=Robert Booth|ئیش=[[The Guardian]]|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;

زەها لە [[زانکۆی ئەمریکی لە بەیرووت|زانکۆی ئەمریکی لە بەیروت]] بەشی بیرکاری خوێند، ئەمەش پێش ئەوەی لە ١٩٧٢ بچێتە لەندەن بۆ خوێندن لە فێرگەی کۆمەڵەی تەلارسازی. &lt;ref name=&quot;notablebiographies.com2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zaha Hadid Biography|ناونیشان=https://www.notablebiographies.com/supp/Supplement-Fl-Ka/Hadid-Zaha.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=notablebiographies.com}}&lt;/ref&gt; لەوێ لەپاڵ هەریەکە لە [[ڕێم کۆلھاس|ڕێم کولهاس]]، [[ئێلیا زێنگێلیس]] و [[بێرنارد تشومی]] خوێندوویەتی.&lt;ref name=&quot;The Daily Telegraph-20052&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/culture/art/3645888/A-warped-perspective.html|سەردێڕ=A warped perspective|ئیش=The Daily Telegraph|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt; پرۆفیسۆرێکی ئەو، بەناوی کوولهاس، لە کاتی دەرچوونیدا بە &quot;هەسارەیەک لە خولگەی خۆیدا&quot; وەسفی زەهای کردووە.&lt;ref name=&quot;The Daily Telegraph-20052&quot; /&gt; زێنگێلیس بە نایابترین قوتابی وەسفی کردووە کە تا ئێستا وانەبێژی کردووە. 'ئێمە ناومان لێنا داهێنەری ٨٩ پلە. هیچ شتێک هەرگیز لە ٩٠ پلەدا نەبووە. ئەو بینینێکی سەرنجڕاکێشی هەبوو.{{Sfn|Jodidio|2016}}

دوای تەواوکردنی خوێندنەکەی، زەها لە ١٩٧٧ لەگەڵ پرۆفیسۆرەکانی پێشووی، کوولهاس و زێنگێلیس دەستی بە کارکردن کرد، ئەوەش لە ئۆفیسی تەلارسازی شارە گەورەکان (ئۆ ئێم ئەی)، لە شاری ڕۆتەردام، لە هۆڵەندا بوو.&lt;ref name=&quot;dm&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤|سەردێڕ=Dama Zaha Hadid profile|ناونیشان=https://designmuseum.org/designers/zaha-hadid|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=[[Design Museum]]}}&lt;/ref&gt; لە ڕێگەی پەیوەندییەکەی لەگەڵ کوولهاس، ئەندازیاری تەلارسازی پیتەر ڕایسی ناسی، کە لە قۆناغە سەرەتاییەکانی کارکردنیدا پشتگیری و هاندانی بە زەها بەخشی.&lt;ref name=&quot;The Daily Telegraph-20053&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/culture/art/3645888/A-warped-perspective.html|سەردێڕ=A warped perspective|ئیش=The Daily Telegraph|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Fontana-Giusti|یەکەم=Gordana|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Zaha Hadid: 1950–2016|journal=Architectural Research Quarterly|زمان=en|بەرگ=٢٠|issue=2|پەڕەکان=٩٥–٩٨|doi=10.1017/S1359135516000348|issn=1359-1355|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دواتر زەها وڵاتینامەی [[شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتووی]] وەرگرت.&lt;ref name=&quot;notablebiographies.com3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zaha Hadid Biography|ناونیشان=https://www.notablebiographies.com/supp/Supplement-Fl-Ka/Hadid-Zaha.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=notablebiographies.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=Architects: Biography Zaha Hadid|ناونیشان=https://www.floornature.com/zaha-hadid-53/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=floornature.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20181222082203/https://www.floornature.com/zaha-hadid-53/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; لە ١٩٨٠، کۆمپانیای تەلارسازی تایبەتی خۆی بە ناوی [[زاها حەدید ئەرکیتێکت]] لە [[لەندەن]] کردەوە.{{Sfn|Jodidio|2016}} لە سەرەتای هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا شێوازی کار و بەرهەمەکانی زەها لە ڕێگەی سکێچە زۆر ورد و ناوازەکانییەوە بینەرانی بە شێوازێکی نوێی تەلارسازی مۆدێرن ئاشنا کرد. لەو کاتەدا خەڵک سەرنجیان لەسەر دیزاینەکانی پۆستمۆدێرنیزم بوو، بۆیە دیزاینەکانی ڕێبازێکی جیاواز بوون لە تەلارسازی کە جیاوازییان هەبوو بەراورد بە دیزاینەرانی دیکە.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt;

پاشان دەستی بە وانەوتنەوە لە بابەتی تەلارسازی کرد، سەرەتا لە فێرگەکەی کۆمەڵەی تەلارسازی، پاشان، بەدرێژایی چەند ساڵانێک لە سکووڵی هارڤارد بۆ دیزاین، [[زانکۆی کامبریج]]، زانکۆی شیکاگۆ، Hochschule für bildende Künste لە [[ھامبورگ|هامبۆرگ]]، زانکۆی ئیلینۆیس لە شیکاگۆ, و... زانکۆی کۆڵۆمبیا لەو کارەی بەردەوام بوو. ناوبانگی سەرەتایی خۆی بە وانەوتنەوە و دیزاین و پڕۆژە سەرەتاییە ڕەنگاوڕەنگ و ڕادیکاڵەکانی بەدەستهێنا، کە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە گۆڤارەکانی تەلارسازیدا بڵاوکرانەوە بەڵام تاڕادەیەکی زۆر بەبێ دروستکردن مانەوە. پڕۆژە گەورە بەڵام دروستنەکراوەکانی بریتی بوون لە پلانێک بۆ لوتکەیەک لە هۆنگ کۆنگ (١٩٨٣)، و پلانێک بۆ ئۆپێراخانەیەک لە [[کاردیف]]، [[وێڵز]]، (١٩٩٤). ئەزموونی کاردیف بە تایبەتی بێهیواکەر بوو؛ دیزاینەکەی لەلایەن دەستەی دادوەرانی پێشبڕکێیەکە وەک باشترین هەڵبژێردرا، بەڵام حکومەتی وێڵز ڕەتیکردەوە پارەی بۆ بدات و بڕی پارەی خەڵاتەکەش درا بە دیزاینێکی دیکە کە کەمتری تێدەچوو.&lt;ref&gt;Nicolai Ourousoff, ''The New York Times'', 5 July 2011. Retrieved 22 December 2018.&lt;/ref&gt; ناوبانگەکەی لەم قۆناغەدا تا ڕادەیەکی زۆر لەسەر وانەوتنەوە و ئەو تابلۆ خەیاڵی و ڕەنگاوڕەنگانەی کە لە بینا پێشنیار کراوەکانی دروستی دەکرد، وەستابوو. ناوبانگی نێودەوڵەتییەکەی لە ساڵی ١٩٨٨دا زۆر بەرزبووەوە کاتێک هەڵبژێردرا بۆ پیشاندانی وێنەکێشان و تابلۆکانی وەک یەکێک لە حەوت تەلارساز کە هەڵبژێردران بۆ بەشداریکردن لە پێشانگای &quot;دیکۆستراکتڤیزم لە تەلارسازیدا&quot; کە لەلایەن [[فیلیپ جانسۆن|فیلیپ جۆنسۆن]] و مارک ویگلی لە مۆزەخانەی هونەری مۆدێرن لە نیویۆرک بەڕێوەچوو.&lt;ref name=&quot;Kamin2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Visionary architect 1st woman to win Pritzker|ئیش=Chicago Tribune|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٦|دوایین=Kamin, Blair|پەڕە=٧}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|Taschen|2016}}&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Fontana-Giusti|یەکەم=Gordana|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Zaha Hadid: 1950–2016|journal=Architectural Research Quarterly|زمان=en|بەرگ=٢٠|issue=2|پەڕەکان=٩٥–٩٨|doi=10.1017/S1359135516000348|issn=1359-1355|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

==مردن==
زەھا حەدید لە ڕۆژی ٣١ ئازاری ٢٠١٦ لە شاری [[مەیامی]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان کۆچی دوایی کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Untimely Death of Zaha Hadid Shocks the World of Art and Architecture {{!}} Widewalls|ناونیشان=https://www.widewalls.ch/magazine/zaha-hadid-death|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.widewalls.ch|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.widewalls.ch/magazine/zaha-hadid-death |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
== پێشانگا ==
&lt;gallery&gt;
File:Feuerwehrhaus von Zaha Hadid bei Vitra in Weil am Rhein an der Álvaro-Siza-Promenade 2.jpg|
File:Bergisel 2004-11-04.jpg|
File:CenterForContemporaryArtCorner.jpg|
File:5298 Wolfsburg.JPG|
File:Phaeno, Wolfsburg, Ausstellungsflaeche.JPG|
File:BMW Leipzig MEDIA 050727 Download ZGB 4 max.jpg|
File:Zaha Hadib Ordrupgaard 1.JPG|

&lt;/gallery&gt;

== سەرچاوەکان ==
&lt;references /&gt;
{{ھەڵگرانی خەڵاتی پریتزکێر}}

{{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو|ژن|عێراق|دەیەی ٢٠١٠|بەغدا}}
{{پۆلی کۆمنز|Zaha Hadid}}

[[پۆل:خەڵکی بەغدا]]
[[پۆل:موسڵمانانی بریتانی]]
[[پۆل:نژیاروانانی بریتانی]]
[[پۆل:نژیاروانانی ژن]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠١٦]]
[[پۆل:براوەکانی خەڵاتی پریتزکەر]]
[[پۆل:دەیمەکانی فەرماندەی نیشانەی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی]]
[[پۆل:موسڵمانانی عێراقی]]
[[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ئەمریکی لە بەیرووت]]</text>
      <sha1>mu828snc08c57ut25irqdo7r2f6n6bi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئەحمەد کوڕی یووسف</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14153</id>
    <revision>
      <id>1583608</id>
      <parentid>1583479</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3367" sha1="s3jgpmqgbh6ji0a7x5et3h79ecv4c9w" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
ناوی ''' ئەبوجەعفەر ئەحمەد کوڕی یووسف کوڕی ئیبراهیم کوڕی تەممام سدیق بەغدادی''' (بە [[عەرەبی]]: يوسف بن ابراهيم الصدَيق البغدادي) (٨٣٥-٩١٢ز) &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://arabicnumerals.tripod.com/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160422015436/http://arabicnumerals.tripod.com/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ڕۆژاوا بە ناوە بە لاتین کراوەکەی ناسراوە کە (Hametus)ە. زانایەکی عەرەبی بیرکاریزان بووە هەروەک باوکی (یووسفی کوڕی ئیبراهیم). ئەم زانایە لە [[سەردەمی زێڕینی ئیسلام]]دا ژیاوە.

==ژیانی==
ئەحمەدی کوری یووسف لە شاری [[بەغدا]] لەدایکبووە و لەگەڵ باوکیدا لە ساڵی (٨٣٩ز) ڕۆیشتوون و لە شاری [[دیمەشق]] نیشتەجێ بوون. دواتر ڕۆیشتووە بۆ شاری [[قاهیرە]] لە میسر بەڵام ڕێکەوتی ڕۆیشتنەکەی ''نەزانراوە'' : لە هەمان کاتدا ناوی بە (ئەلمیسری) (بە [[عەرەبی]]: المصری) هاتووە کە بە مانای (میسرییەکە) دێت ، کە ئەم شتانە لە سەرەتاکانی ژیانیدا بوون. لە ئەنجامیشدا لە شاری [[قاهیرە]] کۆچی دوایی کردووە. ئەم زانایە لە ژینگەیەکی پڕ لە [[ڕۆشنبیری]] و هۆشیاریدا گەورە بووە و باوکیشی لە بوارەکانی ([[بیرکاری]] و [[گەردوونناسی]] و [[دەرمانسازی]]) دا کاری کردووە و خشتەی گەردوونی لەگەڵ چەند زانایەکی تردا بەرهەم هێناوە. لە [[میسر]] دا گەیشتووە بە پلە و پایەیەکی گرنگ ئەویش بەهۆی ناسیاوی بووە لەگەڵ خەلیفەی عەباسی ئەو کاتە.&lt;ref name=&quot;life&quot;&gt;[http://en.wikipedia.org/wiki/Ahmad_ibn_Yusuf ویکیپیدیای ئینگلیزی - ئەحمەدی کوڕی یوسف]&lt;/ref&gt;

==پەراوێزەکان==
&lt;references /&gt;

==سەرچاوەکان==
*http://en.wikipedia.org/wiki/Ahmad_ibn_Yusuf
*http://arabicnumerals.tripod.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160422015436/http://arabicnumerals.tripod.com/ |date=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦ }}

{{زانایانی عەرەب و موسوڵمانان}}
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ژیاننامە|عێراق|سووریا|گەردوون}}

[[پۆل:خەڵکی بەغدا]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٨٣٥]]
[[پۆل:مردووانی ٩١٢]]
[[پۆل:گەردونناسانی سەدەی ١٠یەم]]
[[پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ١٠یەم]]
[[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٠یەم]]
[[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٩یەم]]
[[پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام]]
[[پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست]]</text>
      <sha1>s3jgpmqgbh6ji0a7x5et3h79ecv4c9w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583664</id>
      <parentid>1583608</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T17:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:میسر|میسر]] و [[دەروازە:بەغدا|بەغدا]]</comment>
      <origin>1583664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3387" sha1="cdh11d452y1nankgatruk0jjpk46vmi" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
ناوی ''' ئەبوجەعفەر ئەحمەد کوڕی یووسف کوڕی ئیبراهیم کوڕی تەممام سدیق بەغدادی''' (بە [[عەرەبی]]: يوسف بن ابراهيم الصدَيق البغدادي) (٨٣٥-٩١٢ز) &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://arabicnumerals.tripod.com/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160422015436/http://arabicnumerals.tripod.com/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ڕۆژاوا بە ناوە بە لاتین کراوەکەی ناسراوە کە (Hametus)ە. زانایەکی عەرەبی بیرکاریزان بووە هەروەک باوکی (یووسفی کوڕی ئیبراهیم). ئەم زانایە لە [[سەردەمی زێڕینی ئیسلام]]دا ژیاوە.

==ژیانی==
ئەحمەدی کوری یووسف لە شاری [[بەغدا]] لەدایکبووە و لەگەڵ باوکیدا لە ساڵی (٨٣٩ز) ڕۆیشتوون و لە شاری [[دیمەشق]] نیشتەجێ بوون. دواتر ڕۆیشتووە بۆ شاری [[قاهیرە]] لە میسر بەڵام ڕێکەوتی ڕۆیشتنەکەی ''نەزانراوە'' : لە هەمان کاتدا ناوی بە (ئەلمیسری) (بە [[عەرەبی]]: المصری) هاتووە کە بە مانای (میسرییەکە) دێت ، کە ئەم شتانە لە سەرەتاکانی ژیانیدا بوون. لە ئەنجامیشدا لە شاری [[قاهیرە]] کۆچی دوایی کردووە. ئەم زانایە لە ژینگەیەکی پڕ لە [[ڕۆشنبیری]] و هۆشیاریدا گەورە بووە و باوکیشی لە بوارەکانی ([[بیرکاری]] و [[گەردوونناسی]] و [[دەرمانسازی]]) دا کاری کردووە و خشتەی گەردوونی لەگەڵ چەند زانایەکی تردا بەرهەم هێناوە. لە [[میسر]] دا گەیشتووە بە پلە و پایەیەکی گرنگ ئەویش بەهۆی ناسیاوی بووە لەگەڵ خەلیفەی عەباسی ئەو کاتە.&lt;ref name=&quot;life&quot;&gt;[http://en.wikipedia.org/wiki/Ahmad_ibn_Yusuf ویکیپیدیای ئینگلیزی - ئەحمەدی کوڕی یوسف]&lt;/ref&gt;

==پەراوێزەکان==
&lt;references /&gt;

==سەرچاوەکان==
*http://en.wikipedia.org/wiki/Ahmad_ibn_Yusuf
*http://arabicnumerals.tripod.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160422015436/http://arabicnumerals.tripod.com/ |date=٢٢ی نیسانی ٢٠١٦ }}

{{زانایانی عەرەب و موسوڵمانان}}
{{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|ژیاننامە|عێراق|سووریا|گەردوون|میسر|بەغدا}}

[[پۆل:خەڵکی بەغدا]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٨٣٥]]
[[پۆل:مردووانی ٩١٢]]
[[پۆل:گەردونناسانی سەدەی ١٠یەم]]
[[پۆل:ماتماتیکزانانی سەدەی ١٠یەم]]
[[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٠یەم]]
[[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٩یەم]]
[[پۆل:گەردوونناسانی سەردەمی نێوەڕاستی ئیسلام]]
[[پۆل:ماتماتیکزانانی موسڵمانی سەدەکانی ناوەڕاست]]</text>
      <sha1>cdh11d452y1nankgatruk0jjpk46vmi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>داڕێژە:Country data Republic of South Vietnam</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16804</id>
    <revision>
      <id>1583720</id>
      <parentid>227971</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T02:27:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>62</id>
      </contributor>
      <comment>ئاڵوگۆڕی FNL_Flag.svg لەگەڵ [[File:Flag_of_the_National_Liberation_Front_of_South_Vietnam,_Flag_of_South_Vietnam_(1975–1976).svg]] (لەلایەن [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] بە ھۆی:[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meanin</comment>
      <origin>1583720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="354" sha1="9nzlsn28me22gbymmw6fnebf9v2w431" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = Provisional Revolutionary Government of the Republic of South Vietnam
| flag alias = Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
&lt;noinclude&gt;
| templatename = Republic of South Vietnam
&lt;/noinclude&gt;
}}</text>
      <sha1>9nzlsn28me22gbymmw6fnebf9v2w431</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>داڕێژە:Country data South Vietnam</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16938</id>
    <revision>
      <id>1583721</id>
      <parentid>320930</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T02:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>62</id>
      </contributor>
      <comment>ئاڵوگۆڕی FNL_Flag.svg لەگەڵ [[File:Flag_of_the_National_Liberation_Front_of_South_Vietnam,_Flag_of_South_Vietnam_(1975–1976).svg]] (لەلایەن [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] بە ھۆی:[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meanin</comment>
      <origin>1583721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="532" sha1="pmvd868txgoa8in91bdutxjt7ta2rj3" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata
&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = South Vietnam
| flag alias = Flag of South Vietnam.svg
| flag alias-PRG = Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg
| link alias-tennis = Vietnam {{{mw}}} Cup team
| link alias-naval = Republic of Vietnam Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = PRG
| related1 = Vietnam
&lt;/noinclude&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pmvd868txgoa8in91bdutxjt7ta2rj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17341</id>
    <revision>
      <id>1583729</id>
      <parentid>1580019</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T11:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٢ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18196" sha1="599kn872oyhsno69ylhjwoar8k4540d" xml:space="preserve">{{Infobox national military
| name               = سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی{{ھن}}سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
| image              = Seal of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg
| image_size         = 150px
| caption            = نیشان
| image2             = {{Photomontage
| photo2a = Flag of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg
| photo2b = Ceremonial flag of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg
| size = 300
| spacing = 8
| color = transparent
| border = 0
}}
| caption2           = ئاڵاکان
| motto              = {{nowrap|{{lang|ar|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ}} {{Cite quran|8|60}}}}&lt;br&gt;&quot;ھەر ھێزێک کە ھەتانە، بە ڕاوەستان لەگەڵیان (دوژمن) ئامادەیان کەن&quot;
| founded            = {{start date|1979|02|28|df=y}} &lt;small&gt;(سازبوون)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سپاه ۳۶ ساله شد |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/94020200755 |بڵاوکەرەوە=Iranian Students News Agency |زمان=fa |ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;٥ی ئایاری ١٩٧٩ &lt;small&gt;(دامەزران)&lt;/small&gt;
| branches           = {{plainlist|
* [[بارەگای ھاوبەشی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|بارەگای ھاوبەش]]
* [[ھێزی وشکانیی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی وشکانی]]
* [[ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی ھەوابۆشایی]]
* [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریایی]]
* [[ھێزی قودس]]
* [[بەسیج]]
}}
| headquarters       = [[تاران]]، [[ئێران]]
| website            = {{URL|sepahnews.com}}
| commander-in-chief = [[ئەحمەد وەحیدی]]
| commander-in-chief_title = فەرماندەی گشتی
| chief_of_staff     = [[حوجەتوڵڵا قوڕەیشی]]
| chief_of_staff_title = جێگری فەرماندەی گشتی
| commander          = {{plainlist|
* [[محەممەد کەرەمی]] (ھێزی وشکانی)
* [[مەجید مووسەوی]] (ھێزی ھەوابۆشایی)
* نادیار (ھێزی دەریایی)
* [[ئیسماعیل قائانی]] (ھێزی قودس)
* نادیار (بەسیج)
}}
| commander_title    = فەرماندەکانی لقەکانی تر
| conscription       = ≈٥٠،٠٠٠ (٢٠١٩)، زیاتر لە ھێزە چالاکەکانی بەسیج وەردەگیرێن&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوە|یەکەم=Saeid|دوایین=Golkar|ناونیشان=https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyNote58-Golkar.pdf|سەردێڕ=The Supreme Leader and the Guard: Civil-Military Relations and Regime Survival in Iran|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٩|ئیش=The Washington Institute for Near East Policy|ژمارە=٥٨|type=Policy Watch|پەڕە=٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201129170432/https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyNote58-Golkar.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| active             = ≈١٩٠،٠٠٠ (٢٠٢٠)&lt;ref name=&quot;IISS2020&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=The International Institute of Strategic Studies (IISS)|سەردێڕ=The Military Balance 2020|ساڵ=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Routledge|chapter=Middle East and North Africa|بەرگ=١٢٠|ژمارە=١|ژپنک=٩٧٨٠٣٦٧٤٦٦٣٩٨|doi=10.1080/04597222.2020.1707968|پەڕەکان=٣٤٨–٣٥٢|s2cid=219624897}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;≈٤٠،٠٠٠ ھێزە نیمچەسەربازییەکان (٢٠٢٠)&lt;ref name=&quot;IISS2020&quot;/&gt;
| amount             = ٦٫٩٦ ملیارد دۆلار (٢٠٢٠)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوە|یەکەم=Henry|دوایین=Rome|ناونیشان=https://iranprimer.usip.org/blog/2020/jun/17/iran%E2%80%99s-defense-spending|سەردێڕ=Iran's Defense Spending|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ئیش=The Iran Primer|بڵاوکەرەوە=The United States Institute for Peace|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210622020326/https://iranprimer.usip.org/blog/2020/jun/17/iran%E2%80%99s-defense-spending|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| history            = [[شەڕی ئێران و عێراق]]{{ھن}}[[سەربزێویی ١٩٧٩ی کوردان لە ئێران|سەربزێویی ١٩٧٩ی کوردان]]{{ھن}}[[شەڕی ناوخۆییی لوبنان]]&lt;ref name=ostovar&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ostovar|یەکەم=Afshon P.|سەردێڕ=Guardians of the Islamic/muslim Revolution Ideology, Politics, and the Development of Military Power in Iran (1979–2009)|ناونیشان=http://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/64683/afshon_1.pdf;jsessionid=DF7BFA33BF18FF73E9117CB0504F14E1?sequence=1|بڵاوکەرەوە=University of Michigan|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٣|format=PhD Thesis|ساڵ=٢٠٠٩}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}[[شۆڕشی ٢٠٠١ی ھەرات]]{{ھن}}[[یاخیبوونی بەلۆچستان]]{{ھن}}[[شەڕی لوبنان (٢٠٠٦)|شەڕی ٢٠٠٦ی لوبنان]]{{ھن}}[[تێکھەڵچوونی ئێران و پژاک]]{{ھن}}[[شەڕی ناوخۆیی سووریا|شەڕی ناوخۆییی سووریا]]{{ھن}}[[شەڕی ناوخۆییی عێراق (٢٠١٤-٢٠١٧)|شەڕی ناوخۆییی عێراق]]{{ھن}}[[کردە سەربازیەکانی دژبە (دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام)|شەڕی دژی داعش]]{{ھن}}[[شەڕی ئێران و ئیسرائیل]]{{ھن}}[[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران]]
| ranks              =
}}

'''سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: {{فارسی|''سپاه پاسداران انقلاب اسلامی''}}) کورت دەکرێتەوە بۆ '''سوپای پاسداران''' یان '''سوپا'''، ڕێکخراوێکی چەکداری [[ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێرانە]] کە ڕاستەوخۆ لە ژێر فەرمانی [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری شۆڕش]]دایە. سوپای پاسداران بە فەرمانی [[ڕووحوڵڵا خومەینی|خومەینی]] بۆ [[شۆرای شۆڕشی ئیسلامی]]، لە  ٥ی ئایاری ١٩٧٩ دامەزرا و شۆرای شۆڕشی ئیسلامی بە دامەزراندنی [[شۆرای فەرماندەری سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]، ھەنگاوێکی بنەمایی بۆ ڕێکخستنی ئەو ڕێکخراوەیە دانا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kurdistanukurd.com/?p=18227|سەردێڕ=وێستگەکانی سپای پاسداران لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست|دوایین=شەرەفی|یەکەم=سمایل|بڵاوکەرەوە=کوردستان و کورد|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠١٩}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.kurdistanukurd.com/?p=18227 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; سپای پاسداران بە ھۆی بەشداری لە سەرکوتی ناڕازیان و دەست تێدا ھەبوون لە کارە تیرۆریستییەکانی دەرەوەی وڵات، لە لایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]وە کەوتووەتە [[پێڕستی تیرۆر]]ەوە.

[[یاسای بنەمایی]] کۆماری ئیسلامی ئێران لە سەر سپا ئەڵێ:
سوپای پاسداران کە ھەر لە ڕۆژە سەرەتایییەکانی سەرکەوتنی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ١٩٧٩]]ەوە پێکھاتووە، بۆ درێژە دان بە ڕۆڵی خۆی بۆ پاراستنی شۆڕشی ئیسلامی و دەسکەوتەکانی ھەر دەمێنێتەوە. سنووری ئەرکەکان و چوارچێوەی بەرپرسیارێتی ئەم سوپایە لە پەیوەندی لەگەڵ ئەرک و چوارچێوەی بەرپرسیارێتی ھێزە چەکدارەکانی دیکەدا وێڕای پێداگری لە سەر ھاوکاری و ھاوئاھەنگی برایانە لە نێوانیاندا، لە لایەن یاساوە دیاری دەکرێ.ئەم گروپە [[منداڵکوژ|منداڵکوژێکی]] لێهاتوون

== لقەکان و سەرکردایەتی ==
دوا بە دوای ھاتنە سەرکاری محەممەد عەلی جەعفەری وەکۆ فەرماندەری ئەو دامەزراوەیە لە ساڵی ١٣٨٦ی ھەتاوی دا، ھەندێک نۆێکاری لە سوپادا ھاتە گٶڕێ. بەشێکی ئەو نۆێکارییانە بریتی بوون لە پێکھێنانی [[ڕێکخراوەی بەسیجی موستەزعەفین]] و [[ڕێکخراوەی ھەواڵگری سوپای پاسداران]] و پێکھاتنی ٣١ [[سوپای پارێزگایی]] بوو.

{| class=&quot;wikitable alternance centre ; &quot;
 |- style=&quot;background:silver&quot; | vwx

! scope=&quot;col&quot; |لقەکان و سەرکردایەتی

|-
| [[ھێزی قودس]] (سوپای قودس)
|-
|نەزانراوە
|-
|[[بەسیج]]
|-
|١١٬٠٠٠٬٠٠٠ ئەندام (ئەژماری ساڵی ٢٠٠٥)
|-
|[[ھێزی دەریایی سوپای پاسداران]]
|-
|٢٠٠٠٠ ئەندام (ئەژماری ساڵی ٢٠٠٥)
|-
|[[ھێزی ئاسمانیی سوپای پاسداران]]
|-
|نەزانراوە
|- style=&quot;background:silver&quot; | vwx
! scope=&quot;col&quot; |فەرماندەری گشتی

|-
|[[کۆنۆنێل محەممەد عەلی جەعفەری]]
|}

== چالاکیی ئابووری ==
بە ھێندێک لێکۆڵینەوە، سوپای پاسداران لە دوای [[شەڕی ئێران و عێراق]]ەوە تا ئێستا بە بەستنی زیاتر لە ٧٦٥٠ ڕێککەوتنامە لە ڕێگای دامەزراوەکانی سەر بە خۆیەوە چالاکی بەرفراوانی لە بۆاری ئابووری دا ھەبووە. بە ھۆی سنووربەندگەرایی کۆمپانیاکانی سەر بە سوپا وەکۆ [[قەرارگای خاتەم ئەلئەنبیا]] لە جێ بە جێ کردنی پرۆژە نەوتییەکاندا، کۆمپانیا گەورەکانی وەکۆ سازە و ناموەران مەیدانیان بە جێ ھێشتوھ.

ئەم دامەزراوەیە لە بۆاری نەوت، گاز، ڕێگا و بان، بەربەست دروستکردن، توونێل درۆستکردن، جووتیاری، گەیاندن (وەکۆ خاوەنبەشی سەرەکی کۆمپانیای پەیوەندییەکانی ئێران)، بینا دروستکردن و تەنانەت لە بواری نەشتەرگەری پزیشکیدا بەشدارییەکی بەر چاوی ھەیە. ھەر وەھا ٤٥٪ بەشەکانی کۆمپانیای بەھمەنی بەرھەمھێنەری ئۆتۆمبیلی مەزدای لە دەست دایە. ھەر وەھا دەگوترێ کە بە قاچاخ بردنی بەنزینی بەشبەشێن کراو لە ڕێگای [[پارێزگای ھۆرمۆزگان]] و لە ژێر چاودێری ژمارەیەک لە فەرماندەرانی سوپا دا ئەنجام ئەبێت.

== نموونەی چالاکییەکان ==
* لە مانگی مارسی ٢٠١٠ دا تۆڕێکی سپیکەری پارە لە وڵاتانی عەرەبی دا کە بۆ سوپا کاریان دەکرد لە لایەن بەرپرسانی [[بەحرەین]] و [[کووەیت]]ەوە ئاشکرا کران. ئەو پارەیە لە ڕێگای بە قاچاخ بردنی مادە ھۆشبەرەکانەوە بە دەست دەھات.
* ڕێکەوتننامەی ١٬٣ میلیارد دۆلاری بۆ درۆستکردنی ھێڵی گازی نێوان ئێران و پاکستاندا.
* ڕێکەوتنی ٢٬٣ میلیارد دۆلاری بۆ پەرەدانی مەیدانێکی گازی لە [[کەنداوی فارس]]دا.
* ڕێکەوتنی ١٬٣ میلیارد دۆلاری بۆ درۆستکردنی ھێڵی گاز لە ناوچەی عەسلەوییەوە بۆ ئێرانشار لە [[پارێزگای سیستان و بەلۆچستان]]دا.
* وەرگرتنی وامی گەورە بە بەرھەمێکی کەم لە لایەن سوپاوە لە [[بانکی میللی]]دا.

== گرووپی تیرۆریستی ==
سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ھەتا ئێستا لەلایەن ھەندێک وڵاتەوە لە پێڕستی چەکدارە تیرۆریستییەکان جێی گرتووە. یەکەم وڵاتانێک کە سوپای پاسدارانیان لە پێڕستە تیرۆریستییەکانی خۆیان ھاویشت [[بەحرەین]] و [[عەرەبستانی سعوودی]] بوون.&lt;ref name=&quot;Terror&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Saudi, Bahrain add Iran's Revolutionary Guards to terrorism lists |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-saudi-bahrain-security-iran/saudi-bahrain-add-irans-revolutionary-guards-to-terrorism-lists-idUSKCN1MX288 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٩|ئیش=Reuters |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|زمان=en |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190408154459/https://www.reuters.com/article/us-saudi-bahrain-security-iran/saudi-bahrain-add-irans-revolutionary-guards-to-terrorism-lists-idUSKCN1MX288 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی نیسانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە نیسانی ساڵی ٢٠١٩ سوپای پاسدارانی لە پێڕستی تیرۆریستییەکانی خۆی ھاویشت.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-usa-iran-idUSKCN1RR1BE|سەردێڕ=U.S. officially designates Iran's Revolutionary Guards a terrorist group|دوایین=Brice|یەکەم=Makini|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١٩|ئیش=Reuters|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩|زمان=en|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190416230151/https://www.reuters.com/article/us-usa-iran-idUSKCN1RR1BE|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://kurdistanukurd.com/?p=42188{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanukurd.com/?p=42188 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} کوردستان و کورد: ململانێی ئێران و ئەمریکا و سوپای پاسداران لە لیستی ڕەشی تیرۆردا&lt;/ref&gt; دواتر [[کەنەدا]] لە تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵ سوپای پاسدارانی لەدوای دەنگدان لە پەرلەمان بردە ناو پێڕستی گرووپە تیرۆریستییەکانی ئەو وڵاتە.&lt;ref name=&quot;farsi.alarabiya.net&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پارلمان کانادا سپاه پاسداران ایران را در لیست گروه‌های «تروریستی» قرار داد|ناونیشان=https://farsi.alarabiya.net/fa/iran/2019/10/02/پارلمان-کانادا-سپاه-پاسداران-ایران-را-در-لیست-گروه-های-تروریستی-قرار-داد.html|بڵاوکەرەوە=العربیة نت|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|زمان=فارسی}}&lt;/ref&gt;

ھەتا ئێستا ئەم وڵاتانە سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی بە گرووپێکی تیرۆریستی دەناسن.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.wsj.com/articles/iran-labels-u-s-central-command-a-terrorist-organization-11554750204|سەردێڕ=Iran Labels U.S. Central Command a Terrorist Organization|دوایین=Eqbali|یەکەم=Aresu|ڕێکەوت=٨ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=The Wall Street Journal|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190509203213/https://www.wsj.com/articles/iran-labels-u-s-central-command-a-terrorist-organization-11554750204|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! وڵات!!کات
|-
|{{ئاڵا|بەحرەین}} || rowspan=&quot;2&quot;|٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨&lt;ref name=Terror /&gt;
|-
|{{ئاڵا|عەرەبستانی سعوودی}}
|-
|{{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} ||١٥ی نیسانی ٢٠١٩&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|{{ئاڵا|کەنەدا}} ||٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩&lt;ref name=&quot;farsi.alarabiya.net&quot;/&gt;
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Islamic Revolutionary Guard Corps|سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی}}

{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئێران|شەڕ|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سووریا}}

[[پۆل:سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]]
[[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٧٩ لە ئێران]]
[[پۆل:شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]]
[[پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن ئەمریکاوە بەتیرۆریست دەستنیشانکراون]]
[[پۆل:ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان لە ڕوانەگەی دەوڵەتی کەنەدا]]
[[پۆل:ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان لە ڕوانەگەی دەوڵەتی عەرەبستانی سعوودی]]
[[پۆل:ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان لە ڕوانەگەی دەوڵەتی بەحرەین]]
[[پۆل:سەربازیی ئێران]]</text>
      <sha1>599kn872oyhsno69ylhjwoar8k4540d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جێژنی ڕەمەزان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23651</id>
    <revision>
      <id>1583669</id>
      <parentid>1429665</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T19:04:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12948" sha1="ibsd1ovsqtkbjchl1pjc879wlr61z2y" xml:space="preserve">{{نامەی ڕوونکردنەوە|جێژنی ڕەمەزان|‏جێژن (ڕوونکردنەوە)}}
{{Infobox holiday
|holiday_name  = جێژنی ڕەمەزان
|image         = Celebrating Eid in Tajikistan 10-13-2007.jpg
|image_size    = 210px
|caption       = چێشتی جێژنی ڕەمەزان، [[تاجیکستان]]
|official_name = [[عەرەبی]]:عيد الفطر (‘Īd al-Fiṭr)
|nickname      = 
|observedby    = [[ئیسلام]] و [[موسڵمانان]]
|type          = Religious
|longtype      = [[ئیسلامی]]
|significance  = کۆتاییھێنان بە [[ڕۆژوو]]ی [[ڕەمەزان]]
|date          = ١ی [[شەووال]]
|date2015      = 17 July &lt;ref&gt;http://english.alarabiya.net/en/News/world/2015/07/16/Friday-is-the-first-day-of-Eid-al-Fitr-.html&lt;/ref&gt;   (''[[Islamic calendar#Saudi Arabia.27s Umm al-Qura calendar|Umm al-Qura]]'')&lt;ref name=&quot;ummalqura&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm|سەردێڕ=The Umm al-Qura Calendar of Saudi Arabia|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|archive-url=https://web.archive.org/web/20200621105742/http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|date2016      = 6 July&lt;ref name=&quot;ummalqura&quot;/&gt;
|date2017      = 25 June&lt;ref name=&quot;ummalqura&quot;/&gt;
|celebrations  = سەردانکردنی ھاوڕێ و خزمان، بەخشینی دیاری و [[شیرینی]]، پۆشینی جلی نوێ، ھتد.
|observances   = [[زەکاتی فیتر]]، [[نوێژی جێژن]]
|relatedto     = [[ڕەمەزان]]، [[جێژنی قوربان]]
}}

[[پەڕگە:Costume de fete - Etienne Dinet.jpg|وێنۆک|تابلۆی جلی جێژن لە لایەن وێنەکێشی فەڕەنسی [[ناسرەدین دینت]]]]
'''جێژنی ڕەمەزان''' یان '''جەژنی ڕەمەزان''' ({{بە عەرەبی|عيد الفطر}}) یەکەم جێژنی [[موسڵمانان|موسڵمانانە]] و لە یەکەم ڕۆژی [[شەووال|مانگی شەوال]] دەست پێدەکات، ئەمەش دوای تەواوبوونی ڕۆژەکانی [[مانگی ڕەمەزان]]ە. خوای گەورە لە کۆتایی ئایەتی ١٨٥ی [[سوورەتی ئەلبەقەرە]] دەفەرمووێت:{{قورئان|سوورەت=٢|ئایەت=١٨٥|کوردی=بۆ ئەوەی ئەو ماوەیە تەواو بکەن شوکرانەبژێری خوا بن لەسەر ئەوەی ڕێنوێنیی کردوون}}

ماوەی جێژنی ڕەمەزان تەنها یەک ڕۆژە و موسڵمانان لەیەکەم ڕۆژی جێژندا و دوای بەرزبوونەوەی [[خۆر]] بە ئەندازەی ڕمێک [[نوێژی جێژن (ئیسلام)|نوێژی جێژن]] دەکەن. بەڕۆژووبوون لە یەکەم ڕۆژی جێژنەکان حەرامە و وەرگیراو نییە.

یەکێک لە جیاکەرەوەکانی جەژنی ڕەمەزان لە [[جێژنی قوربان]] بریتیە لەوەی کە دەبێت پێش نوێژی جێژن، موسڵمانان [[سەرفیترە|زەکاتی سەرفترە]] دەربکەن و بەسەر موسڵمانە ھەژارەکان دابەشی بکەن. دوای نوێژی جێژن، موسڵمانان پیرۆزبایی ھاتنی جێژن لە موسڵمانانی نزیک خۆیان دەکەن و دوای گەییشتن بەماڵی خۆیان پیرۆزبایی لە ئەندامانی خیزانەکەیان دەکەن و دواتریش سەردانی ناسیاو و خزمە نزیکەکانیان دەکەن. ھەروەھا پێشوازی لە دراوسێ و ئەو کەسانە دەکەن کە سەردانی دەکەن بۆ گەردنازایی و پیرۆزبایی.

== شێوازی پیرۆزبایی ==
جوبەیر کوری توفەیر وتی: «کە ھاوەڵانی پێغەمبەری خوا لە جێژنەکاندا دەگەیشتن بە یەک دەیانووت: {{عەرەبی|تقبل الله منا و منك}}. واتە: «خوای گەورە لەئێمە و لەتۆشی وەرگرت بێت».&lt;ref&gt;کتێبی [[فەتحولباری]] - بەرگی دووەم - لاپەڕە ٤٤٦&lt;/ref&gt;

بەڵام لە زۆربەی وڵاتەکاندا شێوازی پیرۆزبایی کردن بریتیە لە: «جێژنت پیرۆز بێت، ھەموو ساڵیک بە خۆشی».

لە ناو گەلی کورد وا باوە کە خەلک سەردانی خزم و دوست و جیران دەکەن. لە کاتی سەردان  نوقڵ و شیرینی و شەربەت پیشکیشی میوانەکان دەکرێت. مناڵان لەو روژە دا جێژنانە لە گەورەکان وەردەگرن.

== شێوازی تەکبیرکردن ==
[[پەڕگە:Sultan Ahmed Mosque mahya3.jpg|وێنۆک|ڕازاندنەوەی مزگەوتی سوڵتان ئەحمەد لە ئەستەنبۆل لە تورکیا]]

شێوازی تەکبیرکردنی جێژنی ڕەمەزان و قوربان یەک شێوازە. ھۆکاری تەکبیرکردن دەگێڕێتەوە بۆ ئەو ئایەتەی کە لە سەرەوەدا ھاتووە.

ماوەی تەکبیرکردن لەدوای ڕاگەیاندنی یەکەم ڕۆژی جێژن دەست پێدەکات واتە لە دوای [[نوێژی خەوتنان]]، لە دوای [[نوێژی بەیانی]] ڕۆژی جێژن بە ھۆی دەنگدەری دەرەکی مزگەوتەکانەوە دەست دەکرێت بە تەکبیرکردن و خوێندنەوەی قورئان، وەکوو دیارە ئاوازی خوێندنەوەی قورئان بە ھۆی جێژن لە زۆربەی شوێنەکاندا جیاوازە و  بە تایبەت ''لە ھەرێمی کوردستاندا'' خوێندنەوەی [[سوورەتی ڕەحمان]] باوترە.

'''{{عەرەبی|الله أكبر الله أكبر الله أكبر، لا إله إلا الله والله أكبر، الله أكبر ولله الحمد}}''' (بەمانای: خوا گەورەیە خوا گەورەیە خوا گەورەیە، خوایەک بێجگە لە ئەڵڵا نییە و خوا گەورەیە، خوا گەورەیە و پەرستن بۆ خوایە) شێوازی تەکبیرکردنی جێژنە.

== خۆشۆردن ==
خۆشۆردنی جێژن لەسەر موسڵمانان سووننەتێکی پێویستە و لەڕیوایەتێکی ئیبن عەباسدا ھاتووە: {{عەرەبی|أن رسول الله كان يتغسل يوم الفطر و الأضحى}}. واتە: «پێغەمبەری خوا خۆی شۆردووە بۆ ڕۆژی جێژنی ڕەمەزان و قوربان».

== بەربانگکردنەوە پێش نوێژ ==
سووننەتە کە موسڵمان پێش چوونە بۆ نوێژی جێژن بەربانگ بکاتەوە بەخواردنی چەند [[خورما]]یەک کە تاک بن. وەکو ئەنس دەگێرێتەوە و دەڵێت: «پێعەمبەری خوا نەدەچوو بۆ نوێژی جێژنی ڕەمەزان ھەتا چەند خورمایەکی نەخواردایێ کە ژمارەی ئەو خورمایانەش تاک بوون».

== نوێژی جەژن و وتارەکەی==
[[پەڕگە:Eidulfitr meal.jpg|thumb|خواردنی نانی بەیانی لە دوای نوێژی جەژن لە مالیزیا]]
[[پەڕگە:US Army 51420 Soldiers celebrate end of Ramadan.jpg|وێنۆک|سەروازە موسڵمانەکانی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] نوێژی جەژن دەکەن.]]
=== نوێژ ===
{{سەرەکی|نوێژی جەژن (ئیسلام)}}
نوێژی چەژن (جەژنی ڕەمەزان و قوربان) لەدوو ڕکعات پێکھاتووە و حوکمی نوێژەکەش جیاوازی ھەیە لە نێوان زانایاندا:
*ھەندێک لە زانایان لەسەر ئەو ڕایەن كە واجبە ‌و ھەر دەبێ بكرێ كە ئەمە پەیڕەوی [[حەنەفی]]یەكانە ‌و‌ شیخی ئیسلامیش ھەمان ڕای پەسەندكردووە، ھەروەھا پێغەمبەر فەرمانی داوە بەوەی كە ژنان و تەنانەت ئەوانەش حەیزدارن ھەر بێنە دەرەوە بۆ نوێژی جەژنەکان. ئەمانەش ھەموو بەڵگەی گەورەیی و واجببوونیانن.‌
*ھەندێكی ترش لە زانایان دەفەرموون كە واجبی كیفایەیە، واتە:'' ئەگەر كۆمەڵێك لە موسڵمانان بیکەن، ئەوە لەسەر ئەوانی تر لا دەچێت''، كە ئەمەش پەیڕەوی حەنبەلییەكانە.
* كۆمەڵی سێیەمیش لەسەر ئەو ڕایەن كە نوێژی جەژن [[سوننەت]]ێكی دووپاتكراوەیە (مؤكدە) كە ئەمەش ڕێڕەوی شافعییەكان و مالیكییەكانە.
لەپێش کردنی نوێژەکەدا [[بانگدان]] [[قامەت]]کردن نییە. کاتی ئەنجامدانی نوێژەکە بریتییە لە بەرزبوونەوەی [[خۆر]] بەئەندازەی ڕمێک دوای ئەوەی ھەڵھات.

لەیەکەم ڕکعاتدا و لە دوای دابەستنی نوێژ، حەوت جار تەکبیر دەکرێت و لەدووەم ڕکعاتدا بۆ پێنج جار کەمدەکرێتەوە.

عەبدوڵڵای کوڕی عەبدوڵڵا دەگێڕێتەوە: [[عومەر|عومەر کوڕی خەتتاب]] لە ئەبوواقدی لەیسی پرسیاریکرد: كە پێغەمبەری خوا چی دەخوێندەوە لە قوربان و ڕەمەزاندا؟ وتی: پێغەمبەر ئەم دوو سوورەتەی دەخوێندەوە: {{عەرەبی|ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ}} و {{عەرەبی|واقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَر}}. واتە [[سوورەتی ق]] و [[قەمەر|سوورەتی ئەلقەمەر]] دەخوێندەوە.&lt;ref&gt;[[ئیمامی موسلیم]] دەیگێڕێتەوە.&lt;/ref&gt;

ھەروەھا نوعمان کوڕی بەشیر دەڵێت: «پێغەمبەری خوا لە نوێژی جومعە و نوێژی دوو جەژنەکەدا [[سوورەتی ئەعلا]] و [[غاشیە]]ی دەخوێندەوە.

ھەورەھا سووننەتە کە لە دوای دەرچوون لە مزگەوت  بەو ڕێگەیە نەگەڕێیەوە کە لێیەوە بەرەو مزگەوت ھاتووی، چونکە جابر دەڵێت: «بینیم پێغەمبەری خوا لەڕۆژی جەژندا ڕێگاکەی پێچەوانە دەکرد».

=== وتار ===
وتاری نوێژی جەژن لە دوای ئەنجامدانی نوێژی جەژن پێشکەش بە ئامادەبووان دەکرێت و لە دوو وتاریش پێکدێت و ھاوشێوەی وتاری ھەینییە، تەنھا دەبێت بە نۆ جار تەکبیرکردن دەست بە وتنەوەی وتاری یەکەم بکات و لە وتاری دووەمدا بەحەوت جار.

== پشووی وڵاتان ==
[[پەڕگە:سلێمانی- جەژنی ڕەمەزانی 1.jpg|وێنۆک|جەژنی ڕەمەزان لە سلێمانی، ١٩٥٥.]]
بەبۆنەی ئەم جێژنەوە لەزۆربەی وڵاتانی ئیسلامی پشووی فەرمییە و ماوەی پشووەکەش بەپێی وڵاتەکان دەگۆڕێت:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! وڵات !! ماوەکەی (یان ڕۆژی دەستپێکردن)
|-
| {{flag|KSA}} || لە [[٢٠ی ڕەمەزان]] ''(١٠ شەوی کۆتایی)'' ھەتا [[٤ی شەوال]]
|-
| {{flag|IRQ}} || لە[[١ی شەوال]] ھەتا [[٣ی شەوال]]
|-
| {{flag|LBY}} || لە[[١ی شەوال]] ھەتا [[٣ی شەوال]]
|-
| {{flag|UAE}} || لە[[١ی شەوال]] ھەتا [[٣ی شەوال]]
|-
| {{flag|KWT}} || لە[[١ی شەوال]] ھەتا [[٣ی شەوال]]
|-
| {{flag|OMN}} || لە[[١ی شەوال]] ھەتا [[٣ی شەوال]]
|-
| {{flag|QAT}} || لە[[١ی شەوال]] ھەتا [[٣ی شەوال]]
|-
| {{flag|BHR}} || لە[[١ی شەوال]] ھەتا [[٣ی شەوال]]
|-
| {{flag|IRI}} || لە[[١ی شەوال]] ھەتا [[٢ی شەوال]]
|-
| {{flag|YEM}} || [[١ی شەوال]]
|-
| {{flag|ALG}} || [[١ی شەوال]]
|}

== ئەمانەش ببینە ==
*[[مانگی ڕەمەزان]]
*[[زەکاتی ڕۆژوو]]
*[[ڕۆژوو]]
*[[نوێژی جێژن (ئیسلام)|نوێژی جێژن]]
*[[جێژنی قوربان]]

== سەرچاوەکان ==
* ویکیپیدیای عەرەبی.
* [https://web.archive.org/web/20170207151208/http://dangiislam.org/content/1172 دەنگی ئیسلام]
&lt;references/&gt;

{{ڕەمەزان}}
{{تووڵی دەروازە|ئایین|ئیسلام|ڕۆژھەڵاتی ناوین|ڕۆژژمێر}}
{{پۆلی کۆمنز|Eid al-Fitr}}

[[پۆل:ڕەمەزان]]
[[پۆل:دێسێرەکان]]
[[پۆل:ڕۆژوو لە ئیسلام]]
[[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]]
[[پۆل:جەژنە ئیسلامییەکان]]</text>
      <sha1>ibsd1ovsqtkbjchl1pjc879wlr61z2y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جێژنی ڕەمەزان</title>
    <ns>1</ns>
    <id>24274</id>
    <revision>
      <id>1583670</id>
      <parentid>1294312</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T19:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16149" sha1="q9d74uw4ea6ch2862w18phnn6n079gt" xml:space="preserve">{{وتاری ھەڵبژێردراوی پێشوو}}

== جێژن یا جەژن ==
کاک ئاسۆ گیان کێ دەڵێ وشەی جێژن موکریانییە؟ تەواوی خەڵکی بانە کە کوردییەکی زۆر جوان و ڕەسەن قسە دەکەن دەڵێن جێژن ئاخۆ ئەوانیش موکریانین؟ ئێستا بەشێک لە کوردەکان لە ژێر کاریگەری قورسی کوردیی ھەورامی  (بە تایبەت لە ناوچەی ئەردەڵان) دەڵێن جەژن کە چی کوردەکانی ھەورامی خۆیان ئەم وشەیەیان لە زمانی فارسییەوە وەرگرتووە. ئەمە باسێکی قورسی زمانەوانییە و لە حەسەڵەی کەسدا نییە دەنا سەلماندنی فارسی بوونی وشەی جەژن زۆر ھاسانە. سپاس.--[[بەکارھێنەر: Calak|چالاک]]&lt;sup&gt;[[قسەی بەکارھێنەر:Calak|وتووێژ]] &lt;/sup&gt; ١٥:٣٠, ١٩ ئاب ٢٠١٢ (UTC)
:من فایلی وۆردی کۆبەرھەمی شێرکۆ بێکەس و دیوانی مەحوی و دیوانی شێخ ڕەزام ھەیە ھەموویان جەژنیان نووسیوە نەک جێژن.--[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|وتووێژ]]) ١٧:٣٣, ١٩ ئاب ٢٠١٢ (UTC)
::کاکە ئاسۆ گیان من بەشێکی زۆری ژیانم لەسەر زمانی کوردی داناوە. ڕەگ و ڕیشەی بەشی زۆری وشە کوردییەکان دەزانم. ھەر لە ئەوێستا و فارسیی کۆن و پاڵەوی و پارتییەوە بڵێ ھەتا بەشی زۆری شێوەزارەکانی کوردییەوە. دڵنیا بە ناوچەچەرست نیم و ئاسۆی بیرم ئەوەندە کورت و تەسک نییە و دڵم زۆر لە ئێوە زیاتر بە زمانی کوردی دەسووتێتەوە. ئاخۆ لە شێرکۆ بێکەس و مەحوی و شێخ ڕەزا و ھەزاری کەسی تری ئاوا بپرسی: بۆ نەتکوت جێژن وتت جەژن، وەڵامێکی زانستیت دەدەنەوە؟! 
::کاکە ئاسۆ من دەڵێم وشەی '''جەژن ''' ھەورامییە و لە ھەورامییەوە چووەتە ناو ھەندێک لە شێوەزارەکانی تری کوردییەوە. دەی باشە با ھەورامی بێ قەیدێ ناکا بەڵام ھەر دیسان من دەڵیم ئەم وشەیە لە فارسییەوە چووتە ناو ھەورامییە و وشەیەکی ڕەسەن نییە! بەڵگەم چییە؟ کاکە ئەوە شتێکی پسپۆرانەیە و قورسە! بە کورتی: ئەم وشانەی لە ئەوێستادا بە پیتی '''ی''' دەست پێ‌دەکا لە ھەموو شێوەزارەکانی کوردیدا دەبن بە '''ج''' بەڵام لە ھەورامیدا وەکوو خۆی ('''ی''') دەمێنێتەوە: نموونە: شێوەزارەکانی کوردی: جۆ جەھ جۊیە جەو بەڵام کوردیی ھەورامی یەوە، شێوەزارەکانی کوردی: دۆزینەوە (کە لە بنەڕەتدا جۆزینەوە بووە وەک جستن فارسی)  کوردیی ھەورامی یوستەیوە، شێوەزارەکانی کوردی: جێ جێگا جھ جی جا  کوردیی ھەورامی یاگە. دەی ئەگەر ئێمە دەڵێن جێژن بۆ ھەورامییەکان ناڵێن یەژن و دەلێن جەژن لە کاتێکدا لە ئەوێستاشدا ئەم وشەیە یەسن ھەاتووە؟ چون وشەکە ھەورامی نییە و لە فارسییوە چووەتە ناو ھەورامییەوە و لەوێشەوە بۆ زمانی ناوچەکانی ترەوە!
::لەخۆوە قسە ناکەم و پێم خۆشە بزانن ئەگەر شتێک دەڵێم لە ڕووی زانستەوەیە و ناوچەپەرستی نییە. سپاس.--[[بەکارھێنەر: Calak|چالاک]]&lt;sup&gt;[[قسەی بەکارھێنەر:Calak|وتووێژ]] &lt;/sup&gt; ١٨:٠٣, ١٩ ئاب ٢٠١٢ (UTC)
:::مام چالاک، کاتێک ئەم جۆرە باسانە ئەبیسم سەبارەت بە زمان، بیری کیمیای دەبیرستان و جەدوەلی مەندەلیۆف و خەواسی ھاڵۆژنەکان و عونسورە قەلیاییەکان ئەکەومەوە! دڵنیا بە ئەگەر لە شێرکۆ بێکەس و مەحوی و شێخ ڕەزا و ھەزاری کەسی تری ئاوا بپرسی ئەڵێن دایک و باوکم وایان ئەوت منیش وا ئەڵێم. «دۆزینەوە (کە لە بنەڕەتدا جۆزینەوە بووە»! زمان ئەگەر ھەزار یاسای تێدا بدۆزیتەوە دوو ھەزار ئیستسناش ئەدۆزیتەوە. بۆ «زرێچە»ش کە ماوەیەک لەمەو پێش لێدوانت لەسەر کرد بڕوات بێ لە ھیچ شوێنێک نەمبیستەوە. بە بیروڕای من ھەتا بەم جۆرە قسە لە سەر زمانی ستانداردی کوردی بکرێ گوێی پێنادرێ. سپاس--[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|وتووێژ]]) ١٨:٥٤, ١٩ ئاب ٢٠١٢ (UTC)

::::مامە ئاسۆ چەند سەرسەری بۆ شتەکان دەچی! دەڵیی «شێرکۆ بێکەس و مەحوی و شێخ ڕەزا ئەڵێن دایک و باوکم وایان ئەوت منیش وا ئەڵێم»! شێرکۆ بێکەس دەڵێ: «...کە زەریاش ویستی قووڵایی زامی خۆی و تۆ بپێوێ، ھاواری کرد و خەریک بوو ئەو لە ناو تۆدا بخنکێ!». گەلۆ باوکی شێرکۆ بێکەس وتوویەتی «زەریا»؟! یان پێشەکی دیوانی نالی بخوێنەوە، تێیدا ئاماژەی کردووە نالی ئەو دەم لە فکری دانانی زمانێکی ستاندارد بووە بۆ کوردی و ئەگەر چی خەڵکی باشوور بووە بەڵام بە زاری موکریانی شێعری وتووە. ئاخۆ زمانی دایک و باوکی لە بیر چووەتەوە؟! نا مامە ئاسۆ شتەکە ئاوا ھاسان نییە تکایە زۆرتر موتاڵا بکە. ئەگەر وایە با منیش ھەر وەک جنابت شتەکە ھاسان بکەمەوە: زۆربەی خەڵکی لای ئێوە دەڵێن گەزەر کە چی ستانداردەکەی گێزەرە، زۆربەی خەڵکی لای ئێوەش دەڵێن جەژن بەڵام ستانداردەکەی ھەر جێژنە! سەرم ھێشاندی کاک ئاسۆ گیان. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر: Calak|چالاک]]&lt;sup&gt;[[قسەی بەکارھێنەر:Calak|وتووێژ]] &lt;/sup&gt; ١٩:٥٢, ١٩ ئاب ٢٠١٢ (UTC)
:::::من زۆرم خوێندووتەوە سەبارەت بەو زمانە کۆنانە بەڵام ھەرگیز گۆڕانکارییەکانی زمان لە مێژووا بە یاسادار نازانم و زمان بە شتێکی ماددی دانانم. لە ویکیپیدیاش بڕیار ئەوەیە باوترین ناو بەکاربێنین. زمان ئەوەیە گەل قسەی پێئەکات نەک ئەوەی زمانناس لە ناو کتێبەکانیا دەریدێنێ. لە شێوەزاری کەلھوڕی و ھەورامی و جافی و ئەردەڵانی و گەرمیانی و سلێمانی و کرمانجی ھەموویان جەژن ئەڵێن تەنیا موکریان جێژنە. لە گووگڵا «جەژن/جه‌ژن» و «جێژن» و ھەروەھا «cejna remezan» و «cêjna remezan» بێنە. زۆربەی ئاکامەکانی جێژن ھی حدکا و سەحەرتیڤی و iribیە کە زۆربەی کاربەدەستانی موکریانین. --[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|وتووێژ]]) ١٠:٠٨, ٢٠ ئاب ٢٠١٢ (UTC)
::::::گۆڕانکارییەکانی زمان ھەمووی یاسادارن، تەنانەت ئیستناکانیشی! کاک ئاسۆ گرفتی من ئەوەیە حالی نابم جنابت ئاخرێکەی پێت وایە ئێمە دەبێ ئەم شتە بڵێین کە «قسەی پێ‌دەکەین» یان «کوردییەکی ستاندارد» بنووسین؟ کتێبی زمانی کوردی لە بەرانبەر ھوروژمی شەپۆلی ناشارەزاییدا حەتمەن بخوێنەوە. بەرھەمی کابرایەکی خەڵکی بانەیە. بە جوانی باسی ئەم مەبەستە و وشەی جێژن و جەژن دەکا. سەبارەت بە کورمانج و بادینییەکانیش لە ئێمە خەڵکی موکریان پرسە دەڵێن چی کە لەگەڵ یەک دراوسێین. ئەوان ناڵێن جێژن یا جەژن، ھەر دەڵێن عەید! «عەیدا تە پیرۆز بیتن»! ئەگەریش  جێژن یان جەژن بڵێن لە ڕاستیدا سۆرانییەکەی دەڵێن! کەڵھوڕ و گەڕووسەکانیش ھەروەتر، لە زمانی ئەوانیشدا ھەر عەیدم بیستووە! ئەوی ڕاست بێ ھەورامییەکان دەیڵێن و خەڵکی ئەردەڵان و سلێمانی لە ژێر کاریگەریی قورسی ھەورامییەکان فێر بوون دەڵێن جەژن! کەچی جەژن ستانداری سۆرانی نییە و پێوەندی بە ھەورامییەوەیە. ھەر وەکی ئێوە، وەکوو خەڵکی ھەورامان بە «تا» ئەڵێن «یاو» کە چی ستانداردەکەی ھەر «تا»یە! خۆ خەڵکی بانە موکریانی نین! ئەی بۆ ئەوان دەڵێن جێژن! تەواوی پارێزگای کوردستانم کردووە و بێجگە لە بانە شێوەزاری ھەموو شارەکانی تر لە ژێر کاریگەری قورسی ھەورامیدایە و سۆرانییەکی ستاندارد نییە. دڵنیا بە ئێوە جێژنتان کردووە بە جەژن دەنا دەبا خەڵکی بانەش ھەر وەکوو ئێوە وتبای جەژن! زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر: Calak|چالاک]]&lt;sup&gt;[[قسەی بەکارھێنەر:Calak|وتووێژ]] &lt;/sup&gt; ١٠:٤٩, ٢٠ ئاب ٢٠١٢ (UTC)
:::::::من بەڵگەم ھێنایەوە کە جێژن تەنیا لەھجەی موکریانە. تۆش لە وەڵاما ئەڵێی ناوچەکانی تر ھەڵە ئەکەن. بە داخەوە قسەکانت بۆنی ناوچەگەریی لێوە دێ. بە حەسرەتم ئەم بەزمی &quot;زمانی ستاندارد&quot;ە خەریکە ئەمان ئاڵۆزێنێ لە یەک.--[[بەکارھێنەر:ئاسۆ|ئاسۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئاسۆ|وتووێژ]]) ٠٣:١٦, ٢١ ئاب ٢٠١٢ (UTC)
::::::::مامه ئاسۆ گیان ئەم کتێبەی باسم کرد بە جوانی بیخوێنەوە، لە پارێزگای ئێوەدا دەبێ زۆر بێ. پێرستی ئەو ناوچانەی دەڵێن «جێژن» تێیدا ھاتووە، زۆڕ دوور و درێژە لێرە جێگای نابێتەوە! ھەر وەکی خۆت  باست کرد با بەردی لەسەر دابنێین ھەتا ئاڵۆزتر نەبووین، کاری گرنگتر زۆرە. زۆر سپاس.--[[بەکارھێنەر: Calak|چالاک]]&lt;sup&gt;[[قسەی بەکارھێنەر:Calak|وتووێژ]] &lt;/sup&gt; ٠٧:٣٢, ٢١ ئاب ٢٠١٢ (UTC)
{{وب|ئاسۆ}} ئەم باسە زۆر کۆنە و بەباشی نەمخوێندەوە ئەو دەم چمان نووسیوە. بەڵام نموونەیەکی باشت بۆ دێنمەوە ناڵێم فکری لێ بکەوە چون ھەر فکر لێ کردنەوەی ناوێ! بۆ ژمارەی ٥ لە کوردیدا دەڵێن پێنج یان پەنج. لە سۆرانیدا پێنج ستانداردە و پەنج کە لە فارسیشدا ھەر وا دەڵێن تایبەتی ھەورامی و ناوچەکانی دەوروبەری ھەورامیە (چۆن کەوتوونەتە ژێر کاریگەری ھەورامی). جێژن و جەژن دروست وەک پێنج و پەنج وایە. جێژن ستانداردەکەیەتی و جەژن ھەورامی و کاریگەری ھەورامیە و لە فارسیشدا ھەر ئاوایە. وتنی جەژن لە جیات جێژن وەک وتنی پەنجە لە جیات پێنج. (وشەی تری ئاوامان زۆرە وەک گێزەر، گەزەر (فارسی گەزەر)؛ نێچیر، نەچیر (فارسی نەخجیر)؛ نێڕ، نەڕ (فارسی نەڕ)؛ زێڕ، زەڕ (فارسی زەڕ) و ... کە ھەوەڵی سۆرانی و دووەمی ھەورامی و فارسیە. بەڵام من ھەر بە پێنج و پنجەکە قەناعەت دەکەم!) جا با مەحوی یان ھەر کەسی تر لە جیات جێژن بڵێن جەژن؛ ئەمە جەژن ناکاتە سۆرانی. تەواو!--[[بەکارھێنەر:Calak|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''&lt;span style=&quot;font-size:13px&quot;&gt;چالاک'''&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]] &lt;sub&gt;[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;وتووێژ&lt;/span&gt;''']]&lt;/sub&gt; ‏١١:١٩، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ (UTC)
::کرمانجیش بە زۆری دەڵێن جەژن. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏١٨:١٣، ٧ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[جێژنی ڕەمەزان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=559368 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170207151208/http://dangiislam.org/content/1172 بۆ http://www.dangiislam.org/content/1172 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٥:٣٩، ٢ی شوباتی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جێژنی ڕەمەزان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583669 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200621105742/http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm بۆ http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٩:٠٤، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>q9d74uw4ea6ch2862w18phnn6n079gt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سمایل شەریفزادە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42717</id>
    <revision>
      <id>1583728</id>
      <parentid>1446304</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T10:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٢ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10894" sha1="fj21k1mxkf4m112hhm47zaj13uvlyw8" xml:space="preserve">'''سمایل شەریفزادە''' ناسراو بە '''مەلا عەزیز''' (١٩٤٢ لە [[مەھاباد]] - ١٩٦٨ لە [[بانە]]) تێکۆشەرێکی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)]] بوو&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=سمایل شەریفزادە، دێموکرات و عەداڵەتخواز|ناونیشان=https://kurdistanukurd.com/?p=42514|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=کوردستان و کورد}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanukurd.com/?p=42514 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; کە بە ھاوکاریی جاشێک، بە دەستی سەربازانی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|محەممەد ڕەزا شا]] کوژرا.

{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناو                  = سمایل شەریفزادە
| وێنە                 =
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری_وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی_خۆماڵی          = مەلا عەزیز
| زمانی_ناوی_خۆماڵی    =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = [[١٩٤٢]]
| شوێنی لەدایکبوون     = [[مەھاباد]]
| ڕێکەوتی_ونبوون       =
| شوێنی_ونبوون         =
| ڕەوشی_ونبوون         =
| ڕێکەوتی مردن         = [[٢ی ئایار]]ی [[١٩٦٨]]
| شوێنی مردن           = [[بانە]]
| ھۆکاری مردن          =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم = نزیک چۆمی گوندی [[دارێنەی سەروو]]
| شوێنی گۆڕ            = گۆڕستانی تایلە، [[سنە]]
| مۆنۆمێنتەکان         =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               = [[کورد]]
| ناوەکانی تر          =
| نەژاد                =
| شارومەندێتی          =
| ڕادەی خوێندەواری     =
| پیشە                 = تێکۆشەری سیاسی
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| ناوبانگ              =
| کارە_دیارەکان        =
| شێواز                =
| شار                  =
| مووچە                =
| دارایی               =
| باڵا                  =
| کێش                  =
| تەلەڤیزیۆن           =
| سەرناو               =
| وادە                 =
| پێشوو                =
| جێگر                 =
| حیزب                 = [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)]]
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                =
| سزای_تاوانباری       =
| ڕەوشی_تاوانباری      =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| منداڵەکان            =
| باوان                =
| خزمەکان              =
| خەڵاتەکان             =
| واژوو                =
| جێگری_واژوو          =
| قەبارەی_واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
| ڕەنگی پرچ            =
| ڕەنگی چاو            =
| قەبارەی جل           =
| قەبارەی پێڵاو         =
}}
&lt;/pre&gt;

== ژیان ==
سمایل شەریفزادە ساڵی ١٩٤٢ لە [[مەھاباد]] لە بنەماڵەیەکی بازرگاندا لە
دایک بوو. زۆر منداڵ بوو کە بابی کۆچی دوایی کرد. قۆناغی سەرەتایی لە مەھاباد خوێند و ناوەندی لە قوتابخانەی ئەلبوورز [[تاران]] تەواو کرد و دیپلۆمی وەرگرت؛ دواتر لە بەشی ئەندازیاریی ئێلێکترۆنیک لە زانکۆی فەننی تاران درێژەی بە خوێندن دا و چوار مانگ بەر لەوەی دەرسی زانکۆ تەواو کا دەستی لە خوێندن ھەڵگرت و چوو بۆ [[باشووری کوردستان]]. سمایل لە زانستگەی فەننی لەگەڵ گرووپە مارکسیستییەکانی [[زانکۆی تاران]] دۆستایەتی پەیدا کرد، ساڵی ١٩٦١ کاتێک کۆماندۆکانی ڕژیمی شا ھێرشیان بردە سەر زانکۆی تاران چەند ڕۆژێک گیرا؛ سمایل تێکۆشەرێکی ھەڵسووڕاوی ناو خوێندکارانی کوردی زانکۆی تاران بوو.
دوای ھێرشی ساواک بۆ سەر تێکۆشەرانی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)]] و گەلی کورد لە تاران و لە شار و گوندەکانی کوردستان لە ڕەشەمەی ساڵی ١٣٤٢ی [[کۆچی ھەتاوی|ھەتاوی]] ئەو وەبەرنەھات و توانی خوی بگەیەنێتە باشووری کوردستان و لەوێ جگە لە ئەرکی سیاسی ناو حیزب کتێبی (دفاعییاتی خەسرەوی ڕووزبە) ی بۆ سەر [[کوردی]] وەرگێڕا. سمایل و ھاوڕێکانی ساڵی ١٩٦٧ ھاتنەوە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە بەشێک لە گوندەکانی ناوچەی [[سەردەشت]]، [[بانە]] و مەھاباد لە نێو کۆمەڵانی خەڵکدا دەستیان کرد بە کاری ڕێکخستن و ئەوە بوو بە دەسپێکی جووڵانەوەکانی ٤٦–٤٧.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاوڕێک لە جووڵانەوەی ٤٦_٤٧ لە سەرەتاوە ھەتا کۆتایی|ناونیشان=https://kurdistanukurd.com/?p=50967|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=کوردستان و کورد}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdistanukurd.com/?p=50967 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; سمایل ساڵی ١٩٦٥ لە بەشێک لە نامەیەکدا کە بۆ دۆستێکی خۆی لە [[ئەورووپا]]ی نووسیوە دەڵێ: «ئەمن ھەر بە عیشقی ئازادی دەژیم و لەو پێناوەدا چەرمەسەرییەکی زۆرم دیتووە؛ بەڵام ھەروا لەسەر ئەو ڕێگایەی گرتوومەتە بەر سوورم و ھەتا دێ بە حەق بوونی ئەو خەباتەم زیاتر بۆ ڕوون دەبێتەوە و بە ھیوای گەیشتن بە سەرکەوتن دەژیم.»&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|سەردێڕ=سماعیل شەریف زادە - مەلا عەزیز|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20081111150325294|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Kurdipedia.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ماڵپەڕی بەشی کوردی ڕادیۆی دەنگی ئەمریکا|ناونیشان=http://ruwange.blogspot.com/2010/05/blog-post_5912.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;

== شەھید بوون ==
کوێخا شەریف جاشی ڕژیم&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=تێڕوانینی دانیشتووانی کوردی ھەولێر سەبارەت بە ئاوارەکانی عەرەبی عێراقی: بە بەکارھێنانی تیۆری سەرمایەی کۆمەڵایەتی|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.21271/zjhs.2017.21.6.5|journal=ناوەندی نووچە و شرۆڤەی ڕۆژ|issn=2218-0222}}&lt;/ref&gt; شەو کاتێک پێشمەرگە لە ماڵی کوێخا حوسێنی دارێنە لە گوندی [[دارێنەی سەروو]]ی بانە نووستبوون پەلاماریان دەدات و دوایەش دەچێتە پاسگای سێلمێ و ھەواڵیان پێ دەدات؛ لە ئاکامدا بەیانییەکەی ڕۆژی ١٢ی بانەمەڕی ١٣٤٧ بەرامبەر لەگەڵ ٢ی ئایاری ١٩٦٨ ژاندارمەکانی ڕژیم ئەو شوێنەیان گەمارۆ دا کە سمایل و ھاوڕێیانی لە نزیک گوندەکە لێی دامەزرابوون. دوای شەڕێکی شەش سەعاتە لە نێوان پێنج پێشمەرگە و ھێزێکی سێسەد و پەنجا کەسی لە ژاندرامی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|حەمە ڕەزا شا]]؛ گوللەی بازووکا سینگی سمایلی پێکا و چرای تەمەنی کوژایەوە. لەو شەڕەدا سمایلی شەریفزادە، میرزا محەممەدی شادمانی، حوسێنی ڕەحمان ڕابی و عەلی عەوڵا کۆڵی کوژران و یەکێک لە پێشمەرگەکان بە ناوی ئالیاز توانی لەگەڵ ئەوەشدا کە بریندار ببوو ئاڵقەی گەمارۆ تێک بشکێنێ و نەکەوێتە دەست دوژمن. تەرمی مەلا عەزیز نەدراوە بە بنەماڵەکەی؛ بەڵکوو بە نھێنی لە گۆڕستانی (کوچکە ڕەشی) شاری [[سنە]] ناشترا. ساڵی ١٣٥٧ بۆ ڕێز لێنان لەم چوار شەھیدە پەیکەرێک لەو گۆڕستانە داندرا کە [[کۆماری ئیسلامی ئێران|ڕژیمی ئێران]] تەختی کرد و لە ناوی برد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مانیومێنتێک بۆ بیرەوەری سمایل شەریفزادە و ھاوڕێیانی لە گۆڕستانی تایلە|ناونیشان=http://ruwange.blogspot.com/2020/05/blog-post.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;گۆڤاری تیشک، بزووتنەوەی ٤٦–٤٧، ژمارە ٥٢، ھادی عەزیزی&lt;/ref&gt;

== ڕۆژی خوێندکار ==
سمایل شەریفزادە پێشەنگی بزووتنەوەی خوێندکاریی کورد بوو، ھەر بۆیەش ڕۆ‌ژی شەھید بوونی (١٢ی بانەمەڕی - ٢ی ئایار) بە ڕۆژی خوێندکار نێودێر کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سمایل شەریفزادە – شەھید|ناونیشان=https://shehid.com/?attachment_id=2122|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210502225653/https://shehid.com/?attachment_id=2122}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٢]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٦٨]]
[[پۆل:کەسایەتی سیاسی]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان]]</text>
      <sha1>fj21k1mxkf4m112hhm47zaj13uvlyw8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جەیمس فۆلی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119897</id>
    <revision>
      <id>1583690</id>
      <parentid>1500145</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:11:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6560" sha1="jk0kb1obknx989a3z6ns2trpmu70ei4" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox person
| honorific_prefix   = 
| name               = James Wright Foley
| honorific_suffix   = 
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| image              = 
| image_size         = 
| alt                = 
| caption            = فۆلی لە ٢٠١١
| birth_name         =  &lt;!-- only use if different from name above --&gt;
| birth_date         = {{birth date|١٩٧٣|١٠|١٨}}
| baptism_date       = 
| birth_place        = [[Rochester, New Hampshire]], ئەمریکا.
| disappeared_date   = ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢
| disappeared_place  = {{ئاڵا|سووریا}}
| disappeared_status = 
| death_date         = {{death date and age|٢٠١٤|٨|١٩|١٩٧٣|١٠|١٨}}
| death_place        = {{ئاڵا|عێراق}}
| death_cause        = [[سەرپەڕاندن]]
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates =  &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --&gt;
| monuments          = 
| residence          = 
| nationality        = [[ئەمریکی]]
| other_names        = جیم فۆلی
| ethnicity          =      &lt;!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| citizenship        = 
| education          = 
| alma_mater         = 
| occupation         = وێنەگری ڕۆژنامەوانی
| years_active       = 
| employer           = [[گلۆبال پۆست]] &lt;br /&gt; [[ئاژانسی فرانس پرێس]] 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = 
| notable_works      = 
| style              = 
| home_town          = 
| salary             = 
| net_worth          =      &lt;!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| height             =      &lt;!-- {{height|cm=}} --&gt;
| weight             =      &lt;!-- {{convert|weight in kg|kg|lb}} --&gt;
| television         = 
| title              = 
| term               = 
| predecessor        = 
| successor          = 
| party              = 
| movement           = 
| opponents          = 
| boards             = 
| religion           =      &lt;!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| denomination       =      &lt;!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| criminal_charge    =   &lt;!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --&gt;
| criminal_penalty   = 
| criminal_status    = 
| spouse             =  
| partner            =      &lt;!-- (unmarried long-term partner) --&gt;
| children           = 
| parents            = جۆن فۆلی &lt;br&gt; دیانە فۆلی&lt;ref name=abc&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://abcnews.go.com/US/james-foleys-parents-recall-sons-big-heart/story?id=25053972|سەردێڕ=James Foley's Parents Recall Son's 'Big Heart' |ئیش=ABC News |بڵاوکەرەوە=American Broadcasting Corporation |ڕێکەوت= ٢٠ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;
| relatives          = 
| callsign           = 
| awards             = 
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| module             = 
| module2            = 
| module3            = 
| module4            = 
| module5            = 
| module6            = 
| website            =       &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
| footnotes          = 
| box_width          = 
}}
'''جەیمس ڕایت فۆلی''' (ماوەی ژیان:١٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٣ تاکوو ١٨ی ئابی ٢٠١٤) ڕۆژنامەنووسی [[ئەمریکا|ئەمریکی]] و ڕاپۆرتکاری ڤیدیۆیی بوو. لەکاتی کارکردنی وەک ڕۆژنامەنووسی ئازاد لەبەرەکانی جەنگ لەماوەی [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] لەلایەن گرووپە چەکدارییەکانی سووریا لە باکووری سووریا بەدیل گیرا ئەمەش لە ڕؤژی ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ بوو ، دواتر لە ئابی ٢٠١٤ لەلایەن [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] سەریپەڕێنرا&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.military.com/video/operations-and-strategy/terrorism/isis-beheads-us-journalist-james-foley/3739192455001/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170113044308/http://www.military.com/video/operations-and-strategy/terrorism/isis-beheads-us-journalist-james-foley/3739192455001/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.لایەنی ئەنجامدانی کارەکە کە داعشە هۆکاری کووشتنی جەیمس دەگەڕێننەوە بۆ بەشداریکردنی [[ئەمریکا]] لە بۆردومانکردنی داعش لە [[عێراق]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://milletpress.com/world/Print.php?id=248 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160417093013/http://milletpress.com/world/Print.php?id=248 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160417093013/http://milletpress.com/world/Print.php?id=248 |date=١٧ی نیسانی ٢٠١٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.cbsnews.com/news/steven-sotloff-american-journalist-threatened-with-isis-execution&lt;/ref&gt; جەیمس بووە یەکەم هاونیشتمانی ئەمریکی کەلەلایەن دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام بکووژرێت.بەر لەوەی ببێتە ڕؤژنامەنووس جەیمس مامۆستا بوو لەدامەزراوەیەکی قازانجنەویستی ئەمریکی مامۆستایەتی کردووە بەناوی (Teach For America).

== پەراوێزەکان ==
&lt;references /&gt;
{{کورت}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئاسیا|ڕۆژنامەوانی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سووریا|دەیەی ٢٠١٠}}

[[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠١٤]]
[[پۆل:وێنەگرە ڕۆژنامەوانە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:وێنەگرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]]</text>
      <sha1>jk0kb1obknx989a3z6ns2trpmu70ei4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پارێزگای بادغیس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121874</id>
    <revision>
      <id>1583719</id>
      <parentid>1294607</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T02:18:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>62</id>
      </contributor>
      <comment>ئاڵوگۆڕی Badghis_districts.png لەگەڵ [[File:Districts_of_Badghis_as_of_January_2004.png]] (لەلایەن [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] بە ھۆی:[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · The map, dated</comment>
      <origin>1583719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5249" sha1="0nqspq1j74k27unt5bbhq910idd2up3" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name                   =Badghis  &lt;!-- at least one of the first two fields must be filled in --&gt;
|native_name            =بادغیس   &lt;!-- if different from the English name --&gt;
|native_name_lang       =  &lt;!-- Use ISO639 code, e.g. &quot;fr&quot; for French.
                           If there is more than one native name, in different languages,
                           enter those names using {{lang}}, instead --&gt;
|settlement_type        =[[پارێزگاکانی ئەفغانستان|پارێزگا]]&lt;!--such as Town, Village, City, Borough etc.--&gt;
|image_skyline          = Northwestern Afghanistan.jpg
|imagesize              = 
|image_caption          = گوندێک لە بادغیس
|image_map              = Badghis in Afghanistan.svg
|map_caption            = شوێنی بادغیس لە ئەفغانستان
|image_map1             = Districts of Badghis as of January 2004.png 
|map_caption1           = Districts prior to 2005 realignment
&lt;!-- Location ------------------&gt;
|subdivision_type       = وڵات
|subdivision_name       = {{flag|Afghanistan}}
&lt;!-- Smaller parts (e.g. boroughs of a city) and seat of government --&gt;
|seat_type              =Provincial seat
| پایتەخت                   = [[قەڵای نوو]]
|parts_type             =[[قەزاکانی ئەفغانستان|قەزاکان]]
|parts_style            = &lt;!-- =list (for list), coll (for collapsed list), para (for paragraph format)
                               Default is list if up to 5 items, coll if more than 5--&gt;
|parts                  =7 &lt;!-- parts text, or header for parts list --&gt;
|p1  =[[Ab Kamari District|Ab Kamari]]
|p2 = [[Ghormach District|Ghormach]]
|p3=[[Jawand District|Jawand]]
|p4=[[Muqur District, Badghis|Muqur]]
|p5=[[Murghab District|Murghab]]
|p6=[[Qadis District|Qadis]]
|p7=[[Qala i Naw District|Qala i Naw]]

 &lt;!-- etc. up to p50: for separate parts to be listed--&gt; 
&lt;!-- Politics -----------------&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_party           = 
|leader_title           =پارێزگار
|leader_name            =Dilbar Jan Arman Shinwari  &lt;!--add &amp;nbsp; (no-break space) to leader names to disable automatic links--&gt;
|established_title      =  &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       = 
&lt;!-- Area    ---------------------&gt;
|area_magnitude         = &lt;!-- use only to set a special wikilink --&gt; 
|unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, to display imperial before metric--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =20591 &lt;!-- ALL fields with measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_land_km2            = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on unit conversion--&gt;
|area_water_km2           =0
&lt;!-- Elevation --------------------------&gt;
|elevation_footnotes    =  &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            = 
|elevation_max_m            = 
|elevation_min_m            = 
&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
|population_as_of               =
|population_footnotes           =&lt;ref&gt;[http://www.mrrd.gov.af/nabdp/Provincial%20Profiles/Badghis%20PDP%20Provincial%20profile.pdf Afghanistan Ministry of Rural Rehabilitation and Development: Badghis Provincial Profile]&lt;/ref&gt;
|population_note                =
|population_total               =499,393
|population_density_km2         =20.9 &lt;!--For automatic calculation, any density field may contain: auto --&gt;
|demographics_type1             = دێمۆگرافی
|demographics1_footnotes        =
|demographics1_title1           =نەتەوەکان
|demographics1_info1            =[[Tajiks]], [[Pashtun people|Pashtuns]], [[Uzbeks]], [[Turkmen people|Turkmen]]
|demographics1_title2           =زمانەکان 
|demographics1_info2            =[[Dari Persian]], [[Pashto language|Pashto]], [[Turkmen language|Turkmen]]
&lt;!-- General information  ---------------&gt;
|timezone1               = 
|utc_offset1             = 
|timezone1_DST           = 
|utc_offset1_DST         = 
|coor_pinpoint         =&lt;!-- can be used to specify exactly where/what the coordinates refer to --&gt;
|coordinates_type       = 
|coordinates_display    = display=inline,title &lt;!-- delete unwanted option, if any --&gt;
|latd=35 |latm=0 |lats= |latNS=N
|longd=63 |longm=45 |longs= |longEW=E
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|iso_code               =AF-BDG
|website                = 
|footnotes              = 
}}


'''بادغیس''' ([[پەشتۆ]]: بادغیس ولایت‎) یەکێکە لە پارێزگاکانی [[ئەفغانستان]]. کەوتووەتە باکووری ڕۆژاوای ئەو وڵاتە. لە ٧ قەزا پێکدێت.&lt;ref&gt;ویکیپیدیای ئینگلیزی، ئابی ٢٠١٥.&lt;/ref&gt;

==ژێدەرەکان==
{{reflist}}


{{ئەفغانستان-کۆلکە}}
{{پارێزگاکانی ئەفغانستان}}

{{تووڵی دەروازە|ئەفغانستان|جوگرافیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Badghis Province}}

[[پۆل:پارێزگاکانی ئەفغانستان|بادغیس]]
[[پۆل:پارێزگای بادغیس]]
[[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٦٤]]</text>
      <sha1>0nqspq1j74k27unt5bbhq910idd2up3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پارێزگای سەرپول</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122320</id>
    <revision>
      <id>1583718</id>
      <parentid>1525963</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T02:16:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>62</id>
      </contributor>
      <comment>ئاڵوگۆڕی Sare_Pol_districts.png لەگەڵ [[File:Districts_of_Sari_Pul_as_of_January_2004.png]] (لەلایەن [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] بە ھۆی:[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · The map, dat</comment>
      <origin>1583718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2686" sha1="h31yoq1qurpas9t4o29hs1n9gdxo2kg" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox settlement
| name = Sar-e Pol
| native_name = سرپل
| native_name_lang = ps
| settlement_type = [[پارێزگاکانی ئەفغانستان|پارێزگا]]
| image_skyline = 
| image_alt =
| image_caption = 
| image_flag = 
| flag_alt =
| image_seal = 
| seal_alt =
| image_shield = 
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map  = Sar-e Pol in Afghanistan.svg
| map_caption = شوێنی پارێزگای سەرپول لە ئەفغانستان
| image_map1 = Districts of Sari Pul as of January 2004.png
| map_alt1 =
| map_caption1 = قەزاکانی پارێزگای سەرپول
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = 35.6 |latm =  |lats =  |latNS = 
| longd = 66.3 |longm =  |longs =  |longEW = 
| coor_pinpoint = پایتەخت
| coordinates_type = region:AF_type:adm1st
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = وڵات
| subdivision_name = {{flag|Afghanistan}}
| subdivision_type1 = 
| subdivision_name1 = 
| established_title =
| established_date = 
| founder =
| seat_type = پایتەخت
| seat = [[سەرپول]]
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = پارێزگار
| leader_name = [[عەبدولجەبار ھەقبین]]
| leader_title1 =  
| leader_name1 = 
| unit_pref = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 16360
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note = 
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes = 
| population_total = 532000
| population_as_of = ٢٠١٣
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_note = 
| blank_name_sec1 = زمانەکان
| blank_info_sec1 = [[دەری]]&lt;br/&gt;[[ئوزبەکی]]&lt;br/&gt;[[پەشتۆ]]
| timezone1 = UTC+4:30
| utc_offset1 = 
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code = 
| iso_code = AF-SAR
| website = 
| footnotes = 
}}

'''سەرپول''' ([[پەشتۆ]]/[[فارسی]]: سرپل) یەکێکە لە پارێزگاکانی [[ئەفغانستان]]. کەوتووەتە باکووری ئەو وڵاتە. لە ٧ قەزا پێکدێت.&lt;ref&gt;ویکیپیدیای ئینگلیزی، ئابی ٢٠١٥.&lt;/ref&gt;

==ژێدەرەکان==
{{reflist}}


{{ئەفغانستان-کۆلکە}}
{{پارێزگاکانی ئەفغانستان}}
{{پۆلی کۆمنز|Sar-e Pol Province}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئەفغانستان}}

[[پۆل:پارێزگاکانی ئەفغانستان|سەرپول]]
[[پۆل:پارێزگای سەرپول]]</text>
      <sha1>h31yoq1qurpas9t4o29hs1n9gdxo2kg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کەسنەزان، ھەولێر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126531</id>
    <revision>
      <id>1583599</id>
      <parentid>1583529</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:04:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12389" sha1="peur40c9jfni7x2rierqsc21v18ohdg" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  کەسنەزان
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| کسنزان}}&lt;br&gt;{{lang-en| Kasnazan}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارۆچکە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     = One of the Rides in the Majdi mall amusement park.jpg
| شرۆڤەی_وێنە		= یەکێک لە یارییەکان لە پارکە گەشتیارییەکەی ماجدی لاند لە کەسنەزان
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.2009| 44.14235}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارۆچکەی کەسنەزان'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.2009| 44.14235

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی کەسنەزان|کەسنەزان]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= سائیب ھاڕوون ڕەشید 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ٦٫٢٢
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٦٦٤
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ١٤٦،٦٣٩ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''کەسنەزان''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. کەسنەزان ناوەندی [[ناحیەی کەسنەزان]]ە. ئەم شارۆچکەیە  ١٠کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

لە ١٥٪ دانیشتووانی کەسنەزان پەنابەری [[ڕۆژاوای کوردستان]]ن لەگەڵ کەمینەیەک لە پەنابەرانی کوردانی باکوور و ڕۆژھەڵات.

== ناو ==
* دەربارەی ناوی &quot;کەسنەزان&quot; چەندین گێڕانەوە ھەیە:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&amp;lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
** ھەندێک پێیان وایە پەیوەندی بە [[ڕێبازی قادری|ڕێبازی تەریقەتی قادری]] [[کەسنەزانی|کەسنەزانییەوە]] ھەیە (کە بنەماڵەیەکی ئایینی ناسراون).
** ھەندێکی تر دەڵێن ناوەکە لە &quot;کەس نەزان&quot;ەوە ھاتووە، وەک ئاماژەیەک بۆ نھێنی یان تایبەتمەندییەکی ناوچەکە لە کۆندا.

== جوگرافیا ==
شارۆچکەی '''کەسنەزان''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[پیڕەش]].
* لە باشوورەوە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[کانی شاوێرد]].
* لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = کەسنەزان | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/5207981686 | نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* دروستبوون یاخود بوونی «کەسنەزان» بە بەشارۆچکە، دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی (١٩٧٩)و دوای ڕاگواستنی خەڵکی گوندنشین لە گوندەکانیانەوە بۆ ئۆردۆگا زۆرەملێکان لەلایەن [[ڕژێمی بەعس]]ی پێشووەوە، «کەسنەزان»یش یەکێک بوو لەو ئۆردۆگایانانە.
* لە ساڵی ٢٠٠٢دا کەسنەزان فراوان و گەورە بوو، بووە شارۆچکە و ھەروەھا بووە ناوەندی ناحیەی کەسنەزان.

== ئابووری ==
شارۆچکەی کەسنەزان خاوەنی ناوچەی پیشەسازی تایبەتە کەبە (پیشەسازیی کەسنەزان) دەناسرێت، دەکەوێتە ڕێگای نێوان کەسنەزان-بنەسڵاوە؛ و ئەو شارۆچکەیە خاوەنی چەند ناوچەیەکی گەشت و گوزارییە وەکوو [[سەیرانگەی دڵۆپە]].

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}}
{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]]
[[پۆل:ھەولێر]]
[[پۆل:باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شارەکانی عێراق]]
[[پۆل:شارەکانی کوردستان]]
[[پۆل:پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:ھەرێمی کوردستان]]</text>
      <sha1>peur40c9jfni7x2rierqsc21v18ohdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خالید عەزیزی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127073</id>
    <revision>
      <id>1583708</id>
      <parentid>1560473</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T22:26:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9426" sha1="ox4cp8kqruo4o43y9k3i2vfh9novha9" xml:space="preserve">{{خاوێنکردن}}
{{کەسایەتی
| ناو                   = '''خالید عەزیزی'''
| وێنە                  =
| شوێنی لەدایکبوون  = [[شنۆ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| ڕێکەوتی لەدایکبوون    = ١٩٦٠
| نەتەوە  = کورد
| پیشە   = سیاسەتوان، وتەبێژی حدکا
| ڕادەی خوێندەواری = دەرچووی زانستە سیاسییەکان
| حیزب   = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (ھەتا ٢٠٠٦؛ لە ٢٠٢٢ەوە){{ھن}}[[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]] (٢٠٠٦–٢٠٢٢)
| ماڵپەڕ                =
}}

'''خالید عەزیزی''' (لەدایکبووی ١٩٦٠ لە [[شنۆ]]) سیاسیەتوانێکی کوردە کە وەکوو وتەبێژی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] کار دەکات.

ناوبراو دوای لەتبوونی حیزبی دێموکرات لە ساڵی ٢٠٠٦دا وەک کەسایەتی دەرکەوت و پاشان لە یەکەم کۆنگرەی حدک وەک سکرتێری گشتیی ئەو حیزبە ھەڵبژێردرا کە بە ژمارە کۆنگرەی چاردەھەم بوو و لەو ساتە بەدواوە لە کۆنگرەکانی ١٤، ١٥، ١٦ و ١٧ وەک سکرتێر بەردەوام بووە، ماوەیەکی کاتی دوای کۆنگرەی ١٦ بەناوی پاراستنی پڕۆسەی دێموکراسی، وازی لە پۆستی سکرتێری ھێنا و مسەتەفا مەولوودی لە جێگەی ئەو وەکوو سکرتێر دەستنیشان کرا، بەڵام دوای ماوەیەک و لە کۆنگرەی ١٧ی ئەم حیزبە خۆی بۆ سکرتێری پاڵاوتەوە. پێش ساڵی ٢٠٠٦ ناوبراو وەک بەرپرسی پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکانی حیزبی دێموکرات لە وڵاتە یەکگرتووەکانی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و ھەروەھا چەند وڵاتی [[ئەورووپا]]یی چالاکیی دەکرد.&lt;ref name=&quot;rudaw.net&quot;&gt;http://rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/rudawy_emro_13012016&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161022160817/http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== شوێنی لەدایکبوون ==
خالید عەزیزی کوڕی ڕەحمان لە ساڵی ١٩٦٠ی زایینی لە گوندی ئاڵیاوێ نێوان شارەکانی [[شنۆ]] و [[نەغەدە]] لە دایکبووە.&lt;ref name=&quot;rudaw.net&quot;/&gt;

== ئاستی خوێندن ==
خالید عەزیزی خوێندنی ماستەری لە بەشی زانستە سیاسییەکان لە دەرەوەی وڵات تەواو کردووە.&lt;ref name=&quot;rudaw.net&quot;/&gt;

== ژیانی سیاسی ==
خالید عەزیزی لە سەرەتای لاوێتی و لە دەستپێکی شۆڕشی ١٩٧٩ی گەلانی ئێران تێکەڵ بە ڕیزی تێکۆشەرانی کورد بووە. عەزیزی تێکۆشانی حیزبیی خۆی لە کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی کوردستانی ئێران دەست پێکرد بەڵام لە سەرەتاێ دەستپێکردنی باسەکانی ناو کۆمەڵە لە پێناو پێکهێنانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران دا، وازی لە کۆمەڵە هێنا و چوە ناو حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران و تا ئێستا پۆستی جۆراوجۆری لەناو حیزبی دێموکراتدا بەڕێوەبردووە. پێش ئەوەی وەکوو سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستان ھەڵبژێردرێ، بەر لە ساڵی ٢٠٠٦ بەرپرسی پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکانی حیزبی دێموکرات بووە. دوای تەواو بوونی دەورەی سکرتێریی عەبدوڵڵا حەسەنزادە و دەستپێکی کێشە ناوخۆیییەکانی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکرات]] لە دوای کۆنگرەی ١٣ کە بووە ھۆی لەتبوونی ئەو حیزبە لە ساڵی ٢٠٠٦ دا، ناوبراو لە کۆنگرەی ١٤ی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]]دا توانی دەنگی متمانەی زۆرینەی کۆنگرە بۆ لای خۆی ڕابکێشێ و سەرەتا تا ٢ ساڵ وەک ڕاوێژکاری دەفتەری سیاسی و دواتر وەک سکرتێری گشتی دەستنیشان بکرێ. ھەروەھا لە کۆنگرەکانی ١٥ و ١٦ ئەو حیزبەش توانی ھەمان دەنگی متمانەی زۆرینەی کۆنگرە وەدەست بێنێ و لە ھەمان پۆست دا بمێنێتەوە. ناوبراو لە نێوان ئەنداما و لایەنگرای [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکرات]] و ھەروەھا چاودێرانی سیاسی بە کەسێکی نوێخواز ناسراوە. چەند مانگ دوای کۆنگرەی ١٦ی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حدک]] وازی لە پۆستی سکرتێری ھێنا و لە ١٥ی ژانویەی ٢٠١٧ [[مستەفا مەولوودی]] لەلایەن کۆمیتەی ناوەندی بە سکرتێری [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حدک]] دیاری کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.kurdistanukurd.com/?p=2582 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٦ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820131305/http://www.kurdistanukurd.com/?p=2582 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; کۆنگرەی ١٧ی حیزبی دێموکڕات لە ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ (٢٠ی خەزەڵوەری ١٣٩٨ی ھەتاوی) دووبارە خالید عەزیزی وەکوو سکرتێری ئەو حیزبە ھەڵبژاردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=کوردستان و کورد|سەردێڕ=http://www.kurdistanukurd.com/?p=46439|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; لە ئابی ٢٠٢٢دا، لەدوای یەکگرتنەوەی حدک و حدکا، ئەو وەکوو وتەبێژی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ھەڵبژێردرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://micnews.net/KU/Details/1950|سەردێڕ= دوو حزبی كوردی دوای 16 ساڵ یەكیان گرتەوە، بۆ یەكەمجار فەرەنسا نێوەندگیری كردن|بڵاوکەرەوە= micnews|ڕێکەوت= ٢١ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان= ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221030102507/https://micnews.net/KU/Details/1950|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
پەسندکراوی کۆنگرەکانی ١٤، ١٥ و ١٦

http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161022160817/http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf |date=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}

http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820084505/http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA.pdf |date=٢٠ی ئابی ٢٠١٦}}

http://fa.kurdistanukurd.com/files/asnad1.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820103018/http://fa.kurdistanukurd.com/files/asnad1.pdf |date=٢٠ی ئابی ٢٠١٦}}

http://fa.kurdistanukurd.com/files/asasnama.kdp_.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820102448/http://fa.kurdistanukurd.com/files/asasnama.kdp_.pdf |date=٢٠ی ئابی ٢٠١٦}}

http://www.bbc.com/persian/tv/2010/03/100301_l42_hardtalk_azizi.shtml

http://rudaw.net/sorani/kurdistan/100220167

http://www.kurdistanukurd.com/?p=2582 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820131305/http://www.kurdistanukurd.com/?p=2582 |date=٢٠ی ئابی ٢٠١٦ }}

http://rudaw.net/sorani/onair/tv/episodes/episode/rudawy_emro_13012016
&lt;/small&gt;

{{تووڵی دەروازە|موکریان|ژیاننامە|سیاسەت}}
{{پۆلی کۆمنز|Khalid Azizi}}

[[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]]
[[پۆل:کەسایەتییە سیاسییەکان]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:خەڵکی شنۆ]]
[[پۆل:خەڵکی نەغەدە]]
[[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]
[[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستان]]</text>
      <sha1>ox4cp8kqruo4o43y9k3i2vfh9novha9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حەسەن ئەمینی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127176</id>
    <revision>
      <id>1583700</id>
      <parentid>1208160</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:26:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3813" sha1="9dmrhn62zdqw9ru9ytypli5nzorv06h" xml:space="preserve">{{کەسایەتی
| ناو                   = حەسەن ئەمینی
| وێنە                  =
| قەبارەی وێنە          =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون    = ١٩٤٦
| ڕێکەوتی مردن          =
| شوێنی مردن            = 
| ھۆکاری مردن           =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم  = 
| شوێنی لەدایکبوون      = [[سەقز]]
| نەتەوە                = [[کورد]]
| ناوەکانی تر           =
| بنەچە                 = {{ئاڵا|کوردستان}}
| شارومەندێتی           =
| ڕادەی خوێندەواری      =
| دایەن                 =
| پیشە                  = مامۆستای ئایینی
| ساڵانی چالاکی         =
| خاوەنکار              =
| شار                   =
| مووچە                 =
| دارایی                =
| باڵا                  =
| کێش                   =
| ناسراو بەھۆی         = 
| سەرناو                =
| وادە                  =
| پێشوو                 =
| جێگر                  =
| حیزب                  =[[مەکتەبی قورئان]]
| بەرانبەرەکان          =
| ئایین                 =
| ھاوسەر                =
| یار                   =
| منداڵەکان             =
| باوک                  =
| خزمەکان               =
| پەیوەندییەکان          =
| خەڵاتەکان             =
|واژوو                  =
| ماڵپەڕ                =
| پەراوێزەکان           =
}}
'''کاک حەسەن ئەمینی'''. (١٩٤٦ [[سەقز]]) لە چالاکانی ئایینی-نەتەوایەتی [[سوننی]] و بزووتنەوەی ناسراو بە [[مەکتەبی قورئان]] لە ساڵی ٢٦٤٦ی کوردی لە گوندی ‌[[قشڵاق (سەقز)|قشڵا‌ق]] سەر بە شاری [[سەقز]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا لە دایک بووە.&lt;ref&gt;[https://fa.kurdistanukurd.com/?p=10737 احضار کاک حسن امینی حاکم شرع مردمی کردستان به دادگاه ویژه روحانیت همدان]{{بەستەری مردوو|url=https://fa.kurdistanukurd.com/?p=10737 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;.

لە ساڵانی سەرەتای [[شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]] لەلایەن [[ئەحمەد موفتیزادە]]وە بە دادوەری ئایینی خەڵکی کوردستان ناساێندرا. لە شاری [[سنە]] سەرۆکی ئەنجومەنی دادوەری کۆمەڵێک لە زانایانی کوردستانی ئێرانه و هەروەها لە ١٨ی ئازاری ٢٠١٧ بەڕێوەبەری خوێندنگای ئیمام بوخارییە.

لە ساڵانی دوای کۆچی دوایی موفتیزادە جیاوازی ئایدیۆلۆجی لە نێوان ژمارەیەک لە خوێندکارەکانی و حەسەن ئەمینی هەبوو. چەند جارێک لەلایەن دەزگای هەواڵگری ئێرانەوە، لەم ساڵانەی دواییدا، دەستگیرکراوە. لەهەڵبژاردنەکانی خولی ١٠دا لایەنگری [[مێهدی کرووبی]] کرد. ئەو ئەندامی ئەنجومەنی نیشتمانی ئاشتییە. 
حەسەن ئەمینی لە ساڵانی هەشتاکاندا مێژووی پێنج ساڵی زیندانی هەیە.&lt;ref&gt;[https://p.dw.com/p/IxjN دستگیری کاک حسن امینی در زاهدان]&lt;/ref&gt;.

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|کوردستان|ژیاننامە}}

[[پۆل:خەڵکی سەقز]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:مەکتەبی قورئان]]

{{stub}}</text>
      <sha1>9dmrhn62zdqw9ru9ytypli5nzorv06h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بنەسڵاوە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131130</id>
    <revision>
      <id>1583600</id>
      <parentid>1583528</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16202" sha1="0i7cvvd599nrj1y1rbaen0wrrjijnlr" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  بنەسڵاوە
| ناوی_فەرمی	    =  '''{{lang-ar| بنصلاوة}}&lt;br&gt;{{lang-en| Bnaslawa}}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارۆچکە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg
| شرۆڤەی_وێنە		= دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |        coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.15502| 44.11471

 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]]  
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= قایمقام
| ناوی_سەرۆک	    	= جوان فەتحوڵڵا 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ٨٫٩٦
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			    =  ٥٤٩
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		= ٦٥،١٨٧ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     = 
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بنەسڵاوە''' یان '''بنەسڵاوەی گەورە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە. ئەم شارۆچکەیە  ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە:
* لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو  (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە.
* بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە).
* وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو.

== جوگرافیا ==
شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]].
* لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]].
* لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077987 | نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* مێژووی دروست بوونی ئەم گوندە زۆر کۆنە و تا ئێستا دیار نییە.
* لە سەرەتادا ئەم گوندە سەر بە ناحیەی عەنکاوە بووە لە [[قەزای ھەولێر]]. لە ساڵی ١٩٨٧دا پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] و خاپور کردنی گوندەکانی [[پارێزگای ھەولێر]] و [[پارێزگای کەرکووک]] ئەم گوندە کرایە کۆمەڵگەی زۆرەملێ بۆ دانیشتوانی ئەو گوندانە. بەمەش ئەم گوندە گەورە و فراوان بوو، بووە شارۆچکەیەک.
* بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی بنەسڵاوە، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. 
* لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە)  | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[قەزای بنەسڵاوە]]
* [[بنەسڵاوەی بچووک]]

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|کوردستان}}
{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]]
[[پۆل:ھەولێر]]
[[پۆل:باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شارەکانی عێراق]]
[[پۆل:شارەکانی کوردستان]]
[[پۆل:پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:ھەرێمی کوردستان]]</text>
      <sha1>0i7cvvd599nrj1y1rbaen0wrrjijnlr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خالید ڕەشید</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133207</id>
    <revision>
      <id>1583710</id>
      <parentid>1458015</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T22:29:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9465" sha1="nyjkiboiqj2myfps5hxq66uuvn3hvky" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی گۆرانیبێژ
| ناو                 = خالید ڕەشید
| وێنە                =
| قەبارەی وێنە        =
| جێگری وێنە          =
| شرۆڤەی وێنە         =
| ناوی لەدایکبوون     =
| ناوی خۆماڵی         =
| زمانی ناوی خۆماڵی   =
| نازناو              =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون  = ١٩٦٨
| شوێنی لەدایکبوون    = [[سلێمانی]]
| بنەچە               =
| ڕێکەوتی مردن        =
| شوێنی مردن          =
| شێواز               =
| پیشە                = [[گۆرانیبێژ]] {{ھن}} [[مۆسیقاژەن]] {{ھن}} [[شوێنەوارناسی|دێرینەناس]]
| ئامێر               = باڵەبان
| ساڵانی چالاکبوون      =
| تۆمارگە             =
| کارە پەیوەستەکان    =
| ماڵپەڕ              =
| ئامێرە دیارەکان     =
}}

'''خالید ڕەشید''' (بە بەدرخانی: Xalîd Reşîd) [[گۆرانیبێژ]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/220720164-amp|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rudaw.net}}&lt;/ref&gt; [[نووسەر]]، [[شوێنەوارناسی|شوێنەوارناس]] و موزیکزانێکی [[کورد]]ە.

== ژیان ==
خالید ڕەشید لەدایکبووی [[باشووری کوردستان]]ە؛ بنەماڵەیەکی نیشتیمانپەروەری ھەبووە، باوکی پیاوێکی دڵگەورە و ھەقبێژ بووە و لە حەفتاکاندا بەڕێوبەری ناوەندی پۆلیسی خانەقا بووە. ساڵی ١٩٨٠ کوردستانی جێ ھێشتووە و کۆچی کردووە بۆ [[سوێد|سوید]] و ھەنووکەیش لەوێ نیشتەجێیە. دەرچووی پەیمانگای باڵای ھونەرە لە ڤێسترباری [[سوێد|سوید]]، ھەروەھا دەرچووی بەشی شوێنەوارناسییە لە زانکۆی [[ستۆکھۆڵم]] لە سوید (ساڵی ١٩٩١ ماستەری وەرگرتووە). ساڵی ١٩٩٩ لە بواری میوزیکدا لە ڕووسیا دەستی بە خوێندن کردووەتەوە و دوکتۆرانامەکەی لەسەر کولتور و شوێنەواری [[کوردستان]]ە لە زانکۆی سانکتپیتەربورگ لە [[ڕووسیا]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=خالید ڕەشید بەرھەمێکی نوێی بڵاو کردەوە|ناونیشان=http://www.westganews.net/style/dreja.aspx?=hewal&amp;jmara=12094&amp;Jor=3|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=westganews.net}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا چەندین گۆرانیی فۆلکلوری کوردیشی لەوێ تۆمار کردووە. ساڵی ١٩٩٦ وەکوو سەرۆکی کۆنگرەی ھونەرمەندانی کورد لە ئەورووپا ھەڵبژێردراوە و دامەزراندنی ئۆرکێسترای نەتەوەیی کوردییان پێ سپاردووە. خالید ڕەشید ھونەرمەندێکی خاوەن ھەڵوێستە و لەسەر ڕووداوەکانی کوردستان وەدەنگ دێت و خاوەنی چەندین بەرھەمی سیاسی و نیشتمانیشە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تیشکێک لەسەر ئەلبومەکەی خالید ڕەشید و قسەیەکیش لەبارەی ئەنفالی ھونەری کوردی|ناونیشان=http://www.chra.tv/web3/--/9251-xalid-rashid.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=www.chra.tv}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.chra.tv/web3/--/9251-xalid-rashid.html |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== کارەکان ==
خالید ڕەشید دوای چەندین ساڵ ھەوڵ و چالاکی بۆ یەکەم جار [[ئەی ڕەقیب|سروودی نەتەوەیی کوردستان]]ی کرد بە مارشی نیشتیمانی و لە پەرلەمانی کوردستان بە یاسا چەسپاندی.

خالید ڕەشید یەکەم کەس بووە کە ساڵی ١٩٩٨ یونسکۆی ناردووەتە [[کوردستان]] بۆ ڕاگرتنی تێکدانی شوێنەوارەکان و قەڵای [[ھەولێر]]ی خستتووەتە ناو شوێنەوارە پارێزراوەکانی [[جیھان]] لە ڕێگەی یونیسکۆوە.

نووسەری دوو کتیبە بە [[زمانی سوێدی|زمانی سویدی]] کە یەکیان لێکۆڵینەوەیەکە لەسەر شوێنەوارناسیی کرماشان و ئەوەی تریان باسی[[نیاندەرتاڵ]]ەکانی کوردستانە.&lt;ref&gt;ئێوارە باش کوردستان، نەورۆز تیڤی، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥&lt;/ref&gt;

خالید ڕەشید باڵەبانی وەک ئامێرێکی کوردی ھێناوەتە ناو خەڵک و وای کردووە کە تەنیا بۆ ئاھەنگ و شاییەکان دەکار نەکرێت. خاوەنی بیرۆکەی شانۆی ڕۆمانییە لە سلێمانی و ساڵی ١٩٩٢ کە گەڕاوەتەوە کوردستان تیپی موزیکی فۆلکلۆری ساز کردووە و ھەروەھا خاوەنی پرۆژەی [[ئینستیتیوتی کەلەپووری کورد]]ە و ھەر ھەمان ساڵ پێشکەشی پارێزگاری ئەوکاتی سلێمانی کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=خالید ڕەشید: ئەگەر ھۆنراوەکانی عەبدوڵا پەشێوم شیرینتر نەکردبێت، تاڵیشم نەکردووە|ناونیشان=https://diplomaticmagazine.net/interview/1325|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=diplomaticmagazine.net|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220205200724/https://diplomaticmagazine.net/interview/1325}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;خالید ڕەشید ئەو فرمێسکەی بەردەوام بۆ نیشتمان دەڕژێت، دیمەن تیڤی، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠&lt;/ref&gt;

خالید ڕەشید لە ڕێگەی موزیک و ئاواز و ڕیتمەکانییەوە گۆرانیی کوردی بە جیھان ناساندووە و جگە لەوەش شیعری گۆرانییەکانی وەرگێڕدراوەتە سەر زمانگەلێکی وەکوو [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] و [[زمانی فەڕەنسی|فەڕانسەوی]].&lt;ref&gt;[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&amp;q=200911040051092434 خالید ڕەشید]، کوردیپێدیا&lt;/ref&gt;

== بەرھەمەکان ==
خالید ڕەشید خاوەنی حەوت ئەلبوم و زیاتر لە پەنجا گۆرانییە؛ کە ئاوازی زۆربەی گۆرانییەکانی ھی خۆیەتی و شیعرەکانیشی لە شاعیرانێکی وەکوو: [[عەبدوڵڵا پەشێو]]، [[لەتیف ھەڵمەت]]، [[ساڵح بێچار]]، حەمە سەعید حەسەن، حەمە ڕەزا و ھتد وەرگرتووە، خۆیشی شیعری چەند دانە لە بەرھەمەکانی ھۆنیوەتەوە.
* ئەمان: ساڵی ١٩٩٥ لە ئەڵمانیا تۆمار کراوە.
* غوربەت: ساڵی ١٩٩٧ لە سوید تۆمار کراوە.
* باڵەبان: ساڵی ١٩٩٧ لە پاریس تۆمار کراوە.
* خەڵوەت: ساڵی ١٩٩٨ لە سوید تۆمار کراوە.
* Clasik Mosko: ساڵێ ٢٠٠٢ لە مۆسکۆ تۆمار کراوە.
* ئەشک نەما: ساڵی ٢٠٠٤ تۆمار کراوە.
* بووکی ئێوارە: ساڵی ٢٠٠٥ لە ھەولێر تۆمار کراوە.
* جگەرگۆشەکەم: لە سلێمانی تۆمار کراوە.

== خەڵاتەکان ==
* خەڵاتی ستیپیندۆمی وەزارەتی فەرھەنگی سوید بۆ ساڵەکانی ١٩٩٧ و ١٩٩٨&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=خالید ڕەشید نوێترین بەرھەمی بە ناوی &quot;دەنگی ئاسمان&quot; بڵاو کردەوە - پرس میدیا|ناونیشان=https://www.prsmedia.net/2019/08/blog-post_974.html?m=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.prsmedia.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی شوباتی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220205200729/https://www.prsmedia.net/2019/08/blog-post_974.html?m=1}}&lt;/ref&gt;
* خەڵاتی زانستیی ماکس ڤێبەری ئەڵمانی (بۆ مۆسیقا و نووسین)، ساڵی ٢٠١٧ لە پەیمانگای مێژووی زانست لە مۆسکۆ، ڕووسیا

== ئەمانەش ببینە ==

* [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== [https://chrikaykurd.com/ms-artists/خالید-ڕەشید/ گۆرانییەکانی خالید ڕەشید] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230116224910/https://chrikaykurd.com/ms-artists/%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AF-%DA%95%DB%95%D8%B4%DB%8C%D8%AF/ |date=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ }} چریکەی کورد ==
{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ژیاننامە||مۆسیقای کوردی}}
{{گۆرانیبێژانی کورد}}

[[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٨]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خەڵکی سلێمانی]]
[[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]]
[[پۆل:ژەنیارانی کورد]]</text>
      <sha1>nyjkiboiqj2myfps5hxq66uuvn3hvky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کێلەسپی، مەرگە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143797</id>
    <revision>
      <id>1583673</id>
      <parentid>1545152</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T19:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28893-23</username>
        <id>76304</id>
      </contributor>
      <comment>/* ئەمانەش ببینە */</comment>
      <origin>1583673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8636" sha1="0wkmtsf7mw24fmn2xje9uxvrzzjwc6b" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناوی_فەرمی		= کێلەسپی
| ناوی_خۆماڵی	         = Kelaspi
| ناوەکانی_تر		= 
| جۆری_نیشتنگە		= [[گوند]]
| وێنە			= پەڕگە:گوندی کێلەسپی.jpg|وێنۆک
| قەبارەی_وێنە          =300px
| شرۆڤەی_وێنە         	= دیمەنی گوندی کێلەسپی
| وێنەی_نەخشە		= 
| قەبارەی_نەخشە		= 300px
| شرۆڤەی_نەخشە		= 
| دەرزیی_نەخشە		= Kurdistan Region
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە  	= جێگەی لە [[کوردستان]]دا
| دەرزیی_نەخشە١         =  Iraq
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١	=  جێگەی لە [[عێراق]]دا
| پۆتانەکان             = 
| جۆری_دابەشکراو	= [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو	= {{ئاڵا|کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&amp;smap=03010300&amp;rnr=140&amp;anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&amp;smap=03010300&amp;rnr=140&amp;anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١	= [[پارێزگا]]
| ناوی_دابەشکراو١	= [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[قەزای دووکان]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[ناحیە]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[ناحیەی بنگرد]]
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرجەمی ڕووبەر کم     = 
| بەرزایی_بە_م		   =    ٥١٥
| دانیشتووان_لە		= 
|ژمارەی_دانیشتووان    	= 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = زمان و ئایین
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[کوردی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]]
| جۆری_کۆدی_ناوچە	=}}

'''کێلەسپی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بنگرد]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب  | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور  | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور  | زمان = کوردی  }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&amp;lng=3&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==

'''کێلەسپی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سوڵتانەدێی تازە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قەرەتەپە، مەرگە|قەرەتەپە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سندۆڵان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بەردەکۆز]].&lt;ref&gt;http://wikimapia.org/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە  | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/  | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;

گوندی کێلەسپی یەکێکە لە گوندە مێژووییەکانی بناری ئاسۆس کە لە داوێنی چیای ئاسۆس و نزیک زێی بچووک هەڵکەوتووە. ئەم گوندە بەهۆی شوێنی جوگرافیی تایبەتییەوە، لە سەدەی بیستەمدا بووە بە خاڵێکی گرنگی هاتوچۆ، بازرگانی و گوزەر لە نێوان سلێمانی، پشدەر و سنووری سەردەشت.

دوای دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق لە ساڵی ١٩٢١، ناوچەی کێلەسپی لە نەخشە و تۆمارە کارگێڕییەکاندا وەک خاڵێکی گرنگی ڕێگاوبان و گوزەر دیاری کرا. لە یەکەمین سەرژمێری فەرمیی عێراق لە ساڵی ١٩٤٧، کێلەسپی وەک گوندێکی جێگیر تۆمارکرا و دانیشتووانی بە کشتوکاڵ، توتن، گەنم و ئاژەڵداری ناسێنران.

لە نێوان ساڵانی ١٩٣٠ تا ١٩٥٠، ڕێگای کێلەسپی بە “ڕێگای شاهی” ناسرا و یەکێک بوو لە گرنگترین ڕێڕەوەکانی گواستنەوەی پۆستە و کاروانە بازرگانییەکان. ئەم ڕێگایە بەهۆی پارێزراوی لە لافاو و بەفری زستان، گرنگییەکی زۆری هەبوو بۆ هاتوچۆی نێوان سلێمانی، پشدەر و سەردەشت.

لەو سەردەمەدا، بنەماڵەی حاجی ساڵحی قەیاغەوان، کە بە “کەڵەکوان” ناسراون، بەرپرسیاری پاڵندەری کێلەسپی و پەڕاندنی خەڵک و کاروانەکان لەسەر زێی بچووک بوون. کاروانەکان لە بەرامبەر ئەم خزمەتگوزارییەدا، بەشێک لە کاڵا و بەروبوومیان وەک گەنم، توتن و قوماش وەک کرێ دەدا.

لە کاتی لافاوەکانی بەهاردا، بەکری کوڕی حاجی ساڵح، کە بە “بەکرە ڕێشە” ناسراو بوو، سیستمێکی تەلەفریکی دەستی دروستکرد بۆ گواستنەوەی خەڵک و بار. ئەم تەلەفریکە خزمەتێکی گرنگی مرۆیی بە گوندەکانی بناری ئاسۆس کرد، بە تایبەتی لە پەڕاندنی نەخۆش و قوتابیان.

لە ساڵی ١٩٥٤، ئەنجومەنی ئاوەدانکردنەوەی عێراق بڕیاری دروستکردنی بەنداوی دووکانی دەرکرد. بەپێی نەخشەسازییە فەرمییەکان، زۆرێک لە ڕێگا و دۆڵە مێژووییەکانی ناوچەکە دەکەوتنە ژێر ئاوی دەریاچەی دووکان، لەوانەش ڕێگای مێژوویی کێلەسپی.

لە ساڵانی ١٩٥٨ ـ ١٩٥٩، بە تەواوبوونی بەنداوی دووکان و بەرزبوونەوەی ئاستی ئاو، بەشێکی زۆر لە ناوچەکانی دەوروبەری کێلەسپی ژێرئاو کەوتن و ڕێگا کۆنەکانی کاروانەکان پچڕان. دواتر حکومەت ڕێگای نوێی (دووکان ـ چوارقوڕنە ـ ڕانیە) و پردی دەربەندی ڕانیەی دروستکرد و هاتوچۆ بۆ ئەو ڕێگایە گوازرایەوە.

هەروەها، گوندی کێلەسپی لە شۆڕشەکانی کورددا ڕۆڵێکی گرنگی هەبوو. لە شۆڕشی ئەیلول (١٩٦١ ـ ١٩٧٥)دا، ناوچەکە بووە شوێنی ئارامگرتن و تێپەڕبوونی پێشمەرگەکان. خەڵکی گوندەکە بە دابینکردنی خواردن، شوێنی مانەوە و یارمەتیدانی بریندارەکان، پشتگیرییان لە شۆڕش کرد. ڕێگا و گوزەرەکانی کێلەسپی هەروەها ڕۆڵێکی گرنگیان هەبوو لە گواستنەوەی پێشمەرگە و پەیامەکان.

بەم شێوەیە، کێلەسپی تەنها گوندێکی کشتوکاڵی نەبوو، بەڵکو لە ماوەی سەدەی ڕابردوودا بووە بە خاڵێکی گرنگی بازرگانی، گواستنەوە و خەباتی نەتەوەییی کورد.

== پەراوێزەکان ==
{{پەراوێز}}

{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}

[[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>0wkmtsf7mw24fmn2xje9uxvrzzjwc6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جەیمس فۆلی</title>
    <ns>1</ns>
    <id>144859</id>
    <revision>
      <id>1583691</id>
      <parentid>842518</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4289" sha1="3c5wt2nyj347lb0kcx0u86i554pocka" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[جەیمس فۆلی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=574222 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160417093013/http://milletpress.com/world/Print.php?id=248 بۆ http://milletpress.com/world/Print.php?id=248 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٦:٢٨، ٢٧ی ئایاری ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەیمس فۆلی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=842517 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160417093013/http://milletpress.com/world/Print.php?id=248 بۆ http://milletpress.com/world/Print.php?id=248 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٢:٣٦، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جەیمس فۆلی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583690 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170113044308/http://www.military.com/video/operations-and-strategy/terrorism/isis-beheads-us-journalist-james-foley/3739192455001/ بۆ http://www.military.com/video/operations-and-strategy/terrorism/isis-beheads-us-journalist-james-foley/3739192455001/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢٠:١٢، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>3c5wt2nyj347lb0kcx0u86i554pocka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147706</id>
    <revision>
      <id>1583714</id>
      <parentid>1557554</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T00:44:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33957" sha1="0w8085weyff462fuh562tqpruclu7iy" xml:space="preserve">[[File:Xubuntu-natty.png|thumb|[[Xubuntu]] is described by its developers as light-weight in comparison to [[Ubuntu (operating system)|Ubuntu]]]]
'''دابەشکراوەیێکی سووکەلەی لینوکس'''،[[دابەشکراوەی لینوکس|دابەشکراوەیێک]]ە کە پێویستی بە ڕامێکی کەم و/یا خێرایی کەمی ڕیکخەری ناوەکی ھەیە بە پێچەوانەی دابەشکراوەکانی بەھێزی لینوکس. داوای سەرچاوەی کەمی ڕەقەکالا بە سیستەمێکی دڵخوازتر دەگۆڕدرێت ھەر ئەمەش ھۆکاریکە کە بتوانرێت لە سەر سیستەمی کۆمپیوترە کۆنەکان و ڕەقەکالای لاواز دامەزرێ. ڕامی و ڕێکخەری ناوکی کەم، مەسرەف کردن، دەبێت بە ھۆکارێک بۆ باشتر ئیشکردن بە نەرمەکالاکان.
قەبارەی دابەشکراوەی لینوکس لە ژێر کاریگەری ڕوومێزی سیستەمەکەیەتی کە تێیدا تێکڵاو بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Larabel|یەکەم=Michael|سەردێڕ=Phoronix: Power &amp; Memory Usage Of GNOME, KDE, LXDE &amp; Xfce|ناونیشان=https://www.phoronix.com/scan.php?page=article&amp;item=linux_desktop_vitals&amp;num=1|بڵاوکەرەوە=Phoronix|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180903042338/https://www.phoronix.com/scan.php?page=article&amp;item=linux_desktop_vitals&amp;num=1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.porteus.org/info/features.html|سەردێڕ=Features - Porteus - Portable Linux|وێبگە=Porteus.org}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;
ھەر لەسەر ئەم بنەمایە، زۆر یەک لە دابەشکراوەکانی لینوکس ھەڵبژاردنێک دەدەن بە بەکارھێنەر. بۆ نمونە [[کانۆنیکاڵ]] راژەی چەندین ڕوومێزیە لە دابەشکراوەکانی کە بێجگە لە گنوم و یونیتی پێشنیاری داوە. ئەم جۆرانە بریتین لە [[زوبونتو]] و [[لوبونتو]] کە لە سەر ڕومێزی سووکەلەی XFCE وە LXDE وشێندراوەن. زۆر دابەشکراوەش تەنھا لەگەڵ ڕوومێزی سووکەلە دەوەشێندرێن. بۆ نمونە، پۆرتیوس تەنھا لەگەڵ ڕوومێزی  LXDE, XFCE وە [[MATE]] بڵاو دەکرێتەوە ھەرەھا زێنوۆڵک لەگەڵ ڕومێزی [[XFCE]] قو [[Openbox]] بڵاو دەبێتەوە.&lt;br/&gt;
بۆ ھەڵسەنگاندنی مەسرەفی ڕەقەکالا بە ڕوومێزی، دەتوانین نموونەی ئوبونتوی١٠٫١٠ بە ڕومێزی  Unity لەگەڵ لوبونتوی ١٠٫١٠ بە ڕومێزی LXDE بھێنینەوە. لە کاتێک دا کە ڕەقەکالای ئوبونتوی ١٠٫١٠ بە قەبارەی ڕامی ٢ گیگ و ڕیکخەری ناوەکی ٢ گیگاھێرتز بوو لوبونتوی١٠٫١٠ تەنھا لە پێنتیۆم ٢ بە ڕامێکی ١٢٨ سوودی دەگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Download Ubuntu Desktop {{!}} Download {{!}} Ubuntu|ناونیشان=https://www.ubuntu.com/download/desktop|وێبگە=Ubuntu.com|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180614144757/https://www.ubuntu.com/download/desktop|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;

== پوختەیێک لە دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس ==
* [[ئاڵپین لینوکس]] حەز بە ئاسایش و لەسەر بنەمای [[musl]] وە [[BusyBox]].
** [[پۆست مارکێت ئۆئێس]] دابەشکراوە لە ئاڵپین لینوکس و درووستکراوە بۆ تەلەفۆنە ھۆشمەندەکان.
* [[ئارچ بەنگ]] بەلاسایی کرانچ بەنگ لینوکس و لە سەر بنەمای ئاچ لینوکس وشێندراوە. لە بەڕێوەبەری پەنجێرەکان و ئۆپێن بۆکس سوود دەگرێت و سووکەلە ماوە.
* [[دێبیەن داگ]] بە شێوازی زیندووە لە پاپیلینوکس(Puppy Linux) ئیلھامی گرتووە. پاکەتەکانی بریتین لە  JWM وە IceWM. بە چوارچێوەی دێبیان بێ ھیچگۆڕانکاریێک..&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Debian Dog is a Useful Pocket Pup|ناونیشان=http://www.linuxinsider.com/story/84328.html|بڵاوکەرەوە=Linux Insider|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180626182952/https://www.linuxinsider.com/story/84328.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Debian Dog on Github|ناونیشان=https://debiandog.github.io/doglinux|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190207082825/https://debiandog.github.io/doglinux/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی شوباتی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* [[دیت پی]]لە سەر بنەمای دێبیان و لینوکسێکی سووکەلە درووستکراوە لە ئەساس لە سەر تەختەکانی رازبێریپای. دەتوانی دایبگری لە سەر سیستەمەکانی ARM،  SBCs وە x86.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dietpi.com/|سەردێڕ=DietPi - Lightweight justice for your SBC|وێبگە=dietpi.com|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181005111736/http://www.dietpi.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا بریتییە لە پەڕەکانی دامەزراندن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://dietpi.com/phpbb/viewtopic.php?f=8&amp;t=5#p5|سەردێڕ=DietPi / Fuzon • View topic - DietPi-Software {{!}} Details for ALL installation options|وێبگە=dietpi.com|زمان=en-gb|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181117053156/https://dietpi.com/phpbb/viewtopic.php?f=8&amp;t=5#p5|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== بەراوەردکردنی دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align: center; width: auto;&quot;
|-
! دابەشکراوە
! کەمینەی پێداویستی
! ڕوومێزی / بەڕێوەبەری پەنجێرە
! دابەشکراو لە
! [[Package Manager|بەڕێوەبەری بوخچە]]
! data-sort-type=&quot;number&quot; | قەبارەی پەڕگە
! بەکارھێنەری مەبەست
! دوایین ساڵێ وشاندن
! ھەڵگەر
! یەکەم ساڵێ وشاندن
! دامەزرێنەر
|-
! {{Rh}} | [[ئەبسولوت لینوکس]]
|
* ٤٨٦ ڕێکخەری ناوەندی
* ٦٤&amp;nbsp;مێگ ڕام (١گیگ+ پێشنیار)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.absolutelinux.org/about.shtml|سەردێڕ=absolute linux home page|وێبگە=Absolutelinux.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180125104216/http://www.absolutelinux.org/about.shtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.slackware.com/install/sysreq.php|سەردێڕ=The Slackware Linux Project: Installation Help|وێبگە=Slackware.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;
| [[iceWM]]
| -
|
| ٦٩٨ مێگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.absolutelinux.org/download.shtml|سەردێڕ=absolute linux home page|وێبگە=Absolutelinux.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180116092158/http://www.absolutelinux.org/download.shtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| ڕومێزی
|٢٠١٨
| تاقمەی ئەبسولوت لینوکس
| ٢٠٠٧
| تاقمەی ئەبسولوت لینوکس
|-
! {{Rh}} | [[ئاڵپین لینوکس]]
|
|
|
| APK
| ٨ مێگ (کانگا), ١٣٠ مێگ (دیسک)
| ڕوومێز
| ٢٠١٨
| تاقمەی گەشەپێدەری ئاڵپین لینوکس
| ٢٠١٠
| ئەندامی [[پڕۆژەLEAF]]
|-
! {{Rh}} | [[ئانتیکس]]
|
* ئینتێل/AMD X٨٦
* ٢٥٦ مێگ ڕام&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://antix.mepis.org/index.php?title=Main_Page|سەردێڕ=Main Page - antiX|وێبگە=antix.mepis.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130529193958/http://antix.mepis.org/index.php?title=Main_Page|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| IceWM, Fluxbox, JWM
| MEPIS &lt; دێبیان
| [[Synaptic (software)|Synaptic]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://antix.mepis.org/ |سەردێڕ=Main Page – antiX |وێبگە=Antix.mepis.org |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080828212407/http://antix.mepis.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئابی ٢٠٠٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| ٥٥٥ مێگ (بنەما), ٦٥٤ مێگ (تەواو), ١٢٨ (ناوک)
| ڕوومێز, portability (with persistence&lt;ref name=&quot;Linux with persistence&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.pendrivelinux.com/what-is-persistent-linux/|سەردێڕ=What is Persistent Linux|وێبگە=Pendrivelinux.com}}&lt;/ref&gt;)
| ٢٠١٨
| دژەسەرمایەدار
| ٢٠٠٧
| دژەسەرمایەدار
|-
!{{Rh}} | بەیسیک لینوکس&lt;ref name=&quot;Nabble&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://old.nabble.com/BL-on-CF-IDE-drive-td25683600.html|سەردێڕ = BL on CF IDE drive|ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|دوایین = Keesan|یەکەم = Sindhi|ڕێکەوت = تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20111009120921/http://old.nabble.com/BL-on-CF-IDE-drive-td25683600.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111009120921/http://old.nabble.com/BL-on-CF-IDE-drive-td25683600.html |date= ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BL&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://distro.ibiblio.org/pub/linux/distributions/baslinux/|سەردێڕ = BasicLinux|ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|دوایین = [[BasicLinux]]|ساڵ = n.d.}}&lt;/ref&gt; (†)
|
* ٣٨٦ ڕێکخەری ناوەندی
* ٣&amp;nbsp;مێگ ڕام&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://distro.ibiblio.org/baslinux/|سەردێڕ=BasicLinux|وێبگە=distro.ibiblio.org}}&lt;/ref&gt;
| [[JWM]] window manager
| بێزی بۆکس --سلەکوێر
|
| ٢٫٨ مێگ (فلۆپی)
| ڕوومێز
| ٢٠٠٥ (v٣٫٥)
|
| ٢٠٠٠
| ستێڤن سی. دارنۆڵد ئێن ئێس
|-
! {{Rh}} | [[بۆدھی لینوکس]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://www.ubuntuvibes.com/2011/01/bodhi-linux-is-lightweight-linux.html|سەردێڕ = Bodhi Linux is a Lightweight Linux Distribution|ڕێکەوتی سەردان = ٥ی ئایاری ٢٠١١|نووسەر = Nitesh|بڵاوکەرەوە = Ubuntu Vibes|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20110129024225/http://www.ubuntuvibes.com/2011/01/bodhi-linux-is-lightweight-linux.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|
* ٥٠٠&amp;nbsp;MHz ڕێکخەری ناوندی
* ١٢٨&amp;nbsp;مێگ لە ڕام&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bodhilinux.com/w/system-requirements/|سەردێڕ=System Requirements|وێبگە=Bodhi Linux|زمان=en-US|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181209040049/http://www.bodhilinux.com/w/system-requirements/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* ٤&amp;nbsp;گیگ بۆشایی پەپکە
| Moksha (a fixed E17)
| ئوبونتو &lt; دیبیان
| APT
| ٥٧٥ مێگ (ستاندارد), ١٠٢٤ مێگ (AppPack)
| ڕوومێز
| ٢٠١٨
| گرووپی لینوکسی بۆدھی
| ٢٠١١
| گرووپی لینوکسی بۆدھی
|-
!{{Rh}} | [[BunsenLabs Linux]]
|
* ڕام (٢٠١٧): ٢٥٦ مێگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bunsenlabs.org/installation.html|سەردێڕ=BunsenLabs Linux:: Installation|وێبگە=Bunsenlabs.org}}&lt;/ref&gt;
| ئۆپێن بۆکس
| دێبیانی جێگیر
|
| ٨٢٥ مێگ
| ڕوومێزی
| ٢٠١٨
| ''ھەڵگرەکانی ناوک''
| ٢٠١٥
| ''ھەڵگرەکانی ناوک''
|-
! {{Rh}} | [[لینوکسی دامن]] †
|
* ڕێکخەری ناوەندی: ٤٨٦dx
* ڕام: ٨&amp;nbsp;مێگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://damnsmalllinux.org/wiki/minimum_hardware_requirements.html|سەردێڕ=Minimum Hardware Requirements - DSL Wiki|وێبگە=damnsmalllinux.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180613064514/http://www.damnsmalllinux.org/wiki/minimum_hardware_requirements.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| [[Fluxbox]], [[JWM]]
| -
| APT (optional)&lt;ref name=&quot;DSL&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://www.damnsmalllinux.org/|سەردێڕ = What is DSL?|ڕێکەوتی سەردان = ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|دوایین = [[Damn Small Linux]]|وێبگە = Damnsmalllinux.org|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20180930162042/http://www.damnsmalllinux.org/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| ٥٠ مێگ
| ڕوومێز
| ٢٠٠٨
|
| ٢٠٠٥
| جۆن ئەندرووس.
|-
! {{Rh}} | [[CRUX]]
|
* ڕام (٢٠١٧): ١٩٢&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://crux.nu/Main/Handbook3-3#ntoc10|سەردێڕ=3. Installing CRUX|وێبگە=Crux.nu|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;
| ئۆپێن بۆکس
| -
|
| ١٧٧٣ مێگ
| بی ئێس دی/ بەکارھینەری پێشکەوتوو, سووکەلە
| ٢٠١٨
| ''ھەڵگرەکانی ناوک''
| ٢٠٠٢
| پێر لیدەن
|-
|-
! {{Rh}} | [[GoboLinux]]
|
* x٨٦_٦٤ ڕێکخەری ناوەندی
* 128&amp;nbsp;مێگ ڕام (١&amp;nbsp;گیگ+ پێشنیار بۆ سوود گرتن لە گرافیکی تەواو)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gobolinux.org/release_notes_016.html|سەردێڕ=GoboLinux 016 Release Notes|وێبگە=Gobolinux.org|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;
| [[Awesome (window manager)|Awesome]]
| -
|
| ٩٥٨ مێگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.gobolinux.org/download.html|سەردێڕ=GoboLinux download page|وێبگە=Gobolinux.org}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.gobolinux.org/download.html |date=ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;
| ڕوومێز
| ٢٠١٧
| تاقمەی گۆبۆ لینوکس
| ٢٠٠٣
| ھیشام محمد وە ئندرە دێچ
|-
! {{Rh}} | [[نۆپیکس]]
|
* ٤٨٦ ڕێکخەری ناوەندی
* ٣٢&amp;nbsp;مێگ ڕام (دەق)
* ١٢٨&amp;nbsp;مێگ ڕام (ڕومێزیLXDE)
* ٥١٢&amp;nbsp;مێگ ڕام (پێشنیار)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.knopper.net/knoppix-info/index-en.html|سەردێڕ=KNOPPIX - Live Linux Filesystem On CD|3=|وێبگە=Knopper.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئایاری ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180503054636/http://www.knopper.net/knoppix-info/index-en.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| LXDE
| -
|
| ٧٠١ مێگ
| زیندوو
| ٢٠١٨
|
| ٢٠٠٠
| Klaus Knopper
|-
! {{Rh}} | [[لینوکسی بی بی کیو]]
|
* ڕام (٢٠١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://linuxbbq.org/cream.html|سەردێڕ=Get Roasted!|وێبگە=linuxbbq.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180720080936/https://linuxbbq.org/cream.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;): ٢٥٦ مێگ
| several (&gt;٧٥)
| دێبیان, سڵەکوێر
|
| ٤١٧ مێگ
| ڕوومێز
| ٢٠١٨
| ''تاقمەی بی بی کیو''
| ٢٠١٣
| ژولیۆس ھێدێر
|-
! {{Rh}} | [[Lightweight Portable Security]]
|?
| [[iceWM]]
| [[ئاچ لینوکس]]
|
| ٣٩٠ مێگ
| سیستمەی ئاسایشی زیندوو
| ٢٠١٧
| [[دێپارتمانی بەرگیری وڵاتە یەکگرتووەکان ئەمریکا]]
| ٢٠١١
| [[دێپارتمانی بەرگیری وڵاتە یەکگرتووەکان ئەمریکا]]
|-
! {{Rh}} | [[لینوکس لایت]]
|
* ڕام (٢٠١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.linuxliteos.com/download.php#requirements|سەردێڕ=Linux Download - Download Linux Lite Free Linux Operating System|یەکەم=Jerry|دوایین=Bezencon|وێبگە=Linuxliteos.com}}&lt;/ref&gt;): ٢٥٦ مێگ
* ٨ گیگ بۆسای پەپکە
| XFCE
| ئوبونتو
| APT
| ٩٥٥ مێگ
| ڕوومێز (بەکارھێنەرانی ویندۆز)
| ٢٠١٨
| جێری بێزێنکۆن
| ٢٠١٣
| جێری بێزێنکۆن
|-
! {{Rh}} | [[لوبونتو]]
|
* ڕێکخەری ناوەندی: ٣٨٦ یا پێنتیۆم
* ڕام: (٢٠١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://lubuntu.me/xenial-released/|سەردێڕ=Lubuntu 16.04 LTS (Xenial Xerus) Released! - Lubuntu|وێبگە=lubuntu.me|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180826121725/https://lubuntu.me/xenial-released/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;) ٢٥٦ بە ٥١٢ مێگ
| LXDE
| ئوبونتو
| APT
| ٩١٦ مێگ
| ڕوومێز سووکەلە
| ٢٠١٨
| گرووپی لوبونتو
| ٢٠٠٩
| گرووپی لوبونتو
|-
! {{Rh}} | [[LXLE]]
|
* ڕێکخەری ناوەندی (٢٠١٧): پەنتیۆم ٣
* ڕام (٢٠١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://wiki.lxle.net/doku.php/requirements|سەردێڕ=requirements - LXLE Linux Wiki|وێبگە=wiki.lxle.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181212053526/http://wiki.lxle.net/doku.php/requirements|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;): ٥١٢ مێگ
| LXDE
| Ubuntu LTS
| APT
| ١٣٠٠ مێگ
| کۆمپیوتری کۆنە /بەکارھێنەری ناوەندی
| ٢٠١٦
|  تاقمەی LXLE
| ٢٠١٢
| ڕۆنی
|-
! {{Rh}} | [[لینوکسی ئێم ئیکس]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mepiscommunity.org/mx/ |سەردێڕ=MX Linux |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160322235935/http://www.mepiscommunity.org/mx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠١٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322235935/http://www.mepiscommunity.org/mx |date=٢٢ی ئازاری ٢٠١٦ }}&lt;/ref&gt;
|
* ڕێکخەری ناوەندی: ٤٨٦
* ڕام (٢٠١٦&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://mxlinux.org/user_manual_mx15/mxum.html|سەردێڕ=MX Linux Users Manual|وێبگە=mxlinux.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190207223051/https://mxlinux.org/user_manual_mx15/mxum.html#toc-Subsection-1.3|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی شوباتی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;): ٥١٢ مێگ
| Xfce 4
| antiX &lt; MEPIS &lt; دێبیان
| APT
|١٠٢٤ مێگ
| ڕوومێز سوکەلە
| ٢٠١٨
| MEPIS Community
| -
| anticapitalista
|-
! {{Rh}} | [[نانۆ لینوکس]]
|
* ڕێکخەری ناوەندی: ٤٨٦
* ڕام (٢٠١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://sourceforge.net/p/nanolinux/wiki/Home/|سەردێڕ=Nanolinux / Wiki / Home|وێبگە=sourceforge.net}}&lt;/ref&gt;): ٦٤ مێگ
| SLWM on Nano-X
| Tiny core linux.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://linux.softpedia.com/get/System/Operating-Systems/Linux-Distributions/Nanolinux-102963.shtml |سەردێڕ = Softpedia|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt; MicroCore Linux with BusyBox.
|
| ١٩ مێگ
| سووکەلە
| ٢٠١٥
| جۆرج پۆدھەست
| -
|جۆرج پۆدھەست
|-
! {{Rh}} | [[پی سی لینوکس ئۆ ئێس]]
|
* ڕێکخەری ناوەندی: ٦٤ بیتس (لە ٢٠١٦)
* ڕام (٢٠١٧): ٥١٢ مێگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pclinuxos.com/about/|سەردێڕ=About PCLinuxOS» PCLinuxOS|وێبگە=Pclinuxos.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190115185309/https://www.pclinuxos.com/about/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| KDE, LXDE, MATE
| Mandrake
|
| ٨٣٣ مێگ (LXDE)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://communityiso.pclosusers.com/LXDE/|سەردێڕ=Index of /communityiso/LXDE|وێبگە=Communityiso.pclosusers.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=http://archive.wikiwix.com/cache/20160308045744/http://communityiso.pclosusers.com/LXDE/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| Live
| ٢٠١٨
| Bill Reynolds
| ٢٠٠٣
| Bill Reynolds
|-
! {{Rh}} | [[Peppermint Linux OS]]
|
* x٨٦ processor
* ٥١٢&amp;nbsp;مێگ ڕام (v6 ٢٠١٥. ٢&amp;nbsp;پێشنیار)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://peppermintos.com/guide/downloading/ |سەردێڕ=1. Download and Install |بڵاوکەرەوە=Peppermint, LLC |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181215094504/https://peppermintos.com/guide/downloading/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| LXDE
| لوبونتو
| APT
| ١٣٣٢ مێگ
| ڕوومێز
| ٢٠١٧
| Peppermint, LLC
| ٢٠١٠
| Peppermint, LLC
|-
! {{Rh}} | [[Porteus (operating system)|Porteus]]
|
* ٣٢ بیت ڕێکخەری ناوەندی
* ٣٦&amp;nbsp;مێگ ڕام&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.porteus.org/info/features.html|سەردێڕ=Features - Porteus - Portable Linux|وێبگە=Porteus.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;
| (multiple)
| سڵەکوێر
|
| ٢٦٠ مێگ (LxQt)
| lightweight, portable (with persistence&lt;ref name=&quot;Linux with persistence&quot; /&gt;)
| ٢٠١٨
| Porteus
| ٢٠١٠
| Fanthom
|-
! {{Rh}} | [[پاپی لینوکس]]
|
* ڕام (٢٠١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.puppylinux.org/wikka/MinimumSystemRequirements|سەردێڕ=PuppyLinux: Minimum System Requirements|وێبگە=Puppylinux.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180814214556/http://puppylinux.org/wikka/MinimumSystemRequirements|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;): ٢٥٦ مێگ
| JWM-٢٫٣. ٢
| -
| PPM (بەڕێوەبەری بوخچەی پاپی)
| ٢٣٢ مێگ (Slacko)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://distro.ibiblio.org/puppylinux/puppy-slacko-6.3.0/64/|سەردێڕ=Index of /puppylinux/puppy-slacko-6.3.0/64/|وێبگە=Distro.ibiblio.org}}&lt;/ref&gt;
| portable (with persistence&lt;ref name=&quot;Linux with persistence&quot; /&gt;), lightweight&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.raymond.cc/blog/archives/2010/07/08/puppy-linux-5-0-review-lightweight-fun-fast/ |سەردێڕ=Puppy Linux 5.0 Review - Lightweight, Fun, Fast! |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|دوایین=Hell-Noire |یەکەم=Paul |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٠|ئیش=Raymond |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100711035158/http://www.raymond.cc/blog/archives/2010/07/08/puppy-linux-5-0-review-lightweight-fun-fast/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠١٠}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100711035158/http://www.raymond.cc/blog/archives/2010/07/08/puppy-linux-5-0-review-lightweight-fun-fast/ |date=١١ی تەممووزی ٢٠١٠ }}&lt;/ref&gt;
| ٢٠١٧
| بۆنیاتی پاپی
| ٢٠٠٣
| باری کولێر
|-
! {{Rh}} | [[سالیکس ئۆ ئێس]]
|?
| MATE, KDE, Xfce, Fluxbox, Openbox
| سڵەکوێر
|
| ٦١٣ مێگ (Fluxbox), ٨٥٢ مێگ (MATE live)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.salixos.org/download.html|سەردێڕ=Salix Downloads|وێبگە=Salixos.org}}&lt;/ref&gt;
| ڕوومێز
| ٢٠١٦
| Tomas Matejicek
|٢٠٠٢
| Tomas Matejicek
|-
! {{Rh}} | [[سلاکس]]
|
* ڕام (٢٠١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.slax.org/en/introduction.php|سەردێڕ=Introduction - Slax Linux|وێبگە=Slax.org}}&lt;/ref&gt;): ١٢٨ مێگ بێ وێبگەڕ
| KDE وشانی &lt; ٩ / [[Fluxbox]] وشانی ٩
| وشانی سلەکوێر &lt; ٩ / وشانی دێبیان ٩
|
| ٢٢٦ مێگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.slax.org/en/download.php|سەردێڕ=Download - Slax Linux|نووسەر=Tomas M|وێبگە=Slax.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171114014012/http://www.slax.org/en/download.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| portable
| ٢٠١٨
| Tomas Matejicek
| ٢٠٠٢
| Tomas Matejicek
|-
! {{Rh}} | [[سالی تاز]]
|
* ڕام (٢٠١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.slitaz.org/en/get/flavors.php|سەردێڕ=SliTaz LiveCD Flavors|یەکەم=Christophe|دوایین=Lincoln|وێبگە=Slitaz.org}}&lt;/ref&gt;): ٢٤ مێگ (loram-cdrom), ١٢٨ مێگ (loram),
| [[Openbox]]
| -
| Tazpkg
| ٥٠ مێگ
| Portable. Live (No persistence by default)&lt;ref&gt;persistence can be added rather easily though&lt;/ref&gt;
| ٢١٨
| ''dev team''
| ٢٠٠٨
| Christophe Lincoln
|-
! {{Rh}} | [[تنی کۆڕ لینوکس]]
|
* ڕێکخەری ناوەندی: 486dx
* ڕام: ٤٦&amp;nbsp;مێگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.tinycorelinux.net/faq.html#req|سەردێڕ=Tiny Core Linux Frequently Asked Questions (FAQ)|وێبگە=Tinycorelinux.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;
| FLTK/FLWM
| Tiny Core Linux
|
| ١١ مێگ (ناوک), ١٦ مێگ (ناوکی بچکۆلە), ١٠٦ مێگ (ناوکی زیاد)
| portable, advanced
| ٢٠١٨
| Team Tiny Core
| ٢٠٠٩
| Robert Shingledecker
|-
! {{Rh}} | [[تریسکیۆ مینی]]
|
* ڕێکخەری ناوەندی پێنتیۆم دوو
* 256&amp;nbsp;مێگ ڕام&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://wiki.ubuntu.com/Lubuntu|سەردێڕ=Lubuntu - Ubuntu Wiki|وێبگە=wiki.ubuntu.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}&lt;/ref&gt;
| LXDE
| [[Ubuntu (operating system)|Ubuntu]] LTS
| APT
| ٦٠٩ مێگ
| [[Free software]]: ڕوومێز
| ٢٠١٨
| Rubén Rodríguez Pérez (quidam)
| ٢٠٠٥
| Rubén Rodríguez Pérez (quidam)
|-
! {{Rh}} | [[TurnKey Linux Virtual Appliance Library]]
|
* ڕام (٢٠١٧&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.turnkeylinux.org/docs/hardware-requirements|سەردێڕ=Minimum hardware requirements - TurnKey GNU/Linux docs|وێبگە=Turnkeylinux.org}}&lt;/ref&gt;): ٢٥٦ مێگ
| None (headless server) - Includes [[Webmin]] admin UI
| Debian (a minified base&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://www.turnkeylinux.org/core |سەردێڕ = TurnKey Core - Debian GNU/Linux with Batteries Included|ڕێکەوتی سەردان = ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=TurnKey Linux}}&lt;/ref&gt;)
|
| ٢١٢ مێگ (ناوک)
| Lightweight headless server&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان = http://www.unixmen.com/turnkey-linux-13-released/ |سەردێڕ = TurnKey Linux 13 Has Been Released!|ڕێکەوتی سەردان = ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Unixmen}}&lt;/ref&gt;
| ٢٠١٨
| تاقمەی تۆرینکی لینوکس
|٢٠٠٨
| ئالۆنسوارتز، لیراز سایری
|-
! {{Rh}} | [[VectorLinux|ڤێکتۆر لینوکس لایت]]
|
* ڕام: ٦٤ مێگ (وشانی سووکەلە), ٩٦ (وشانی ستاندارد), ٢٥٦ (وشانی زیندوو)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://vectorlinux.com/products|سەردێڕ=VectorLinux Editions — VectorLinux.com|وێبگە=vectorlinux.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180803162604/http://vectorlinux.com/products|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;)
| Several / IceWM
| سڵەکوێر
|
| ٦١٨ مێگ
| ڕوومێز
| ٢٠١٧
| -
| ٢٠٠١ ?
| -
|-
! {{Rh}} | [[ڤۆید لینوکس]]
|
* پینتیۆم ٤ (SSE2) یا ARMv6
* ٩٦&amp;nbsp;مێگ ڕام
* ٣٥٠مێگ پەپکە&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://wiki.voidlinux.eu/Live_Images|سەردێڕ=Live Images - Void Linux Wiki|وێبگە=wiki.voidlinux.eu|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180814215120/https://wiki.voidlinux.eu/Live_Images|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| Enlightenment, Cinnamon, LXDE, LxQt, MATE, XFCE or none&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voidlinux.eu/download/|سەردێڕ=Enter the void - Downloads|وێبگە=Voidlinux.eu|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180525200419/https://www.voidlinux.eu/download/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| -
| XBPS
| ٢٥٠مێگ (i686 w/o DE)
| ڕوومێز
| ٢٠١٨
| ژۆون ئار پی و ھاوکاران
| ٢٠٠٨
| جۆون ڕۆمێرۆپاردینیس
|-
! {{Rh}} | [[زوبونتو]]
|
* ڕام (٢٠١٧): ٥١٢ مێگ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://xubuntu.org/getxubuntu/requirements/|سەردێڕ=System Requirements «Xubuntu|یەکەم=The Xubuntu|دوایین=community|وێبگە=xubuntu.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171023051736/https://xubuntu.org/getxubuntu/requirements/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
| Xfce
| ئوبونتو
| APT
| ٩٦٠ مێگ
| ڕوومێز سووکەلە
| ٢٠١٨
| گرووپی زوبونتو
| ٢٠٠٨
| گرووپی زوبونتو
|-
! {{Rh}} | [[زێن واڵک]]
|?
| Xfce
| سڵەکوێر
|
| ٩٧٤ مێگ
| ڕوومێز
| ٢٠١٨
| ''دێڤ تیم''
| ٢٠٠٤
| [[جێن-فیلیپ گۆیلمین]]
|- class=&quot;sortbottom&quot;
! دابەشکراوە
! کەمینەی پێداویستی
! ڕوومێزی / بەڕێوەبەری پەنجێرە
! دابەشکراو لە
! [[Package Manager|بەڕێوەبەری بوخچە]]
! data-sort-type=&quot;number&quot; | قەبارەی پەڕگە
! بەکارھێنەری مەبەست
! دوایین ساڵێ وشاندن
! ھەڵگەر
! یەکەم ساڵێ وشاندن
! دامەزرێنەر
|}

== سەرچاوەکان ==

{{Reflist|30em}}
{{پۆلی کۆمنز|Mini Linux distributions}}
{{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}

[[پۆل:لینوکس]]</text>
      <sha1>0w8085weyff462fuh562tqpruclu7iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس</title>
    <ns>1</ns>
    <id>147708</id>
    <revision>
      <id>1583715</id>
      <parentid>1557453</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T00:44:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43899" sha1="naa0pregjg7sxf3xkl0y384bqlsmttx" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=588072 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*{{دا|بەستەری مردوو}} زیاد کرا بۆ http://www.gobolinux.org/download.html
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171114014012/http://www.slax.org/en/download.php بۆ http://www.slax.org/en/download.php زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٩:٢٤، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=588735 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180116092158/http://www.absolutelinux.org/download.shtml بۆ http://www.absolutelinux.org/download.shtml زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢١:٠٣، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=589414 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180125104216/http://www.absolutelinux.org/about.shtml بۆ http://www.absolutelinux.org/about.shtml زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢١:٣٥، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=590564 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180720080936/https://linuxbbq.org/cream.html بۆ https://linuxbbq.org/cream.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٢:١٦، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=597607 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20080828212407/http://antix.mepis.org/ بۆ http://antix.mepis.org/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٠:١٩، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=598073 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130529193958/http://antix.mepis.org/index.php?title=Main_Page بۆ http://antix.mepis.org/index.php?title=Main_Page زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٦:٥٠، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 2 بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=600619 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180814215120/https://wiki.voidlinux.eu/Live_Images بۆ https://wiki.voidlinux.eu/Live_Images زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180525200419/https://www.voidlinux.eu/download/ بۆ https://www.voidlinux.eu/download/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٣:٢٥، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 2 بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=604309 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180613064514/http://www.damnsmalllinux.org/wiki/minimum_hardware_requirements.html بۆ http://damnsmalllinux.org/wiki/minimum_hardware_requirements.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180930162042/http://www.damnsmalllinux.org/ بۆ http://www.damnsmalllinux.org/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٩:٢٤، ١٤ی شوباتی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=618143 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180814214556/http://puppylinux.org/wikka/MinimumSystemRequirements بۆ http://www.puppylinux.org/wikka/MinimumSystemRequirements زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٩:٤٩، ١٠ی ئایاری ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=644627 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180903042338/https://www.phoronix.com/scan.php?page=article&amp;item=linux_desktop_vitals&amp;num=1 بۆ https://www.phoronix.com/scan.php?page=article&amp;item=linux_desktop_vitals&amp;num=1 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١١:١١، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=644884 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190207223051/https://mxlinux.org/user_manual_mx15/mxum.html بۆ https://mxlinux.org/user_manual_mx15/mxum.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٦:٣٣، ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=644941 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180826121725/https://lubuntu.me/xenial-released/ بۆ http://lubuntu.me/xenial-released/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٩:١٩، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەلەکان لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=659131 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190115185309/https://www.pclinuxos.com/about/ بۆ https://www.pclinuxos.com/about/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٥:٢٥، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=673149 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180614144757/https://www.ubuntu.com/download/desktop بۆ https://www.ubuntu.com/download/desktop زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١١:٥٥، ١٢ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=684618 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180626182952/https://www.linuxinsider.com/story/84328.html بۆ http://www.linuxinsider.com/story/84328.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190207082825/https://debiandog.github.io/doglinux/ بۆ https://debiandog.github.io/doglinux زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181005111736/http://www.dietpi.com/ بۆ http://dietpi.com/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181117053156/https://dietpi.com/phpbb/viewtopic.php?f=8&amp;t=5 بۆ http://dietpi.com/phpbb/viewtopic.php?f=8&amp;t=5 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٣:٥٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=695107 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181215094504/https://peppermintos.com/guide/downloading/ بۆ https://peppermintos.com/guide/downloading/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٣:٣٦، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=744681 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181209040049/http://www.bodhilinux.com/w/system-requirements/ بۆ http://www.bodhilinux.com/w/system-requirements/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠١:٤٢، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=768213 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180803162604/http://vectorlinux.com/products بۆ http://vectorlinux.com/products زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢١:٢٢، ٢٧ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=842676 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20080828212407/http://antix.mepis.org/ بۆ http://antix.mepis.org/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111009120921/http://old.nabble.com/BL-on-CF-IDE-drive-td25683600.html بۆ http://old.nabble.com/BL-on-CF-IDE-drive-td25683600.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180720080936/https://linuxbbq.org/cream.html بۆ https://linuxbbq.org/cream.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160322235935/http://www.mepiscommunity.org/mx بۆ http://www.mepiscommunity.org/mx/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190207223051/https://mxlinux.org/user_manual_mx15/mxum.html بۆ https://mxlinux.org/user_manual_mx15/mxum.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190115185309/https://www.pclinuxos.com/about/ بۆ https://www.pclinuxos.com/about/ زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180814214556/http://puppylinux.org/wikka/MinimumSystemRequirements بۆ http://www.puppylinux.org/wikka/MinimumSystemRequirements زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171114014012/http://www.slax.org/en/download.php بۆ http://www.slax.org/en/download.php زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180803162604/http://vectorlinux.com/products بۆ http://vectorlinux.com/products زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180814215120/https://wiki.voidlinux.eu/Live_Images بۆ https://wiki.voidlinux.eu/Live_Images زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180525200419/https://www.voidlinux.eu/download/ بۆ https://www.voidlinux.eu/download/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٣:٥٠، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1013542 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181215094504/https://peppermintos.com/guide/downloading/ بۆ https://peppermintos.com/guide/downloading/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٠:١٩، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1044118 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100711035158/http://www.raymond.cc/blog/archives/2010/07/08/puppy-linux-5-0-review-lightweight-fun-fast/ بۆ http://www.raymond.cc/blog/archives/2010/07/08/puppy-linux-5-0-review-lightweight-fun-fast/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٠:٢١، ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1085967 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130529193958/http://antix.mepis.org/index.php?title=Main_Page بۆ http://antix.mepis.org/index.php?title=Main_Page زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٢:٢٥، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1089502 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ http://archive.wikiwix.com/cache/20160308045744/http://communityiso.pclosusers.com/LXDE/ بۆ http://communityiso.pclosusers.com/LXDE/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٣:٠٧، ٣ی تەممووزی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1106235 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181212053526/http://wiki.lxle.net/doku.php/requirements بۆ http://wiki.lxle.net/doku.php/requirements زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٣:٢٠، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١٢ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1324038 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://antix.mepis.org/index.php?title=Main_Page
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://antix.mepis.org/
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://linuxbbq.org/cream.html
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181212053526/http://wiki.lxle.net/doku.php/requirements بۆ http://wiki.lxle.net/doku.php/requirements زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://mxlinux.org/user_manual_mx15/mxum.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.pclinuxos.com/about/
*ئەرشیڤێکی نوێ http://archive.wikiwix.com/cache/20160308045744/http://communityiso.pclosusers.com/LXDE/ بۆ http://communityiso.pclosusers.com/LXDE/ زیاد کرا
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://peppermintos.com/guide/downloading/
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.puppylinux.org/wikka/MinimumSystemRequirements
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.slax.org/en/download.php
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://wiki.voidlinux.eu/Live_Images
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.voidlinux.eu/download/

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٦:١٨، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1377344 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110129024225/http://www.ubuntuvibes.com/2011/01/bodhi-linux-is-lightweight-linux.html بۆ http://www.ubuntuvibes.com/2011/01/bodhi-linux-is-lightweight-linux.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٤:٥٥، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1557452 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171023051736/https://xubuntu.org/getxubuntu/requirements/ بۆ http://xubuntu.org/getxubuntu/requirements/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٣:١٤، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دابەشکراوە سووکەڵەکانی لینوکس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583714 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180503054636/http://www.knopper.net/knoppix-info/index-en.html بۆ http://www.knopper.net/knoppix-info/index-en.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٠:٤٤، ١٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>naa0pregjg7sxf3xkl0y384bqlsmttx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئورسولا کۆربێرۆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>164775</id>
    <revision>
      <id>1583610</id>
      <parentid>1583347</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44395" sha1="9l6q91jdhybjm3bl4ehvuzcsebrooxz" xml:space="preserve">{{وەسف|خانمەکتەرێکی ئیسپانی}}
{{Infobox person
| name               = ئورسولا کۆربێرۆ
| image              = Premios Goya 2018 - Úrsula Corberó (cropped).jpg
| caption            = ئورسولا لە خەڵاتەکانی گۆیا لە ٢٠١٨.
| native_name        =
| birth_name         = ئورسولا کۆربێرۆ دێلگادۆ
| birth_date         = {{Birth date and age|١٩٨٩|٨|١١}}
| birth_place        = [[بارسێلۆنا]]، ئیسپانیا
| occupation         = {{hlist|خانمەئەکتەر|مۆدێل}}
| years_active       = ٢٠٠٢–ئێستا
| known for          = ''Física o Química''{{ھن}}''Off Course''{{ھن}}''[[ماڵی پارە|La Casa de Papel]]''{{ھن}}''The Tree of Blood''{{ھن}}''Snatch''
| partner            = {{plainlist|
* ئاندرێس ڤێلێنکۆسۆ (٢٠١٣–٢٠١٥)
* چینۆ دارین (٢٠١٦–ئێستا)
}}
| awards             = ڤیستیڤاڵی فیلمی سیتگێس (٢٠١٤) &lt;!-- Untameable Spirit --&gt;
}}

'''ئورسولا کۆربێرۆ دێلگادۆ''' (لەدایکبووی ١١ی ئابی ١٩٨٩) خانمەئەکتەرێکی ئیسپانییە، کە بە ڕۆڵی ڕوت گۆمێز لە ''Física o química'' (٢٠٠٨–٢٠١٠)، مارگەریتا دێ ئۆستریا لە زنجیرەی تەلەڤزیۆنی ''Isabel'' (٢٠١٤) و مارتا لە فیلمی کۆمیدی، ''Cómo Sobrevivir a una Despedida'' (٢٠١٥) ناسرا. ئورسولا ناوبانگی سەرتاسەری بە ڕۆڵی تۆکیۆ لە زنجیرەی Atena 3 (دواتر [[نێتفلیکس]]) [[ماڵی پارە|لا کاسا دێ پاپێل]] (''ماڵی پارە''؛ لە ٢٠١٧وە) دەرکرد.

== ژیانی سەرەتایی ==
ئورسولا کۆربێرۆ دێلگادۆ لە [[بارسێلۆنا]] لەدایکبووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://www.revistalove.es/famoso/ursula-corbero/ |سەردێڕ=Úrsula Corberó |ساڵ=٢٠١١–٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|journal=[[Love (magazine)|Love]] |زمان=es |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180908202227/https://www.revistalove.es/famoso/ursula-corbero/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.revistalove.es/famoso/ursula-corbero/ |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201002181217/https://www.revistalove.es/famoso/ursula-corbero/ |ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://www.semana.es/famoso/ursula-corbero/ |سەردێڕ=Úrsula Corberó |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|journal=[[Semana]] |زمان=es}}&lt;/ref&gt; ئەو لە سانت پێرێ دێ ڤیلماجۆر لەگەڵ دایک و باوکی گەورە بووە، پێدرۆ کۆربێرۆ، دارتاشێک و ئیستەر دێلگادۆ، خاوەنی فرۆشگایەک. ئەو خوشکێکی ھەیە بەناوی مۆنیکا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://www.lecturas.com/actualidad/ursula-corbero-explica-por-primera-dura-vida-madre-hermana_25319 |سەردێڕ=Úrsula Corberó explica por primera vez la dura vida de su madre y su hermana |ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|journal=Lecturas |زمان=es}}&lt;/ref&gt;

لە ٦ ساڵییەوە، ئەیزانی کە ئەیەوێت ببێت بە خانمەئەکتەر و لە سەرەتادا لە ڕیکلامە بازرگانییەکاندا ڕۆڵی ئەگێڕا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.europapress.es/chance/gente/noticia-ursula-corbero-duros-dias-autoestop-madre-ser-actriz-20170310110913.html |سەردێڕ=Úrsula Corberó duros días de autoestop con su madre para ser actriz |شوێن=Madrid |ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|newspaper=[[Europa Press (news agency)|Europa Press]] |زمان=es}}&lt;/ref&gt; ئەو یەکەم بەشی وەرگرت لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا و خولی نواندنی بینی لەگەڵ دانسی فلامینگۆ و جاز. دوای خوێندن، ئەو ڕۆیشت بۆ [[مەدرید]] بۆ وێنەگرتنی زنجیرەی ''Física o Química''.{{Citation needed|date=January 2020}}

== پیشە ==
=== ٢٠٠٢–٢٠١٣: سەرەتاکانی پیشەکەی ===
یەکەم ڕۆڵی ئورسولا ڕۆڵی ماریا بوو لە زنجیرەی ''Mirall Trencat'' لە ٢٠٠٢ دا. ئەو دەرکەوت بەڕۆڵی سارا لە ''Ventdelplà'' لە ٢٠٠٥–٢٠٠٦، و لە زنجیرەی ''Cuenta átras'' لە ٢٠٠٧ دا. لە ٢٠٠٨ دا، ڕۆڵی مانوێلا پۆرتیلۆی گێڕا لە زنجیرەی ''El Internado'' و دەستی بە کارکردن کرد لە زنجیرەی تەلەڤزیۆنی Antena 3 ''Física o química'' تا ٢٠١٠.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.formulatv.com/fotos/actriz-ursula-corbero/ |سەردێڕ=Úrsula Corberó forma parte del elenco de 'Física o Química' |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=Fórmula TV |ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|زمان=es |بڵاوکەرەوە=Noxvo |نووسەر=A3TV}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ideal.es/jaen/20101118/gente/fisica-quimica-ruth-ursula-corbero-201011181119.html |سەردێڕ='Física o Química' pierde a Ruth, Úrsula Corberó |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|زمان=es |newspaper=[[Ideal (newspaper)|Ideal]] |یەکەم=Aida |دوایین=Ortiz |بڵاوکەرەوە=[[Vocento]]}}&lt;/ref&gt; کارەکتەرەکی، ڕوت گۆمێز،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bekia.es/celebrities/fotos/galerias/ursula-corbero-estrella-foq/ursula-corbero-ruth-gomez-fisica-quimica/ |سەردێڕ=Úrsula Corberó como Ruth Gómez en 'Física o Química' |نووسەر=A3TV |ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=Bekia |زمان=es |بڵاوکەرەوە=Noxvo}}&lt;/ref&gt; نەخۆشی بولیمیای ھەبوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://listas.20minutos.es/lista/personaje-de-fisica-o-quimica-226794/ |سەردێڕ=Personaje de Fisica o Quimica |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤|newspaper=[[20 Minutos]] |زمان=es |نووسەر=Klareta}}&lt;/ref&gt; زنجیرەکە دەنگۆیەکی زۆری لێکەوەتەوە بەڵام ئورسولا لەلایەن ڕەخنەگرانەوە ڕێزی لێگیراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.glamour.es/celebrities/noticias/articulos/premios-top-glamour-women-of-the-year-2010/9935|وێبگە=www.glamour.es|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Premios Top Glamour Women of the Year 2010|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}&lt;/ref&gt;

دوای بەجێھێشتنی ''Física o Química''، لە ٢٠١١ دا، ئورسولا ڕۆڵێکی سەرەکی گێڕا لە زنجیرەی درامی Televisión Española ''14 de Abril. La Republica''. وەرزی دووەمی زنجیرەکە پەخن نەکرا تا تشرینی دووەمی ٢٠١٨ بەھۆی کێشەی سیاسی لەگەڵ حیزبی خەڵکی ئیسپانیا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://elpais.com/cultura/2018/10/25/television/1540469232_210819.html|سەردێڕ=Ya hay fecha para el regreso de '14 de abril. La república'|یەکەم=El|دوایین=País|newspaper=El País|ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|via=elpais.com}}&lt;/ref&gt; لە ھەمان ساڵدا، ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە [[فیلمی ترسێنەر|فیلمی ترسناکی]] ''XP3D'' لەگەڵ ماکسی ئیگلێسیاسی ھاوڕێی کە لە زنجیرەی ''Física o Química'' کاری لەگەڵدا ئەکرد. ھەرچەندە دوای کامپەینێکی گرینگ بۆ دەرخستنی، فیلمەکە نەیتوانی سەرنجی ڕەخنەگرانی ڕابکێشێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.antena3.com/se-estrena/especiales/xp3d/ursula-corbero-protagoniza-nuevo-clip-xp3d_201112305790778d6584a8b7b4295fe8.html |سەردێڕ=Úrsula Corberó protagoniza un nuevo clip de 'XP3D' |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=[[Antena 3 (Spain)|Antena3]] |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|زمان=es |شوێن=Madrid |بڵاوکەرەوە=[[Atresmedia Corporación de Medios de Comunicación]]}}&lt;/ref&gt; لە ٢٠١٢ دا، وێنەگرتنی بۆ فیلمی ''Los días de gloria'' کرد کە ئەویش دواخرا بەھۆی کێشە سیاسییەوە و لە تەممووزی ٢٠١٣ پەخشکرا. پاشان، بەژداری لە وەرزی سێھەمی زنجیرەی La 1 کرد بەناوی''Gran Reserva'' بەڕۆڵی جولیا کۆرتازار. لەھەمان ساڵدا، ئەو دەرھێندرابوو لەلایەن خواکین ئۆریسترێڵ لە فیلمی Catalan TV ''Volare''.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.filmaffinity.com/en/film685673.html|سەردێڕ=Volare (TV) (2012)|via=www.filmaffinity.com}}&lt;/ref&gt; دواتر، ئەو بەژداری لە فیلمی ترسناکی ''Afterparty'' کرد، کە ئەویش نەیتوانی سەرنجی ڕەخنەگران و خەڵکی ڕابکێشێت. لە کۆتایی ساڵەکدا، ئەو ڕۆیشت بۆ کۆڵۆمبیا بۆ وێنەگرتنی ''Crimen con vista al Mar'' لەگەڵ کارمێلۆ گۆمێز.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.filmaffinity.com/es/film331719.html|سەردێڕ=Crimen con vista al mar|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠|وێبگە=Filmaffinity|زمان=es}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٣ دا، ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمی کۆمیدی ''¿Quién mató a Bambi?'' لەگەڵ ئەکتەران کلارا لاگۆ و کویم گوتیێرێز. فیلمەکە دەنگۆی باشی لێکەوتەوە و ڕەخنەگران و خەڵکی بە دڵیان بوو&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.divinity.es/cooltura/cine/Clara-Ursula-Corbero-Gutierrez-Bambi_4_1571910006.html |سەردێڕ='Se busca': Clara Lago, Úrsula Corberó y Quim Gutiérrez 'mataron a Bambi' |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=[[Divinity (TV channel)|Divinity]] |ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠١٣|زمان=es |بڵاوکەرەوە=[[Mediaset España]]}}&lt;/ref&gt; لە ھەمان ساڵدا، دەنگی سامی کرد لە ''Cloudy with a Chance of Meatballs 2''.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.eldoblaje.com/datos/FichaActorDoblaje.asp?id=101831|سەردێڕ=Úrsula Corberó – Ficha|وێبگە=El Doblaje.com|زمان=es|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠١٤–٢٠١٦: ئیزابێڵ و کۆمیدییەکان ===
لە ٢٠١٤ دا، ڕۆڵی مارگەریتا دێ ئۆستریای گێڕا لە زنجیرەی مێژووی سەرکەووتوو ''Isabel''. لە ھەمان ساڵدا، بوو بەیەکەم خانمەئەکتەر لە مێژوودا کە خەڵاتی ''Untameable Award'' وەربگرێت لە ڤیستیڤاڵی فیلمی سیتگس، کە بووە ھۆی ھەبوونی پیشەکەی. مەگەزینی Men's Health ناوی ''ئافرەتی ساڵ'' ی لێنا، خەڵاتێک کە بەدەستی ھاوڕێ و خانمەئەکتەری دیار، ڕۆزی دێ پالما پێی بەخشرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/local/pais-vasco/20141010/54416960702/la-joven-actriz-ursula-corbero-premio-bacardi-de-festival-de-sitges-al-espiritu-indomable.html|سەردێڕ=La joven actriz Úrsula Corberó, Premio Bacardí de Festival de Sitges al Espíritu Indomable|وێبگە=La Vanguardia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.zeleb.es/n/hiba-abouk-jesus-castro-ursula-corbero-y-mas-en-los-premios-mens-health-011054|سەردێڕ=Hiba Abouk, Jesús Castro, Úrsula Corberó y más en los premios Men's Health|وێبگە=www.zeleb.es}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٥ دا، ئورسولا چوو بۆ ترێنتۆ بۆ وێنەگرتنی ''La Dama Velata''، بەرھەمھێنانێکی ئیسپانی-ئیتاڵی لە ڕۆڵ گێڕانی میریەم لیۆن، ئاندریا بۆسکا، و ئاورا گاریدۆ. دواتر لە ھەمان ساڵدا، ڕۆڵی ناتالیا دی فیگوێرۆوا یی مارتۆرێڵ لە سیتکەمی ئیسپانی ''Anclados'' لەگەڵ خانمەکتەر ڕۆزی دی پالما.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.telecinco.es/quetiempotanfeliz/Ursula-Corbero-Anclados-factores-funcionar_2_1992405098.html|سەردێڕ=Úrsula Corberó: &quot;Anclados' es una serie que tiene todos los factores para funcionar&quot;|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠١٥|وێبگە=telecinco}}&lt;/ref&gt;

لە ئازاری ٢٠١٥ دا، ڕۆڵی نادیەی گێڕا لە ''Perdiendo el Norte'' لەگەڵ ئەکتەران بلانکا سوارێز و یۆن گۆنزالێز.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.antena3.com/se-estrena/especiales/perdiendo-el-norte/videoblog-ursula-corbero-saca-lado-mas-gamberro-perdiendo-norte_20140604578feb506584a8b7b4286302.html |سەردێڕ=Úrsula Corberó saca su lado más gamberro en 'Perdiendo el Norte' |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=[[Antena 3 (Spain)|Antena3]] |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٤|زمان=es |شوێن=Madrid |بڵاوکەرەوە=[[Atresmedia Corporación de Medios de Comunicación]]}}&lt;/ref&gt; لە ھەمان ساڵدا، ئەو خەڵاتی ''Ciudad de Alicante'' ی وەرگرت، خەڵاتێک کە لەلایەن ڤیستیڤاڵی فیلمی ئانیکاتێوە دروستکراوە بۆ یارمەتیدانی ھونەرمەندە گەنجە ئیسپانییەکان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elperiodico.com/es/gente/20150511/ursula-corbero-premio-ciudad-de-alicante-por-su-prometedora-carrera-4175856|سەردێڕ=Úrsula Corberó, premio 'Ciudad de Alicante' por su prometedora carrera|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٥|وێبگە=elperiodico}}&lt;/ref&gt; لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ دا، ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە زنجیرەی ھەستبزوێنی تازە نوسراوو لەلایەن دروستکەرانی ''Gran Hotel''، بە ناوی ''La Embajada''. زنجیرەکە پەخشکرا Cannes لە کاتی MIPTV و لەلایەن تۆڕی ئەمریکی UniMás و کڕدرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://vertele.eldiario.es/verteletv/actualidad/Embajada-series-espanolas-Cannes_0_1773422670.html|سەردێڕ='Sé quién eres' y 'La Embajada', series españolas en Cannes 2016|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=vertele}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٦ دا، یەکەم ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە فیلمدا لە ''Cómo sobrevivir a una despedida'' و پەسەندکرا کە یەکێکە لە باشتری خانمەئەکتەری کۆمیک لە ئیسپانیا. فیلمەکە لە ڤیستیڤاڵی فیلمی مالاگا پەخشکرا لە کێبڕکێ فەڕمییەکە و پاڵێورا بۆ ''باشترین وێنە''.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=http://www.grazia.es/celebs/ursula-corbero-natalia-de-molina-y-la-despedida-mas-loca-del-ano/ |سەردێڕ=Úrsula Corberó, Natalia de Molina y la despedida más loca del año |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|journal=[[Grazia]] |ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠١٥|زمان=es |یەکەم=Celia |دوایین=Cuervo}}&lt;/ref&gt;

ئەو ڕۆڵی مارگەرێتا دێ ئۆستریا گێڕایەوە لە فیلمی ''La Corona Partida''. فیلمەکە تەواوکەری زنجیرەی ''Isabel'' و ''Carlos, rey emperador''.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rtve.es/television/20160108/corona-partida-estreno-19-febrero-pelicula-une-isabel-carlos/1282342.shtml|سەردێڕ='La corona partida', la película que une 'Isabel' y 'Carlos', se estrenará en cines el 19 de febrero|ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|وێبگە=RTVE.es}}&lt;/ref&gt; لە ھەمان ساڵدا، ئەو کاری دۆبلێری کرد و دەنگی کەیتی کرد لە ''The Secret Life of Pets''.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hobbyconsolas.com/noticias/mascotas-ursula-corbero-david-guapo-como-actores-doblaje-144398|سەردێڕ=Mascotas – Úrsula Corberó y David Guapo como actores de doblaje|یەکەم=Iván Martínez de|دوایین=Miguel|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=HobbyConsolas}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠١٧–ئێستا: لا کاسا دێ پاپێل و ناوبانگی ھۆڵیوود ===
لە ٢٠١٧ دا، ئورسولا ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە زنجیرەی تەلەڤزیۆنی دزی ''[[ماڵی پارە|لا کاسا دێ پاپێڵ]]'' (''تاڵانی پارە''). ئەو ڕۆڵی تۆکیۆ ئەگێڕێت، خوێنەری چیرۆکەکە، دزێکی ھەڵھاتوو کە لەلایەن پڕۆفیسۆرەوە ڕاھێنانی پێکراوە بۆ ئەوەی بەژداری لە پلانەکەی دا بکات. زنجیرەکە، لەلایەن ئەلێک پیناوە دروستکراوە، کە پێشتر ''Vis A Vis'' ی نووسیوە، کە نەخشێنراوە بە سروشتە تاریکەکەی، گووتارە دژە سەرمایەدارییەکەی و گرینگی ئافرەتان. یەکەم جار لە ئیسپانیا پەخشکرا لە Antena 3 و پاشان بەردەست بوو بۆ سەرتاسەری جیھان لە ڕێی [[نێتفلیکس]]ەوە. بۆ یەکەم جار لە پیشەکەییدا، ئورسولا کۆربێرۆ چووە دڵی ڕەخنەگران و ھەواداران توانیان ئەم بەشی «پێشتر و دواتر» لە پیشەکەییدا ببینن، بەراورد بە ڕۆڵەکانی پێشووی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.formulatv.com/noticias/66953/critica-la-casa-de-papel-cine-mayusculas-television/|سەردێڕ=Crítica de 'La Casa de Papel': El cine con mayúsculas llega a la televisión|وێبگە=FormulaTV}}&lt;/ref&gt; ئەو پاڵێورا بۆ ''باشترین خانمەئەکتەر لە زنجیرەیەکی تەلەڤزیۆنی'' لە پرێمیۆس فێرۆز و خەڵاتێکی ATV بردەوە بۆ ''باشترین خانمەئەکتەر''. زنجیرەکە خەڵاتی ''باشترین زنجیرەی درامی'' بردەوە لە ٤٦ھەم خەڵاتەکانی ئێمی سەرتاسەری. سەرکەوتنێکی گەورەی جیھانی بەدەست ھێنا و بوو بە پڕ بینەرترین زنجیرەی بیانی لە نێتفلیکس.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.courrierinternational.com/article/series-la-casa-de-papel-saison-3-le-retour-en-force-de-lenorme-succes-espagnol-de-netflix|سەردێڕ=Séries. &quot;La Casa de Papel&quot; saison 3: le retour en force de l'énorme succès espagnol de Netflix|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=Courrier international}}&lt;/ref&gt;

دواتر لەو ساڵەدا، ئەو یەکەم ڕۆڵی سەرەکی پێبەخشرا لە سینەما لەلایەن خولیۆ مێدێم. ''The Tree of Blood'' فیلمێکی ھەستبزوێنە و ئورسولا ڕەبێکایە، ژنێکی ئاڵۆز کە، لەگەڵ مێردەکەیدا، نھێنی دەدۆزنەوە لە خێزانەکەیدا. خانمەئەکتەرەکە ھەڵبژێردرابوو لەلایەن ئیزابێڵ کۆیخێتەوە بۆ فیلمی ''Proyecto Tiempo: La Llave''. فیلمەکە لە ڤیستیڤاڵی فیلمی سان ساباستیان پەخشکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fotogramas.es/noticias-cine/g19464274/proyecto-tiempo-pelicula-isabel-coixet-cinergia/|سەردێڕ='Proyecto Tiempo': la película|یەکەم=Por Redacción|دوایین=Fotogramas|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠١٨|وێبگە=Fotogramas}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٨ دا، یەکەم ڕۆڵی پێبەخشرا کە بە ئینگلئیزی قسەی ئەکرد لە زنجیرەی دامی تاوانی ''Snatch''. ئەو ڕۆڵ ئەگێڕێت لەگەڵ ئەکتەران ڕوپێرت گرینت و لوک پاسکوالینۆ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.antena3.com/objetivotv/actualidad/internacional/primer-trailer-de-lo-nuevo-de-snatch-con-el-ardiente-personaje-de-ursula-corbero_201808245b8013650cf26ed5cf1539f5.html|سەردێڕ=Primer tráiler de lo nuevo de 'Snatch' con el ardiente personaje de Úrsula Corberó|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=ObjetivoTV}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٩ دا، وەک خۆی دەرکەورت لە زنجیرەی کۆمیدی ئیسپانی ''Paquita Salas''. دواتر لە ھەمان ساڵدا، ڕاگەیەندرا بە خراپەکاری G.I. Joe the Baroness لە ''Snake Eyes''، بەشێک لە زنجیرە فیلمی ''G.I. Joe''.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.thewrap.com/ursula-corbero-baroness-gijoe-snake-eyes/|سەردێڕ='Snake Eyes': Ursula Corbero to Play Baroness in 'GI Joe' Movie Spinoff (Exclusive)|دوایین١=Verhoeven|یەکەم١=Beatrice|دوایین٢=Gonzalez|یەکەم٢=Umberto|ئیش=The Wrap|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠٢٠ دا، لە موزیک ڤیدیۆی ''Un Día (ڕۆژێک)'', گۆرانییەک لەلایەن جەی باڵڤین، دوا لیپا، باد بەنی و تەینی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Exposito|یەکەم=Suzy|دوایین٢=Exposito|یەکەم٢=Suzy|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hear Dua Lipa, J Balvin, Bad Bunny and Tainy's Surprise Song 'Un Día'|ناونیشان=https://www.rollingstone.com/music/music-latin/dua-lipa-j-balvin-bad-bunny-tainy-un-dia-song-video-1032755/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Rolling Stone|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی تایبەتی ==
لە ٢٠٠٨ دا، ئورسولا ژووانی لەگەڵ ئیزڕائیل ڕۆدریگێز بەست بۆ دوو ساڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.vanitatis.elconfidencial.com/television/2016-05-09/desmontamos-a-ursula-corbero-la-embajada-su-infancia-sus-amores-y-mas-ricardo-darin-feliciano-lopez_1195337/#19 |سەردێڕ=Desmontamos a Úrsula Corberó ('La embajada'): sus amores, su pasado y más |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|یەکەم=María |دوایین=Palmero |ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠١٦|پەڕە=١٩|زمان=es |بڵاوکەرەوە=Titania Compañía Editorial, [[Sociedad Limitada|S.L.]]}}&lt;/ref&gt; لە ٢٠١١ دا، لەگەڵ یاریزانی تێنس فێلانکیۆ لۆپێزدابوو بۆ پێنج مانگ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.quemedices.es/noticias-famosos/g80202/ursula-corbero-y-feliciano-lopez-siguen-juntos/|سەردێڕ=Úrsula Corberó y Feliciano López|دوایین=QMD!|یەکەم=Por|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|وێبگە=Que Me Dices|زمان=es-ES|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt; دەستپێکردنی ٢٠١٣، لەگەڵ مۆدێل و ئەکتەر ئاندرێس ڤێلێنکۆسۆدابوو بۆ سێ ساڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.europapress.es/chance/gente/noticia-andres-velencoso-ursula-corbero-relacion-confirma-20131120092011.html |سەردێڕ=Andrés Velencoso y Úrsula Córbero, su relación se confirma |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|newspaper=[[Europa Press (news agency)|Europa Press]] |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|زمان=es |شوێن=Madrid}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.vanitatis.elconfidencial.com/noticias/2015-11-25/fin-del-romance-entre-ursula-corbero-y-andres-velencoso_1106608/ |سەردێڕ=Fin del romance entre Úrsula Corberó y Andrés Velencoso |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Titania Compañía Editorial, [[Sociedad Limitada|S.L.]] |ڕێکەوت=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|زمان=es |newspaper=[[El Confidencial]] |یەکەم=Eva |دوایین=Bárcena}}&lt;/ref&gt;

لە ٢٠١٦وە، لە خۆشەویستی دابووە لەگەڵ ئەکتەر چینۆ دارین، کە لە سێتی زنجیرەی تەلەڤزیۆنی ''La Embajada'' بینی. ئەوان پێکەوە دەژین لە مەدرید لە ٢٠١٩وە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.elperiodico.com/es/noticias/gente/chino-darin-ursula-corbero-hablan-primera-vez-romance-woman-5232511 |سەردێڕ=Chino Darín y Úrsula Corberó hablan por primera vez de su romance |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|newspaper=[[El Periódico (Spain)|El Periódico]] |ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦|زمان=es |بڵاوکەرەوە=Grupo Zeta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vozpopuli.com/gritos/ursula-corbero-chino-darin-casa_0_1234676763.html|سەردێڕ=Así es la casa que Úrsula Corberó y Chino Darín se compraron por 400.000 euros|یەکەم=María|دوایین=Palmero|ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=Vozpópuli|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190926054402/https://www.vozpopuli.com/gritos/ursula-corbero-chino-darin-casa_0_1234676763.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەو سەگێکی ھەیە بەناوی لۆلیتا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=20 Fotos Escapadas |ناونیشان=https://www.glamour.es/placeres/escapadas/galerias/la-ruta-urbana-de-ursula-corbero-y-su-perra-lolita/11043 |سەردێڕ=La ruta urbana de Úrsula Corberó y su perra Lolita &amp;#124; Glamour |وێبگە=Glamour.es |ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٥}}&lt;/ref&gt;

== وێنەی گشتی ==
[[پەڕگە:Corbero 2016 (cropped).png|thumb|ئورسولا لە ٢٠١٦.|288x288px]]

لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٨وە، ئورسولا بووەتە باڵوێزی '' کۆکراوەی Fiorever'' لەلایەن Bvlgari.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.bulgari.com/en-gb/collection/fiorever.html|سەردێڕ=Fiorever &amp;#124; Bvlgari|وێبگە=www.bulgari.com|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210606214620/https://www.bulgari.com/en-gb/collection/fiorever.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەو بووەتە دەموچاوی چەندەھا بڕاند وەک Tampax (٢٠١١ و ٢٠١٤)، Stradivarius (٢٠١٤)، Maybelline (لە ٢٠١٥وە بۆ ٢٠١٧)، Calzedonia (٢٠١٥) و Falabella (٢٠١٩). ئەو ''کۆکراوەی Harajuku''ی دروستکرد بۆ براندی چاوی Multiopticas لە ٢٠١٨.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.instyle.es/belleza/los-basicos-de-belleza-de-ursula-corbero-para-estar-siempre-perfecta_34267|سەردێڕ=Los básicos de belleza de Úrsula Corberó para estar siempre perfecta|ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١٦|وێبگە=InStyle|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201002195152/https://www.instyle.es/belleza/los-basicos-de-belleza-de-ursula-corbero-para-estar-siempre-perfecta_34267|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.woman.es/moda/tendencias/ursula-corbero-chica-tampax-2014|سەردێڕ=Úrsula Corberó, chica Tampax 2014|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠١٤|وێبگە=woman.es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.woman.es/celebrities/protagonistas/ursula-corbero-todas|سەردێڕ=Úrsula Corberó: &quot;Todas las mujeres tenemos el poder de seducir&quot;|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=woman.es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.glamour.es/celebrities/noticias/articulos/poppy-delevingne-vs-ursula-corbero-duelo-de-it-girls-en-blanco-y-negro/20512 |سەردێڕ = Poppy Delevingne VS. Úrsula Corberó duelo de it girls en blanco y negro|ڕێکەوت = ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.falabella.com.pe/falabella-pe/page/yo-soy?staticPageId=13800001|سەردێڕ=Soy Úrsula Corberó: Soy Falabella|وێبگە=FalabellaPE}}&lt;/ref&gt;

خانمەئەکتەرەکە بە «ھێمای فاشیۆن» دانراوە و ئەمەی بە جلوبەرگی Teresa Helbig کەیەوە دروستکردووە، کە کرانەوەیەکی سەرسووڕھێنەری لایەکی ھەبوو کە قاچی دەرئەخست، لە ٣٠ھەم خەڵاتەکانی گۆیا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.woman.es/premios-goya/ursula-corbero-sexi-alfombra-roja-premios-goya-2016|سەردێڕ=Úrsula Corberó, la más sexy de la alfombra roja de los premios Goya 2016|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠١٦|وێبگە=woman.es|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200101185216/https://www.woman.es/premios-goya/ursula-corbero-sexi-alfombra-roja-premios-goya-2016|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەرچۆنێک، ئەو ڕەخنەی لێگیراوە بەھۆی کێشییەوە و ھەندێک کەس دەڵێن کە تووشی بێ ئیشتیھایی بووبێت. ئەو ھەمیشە ئەمەی ڕەتکردووەتەوە و خۆی بە خۆرەرێکی باش دائەنێت. ئەو ڕاھێنانێکی زۆر دەکات و لەشی بەڕێکی دەھێڵێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.elmundo.es/loc/2014/10/30/54511117e2704e77588b4586.html|سەردێڕ=La llamativa delgadez de Úrsula Corberó|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=ELMUNDO}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160826075214/http://fashiontvla.com/celebrities/ursula-corbero-soy-de-buen-comer-tengo-mucha-facilidad-para-engordar-y-adelgazar_12197]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://blogs.glamour.es/el-blog-de-ursula-corbero/entrenamos/|سەردێڕ=Entrenamos?|وێبگە=El blog de Úrsula|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171215221349/http://blogs.glamour.es/el-blog-de-ursula-corbero/entrenamos/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

ئورسولا کەتەلۆنییە و خۆی بە جیاکەرەوە دانانێت. ئەو پشتگیری لە ھەردوولا دەکات. سەرەڕای ئەوە، سەرئەنجامی ڕیفراندۆمی ٢٠١٧ی کەتەلۆنیا، لە توویتەر وتی کە ئەو «دڵی شکاوە» بە تووندوتیژی پۆلیس.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Úrsula Corberó: &quot;Estaba cansada de hacer de chica fina&quot;|ناونیشان=https://www.elmundo.es/yodona/moda/2017/09/02/59a5493fe2704eee7d8b457d.html|ڕێکەوت=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|وێبگە=ELMUNDO}}&lt;/ref&gt;

=== تۆڕی کۆمەڵایەتی ===
لە مەیی ٢٠١٨، سوپاس بۆ سەرکەووتنی سەرتاسەری [[ماڵی پارە|لا کاسا دێ پاپێل]]، خانمەئەکتەرەکە بوو بەو خانمەئەکتەرە ئیسپانییەی کە زۆرترین فۆڵۆوەری ھەبێت لە[[ئینستاگرام]] بە زیاتر لە ٥ ملیۆن فۆڵۆوەر بەڵام جۆرجینا ڕۆدریگێز و ئیستەر ئێکسپۆسیتۆ بەدەریدا سەرکەووتن. ئەو حێستا زیاتر ڵە ٢٠ ملیۆن فۆڵۆوەری ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://as.com/epik/2019/07/28/portada/1564269224_164209.html|سەردێڕ=Las 5 influencers españolas más seguidas en Instagram|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩|وێبگە=AS.com}}&lt;/ref&gt;

=== چاکەکاری ===
ئەو فێمینستە. لە ٢٠١٨ دا، بەژداری لە ڤیدیۆیەکدا کرد بۆ یاسایی بوونی لەباردبردن لە ئەرجەنتین.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Úrsula Corberó: &quot;El feminismo es necesario para equilibrar&quot;|ناونیشان=https://www.mujerhoy.com/vivir/protagonistas/201809/27/ursula-corbero-feminismo-necesario-5840997518001-vi.html|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|وێبگە=mujerhoy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Aborto legal &amp;#124; Joan Manuel Serrat, Úrsula Corberó y otros artistas españoles grabaron un spot a favor del proyecto – TN.com.ar|ناونیشان=https://tn.com.ar/sociedad/aborto-legal-joan-manuel-serrat-ursula-corbero-y-otros-artistas-espanoles-grabaron-un-spot-favor-del_881188|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=Todo Noticias}}&lt;/ref&gt;

ئەو یەکێکە لە دروستکەرانی ''Ymas''، کۆمپانیایەکی ھونەرمەندان &lt;small&gt;(ئەکتەر، دەرھێنەر، بەرھەمھێنەر، نووسەر، …)&lt;/small&gt; کە ڕێگە بە خەڵکی دەدات کە بەژداری پریمیەر، پشت دیمەنەکان و زیاتر بکەن.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ymás|ناونیشان=https://ymas.eu/|وێبگە=ymás}}&lt;/ref&gt;

خانمەئەکتەرەکە بەژداری لە زۆر کامپەینی ئاگاداری شێرپەنجەی مەمک کردووە لەگەڵ خەنمەئەکتەران بلانکا سوارێز و کلارا لاگۆ. ئەو یارمەتی شێرپەنجەی منداڵانی داوە لەگەڵ Atresmedia Foundation.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mujerhoy.com/belleza/belleza-vip/blanca-suarez-clara-lago-834925102014.html|سەردێڕ=Blanca Suárez, Clara Lago y Úrsula Corberó, unidas contra el cáncer de mama|وێبگە=Mujerhoy|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190929225213/https://www.mujerhoy.com/belleza/belleza-vip/blanca-suarez-clara-lago-834925102014.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lasexta.com/noticias/solidaridad/libro-dibujos-sorpresa-fundacion-atresmedia-sacar-sonrisa-ninos-cancer_201602155723cc056584a81fd88210ad.html|سەردێڕ='El libro sin dibujos', la sorpresa de la Fundación Atresmedia para sacar la sonrisa a los niños con cáncer|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠١٦|وێبگە=LaSexta}}&lt;/ref&gt;

ئورسولا پلاتفۆڕمەکەی بەکارئەھێنێت بۆ ئاگادارکردنەوەی خەڵک دەربارەی گۆڕانی بەرگەھەوا و ئەندامی ناوبژیوان بوو لە چوارەم ڤیستیڤاڵی فیلم We Art Water.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=LR|یەکەم=Redacción|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Incendio en Amazonas: Úrsula Corberó y su emotivo mensaje de concientización|ناونیشان=https://larepublica.pe/espectaculos/2019/08/21/incendio-en-amazonas-ursula-corbero-y-su-emotivo-mensaje-de-concientizacion-para-cuidar-el-planeta-brasil-instagram-actriz-de-la-casa-de-papel/|وێبگە=larepublica.pe}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; لە ٢٠٢٠ دا، بەژداری لە ''REInventaElSistema#'' کرد، کامپەینێک کە لەلایەن [[Greenpeace]]ەوە دروستکراوە بۆ ئاگادارکردنەوە دەربارەی گۆڕینی بەرگەھەوا و [[پاندێمیکی کۆڤید-١٩]]، لەگەڵ کەسایەتی گەورە وەک مرۆڤناس جەین گووداڵ، گۆرانیبێژ ئەڵیجاندرۆ سانز، و خانمەئەکتەر ئێلینا ئانایا لە سەروو ھەموویانەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=S|یەکەم=Por|دوایین٢=Muñoz|یەکەم٢=ra|ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=De Úrsula Corberó a Jon Kortajarena, la cultura se moviliza en la última campaña de Greenpeace|ناونیشان=https://www.harpersbazaar.com/es/cultura/ocio/a32765658/ursula-corbero-alejandro-sanz-nueva-economia-coronavirus-greenpeace/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Harper's BAZAAR|زمان=es-ES}}&lt;/ref&gt;

== فیلمۆگرافی ==
=== فیلم ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ساڵ !! ناو !! ڕۆڵ !! class=&quot;unsortable&quot;|تێبینییەکان
|-
| ٢٠٠٧
|''Crónica de una voluntad''
| کۆڤا
| کورتە فیلم
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ٢٠١١
|''Slides''
|{{N/a}}
| کورتە فیلم
|-
|''Elsinor Park''
| لیسا
| ھەرگیز بڵاونەبووەتەوە
|-
|''Paranormal Xperience 3D''
| بێلێن
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ٢٠١٣
|''Afterparty''
| باریا / لاورا
|
|-
|''Crimen con vista al mar''
| سۆنیا
|
|-
|''?Who Killed Bambi''
| پاوڵا لاریا
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ٢٠١٥
|''Off Course''
| نادیە
|
|-
|''Cómo sobrevivir a una despedida''
| مارتا
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ٢٠١٦
|''La corona partida''
| مارگەرێتی ئۆستریا
|
|-
|''Etiqueta Negra''
| ئەلێکس
| کورتە فیلم
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ٢٠١٧
|''Proyecto Tiempo: La llave''
| ئاڵما
|
|-
|''Una Historia de Amor''
| خۆی
| کورتە فیلم
|-
| ٢٠١٨
|''El árbol de la sangre''
| ڕەبێکا
|
|-
| ٢٠٢١
| ''Snake Eyes''
| باڕۆنێس
| لە بەرھەمھێنان دایە
|}

=== تەلەڤیزیۆن ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ساڵ !! ناو !! ڕۆڵ !! class=&quot;unsortable&quot;|تێبینییەکان!! class=&quot;unsortable&quot;|کەناڵ
|-
| ٢٠٠٢
| ''Mirall trencat''
| ماریا
| ٣ ئەڵقە
| rowspan=&quot;2&quot; |TV3
|-
| ٢٠٠٥–٢٠٠٦
| ''Ventdelplà''
| سارا
| ٧ ئەڵقە
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ٢٠٠٧
| ''Cuenta atrás''
| دانیێڵا
| ئەڵقە: &quot;Instituto Bretón, 09:23 horas&quot;
| Cuatro
|-
| ''El Internado''
| مانوێلا پۆرتیلۆ
| ئەڵقە: &quot;Ver para creer&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; |Antena 3
|-
| ٢٠٠٨–٢٠١١
| ''Física o Química''
| ڕوت گۆمێز
| ٧١ ئەڵقە
|-
| ٢٠١١–٢٠١٩
| ''14 de abril. La República''
| بێیاتریز دێ لا تۆر
| ٣٠ ئەڵقە
| La 1
|-
| ٢٠١٢
| ''Volare''
| ڵیڵا / ماڵڤا
| فیلمی تەلەڤزیۆنی
| TV3
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ٢٠١٣
| ''Gran Reserva''
| جولیا کۆرتازار / ڵۆرا مارکێز
| ٨ ئەڵقە
| La 1
|-
| ''Mario Conde. Los días de gloria''
| پالۆما ئالیێندێ
| فیلمی تەلەڤزیۆنی
| Telecinco
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ٢٠١٤
| ''Con el culo al aire''
| سۆفیا
| ئەڵقەی: &quot;Episode #3.14&quot;
| Antena 3
|-
| ''Isabel''
| مارگەرێتی ئۆستریا
| 7 episodes
| La 1
|-
| ٢٠١٥
| ''Anclados''
| ناتالیا
| ٨ ئەڵقە
| Telecinco
|-
| ٢٠١٦
| ''La embajada''
| ئێستەر سالیناس
| 11 episodes
|Antena 3
|-
| ٢٠١٧
| ''¿Qué fue de Jorge Sanz?''
| خۆی
| ئەڵقەی: &quot;¿Qué fue de Jorge Sanz? Buena racha&quot;
|Movistar+
|-
| ٢٠١٧–ئێستا
| ''[[ماڵی پارە]]''
| سیلێنێ ئۆلیڤێیرا / تۆکیۆ
| ڕۆڵی سەرەکی؛ ٣١ ئەڵقە
|Antena 3 / [[نێتفلیکس]]
|-
| ٢٠١٨
| ''Snatch''
| ئینەس
| ٨ ئەڵقە
| Sony Crackle
|-
| ٢٠١٩
| ''Paquita Salas''
| خۆی
| ئەڵقە: &quot;B-Fashion&quot;
| [[نێتفلیکس]]
|}

=== موزیک ڤیدیۆ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ساڵ !! ناوی گۆرانی !! گۆرانیبێژ(ەکان)
|-
| ٢٠٠٨
| ''El precio de la verdad''
| سینکۆ دێ ئێنێرۆ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ٢٠١٣
| ''Heartbreaker''
| ئاورین
|-
| ''Lo importante''
| پیگنۆیز
|-
| ٢٠١٥
| ''Mi Querida España''
| کیکۆ ڤێنێنۆ، ڕۆزالێن
|-
| ٢٠١٨
| ''Cuando Me Miras''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.lavanguardia.com/muyfan/20181010/452286933593/ursula-corbero-c-tangana-video-seo-ext.html|سەردێڕ=Úrsula Corberó, la nueva musa musical de C. Tangana|بڵاوکەرەوە=lavanguardia.com|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;
| سی. تێنگانا
|-
|٢٠٢٠
|''UN DÍA (ڕۆژێک)''
|جەی باڵڤین، دوا لیپا، باد بەنی، تەینی
|}

== خەڵات و پاڵێوراوەکان ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ساڵ !! خەڵات !! بابەت !! کاری پاڵێوراوە
!ئەنجام
|-
| ٢٠٠٩ || La Denominacion de Origen de la Mancha ||گەنجی ساڵ || rowspan=&quot;3&quot; |''Fisica o Quimica''
|{{won}}
|-
| 2010 || Top Glamour||باشترین خانمەئەکتەری تازە
|{{won}}
|-
| ٢٠١١ || Kapital || باشترین خانمەئەکتەر
|{{won}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ٢٠١٤ || ڤیستیڤاڵی فیلمی سیتگس ||Untameable Spirit|| rowspan=&quot;3&quot; | خۆی
|{{won}}
|-
|خەڵاتەکانی Men's Health ||ئافرەتی ساڵ
|{{won}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ٢٠١٥ || ڤیستیڤاڵی فیلمی ئالیکانتێ ||خەڵاتی شەرەف و یارمەتیدان
|{{won}}
|-
|٢٠١٥
|باشترین خانمەئەکتەر
|''Cómo Sobrevivir a una Despedida''
|{{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |٢٠١٨
|پریمیۆس فێرۆز&lt;ref&gt;{{Cita web|title=La lista completa de ganadores de los premios Feroz 2018|url=http://www.huffingtonpost.es/2018/01/22/la-lista-completa-de-ganadores-de-los-premios-feroz-2018_a_23339879/|date=January 22, 2018|publisher=huffingtonpost.es|language=Spanish}}&lt;/ref&gt;
|باشترین خانمەئەکتەری سەرەکی لە زنجیرەیەکی تەلەڤزیۆنی
| rowspan=&quot;4&quot; |''[[ماڵی پارە]]''
|{{nom}}
|-
|زمجیرەی MiM
|باشترین خانمەئەکتەری درامی
|{{Nom}}
|-
|خەڵاتەکانی ATV
|باشترین خانمەئەکتەر
|{{won}}
|-
|٢٠٢٠
|خەڵاتەکانی پلاتینۆ
|باشترین خانمەئەکتەر لە کورتە زنجیرە یان زنجیرەیەکی تەلەڤزیۆنی
|{{Nom}}
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Úrsula Corberó|ئورسولا کۆربێرۆ}}
* {{IMDb name}}

{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ئیسپانیا|ژن|ژیاننامە|مۆسیقا|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٩]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خەڵکی بارسێلۆنا]]</text>
      <sha1>9l6q91jdhybjm3bl4ehvuzcsebrooxz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جامی کیشوەرەکانی فیفا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167007</id>
    <revision>
      <id>1583665</id>
      <parentid>1546893</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T17:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150898" sha1="205t9092azcz018mymelh6r7okilzve" xml:space="preserve">{{Infobox tournament
| name = جامی کیشوەرەکانی فیفا
| sport =[[تۆپی پێ]]
| year =
| image =پەڕگە:Парк Кубка Конфедераций в Сочи 14.jpg
| caption =جامی پاڵەوانێتییەکە
| location =
| start_date = &lt;!-- or | date = --&gt;
| end_date =
| established ={{flag|Saudi Arabia}}[[جامی شا فەھد ١٩٩٢|١٩٩٢]]
| administrator = [[فیفا]]
| number = ١٠
| format = چوار ساڵ جارێک
| host =
| venues =
| participants = ٨ هەڵبژاردە &lt;!-- or | teams  = --&gt;
| website=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/russia2017 ماڵپەڕی فەرمی]
| champion ={{fb|Germany}}(١جار) &lt;!-- or | champion = --&gt;
| runners-up1 ={{fb|Brazil}} (٤ جار)&lt;!-- | زۆرترین نازناو = --&gt;
|| runners-up2 =
| matches =
| points =
| tries =
| goals =
| attendance =
| noaverage = &lt;!-- Set to 1 to exclude average attendance per match --&gt;
| mvp =
| top_try_scorer =
| stat1_label =
| stat1 =
| stat2_label =
| stat2 =
| stat3_label =
| stat3 =
| previous =
| next =[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]]
}}

'''جامی کیشوەرەکان''' یان '''جامی کۆنفیدراسیۆنەکان''' ({{بە ئینگلیزی|FIFA Confederations Cup}}) پاڵەوانێتییەکی نێونەتەوەییی [[تۆپی پێ]] بوو کە لەلایەن [[فیفا]] سەرپەرشتی دەکرا. سەرەتا دووساڵ جارێک بەرێوە دەچوو بەڵام لە دوایی جامی کیشوەرەکان لە ساڵی ٢٠٠٥ کرا بە چوار ساڵ جارێک.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup History|ناونیشان=http://www.oleole.com/fifa/competitions/fifaconfederationscup/history/ehia.html|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Intercontinental Championship and FIFA Confederations Cup|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesi/intconcup.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; پاڵەوانییەتییەکە لە نێوان پاڵەوانانی ([[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]]، [[کۆپا ئەمریکا]]، [[جامی نەتەوەکانی ئاسیا]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقا]]، [[جامی زێڕی کۆنکاکاف|جامی کۆنکاکاف]] [[جامی ئۆقیانوسیا|و]] [[جامی ئۆقیانوسیا]]) جگە لە پاڵەوانی [[جامی جیھانیی فیفا]] و میوانداری جامی داھاتوو ئەنجام دەدرا.

پاڵەوانێتییەکە لە ساڵی ١٩٩٢ لەژێر ناوی جامی &quot;شا فەھد&quot; بوو بەناوی وەزیری وەرزشی عەرەبستانی سعوودی ئەمیر فەیسەڵ کوڕی فەھد دەستی پێکرد'''،''' یەکێتی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی دووجار ئەم پاڵەوانییەتییەی لەسەر یەک ڕێکحست، لە [[١٩٩٧|ساڵی ١٩٩٧]] [[فیفا]] بە فەرمی وەک پاڵەوانییەتییەکی نێودەوڵەتی ناساندی و ئەرکی ڕێکخستن و سەرپەرشتی کردنی لە ئەستۆ گرت لەژێر ناوی جامی کیشوەرەکان &lt;ref name=&quot;FACT Sheet p.1&quot;&gt;{{Citation}}&lt;/ref&gt; ساڵی ٢٠٠٥ بڕیاردرا سالێک پێش [[جامی جیھانیی فیفا]]، لە وڵاتی میواندار ئەنجام بدرێت وەک ئامادەکارییەک بۆ جامی جیھانی.&lt;ref name=&quot;FIFA&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html|سەردێڕ=2005/2006 season: final worldwide matchday to be 14 May 2006|بڵاوکەرەوە=[[الاتحاد الدولی لکرة القدم]]|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150426221112/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەم پاڵەوانێتییە بە دووەم گرنگترین پاڵەوانێتی لە دوای مۆندیال دادەنرا، بە شێوەیەک خەریک بوو سەرنجی بینەرانی جیھانی زیاتری بۆخۆی ڕاکێشا، بەو پێیەی لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣]] بینەرانی یارییەکانی بۆ ٧٠ ملیۆن کەس لە ١٠ وڵات بەرزبووەوە، لەکاتێکدا ژمارەکە ئامادەبوانی یارییەکانی پاڵەوانێتییەکە گەیشتە ٨٠٤ ھەزار و ٦٥٩ کەس.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The FCC in Numbers - FIFA Confederations Cup 2013 Marketing Highlights|ناونیشان=http://www.fifa.com/marketinghighlights/brazil2013/the-fcc-in-numbers/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180825041413/https://www.fifa.com/marketinghighlights/brazil2013/the-fcc-in-numbers/index.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] چوارجار ئەم نازناوەی بەدەست ھێناوە لە ساڵەکانی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]]، [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]، [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]] و [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|ھەڵبژاردەی فەڕەنسا]] دووجار  ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]] – [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]]) و ھەریەکە لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین]] ([[جامی شا فەھد ١٩٩٢|١٩٩٢]])، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی دانمارک|ھەڵبژاردەی دانیمارک]] ([[جامی شا فەھد ١٩٩٥|١٩٩٥]])، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|ھەڵبژاردەی مەکسیک]] ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]])، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا]] ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]])یەکی یەک جار ئەم نازناوەیان بەدەست ھێناوە. [[کواوتێمۆک بلانکۆ]] یاریزانی پێشووی مەکسیک و [[ڕۆناڵدینھۆ]] یاریزانی پێشووی بەڕازیل بە تۆمارکردنی ٩ گۆڵ بە گۆڵکاری پاڵەوانێتییەکە دادەنرێن. [[دیدا|نێڵسۆن دیدا]] گۆڵپارێزی بەڕازیل ٢٢جار لە یارییەکان بەشداری کردووە.لە مانگی ئازاری ٢٠١٩ [[فیفا]] ڕاگرتنی ئەم پاڵەوانێتییە و گۆڕینی بە فراوانکردنی [[جامی جیھانیی یانەکانی فیفا|جامی جیھانی یانەکان]] بۆ ٢٤ یانە ڕاگەیاند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Council votes for the introduction of a revamped FIFA Club World Cup|ناونیشان=https://www.fifa.com/about-fifa/who-we-are/news/fifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==

=== تێڕوانینێکی گشتی ===
[[پەڕگە:Confederations cup countries best results and hosts.png|وێنۆک|ڕەنگی شینی کاڵ هەڵبژاردە براوەکان نیشان دەدات، خاڵە زەردەکانیش وڵاتانی خانەخوێی  پاڵەوانێتییەکە نیشان دەدات.]]

لە سەرتادا جامی کیشوەرەکان فەرمی نەبوو [[عەرەبستانی سعوودی]] میوانداری دوو خولی یەکەمی کرد. دوای ئەوەی کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان داواکارییەکیان پێشکەش کرد بۆ بۆ پەخشکردنی یارییەکان، [[فیفا]] بڕیاریدا لە [[جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧|ساڵی ١٩٩٧]] دا وەک پاڵەوانێتییەکی فەرمی بیناسێنێت ، [[عەرەبستانی سعوودی]] بە بەشداری ئەو هەڵبژاردانەی نازناوی کیشوەری بەدەستدەھێنن میوانداری دەکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup|ناونیشان=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompcc/51/97/98/fs-207_01e_fcc.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[الاتحاد الدولی لکرة القدم]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120720080428/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompcc/51/97/98/fs-207_01e_fcc.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە [[١٩٩٧|ساڵی ١٩٩٧]] فیفا پاڵەوانێتییەکەی وەک پاڵەوانێتییەکی فەرمی ناساند و ناوی پاڵەوانێتییەکە گۆڕدرا بۆ جامی کیشوەرەکانی فیفا.&lt;ref name=&quot;FACT Sheet p.12&quot;&gt;{{Citation}}&lt;/ref&gt;

پاش ئەوەی [[عەرەبستانی سعوودی]] سێجار میوانداری یارییەکانی کرد، ساڵی [[جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٩|١٩٩٩]] مافی میوانداری کردنی پاڵەوانییەتییەکە بۆ یەکەمجار بەخشرا بە وڵاتی [[مەکسیک]]، بووە دووەم گرنگترین پاڵەوانێتی کە [[فیفا]] سەرپەرشتی دەکات. لە [[٢٠٠٥|ساڵی ٢٠٠٥]] فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی تۆپی پێ بڕیاریدا پاڵەوانێتییەکە ھەر ٤ ساڵ جارێک بەڕێوەبچێت، بەجۆرێک کە ساڵێک پێش [[جامی جیھانیی فیفا]] وەک ئامادەکارییەک و تاقیکردنەوەیەک بۆ توانا و ئاستی وڵاتی میوانداری [[جامی جیھانیی فیفا|جامی جیھانیی]]. ھەروەھا پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]] لەگەڵ [[کۆپا ئەمریکا|ئەمریکای باشوور]] سەرپشککران لە بەشداری كردن.&lt;ref name=&quot;FIFA2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html|سەردێڕ=2005/2006 season: final worldwide matchday to be 14 May 2006|بڵاوکەرەوە=[[الاتحاد الدولی لکرة القدم]]|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150426221112/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;بەگشتی ھەڵبژاردەی ولاتی خانەخوێ و پاڵەوانی جامی جیھانی و و پاڵەوانی سەر ئاستی کیشوەرەکان سەردەکەوتن بۆ بەشداریکردن لەم پاڵەوانێتییە. لە ئەگەر ئەوەی ھەڵبژاردەیەک لە دوو پاڵەوانییەتی نێودەولەتی پلەی یەکەمی بەدەستھێنایە ئەوە ھەڵبژاردەی پلەی دووەم بانگێشت دەکرا. (لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ھەڵبژاردەی ئیسپانیا]] وەک پاڵەوانی [[جامی جیھانیی فیفا|جامی جیھانی]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2010 FIFA World Cup South Africa™|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/origin1904-p.cxm.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2010south-africa|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/origin1904-p.cxm.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2010south-africa |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;و پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]] بەشداری لە پاڵەوانێتییەکە کرد، ھەر لەبەر ئەم ھۆکارەش [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ھەڵبژاردەی ئیتاڵیا]] کە پلەی دووەمی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٢]] ی بەدەستھێنابوو،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bell|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Euro 2012 Final: Spain 4, Italy 0|ناونیشان=https://archive.nytimes.com/goal.blogs.nytimes.com/2012/07/01/euro-2012-final-live-blogging-spain-vs-italy/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Goal|زمان=en}}&lt;/ref&gt; بانگھێشت کرا بۆ بەشداریکردن لە پاڵەوانێتییەکە).لە ماوەی بەڕێوەچوونی پاڵەوانێتییەکە، سێجار ھەڵگرانی نازناوەکان بەشداریان لەم پاڵەوانییەتییەدا نەکرد (دووجار ئەڵمانیا و جارێک فەرەنسا). [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا]] دووجار کشایەوە، یەکەمیان لە [[جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧]] بوو، دوای ئەوەی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٠]] بەدەستھێنا بەڵام بەشداری نەکرد و لە جیاتی ئەو بانگھێشتی پلەی دووەمی ھەمان پاڵەوانێتیی کرا کە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆماری چیک|کۆماری چیک]] بوو. جاری دووەم، لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣]] بوو، دوای ئەوەی پلەی دووەمی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢]] بەدەستھێنا، لە جیاتی ئەو [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تورکیا|ھەڵبژاردەی تورکیا]] کە پلەی سێیەمی بەدەستھێنابوو بەشداری کرد. جاری سێیەم [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|ھەڵبژاردەی فەرەنسا]] بەشداری نەکرد لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٧]]، دوای ئەوەی نازناوی [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨|جامی جیھانیی ١٩٩٨ی]] بەدەستھێنا، و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] لەبری ئەو وەک دووەمی جامی جیھانی ١٩٩٨ و کۆپا ئەمریکای ١٩٩٧ بەشداری کرد.

=== جامی شا فەھد (١٩٩٢–١٩٩٥) ===
[[پەڕگە:Faisal bin Fahd in 1978.jpg|وێنۆک|202x202پیکسڵ|فەیسەڵ کوری فەهد کوری عەبدولعەزیز ئال سعود]]
یەکەم جامی [[جامی شا فەھد ١٩٩٢|کیشوەرەکان]] لە [[عەرەبستانی سعوودی]] لە [[١٩٩٢|ساڵی ١٩٩٢]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=International Matches 1992 - Intercontinental, January-June|ناونیشان=https://www.rsssf.org/intldetails/1992ic1.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; بە بەشداری چوار ھەڵبژاردە بەڕێوەچوو، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]]، پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ١٩٨٨|جامی ئاسیای ١٩٨٨]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Asian Nations Cup 1988|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/88asch.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین]]، پاڵەوانی جامی ئەمریکای باشوور لە ساڵی ١٩٩١،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=arquivodosmundiais.com|ناونیشان=http://ww38.arquivodosmundiais.com/copame/1991/tabelas/1991a.htm|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=ww38.arquivodosmundiais.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230704202548/http://ww38.arquivodosmundiais.com/copame/1991/tabelas/1991a.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆتدیڤوار]]، پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٩٢.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 1992|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/92a.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئەمریکا]] پاڵەوانی جامی زێڕینی ساڵی ١٩٩١.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CONCACAF Championship, Gold Cup 1991 - Full Details|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/91gc-full.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; تیپە بەشداربووەکان نوێنەرایەتی چوار کیشوەریان کرد، ئەوانیش [[ئەمریکای باشوور]]، [[یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیا|ئاسیا]]، [[ئەمریکای باکوور]] و [[ئەفریقا]]. پاڵەوانێتییەکە لە ١٥–٢٠ی [[تشرینی یەکەم]] لە [[ڕیاز]] بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/qatar2022|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین]] پاڵێوراو بوو بۆ بردنەوەی نازناوەکە سەرەڕای نەبوونی [[دیێگۆ مارادۆنا]] ئەستێرەی هەڵبژاردەکە. بەڵام پێکھاتەی ڕاھێنەر ئەلفیۆ باسیل بەبوونی چەند یاریزانێکی وەک [[گابریێل باتیستوتا]] و [[فێرناندۆ ڕیدۆندۆ]] و [[کلاودیۆ کانیجیا|کلاودیۆ کنجییا]] و [[دیێگۆ سیمیۆنی|دیێگۆ سیمۆنی]]، وای کرد ھەڵبژاردەکە کاندیدێکی بەھێز بێت بۆ بردنەوەی نازناوەکە. لە ڕاستیدا ئەرژەنتین بە ئاسانی توانی نازناوەکە بەدەستبھێنێت دوای ئەوەی بە ''ئەنجامی٤–١ لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆتدیڤوار|کۆتدیڤوار]]''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=Intercontinental Champions Cup Saudi Arabia 1992 - Argentina 4:0 (2:0) Côte d'Ivoire - Overview - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/saudiarabia1992/matches/round=4298/match=21301/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150913054814/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/saudiarabia1992/matches/round=4298/match=21301/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; و   ''٣–١  لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|عەرەبستانی سعوودی]] '' بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=Intercontinental Champions Cup Saudi Arabia 1992 - Argentina 3:1 (2:0) Saudi Arabia - Overview - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/saudiarabia1992/matches/round=4300/match=21304/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140704050904/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/saudiarabia1992/matches/round=4300/match=21304/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

[[جامی شا فەھد ١٩٩٥]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=International Matches 1995 - Intercontinental, January-March|ناونیشان=https://www.rsssf.org/intldetails/1995ic1.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; کە بۆ دووەمجار لەسەریەک [[عەرەبستانی سعوودی]]، بە بەشداری شەش ھەڵبژاردە بەڕێوەچوو، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] وڵاتی میوانداری بوو، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ئەرژەنتین]] پاڵەوانی جامی ئەمریکای باشووری ساڵی ١٩٩٣،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=arquivodosmundiais.com|ناونیشان=http://ww38.arquivodosmundiais.com/placar.aspx?cod=7003|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=ww38.arquivodosmundiais.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230704202549/http://ww38.arquivodosmundiais.com/placar.aspx?cod=7003|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا|نەیجیریا]]، پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ساڵی ١٩٩٤.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dr.Tarek Said's Homepage - African Cup Of Nations 1994 , Tunisia|ناونیشان=https://www.angelfire.com/ak/EgyptianSports/AfricanCup94.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.angelfire.com}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]]، پاڵەوانی جامی زێڕی ساڵی ١٩٩٣،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CONCACAF Championship, Gold Cup 1993|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/93gc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژاپۆن|ژاپۆن]]، پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ١٩٩٢]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Asian Nations Cup 1992 Final Tournament - Full Details|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/92asch-det.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; و لە کۆتایدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی دانمارک|دانیمارک]] پاڵەوانی چاوەڕواننەکراوی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٩٢.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Denmark's greatest moment|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2004/denmark/3683597.stm|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt; ھەڵبژاردەکانی کیشوەری ئاسیا نەیانتوانی سەرکەون بۆ قۆناغی پێش کۆتایی، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|عەرەبستانی سعودیە]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژاپۆن|ژاپۆن]] لە قۆناخی یەکەمدا، دوای دۆڕانی سەرجەم یارییەکانیان و بەدەستھێنانی کۆتا پلەکان لە قۆناغی یەکەمدا کرانە دەرەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Saudi Arabia 1995: Denmark come in from the cold - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160901222304/http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]] توانی پلەی سێیەم بەدەستبھێنێت دوای ئەوەی بە [[لێدانەکانی یەکلاکەرەوە (تۆپی پێ)|لێدانە یەکلاکەرەوەکان]] لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا|نێجیریای]] بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Intercontinental Championship Saudi Arabia 1995 - Matches - Mexico-Nigeria - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4306/match=21311/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170708074805/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4306/match=21311/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; [[یاریی کۆتاییی جامی شا فەھد ١٩٩٥|یاریی کۆتاییی]] لە یاریگای شا فەھدی دووەم لە [[ڕیاز]] لە ١٣ی ١ی ١٩٩٥ لە نێوان  [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ئەرژەنتین]]، پاڵەوانی خولی ڕابردوو، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی دانمارک|ھەڵبژاردەی دانیمارک]]  بەڕێوەچوو. لە خولەکی ھەشتدا یاریزانەکانی ڕاهێنەر ڕیچارد مۆلەر بە لێدانی سزای پێشوەختە پێشکەوتنیان بەدەستھێنا، دوای ئەوەی مایکل لاودروپ بە سەرکەوتووی لێدانەکەی جێبەجێ کرد. لە گێمی دووەمدا، لە خولەکی ٧١دا، پیتەر ڕاسموسن ھێرشبەر توانی گۆڵی دووەمی ھەڵبژاردەی دانیمارک تۆماربکات و  بەم ئەنجامە کۆتایی بە یارییەکە ھات و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی دانمارک|ھەڵبژاردەی  دانمارک]] بۆ یەکەم جار نازناوەکەی بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Intercontinental Championship Saudi Arabia 1995 - Matches - Denmark-Argentina - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4307/match=21312/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170612115935/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4307/match=21312/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

=== سەرپەرشتی فیفا ===
[[فیفا|فیدراسیۆنی تۆپی پێی نێودەوڵەتی]] بڕیاریدا دان بە پاڵەوانێتییەکەدا بنێت و خۆی سەرپەرشتی ڕێکخستنەکەی بکات، بۆیە پاڵەوانێتییەکە بوو بە فەرمی، لە ساڵنامەی فیفادا وادەیەکی دیاریکراوی بۆ دانرا. لە ئامانجەکانی [[فیفا]] لەو ماوەیەدا ئەوە بوو کە ڕێگە بە سەرھەڵدانی تیپە بچووکەکان بدات کە سەر بە ھەڵبژاردە بەھێزەکانی [[تۆپی پێ]] نەبوون لە ئاستی جیھانیدا، ھەروەھا ڕکابەری کردن لەگەڵ ھەڵبژاردە بەھێزەکان بەتایبەت ئەورووپییەکان و لاتینییەکان. بەم شێوەیە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|جامی کیشوەرەکانی ساڵی ١٩٩٧]] بووە یەکەم وەشانی دانپێدانراوی پاڵەوانێتییەکانی جامی کیشوەرەکان کە بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://www.fifa4s.com/fs-207_01e_fcc.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304081616/http://www.fifa4s.com/fs-207_01e_fcc.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩٩٧ ===
[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Intercontinental Cup for Nations 1997|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesi/intconcup97.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; کە لە ١٢ تا ٢١ی تشرینی یەکەم بەڕێوەچوو، بۆ یەکەمجار ھەشت ھەڵبژاردە بەشدارییان کرد کە نوێنەرایەتی شەش کیشوەرەکەیان دەکرد. [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] وەک وڵاتی میواندار و پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ١٩٩٦|جامی ئاسیا لە ساڵی ١٩٩٦]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Asian Nations Cup 1996|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/96asch.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەرازیل]] دوای بەدەستھێنانی نازناوی [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٤|مۆندیالی ١٩٩٤]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1994 FIFA World Cup USA™|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/origin1904-p.cxm.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/1994usa|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/origin1904-p.cxm.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/1994usa |date=تەممووزی ٢٠٢٣ }}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوروگوای|ئۆرۆگوای]]، پاڵەوانی جامی ئەمریکای باشووری ١٩٩٥،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Copa América 1995|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/95safull.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوسترالیا|ئوسترالیا]]، پاڵەوانی جامی ئۆقیانووسی ١٩٩٦&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oceanian Nations Cup 1996|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/96oc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەفریقای باشوور]] پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ساڵی ١٩٩٦&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 1996 - Final Tournament Details|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/96a-det.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک]] پاڵەوانی جامی زێڕی ساڵی ١٩٩٦&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CONCACAF Championship, Gold Cup 1996|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/96gc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا]] کە لە ساڵی ١٩٩٦دا نازناوی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای بەدەستھێنابوو،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=European Championship 1996|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/96e.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[داوای لێبوردن]]یان کرد کە بەشداری ناکەن&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=European Championship 1996|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/96e.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆماری چیک|چیک]] کە پلەی دووەمی پاڵەوانێتییەکە بوو، لەبری ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا بەشداری کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|سەردێڕ=og-title-uefaeuro-matches|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/seasons/1996/matches/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; لە کۆتاییدا ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیمارات]] وەک دووەمی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ١٩٩٦]] بەشداری کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Saudi-Arabien - VA Emirate 4:2 (Asian Cup 1996 VA Emirate, Finale)|ناونیشان=https://www.weltfussball.de/spielbericht/asian-cup-1996-in-den-va-emiraten-endspiel-saudi-arabien-va-emirate/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=weltfussball.de|زمان=de}}&lt;/ref&gt; چونکە سعوودیە کە پاڵەوان بوو لەھەمانکاتدا وڵاتی میوانداربوو. لە کۆمەڵەی یەکەمدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوسترالیا|و ئوسترالیا]]، لە کۆمەڵەی دووەمدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوروگوای|ئۆرۆگوای]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆماری چیک|کۆماری چیک]] سەرکەوتنیان بەدەستھێنا و گەیشتنە قۆناغی دووەم. لە قۆناغی دووەم ھەڵبژاردەی بەڕازیل و چیک ڕووبەرووی یەکبوونەوە لە ئەنجامدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] بە ئەنجامی دوو گۆڵی بێ وەڵام لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆماری چیک|کۆماری چیکی]] بردەوە.لە یارییەکی دیکەدا  ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوروگوای بەرامبەر  ھەڵبژاردەی ئوسترالیا یاریی کۆد و بە ئەنجامی ١-٠ یارییەکەی دۆڕاند، بەم ئەنجامی هەردوو هەڵبژاردەی بەڕازیل و ئوسترالیا گەیشتنە یاریی کۆتایی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup Saudi Arabia 1997 - Awards - FIFA.com|ناونیشان=https://www.fifa.com/confederationscup/archive/saudiarabia1997/awards/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190607101418/https://www.fifa.com/confederationscup/archive/saudiarabia1997/awards/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;  لە [[٢١ی کانوونی دووەم|٢١ی کانوونی دووەمی]] [[١٩٩٧]] لە یاریگای شا فەهدی دووەم لە شاری [[ڕیاز|ڕیازی]] [[عەرەبستانی سعوودی|عەرەبستانی سعوودییە]] بە ئامادەبوونی ٦٥ هەزار کەس،[[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|یاریی کۆتایی]] پاڵەوانێتییەکە بەڕێوەچوو، هەڵبژارەی  بەڕازیل بە ئەنجامی ٦-٠ یارییەکەی بردەوە و گەورەترین ئەنجامی یاریی کۆتایی  لە مێژووی خولەکەدا بە ناوی خۆی نوسییەوە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brazil 6-0 Australia - December 21, 1997 / Confederations Cup 1997|ناونیشان=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/1039079-bresil-australie|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=footballdatabase.eu}}&lt;/ref&gt; گۆڵەکان لە ڕێگای هاتریکی هەردوو یاریزان  [[ڕۆماریۆ]] و [[ڕۆناڵدۆ]] تۆمارکران.بە تۆمارکردنی (٧گۆڵ) [[ڕۆماریۆ]] بووە گۆڵکاری پاڵەوانێتییەکە &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/saudiarabia1997|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com}}&lt;/ref&gt; بەگشتی ٥٢ گۆڵ لەلایەن ٣٢ یاریزانی جیاوازەوە تۆمارکراوە، تەنها گۆڵێکیان بە گۆڵی هەڵە تۆمارکراوە کە یاریزانی هەڵبژاردەیەک لە خۆیانی تۆمارکردبێت.هەروەها [[دێنیلسۆن(یاریزانی تۆپی پێ، لەدایکبووی ١٩٧٧)|دێنیلسۆن]] خەڵاتی باشترین یاریزانی پێ بەخشرا.بەڕازیل بۆیەکەمجار نازناوی پاڵەوانییەتییەکەی بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CONFEDERATIONS CUP 1997 - Final|ناونیشان=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/1039079-bresil-australie|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.footballdatabase.eu}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩٩٩ ===
[[مەکسیک]] میوانداری [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩]] کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Intercontinental Cup for Nations 1999|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesi/intconcup99.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt;  بە بەشداری ھەشت ھەڵبژاردە لە ٢٤ی تەممووز بۆ ٤ی ئاب یارییەکانی بەرێوەچوو[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|ھەڵبژاردەی مەکسیک]] وڵاتی میواندار و پاڵەوانی جامی کۆنکاکاف ١٩٩٨،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CONCACAF Championship, Gold Cup 1998|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/98gc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بۆلیڤیا|ھەڵبژاردەی بۆلیڤیا]] بەشداربووی یاریی کۆتاییی جامی کوپا ئەمریکای ١٩٩٧، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|ھەڵبژاردەی بەڕازیل]] پاڵەوانی جامی کوپا ئەمریکای ١٩٩٧ و بەشداربووی یاریی کۆتاییی [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨|جامی جیھانیی ١٩٩٨]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Copa Am�rica 1997|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/97safull.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|ھەڵبژاردەی میسر]] پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٩٨&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 1998 - Final Tournament Details|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/98a-det.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; ،[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا]] پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەووروپای ١٩٩٦&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|سەردێڕ=Season 1996 {{!}} UEFA EURO 1996|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/seasons/1996/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; ،[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیوزیلاند|ھەڵبژاردەی نیوزیلاندا]] پاڵەوانی جامی ئۆقیانوسیای ١٩٩٨،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oceanian Nations Cup 1998|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/98oc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|ھەڵبژاردەی عەرەبستانی سەعوودی]] پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ١٩٩٦]]   و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ھەڵبژاردەی ئەمریکا]] پاڵەوانی جامی کۆنکاکافی ١٩٩٨.ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] وەک دووەمی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ١٩٩٦|جامی ئاسیای ١٩٩٦]] بەشداریان کرد.لەگەڵ ئەوەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|ھەڵبژاردەی فەڕەنسا]] پاڵەوانی [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨]] بوو بەڵام بەشداری نەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com}}&lt;/ref&gt;یارییەکان لە دوو یاریگا ئەنجام دران، یاریگای  ئازتێکا لە [[مەکسیکۆ سیتی]] میوانداری یارییەکانی کۆمەڵەی ئەی کرد، وە یاریگای خالیسکۆ لە [[گوادالاخارە]] میوانداری یارییەکانی کۆمەڵەی بی کرد.

ھەریەکە لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئەمریکا]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] گەیشتنە قۆناغی پێش کۆتایی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1999 CONFEDERATIONS CUP: Draw and Schedule for Mexico '99|ناونیشان=https://www.socceramerica.com/publications/article/21686/1999-confederations-cup-draw-and-schedule-for-mex.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.socceramerica.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230709195827/https://www.socceramerica.com/publications/article/21686/1999-confederations-cup-draw-and-schedule-for-mex.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;لە یاری یەکەمدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] ڕووبەڕووی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] بووەوە و بە ئەنجامی ٨–٢ توانی سەرکەوتن بەدەست بھێنێت، کە تێیدا [[ڕۆناڵدینھۆ]] ٣ گۆڵی تۆمارکرد. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1999 FIFA Confederations Cup|ناونیشان=https://athlet.org/football/confederations-cup/1999|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=athlet.org}}&lt;/ref&gt;لە یاری دووەمدا، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیکی]] وڵاتی خانەخوێ بە گۆڵێکی زێرینی [[کواوتێمۆک بلانکۆ]] کە لە  خولەکی  &quot;٩٧&quot; تۆماری کرد، لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هەڵبژاردەی ئەمریکای]] بردەوە. لە [[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|یاریی کۆتاییدا]]، کە لە یاریگای ئازتێکا بە ئامادەبوونی ١١٠ ھەزارکەس بەرێوەچوو، ھەردوو ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] ڕووبەرووی یەک بوونەوە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup 1999 Results &amp; Odds, World - Soccer24.com|ناونیشان=https://www.soccer24.com/world/fifa-confederations-cup-1999/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.soccer24.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; لە گێمی یەکەم ھەرزوو مەکسیک گۆلی پێشکەوتنی لە ڕێگای میگێل زێپێدا لە خولەکی &quot;١٣&quot; تۆمارکرد، پاشان لە خولەکی &quot;٢٨&quot;خۆسێ مانوێل گۆڵی دووەمی مەکسیکی تۆمارکرد، پێش کۆتایی ھاتنی گێمی یەکەم ھەڵبژاردەی بەڕازیل لە خولەکی &quot;٤٣&quot; بە [[لێدانی سزا (تۆپی پێ)|لێدانی سزا]] گۆڵی یەکەمی خۆی لە ڕێگای سێرجیۆ کلاودیۆ تۆمارکرد، لەسەرتای گێمی دووەم ھەڵبژاردەی بەڕازیل لە ڕێگای ڕۆنی لە خولەکی &quot;٤٧&quot; گۆڵی یەکسان بوونەوەیان تۆمارکرد، بەڵام زۆری نەبرد لە خولەکی ٥١ میگێل زێپێدا گۆلی دووەمی خۆی و سێیەمی مەکسیکی تۆمارکرد، لە خولەکی &quot;٦٢&quot; [[کواوتێمۆک بلانکۆ|بلانکۆ]] گۆلی چوارەمی تۆمارکرد، لە خولەکی &quot;٦٣&quot; بەڕازیل گۆڵی سێیەمی لە ڕێگای زێ ڕۆبێرتۆ تۆمارکرد. یارییەکە بە ئەنجامی ٣-٤ کۆتایی هات و هەڵبژاردەی مەکسیک بۆ یەکەمجار لە مێژووی خۆیدا نازناوەکەی بەرزکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup Mexico 1999™: Mexico - Brazil|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/mexico1999/match-center/origin1904-p.cxm.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/mexico1999/match-center/21352|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/mexico1999/match-center/origin1904-p.cxm.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/mexico1999/match-center/21352 |date=تەممووزی ٢٠٢٣ }}&lt;/ref&gt;

=== دوانەی فەڕەنسا (٢٠٠١–٢٠٠٣) ===
[[پەڕگە:Robert Pires1.JPG|وێنۆک|192x192پیکسڵ|[[ڕۆبێرت پیرێس]]،  براوەی دوو جامی کیشوەرەکانی فیفا لە ساڵانی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]] و [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]].لەگەڵ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|هەڵبژاردەی فەڕەنسا]].هەروەها باشترین یاریزان و گۆڵکاری پاڵەوانێتییەکە لە ساڵی ٢٠٠١ بە تۆمارکردنی  دوو گۆڵ.]]
لیژنەی ڕێکخەر، [[ژاپۆن]] [[کۆریای باشوور|و کۆریای باشوور]] کە میوانداری [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢]] بوون، ڕاسپارد بۆ ڕێکخستنی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Intercontinental Championship and FIFA Confederations Cup|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesi/intconcup.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; لە پاڵەوانێتییەکە ھەشت ھەڵبژاردە بەشداریان کرد،ئەوانیش  [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆریای باشوور|کۆریای باشوور]] وڵاتی میواندار و ھەروەھا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژاپۆن|ژاپۆن]] وەک میواندار و براوەی پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٠]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Asian Nations Cup 2000|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/00asch.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]] ھەڵگری دوایین نازناوی  [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|جامی کیشوەرەکانی ساڵی ١٩٩٩]] بوو، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|ھەڵبژاردەی فەڕەنسا]] پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٠٠  و ھەروەھا پاڵەوانی [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨|جامی جیھانی ١٩٩٨]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=European Championship 2000|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/00e.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|ھەڵبژاردەی بەڕازیل]] پاڵەوانی جامی کوپا ئەمریکا ی١٩٩٩، و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کامیروون|ھەڵبژاردەی کامیروون]] پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ٢٠٠٠،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 2000 - Final Tournament Details|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/00a-det.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوسترالیا|ھەڵبژاردەی ئوسترالیا]] پاڵەوانی جامی ئۆقیانووس لە ساڵی ٢٠٠٠،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oceanian Nations Cup 2000|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/00oc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کەنەدا|کەنەدا]] براوەی جامی زێڕین لە ساڵی ٢٠٠٠. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CONCACAF Championship, Gold Cup 2000|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/00gc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; لە پاڵەوانییەتییەکەدا کۆمەلێک ئەنجامی چاوەڕواننەکراو تۆمارکران، ھەڵبژاردەی مەکسیک ھەڵگری نازناوی پێشوو لە قۆناغی کۆمەڵەکان دوای سێ دۆڕانی یەک لە دوای یەک کرایە دەرەوە ، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەڕەنسا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوسترالیا|ئوسترالیا]] بۆ قۆناعی پێش کۆتایی سەرکەوتن، لە ئەنجامێکی دیکەی چاوەڕواننەکراو ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژاپۆن|ژاپۆن]] پلەی یەکەمی کۆمەڵەی دووەمی بە کۆکردنەوەی ٧خاڵ بەدەستھێنا، لەگەڵ ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] گەیشتنە قۆناغی پێش کۆتایی، لە یەکەم یاری پێش کۆتای [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوسترالیا|ئوسترالیا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژاپۆن|ژاپۆن]] ڕووبەرووی یەکتر بوونەوە لە خولەکی &quot;٤٣&quot; ژاپۆن لە ڕێگای ھیدێتۆشی ناکاتا تۆمارکرد گۆڵێکی تۆمارکرد و سەرکەوتنیان لە یارییەکە بەدەست هێنا و  گەیشتنە یاریی کۆتاییی، لە یاری دووەمی پێش کۆتاییی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەرازیل]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەڕەنسا]] ڕووبەری یەکبوونەوە ئەمە دووبارە بوونەوەی [[یاریی کۆتاییی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨|یاریی کۆتاییی]] نێوان هەردوو ھەڵبژاردە بوو لە [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨]]، لە یارییەکە هەڵبژاردەی فەڕەنسا باشتر یارییان کرد و بە ئەنجامی ٢-١ یارییەکەی بردەوە.لە ١٠ی حەزەیرانی ٢٠٠١ ھەردوو ھەڵبژاردەی ژاپۆن و فەڕەنسا لە [[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|یاریی کۆتاییی]] ڕووبەرووی یەکتر بوونەوە، یارییەکە لە یاریگای نێودەوڵەتی یۆکۆھاما بە ئامادەبوونی زیاتر لە ٦٥ ھەزارکەس بەرێوەچوو، لە ئەنجامدا ھەڵبژاردەی فەرەنسا بە گۆلێکی پاتریک ڤیێرای یاریزانی هێڵی ناوەڕاست لە خولەکی  &quot;٣٠ &quot;ی گێمی یەکەمدا تۆماری کرد یارییەکەی بردەوە. بۆ یەکەمجار لە مێژووی خۆیدا ھەڵبژاردەی فەرەنسا لە سێ ساڵدا توانی سێ نازناوی گەورەی جیھانی کە ھەریەکە لە [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨|جیھانی فیفای ساڵی ١٩٩٨]] و جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٠٠ و [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠١]]&lt;nowiki/&gt;ی بوو بەدەستبھێنێت.
[[پەڕگە:Brésil - Cameroun Coupe des Confédérations 2003.jpg|ڕاست|وێنۆک|259x259پیکسڵ|دیمەنێک لە یاریی نێوان [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کامیروون|کامیروون]] لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣]].بە گۆلێکی [[ساموێل ئیتۆ|ئیتۆ]] کامیروون سەرکەوتنی بەدەستهێنا.]]
[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|جامی کیشوەرەکان ٢٠٠٣]] لە [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] بەڕێوەچوو و ٨ ھەڵبژاردە سەرکەوتنیان بۆ پاڵەوانێتییەکە بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Intercontinental Championship and FIFA Confederations Cup|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tablesi/intconcup.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەرەنسا]] وەک میواندار و براوەی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٠٠&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|سەردێڕ=Season 2000 {{!}} UEFA EURO 2000|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/seasons/2000/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; و ھەڵگری نازناوی دوایین [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|جامی کیشوەرەکان]] ، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|ھەڵبژاردەی بەڕازیل]] پاڵەوانی  [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تورکیا|ھەڵبژاردەی تورکیا]] خاوەن پلەی چوارەمی جامی جیهانیی ٢٠٠٢ لە جێگای ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]] دوای ئەوەی ڕایگەیاند بەشداری ناکات، و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا]] کە جامی ئەمریکای باشووری ٢٠٠١ی بەدەستھێنا، و ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کامیروون|کامیروون]] دوای بردنەوەی نازناوی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠٠٢&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 2002 - Final Tournament Details|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/02a-det.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژاپۆن|ھەڵبژاردەی ژاپۆن]] کە [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٠|جامی ئاسیای ساڵی ٢٠٠٠]]&lt;nowiki/&gt;ی بەدەستھێنا و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ھەڵبژاردەی ئەمریکا]] براوەی جامی زێڕینی ٢٠٠٢&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oceanian Nations Cup 2002|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/02oc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt;دواجار [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیوزیلاند|نیوزیلاند]] پاڵەوانی جامی ئۆقیانووسیا لە ساڵی ٢٠٠٢.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CONCACAF Championship, Gold Cup 2002|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/02gc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] بە سێ سەرکەوتنی یەک لە دوای یەک پلەی یەکەمی کۆمەڵەکەی بەدەستھێنا و پلەی دووەمی بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا|ھەڵبژاردەی کۆڵۆمبیا]] بەجێھێشت. لەکاتێکدا کۆمەڵەی دووەم شاھیدی دەرچوونی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] بوو، پاڵەوانی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢|مۆندیالی ٢٠٠٢]]، دوای ئەوەی پلەی سێیەمی بەدەستھێنا، بە جیاوازی گۆڵ لەگەڵ ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تورکیا|تورکیای]] پلەی دووەم، لەکاتێکدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کامیروون|کامیروون]] ھیچ کێشەیەکی نەبوو لە پێشەنگی گرووپەکەی. لە یاریی یەکەمی پێش کۆتایی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کامیروون|کامیرۆن]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیا]] ڕوو بەڕووی یەکبوونەوە، هەر لە سەرەتاوە کامیروون پێشکەوت بە تۆمارکردنی گۆلێک لە خولەکی &quot;٩&quot;دا ،بەڵام لە خولەکی &quot;٧٢&quot;دا بەهۆی ڕووداوێکەوە خەم و پەژارە باڵی بەسەر یاریزانان و ئامادەبوان و جیهاندا کێشا، کاتێک یاریزان [[مارك ڤیڤیان فۆی]] بەبێ ئەوەی ھیچ کەسێک لایەوە نزیک بێت لە ناوەڕاستی یاریگە کەوتە سەر زەوی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Foe's legacy 10 years after his death|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/23052120|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;تیمەکانی فریاگوزرای بەخێرایی چونە ناو یاریگاوە و ھەوڵەکانیان بۆ بووژانەوەی دڵ دەستپێکرد بەڵام بێ سوود بوو دواتر بەفەرمی لە ناو یاریگاوە مردنی لەتەمەنی ٢٨ ساڵی ڕاگەیاندرا. لە پشکنینی دووەم دەرکەوت مردنی یاریزانەکە بەھۆی گەورەبوونی ماسوولکەکانی دڵەوە بووە لە ئەنجامی نەخۆشییەکانی زگماکی دڵ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Marc-Vivien Foé Biography - Cameroonian footballer|ناونیشان=https://pantheon.world/profile/person/Marc-Vivien_Foé/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=pantheon.world|زمان=en}}&lt;/ref&gt; ئەم ڕووداوە کاریگەری زۆری لەسەر یاریزانان و ھاندەران دروست کرد، یاریزانانی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەرەنسا]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تورکیا|و تورکیا]] لە دووەم یاری پێش کۆتاییدا ساتێک بۆ ڕۆحی ئەو یاریزانە لە سەرتایی یارییەکەوە ڕاوەستان، [[تیێری ھێنری]] لەو یارییەدا گۆڵێکی کردە دیاری بۆ مارک، کە بە بردنەوەی فەرەنسا بە ٣–٢ کۆتایی ھات. یاریی کۆتایی جامەکە لە نێوان ھەڵبژاردەکانی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کامیروون|کامیروون]] و فەرەنسا لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٣ لە یاریگای فەرەنسا لە سانت دێنیس بەڕێوەچوو. فەرەنسا بە گۆڵێکی بێ بەرامبەر یارییەکەی بردەوە، کە [[تیێری ھێنری]] لە خولەکی ٩٧ی کاتی زیادکراودا تۆماری کرد. بەم ئەنجامە فەرەنسا بۆجاری دووەم لەسەر یەک نازناوەکەی بەدەستھێنایەوە.

=== سیانەی بەڕازیل( ٢٠٠٥-٢٠١٣) ===
[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥]] ساڵێک پێش [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦]] لە [[ئەڵمانیا]] بەڕێوەچوو. [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]] وەک وڵاتی میوانداری پاڵەوانێتییەکە بەشداری کرد، ھەروەھا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] کە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=World Cup 2002 - Match Details|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/2002full.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; و جامی کوپا ئەمریکای ٢٠٠٤ بەدەستھێنا، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ئەرژەنتین]] کە پلەی دووەمی کۆپا ئەمریکای ٢٠٠٤ بوو،ھەروەھا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژاپۆن|ژاپۆن]] براوەی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٤]],&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Asian Nations Cup 2004|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/04asch.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; و ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]] کە جامی زێڕی کۆنکاکافی ٢٠٠٣بردەوە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CONCACAF Championship, Gold Cup 2003|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/03gc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; و ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|تونس]] دوای بردنەوەی نازناوی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠٠٤،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 2004 - Final Tournament Details|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/04a-det.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; و ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|یۆنان]] پاڵەوانی یۆرۆی ٢٠٠٤ی ئەورووپا&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|سەردێڕ=Season 2004 {{!}} UEFA EURO 2004|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/seasons/2004/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; و دواجار [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیوزیلاند|ھەڵبژاردەی نیوزیلاند]]، پاڵەوانی جامی ئۆقیانووسان لە ساڵی ٢٠٠٤&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oceanian Nations Cup 2004|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/04oc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; لە کۆمەڵەی یەکەمدا ئەرکەکە قورس نەبوو بۆ ھەڵبژاردەکانی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]] و  [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ئەرژەنتین]] کە بە کۆکردنەوەی ٧ خاڵ پلەی یەکەمیان بەدەستھێنا بە جیاوازی گۆڵ ئەڵمانیا بە یەکەمی کۆمەڵەکەی دیارکرا بەم شێوەیە ھەردوو ھەڵبژاردە گەیشتنە قۆناغی دووەم.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/germany2005|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com}}&lt;/ref&gt; لەکاتێکدا لە کۆمەڵەی دووەم بوو، ئەنجامی چاوەڕواننەکراو تۆمار کرا، ھەڵبژاردەی مەکسیک بە کۆکردنەوەی ٧ خاڵ بەیەکەمی کۆمەڵەی دووەم سەرکەوتنی بۆ قۆناغی دووەم تۆمار کرد، لەکاتێکدا ھەڵبژاردەی بەرازیل پاڵەوانی جامی جیھانی لەیاری کۆمەڵەکان لە دۆخێکی باش نەبوو بە کۆکردنەوەی ٤ خاڵ بە جیاوازی گۆڵ لەگەڵ ھەڵبژاردەی ژاپۆن پلەی دووەمی بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup 2005 Results &amp; Odds, World - Soccer24.com|ناونیشان=https://www.soccer24.com/world/fifa-confederations-cup-2005/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.soccer24.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; 
[[پەڕگە:Adriano Leite Ribeiro 2006.jpg|وێنۆک|268x268px|[[ئادریانۆ]]  باشترین یاریزان و گۆڵکاری (٥گۆڵ)  [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥]] .]]
[[پەڕگە:2009 FIFA Confederations Cup ball by adidas.JPG|وێنۆک|200x200پیکسڵ|تۆپی تایبەتی  جامی کیشوەرەکانی فیفا لە ساڵی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]] لە [[ئەفریقای باشوور]] کە لەلایەن [[ئەدیداس|کۆمپانیای ئەدیداسەوە]] دروستکرابوو.]]
لە یاریی یەکەمی قۆناغی پێش کۆتاییی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین]] ڕووبەڕووی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|ھەڵبژاردەی مەکسیک]] بووەوە،&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup Germany 2005 - Matches - Mexico-Argentina - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030014/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150929153303/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030014/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; یارییەک کە ئاسان نەبوو بۆ ئەرژەنتینییەکان و ڕووبەڕووی ئاستەنگی زۆر بوونەوە، پاش ئەوەی کاتی ئاسایی بە یەکسانبوونێکی ئەرێنی کۆتایی ھات، بەڵام لە کاتی زیادکراودا ھەردوو ھەڵبژاردە بە گۆڵێک بۆ ھەردوو لا یەکسان بوون، کە لەلایەن کارلۆس سالسیدۆی مەکسیکی و لوسیانۆ فیگێرۆا تۆمارکران. بۆ یەکلایکردنەوەی ئەنجامەکە پەنا بۆ [[لێدانەکانی یەکلاکەرەوە (تۆپی پێ)|لێدانە یەکلاکەرەوەکان]] بردرا لە ئەنجامدا ئەرژەنتین ٥–٦ یارییەکەی بردەوە دوای ئەوەی یاریزانی مەکسیکی، ڕیکاردۆ ئۆسۆریۆ لێدانەکەی لەدەستدا.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;لە یاریی دووەمدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانییەکان]] لەو بڕوایەدا بوون ئەرکەکەیان ئاسانە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]]، ئەمەش بەھۆی ئەو ئاستەی لە کە لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا پێشکەشیان کرد، بەڵام ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] ئاستێکی چاوەڕواننەکراوی پێشکەش کرد و توانی بەھێزەوە دەربکەوێت بەرامبەری [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup Germany 2005 - Matches - Germany-Brazil - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030013/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305211645/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030013/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;لە کۆتاییدا لە ناو خاک و جەماوەر و یاریگای خۆیدا بە ئەنجامی ٣–٢ لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیای]] بردەوە. گۆڵەکانی بەڕازیل لە ڕێگای [[ڕۆناڵدینھۆ]] و [[ئادریانۆ]] تۆمارکران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=impromptuinc|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=2005: Germany – Brazil 2-3 (2-2)|ناونیشان=https://impromptuinc.wordpress.com/2012/07/08/2005-germany-brazil-2-3-2-2/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=Germany's / Deutschlands Nationalmannschaft|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

لە [[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|یاریی کۆتاییدا]] ھەردوو ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ئەرژەنتین]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]]، لە یاریگای والدستادیۆن لە [[فرانکفورت|فرانکفۆرت]]، ڕووبەڕووی یەکتر بوونەوە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brazil 4-1 Argentina (30 Jun, 2005) Final Score|ناونیشان=https://www.espn.com.au/football/match/_/gameId/184118|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=ESPN|زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەڕازیل توانی بە ئەنجامی ٤–١ یارییەکە لە ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین بباتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup Germany 2005 - Matches - Brazil-Argentina - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030600/match=85030016/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170523075600/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030600/match=85030016/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; گۆڵەکانی بەڕازیل لە ماوەی ٦٥ خولەکدا تۆمارکران، لەلایەن [[ڕۆناڵدینھۆ]] و [[ڕیکاردۆ کاکا|کاکا]] و [[ئادریانۆ|ئەدریانۆوە]]، لەکاتێکدا تاکە گۆڵی ئەرژەنتین لەلایەن پابلۆ ئایمار تۆمارکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup Germany 2005 - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/archive/germany2005/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170114081641/http://www.fifa.com/confederationscup/archive/germany2005/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] بۆ دووەمجار لە مێژووی خۆیدا نازناوەکەی بەرزکردەوە.[[ئادریانۆ]] خەڵاتی پێڵاوی زێڕینی وەرگرت بەھۆی تۆمارکردنی پێنج گۆڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup - Previous Tournaments - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/germany2005/awards/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130611005513/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/germany2005/awards/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;ھەروەھا بەگشتی ٥٦ گۆڵ لەلایەن ٢٩ یاریزانەوە لەم خولەی جامی کیشوەرەکان تۆمارکران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup - Previous Tournaments - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/germany2005/statistics/players/topgoals.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140826133736/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/germany2005/statistics/players/topgoals.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;لە ساڵی [[٢٠٠٥]] [[فیفا|فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی تۆپی پێ]] بڕیاریدا کە پاڵەوانێتییەکە ھەر ٤ ساڵ جارێک بەڕێوەبچێت، بە پەسەندکردنی ولاتی ئامادەکاری [[جامی جیھانیی فیفا|جامی جیھانی فیفا]]، بەجۆرێک کە ساڵێک پێش جامی جیھانی پاڵەوانێتییەکە لە ھەمان وڵاتدا میوانداری جامی جیھانی وەک ھۆکارێک بۆ تاقیکردنەوەی ئاستی توانایی وڵاتی میواندار ئەنجام بدرێت. ھەروەھا وەک پاڵپیشتییەک بۆ ھەڵبژاردەی وڵاتی خانەخوێ کە بتوانێت زۆرترین یاری نێودەوڵەتی ئەنجام بدات وەک ئامادەکارییەک بۆ یارییەکانی جامی جیھانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Confederations Cup 2013: Brazil, Spain &amp; Tahiti among teams - BBC Sport|ناونیشان=http://m.bbc.co.uk/sport/football/22817409|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161221102012/http://m.bbc.co.uk/sport/football/22817409|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

خولی ھەشتەمی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|جامی کیشوەرەکان]]، لە [[١٤ی حوزەیران]] تا [[٢٨ی حوزەیران]]ی [[٢٠٠٩]] لە [[ئەفریقای باشوور]] وەک ئامادەکارییەک بۆ [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]] بەڕێوەچوو،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup 2009 results, Football World - Flashscore|ناونیشان=https://www.flashscore.com/football/world/fifa-confederations-cup-2009/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.flashscore.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەفریقای باشوور|ھەڵبژاردەی ئەفریقا]] وەک ولاتی خانەخوێ. ھەروەھا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ئیتاڵیا]]، ھەڵگری [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦|جامی جیھانیی ٢٠٠٦]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2006germany/match-center/97410064|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]]، براوەی جامی کوپا ئەمریکای ٢٠٠٧،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Copa America (America Cup) - 2007|ناونیشان=http://www.conmebol.com/competiciones_evento_reporte.jsp?evento=1055&amp;ano=2007&amp;dv=2&amp;flt=F&amp;id=26&amp;slangab=E|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080603174743/http://www.conmebol.com/competiciones_evento_reporte.jsp?evento=1055&amp;ano=2007&amp;dv=2&amp;flt=F&amp;id=26&amp;slangab=E|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] براوەی جامی زێڕی ٢٠٠٧،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=USA - Mexico 2:1 (Gold Cup 2007 USA, Final)|ناونیشان=https://www.worldfootball.net/report/gold-cup-2007-in-den-usa-endspiel-usa-mexiko/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=worldfootball.net|زمان=en}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]، ھەڵگری نازناوی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٠٨ &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|سەردێڕ=Germany-Spain {{!}} UEFA EURO 2008 Final|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/301696--germany-vs-spain/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیوزیلاند|ھەڵبژاردەی نیوزیلاند]] پاڵەوانی جامی ئۆقیانووسی ٢٠٠٨،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=OFC Nations Cup 2008 Results &amp; Odds, Australia &amp; Oceania - Soccer24.com|ناونیشان=https://www.soccer24.com/australia-oceania/ofc-nations-cup-2008/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.soccer24.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|ھەڵبژاردەی میسر]] پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠٠٨&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cameroon 0-1 Egypt :: CAN 2008 :: Match Events :: playmakerstats.com|ناونیشان=https://www.playmakerstats.com/jogo.php?id=326692|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.playmakerstats.com|زمان=en-GB|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221209212315/https://www.playmakerstats.com/jogo.php?id=326692|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و ھەروەھا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|ھەڵبژاردەی عێراق]] براوەی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٧|جامی ئاسیای ٢٠٠٧]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://images.the-afc.com/Documents/competitions/fixtures/IRQvKSA290707.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئازاری ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120309173744/http://images.the-afc.com/Documents/competitions/fixtures/IRQvKSA290707.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; بەشداریانکرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/85/06/46/fcc_09_match_schedule_1125.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090126152729/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/85/06/46/fcc_09_match_schedule_1125.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ھەریەکە لە ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ئیتاڵیا]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|عێراق]] یەکەم بەشدارییان بوو لەم پاڵەوانێتییەدا.
[[پەڕگە:Ronaldinho061115-01.jpg|وێنۆک|249x249پیکسڵ|[[ڕۆناڵدینھۆ]] گۆڵکاری پاڵەوانێتییەکە بە تۆمارکردنی ٩ گۆڵ، بە هاوبەشی لەگەڵ [[کواوتێمۆک بلانکۆ|کواوتێمۆک بلانکۆی]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیکی]].]]
لە کۆمەڵەی یەکەمدا کە پێکھاتبوو لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|عێراق]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیوزیلاند|نیوزیلاند]] ، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەفریقای باشوور|ئەفریقای باشوور]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup 2009 South Africa - Results, fixtures, tables and stats - Global Sports Archive|ناونیشان=https://globalsportsarchive.com/competition/soccer/fifa-confederations-cup-2009-south-africa/group-stage/1707/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=globalsportsarchive.com}}&lt;/ref&gt; ئەرکەکە بۆ ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] ئاسانتر بوو کاتێک توانی نۆخاڵ بەدەستبھێنێت، ھەروەھا ھەڵبژاردەی ئەفریقای باشوو بە کۆکردنەوەی ٤ خاڵ پلەی دووەمی بەدەستھێنا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup 2009 South Africa - Results, fixtures, tables and stats - Global Sports Archive|ناونیشان=https://globalsportsarchive.com/competition/soccer/fifa-confederations-cup-2009-south-africa/group-stage/1707/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=globalsportsarchive.com}}&lt;/ref&gt; بەم ئەنجامە ھەردوو ھەڵبژاردەکە گەیشتنە قۆناغی دواتر. لە کۆمەڵەی دووەم، یارییەکان ڕکابەری زیاتری بەخووە بینی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Summary - FIFA Confederations Cup - World - Results, fixtures, tables and news - Soccerway|ناونیشان=https://ca.soccerway.com/international/world/confederations-cup/2009-south-africa/s3292/final-stages/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=ca.soccerway.com}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] توانی لە یەکەم یاریی خۆیدا بە زەحمەت لە ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|میسری]] بباتەوە، بە ئەنجامی ٤–٣.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250116/match=66209/report.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150213181434/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250116/match=66209/report.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; بەڵام لەگەڵ ئەوەش سەرجەم یارییەکانی دیکەی بردەوە و نۆخاڵی کۆکردەوە. ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئەمریکا]] توانی بگاتە قۆناغی پێش کۆتایی پاش ئەوەی پلەی دووەمی بەدەستھێنا، بە جیاوازی گۆڵ لەگەڵ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ئیتاڵیا]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|میسر]]، بەھۆی ئەوەی لە خاڵەکاندا یەکسان بوون. لە قۆناغی پێش کۆتایی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ھەڵبژاردەی ئەمریکا]] لە ئەنجامێکی چاوەڕواننەکراو توانی لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] پاڵەوانی بەرگریکاری جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٠٨ی بباتەوە، بە دوو گۆڵی بێ بەرامبەر لەلایەن جۆزی ئاڵتیدۆر و کلینت دێمپسی تۆمارکران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250120/match=66213/report.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090627021610/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250120/match=66213/report.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; بەم ئەنجامە ئەمریکا بۆ یەکەمجار گەیشتە یاریی کۆتایی. لە یاری دووەمدا بەڕازیل توانی بە گۆڵێکی [[دانیێل ئەلڤێس]] لە خولەکی ٨٨، لە ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەفریقای باشوور|ئەفریقای باشوور]] بباتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Fifa will stage memorial for Foe|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/8112745.stm|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

لە یاری کۆتاییدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] ڕووبەڕووی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ئەمریکا]] بووەوە، ئەمە دووەم ڕووبەڕووبوونەوەی ھەردوو ھەڵبژاردە بوو پاش ئەوەی لە قۆناغی کۆمەڵەکانیش ڕووبەرووی یەکتر بوونەوە. ھەڵبژاردەی ئەمریکا ئامادەبووانی یاریگای ئێلیس پارکی شۆک کرد، کاتێک لە ماوەی ٢٧ خولەکدا دوو گۆڵی تۆمارکرد، لە ڕێگای کلینت دێمبسی و لاندۆن دۆنۆڤان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bell|یەکەم=Jack|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Match Tracking Confederations Cup Final: Brazil 3, U.S. 2|ناونیشان=https://archive.nytimes.com/goal.blogs.nytimes.com/2009/06/28/match-tracking-confederation-cup-final-us-vs-brazil/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Goal|زمان=en}}&lt;/ref&gt; بەڵام بەڕازیلییەکان لە گێمی دووەمدا ئەنجامەکەیان گۆری و توانیان ٣ گۆڵ تۆمار بکەن، لە ڕێگای [[لویس فابیانۆ]] و لوسیۆ، بەو ئەنجامە بۆ جاری دووەم لە لەسەر یەک و جاری سێیەم لە مێژوویدا نازناوەکەیان بەرزکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=US 2-3 Brazil|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8120561.stm|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt; [[لویس فابیانۆ]] خەڵاتی پێڵاوی زێڕینی وەرگرت بەھۆی تۆمارکردنی پێنج گۆڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٠٩|سەردێڕ=FIFA.com - Top awards for Brazilian duo|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/news/newsid=1077806.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تەممووزی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090701055634/http://www.fifa.com/confederationscup/news/newsid=1077806.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; بەگشتی ٤٤ گۆڵ لەلایەن ٢٧ یاریزانی جیاوازەوە تۆمارکراون، تەنھا گۆڵێکیان وەک گۆڵی تایبەت تۆمارکراوە ئەو یاریزانەی بە ھەڵە گۆڵ لە خۆیان تۆماردەکات.
[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٣]] لە [[بەڕازیل]] بەڕێوەچوو، و ٨ ھەڵبژاردە سەرکەوتن بۆ پاڵەوانێتییەکە. [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] وەک میواندار بەشداری کرد، ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] پاڵەوانی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠]]،و پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٢|جامی نەتەوەکانی ئەورووپا لە ساڵی ٢٠١٢]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|سەردێڕ=Season 2012 {{!}} UEFA EURO 2012|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/seasons/2012/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژاپۆن|ژاپۆن]] پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠١١]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Asian Nations Cup 2011|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/11asch.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]]، پاڵەوانی جامی زێڕینی کۆنکافی ٢٠١١،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=CONCACAF Championship, Gold Cup 2011|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/2011gc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوروگوای|ئۆرۆگوای]] پاڵەوانی جامی ئەمریکای ٢٠١١،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Forlan leads Uruguay to Copa win|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/14270152|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt; و تاھیتی پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئۆقیانووسیای ٢٠١٢،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Oceanian Nations Cup 2012|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/2012oc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ئیتاڵیا]] دووەمی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٢]] &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Schlittenhardt|یەکەم=Kevin|سەردێڕ=Euro 2012 Final: Spain Makes History as Italy Falls|ناونیشان=https://bleacherreport.com/articles/1243580-2012-uefa-european-championship-italy-falls-spains-dynasty-lives-on|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Bleacher Report|زمان=en}}&lt;/ref&gt;و لە کۆتاییدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا|نەیجیریا]] پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقیای ٢٠١٣.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 2012|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/2012a.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt; لە کۆمەڵەی یەکەمدا ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەرازیل]] ھیچ کێشەیەکی نەبوو لە پێشەنگی کۆمەڵەکەیدا، بۆیە بە سێ سەرکەوتن لە پێشەنگی کۆمەڵەکەیدا بوو، لەنێویاندا سەرکەوتنی بەسەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ئیتاڵیادا]]، بە ئەنجامی ٤–٢.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup Brazil 2013: Italy 2:4 (0:1) Brazil - Report - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=255199/match=300222457/report.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130626064509/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=255199/match=300222457/report.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; سەرەڕای ئەم دۆڕاندنە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ئیتاڵیا]] توانی سەرکەوێت بۆ قۆناغی داھاتوو، دوای ئەوەی لە دوو سەرکەوتن و دۆڕانێک ٦ خاڵی بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/brazil2013|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com}}&lt;/ref&gt; لە کۆمەڵەی دووەمدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] دوای کۆکردنەوەی ٩ خاڵ لە سێ سەرکەوتندا، لە پێشەنگی کۆمەڵەکەیدا بوو، یەکێک لە یارییەکانی لەگەڵ ھەڵبژاردەی تاھیتی بوو توانی بە ئەنجامی ١٠–٠ یارییەکە بباتەوە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Matchett|یەکەم=Karl|سەردێڕ=Spain vs. Tahiti: Confederations Cup Live Score, Highlights, Recap|ناونیشان=https://bleacherreport.com/articles/1677874-spain-vs-tahiti-confederations-cup-live-score-highlights-recap|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Bleacher Report|زمان=en}}&lt;/ref&gt; بە تۆمارکردنی ١٥ گۆڵ لە قۆناغی کۆمەڵەکان، ژمارەی پێوانەی زۆرترین گۆڵ لە یارییەکدا و زۆرترین گۆڵ لە قۆناغی کۆمەڵەکان لە مێژووی پاڵەوانێتییەکەدا بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Spain 10-0 Tahiti|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/22896367|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;[[پەڕگە:Confed.Cup2013Champions.jpg|ڕاست|وێنۆک|276x276پیکسڵ|[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|هەڵبژاردەی بەرازیل]] چوارجار نازناوەکەی بەدەستهێناوە، ٣ جار لەسەریەک لە ساڵانی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]] و [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]] و [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]] بووە.]]لە قۆناغی پێش کۆتاییدا، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا|ئیسپانیا]] ڕووبەڕووی ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ئیتاڵیا]] بووەوە، لە دووبارەبوونەوەی سیناریۆی یاریی کۆتایی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٢|جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠١٢]],&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gittings|یەکەم=Paul|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Defending champions Spain win Euro 2012 to complete historic treble|ناونیشان=https://www.cnn.com/2012/07/01/sport/football/euro-2012-spain-italy-final/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=CNN|زمان=en}}&lt;/ref&gt; لە کاتی ئاسایی و زیادکراودا ھەردوو ھەڵبژاردە یەکسان بوون بەبێ گۆڵ، بۆیە پەنا بۆ [[لێدانەکانی یەکلاکەرەوە (تۆپی پێ)|لێدانەکانی یەکلاکەرەوە]] برا. ئیسپانیا بە ئەنجامی (٦–٥)یارییەکەی بردەوە و بۆیەکەم جار گەیشتە یاریی کۆتایی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Zucker|یەکەم=Joseph|سەردێڕ=Confederations Cup 2013 Results: Score and Highlights from Spain vs. Italy|ناونیشان=https://bleacherreport.com/articles/1686857-confederations-cup-2013-results-score-and-highlights-from-spain-vs-italy|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Bleacher Report|زمان=en}}&lt;/ref&gt; لە لایەکی دیکەوە ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] لە دۆخێکی باشتردا نەبوو لە ھەڵبژاردەی ئیسپانیا، کاتێک ڕووبەڕووی ئوروگوای بوووەوە، یارییەکە بۆ ھەردوو لا ئاسان نەبوو، بەڕازیل بە قورسی توانی بە ئەنجامی ٢–١ یارییەکە بباتەوە.لە یاری کۆتاییدا کە لە یاریگای بەناوبانگی [[یاریگای ماراکانا|ماراکانا]] لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣ بەڕێوەچوو، لە یاری کۆتاییدا کە لە یاریگای بەناوبانگی ماراکانا بەڕێوەچوو، بەڕازیل توانی بە بە گۆڵەکانی فرێد و نەیمار بە ئەنجامی ٣–٠ لە ئیسپانیا بباتەوە، و کۆتایی بەزنجیرە بردنەوە یەک لەدوای یەکەکانی ئیسپانیا بھێنێت کە لە ٢٩ یاریی فەرمیدا لە ماوەی سێساڵدا تۆماری کردبوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=البرازیل تنھی حقبة &quot;الأسبان&quot; وتتوج بلقب القارات|ناونیشان=https://www.aleqt.com/2013/07/01/article_766913.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=صحیفة الاقتصادیة|زمان=ar}}&lt;/ref&gt; بەم شێوەیە ھەڵبژاردەی بەڕازیل دەبێتە خاوەنی ژمارەی پێوانەی بە بەدەستھێنانی چوارەم نازناو لە مێژووی پاڵەوانییەتییەکە ھەروەھا یەکەم ھەڵبژاردەیە بۆ سێجار لەسەر یەک نازناوەکە بەرزبکاتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Brazil v Spain: Confederations Cup final – as it happened {{!}} Rob Bagchi|ناونیشان=http://www.theguardian.com/football/2013/jun/30/brazil-spain-live-confederations-cup-final|newspaper=the Guardian|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٣|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Rob|دوایین=Bagchi}}&lt;/ref&gt;

=== ٢٠١٧ ===
[[پەڕگە:2017 Confederations Cup - Final - Germany wins the Cup.jpg|وێنۆک|212x212پیکسڵ|ئاهەنگی یاریزانانی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|هەلبژاردەی ئەڵمانیا]] بەبۆنەی بەدەستهێنانی نازنازی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٧]].]]
[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|جامی کیشوەرەکانی ٢٠١٧]] لە ١٧ی حوزەیران تا ٢ی تەممووزی ٢٠١٧ لە [[ڕووسیا]] بەڕێوەچوو، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ڕووسیا]] بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی وەک وڵاتی میواندار بەشداری کرد، ھەروەھا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]] پاڵەوانی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2014brazil/match-center/300186501|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوسترالیا|ئوسترالیا]] پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠١٥]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AFC Asian Cup 2015 14/15|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/asienmeisterschaft-2015/startseite/pokalwettbewerb/AM15|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی|چیلی]] پاڵەوانی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٥،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Argentina 0-0 Chile (1-4 on pens)|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/33085977|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|مەکسیک]] پاڵەوانی جامی کۆنکاکافی ٢٠١٥،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cummings|یەکەم=Michael|سەردێڕ=CONCACAF Gold Cup 2015: Winners and Losers from Final|ناونیشان=https://bleacherreport.com/articles/2531689-concacaf-gold-cup-2015-winners-and-losers-from-final|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Bleacher Report|زمان=en}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نیوزیلاند|نیووزیلاند]] پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئۆقیانووسیای ٢٠١٦،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=2018 FIFA World Cup Russia™ - Matches - New Zealand-Papua New Guinea - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=276459/match=300347028/report.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160813064417/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=276459/match=300347028/report.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال|پورتوگال]] پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠١٦]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Summary - UEFA European Championship - Europe - Results, fixtures, tables and news - Soccerway|ناونیشان=https://int.soccerway.com/international/europe/european-championships/2016-france/s7576/final-stages/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=int.soccerway.com}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کامیروون|کامیروون]] پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠١٧، بەشدارییان کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ألمانیا تھزم تشیلی بتشکیلة شابة وتحرز لقب کأس القارات {{!}} DW {{!}} 02.07.2017|ناونیشان=https://www.dw.com/ar/%D8%A3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%B2%D9%85-%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A9-%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D8%B2-%D9%84%D9%82%D8%A8-%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA/a-39514358-0|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩|archive-url=https://web.archive.org/web/20190722125445/https://www.dw.com/ar/%D8%A3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%B2%D9%85-%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A9-%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D8%B2-%D9%84%D9%82%D8%A8-%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA/a-39514358-0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ئەوەی جێگای سەرنج بوو بۆ یەکەمجارە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] بەشداری ناکات لە پاڵەوانێتییەکەدا، ئەوەش بەھۆی دۆڕانی بەرامبەر بە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پاراگوای|پاراگوای]] لەقۆناغی چارەکی کۆتایی کۆپا ئەمریکای ٢٠١٥.[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئوسترالیا|ئوسترالیا]] بۆ یەکەمجار وەکو [[جامی نەتەوەکانی ئاسیا|پاڵەوانی ئاسیا]] بەشداری دەکات.  بەشدارییەکانی پێشووی وەکو پاڵەوانی یەکێتیی تۆپی پێی ئۆقیانووسیا بووە. ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پورتوگال|پورتوگال]] و ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی|چیلی]] ئەمە یەکەم و کۆتا بەشدارییان بوو لە پاڵەوانێتییەکە.هەڵبژاردەکان بەسەر دوو کۆمەڵەدا دابەشکران،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/85/41/57/fcc2017regulationsen_neutral.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170712105819/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/85/41/57/fcc2017regulationsen_neutral.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; هەرکۆمەڵەیەک بەسەر چوار هەڵبژاردە دابەشکران، لەکۆمەڵەی یەکەمدا هەڵبژاردەی پورتوگال بەپلەی یەکەم و و مەکسیک بە پلەی دووەم بە کۆکردنەوەی ٧ خاڵ و بەجیاوازی گۆڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Confederations Cup 2017 Group Tables, Standings, Results, Fixtures, Draws, Matches - Football Livescore, standings, results|ناونیشان=https://terrikon.com/en/confederations-cup|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=terrikon.com}}&lt;/ref&gt;و لە کۆمەڵەی دووەم  هەڵبژاردەی ئەڵمانیا بە پلەی یەکەم و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی|چیلی]] بە پلەی دووەم گەیشتنە یاریی پێش کۆتایی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Confederations Cup 2017 Group Tables, Standings, Results, Fixtures, Draws, Matches - Football Livescore, standings, results|ناونیشان=https://terrikon.com/en/confederations-cup|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=terrikon.com}}&lt;/ref&gt;لە یەکەم یاریی ئەم قۆناغەدا هەڵبژاردەی پورتوگال و چیلی ڕووبەرووی یەک بوونەوە.لەکاتی ئاسایی و زیادکراودا هەردوو هەڵبژاردە یەکسان بوون.بۆیە پەنا برایەبەر [[لێدانەکانی یەکلاکەرەوە (تۆپی پێ)|لێدانەکانی یەکلاکەرەوە]]،و هەڵبژاردەی چیلی بە ئەنجامی ٣-٠ یارییەکەی بردەوە .&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Portugal 0-0 Chile (0-3 on pens)|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/40410791|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;لەلایەکی دیکە هەڵبژاردەی ئەڵمانیا لە دووەم یاری قۆناغی پێش کۆتایی ڕووبەڕووی هەڵبژاردەی مەکسیک بووەوە،بە ئەنجامێکی گەورە کە ٤-١ هەڵبژاردەی ئەڵمانیا سەرکەوتنی بەدەستهێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Germany 4-1 Mexico (Jun 29, 2017) Final Score|ناونیشان=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/485907|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=ESPN|زمان=en}}&lt;/ref&gt;بەم ئەنجامە هەردوو هەڵبژاردەی ئەڵمانیا و چیلی گەیشتنە یاریی کۆتایی .لە ٢ی تەممووزی ٢٠١٧ لە [[یاریگای کریستۆڤسکی|یاریگای کرێستۆڤسکی]] لە [[سەنت پیتەرزبورگ|شاری]] [[سەنت پیتەرزبورگ]] بە ئامادەبوونی   ٥٧,٢٦٨ کەس [[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|یاریی کۆتاییی]] لە نێوان هەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی|چیلی]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]] بەڕێوەچوو.یارییەکە بە ئەنجامی ١-٠ لە سوودی ئەڵمانیا کۆتایی هات و یەکەم نازناوی خۆیی و دوایین نازناوی پاڵەوانێتییەکەی بەدەستهێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Germany win first Confederations Cup title|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/40464139|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chile 0-1 Germany (2 Jul, 2017) Final Score|ناونیشان=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/485905|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=ESPN|زمان=en}}&lt;/ref&gt; لەم خولەدا لە ١٦ یاریدا ٤٣ گۆڵ تۆمارکران،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup Stats|ناونیشان=https://fbref.com/en/comps/666/FIFA-Confederations-Cup-Stats|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=FBref.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; [[جولیان دراکسلەر]] یاریزانی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|هەڵبژاردەی ئەڵمانیا]]  وەک باشترین یاریزانی خولەکە دەستنیشانکرا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Vilf|یەکەم=Alexander|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=Football. 2017 FIFA Confederations Cup. Medal ceremony|ناونیشان=https://sputnikmediabank.com/media/3145709.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Sputnik Mediabank|زمان=en}}&lt;/ref&gt; هەروەها [[تیمۆ وێرنەر]] بە تۆمارکردنی ٣ گۆڵ و ٢ ئەسیست بووە گۆڵکاری سەرەکی پاڵەوانێتیەکە و [[کلاودیۆ براڤۆ]] [[گۆڵپارێز|گۆڵپارێزی]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی چیلی|هەڵبژاردەی چیلی]] خەڵاتی باشترین گۆڵپارێزی وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA|ناونیشان=https://www.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/russia2017|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com}}&lt;/ref&gt;هەروەها بۆ یەکەمجار لە مێژووی پاڵەوانێتییەکانی فیفادا تەکنۆلۆژیایی [[ڤیدیۆی یارمەتیدەری ناوبژیوان|ڤیدیۆی یارمەتیدەری ناوبژیوان (VAR)]] بەکارھێنرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=کرة القدم: ألمانیا تحرز لقب کأس العالم للقارات للمرة الأولی فی تاریخھا|ناونیشان=https://www.france24.com/ar/20170702-كرة-قدم-كأس-العالم-للقارات-فوز-ألمانيا-لقب|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ألمانیا بطلة لکأس القارات 2017|ناونیشان=https://arabic.rt.com/sport/886580-ألمانيا-بطلة-لكأس-القارات-2017/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;

=== جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٢١ و ھەڵوەشاندنەوەی پاڵەوانێتییەکە ===
لە سەرەتادا بڕیار بوو جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٢١ لە [[قەتەر]] بەڕێوەبچێت کە وڵاتی میوانداری [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] بوو، کە لە [[٢ی کانوونی دووەم]]ی [[٢٠١٠]] ڕاگەیەندرا؛ بەڵام نیگەرانییەکان سەبارەت بە بەرزی پلەی [[گەرمی]] لە [[ھاوین|وەرزی ھاویندا]] لە قەتەر، سەری ھەڵدا (ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی داوای گواستنەوەی جامی جیھانیی لە خشتەی [[حوزەیران|مانگی حوزەیران]]-[[تەممووز|تەممووزەوە]] بۆ مانگەکانی [[تشرینی دووەم]]-[[کانوونی دووەم]] بکرێت).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=FIFA Executive Committee confirms November/December event period for Qatar 2022 - FIFA.com|ناونیشان=https://www.fifa.com/worldcup/qatar2022/news/y=2015/m=3/news=fifa-executive-committee-confirms-november-december-event-period-for-q-2567789.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180910210625/https://www.fifa.com/worldcup/qatar2022/news/y=2015/m=3/news=fifa-executive-committee-confirms-november-december-event-period-for-q-2567789.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;لە [[٢٥ی شوبات]]ی [[٢٠١٥]] ئەم باسانە بووە ھۆی ئەوەی [[فیفا]] بە فەرمی ڕای گەیاند کە جامی کیشوەرەکانی ٢٠٢١ دەگوازێتەوە بۆ وڵاتێکی تری [[یەکێتیی تۆپی پێی ئاسیا]]، بەم ھۆیەوە ھێشتا دەتوانرێت لە مانگی حوزەیران/تەممووزی ٢٠٢١ یارییەکان بەڕێوەبچێت، بەبێ ئەوەی کاریگەری لەسەر خولە ناوخۆیییەکان بکات. لە بەرامبەردا وەک قەرەبووکردنەوە، پاڵەوانێتییەکی دیکەی فیفا، وەک جامی جیھانی یانەکانی فیفای ٢٠٢١، دەتوانرێت لە قەتەر لە مانگەکانی تشرینی دووەم-کانوونی دووەمی ٢٠٢١ بەڕێوەبچێت، وەک ئامادەکاریی بۆ [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=Late-November/late-December proposed for the 2022 FIFA World Cup - FIFA.com|ناونیشان=https://www.fifa.com/worldcup/qatar2022/news/y=2015/m=2/news=late-november-late-december-proposed-for-the-2022-fifa-world-cup-2529262.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180910210602/https://www.fifa.com/worldcup/qatar2022/news/y=2015/m=2/news=late-november-late-december-proposed-for-the-2022-fifa-world-cup-2529262.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;لە تشرینی یەکەم [[٢٠١٧]] [[فیفا]] پلانەکانی خۆی ئاشکرا کرد بۆ ھەڵوەشاندنەوەی جامی کیشوەرەکان تا ساڵی ٢٠٢١ و جێگرتنەوەی بە جامی جیھانی یانەکانی فیفا و زیادکردنی ٢٤ یانە بۆ ئەم پاڵەوانێتییە. لە [[١٥ی ئازار]]ی [[٢٠١٩]] فیفا بە فەرمی ڕای گەیاند کە جامی کیشوەرەکان ھەڵدەوەشێتەوە و لەبری ئەوە [[جامی جیھانیی یانەکانی فیفا]] فراوانتر دەکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Council votes for the introduction of a revamped FIFA Club World Cup|ناونیشان=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.comfifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fifa.com|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220409141423/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.comfifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== بەشداری وڵاتە عەرەبییەکان ==
بەشداری وڵاتە عەرەبییەکان لە سەرەتای پاڵەوانێتییەکەدا تەنھا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی]] بوو لە [[جامی شا فەھد ١٩٩٢|جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٢]] [[جامی شا فەھد ١٩٩٥|و جامی کیشوەرەکانی ١٩٩٥]], پاشان لە دوو خولی دواتریشدا بەشداری کرد. بەم شێوەیە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|عەرەبستانی سعوودی]] بووە تاکە ھەڵبژاردە کە چوارجار بەشداری خولەکانی ئەم پاڵەوانێتییە بکات&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=https://www.facebook.com/Islam79Kraiem|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=من هي الفرق العربية التي شاركت في كاس القارات؟|ناونیشان=https://www.kas-alam.com/2022/08/Arab-teams-Confederations-Cup.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=موسوعة كاس العالم|زمان=ar}}&lt;/ref&gt; دووەم دەرکەوتنی ھەڵبژاردەی عەرەبی لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|جامی کیشوەرەکانی ساڵی ١٩٩٧]] بوو دوای ئەوەی ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] وەک دووەمی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ١٩٩٦|جامی ئاسیای ١٩٩٦]] بەشداری کرد. یەکەم بەشداری ھەڵبژاردە عەرەبییەکانی کیشوەری ئەفریقا لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|جامی کیشوەرەکانی ساڵی ١٩٩٩]] بوو، کاتێک [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|ھەڵبژاردەی میسر]] وەک براوەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٩٨ بەشداری کرد. دواتر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|ھەڵبژاردەی تونس]] وەک پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠٠٤ بەشداری [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٥]] کرد. دوایین بەشداری ھەڵبژاردە عەرەبییەکان لە [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩]] بوو کە تێیدا [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|ھەڵبژاردەی میسر]] وەک پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ٢٠٠٨ و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق]] وەک پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٧]] بەشداریان کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠١٩|سەردێڕ=6 منتخبات عربية فقط شاركت في تاريخ كأس العالم للقارات.. من هم؟|ناونیشان=https://www.elbalad.news/3681459|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=صدى البلد|زمان=ar-eg}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ESPN’s 2009 FIFA Confederations Cup Schedule|ناونیشان=https://sportsmedianews.com/espns-2009-fifa-confederations-cup-schedule/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠١٤}}&lt;/ref&gt;

لە ڕووی ئەنجامەکانەوە، ئەنجامی ھەڵبژاردە عەرەبییەکان جێگەی ڕەزامەندی نەبوون، ئەگەر پلەی دووەمی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عەرەبستانی سعوودی|ھەڵبژاردەی سعودیە]] دوای ئەوەی [[جامی شا فەھد ١٩٩٢|لە جامی کیشوەرەکانی ساڵی ١٩٩٢]] بە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین]] بە ئەنجامی ٣–١ دۆڕا، و پلەی چوارەمی دوای دۆڕاندنی بە ئەنجامی ٢–١ بە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە [[جامی شا فەھد ١٩٩٥|جامی کیشوەرەکانی ساڵی ١٩٩٥]] بەدەر بکەین.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yahoo {{!}} Mail, Weather, Search, Politics, News, Finance, Sports &amp; Videos|ناونیشان=http://www.yahoo.com/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.yahoo.com|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; ھەریەکە لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|و عێراق]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی میسر|و میسر]] و  [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی توونس|توونس]] لە قۆناغی کۆمەڵەکان دوورخرانەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=كأس القارات.. من الألف إلى الياء|ناونیشان=https://www.skynewsarabia.com/sport/957625-كأس-القارات-الألف-الياء|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=سكاي نيوز عربية|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
!ھەڵبژاردە
!ژمارەی بەشدارییەکان
!یاریی
!بردنەوە
!یەکسان
!دۆڕان
!یەکەم بەشداریکردن
!دوایین بەشداریکردن
!باشترین ئەنجام
|-
| align=&quot;right&quot; |{{fb|Saudi Arabia}}
|٤
|١٢
|٣
|١
|٨
|[[جامی شا فەھد ١٩٩٢|١٩٩٢]]
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]]
| bgcolor=&quot;Silver&quot; |پلەی دووەم (١٩٩٢)
|-
| align=&quot;right&quot; |{{fb|Egypt}}
|٢
|٦
|١
|٢
|٣
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]]
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]
|قۆناغی کۆمەڵەکان
|-
| align=&quot;right&quot; |{{fb|Iraq}}
|١
|٣
|٠
|٢
|١
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]
|قۆناغی کۆمەڵەکان
|-
| align=&quot;right&quot; |{{fb|Tunisia}}
|١
|٣
|١
|٠
|٢
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]
|قۆناغی کۆمەڵەکان
|-
| align=&quot;right&quot; |{{fb|United Arab Emirates}}
|١
|٣
|١
|٠
|٢
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]]
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]]
|قۆناغی کۆمەڵەکان
|-
|}

== جامی پاڵەوانێتییەکە ==
جامی پاڵەوانێتییەکە  لە ساڵی ١٩٩٥ لەلایەن فریتز جۆکەر و و واڵتەر شوماخەرەوە دروستکرا. قەبارەی جامەکە ٤٤.٥ سانتیمەترە، درێژی لایەکانی ١٧ سانتیمەتر و کێشی ٧.٥ کیلۆگرامە. تیرەی بنکەکە ١٧ سانتیمەترە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Trofeos FIFA - JPR {{!}} PDF {{!}} Fifa World Cup {{!}} Athletic Sports|ناونیشان=https://www.scribd.com/doc/267505387/Trofeos-FIFA-JPR|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Scribd|زمان=en}}&lt;/ref&gt;جامەکە لە بڕۆنز دروستکراوە و بە زێر داپۆشراوە . تۆپێکی هاوشێوەی زەوی و حەوت کیشوەرەکەی لەسەر نەخشێنراوە. ناوی پێشبڕکێکە لەسەر دوو باند نەخشێنراوە کە بە شێوەیەکی خولگەیی بە دەوری جامەکە نەخشێنراوە. ستوونەکە لەسەر بنکەیەکی شێوە دار بە شەشگۆشە دانراوە، کە پلێتی زێڕینی لەسەرە کە ناوی براوەکانی تێدانوسراوە. لۆگۆی شەش فیدراسیۆنی تۆپی پێی نێودەوڵەتی لە خوارەوەی جامەکە لە ناو ئەلقەیەکی بازنەی نوسراوەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=[PDF] FACT Sheet. FIFA World Cup. Coupe Jules Rimet FIFA World Cup Trophy - Free Download PDF|ناونیشان=https://silo.tips/download/fact-sheet-fifa-world-cup-coupe-jules-rimet-fifa-world-cup-trophy|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=silo.tips|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== تۆمارەکان ==
=== تۆماری پاڵەوانان ===
دوو خولی یەکەم وەک جامی شا فەھد ناسراوە، بەڵام [[فیفا]] بە شێوەیەکی ڕیزبەندی وەک جامی کیشوەرەکان ناساندیان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=FIFA Confederations Cup - Previous Tournaments - FIFA.com|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تەممووزی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130708033419/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/index.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%; text-align:center; width:;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:;&quot; |{{abbr|Ed.|Editions}}
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:;&quot; |ساڵ
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:;&quot; |خانەخوێ
! colspan=&quot;3&quot; |یاریی کۆتایی
! colspan=&quot;3&quot; |یاریی پلەی سێیەم
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:;&quot; |وڵاتە بەشداربووەکان
|-
! width=&quot;100px&quot; |{{gold01}} پاڵەوانەکان
! width=&quot;60px&quot; |ئەنجام
! width=&quot;100px&quot; |{{silver02}} پلەی دووەم
! width=&quot;100px&quot; |{{bronze03}} پلەی سێیەم
! width=&quot;60px&quot; |ئەنجام
! width=&quot;100px&quot; |پلەی چوارەم
|-
|١
|١٩٩٢
| align=&quot;right&quot; |{{flag|Saudi Arabia}}
|'''{{fb-big|ARG}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی شا فەھد ١٩٩٢|٣–١]]'''
|{{fb-big|SAU}}
|{{fb-big|USA}}
|٥–٢
|{{fb-big|CIV}}
|٤
|-
|٢
|١٩٩٥
| align=&quot;right&quot; |{{flag|Saudi Arabia}}
|'''{{fb-big|DEN}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی شا فەھد ١٩٩٥|٢–٠]]'''
|{{fb-big|ARG}}
|{{fb-big|MEX}}
|١–١ {{دوای کاتی زیادکراو}}
{{pso|5–4}}
|{{fb-big|NGR}}
|٦
|-
|٣
|١٩٩٧
| align=&quot;right&quot; |{{flag|Saudi Arabia}}
|'''{{fb-big|BRA}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|٦–٠]]'''
|{{fb-big|AUS}}
|{{fb-big|CZE}}
|١–٠
|{{fb-big|URU}}
|٨
|-
|٤
|١٩٩٩
| align=&quot;right&quot; |{{flag|Mexico}}
|'''{{fb-big|MEX}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|٤–٣]]'''
|{{fb-big|BRA}}
|{{fb-big|USA}}
|٢–٠
|{{fb-big|Saudi Arabia}}
|٨
|-
|٥
|٢٠٠١
| align=&quot;right&quot; |{{unbulleted list|{{flag|South Korea|1997}}|{{flag|Japan}}}}
|'''{{fb-big|FRA}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|١–٠]]'''
|{{fb-big|JPN}}
|{{fb-big|AUS}}
|١–٠
|{{fb-big|BRA}}
|٨
|-
|٦
|٢٠٠٣
| align=&quot;right&quot; |{{ئاڵا|فەڕەنسا}}
|'''{{fb-big|FRA}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|١–٠]]''' {{دوای کاتی زیادکراو}}
|{{fb-big|CMR}}
|{{fb-big|TUR}}
|٢–١
|{{fb-big|COL}}
|٨
|-
|٧
|٢٠٠٥
| align=&quot;right&quot; |{{flag|Germany}}
|'''{{fb-big|BRA}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٤–١]]'''
|{{fb-big|ARG}}
|{{fb-big|GER}}
|٤–٣ {{دوای کاتی زیادکراو}}
|{{fb-big|MEX}}
|٨
|-
|٨
|٢٠٠٩
| align=&quot;right&quot; |{{flag|South Africa}}
|'''{{fb-big|BRA}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٣–٢]]'''
|{{fb-big|USA}}
|{{fb-big|SPA}}
|٣–٢ {{دوای کاتی زیادکراو}}
|{{fb-big|RSA}}
|٨
|-
|٩
|٢٠١٣
| align=&quot;right&quot; |{{flag|Brazil}}
|'''{{fb-big|BRA}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٣–٠]]'''
|{{fb-big|SPA}}
|{{fb-big|ITA}}
|٢–٢ {{دوای کاتی زیادکراو}}
{{pso|3–2}}
|{{fb-big|URU}}
|٨
|-
|١٠
|٢٠١٧
| align=&quot;right&quot; |{{flag|Russia}}
|'''{{fb-big|GER}}'''
|'''[[یاریی کۆتاییی جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|١–٠]]'''
|{{fb-big|CHI}}
|{{fb-big|POR}}
|٢–١ {{دوای کاتی زیادکراو}}
|{{fb-big|MEX}}
|٨
|}

=== ئەو ھەڵبژاردانەی گەیشتوونەتە پلەکانی یەکەم تا چوارەم ===
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ''خانەخوێ''

ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل|بەڕازیل]] باشترین ئەنجامی لە جامی کیشوەرەکان بەدەستھێناوە. پێنج جار گەیشتووەتە یاریی کۆتاییی و چوارجار نازناوەکەی لە ساڵانی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]]، [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]، [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]] و ھەروەھا ساڵی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]] بەدەستھێناوە، ھەروەھا پلەی دووەمی لە ساڵی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]] و پلەی چوارەم لە ساڵی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]] بەدەستھێناوە، لە ئەنجامە باشەکانی دیکە ھەڵبژاردەی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا|فەرەنسا]] دووجار نازناوەکەی بەدەستھێناوە لە ساڵانی ٢٠٠١ و ٢٠٠٣. ھەریەکە لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین]] ([[جامی شا فەھد ١٩٩٢|١٩٩٢]])، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی دانمارک|ھەڵبژاردەی دانیمارک]] ([[جامی شا فەھد ١٩٩٥|١٩٩٥]])، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەکسیک|ھەڵبژاردەی مەکسیک]] ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]])، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا]] ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]])یەکی یەک جار ئەم نازناوەیان بەدەست ھێناوە. بەم شێوەیە ھەڵبژاردەکانی کیشوەری ئەمریکای باشوور بە کۆی گشتی پێنج جار نازناوەکەیان بەدەستھێناوە، و لەدوای ئەوان ھەڵبژاردەکانی ئەورووپا چوارجار نازناوەکەیان بەدەستھێناوە و پاشان مەکسیک وەک تاکە ھەڵبژاردە لە کیشوەری ئەمریکای باکوور نازناوەکەی بەرزکردووەتەوە.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ھەڵبژاردە
!پلەی یەکەم
!پلەی دووەم
!پلەی سێیەم
!پلەی چوارەم
|-
| style=&quot;background: gold&quot; |{{fb|Brazil}}
| style=&quot;background: gold&quot; |٤ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]], [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠٥]], [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]], [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]][[#*|*]])
|١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]])
|–
|١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]])
|-
| style=&quot;background: gold&quot; |{{fb|France}}
| style=&quot;background: gold&quot; |٢ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]], [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]][[#*|*]])
|–
|–
|–
|-
| style=&quot;background: gold&quot; |{{fb|Argentina}}
| style=&quot;background: gold&quot; |١ ([[جامی شا فەھد ١٩٩٥|١٩٩٢]])
|٢ ([[جامی شا فەھد ١٩٩٥|١٩٩٥]], [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]])
|–
|–
|-
| style=&quot;background: gold&quot; |{{fb|Mexico}}
| style=&quot;background: gold&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]][[#*|*]])
|–
| style=&quot;background: Bronz&quot; |١ ([[جامی شا فەھد ١٩٩٥|١٩٩٥]])
|٢ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]], [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]])
|-
| style=&quot;background: gold&quot; |{{fb|Germany}}
| style=&quot;background: gold&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]])
|–
| style=&quot;background: Bronze&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]][[#*|*]])
|–
|-
| style=&quot;background: gold&quot; |{{fb|Denmark}}
| style=&quot;background: gold&quot; |١ ([[جامی شا فەھد ١٩٩٥|١٩٩٥]])
|–
|–
|–
|-
| style=&quot;background: silver&quot; |{{fb-big|USA}}
|–
| style=&quot;background: silver&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]])
|٢ ([[جامی شا فەھد ١٩٩٢|١٩٩٢]], [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]])
|–
|-
| style=&quot;background: silver&quot; |{{fb|Australia}}
|–
| style=&quot;background: silver&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]])
|١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]])
|–
|-
| style=&quot;background: silver&quot; |{{fb|Spain}}
|–
| style=&quot;background: silver&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]])
|١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]])
|–
|-
| style=&quot;background: silver&quot; |{{fb|Saudi Arabia}}
|–
| style=&quot;background: silver&quot; |١ ([[جامی شا فەھد ١٩٩٢|١٩٩٢]][[#*|*]])
|–
|١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]])
|-
| style=&quot;background: silver&quot; |{{fb|Japan}}
|–
| style=&quot;background: silver&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]][[#*|*]])
|–
|–
|-
| style=&quot;background: silver&quot; |{{fb|Cameroon}}
|–
| style=&quot;background: silver&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]])
|–
|–
|-
| style=&quot;background: silver&quot; |{{fb|Chile}}
|–
| style=&quot;background: silver&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]])
|–
|–
|-
| style=&quot;background: #c96&quot; |{{fb|Czech Republic}}
|–
|–
| style=&quot;background: #c96&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]])
|–
|-
| style=&quot;background: #c96&quot; |{{fb|Turkey}}
|–
|–
| style=&quot;background: #c96&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]])
|–
|-
| style=&quot;background: #c96&quot; |{{fb|Italy}}
|–
|–
| style=&quot;background: #c96&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]])
|–
|-
| style=&quot;background: #c96&quot; |{{fb|Portugal}}
|–
|–
| style=&quot;background: #c96&quot; |١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]])
|–
|-
|{{fb|Uruguay}}
|–
|–
|–
|٢ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]], [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]])
|-
|{{fb|Côte d'Ivoire}}
|–
|–
|–
|١ ([[جامی شا فەھد ١٩٩٢|١٩٩٢]])
|-
|{{fb|Nigeria}}
|–
|–
|–
|١ ([[جامی شا فەھد ١٩٩٥|١٩٩٥]])
|-
|{{fb|Colombia}}
|–
|–
|–
|١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]])
|-
|{{fb|South Africa}}
|–
|–
|–
|١ ([[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]][[#*|*]])
|}

=== بەشداری ھەڵبژاردەکان ===
بۆ ھەر خولێکی پاڵەوانێتییەکە لانیکەم یەک ھەڵبژاردە بۆ یەکەمجار لە مێژوویدا بەشداری کردووە.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |ساڵ
! colspan=&quot;2&quot; |ھەڵبژاردە نوێیەکان
|-
!ھەڵبژاردە
! width=&quot;40&quot; |{{abbr|No.|Number}}
|-
|١٩٩٢
|{{fb|Argentina}}, {{fb|Ivory Coast}}, {{fb|Saudi Arabia}}, {{fb-big|USA}}
|٤
|-
|١٩٩٥
|{{fb|Denmark}}, {{fb|Japan}}, {{fb|Mexico}}, {{fb|Nigeria}}
|٤
|-
|١٩٩٧
|{{fb|Australia}}, {{fb|Brazil}}, {{fb|Czech Republic}}, {{fb|South Africa}}, {{fb|United Arab Emirates}}, {{fb|Uruguay}}
|٦
|-
|١٩٩٩
|{{fb|Bolivia}}, {{fb|Egypt}}, {{fb|Germany}}, {{fb|New Zealand}}
|٤
|-
|٢٠٠١
|{{fb|Cameroon}}, {{fb|Canada}}, {{fb|South Korea}}, {{fb|France|}}
|٤
|-
|٢٠٠٣
|{{fb|Colombia}}, {{fb|Turkey}}
|٢
|-
|٢٠٠٥
|{{fb|Greece}}, {{fb|Tunisia}}
|٢
|-
|٢٠٠٩
|{{fb|Iraq}}, {{fb|Italy}}, {{fb|Spain}}
|٣
|-
|٢٠١٣
|{{fb|Tahiti}}
|١
|-
|٢٠١٧
|{{fb|Chile}}, {{fb|Portugal}}, {{fb|Russia}}
|٣
|}

{{Col-begin}}
{{col-2}}
'''ئەنجامی وڵاتی خانەخوێ'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ساڵ
!وڵاتی خانەخوێ
!ڕیزبەندی کۆتاییی
|-
|[[جامی شا فەھد ١٩٩٢|١٩٩٢]]
|{{fb|Saudi Arabia}}
| bgcolor=&quot;Silver&quot; |'''پلەی دووەم'''
|-
|[[جامی شا فەھد ١٩٩٥|١٩٩٥]]
|{{fb|Saudi Arabia}}
|قۆناغی کۆمەڵەکان
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]]
|{{fb|Saudi Arabia}}
|قۆناغی کۆمەڵەکان
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]]
|{{fb|Mexico}}
| bgcolor=&quot;Gold&quot; |'''پاڵەوان'''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]]
|{{fb|South Korea}}
|قۆناغی کۆمەڵەکان
|-
|{{fb|Japan}}
| bgcolor=&quot;Silver&quot; |'''پلەی دووەم'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]]
|{{fb|France}}
| bgcolor=&quot;Gold&quot; |'''پاڵەوان'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]
|{{fb|Germany}}
| bgcolor=&quot;#cc9966&quot; |'''پلەی سێیەم'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]
|{{fb|South Africa}}
| bgcolor=&quot;#9acdff&quot; |'''پلەی چوارەم'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]]
|{{fb|Brazil}}
| bgcolor=&quot;Gold&quot; |'''پاڵەوان'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]]
|{{fb|Russia}}
|قۆناغی کۆمەڵەکان
|-
|}
{{col-2}}

'''ئەنجامی پاڵەوانەکان خولی پێشوو'''

{| class=&quot;wikitable&quot;
!ساڵ
!پاڵەوان
!ڕیزبەندی کۆتاییی
|-
|[[جامی شا فەھد ١٩٩٥|١٩٩٥]]
|{{fb|Argentina}}
| bgcolor=&quot;Silver&quot; |'''پلەی دووەم'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]]
|{{fb|Denmark}}
|بەشداری نەکرد
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]]
|{{fb|Brazil}}
| bgcolor=&quot;Silver&quot; |'''پلەی دووەم'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]]
|{{fb|Mexico}}
|قۆناغی کۆمەڵەکان
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]]
|{{fb|France}}
| bgcolor=&quot;Gold&quot; |'''پاڵەوان'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]
|{{fb|France}}
|بەشداری نەکرد
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]
|{{fb|Brazil}}
| bgcolor=&quot;Gold&quot; |'''پاڵەوان'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]]
|{{fb|Brazil}}
| bgcolor=&quot;Gold&quot; |'''پاڵەوان'''
|-
|[[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]]
|{{fb|Brazil}}
|بەشداری نەکرد
|-
|}
{{col-2}}
{{Col-end}}

== ئامارەکان ==
{{Col-begin}}
{{col-2}}

=== زۆرترین گۆڵ ===
* '''٩ گۆڵ''': {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ڕۆناڵدینھۆ]]، {{ھێمای ئاڵا|مەکسیک}} [[کواوتێمۆک بلانکۆ]]
* '''٨ گۆڵ''': {{ھێمای ئاڵا|ئیسپانیا}} [[فێرناندۆ تۆرێس]]
* '''٧ گۆڵ''': {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ڕۆناڵدۆ|رونالدو]]، {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ڕۆماریۆ|روماریو]]
* '''٦ گۆڵ''': {{ھێمای ئاڵا|عەرەبستانی سعوودی}} [[مەرزوق عوتەیبی]]، {{ھێمای ئاڵا|ئیسپانیا}} [[داڤید ڤیا|دیفید فیا]]
* '''٥ گۆڵ''': {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[لویس فابیانۆ|فابیانۆ]]، {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ئادریانۆ]]، {{ھێمای ئاڵا|فەڕەنسا}} [[ڕۆبێرت پیرێس|پیرێس]]، {{ھێمای ئاڵا|ئوسترالیا}} [[جۆن ئالۆییزی|ئالۆییزی]]، {{ھێمای ئاڵا|کۆماری چیک}} [[ڤلادیمیر شمیسێر|شمیسێر]]،{{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[فرێد (یاریزانی تۆپی پێ، لەدایکبووی ١٩٨٣)|فرێد]]
{{col-2}}

=== زۆرترین بەشداریکردن ===
* '''٢٢ یاریی''': {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[دیدا]]
* '''١٧ یاریی''': {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[لوسییۆ]]
* '''١٦ یاریی''': {{ھێمای ئاڵا|مەکسیک}} [[پاڤێل پاردۆ]]
* '''١٤ یاریی''': {{ھێمای ئاڵا|مەکسیک}} [[کلاودیۆ سوارێز]]
* '''١٣ یاریی''': {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ڕۆناڵدینھۆ]]
{{Col-end}}

== خەڵاتەکان ==
{{Col-begin}}
{{col-2}}

=== تۆپی زێرین ===
خەڵاتی تۆپی زێڕین دەبەخشرێتە باشترین یاریزانی پاڵەوانێتییەکە.&lt;ref&gt;[http://ar.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/awards/goldenball.html / جائزة الكرة الذهبية] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140918062234/http://ar.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/awards/goldenball.html |date=18 سبتمبر 2014}}&lt;/ref&gt;
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ دێنیلسۆن(یاریزانی تۆپی پێ، لەدایکبووی ١٩٧٧)|دێنیلسۆن]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}}[[ ڕۆناڵدینھۆ]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]]: {{ھێمای ئاڵا|فەڕەنسا}} [[ڕۆبێرت پیرێس|پیرێس]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]]: {{ھێمای ئاڵا|فەڕەنسا}} [[تیێری ھێنری|ھێنری]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ئادریانۆ]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ڕیکاردۆ کاکا|کاکا]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[نەیمار دا سیلڤا|نیمار]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]]: {{ھێمای ئاڵا|ئەڵمانیا}} [[جولیان دراکسلەر]]

{{col-2}}

=== پێلاوی زێڕین ===
خەڵاتی پێلاوی زێڕین بەو یاریزانە دەدرێت کە زۆرترین گۆڵ لە پاڵەوانێتییەکەدا تۆمار بکات.&lt;ref&gt;{{استشهاد ويب|مسار= http://ar.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/awards/goldenshoe.html|عنوان=/ جائزة الحذاء الذهبي|تاريخ الوصول=|مسار أرشيف= https://web.archive.org/web/20200316012354/http://ar.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/awards/goldenshoe.html|تاريخ أرشيف=2020-03-16}}&lt;/ref&gt;
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ڕۆماریۆ]] '''٧ گۆڵ'''
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٩]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ڕۆناڵدینھۆ]] '''٦ گۆڵ'''
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]]: {{ھێمای ئاڵا|فەڕەنسا}} [[ڕۆبێرت پیرێس|پیرێس]] '''٢''' '''گۆڵ'''
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]]: {{ھێمای ئاڵا|فەڕەنسا}} [[تیێری ھێنری|ھێنری]] '''٤ گۆڵ'''
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ئادریانۆ]] '''٥ گۆڵ'''
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[لویس فابیانۆ]] '''٥ گۆڵ'''
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]]: {{ھێمای ئاڵا|ئیسپانیا}} [[فێرناندۆ تۆرێس]] '''٥ گۆڵ'''
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]]: {{ھێمای ئاڵا|ئەڵمانیا}} [[تیمۆ وێرنەر]] '''٣ گۆڵ'''

{{Col-end}}
{{Col-begin}}
{{col-2}}

=== یاریی خاوێن ===
دەبەخشرێتە ئەو هەڵبژاردەیەیی کە کەمترین ژمارەی کارت و فاوڵی لەسەر تۆمارکرابێت.
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٧|١٩٩٧]]: {{fb|RSA}}
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ١٩٩٩|١٩٩٩]]: {{fb|NZL}}, {{fb|BRA}}
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠١|٢٠٠١]]: {{fb|JPN}}
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٣|٢٠٠٣]]: {{fb|JPN}}
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]: {{fb|GRE}}
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]: {{fb|BRA}}
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]]: {{fb|ESP}}
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]]: {{fb|GER}}

{{col-2}}

=== دەستکێشی زێڕین ===
خەڵاتی دەستکێشی زێڕین دەبەخشرێتە باشترین گۆڵپارێزی پاڵەوانێتییەکە.
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٥|٢٠٠٥]]: {{ھێمای ئاڵا|مەکسیک}} [[ئۆسڤاڵدۆ سانچێز]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|٢٠٠٩]]: {{ھێمای ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[ تیم هوارد]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٣|٢٠١٣]]: {{ھێمای ئاڵا|بەڕازیل}} [[ ژۆلیۆ سیزار(گۆڵپارێزی تۆپی پێ، لەدایکبووی ١٩٧٩)|ژۆلیۆ سیزار]]
* [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠١٧|٢٠١٧]]: {{ھێمای ئاڵا|چیلی}} [[  کلاودیۆ براڤۆ]]{{Col-end}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/کأس_القارات|سەردێڕ = کأس القارات|زمان = عەرەبی|سەردان = ٩ی تەممووزی ٢٠٢٠}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|FIFA Confederations Cup|جامی کیشوەرەکانی فیفا}}
{{جامی کیشوەرەکانی فیفا}}
{{تۆپی پێی نێودەوڵەتی}}
{{وتاری ھەڵبژێردراو|وەشان=|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٣}}
{{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|کۆمەڵگا|مێژوو|دەیەی ١٩٩٠|وڵاتەکان|عەرەبستانی سعوودی|فیفا}}

[[پۆل:جامی کیشوەرەکان|جامی کیشوەرەکان]]</text>
      <sha1>205t9092azcz018mymelh6r7okilzve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بیگ ئی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168928</id>
    <revision>
      <id>1583594</id>
      <parentid>1583560</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:03:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14829" sha1="r46gtlz9v6jpyi94grkg0fgxjtco4ha" xml:space="preserve">{{بەسەرداچوونەوە}}
{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناو                  = بیگ ئی
| وێنە                 = Big E HOF 2018.jpg
| قەبارەی وێنە         =
| جێگری_وێنە           =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی_خۆماڵی          = ئەیتۆری ئەوێن
| زمانی_ناوی_خۆماڵی    =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ١ی ئازاری ١٩٨٦
| شوێنی لەدایکبوون     = تامپا، ویلایەتی فلۆریدا
| ڕێکەوتی_ونبوون       =
| شوێنی_ونبوون         =
| ڕەوشی_ونبوون         =
| ڕێکەوتی مردن         =
| شوێنی مردن           =
| ھۆکاری مردن          =
| شوێنی دۆزینەوەی تەرم =
| شوێنی گۆڕ            =
| مۆنۆمێنتەکان         =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               =
| ناوەکانی تر          = بیگ ئی، بیگ ئی لانگستۆن
| نەژاد                =
| شارومەندێتی          =
| ڕادەی خوێندەواری     =
| پیشە                 =
| ساڵانی چالاکی          =
| خاوەنکار             =
| ڕێکخراو              =
| ناوبانگ              =
| کارە_دیارەکان        = زۆرانباز
| شێواز                =
| شار                  =
| مووچە                =
| دارایی               =
| باڵا                  = ١٨٠ سانتیمەتر
| کێش                  = ١٢٩ کیلۆگرام
| تەلەڤیزیۆن           =
| سەرناو               =
| وادە                 =
| پێشوو                =
| جێگر                 =
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرانبەرەکان         =
| ئایین                =
| سزای_تاوانباری       =
| ڕەوشی_تاوانباری      =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| منداڵەکان            =
| باوان                =
| خزمەکان              =
| خەڵاتەکان             =
| واژوو                =
| جێگری_واژوو          =
| قەبارەی_واژوو        =
| ماڵپەڕ               =
| پەراوێزەکان          =
| ڕەنگی پرچ            =
| ڕەنگی چاو            =
| قەبارەی جل           =
| قەبارەی پێڵاو         =
}}

'''ئەیتۆری ئەوێن''' ({{بە ئینگلیزی|Ettore Awen؛ لەدایکبووی ١ی ئازاری ١٩٨٦}}) زۆرانبازێکی پیشەگەر، ئەکتەری دەنگ، یاریزانی پێشووی بەرزکەرەوەی ھێز، یاریزانی تۆپی پێی ئەمریکییە. ئەوێن گرێبەستی بە ناوی بیگ ئی لەگەڵ WWE کردووە، لەسەر بڕاندی سماکداون نمایش دەکات.

ئەوێن یاریزانی تۆپی پێی زانکۆ بوو، لە زانکۆی لۆوا، وە دواتر بوو بە یاریزانی پاڵەوانی بەرزکەرەوەی ھێز لە ئەمریکا، دوای ئەوە گرێبەستی لەگەڵ WWE لە ساڵی ٢٠٠٩ ئیمزاکرد، ئەوێن بۆ زۆرانبازیی پاڵەوانییەتی [[فلۆریدا]] FCW دیاری کرا. دوای ئەوەی FCW بە ناوی NXT ناونرا، ئەوێن بوو بە دووەمین پاڵەوانی NXT لەوەتەی لە ساڵی ٢٠١٢ بەکارنامەی سەرەکی گەشتووە، چەندین جار پاڵەوانێتی بردووەتەوە، بووەتە پاڵەوانی «تیمی تاگی ڕاو»، پاڵەوانی «تیپی تاگی» شەش جار، پاڵەوانی «تیپی تاگی سماکداون». وەک بەشێک لە New day ڕیکۆردی بۆ درێژترین پاڵەوانێتی تیمی تاگ لە مێژووی WWEدا لە ٤٨٣ ڕۆژدا تۆمار کرد.

== ژیانی تایبەتی ==
ئەیتۆری ئەوێن&lt;ref name=&quot;OWW&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/b/big-e-langston.html|سەردێڕ=Profile|بڵاوکەرەوە=Online World of Wrestling|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6Fjd5Dq5v?url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/b/big-e-langston/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی نیسانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ١ی ئازاری ١٩٨٦ لە تامپا لە ویلایەتی فلۆریدا لە دایک بووە،&lt;ref name=&quot;OWW&quot;/&gt; کوڕی کۆچبەرانی جامایکی، (ئیلتۆر و مارگرێت ئەوینە).&lt;ref name=&quot;Hawkeyes&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.hawkeyesports.com/sports/m-footbl/mtt/ewen_ettore00.html|سەردێڕ=Ettore Ewen|بڵاوکەرەوە=[[Iowa Hawkeyes|HawkeyesSports.com]]|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131005010719/http://www.hawkeyesports.com/sports/m-footbl/mtt/ewen_ettore00.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131231001850/http://www.hawkeyesports.com/sports/m-footbl/mtt/ewen_ettore00.html |date=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}&lt;/ref&gt; لە قوتابخانەی ئامادەیی وارتۆن لە تامپا ئامادە بوو، لەوێ ژمارەیەک خەڵاتی وەرزشی بردەوە، لەوانە پاڵەوانێتی دەوڵەت لە زۆرانبازی ی ئامادەیی و بە ناوی &quot;ئاسنینی ساڵ&quot; لە ھەرێمی ھیلسبۆرۆ.&lt;ref name=&quot;Hawkeyes&quot;/&gt; دوای دەرچونی، ئەوێن لە زانکۆی لۆوا ئامادەبوو، لەوێ یاری تۆپی پێی ئەمریکی دەکرد، وەک یاریزانی بەرگریکار بۆ تیپی (لۆوا ھاوکیس) ئەوێن لە ساڵی ٢٠٠٤ کراسی سووری بۆ کرا، وەرزی ٢٠٠٥ی بەھۆی پێکانێک لە دەستدا، لە ساڵی ٢٠٠٦ وەک خوێندکارێکی قۆناغی دوو یاری دەکرد.&lt;ref name=&quot;Hawkeyes&quot;/&gt; دوای کۆلێژ ئێوێن سەرنجی ڕاکێشایە سەر وەرزشی بەرزکردنەوەی ھێز.

== پیشەی زۆرانبازی ==
دوای ئەوەی پێکان کۆتایی بەخەونەکانی ئەوێن ھێنا، کە یاریزانێکی پیشەگەر بوو، لەلایەن کەسێکەوە بەناوی جیم ڕۆس، ئەوێنی بەزۆرانبازی پرۆفیشناڵ ناساند. لەسەر پێشنیاری کەسی گوترا، ئەوێن لە پاڵەوانێتی فلۆریدا FCWدا تاقیکاری بۆ کراوە، کە ناوچەی گەشەسەندنی زۆرانبازی جیھانی WWEیە. ئەوێن قەناعەتی پێھات کە دەتوانێت لەو کارەدا باش بێت و زۆرانبازی بکات بۆ بژێوی ژیانی خۆی، وە بۆندی گەشەسەندووی لەگەڵی واژوو کرد لە ساڵی ٢٠٠٩.&lt;ref name=JerichoAugust15-55:20&gt;{{cite podcast| url=https://www.mixcloud.com/talkisjericho/tij-ep166-new-day/ | title= TIJ - EP166 - New Day| website= Mixcloud|publisher= [[Chris Jericho]]| host= [[Chris Jericho]]| date= August 2015| time= 55:20| access-date= August 11, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;test&quot;/&gt; بە وتەی ئەوێن، ھەرچەندە ئەو وەک منداڵێک ھەواداری زۆرانبازی بووە، بەڵام ئەو ھەرگیز بیری لەوە نەدەکردەوە کە بۆ بژێوی ژیان شتێک بکات، ھەرگیزیش ئەوە لە ئادابی من نییە، بە سوپاسەوە لە شوێنێکی ڕاست بوومە.&lt;ref name=JerichoAugust15-55:20/&gt;&lt;ref name=&quot;test&quot;/&gt; ئەوێن بۆ یانەی ئێف سی دەبلیو دەستنیشان کرا، کە لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ بە ناوی بیگ ئی لانگستۆنەوە دەرکەوت.&lt;ref name=&quot;test&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cagematch.net/?id=2&amp;nr=8880&amp;page=4|سەردێڕ=Matches &quot; Big E «Wrestlers Database &quot; CAGEMATCH – The Internet Wrestling Database|بڵاوکەرەوە=Cagematch.net|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130608031129/http://www.cagematch.net/?id=2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ١٢ی ئایاری ٢٠١١ لانگستۆن و کالڤن ڕەینز شکستیان بە ڕیچی بەلەمی ھەڵم و سێت ڕۆلینز ھێنا، بۆ بردنەوەی پاڵەوانێتی تیمی تاگی یانەی ئێف سی دەبلیو فلۆریدا، بەڵام لە ٢١ی تەممووزی ٢٠١١ پاڵەوانێتییەکەیان بە سی جەی پارکەر و دۆنی مارلۆ دۆڕاند.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1301110538|سەردێڕ=New FCW Tag Team champions crowned|دوایین=Gerweck|یەکەم=Steve|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠١١|ئیش=WrestleView|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120930070603/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1301110538|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt; لە میانەیی ڕووداوی زۆرانبازیی ئەوێن لە مانگی نیسانی ٢٠١٢ لانگستۆن ئەنتۆنیۆی سیسارۆی بەدەرھێنا.&lt;ref name=&quot;test&quot;/&gt; لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ لە ئەڵقەی ڕاو،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=James|یەکەم=Justin|سەردێڕ=JAMES'S WWE NXT RESULTS 8/1|ناونیشان=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_64115.shtml|ئیش=[[Wade Keller|Pro Wrestling Torch]]|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt; لانگستۆن یەکەم دەرکەوتنی کارنامە سەرەکییەکەی خۆی بە ھێرشکردنە سەر [[جۆن سینا]] و خۆدانەپاڵی لەگەڵ «ئەی جی لی» کرد، وە بەم شێوەیە خۆی وەک پارچەیەک لە WWE دامەزراند. دوای ماوەیەک لە ئەڵقەی ١٥ی تەممووزی ڕاودا [[دۆلف زیغلەر]] کۆتایی بە پەیوەندییەکەی لەگەڵ AJ ھێنا، ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کە ئەوێن دواتر لە ئێوارەدا ھێرشی بکاتە سەر. لە ٢٩ی تەمموزدا لە ئەڵقەی ڕاو، ئەوێن بەھۆی لادەربوون لەلایەن زیغلەرەوە بەزێنرا، دوای ئەوەی ئەی جی خۆی تێھەڵقورتاند و ھێرشی کردە سەر زیغلەر.

== فیلمۆگرافی ==
=== تەلەڤیزیۆن ===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ساڵ
!ناونیشان
!ڕۆڵ
!class=&quot;unsortable&quot;|تێبینی
|-
|٢٠١٥
|''Total Divas''
|خۆی
|ئەستێرەی میوان&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://youtube.com/watch?v=iGKt2P6lqHI|سەردێڕ=Paige sizes up Big E’s chest muscles: Total Divas Preview Clip, January 11, 2015|نووسەر=[[دەبلیوو دەبلیوو ئی|WWE]]|ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩|via=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=3|٢٠١٦
|''Swerved''
|خۆی
|
|-
|''Ride Along''
|خۆی
|
|-
|''Let's Make a Deal''
|خۆی
|ئەستێرەی میوان (لەگەڵ ڕۆژی نوێ)
|-
|٢٠١٩
|''Lazor Wulf''
|کانۆن وڵف
|ڕۆڵی سەرەکی
|}

=== یاریی ڤیدیۆیی ===
{|class=&quot;wikitable source&quot;
|-
!ساڵ
!ناونیشان
!وەک
!class=&quot;unsortable&quot;|تێبینی
|-
|٢٠١٣
|''WWE 2K14''
|بیگ ئی لانگستۆن
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.wwe.com/inside/2k/wwe-2k14/wwe-2k14-full-roster-revealed|سەردێڕ='WWE 2K14' full roster revealed|بڵاوکەرەوە=[[دەبلیوو دەبلیوو ئی|WWE.com]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;
|-
|٢٠١٤
|''WWE 2K15''
|بیگ ئی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.wwe.com/inside/2k/wwe-2k15/wwe-2k15-character-art-photos#fid-26839992|سەردێڕ=WWE 2K15 Character Art:photos|بڵاوکەرەوە=[[دەبلیوو دەبلیوو ئی|WWE.com]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;
|-
|٢٠١٥
|''WWE 2K16''
|بیگ ئی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.wwe.com/inside/2k/wwe-2k16/wwe-2k16-roster-playable-characters-superstars-divas|سەردێڕ=Superstars and Divas featured on WWE 2K16 roster list|بڵاوکەرەوە=[[دەبلیوو دەبلیوو ئی|WWE.com]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;
|-
|٢٠١٦
|''WWE 2K17''
|بیگ ئی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.wwe.com/section/wwe-2k17/article/wwe-2k17-roster-playable-characters-superstars|سەردێڕ=Superstars to be featured on WWE 2K17 roster|بڵاوکەرەوە=[[دەبلیوو دەبلیوو ئی|WWE.com]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;
|-
|٢٠١٧
|''WWE 2K18''
|بیگ ئی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.wwe.com/section/wwe-2k18/article/wwe-2k18-roster-playable-character-list|سەردێڕ=WWE 2K18 roster: Meet the Superstars joining the list of playable characters|بڵاوکەرەوە=[[دەبلیوو دەبلیوو ئی|WWE.com]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;
|-
|٢٠١٨
|''WWE 2K19''
|بیگ ئی
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://wwe.2k.com/roster/wwe-2k19|سەردێڕ=WWE 2K19 Roster|بڵاوکەرەوە=[[WWE 2K]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190423183805/https://wwe.2k.com/roster/wwe-2k19|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
|٢٠١٩
|''WWE 2K20''
|بیگ ئی
|
|-
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Ettore Ewen|بیگ ئی (زۆرانباز)}}
* {{IMDb name|name = ئەیتۆری ئەوێن}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:زۆرانبازە پیشەگەرە ئەمریکییەکان]]</text>
      <sha1>r46gtlz9v6jpyi94grkg0fgxjtco4ha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بانکی پی پی ئێف</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170400</id>
    <revision>
      <id>1583687</id>
      <parentid>1583541</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1583687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2853" sha1="ljriw6hxsm4anb7vho2oyeuksql7z5o" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:PPF Banka.svg|وێنۆک]]'''بانکی پی پی ئێف''' ({{بە ئینگلیزی|PPF Banka}}) بانکێکی [[کۆماری چیک|چیکییە]]، بە شێوەیەکی سەرەکی کار لەسەر دابینکردنی خزمەتگوزاری دارایی و وەبەرھێنان و ڕاوێژکاری و ھەروەھا بانکی تایبەت دەکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PPF bance stoupl letos čistý zisk o 30 procent na 941 milionů Kč {{!}} ČeskéNoviny.cz|ناونیشان=http://www.ceskenoviny.cz/zpravy/ppf-bance-stoupl-letos-cisty-zisk-o-30-procent-na-941-milionu-kc/1529672|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=www.ceskenoviny.cz|زمان=cs}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.ceskenoviny.cz/zpravy/ppf-bance-stoupl-letos-cisty-zisk-o-30-procent-na-941-milionu-kc/1529672 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://ultra.news/t-t/36350/state-bank-mauritius-gets-banking-license-india-woori-ppf-queue|سەردێڕ=State Bank of Mauritius gets banking license in India; Woori, PPF in queue {{!}} Ultra News|ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ئیش=Ultra News|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠١٨|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201026120315/https://ultra.news/t-t/36350/state-bank-mauritius-gets-banking-license-india-woori-ppf-queue|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠١٧، قازانجی ئەو ساڵەی بانکەکە گەیشتە ٣٨٥ ملیۆن کۆرونای چیکی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://zahranicni.ihned.cz/c1-66243430-ppf-bance-v-pololeti-stoupl-cisty-zisk-o-15-procent-postupne-tak-upevnuje-pozici-na-ceskem-bankovnim-trhu|سەردێڕ=PPF bance v pololetí stoupl čistý zisk o 15 procent. Postupně tak upevňuje pozici na českém bankovním trhu|دوایین=ČTK|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ئیش=Hospodářské noviny|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|زمان=cs-CZ}}&lt;/ref&gt;

بانکەکە لە ساڵی ١٩٩٢ دامەزراوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PPF Banka - History|ناونیشان=https://www.ppfbanka.cz/en/about-us#history|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=PPF Banka}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* {{وێبگە-کۆلکە|https://www.ppfbanka.cz/}}
{{پۆلی کۆمنز|PPF Banka}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>ljriw6hxsm4anb7vho2oyeuksql7z5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خەیاڵی خودا (کتێب)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172145</id>
    <revision>
      <id>1583712</id>
      <parentid>1400533</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T00:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4141" sha1="a9sp5yyrfs4yx1i5acmsyd28ybviiff" xml:space="preserve">{{Infobox book
| italic title      = 
| name              = خەیاڵی خودا{{هن}}The God Delusion
| image             = File:God delusion.JPG
| image_size        = 
| border            = 
| alt               = 
| caption           = 
| author            = [[ڕیچارد دۆکینز]]
| audio_read_by     = 
| title_orig        = 
| orig_lang_code    = 
| title_working     = 
| translator        = 
| illustrator       = 
| cover_artist      = 
| country           = {{ئاڵا|شانشینی یەکگرتوو}}
| language          =[[ئینگلیزی]]
| series            = 
| release_number    = 
| subject           = ڕەخنەگرتن لە ئایین {{هن}}[[بێخوایی]]
| genre             = 
| set_in            = 
| publisher         = پەرتووکەکانی بانتام
| publisher2        = 
| pub_date          =۲ی تشرینی یەکەمی ۲۰۰٦ 
| english_pub_date  = 
| published         = 
| media_type        = 
| pages             = ٤٦٤
| awards            = 
| isbn              = 978-0-618-68000-9
| isbn_note         = 
| oclc              = 
| dewey             = 
| congress          = 
| preceded_by       = 
| followed_by       = 
| native_wikisource = 
| wikisource        = 
| notes             = 
| exclude_cover     = 
| website           = 
}}
'''خەیاڵی خودا''' (بە [[ئینگلیزی]]:The God Delusion) یەکێکە لە پەرتووکە پڕفرۆشەکانی
[[ڕیچارد دۆکینز]] پسپۆڕ لە بەشی بایۆلۆژیای بەریتانی، کە لە ساڵی ٢٠٠٦ دا چاپ کراوە پەرتووکەکە لەسەر فەلسەفەی ئایینە، کە دۆکینز تێیدا فەلەسەفه لۆژیکییەکانی بیروباوەڕی ئایینی ڕوون دەکاتەوە و بەو ئەنجامەش دەکەوێت کە ئەگەری بوونی خودا زۆر کەمە و باوەڕبوون بە بوونی خودای تاکەکەسی تەنھا خەیاڵێکە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.edge.org/3rd_culture/bios/dawkins.html |سەردێڕ=The Third Culture: Richard Dawkins |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Edge.org |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181225104109/https://www.edge.org/3rd_culture/bios/dawkins.html%20 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Staff|سەردێڕ=Who's Who|بڵاوکەرەوە=[[A &amp; C Black]]|شوێن=London|ساڵ=٢٠٠٨|chapter=(Clinton) Richard Dawkins}}&lt;/ref&gt; دۆکینز لە پەرتووکەکەیدا ھاوبۆچوونە لەگەڵ ئەو لێدوانەی ڕابێرت پێرسیگ کە «کاتێک کەسێک باوەڕی بە شتێکی خەیاڵییە پێی دەڵێن شێتە، بەڵام کاتێک کۆمەڵێک کەس باوەڕیان بە شتێکی خەیاڵییە پێی دەڵێن [[ئایین]]» تا سەرەتای ساڵی ٢٠١٠ زیاتر لە ٢ ملیۆن لە وەشانی ئینگلیزیی ئەو پەرتووکە فرۆشرا و بۆ ٣١ زمانیش وەرگێڕدراوە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}

{{Wikiquote|Richard_Dawkins#The God Delusion (2006)|The God Delusion}}
{{Commons category|The God Delusion}}
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/newsnight/5372458.stm Newsnight Book Club] – Extracts from ''The God Delusion''
* [http://newhumanist.org.uk/1521 Richard Dawkins interviewed by Laurie Taylor in New Humanist magazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001135634/http://newhumanist.org.uk/1521 |date= ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ }}
* 
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کتێب|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|فەلسەفە|ئایین|ئیسلام|دەیەی ٢٠٠٠}}

[[پۆل:کتێبەکان بە زمانی ئینگلیزی]]
[[پۆل:وێژەی فەلسفەی ئایین]]
[[پۆل:وێژەی فەلسفەی دین]]</text>
      <sha1>a9sp5yyrfs4yx1i5acmsyd28ybviiff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:خالید عەزیزی</title>
    <ns>1</ns>
    <id>172299</id>
    <revision>
      <id>1583709</id>
      <parentid>1560471</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T22:26:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7753" sha1="hxwqzok0xgsz76xzz33ocar9wfzgqah" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[خالید عەزیزی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=739790 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161022160817/http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf بۆ http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161022160817/http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf بۆ http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٣:٢٥، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[خالید عەزیزی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=743211 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160820084505/http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA.pdf بۆ http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA.pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160820103018/http://fa.kurdistanukurd.com/files/asnad1.pdf بۆ http://fa.kurdistanukurd.com/files/asnad1.pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160820102448/http://fa.kurdistanukurd.com/files/asasnama.kdp_.pdf بۆ http://fa.kurdistanukurd.com/files/asasnama.kdp_.pdf زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏١٩:٣٦، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خالید عەزیزی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=842588 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161022160817/http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf بۆ http://fa.kurdistanukurd.com/files/barnmeasasnameFA..pdf زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٣:٠٦، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خالید عەزیزی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1560470 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221030102507/https://micnews.net/KU/Details/1950 بۆ https://micnews.net/KU/Details/1950 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٩:٢٣، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[خالید عەزیزی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583708 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160820131305/http://www.kurdistanukurd.com/?p=2582 بۆ http://www.kurdistanukurd.com/?p=2582 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160820131305/http://www.kurdistanukurd.com/?p=2582 بۆ http://www.kurdistanukurd.com/?p=2582 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢٢:٢٦، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>hxwqzok0xgsz76xzz33ocar9wfzgqah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تیپی مۆسیقای سلێمانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173569</id>
    <revision>
      <id>1583620</id>
      <parentid>1448526</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T14:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9520" sha1="jw2pwzlg9pamxzhmczw6p1e1xu1ph8u" xml:space="preserve">'''تیپی مۆسیقای سلێمانی''' گرووپێکی مۆسیقیی کوردی بوو. لە ساڵی ١٩٦٧ لەلایەن دەستەیەک لە ھونەرمەندانی شاری [[سلێمانی]] دامەزرا.&lt;ref&gt;ولیەم یوحەننا ژیان و کاری هونەریی (کتێب)، شنە عبدوڵڵا محەممەد، لاپەڕە ٤١.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;سلێمانی شارە گەشاوەکەم، بەرگی سێیەم لاپەڕە ١٦٠.&lt;/ref&gt; بە فەرمی ناساندن و وەرگرتنی مۆڵەتی کارکردنی دواکەوت بۆ ساڵی ١٩٧٣.&lt;ref&gt;[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/38501-تیپی-مۆسیقای-سلێمانی-یادی-50-ساڵەی-دامەزراندنی-دەکاتەوە تیپی مۆسیقای سلێمانی یادی 50 ساڵەی دامەزراندنی دەکاتەوە]، ماڵپەری [[کوردستان ٢٤]]، ٦ی تەممووزی ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.&lt;/ref&gt;

ئەندامەکان پێشتر بە شێوەی جیاجیا لە ھەندێک لە گرووپە مۆسیقاکانی تر وەکوو (ھیوا) و (خۆشی و بەختیاری) چالاک بوون&lt;ref&gt;[https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=9560&amp;type=farhang تیپی مۆسیقای سلێمانی.. گەوھەرێک لە ھونەری کوردیدا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210203040245/https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=9560&amp;type=farhang |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢١ }}، ماڵپەڕی خاک، ٢٣ی ئایاری ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.&lt;/ref&gt; و لە ڕادیۆ بەغدا بەرھەمیان تۆمار کردبوو کە دواتر ھەڵکەوتی پێشکەش کردنی چەند گۆرانی لە ھۆڵی سانەوی سلێمانی دەبێتە ھەوێنی دروست بوونی ئەم تیپە. ساڵی ١٩٦٩ لەگەڵ ھونەرمەندانی شانۆ تێکەڵ دەبن و تیپی (نواندن و مۆسیقای سلێمانی) دەست بەکار دەکا و ساڵێک بەردەوام دەبێت.

وێڕای دژواری لە کارکردنی ھونەریی لەساڵانی تازە دامەزراندنیدا، بەڵام تیپی مۆسیقای سلێمانی ڕۆڵی ھەبووە لە پاراستن و بەردەوامیدان بەشوناس و مۆسیقای کوردی.&lt;ref&gt;[http://www.chra.tv/web3/--/2470-2011-01-31-18-25-12.html ھونەرمەند سەلاح رەئوف: ھەرکاتێ ھونەر گەیشتە ئەوئاقارەی کە خاوەنی پەیامە ڕاستەقینەکەی خۆی بێت، ئەوا پێویستی بە پێشنیاری من نابێت]{{بەستەری مردوو|url=http://www.chra.tv/web3/--/2470-2011-01-31-18-25-12.html |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}، ماڵپەڕی چرا تیڤی، دیمانەکار: سۆران مارف کریم، ١ی شوباتی ٢٠٢١ ھێنراوە.&lt;/ref&gt;

== کەسایەتییەکان ==
=== دامەزرێنەران ===
دەستەی دامەزرێنەرانی تیپی مۆسیقای سلێمانی ھەریەکە لە&lt;ref&gt;[http://www.mamle.net/?page_id=5081 ووتاری تیپی مۆسیقای سلێمانی لەمەراسیمی یاد و بەخشینی خەڵاتی ماملێ بۆ ئەوتیپە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210203172116/http://www.mamle.net/?page_id=5081 |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢١ }}، ماڵپەری ماملێ، ٣ی ڕێبەندانی ٢٠١٦ بڵاوکراوەتەوە.&lt;/ref&gt;
# [[ئەنوەر قەرەداغی]]&lt;ref&gt;[http://www.regaykurdistan.com/index.php/edeb-huner/345-2015-06-26-10-52-59 ئەگەرلاسایی تورک وعەرەب بکەینەوە ون دەبین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150705202315/http://www.regaykurdistan.com/index.php/edeb-huner/345-2015-06-26-10-52-59 |date= ٥ی تەممووزی ٢٠١٥ }}، دیمانەیەک لەگەڵ ئەنوەر قەرەداغی لە ماڵپەڕی ڕێگای کوردستان، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥ بڵاوکراوەتەوە.&lt;/ref&gt;
# [[ولیەم یوحەننا]]
# [[فەرەیدوون سەعید دارتاش]]
# [[فەرید عیسا نەزەر]]
# [[محەممەد ئەمین حوسێن]]

ئەندامە سەرەتایییەکان:
# [[فرەنسیس داود]]&lt;ref&gt;[https://en.calameo.com/read/000253486c96d5e33a2b9 فەرھەنگ و کلتوری وڵاتانی دراوسێ کاریگەرییان بەسەر میوزیک و ئاوازی کوردییەوە ھەبووە]، ھەولێر، ژمارە ٦٤، موحسین یاسین، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ بڵاو کراوەتەوە.&lt;/ref&gt;
# [[خالید سەرکار]]
# [[حسێن عەلی]]
# [[سەربەست محەممەد]]
# [[جەمال شادان]]
# [[مەحموود دەف ژن]]
# [[ئیبراھیم محەممەد]]

=== گۆرانیبێژەکان ===
بەشێک لە گۆرانیبێژەکان:
# [[عەلی مەردان]]
# [[تایەر تۆفیق]]
# [[ڕەشۆل]]
# [[حەسەن زیرەک]]
# [[محەممەد ماملێ]]
# [[ڕەسووڵ گەردی]]
# [[کەریم کابان]]
# [[قادر کابان]]
# [[جەماڵ کابان]]
# [[عوسمان عەلی خەیات]]
# [[محەممەد ڕەزا]]&lt;ref&gt;[https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=84759&amp;rp=0&amp;act=print&amp;rf=1 ھونەرمەندێکی لەبیرکراوی شاری کەرکووک ، بەھەشتی ماموەستا { محمد رەزا }] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214050051/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=84759&amp;rp=0&amp;act=print&amp;rf=1 |date=١٤ی شوباتی ٢٠٢١ }}، کوردستان پۆست، ١٧ی ئازاری ٢٠١٨ بڵاو کراوەتەوە.&lt;/ref&gt;
# [[محەممەد ساڵح دیلان|حەمەساڵح دیلان]]
# [[حوسێن عەلی]]
# [[باکووری]]
# [[خەسرەو تۆفیق]]
# [[ھۆمەر دزەیی]]
# [[شەماڵ سائیب]]
# [[فوئاد ئەحمەد]]
# [[تەحسین تەھا]]
# [[حەمە جەزا|حەمەجەزا عەلی]]
# [[ناسر ڕەزازی]]
# [[ئیبراھیم خەیات]]
# [[تۆفیق عەلی]]
# [[ئەسعەد قەرەداغی]]
# [[عەدنان کەریم]]
# [[سەمیرە نادر]]
# [[کەریم خەمزەیی]]
# [[حەمە قوتو| محەممەد ئیبراھمیم عەبدول (حەمە قوتو)]]
# [[ئەسعەد قەرەداغی]]
# [[حەسەن گەرمیانی]]&lt;ref&gt;[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=12&amp;q=200910301308032155 حەسەن گەرمیانی]، کوردیپێدیا&lt;/ref&gt;
# [[عەباس محەممەد]]
# [[عەبدولقادر حەسەن]]
# [[کامەران عەبدولمەجید]]
# [[مستەفا ڕەئووف]]
# [[نەوڕۆز عەلی]]
# [[ئاوات فایق چالاک]]

== بەرھەمەکان ==
ھەندێک لە بەرھەمەکانی تیپی مۆسیقای سلێمانی

قادر کابان:
# لە درزی پەچەوە
# بە جارێ ماڵی وێرانم
# ڕوومەتی وەک گوڵی بێگەرد

کەریم کابان:
# یار جوانە
# لێ لێ لۆ لۆ
# یاران وەسیەتم
# قەت نەدەی ئازاری گیانی
# گیانە لە پرخەی خەوی خاومدا

ئیبراھیم خەیات:
# سیاچەمانە
# ھەر من ناشادم
# لەژێر ئاسمانی شینا
# بۆ ڕەنجەڕۆت کردم
# ئامان لەو قژە زەردە
# گیانەکەم بۆ وات لێکردم

ناسر ڕەزازی:
# ھەڕزاڵێ
# نازت بێ
# دە مەگری مەگری

کەریم خەمزەیی:
# ئاوەدان مەھاباد

محەممەد ئیبراھیم عەبدول (حەمە قوتو)
# سەوزەی کاڵەبەی

عوسمان عەلی خەیات:
# شیرینێ و مریمێ
# کۆرپەی دڵەکەی من
# غەزاڵێ
# دە بێنە بێنە
# کەسەکەم بۆ من نازانم
# کەی گوڵ وێنەی تۆ ناسک و جوانە

ئەسعەد قەرەداغی:
# خانم خانمێ
# لە یادم ناچێ
# سەوزەڵێ واھاتم
# تەنکە مەڕۆ لە دواتم
# ناسکۆڵەگیان
# ھەی بێنن
# کەمەرەشل
# کۆمەڵە شاخێک سەخت و گەردەن کەش
# کاروانچی

تۆفیق عەلی:
# خانباجی
# خانمێ وادێ
# سوێلە باڵابەرز
# یار وەرەوە
# تەنکەتەنکەی باران

عەدنان کەریم:
# شەوی تاریک و بێدەنگی
# دەسماڵێ دەسماڵێ

حەسەن گەرمیانی:
# لەرزان
# لێم یاخییە
# مەیلەنگێنە
# کەژاڵێ
# لانک
# سەوزەڵێ و خانم

عەباس محەممەد:
# خەوە خەیاڵە
# وەی وەی
# ھەی دەنوێ
# بۆ یەک شەو

عەبدولقادر حەسەن:
# بەھارە
# ھۆ کچێ
# خانمی مەزەدار
# بەیانی بوو
# تەیری بێ دان

کامەران عەبدولمەجید:
# لاوە لاوە

سەمیرە نادر:
# چاوێ ھەڵبێنە

مستەفا ڕەئووف:
# دەریا

نەورۆز عەلی:
# بەھاران خۆشە

ئاوات فایق چالاک:
# پەلە مەکە

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
*[http://hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/15023-2019-09-15-11-06-17 یاد و وەفایەک بۆ ھونەرمەندی موزیکژەن ولیەم یۆحەننا]{{بەستەری مردوو|url=http://hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/15023-2019-09-15-11-06-17 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}

{{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی|مۆسیقا|پارێزگای سلێمانی}}

[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان]]</text>
      <sha1>jw2pwzlg9pamxzhmczw6p1e1xu1ph8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تیپی مۆسیقای شۆڕش</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174252</id>
    <revision>
      <id>1583621</id>
      <parentid>1454546</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T14:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7298" sha1="bpolfnw0767f654ncxzl9njlecfj8nv" xml:space="preserve">'''تیپی مۆسیقای شۆڕش''' گرووپێکی مۆسیقیی کوردی بوو کە ساڵی ١٩٧٤ دامەزرا. زۆرینەی ئەندامانی [[تیپی مۆسیقای سلێمانی]] و [[تیپی مۆسیقای باواجی کۆیە]] و بەشێک لە ھونەرمەندانی [[ھەولێر|شاری ھەولێر]] بە ئامانجی پشتگیری لە خەباتی [[کورد]] و ھان دانی پێشمەرگە لە [[شۆڕشی ئەیلوول]]دا ئەم تیپەیان لە شاخ پێک ھێنا. سەرەڕای تۆمار کردنی زۆر بەرھەمی ناوازە بۆ ڕادیۆ دەنگی کوردستان، بۆ پێشمەرگە و کەس و کارەکانیان و ھەروەھا بۆ ئاوارەکانی [[باشووری کوردستان]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵات]] ئاھەنگیان دەگێڕا. گۆرانییەکانی (یاران وەسیەتم) و (شەو) ی [[کەریم کابان]] بەرھەمی تیپی مۆسیقای شۆڕشن کە لە گوندی [[وەسان]] تۆمار کراون و لە ٩ی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٧٤دا لە یادی ھەڵگیرسانی شۆڕشی ئەیلوولدا بڵاو کراونەوە.&lt;ref&gt;[https://sardem.org/?p=3338 کەریم کابان لە تەمەنی ٧٩ ساڵییدا: تا گۆرانی بڵێم گەنج و بەگڕوتینم و پیر نابم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211026215420/https://sardem.org/?p=3338 |date=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ }}، سەردەم، ئیدریس عەلی.&lt;/ref&gt;

== ئەندامان ==
ئەندامانی تیپی مۆسیقای شۆڕش:
# [[ئەنوەر قەرەداغی]]&lt;ref&gt;[https://rojnews.news/کلتوور-و-هونه‌ر/دڵی-ئەنوەر-قەرەداغی-بەرامبەر-ئاواز-و-گ/amp/ دڵی ئەنوەر قەرەداغی بەرامبەر ئاواز و گۆرانی نوێ پڕە لە ڕەخنە]{{بەستەری مردوو|url=https://rojnews.news/%DA%A9%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B1/%D8%AF%DA%B5%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D9%86%D9%88%DB%95%D8%B1-%D9%82%DB%95%D8%B1%DB%95%D8%AF%D8%A7%D8%BA%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8%DB%95%D8%B1-%D8%A6%D8%A7%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%DA%AF/amp/ |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}، ڕۆژ نیوز، تەڕزە تەھا.&lt;/ref&gt;
# [[خالید سەرکار]]
# [[سەلاح ڕەئووف]]&lt;ref&gt;[http://www.chra.tv/news/index.php/articles/articles/intervieuw/2470-2011-01-31-18-25-12791 ھونەرمەند سەلاح رەئوف: ھەرکاتێ ھونەر گەیشتە ئەوئاقارەی کە خاوەنی پەیامە ڕاستەقینەکەی خۆی بێت ئەوا پێویستی بە پێشنیاری من نابێت]{{بەستەری مردوو|url=http://www.chra.tv/news/index.php/articles/articles/intervieuw/2470-2011-01-31-18-25-12791 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}، چرا تیڤی&lt;/ref&gt;
# [[دلێر ئیبراھیم]]
# [[عوسمان محەممەد ئەمین]]
# [[ئەنوەر محەممەد ئەمین]]
# [[فاڕووق ساڵح]]
# [[ڕەنجبەر خۆشناو]]
# [[وریا ئەحمەد]]
# [[سەردار ئەحمەد]]
# [[فەرید عیسا]]
# [[ئەلبێرت عیسا]]
# [[عومەر سەرکار]]
# [[محەممەد ئەمین حسێن]]
# [[سەباح زاخۆلی]]
# [[نەجمەدین کەرکووکی]]
# [[نەوزاد عەلی کەریم]]
# [[سەباح محەممەد ئەمین]]
# [[نووری قەرەداغی]]
# [[جەماڵ شادان]]
# [[محەممەد ئیسماعیل]]
# [[جەلال عەزیز ڕەسووڵ]]
# [[فەرەیدوون دارتاش]]
# [[فەرەنسیس داوود]]
# [[فەرید داوود]]
# [[حسێن قەرەداغی]]
# [[واحید مەرجان]]&lt;ref&gt;[http://www.ekurds.com/kurdish/wahidmarjan.htm ھونەرمەندی نەمر واحید مەرجان]{{بەستەری مردوو|url=http://www.ekurds.com/kurdish/wahidmarjan.htm |date=حوزەیرانی ٢٠٢١ }}، ٩ی شوباتی ٢٠١٦ بڵاو کراوەتەوە.&lt;/ref&gt;
# [[موئەبەد قوستەنتین]]
# [[جەنان قوستەنتین]]
# [[سەید ئەحمەد عەبدولکەریم ساڵح]]&lt;ref&gt;[http://hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/826-2018-02-05-11-31-36 لە ساڵیادی کۆچی دوایی ھونەرمەندی موزیک ژەن سەید ئەحمەد بەرزنجیدا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180207170207/http://hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/826-2018-02-05-11-31-36 |date= ٧ی شوباتی ٢٠١٨ }}، سایتی ھەولێر، ٥ی شوباتی ٢٠١٨ بڵاو کراوەتەوە.&lt;/ref&gt;
# [[مستەفا ڕەئووف]]

گۆرانیبێژەکان:
# [[عوسمان عەلی]]
# [[کەریم کابان]]
# [[سەلاح مەجید]]
# [[فوئاد ئەحمەد]]
# [[ڕەسووڵ گەردی]]
# [[قاسم حەمید]]
# [[سەرحەد ئەحمەد]]
# [[جەمیل دھۆکی]]
# [[عومەر خەزان]]
# [[حەسەن گەرمیانی]]&lt;ref&gt;[https://garmiany.com/hassen_garmiany/وتاروڕۆژنامه-وانی/ حەسەن گەرمیانی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171223124738/http://garmiany.com/hassen_garmiany/%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%88%DA%95%DB%86%DA%98%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C/ |date=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ }}&lt;/ref&gt;
# [[ئیبراھیم سابیر]]
# [[ئەسعەد قەرەداغی]]
# [[ئیسماعیل وەندی]]
# [[عەبدولڕەحمان زەنگەنە]]
# [[محەممەد تەیب تاھیر]]
# [[جیھانبەخش محەممەد کۆیی]]
# [[ڕەمەزان زاخۆلی]]
# [[عیزەدین تەمۆ]]
# [[نەجمەدین عەنتەر ئۆغلو]]

== بەرھەمەکان ==
ھەندێک لە بەرھەمەکانی تیپی مۆسیقای شۆڕش:
# من پێشمەرگەی کوردستانم
# کوردستان نیشتمانی کورد
# کوردستان نیشتمانی جوان
# ئێمە ڕۆڵەی کوردین
# ئێمە کوردین
# کوردم ئەمن
# ئەی کوردینە
# پێشمەرگەین و کۆڵنەدەر
# بە کوردی کە وا زمانم پژا
# ئەو شەھیدانەی خوێنیان ڕژا
# شەھید
# ھەوارە
# دەمی ڕاپەڕین

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
*[https://www.kurdistantv.net/ku/2019/04/06/music/تیپی-مۆسیقای-شۆڕش-١٩٧٤-١٩٧٥٣١٩  تیپی مۆسیقای شۆڕش]{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdistantv.net/ku/2019/04/06/music/%D8%AA%DB%8C%D9%BE%DB%8C-%D9%85%DB%86%D8%B3%DB%8C%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4-%D9%A1%D9%A9%D9%A7%D9%A4-%D9%A1%D9%A9%D9%A7%D9%A5%D9%A3%D9%A1%D9%A9 |date=ئازاری ٢٠٢١ }} [[کوردستان تیڤی]]
*[http://diplomaticmagazine.net/interview/1301?fb_comment_id=2474573282584464_2475219565853169 ئەنوەر قەرەداغی بۆ دیپلۆماتیک: گۆرانی کوردی ئێستا وەک خواردنی موعەلەبات وایە]{{بەستەری مردوو|url=http://diplomaticmagazine.net/interview/1301?fb_comment_id=2474573282584464_2475219565853169 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}

{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی}}

[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان]]</text>
      <sha1>bpolfnw0767f654ncxzl9njlecfj8nv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تیپی مۆسیقای سازان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174845</id>
    <revision>
      <id>1583619</id>
      <parentid>1496549</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T14:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="933" sha1="l6is6lqg9sr3o36knzc1pu6scwz217e" xml:space="preserve">{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
'''تیپی مۆسیقای سازان''' گرووپێکی مۆسیقیی کوردی بوو کە ساڵی ١٩٨٦ لە شاری [[ھەولێر]] دامەزرا.

== ئەندامان ==
# [[کاوە کاوانی]]
# [[بژار دیلان]]
# [[باسل سەباح]]
# [[لوقمان شێخانی]]

== سەرچاوەکان ==
*[http://www.chra.tv/web3/hawalakan-hawalakan/1741-2011-01-31-18-25-12.html کاوە کاوانی: ئەگەر فولکلۆر بە بەرگیکی نویً تازە بکریًتە ئەو خزمەتێکی چاک دەکات]{{بەستەری مردوو|url=http://www.chra.tv/web3/hawalakan-hawalakan/1741-2011-01-31-18-25-12.html |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} [[چرا تیڤی]]

{{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی}}
{{مۆسیقا-کۆلکە}}

[[پۆل:گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان]]</text>
      <sha1>l6is6lqg9sr3o36knzc1pu6scwz217e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زەینەب جەلالیان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179625</id>
    <revision>
      <id>1583726</id>
      <parentid>1579880</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T09:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24271" sha1="h203v9m60egkh5flxcm25q5d35oefde" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=زەینەب جەلالیان {{ھن}} زێنەب جەلالیان|ڕەوشی_تاوانباری=|تەلەڤیزیۆن=|سەرناو=|وادە=|پێشوو=|جێگر=|حیزب=|بزاڤ=|بەرانبەرەکان=|ئایین=|criminal_charge=ئەندامییەتی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان|پژاک]]|سزای_تاوانباری=[[زیندانی ھەتاھەتایی]]|مووچە=|ھاوسەر=|منداڵەکان=|یار=|باوان=|خزمەکان=|خەڵاتەکان=|واژوو=|جێگری_واژوو=|قەبارەی_واژوو=|ماڵپەڕ=|پەراوێزەکان=|ڕەنگی پرچ=|ڕەنگی چاو=|قەبارەی جل=|دارایی=|باڵا=|کێش=|شار=|وێنە=|مۆنۆمێنتەکان=|لێدوانی وێنە=|ناوی_خۆماڵی=|زمانی_ناوی_خۆماڵی=|ناوی کاتی لەدایکبوون=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=[[١٩٨٢]]ی [[ڕۆژژمێری زایینی|زایینی]]|شوێنی لەدایکبوون=[[دیم قشڵاق]]، [[ماکۆ]]|ڕێکەوتی_ونبوون=|شوێنی_ونبوون=|ڕەوشی_ونبوون=|ڕێکەوتی مردن=|شوێنی مردن=|شوێنی دۆزینەوەی تەرم=|ھۆکاری مردن=|شوێنی گۆڕ=|شێواز=|نیشتەجێ=|نەتەوە=[[کورد]]|ناوەکانی تر=|نەژاد=|شارومەندێتی=|ڕادەی خوێندەواری=|پیشە=|ساڵانی چالاکی=|خاوەنکار=|ڕێکخراو=|ناوبانگ=|کارە_دیارەکان=|قەبارەی وێنە=|جێگری_وێنە=|قەبارەی پێڵاو=}}

'''زەینەب جەلالیان''' (لەدایکبووی ١٩٨٢ لە [[ماکۆ]]) زیندانییەکی سیاسیی [[کورد|کوردە]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] کە بە کۆنترین زیندانی سیاسیی ژن لە [[ئێران]] پێناسە دەکرێت؛ ھەروەھا قورسترین سزاشی لەنێویاندا ھەیە. تۆمەتی ئەندامییەتی [[پارتی ژیانی ئازادی کوردستان|پژاک]] و بەزاندنی نایاسایی سنوور خراوەتە پاڵ زەینەب و سەرەتا بە ساڵێک زیندان و سێدارە مەحکووم بوو کە دواتر بۆ [[زیندانی ھەتاھەتایی]] کەم بۆوە. زەینەب تاوەکوو ئێستا مافی مەرەخەسی پێ نەدراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=زێنەب جەلالیان، کۆنترین زیندانی سیاسیی ژن لە گرتووخانەکانی ئێراندا|ناونیشان=https://rojpress.wordpress.com/2020/10/10/1-943/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=ڕۆژپڕێس {{!}} Rojpress|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.ohchr.org/Documents/Issues/Detention/Opinions/Session75/Opinion_2016_1_Iran.pdf concerning Zeinab Jalalian]&lt;/ref&gt;

== ژیاننامە ==
زەینەب جەلالیان کچی عەلی ساڵی ١٣٦١ی [[ڕۆژژمێری ئێرانی|کۆچی ھەتاوی]] لە دێھاتێکی شاری ماکۆ لە دایک بووە و لە تەمەنێکی کەمدا پەیوەستی ڕیزی [[گەریلا|گەریلاکانی]] [[پارتی کرێکارانی کوردستان|پەکەکە]] بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ژیاننامەی زێنەب جەلالیان، گیراوی سیاسی بە بۆنەی ڕۆژی جیھانی ژن: چاوی گەل|ناونیشان=http://chawigal.com/?p=5158|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210510221620/http://chawigal.com/?p=5158}}&lt;/ref&gt;

== دەستبەسەر بوون ==
زەینەب ٢٠ی ڕەشەممەی ساڵی ١٣٨٦ – ١٠ی ئازاری ٢٠٠٨ لە ڕێگای [[کرماشان]] - [[سنە]] نزیک [[کامیاران]]، لە خاڵی پشکنینی قازانچی کرماشان لەلایەن ھێزەکانی [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|ئیتلاعاتی ئێران]]ەوە کە چەکدار بوون و جلی مەدەنییان لەبەردا بووە قۆڵبەست کراوە و دەوری ئۆتۆمبێلەکەیان داوە و بە زەبری لێدان ھێناویانەتە خوار و لە سندووقی ماشێنێکی تریان ھاویشتووە و بۆ گرتووخانەی ئیتلاعاتی کرماشان کە بە زیندانی مەیدان نەفت ناوبانگی ھەیە؛ گوازراوەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زەینەب جەلالیان؛ ڕزگاربووی بەردەم پەتی سێدارە، لەزینداندا ململانێ لەگەڵ نەخۆشیدا دەکات|ناونیشان=https://hawlati.co/page_detail?smart-id=15947|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=hawlati.co|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://hawlati.co/page_detail?smart-id=15947 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; دوای سێ ھەفتان بنەماڵەی زێنەبیان ئاگادار کردەووە و خۆیشی ھەفتەیەک دواتر لە پەیوەندییەکدا ھەواڵی گیرانەکەی پشتڕاست کردەوە.

== حوکم ==
زەینەب جەلالیان سەرماوەزی ساڵی ١٣٨٧ لەلایەن لقی یەکی دادگای شۆڕشی کرماشان بە تۆمەتی چوونەدەری نایاسایی لە سنوور بە ساڵێک زیندان و بە تۆمەتی ھاوکاری و ئەندامییەتی پژاک و چالاکی چەکداری دژ بە [[ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] بە واتایەکی تر محاربە و دژایەتی لەگەڵ خودا بە سێدارە مەحکووم بووە؛ ئەو دادگایە بە بێ حازر بوونی پارێزەر و لە چەند خولەکدا بەڕێوە چووە؛ زێنەب ئەو تۆمەتانەی ڕەت کردووەتەوە و وتوویەتی تەنیا بە شێوەی مەدەنی و بێ چەک ھاوکاریی پەکەکەی کردووە. ئەم حوکمە بانەمەڕی ١٣٨٨ لەلایەن ئەنجومەنی باڵا پشتڕاست و پەسەند کراوە. بەھۆی ناڕەزایەتی زۆر لە ناوخۆ و دەرەوی ئێران، خەزەڵوەری ١٣٩٠ زێنەب وەبەر لێبووردنی [[عەلی خامنەیی|خامەنەیی]] کەوتووە و حوکمەکەی لێ بووەتە [[زیندانی ھەتاھەتایی]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زەینەب جەلالیان بۆ بەندیخانەی کرماشان گوازرایەوە – Renas News|ناونیشان=https://renasnews.com/%D8%B2%DB%95%DB%8C%D9%86%DB%95%D8%A8-%D8%AC%DB%95%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%86-%D8%A8%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512230245/https://renasnews.com/%d8%b2%db%95%db%8c%d9%86%db%95%d8%a8-%d8%ac%db%95%d9%84%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%a8%db%86-%d8%a8%db%95%d9%86%d8%af%db%8c%d8%ae%d8%a7%d9%86%db%95%db%8c-%da%a9%d8%b1%d9%85%d8%a7%d8%b4%d8%a7}}&lt;/ref&gt; زێبەب لە نامەیەکی ھاوبەشدا لەگەڵ کچەکوردی زیندانی، [[سۆھەیلا حیجاب]] ئاشکرا وتوویەتی داوای ئازادی و لێبوردن و مەرەخەسی ناکەم چون ھیچ ھەڵەیەکم نەکردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زێنەب جەلالیان و سوھەیلا حیجاب نامەیەکییان بڵاو کردەوە – خۆڕاگری|ناونیشان=https://xoragri.com/?p=2338|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}{{بەستەری مردوو|url=https://xoragri.com/?p=2338 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== گرتووخانەکان ==
* زەینەب ھەر لە کاتی دەستبسەر بوونییەوە ھەتاکوو سەرماوەزی ١٣٩٣ لە زیندانی دێزالاوای کرماشان بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=KHRN|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Four Times Transfer and Exile in Six Months; Zeynab Jalalian Transferred to Yazd Prison|ناونیشان=https://kurdistanhumanrights.org/en/four-times-transfer-and-exile-in-six-months-zeynab-jalalian-transferred-to-yazd-prison/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=KHRN|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210511212010/https://kurdistanhumanrights.org/en/four-times-transfer-and-exile-in-six-months-zeynab-jalalian-transferred-to-yazd-prison/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* بۆ ماوەی پێنج مانگ ساڵی ١٣٨٨ بۆ بەندی ٢٠٩ی [[زیندانی ئێڤین]] ڕاگوێزرا و دوایە دیسان بردراوە کرماشان.
* ساڵی ١٣٩٣ دوای بەدواداچوونێکی زۆر ھێشتیان بچێتە گرتووخانەی شاری [[خۆی]].
* ٩ی بانەمەڕی ١٣٩٩ – ٤ی نیسانی ٢٠٢٠، زەینەب بە ھۆکارگەلێکی نادیار ڕاگوێزرا و دوایە ڕوون بۆوە لە گرتووخانەی کرماشانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕاگواستنی زەینەب جەلالیان بۆ شوێنێکی نادیار|ناونیشان=https://hengaw.net/so/news/ڕاگواستنی-زێنەب-جەلالیان-بۆ-شوێنێکی-نادیار|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Hengaw|زمان=ku-Arab}}&lt;/ref&gt;
* چوار ڕۆژ دواتر زەینەبیان بردە بەندی دابڕگەی زیندانی قەرچەکی [[وەرامین]] کە خرابترین زیندانە بۆ ژنان لە ئێران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=زەینەب جەلالیان گوازراوەتەوە بۆ زیندانی وەرامین|ناونیشان=https://www.aryen.tv/2020/05/02/%D8%B2%DB%95%DB%8C%D9%86%DB%95%D8%A8-%D8%AC%DB%95%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%D8%AA%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%86-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AF/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Aryen News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210511115710/https://www.aryen.tv/2020/05/02/%D8%B2%DB%95%DB%8C%D9%86%DB%95%D8%A8-%D8%AC%DB%95%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%D8%AA%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%86-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AF/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=KHRN|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Concerns Over the Fate of Zeynab Jalalian in the Quarantine of Qarchak Prison|ناونیشان=https://kurdistanhumanrights.org/en/concerns-over-the-fate-of-zeinab-jalalian-in-the-quarantine-of-qarchak-prison/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=KHRN|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512223710/https://kurdistanhumanrights.org/en/concerns-over-the-fate-of-zeinab-jalalian-in-the-quarantine-of-qarchak-prison/}}&lt;/ref&gt;
* ٥ی پووشپەڕ لە قەرچەکەوە بۆ نەندی تاکەکەسی گرتووخانەی ژنانی [[کرمان]] ڕاگوێزراوە. ٩ی گەلاوێژی ھەمان ساڵ لەوێڕا پەیوەندی بە ماڵەکەیانەوە گرت و بە [[زمانی فارسی|فارسی]] قسەی کرد و وتی ئیزنی ئەوەم پێ نادەن بە [[زمانی کوردی|کوردی]] بتاندۆنم.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=.|ناونیشان=https://iranwire.com/fa/special-features/39895|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=IranWire}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Exclusive: Zeinab Jalalian in bad condition in prison|ناونیشان=https://iranintl.com/en/iran/exclusive-zeinab-jalalian-bad-condition-prison|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Iran International|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512223719/https://iranintl.com/en/iran/exclusive-zeinab-jalalian-bad-condition-prison}}&lt;/ref&gt;
* ٣١ی جۆزەردانی ١٣٩٩ – ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ زەینەب بۆ گەڕاندنەوەی بۆ زیندانی خۆی و نەچوونەوە بۆ ئێڤین مانی لە خواردن گرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زەینەب جەلالیان لە زندانی قرچەکی وەرامین مانی لە خواردن گرت|ناونیشان=http://komarixwaz.com/ku/index.php/7-2011-10-19-15-52-34/10313-2020-06-21-00-01-59|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=komarixwaz.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210511134028/http://komarixwaz.com/ku/index.php/7-2011-10-19-15-52-34/10313-2020-06-21-00-01-59}}&lt;/ref&gt;
* ٣ی ڕەزبەری ١٣٩٩ – ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ لەسەرڕاوە لە کرمانەوە بۆ دێزیلاوای کرماشان نێردراوە، حاڵی زێنەب وەندە خراپ بووە کە لەوێ بە زۆری بەرپرسیارەتییان قەبوول کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=&quot;زەینەب جەلالیان&quot; بۆ زیندانی دێزڵاوای کرماشان ڕاگوێزرا|ناونیشان=https://kurdpa.net/so/news/زەینەب-جەلالیان-بۆ-زیندانی-دێزڵاوای-کرماشان-ڕاگوێزرا|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Kurdpa|زمان=ku-Arab}}&lt;/ref&gt;
* ٢٠ی خەزەڵوەری ١٣٩٩–١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ زەینەبیان ناردە گرتووخانەی [[یەزد]]،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=KHRN|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Political prisoner Zeynab Jalalian in critical condition in Yazd|ناونیشان=https://kurdistanhumanrights.org/en/political-prisoner-zeynab-jalalian-in-critical-condition-in-yazd/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=KHRN|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210518084630/https://kurdistanhumanrights.org/en/political-prisoner-zeynab-jalalian-in-critical-condition-in-yazd/}}&lt;/ref&gt;  ڕۆژێک پێشتر پێیان ڕاگەیاندنوو دەینێرنەوە پارێزگای خۆی بەڵام ڕاست نەبوو و تا گەیشتبوو ئەوێش لە ڕێگا زۆریان لێ دابوو. بۆ ئازاری ڕەوانی زیاتر ئاواھی لە شاری خۆی دوور دەخرێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=KHRN|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Four Times Transfer and Exile in Six Months; Zeynab Jalalian Transferred to Yazd Prison|ناونیشان=https://kurdistanhumanrights.org/en/four-times-transfer-and-exile-in-six-months-zeynab-jalalian-transferred-to-yazd-prison/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=KHRN|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210511212010/https://kurdistanhumanrights.org/en/four-times-transfer-and-exile-in-six-months-zeynab-jalalian-transferred-to-yazd-prison/}}&lt;/ref&gt;

== نەخۆشییەکان ==
* زەینەب لە ماوەی ئەو چەند ساڵ زیندانییە بەھۆی ئەشکەنجە بۆ دانپێدانانی زۆرەملی تووشی نەخۆشی جۆراوجۆر بووە: دڵ و ڕیخۆلە و گورچیلەکانی کێشەیان پەیدا کردووە، لای ڕاستی جەستەی بێھەستە بەڵام پشکنینی بۆ نەکراوە و ھۆکارەکەی ڕوون نییە، لەبەر سترێس و ئەو فشارانە کە بۆی دێنن تووشی تە‌وژمی خوێنی بە‌رز و نزمیش بووە، زمانی کێشەی بۆ ساز بووە و قووتدان بۆی ئەستەمە، ددانەکانی ساغ نەماون و ئەگەری لەدەستدانی سۆمای چاوەکانیشی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئەگەری لەدەستدانی چاوی زەینەب جەلالیان|ناونیشان=https://zagrospost.com/4663|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=زاگرۆس پۆست|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200926232245/http://zagrospost.com/4663}}&lt;/ref&gt; ئیزنی پشکنین یان نەشتەرگەری و چارەسەریی پزشکی لە دەرەوەی زیندان بە زەینەب نادرێت مەگەر بەو مەرجەی بە درۆ دان بەو شتە دابنێت کە ئەوان دەیانھەوێت کە زەێنەب نایکات و تەنانەت بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی، لە داودەرمانی ناو زیندانیش خۆی پاڕاستووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Association|یەکەم=Kurdistan Human Rights|ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠١٨|سەردێڕ=زیندانی خۆی / مەترسی ھەیە زەینەب جەلالیان بینایی چاوەکانی لە دەست دابێت|ناونیشان=https://www.kmmk.info/ku/11154/زیندانی-خۆی-مەترسی-ھەیە-زەینەب-جەلالی/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕەوشی تەندروستی زێنەب جەلالیان نالەبارە|ناونیشان=https://masoudmanaf.wordpress.com/2012/07/19/1-207/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=مەسعوود مەناف{{!}}Masoud Manaf|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.amnesty.org/download/Documents/MDE1385982018ENGLISH.pdf IRANIAN KURDISH WOMAN DENIED MEDICAL CARE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200227045502/https://www.amnesty.org/download/Documents/MDE1385982018ENGLISH.pdf |date=٢٧ی شوباتی ٢٠٢٠ }}&lt;/ref&gt;
* حوزەیرانی ٢٠٢٠ زێنەب لە زیندانی وەرامین [[ڤایرۆسی کۆرۆنا]] گرت و ھەناسەی تووند بوو کە دواتر تووشی [[ئاسما|ئاسمی]] کرد. زەیبەب بە ماڵێیانی ڕاگەیاند بۆ چارەسەری نەیانبردووەتە دەرەوەی گرتووخانە و لەگەڵ چەند کەسێکی دیکەی تووشبوو پێکەوە لە کەرەنتینە دان.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Corporation|یەکەم=Nalia|سەردێڕ=ئێران.. زەینەب جەلالیان زیندانی سیاسی کورد تووشی کۆرۆنا بوو|ناونیشان=https://www.nrttv.com/News.aspx?id=30670&amp;MapID=3|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.nrttv.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فاتمە کەریمی: زەینەب جەلالیان لە ڕێگای باوکییەوە پشت ڕاستکراوە کە تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بووە|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/5455156.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=VOA|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Kurdish Political Prisoner Contracts Coronavirus in Iran’s Qarchak Prison|ناونیشان=https://iran-hrm.com/index.php/2020/06/07/kurdish-political-prisoner-contracts-coronavirus-in-irans-qarchak-prison/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Iran HRM|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ئەشکەنجە ==
زێنەب تا ھەشت مانگ مافی گرتنی پارێزەری نەبووە. لە ژوورەکانی تاکەکەسیدا ڕاگیراوە. بە شێوەی جۆراوجۆر وەکوو: سەر لە دیواردان، ھەڕەشەی دەستدرێژی، شەق و مست لە زگ و شەلاخکاری لاقەکانی، قەدەغە کردنی ئاودەست و پشوو، [[حیجاب]]ی زۆرەملی تەنانەت لە بەندی ژنانەش، پشکنین و لەناو بردنی کەلوپەلەکانی و لەژێر چاوەدێر خستنی ھەموو ھەڵسوکەوت و وتوێژەکانی ئەشکەنجە دراوە تاوەکوو لە پێش کامێرا و بۆ بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی دان بە کاری نەکردوو دابنێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Document|ناونیشان=https://www.amnesty.org/en/documents/document/?indexNumber=mde13/8598/2018&amp;language=en|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.amnesty.org|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠١٥|سەردێڕ=Report On Torture And Illegal Imprisonment Of Kurdish Political Prisoner Zeinab Jalalian|ناونیشان=https://rojavareport.wordpress.com/2015/08/31/report-on-torture-and-illegal-imprisonment-of-kurdish-political-prisoner-zeinab-jalalian/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=The Rojava Report|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Iranian Judicial Officials Suggest Kurdish Prisoner Will Get Temporary Leave if She Agrees to Televised “Confession”|ناونیشان=http://www.iranhumanrights.org/2016/02/zeinab-jalalian/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Center for Human Rights in Iran}}&lt;/ref&gt;

== کاردانەوەکان ==
* [[ڕێکخراوەی لێبوردنی نێونەتەوەیی]] خەرمانانی ١٣٩٩ لە ڕاگەیەندراوەیەکدا ڕایگەیاند کەمتەرخەمی لە ھەمبەر نەخوشیی زێنەب ئەشکەنجەیە و ھەموو بۆ ئەوەیە ناچار بە دان پێدانانی بکەن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=تداوم حبس زینب جلالیان، زندانی سیاسی در سلول انفرادی زندان کرمان|ناونیشان=https://humanrightsinir.org/zeynabjalalian-3/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=حقوق بشر در ایران|زمان=fa-IR}}&lt;/ref&gt;
* [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] ساڵی ٢٠١٦ داوای لە ئێران کرد بە زووترین کات زەینەب جەلالیان ئازاد بکرێت و قەرەبووی ئەو چەند ساڵ زیندان و ئەشکەنجانەی بۆ بکرێتەوە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|مافەکانی مرۆڤ|کوردستان|ئێران|سیاسەت}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]]
[[پۆل:خەڵکی ماکۆ]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:ژنانی سیاسیی کورد]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ژنە کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]</text>
      <sha1>h203v9m60egkh5flxcm25q5d35oefde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئەحمەد یاسین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180043</id>
    <revision>
      <id>1583607</id>
      <parentid>1583482</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:05:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72316" sha1="bv7ae2a0ok5psqbufva64ky7qhak1wx" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی|
ناو=ئەحمەد ئیسماعیل یاسین|
ڕێکەوتی لەدایکبوون=٢٨ حوزەیرانی ١٩٣٨|
شوێنی لەدایکبوون=ئەلجورە، عەسقەلان، فەلەستین|
ڕێکەوتی مردن=٢٢ ی ئازار ٢٠٠٤|
ھۆکاری مردن=لەپڕکوژی لەلایەن فرۆکەیەکی ئیسرائیل|
نەتەوە=عەرەب|
پیشە=سەرۆکی بەرەنگاری فەلەستینی، مامۆستای زمانی عەرەبی، پێشنوێژ و وتارخوێن|
ناوەکانی تر=شێخی بەرەنگاری، شێخی فەلەستین، شێخی ڕاپەڕین|
حیزب=حەماس|وێنە=Ahmed Yassin.jpg|ناوی خۆماڵی=ئەحمەد سەعدە|ھاوسەر=حەلیمە یاسین}}
'''ئەحمەد ئیسماعیل یاسین''' ({{بە عەرەبی|أحمد إسماعیل یاسین}}؛ ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٣٦ – ٢٢ی ئازاری ٢٠٠٤) سیاسەتمەدار و ئیمامێکی فەلەستینی بووە و لە ساڵی ١٩٨٧دا ڕێکخراوی چەکداری ئیسلامی ناسیۆنالیستی فەلەستینی [[حەماس]]ی لە کەرتی غەززە دامەزراند.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Costigan|یەکەم١=Sean S.|دوایین٢=Gold|یەکەم٢=David|سەردێڕ=Terrornomics|ڕێکەوت=ی ی 2007|بڵاوکەرەوە=Ashgate|شوێن=Aldershot|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٥٤٦-٤٩٩٥-٣|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=CtfSiaj9R5wC&amp;q=Ahmed+Yassin+%22suicide+bombing%22+%22islamic+state%22+hamas|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عامر|یەکەم=عدنان أبوو|سەردێڕ=فی الذکری ال17 لاستشھادە.. کیف تجرأت إسرائیل علی اغتیال الشیخ أحمد یاسین؟|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/news/politics/2021/3/22/فی-ذکراھ-ال17-لماذا-اغتالت-إسرائیل|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حقیقة أحمد یاسین.. مؤسس حماس|ناونیشان=http://www.islamist-movements.com/26559|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=بوابة الحرکات الاسلامیة}}&lt;/ref&gt; شێخ ئەحمەد یاسین لە گوندی ئەلجورەی ناوچەی مەجدالی باشووری کەرتی غەزە لەدایک بووە و خۆی و خێزانەکەی دوای شەڕی ١٩٤٨ پەنایان بۆ کەرتی غەزە بردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=تعرف علی مؤسس حرکة حماس فی ذکری اغتیالھ|ناونیشان=https://www.bbc.com/arabic/world-47654181|newspaper=BBC News عربی|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الشیخ أحمد یاسین|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/2004/10/03/الشیخ-أحمد-یاسین|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}&lt;/ref&gt; لە تەمەنی لاوییەتیدا لە کاتی وەرزشکردندا تووشی پێکان بوو لە ئەنجامدا تووشی ئیفلیجی گشتی بوو. سەرەتا وەک مامۆستایەکی خوێندنی زمانی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و پەروەردەی ئیسلامی لە ناوەندە ئیسلامییەکان کاری کردووە و دواتر لە مزگەوتەکانی غەزە وەک وتارخوێن و پێش نوێژ بەردەوام بووە. بەھۆی بوێری و خستنە ڕووی ڕاستییەکانی کۆمەڵگەی فەلەستینی لەژێر گوشاری دەسەڵاتی [[ئیسرائیل]]دا بوو بە بەناوبانگترین وتاربێژی ناوچەکە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=اقوال الشیخ أحمد یاسین - کلام نت|ناونیشان=https://xn--mgb9cdf.net/اقوال-الشيخ-أحمد-ياسين/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢١|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210812071710/https://xn--mgb9cdf.net/اقوال-الشيخ-أحمد-ياسين/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە تەمەنی بیست ساڵیدا بەشداری خۆپیشاندانی کەرتی غەزە کردووە وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر ھێرشی سێ قۆڵی ١٩٥٦ دژ بە [[میسر]]. دوای [[جەنگی ١٩٦٧]] جەنگی عەرەب و ئیسرائیل کە ئیسرائیل ھەموو ناوچەکانی [[فەلەستین]]ی خستەژێردەستی خۆی لەوانە کەرتی غەزە، ئەحمەد یاسن بەردەوام بوو لە ھاندانی نوێژخوێنان لەڕێگای مینبەری مزگەوتی عەباسی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئیسرائیلییەکان، جگە لەوەی سەرقاڵی کۆکردنەوەی بەخشین و ھاوکارییە مرۆیییەکان بووە بۆ کەسوکاری شەھیدان و گیراوەکان. دواتر بوو بە سەرۆکی کۆڕبەندی ئیسلامی لە غەزە. ئەحمەد یاسن لە ساڵی ١٩٨٣ دا بە تۆمەتی ھەبوونی چەک و پێکھێنانی ڕێکخراوێکی سەربازی و ھاندان لەدژی دەوڵەتی ئیسرائیل دەستگیرکرا و لەلایەن دادگای ئیسرائیلەوە سزای سێزدە ساڵ زیندانی کردنی بۆ دەرکرا. لە ساڵی ١٩٨٥ لە ئاڵوگۆڕێکی زیندانیی نێوان دەسەڵاتدارانی ئیسرائیل و بەرەی جەماوەری بۆ ڕزگاری فەلەستین ئازاد کرا.&lt;ref name=&quot;من ھو الشیخ أحمد یاسین؟&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=من ھو الشیخ أحمد یاسین؟|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/hi/arabic/middle_east_news/newsid_3556000/3556439.stm|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt; ئەحمەد یاسن لەگەڵ کۆمەڵێک لە ھاوڕێکانی بزووتنەوەی بەرھەڵستی ئیسلامی حەماسیان دامەزراند پاش ئازادکردنی لە زیندان و لەگەڵ بەرپابوونی ڕاپەڕینی فەلەستینی یەکەم لە ساڵی ١٩٨٧ لە دژی ئیسرائیل بەردەوام چاڵاکی ھەبووە بۆیە لە ساڵی ١٩٨٨ھەڵیانکوتایە سەر ماڵەکەی و ھەڕەشەی دورخستنەوەیان بۆ [[لوبنان]] لێ کرد. دواتر لەگەڵ سەدان کەسی تری فەلەستینی لە ساڵی ١٩٨٩ دا دەستگیرکرا، لە ھەوڵێکدا بۆ ڕاگرتنی ھێرشە چەکدارییەکان کە بە [[چەکی سپی]] ئەنجام دەدران. لە ساڵی ١٩٩١ دا دادگایەکی ئیسرائیلی سزای [[زیندانی ھەتاھەتایی]] و زیندانی پازدە ساڵی تری بەسەردا سەپاند، بەھۆی ھاندان بۆ کوشتنی سەربازانی ئیسرائیل و دامەزراندنی بزووتنەوەی حەماس و دەزگا سەربازی و ئەمنییەکەی. لە ساڵی ١٩٩٧ بە ڕێککەوتنێکی نێوان ئوردن و ئیسرائیل ئازاد کرا، لە ٢٢ی ئازاری ٢٠٠٤ لە ئەنجامی ھێرشێکی ئاسمانی لەگەڵ دەستەیەک لە ھاوەڵانی شەھیدکرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Behnegarsoft.com|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=16 عامًا علی اغتیال الإمام الشھید أحمد یاسین.. السیرة الملھمة|ناونیشان=http://www.taghribnews.com/ar/report/456161/16-عام-ا-علی-اغتیال-الإمام-الشھید-أحمد-یاسین-السیرة-الملھمة|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=وکالة أنباء التقریب (TNA)|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.taghribnews.com/ar/report/456161/16-%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D8%A7-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B4%DA%BE%DB%8C%D8%AF-%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%DA%BE%D9%85%D8%A9 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; شێخ ئەحمەد یاسین لە نێو بەرخۆدانی فەلەستیندا خاوەن پێگەیەکی ڕۆحی و سیاسی و خاوەن ئیمتیاز بووە، بە یەکێک لە گرنگترین ھێماکانی کاری نەتەوەیی فەلەستینی دادەنرێت بە درێژایی سەدەی بیستەم.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=authortitle|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=11 عاما مضت علی جریمة اغتیال الشیخ احمد یاسین.. وکیف کان دور العمیل حاسما|ناونیشان=https://www.raialyoum.com/index.php/11-عاما-مضت-على-جريمة-اغتيال-الشيخ-احمد-ي/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=رأی الیوم|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210802070213/https://www.raialyoum.com/index.php/11-عاما-مضت-على-جريمة-اغتيال-الشيخ-احمد-ي/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== ژیان ==
ئەحمەد ئیسماعیل یاسین لە ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٣٦ لە گوندێکی مێژوویی دێرین بەناوی جورە ی عەسقەلان لە دایک بووە، کە دەکەوێتە پارێزگای مەجدال کە ٢٠ کیلۆمەتر لە باکووری غەزە دورە، لەو ساڵەدا یەکەم شۆڕشی چەکداری دژ بە فراوانبوونی ئەزموونی زایۆنییەکان لە ناو خاکی فەلەستیندا ئەنجام درا. لە تەمەنی سێ ساڵیدا باوکی دەمرێت، لە منداڵیدا پێی گوتراوە ئەحمەد سەعدە بۆ جیاکردنەوەی لەخزمەکانی کە زۆریان ناویان ئەحمەد بووە. ئەحمەد یاسن تەمەنی دوازدە ساڵ بوو کاتێک شکستی فەلەستین لە ساڵی ١٩٤٨ دا ڕوویدا، خێزانەکەی وەک ھەزاران خێزانی تر لەلایەن میلیشیا زایۆنییەکان لەوڵاتی خۆیان دەردەکرێن. لەتەمەنی ١٦ ساڵیدا تووشی ڕووداوێک بووە کە ھەموو ژیانی گۆڕی، دوای شەڕی دۆستانە لەگەڵ ھاوڕێیەکی بەناوی عەبدوڵڵا خەتیب ملی دەشکێت و دوای چلوپێنج ڕۆژ لە گەچ گرتنی بۆی دەرکەوت کە تووشی ئیفلیجی بووە؛ بەڵام لای کەس باسی ئەوەی نەکرد کە بەھۆی کێوە تووشی ئیفلیجی بووە بۆ دروست نەبوونی کێشەی کۆمەڵایەتی تاوەکو ساڵی ١٩٨٩ باسی کردووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الشیخ أحمد یاسین|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/2004/10/03/الشیخ-أحمد-یاسین|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

ئەحمەد یاسین دوای ئیفلیجبوونی گەنجێتی خۆی تەرخان کرد بۆ ئەوەی داوای [[زانستە ئیسلامییەکان]] بکات، لە [[زانکۆی ئەزھەر]] لە قاھیرە خوێندی، و قاھیرە ئەو شوێنە بوو کە ئەحمەد یاسین ئەو باوەڕەی لادروست بوو فەلەستین تا ڕۆژی قیامەت خاکێکی ئیسلامییە، و ھیچ سەرکردەیەکی عەرەب مافی ئەوەی نییە واز لە ھیچ بەشێکی ئەو خاکە بێنێت. ھەرچەندە تووشی ئیفلیجی نزیکەی تەواوی جەستەی بوو بوو بەڵام دواتر تووشی ئیفلیجییەکی تەواو بوو، بەڵام ئیفلیجی نەبووە ڕێگر لەبەردەم تەواوکردنی خوێندنەکەی. ئەحمەد یاسین بەشداری ڕاپەڕینە فەلەستینییەکانی کردووە بەڵام ناسراو نەبوو تاساڵی ١٩٨٧ کە تێیدا بزووتنەوەی بەرەنگاری ئیسلامی (حەماس)ی دامەزراند.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أحمد یاسین|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/icons/2010/12/8/أحمد-یاسین|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

== دۆخی تەندروستی ==
جگە لە ئیفلیجبوون ئەحمەد یاسین چەندان نەخۆشی کەی ھەبوون، ئەوانیش لەدەستدانی بینین لە چاوی ڕاستیدا بەھۆی لێدانەوە لەلایەن دەزگای ھەواڵگری ئیسڕائیل لە کاتی لێکۆڵینەوە کردن لەگەڵیدا، و لاوازی بینین لەچاوی ڕاستیدا، و ئیلتیھابی ھەمیشەیی گوێ و حەساسییەتی سییەکان و ھەندێک نەخۆشی دیکە. بەھۆی خراپی بارودۆخی زیندانی کردنی چەندین جار گواستراوەتەوە بۆ نەخۆشخانە، و زیاتر تێکچونی بارودۆخی تەندروستی بەھۆی نەبوونی چاودێری تەندروستی پێویستەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=17 عامًا علی اغتیال الشیخ أحمد یاسین|ناونیشان=https://safa.ps/post/303065/17-عام-ا-علی-اغتیال-الشیخ-أحمد-یاسین|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=وکالة الصحافة الفلسطینیة|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

== کۆستی فەڵەستین و قوتابخانە ==
ئەحمەد یاسین لەگەڵ شکستە گەورەکەی عەرەب ناسراو بە کۆستی فەڵەستین ساڵی ١٩٤٨ ژیاوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عامر|یەکەم=محمد حسن|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=73 عاما علی النکبة الفلسطینیة.. کل ما ترید معرفتە عن ھذا الیوم المشؤوم|ناونیشان=https://www.elwatannews.com/news/details/5490233|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=الوطن|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=النکبة.. جرح فلسطین الغائر|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/events/2016/5/12/النکبة-جرح-فلسطین-الغائر|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}&lt;/ref&gt; لەو کاتەدا تەمەنی دوازدە ساڵ بووە وانەیەک لەو شکستەوە کە کاریگەری لەسەر ھەموو ژیانی ھەبووە، کە بریتییە لەوەی پشت بەستن بە ھێزی فەلەستینییەکان لەڕێگەی چەکدار کردیانەوە بەسودترە لە پشتبەستن بەدەوڵەتانی عەرەبی یان کۆمەڵگەی نێودەوڵتی، دەربارەی ئەو سەردەمە دەڵێت ئەو سوپا عەرەبیانەی ھاتبوون بۆشەڕکردن لەگەڵ قەوارەی جوولەکە چەکیان لەدەستی ئیمە ستاندەوە بەبیانوی ئەوەی جگە لە سوپا پێویست بەھێزی تر ناکات، بۆیە چارەنوسمان بە چارەنوسی ئەوانەوە بەسترایەوە، و کاتێک ئەو سوپایانە شکستیان ھێنا ئێمەش شکستمان ھێنا، و میلیشیا زایۆنییەکان قەسابخانەیان دانا بۆ ترساندنی کەسانی بی وەی، خۆئەگەر چەکی خۆمان بەدەست خۆمانەوە بوایە ڕووداوەکان چۆرێکی تر دەبوون. ئەحمەد یاسین لە قوتابخانەی ئەلجورەی سەرەتایی تا پۆلی پێنجی خوێندووە، بەڵام ئەو کۆستەی ساڵی ١٩٤٨ بەسەر فەلەستین ھات و بووە ھۆی ئاوارەبوونی خەڵکەکەی ئەویش ناچاربوو لەگەڵ خێزانەکەی کۆچبکات بۆ غەزە، بەم ھۆیەوە بارودۆخیان گۆڕاو تووشی ھەژاری و برسییەتی بوون، لەگەڵ ھاوتەمەنەکانی دەچوو بۆ سەربازگە میسرییەکان تاوەکو ئەو خواردنەی لەسەربازەکان زیاد بوو کۆی بکەنەوە، ساڵی ١٩٤٨–١٩٥٠ بۆ ماوەی ساڵیک وازی لەخوێندن ھێنا تاوەکو بەکارکردن لە خواردنگەیەکی پاقلە یارمەتی خێزانەکەی بدات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مؤسس حماس الشیخ احمد یاسین فی ذکری استشھادە ال11- الأخبار انتفاضة الاقصی|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/ar/news/2015/03/23/692841/مؤسس-حماس-الشیخ-احمد-یاسین-فی-ذکرى-استشهاده-الـ11|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=وکالة تسنیم الدولیة للأنباء|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الشیخ أحمد یاسین|ناونیشان=https://www.yabeyrouth.com/5238-الشيخ-أحمد-ياسين|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.yabeyrouth.com}}&lt;/ref&gt;

== کارکردن ==
ئەحمەد یاسین تەمەنی دە ساڵان بوو کاتێک بەریتانییەکان جوولەکەکانیان لەھەموو وڵاتانەوە دێنا و لەفەلەستین نیشتەجێیان دەکردن تا دواتر بەزەبری ھێز ساڵی ١٩٤٨ دەوڵەتی ئیسرائیلیان دروست کرد. ساڵی ١٩٥٧–١٩٥٨ خوێندنی ئامادەیی تەواو دەکات و سەرکەوتوو دەبێت لەدۆزینەوەی کار ھەرچەندە لەسەرەتادا ڕێگری لێدەکرێت بەھۆی دۆخی تەندروستییەوە، و زۆربەی ئەو داھاتەی دەستی دەکەوت بۆ یارمەتیدانی خێزانەکەی خەرجی دەکرد. لەتەمەنی بییست ساڵیدا بەشداری لەخۆپیشاندانەکانی غەزە کردووە دژ بە دەستدرێژی سێیانەیی دژ بە میسر ساڵی ١٩٥٦ توانای ڕێکخستن و وتاردانی پیشاندا، لەگەڵ ھاوڕێکانی دژی سەرپەرشتی کردنی نێودەوڵەتی بوو بۆ غەزە و داوای گەڕانەوەی بەڕێوبەرایەتی میسری دەکرد بۆ غەزە.

== دەسەڵاتی میسری و ئیخوان موسلیمین ==
لە ماوەی پەنجاکان و شەستەکانی سەدەی ڕابردودا کاتێک بیری نەتەوایەتی گەیشتبووە ئەوپەڕی ئەحمەد یاسین لەلایەن دەسەڵاتی میسرییەوە کە سەرپەرشتی غەزەی دەکرد دەستگیرکرا، بەتۆمەتی ئەندامییەتی لە [[ئیخوان موسلمین|ئیخوان موسلیمین]]، بەڵام بڕیاریدا بمێنێتەوە لەکاتێکدا ئەندامانی ئیخوان موسلیمین لەترسی [[جەمال عەبدولناسر]] غەزەیان بەجێ دەھێشت. توانای وتاربێژی ئەحمەد یاسین بەشێوەیەکی بەرچاو دەرکەوت، کەئەمەش بووە ھۆی ئەوەی دەزگای ھەواڵگیری میسر سالی ١٩٦٥ بڕیاری دەستگیرکردنی بدات، لەگەڵ ئەو دەستگیرکردنانەی لە گۆڕەپانی سیاسی میسر جێبەجێ دەکران، ھەموو ئەو کەسانەی ساڵی ١٩٥٤ لە ئەندامانی ئیخوان موسلیمین دەستگیرکرابوون دووبارە دەستگیرکرانەوە. ماوەی مانگێک لەزیندای تاکەکەسی مایەوە و دواتر ئازاد کرا دوای ئەوەی لێکۆڵینەوەکان نەیانتوانی بوونی پەیوەندی لەگەڵ ئیخوان موسلیمین بسەلمێنن. دەربارەی ماوەی زیندانی کردنی دەڵێت «لەدڵمدا ڕقلێبونەوەی ستەمی زیاتر کرد، و ماوەی زیندانی کردن ئەوەی زیاتر ڕونکردەوە کە شەرعییەتی ھەر دەسەڵاتێک لەسەر دادپەروەری و باوەڕبوونی بە مافی ئازادی مرۆڤ دادەمەزرێت»

== چالاکی بانگخوازی ==
ئەحمەد یاسین باگخواز وتاربێژ قسەکەرێکی ئیسلامی بوو. [[نزار ڕەیان]] _یەکێک لەقوتابییەکانی_ دەڵێت «شێخ ئەحمەد یاسین سەرەتا دەستی کرد بەبانگەوازی منداڵ و تازەپێگەشتوان، لەگەڵ کاری مامۆستایەتی لەقوتابخانە بانگەوازی قوتابییەکانی دەکرد، دوای تەواو بوونی دەوام ھەندێکیانی دەھێشتنەوە فێری نوێژ و ئادابە ئیسلامییەکان و قورئان خوێندنەوەی دەکردن. دواتر بەپلە لەگەڵیان بەردەوام دەبوو دوای فێربوونی نوێژ و خوێندنەوەی قورئان فێری ڕۆژووی سونەتی دەکردن بەتایبەتی ڕۆژووی دوشەممە و پێنجشەممان، کەسوکاری خوێندکارەکان دەھاتن گلەییان دەکرد-خەڵکی لەو کاتەدا زۆر لەدین دوور بوون- دەیانگوت ڕازین بە نوێژکردن و خوێندنەوەی قورئان شتێکی باشە بەڵام [[ڕۆژوو]]ی دووشەمە و پێنجشەمان لەتوانادا نییە».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الشیخان یس وریان.. أسرار جدیدة|ناونیشان=https://www.ikhwanonline.com/article/62508|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=www.ikhwanonline.com|زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەحمەد یاسین لەم بارەیەوە دەڵێت «ئێمە و جوولەکە لەسەر ئەم نەوەیە لەململانێ داین، یان جوولەکە لەدەستمانی دەردێنێت، یان ئەوەیە ئێمە ڕزگاری دەکەین لەدەستی جوولەکە».

== بەرەنگاریی ==
=== شەڕی ١٩٦٧ ===
لەدوای شکستی ساڵی ١٩٦٧ کە تێیدا ئیسرائیل ھەموو ناوچەکانی فەلەستینی داگیرکرد لەنێویشیاندا کەرتی غەزە،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ذکری &quot;النکسة&quot;.. ما الذی تغیر بعد 54 عاما؟|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ar/إسرائیل/ذکری-النکسة-ما-الذی-تغیر-بعد-54-عاما-إطار/2264557|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.aa.com.tr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=النکسة.. إسرائیل تھزم العرب فی ستة أیام|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/military/2016/6/5/النکسة-إسرائیل-تھزم-العرب-فی-ستة-أیام|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}&lt;/ref&gt; ئەحمەد یاسین بەردەوامبوو لە ھاندانی نوێژخوێنان لەسەر مینبەری مزگەوتی عەباس بۆ بەرەنگاری کردن دژی داگیرکاری ئیسرائیل، لەھەمان کاتیشدا چالاکانە کاری دەکرد بۆ کۆکردنەوەی ھاوکاری و یارمەتیدانی خێزانی شەھید و گیراوەکان. دواتر بوو بەسەرۆکی کۆڕبەندی ئیسلامی لە غەزە. دواتر باوەڕی ھێنا بە بۆچوونەکانی ئیخوان موسلیمین بوو بە ئەندام ساڵی ١٩٥٥ و ساڵی ١٩٦٨ بوو بەسەرکردەی ئەو کۆمەڵەیە لەفەلەستین.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=کیف غیرت ستة أیام الشرق الأوسط للأبد؟|ناونیشان=https://www.bbc.com/arabic/middleeast-57360161|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=BBC News عربی|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

=== دامەزراندنی بزووتنەوەی حەماس ===
{{سەرەکی|بزوتنەوەی حەماس}}
[[پەڕگە:Flag of al-Qassam Brigades.svg|وێنۆک|ئاڵای بزووتنەوەی حەماس]]
ساڵی ١٩٨٧ ئەحمەد یاسین لەگەڵ کۆمەڵێک سەرکردەی ئیسلامی ڕێککەوت بۆ دامەزراندنی ڕێکخراوێک بەمەبەستی ڕوبەڕو بوونەوەی ئیسرائیل و ئازادکردنی فەلەستین، ڕێکخراوەکەیان ناونا بزووتنەوەی بەرەنگاری ئیسلامی ناسراو بە حەماس.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=للأنباء|یەکەم=وکالة قدس برس إنترناشیونال|سەردێڕ=أحمد یاسین .. شیخ الوحدة وأیقونة المقاومة|ناونیشان=http://www.qudspress.com/index.php?page=show&amp;id=67689|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=وکالة قدس برس إنترناشیونال للأنباء|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210802070213/http://www.qudspress.com/index.php?page=show&amp;id=67689|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;{{ژێدەر پێویستە|date=ئابی ٢٠٢٤}} بزووتنەوەی حەماس ڕۆڵێکی گرینگی ھەبوو ڕاپەڕینی فەلەستین ناسراو بەڕاپەڕینی مزگەوتەکان کە لەو کاتەدا سەریھەڵدا، ئەمەش بووە ھۆی گۆڕانێکی جۆری لە ژیانی ئەحمەد یاسین و بەرەنگاری فەلەستینی، کەتێیدا بزووتنەوەکە سەرکەوتوو بوو لە ڕێکخستنی ھێز لەدەوری خۆی. ئەحمەد یاسین توانی بۆچوونەکانی بە ھەموو جیھاندا بڵاو بکاتەوە بەھۆی سووربوون لەسەر بۆچوونەکانی و داواکردنی ماف بۆ گەلی فەلەستین. باوەڕی بەدروستکردنی سەرەتاکانی کاری جیھادی بوو دژی ئیسرائیل، ساڵی ١٩٨٧ و کاتی دەستپێکردنی ڕاپەڕینی یەکەمی فەلەستین حەماس دەرکەوت و ڕای گەیاند زەوی فەلەستین وەقفە و ناکرێت لەگەڵ جوولەکە دابەش بکرێ. جوولەکەکان چەندین جار ھەوڵیانداوە ڕازی بکەن بەڕاوەستاندنی ڕاپەڕینەکە بەڵام نەیانتوانیوە بۆیە لە ساڵی ١٩٨٩ دەستگیری دەکەن، ساڵی ١٩٩١ حوکمی [[زیندانی ھەتاھەتایی]] و پازدە ساڵیان بەسەردا سەپاند.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بزانە مامۆستا کرێکار چۆن باسی شێخ ئەحمەد یاسین دەکات و چی پێ دەڵێت زۆر بەھێزە|ناونیشان=https://www.2abdwap.club/mp3/%40do/dSUhZfjHfpA/بزانە-مامۆستا-کرێکار-چۆن-باسی-شێخ-ئەحمەد-یاسین-ئەکات-و-چی-پێ-ئەڵێت-زۆر-بەهێزە.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.2abdwap.club|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210801083710/https://www.2abdwap.club/mp3/%40do/dSUhZfjHfpA/بزانە-مامۆستا-کرێکار-چۆن-باسی-شێخ-ئەحمەد-یاسین-ئەکات-و-چی-پێ-ئەڵێت-زۆر-بەهێزە.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حەماس|ناونیشان=https://www.kurdistanc.com/Islamic/details.aspx?jimare=5620|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.kurdistanc.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210801083710/https://www.kurdistanc.com/Islamic/details.aspx?jimare=5620|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== سیاسەتی دەرەوە ===
ئەحمەد یاسین ھەوڵیداوە بۆ ڕاگرتنی پەیوەندییەکان لەگەڵ دەسەڵاتی فەلەستینی و دەوڵەتە عەرەبییەکان، بەڵام لەگەڵ بۆچۆنی ئاشتی لەگەڵ ئیسرائیل نەبووە لەو بارەیەوە دەڵێت (ئەوەەی بە ئاشتی ناودەبرێت بەھیچ شێوەیەک ئاشتی نییە، و ھەرگیز نابێت بە جێگرەوەی جیھاد و بەرەنگاری). لەکاتی ڕاپەڕینی ئەقسا ساڵی ٢٠٠٠ حەماس چالاکانە بەشداری کرد، دوای ئەوەی ڕیزەکانی ڕێکخستەوە و دەزگای سەربازیان دامەزراند. لەو کاتەوە ئیسرائیل بزووتنەوەی حەماسی بە تیرۆرست دانا، لەژێر فشاری ئەمریکادا [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتی ئەورووپا]] بزووتنەوەکە و باڵە سیاسییەکەی خستە لیستی تیرۆرەوە لەدوای [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بە پێوەری ئەمریکا؛ گرووپە تیرۆریستییەکانی جیھان کامانەن؟|ناونیشان=https://www.peyserpress.com/detail.aspx?Jimare=6726|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.peyserpress.com}}&lt;/ref&gt;

=== بەرەنگارییەکی تووند ===
چالاکییە بانگەوازییەکانی ئەحمەد یاسین دەسەڵاتی ئیسرائیلی بێزارکرد، ساڵی ١٩٨٢ بڕیاری دەستگیرکردنی بۆ دەرکرد بەتۆمەتی دروستکردنی ڕێکخراوی سەربازی و کۆکردنەوەی چەک و ھاندان بۆ لەناوبردنی دەوڵەتی ئیسرائیل. دادگای سەربازی ١٣ ساڵ زیندانی بۆ بڕییەوە، بەڵام ساڵی ١٩٨٥ ئازادی کرد لەکردەوەیەکی گۆڕینەوەی دەستگیرکراوان داوی بەسەربردنی یازدە مانگ لە زینداندا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ=سیلة الظھر: ذکری استشھاد الشیخ احمد یاسین- فلسطین فی الذاکرة|ناونیشان=http://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Silat_al_Dhahr_1590/Article_13021.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180825215319/http://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Silat_al_Dhahr_1590/Article_13021.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; لەگەڵ زیادبوونی کردوەکانی کوشتنی سەربازە ئیسرائیلی و بەکرێگیراوە فەلەستنییەکان ساڵی ١٩٨٨ دەسەڵاتی ئیسرائیلی بەسەر ماڵەکەیدا دەدات و دەیپشکنێت و ھەڕەشەی دورخستنەوەی دەکەن بۆ [[لوبنان]]. ساڵی ١٩٨٩ لەگەڵ سەدان ئەندامی بزووتنەوەی حەماس دەستگیرکرا، وەک ھەوڵێک بۆ وەستاندنی ھێرشەکان بەچەکی سپی بۆ سەر سەربازە ئیسرائیلی و بەکرێگیراوانیان. دادگایەکی سەربازی ساڵی ١٩٩١ حوکمی زیندانی ھەتاھەتایی و ١٥ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپاند، بەتۆمەتەکانی ھاندان بۆ ڕفاندن و کوشتنی سەربازە ئیسرائیلییەکان، ودامەزراندنی بزووتنەوەی حەماس بەھەردوو باڵی سەربازی و ئەمنی، و کوشتنی ھەموو ئەوانەی ھاوکاری لەگەڵ دەسەڵاتی ئیسرائیل دەکەن. ساڵی ١٩٩٧ ئازادکرا لەکردەوەیەکی گۆڕینەوەدا لەنێوان [[ئوردن]] و ئیسرائیل لەبەرامبەر ئازادکردنی دوو ئەندامی [[مۆساد]] کە بۆ کوشتنی لێپرسراوی حەماس لە عەمان [[خالید مەشعەل]] چووبوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عمر|یەکەم=کەیفی|سەردێڕ=ئەمرۆ لە مێژوودا …|ناونیشان=http://www.historyofkurd.com/2016/04/05/ئه‌مرۆ-له‌-مێژوودا/|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=History Of Kurdistan}}&lt;/ref&gt; لەزینداندا ناوبانگی وەک نیشانەی بەرەنگاری فەلەستین بڵاوبوەوە. دواتر دورخرایەوە بۆ ئوردن لەسەر داوای پاشای ئوردن [[حوسێن کوڕی تەلال]]،&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=نافذة دمیاط :: ضابط إسرائیلی سابق: عزلنا الشیخ أحمد یاسین فی قبو حرارتە 45 درجة فی سجن (ھداریم)|ناونیشان=http://domiatwindow.net/viewarticle.php?id=2213|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111228181719/http://domiatwindow.net/viewarticle.php?id=2213|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; دواتر گەڕایەوە بۆ غەزە و ھەزاران فەلەستینی پێشوازیان لێکرد. ئەحمەد یاسین بۆ چارەسەر ڕووی لەدەرەوە کرد، و سەردانی چەند وڵاتێکی عەرەبی کرد، تێیدا چاوی بە سەرکردە عەرەب و موسڵمانەکان کەوت، سەردانی ھەر یەک لە [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە،]] [[ئێران]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماڕات]] و [[سووریا]]ی کرد.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١١|سەردێڕ=سیرة الشھید الرمز القائد الشیخ احمد یاسین شیخ الانتفاضتین|ناونیشان=http://www.alnoha.com/seer/yasen.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110226043507/http://www.alnoha.com/seer/yasen.htm|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; سەڕەرای کۆمەڵێک نەخۆشی بەڵام ئەحمەد یاسین لە دانیشتنەکانی دادگادا ڕاشکاوانە بۆچوونەکانی خۆی دەگوت، دەیگوت داننانێم بە دەوڵەتەکەتاندا و دەوڵەتەکەتان لەناو دەچێت و بەردەوام دەبم لەیەکخستنی ھەوڵە فەلەستینییەکان بۆ جیھاد کردن لەگەڵ جوولەکەکان و دەرکردنیان.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=قناة اقرأ الفضائیة {{!}} مصطفی حسنی یقف علی سیرة الشیخ أحمد یاسین فی برنامج &quot;عُمّار الأرض&quot; ویستقی منھا درس الإرادة|ناونیشان=http://iqraa.com/ar/newsdetails.aspx?newsid=50a105a101b117c111d53|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160312091326/http://iqraa.com/ar/newsdetails.aspx?newsid=50a105a101b117c111d53|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; پێش ئازادکردنی ئەحمەد یاسین حەماس بەچەندین ڕێگا ھەوڵیدا بۆ ئازادکردنی، لەوانە ساڵی ١٩٩٢ دەستەیەکی فیدائی حەماس ھەستان بەڕفاندنی سەربازێکی ئیسرائیل لەنزیک [[ئورشەلیم|قودس،]] لەبەرامبەر ئازادکردنی سەربازەکە داوای ئازادکردنی ئەحمەد یاسین و چەندین بەندکراوی تریان کرد، کە کەسانی نەخۆش و بەتەمەن و کۆمەڵێک عەرەبی تێدابوو کە لە لوبنان فڕێندرابوون؛ بەڵام دەسەڵاتدارە ئیسرائیلییەکان ڕەتیان کردەوە، و ھێرشیان کردە سەر شوێنی دەستگیرکردنی سەربازەکە، کە بووە ھۆی مردنی سەربازەکە و سەرۆکی دەستە ئیسرائیلییەکە و سەرۆکی دەستە فیدائییەکە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|سەردێڕ=دعاة أون لاین -&gt; الشیخ المجاھد أحمد یاسین مؤسس حرکة حماس|ناونیشان=http://www.doaahonline.net/news.php?action=view&amp;id=8880|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120616172111/http://www.doaahonline.net/news.php?action=view&amp;id=8880|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ژیان لەزینداندا ===
زابتێکی پێشووی ھەواڵگری ئیسرائیل ئاشکرای کرد ئەوان ئەحمەد یاسینیان لەزیندانی ھەداری م لەبارودۆخێکی سەختدا زیندان کردبوو، بەتەنیا لە ژ٤٥زەمینێک داندرابوو کە ھاوینان پلەی گەرمی دەگەیشتە ٤٥ پلە، سفیکا سیلع ڕاوێژکاری دەروونی و عەمیدی پۆلیس ئاشکرای کرد لەماوەی سێ ساڵدا ئەو تاکە ئیسرائیلی بووە ھەفتانە چاوی بە ئەحمەد یاسین کەوتووە، تیسفیکا سیلع دەڵێت: ئەحمەد یاسین کەسایەتییەکی بەھێزی ھەبوو، ئەوەی لەدەرەوە ناوەوەی زینداندا ڕوویدەدا لەژێر دەسەڵاتی ئەودا بوو، لەزیندانی ھەداریم زیندانیمان کردبوو لەباردۆخێکی زۆر ناخۆشدا، بەڵکوو تامی مردنمان پێچەشت، و سەردانی کردنمان لێ قەدەغە کردبوو، و بۆماوەی پێنج ساڵ بەتەنیا لە ژێرزەمینێکدا زیندانیمان کردبوو کە ھاوینان پلەی گەرمی دەگەیشتە ٤٥ پلە، و لەزستاندا سەرمایەکی ترسێنەری ھەبوو، و شوێنەکەمان بۆ خاوێن نەدەکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=نافذة دمیاط :: ضابط إسرائیلی سابق: عزلنا الشیخ أحمد یاسین فی قبو حرارتە 45 درجة فی سجن (ھداریم)|ناونیشان=http://domiatwindow.net/viewarticle.php?id=2213|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111228181719/http://domiatwindow.net/viewarticle.php?id=2213|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ھەروەھا دەڵێت: ئەحمەد یاسین کەسێکی دانا و پاکبوو، لەنێوان ئەو و ئیسرائیلییەکان شەڕێکی دەروونی ھەبوو، ئێمە دەمانزانی دوای ھەموو شەڕێکی دەروونی کەسێکی فەلەستینی یان ئیسرائیلی دەمرێت. کاتێک پێم دەگووت بوەستن لە تەقاندنەوەی پاس و کوشتنی ژن و منداڵان ئەحمەد یاسین دەیگووت: ئێمە کەسێکمان ھەیە لێوەی فێربووین، ئێوە دەوڵەتەکەتان بەھێزی سەربازی دروست کردووە، ئێمە ژن و منداڵەکانتان دەکوژین بۆ بنیاتنانی دەوڵەتەکەمان، بەڵام ئێوە ژن و منداڵ دەکوژن بەمەبەستی داگیرکاری، و ئێوە دەوڵەتەکەتان دروست کرد، ئێوە کەسانێکی پیس و دووڕوون. سیفکا سیلع دەڵێت کاتێک ئەحمەد یاسین لەزینداندا بووە ڕەتیکردوەتەوە لەبەرامبەر لاشەی سەبازێکی ئیسرائیلی ئازاد بکرێت، دەڵێت ئەحمەد یاسین پێیگووتم دەزانی بارودۆخم لەزینداندا زۆر ناخۆشە، و زۆر تامەزرۆم بۆ ئازادی، تەنیا تۆ لەجیھاندا دەزانی بارودۆخم چۆنە، دەزانی چەند تامەزرۆم بۆ بینینەوەی نەوەکانم و چەندم خۆشدەوێن، بەڵام ئازادکردنم لەبەرامبەر جەستەیەکدا شەرمەزارییە و ڕەتی دەکەمەوە. لاشەی سەربازەکەت پێدەدەم چونکە ئێمە دەزانین ئازارەکانی خێزانەکان دەزانین، بەڵام بەڵێنم پێبدە ئازادم ناکەی لەبەرامبەر لاشەیەکدا، دواتر ئایا تۆ بەڵێنم پێدەدەی ئەگەر مردم لەزینداندا بە خێزانەکەم بڵێی چەند تامەزرۆ بووم بۆیان و چەند خۆشمدەون.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

=== نیشتەجێبوونی ناچاری ===
[[پەڕگە:Flag of Palestine.svg|وێنۆک|ئاڵآی فەلەستن]]
ئەحمەد یاسین بەردەوام بوو لەکارە جیھادییەکانی و پێگەیاندنی شەرکەران، خۆڕاگرییەکی زۆری پیشاندا بەرامبەر دەسەڵاتی فەلەستینی بەتایبەتی [[بزووتنەوەی فەتح]]، سەرەڕای ئەوەی لەلایەن دەسەڵاتی فەلەستینی زۆر ئازاردەدار، تاوەکوو کار بە سەپاندنی نیشتەجێبوونی ناچاری و بڕینی پەیوەندییەکان گەیشت، بەڵام ئەو ڕەتیکردەوە دەستی بچێتە خوێنی فەلەستینییەکان و چالاکی کۆمەڵەکەی ھەمیشە بۆ ڕوبەڕوو بوونەوەی ئیسرائیل بووە.&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt; کاری لەسەر ڕێکخستنەوەی ڕیزەکانی حەماس کرد، دوای ئەوەی ژێرخانی بزووتنەوەکە لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی دەسەڵاتی فەلەستینییەوە لێک ھەڵوەشێندرابوو، و پەیوەندییەکانی لەگەڵ دەسەڵاتی فەلەستینی بەچەند کاتێکی باش و خراپدا ڕۆشتن.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; بەردەوام ئەو دوو دێڕە شیعرەی دەگووت {{عەرەبی|ھی الأوطان نحمیھا بسیف ولا عزَ لھا دون اتفاق
توحَد صفنا أبداً بعزم ولا صف یوجد بالشقاق}} واتا (ئێمە نیشتیمانەکەمان بە شمشێرەکانمان دەپارێزین، و نیشتمان سەربەرز نابێت بەبێ یەکدەنگی، ھەمیشە ڕیزەکانمان یەکدەخەین، ھیچ ڕیزێک بەدینایەت بەدووبەرەکی). ڕوبەڕوی ھەوڵەکانی دەسەڵاتی ئیسرائیل بوەوە بۆ ھەڵوەشاندنەوە یەکییەتی فەلەستینی، و ھەڵوەشاندنەوەی پەیوەندییە کۆمەڵایەتی و خێزانییەکان، فەلەستینییەکانی ئاگادار کردەوە لە مەترسییەکانی ناکۆکی و دووبەرەکی، ئاگاداری کردنەوە کە ئەمە دەێتە ھۆی لەناوچونیان. لەناو خەڵکیدا چەند زاراوەیەکی نوێی بڵاوکردەوە و بەردەوام وتەیەکی حەسەن بەنا ی دەگووت (ئێمە بەخۆشەویستی لەگەڵ خەڵکی دەجەنگین) وەک ئاماژەیەک بۆ بەکار نەھێنانی چەک لەبەرامبەر فەلەستینییەکان. بەکارھێنانی چەک تەنیا بەرامبەر ئیسرائیلە، بەڵام لەگەڵ گەلی فەلەستین تەنیا بانگەواز بۆ یەکییەتی دەکرێت. ماوەی ڕاپەڕینەکانی ١٩٨٧ و ٢٠٠٠ زۆربوونی چالاکییەکانی ئەحمەد یاسینی بەخۆوە بینی لەبانگەواز کردن بۆ چاکسازی کۆمەڵایەتی بۆ پاراستنی کۆمەڵگا لەلێک ھەڵوەشان. ھۆی ناکۆکییەکانی حەماس و دەسەڵاتی فەلەستینی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی زۆر جار دەسەڵاتی فەلەستینی فشاری دەخستە سەر حەماس، لەو فشارانە دەسەڵاتی فەلەستینی زیاد لەجارێک نیشتەجێبوونی ناچاری بەسەر ئەحمەد یاسیندا سەپاندووە، سەرەڕای زانینی گرینگییەکەی بۆ بەرەنگاری فەلەستینی. دەسەڵاتی ئیسرائیل بەردەوام ھانی دەسەڵاتی فەلەستینی دەدا بۆ سنووردارکردنی چالاکییەکانی ئەحمەد یاسین تاوەکوو لەکۆتایدا نیشتەجێبوونی ناچاریان بەسەردا سەپاند، بەڵام فەلەستینییەکان ڕێگربوون لەبەردەوام بوونی نیشتەجێبوونە ناچارییەکە. ئەحمەد یاسی سەرچاوەیەکی گەورەی ئیلھام بەخشبوو بۆ نەوەی نوێی فەلەستین، کاتێک بەھۆی دەسەڵاتی فەلەستین ھیوایان لەدەستدابوو.

== تیرۆرکردن ==
{{سەرەکی|تیرۆرکردنی ئەحمەد یاسین}}
ئەحمەد یاسین لەکۆتا چاوپێکەوتنی تەلیفزۆنیدا گوتی «ئێمە داوای شەھیدبوون دەکەین و داوای دنیا ناکەیەن، ئەم ژیانە ژیانێکی کەم و بێنرخە، ئێمە داوای ژیانی ھەتا ھەتایی دەکەین».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ajansı|یەکەم=İlke Haber|ڕێکەوت=٥٥ی 80ی ١٦٢٧|سەردێڕ=ڕێبەرو تێکۆشەری ئیسلام: شێخ ئەحمەد یاسین|ناونیشان=https://ilkha.com/sorani/latest/2145/ڕێبەرو-تێکۆشەری-ئیسلام-شێخ-ئەحمەد-یاسین|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=İLKHA|زمان=tr-TR}}&lt;/ref&gt; لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٣ ئیسرائیل ڕای گەیاند ئەحمەد یاسین ھیچ پارێزبەندییەکی نییە و ئەگەری ئەنجامدانی ھەرکارێکی سەربازی ھەیە بەرامبەری، لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٣ لەھەوڵێکی تیرۆرکردن ڕزگاری بوو، کاتێک لەماڵی ھاوڕێیەکیان بوون فڕۆکەیەکی ئێف ١٦ بۆمبێکی ٢٥٠ کیلۆیی بەسەر ماڵەکەدا بەردایەوە و بووە ھۆی خاپوربوونی ماڵەکە، بەڵام ئەحمەد یاسین ڕزگاری بوو تەنیا چەندا برینێکی سووکی ھەبوو، دوای ڕزگاربوونی لە ھەوڵی تیرۆرکردنەکە بەردەوام بوونی لەسەر جیھاد دووبارە کردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٠|سەردێڕ=من قتل الشیخ أحمد یاسین؟|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/politics/2020/07/15/من-قتل-الشيخ-أحمد-ياسين؟|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=العربیة|زمان=ar}}&lt;/ref&gt; لە ٢ ٢ی ئازاری ٢٠٠٤ لەکاتی گەڕانەوەی ئەحمەد یاسین لە نوێژی بەیانی فڕۆکەیەکی ئیسرائیل ھەستا بە بۆردومانکردنی بەسێ مووشەک کە بووە ھۆی مردنی ئەحمەد یاسین حەوت کەس لەھاوەڵانی،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وعد بلفور.. ونبوءة الشیخ أحمد یاسین {{!}} المصری الیوم|ناونیشان=https://www.almasryalyoum.com/news/details/1213033|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.almasryalyoum.com|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210802070212/https://www.almasryalyoum.com/news/details/1213033|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ساڵڕۆژی شەھیدکردنی شێخ ئەحمەد یاسینە بەدەستی جوولەکەی زایۆنی!|ناونیشان=http://www.shanpress.com/details.aspx?jimare=20065|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.shanpress.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210801083709/http://www.shanpress.com/details.aspx?jimare=20065|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و برینداربوونی دوو لە کوڕەکانی. کردەوەی کوشتنی ئەحمەد یاسین بەسەرپەرشتی شارۆن سەرۆکوەزیرانی ئەوکاتی ئیسرائیل بوو.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=عامر|یەکەم=عدنان أبوو|سەردێڕ=فی الذکری ال17 لاستشھادە.. کیف تجرأت إسرائیل علی اغتیال الشیخ أحمد یاسین؟|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/news/politics/2021/3/22/فی-ذکراھ-ال17-لماذا-اغتالت-إسرائیل|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أمل عبد العزیز الھزانی - من قتل الشیخ أحمد یاسین؟|ناونیشان=https://aawsat.com/home/article/2388086/أمل-عبد-العزيز-الهزاني/من-قتل-الشيخ-أحمد-ياسين؟|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=الشرق الأوسط|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=اسرائیل تکشف تفاصیل اغتیال احمد یاسین|ناونیشان=https://www.ammonnews.net/article/139209|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=وکالة عمون الاخباریة}}&lt;/ref&gt;

=== دوای تیرۆرکردن ===
ئیسرائیل ڕەتی کردەوە ئەنجومەنی ئاسایش لێکۆڵینەوە لەکوشتنی ئەحمەد یاسین بکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠٠٤|سەردێڕ=مجلس الأمن یصوت الیوم علی مشروع قرار حول اغتیال إسرائیل للشیخ أحمد یاسین|ناونیشان=https://news.un.org/ar/story/2004/03/20712|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=أخبار الأمم المتحدة|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210802070222/https://news.un.org/ar/story/2004/03/20712|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لەڕۆژی کوشتنی شەش منداڵ لەگوندەکەی لەدایکبوون ناونران بە ئەحمەد یاسین، دڵتەنگی باڵی کێشا بەسەر جیھانی عەرەبی و ئیسلامی، ھەزاران فەلەستینی بۆ بەڕیکردنی تەرمەکەی ئامادەبوون، و نوێژی غائیبی لەزۆرێک لەمزگەوتەکانی جیھان لەسەرکرا، زۆرێک لەدەوڵەتان و دامەزراوەکان سەرەخۆشی خۆیان ئاڕاستەی خێزانەکەی کرد، و ئیدانەی ئەو کارەیان کرد. ھەزاران فەلەستینی ئامادەی بەڕێکردنی تەرمی ئەحمەد یاسین و ھاوڕێکانی بوون، و داوای تۆڵەی کوشتنەکەیان دەکرد، کاتێک ھەواڵی مردنەکەی بڵاوبوەوە فەلەستینییەکان ھاتنە سەر شەقام و داوای تۆڵە و خۆبەختکردن و بەردەوامی بەرەنگاریان دەکرد. پەیامنێرانی جەزیرە وەسفی بارودۆخەکەیان کردووە لە کەرتی ڕۆژاوا و غەزە «بارودۆخێکی توند و حەپەسان باڵی بەسەر ئەو فەلەستینیانەدا گرتووە کە ھاتوونە سەر شەقام». مزگەوتەکان داوای بایکۆتی گشتیان کرد، دوکان و بازاڕەکان داخران، و خوێندن ڕاگیرا و ماتەمینی گشتی بۆ ماوەی سێ ڕۆژ ڕاگەیەندرا.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

== میراتی ڕۆشنبیری ==
=== کارەکان ===
[[پەڕگە:Shatila - street view (4).jpg|وێنۆک|شەقامی ئەحمەد یاسین]]
ئەحمەد یاسین کاری دەکرد بۆ بەرەنگاربوونەوەی عەلمانییەت و بیروباوەڕە نەفامییەکان، و ھەوڵیدەدا بۆ چاککردنەوەی باردۆخەکە و فێرکردنی خەڵکی دەربارەی دینەکەیان، و باوەڕی وابوو کە کات بەشێکە لەچارەسەر. گرینگی بە ژن دەدا و قوتابخانەکانی ژنانی کردەوە، و لیژنەکانی زەکاتی دامەزراند، ئەو کارانە ھەموو بەھۆی دامەزراندنی کۆڕبەندی ئیسلامی، بەتێپەڕبوونی کات کۆڕبەندەکە بوو بەڕێکخراوی پلە یەک لەکەرتی غەزە. ھەمیشە بەرگری لەئیسلام کردووە و ھەمیشە ھەوڵیداوە ئەوە بەخەڵکی بگەیەنێت کە ئیسلام پەرستن و سەرکردایەتی و قورئان و شمشێرە، کە ئەویش ژیان و شەھیدبوونە.

=== سیفەتەکان ===
ئەحمەد یاسین جەستەیەکی لاوازی ھەبوو، و زۆر بەگرانی دەیتوانی ببینێت، و لەکاتی قسەکردندا قسەکانی دەپچڕان. سەرەڕای ئەمانە خاوەنی دەسەڵات و ھێزێکی زۆربوو لەنێو فەلەستینییەکان، و بەردەوام جەماوەرەکەی زیادی دەکرد، و ھەزاران لایەنگری بۆ بینینی چونە دەرەوە دوای ڕزگاربوونی لەھەوڵێکی تیرۆرکردن لە ساڵی ٢٠٠٣ لەلایەن ھێزەکانی ئیسرائیل. لەکاتێکدا عەرەبانەکەی پاڵ دەنا بۆ مزگەوت دامەزرێنەری بەرەی جیھاد و بەرەنگاری بوو. لەنێوان ھاوڕێکانی بە پلاندانان ناسرابوو، ھەروەھا بەخواپەرستێکی ڕاستگۆ ناسرابوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الشیخ أحمد یاسین.. أسطورة العصر الحدیث|ناونیشان=https://www.palinfo.com/articles/2021/3/22/الشيخ-احمد-ياسين-اسطورة-العصر-الحديث|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.palinfo.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الشیخ المجاھد أحمد یاسین|ناونیشان=https://fmuslem.tripod.com/ahmad.htm|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=fmuslem.tripod.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160306162342/http://fmuslem.tripod.com/ahmad.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; بەھۆی خۆشەویستی بۆ ئیسلام و لەخواترسان و خۆبەکەم زانین بوبوو بەکەسی یەکەم لەکەرتی غەزە و گاریگەرییەکەی بۆ ھەموو فەلەستین بڵاوبوەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=زید|یەکەم=وصفی أبوو|ڕێکەوت=الاثنین، 7 أبریل 2008|سەردێڕ=وصفی عاشور أبوو زید: أحمد یاسین ڕمز العقیدة الراسخة|ناونیشان=https://wasfy75.blogspot.com/2008/04/blog-post_7573.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=وصفی عاشور أبوو زید}}&lt;/ref&gt; وتاربێژێکی چاکبوو و ئارامگربوو لەسەر ماندووبوونی ڕێ و نەخۆشییەکانی. مووچەکەی دەکرد بەنیوە، نیوەی دابەش دەکرد بەسەر ھەژاراندا و ئەگەر کەسێکی ھەژار ھاتبا نیوەکەی تری مووچەکەی پێدەدا. داوایەکی دەسەڵاتدارانی فەلەستینی ڕەتکردەوە بۆ ئەوەی خانوویەکی بۆ دروست بکەن شایەنی پێگەی ئەو بێت، لەبەرئەوەی پێیوابوو زۆرێک لەفەلەستینییەکان پێویستیان بەخانووە، یان ھەندێکیان خانووەکەیان ڕوخێندراوە یان تەقێندراوەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Silat_al_Dhahr_1590/Article_13021.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180825215319/http://www.palestineremembered.com/GeoPoints/Silat_al_Dhahr_1590/Article_13021.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مؤسسة الشیخ أحمد الیاسین الدولیة|ناونیشان=https://ahmadyaseen.net/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=ahmadyaseen.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210802070213/https://ahmadyaseen.net/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== خانووەکەی ===
[[پەڕگە:وێنەیەکی ئەحمەد یاسین.webp|وێنۆک|وێنەی ئەحمەد یاسین لەسەر عارەبانەکەی، وەک بەشێک لەکەرەستەکانی خانووەکەی، کە بۆ سەردانیکەران کراوەتەوە]]
خانووە بچووکەکەی گەڕەکی بەسیرە لەکەرتی غەزە دووبارە دەرگای بەرامبەر سەردانیکەران کردەوە، بەڵام ئەو جارەیان وەک نیشانەیەک کە کاروانی ژیانی ئەحمەد یاسین نیشاندەدات، و منداڵەکانی مەبەستیان لەدووبارە نۆژەنکردنەوەی خانووەکەی بەیارمەتی حەماس، بریتییە لەژیاندنەوەی بیرەوەرییەکانی لەمێشکی جەماوەرە عەرەبی و موسڵمانانەکان، ناساندنی شێوازی ژیانی سومبولی بەرەنگاری فەلەستینی، و خانووەکەی ھەموو شتەکانیئەحمەد یاسینی تێدایە کەشێوازی ژیانی دەردەخەن. منداڵەکای ئەحمەد یاسین گرینگی بەخانوەکەی باوکیان دەدەن، و بەھەمان شێوەی باوکیان پێشوازی لەمیوانەکان دەکەن، و خانووەکە بەشەو و ڕۆژ کراوەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=خبر فتح منزل الشیخ أحمد یاسین فی غزة للزوار|ناونیشان=https://paltoday.ps/ar/post/110862/خبر-فتح-منزل-الشیخ-أحمد-یاسین-فی-غزة-للزوار|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=فلسطین الیوم|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

=== ڕۆشنبیری ئیمام ئەحمەد یاسین ===
[[پەڕگە:Three leaders - panoramio.jpg|وێنۆک|وێنەی سێ سەرکردەی فەلەستین]]
ڕابیتەی زانایای فەلەستین لەکەرتی غەزە کتێبێکیان دەرکرد بەناوی (ڕۆشنبیری ئیمامی شەھید ئەحمەد یاسین) ({{بە عەرەبی|ثقافة الإمام الشھید أحمد یاسین}})، کە لەلایەن دکتۆر نەسیم شەحدە یاسین و دکتۆر یەحیا عەلی دەجەنی ئامادەکرابوو، کتێبەکە بەچەند ئەنجامێک گەیشت لەوانە؛ ئەحمەد یاسین دیاردەیەک بووە ھاوشێوەی نەبووە، و بەقوتابخانەیەک دادەندرێت کە کەسانی تەندروست و پەککەوتە تێیدا دەخوێنن، و فێردەبن چۆن زاڵبن بەسەر بێتوانایی جەستە و تەندروستی خراپ، و بێتوانایی ڕاستەقینە بێتوانایی ویست و لاوازی بیروھۆشە.&lt;ref name=&quot;من ھو الشیخ أحمد یاسین؟&quot;/&gt; لەکتێبەکەدا ھاتووە کەیەکێک لە سیفاتەکانی زیرەکی و دەربڕینی ورد بووە، کە لە پێویستییەکانی کەسایەتی سەرکردەیە کە ئەحمەد یاسین ھەیبووە، دیارترینیان کاتێک ساڵی ١٩٨٧ لەزینداندا بوو ڕۆژنامەکان چەند چاوپێکەوتنێکیان لەگەڵ ئەنجامدا بەمەبەستی ناشیرن کردنی لەبەردەم ڕای گشتی جیھانی، لەچاوپێکەوتنێکدا دوای تەقاندنەوەی پاسێک کە بیست و یەکە سەربازی ئیسرائیلی تێدا کوژرا، دەربارەی بۆچوونی دەربارەی تەقینەوەکە پرسیاری لێکرا ئەویش گووتی «من دڵتەنگم لەبەرئەوەی خوێنڕشتن ھەر بەردەوامە». ھەروەھا کتێبەکە ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەحمەد یاسین خاوەنی زیرەکییەکی زۆربووە سەرەڕای ئەوەی نەیتوانیوە بەدەست پەڕەکانی کتێب ھەڵبداتەوە، بەزمانی پەڕەکانی ھەڵداوەتەوە، ئەوەش ویستە بەھێزەکەی کۆڵنەدانی نیشاندەدات. لەگەڵ زیادبوونی زانستی ئەحمەد یاسین لەبوارەکانی ئیسلام، زمانی عەرەبی، مێژوو و ئابووری ھەمیشە سودی لەدەوروبەر وەرگرتووە، بۆ ئەوەی ئەو شتانەی لەکتێب فێرنەبووە لە خەڵکەوە فێربببێت، ھەر ئەمەش بووە ھۆی بەدەستھێنانی ڕێزی کەسانی تر.

=== وتەکانی ===
&lt;blockquote&gt;کاتێک تەرازوی ناکۆکییەکان لاسەنگ دەبێت پێویستە ھێزێکی سەربازی ھەبێت دوژمن بەچۆکدا بێنێت.

بەرەنگاربوونەوەی دوژمن باوەڕی مرۆڤی باوەڕدار زیاد دەکات، وەک چۆن ئاگر برێقەدانەوەی زێڕ زیاد دەکات.

ژیانم بۆ کارکردن تەرخان کردووە نەک بۆ نووسین، ئەگەر یەک [[ئایەت]] فێربووم ئەوا خەڵکیش فێردەکەم.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=تعرف علی ابرز أقوال الشیخ أحمد یاسین|ناونیشان=https://paltoday.ps/ar/post/402135/تعرف-علی-ابرز-أقوال-الشیخ-أحمد-یاسین|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=فلسطین الیوم|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;

باوەڕداران تێشوەکەیان لە خواوە وەردەگرن، پاشان لە ئایینەکەیان، پاشان لە خێزان و براکانیان، ئەوکات چاوەڕوانی سەرکەوتن دەکەن.

ئەگەر ژیانت لە کۆکردنەوەی چەکدا بەسەربرد، کەی بەنیازی جەنگکردنی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=من الأقوال الخالدة للشھید أحمد یاسین|ناونیشان=http://www.saaid.net/mktarat/flasteen/062.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.saaid.net}}&lt;/ref&gt;

من ژیانم خۆشدەوێت بەڵام سەرشۆڕی و ژێردەستەیی ڕەتدەکەمەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=وحِکم|یەکەم=مَقولات|سەردێڕ=مَقولات وحِکم - أشھر وأفضل مقولات و إقتباسات أحمد یاسین|ناونیشان=https://arabic-quotes.com/authors/319/أحمد-یاسین|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=مَقولات وحِکم|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

=== قوتابخانەی ئەحمەد یاسین ===
لە ٢٢ی تشرینی دووەم ٢٠١١ [[ئیسماعیل ھەنییە]] سەرۆک وەزیرانی پێشووی فەلەستین، لەکەرتی غەزە قوتابخانەیەکی کردەوە بەناوی قوتابخانەی ئەحمەد یاسین، بۆ زیندوو ھێشتنەوەی یادی ئەحمەد یاسین، چونکە ئەو لەژیانیدا مامۆستابوو، لەشەھیدبوونی مامۆستا بوو، لە ھەڵسوکەوتەکانی مامۆستا بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فلسطین أون لاین|ناونیشان=https://felesteen.ps/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=فلسطین أون لاین|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210520194347/https://felesteen.ps/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی تایبەتی ==
ساڵی ١٩٦١ ھاوسەرگیری لەگەڵ حەلیمە یاسین کرد، ساڵی ٢٠٢٠ لەتەمەنی ٧٦ ساڵی کۆچی دوایی کرد،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وفاة زوجة الشھید أحمد یاسین مؤسس حماس|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ar/الدول-العربیة/وفاة-زوجة-الشھید-أحمد-یاسین-مؤسس-حماس/1887640|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.aa.com.tr}}&lt;/ref&gt; و خاوەنی دە منداڵە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

=== کتێبنامە ===
{{refbegin|2}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Zaki |دوایین=Chehab |سەردێڕ=Inside Hamas: The Untold Story of Militants, Martyrs and Spies |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=rWEg6Tfai_oC |ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris |ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥١١-٣٨٩-٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240426044637/https://books.google.com/books?id=rWEg6Tfai_oC |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Jennifer |دوایین=Jefferis |سەردێڕ=Hamas: Terrorism, Governance, and Its Future in Middle East Politics: Terrorism, Governance, and Its Future in Middle East Politics |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=rzRpCwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO |ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٠٨-٣٩٠٣-٠|پەڕەکان=٥٠–|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240426044640/https://books.google.com/books?id=rzRpCwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kabahā |یەکەم=Muṣṭafá |سەردێڕ=The Palestinian People: Seeking Sovereignty and State |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=QyTCNAEACAAJ |ساڵ=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Lynne Rienner Publishers, Incorporated |ژپنک=٩٧٨-١-٥٨٨٢٦-٨٨٢-٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231219083406/https://books.google.com/books?id=QyTCNAEACAAJ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
* {{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=Ilan |دوایین=Pappe |سەردێڕ=The Biggest Prison on Earth: A History of the Occupied Territories |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0hm9DwAAQBAJ&amp;pg=PT281 |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Oneworld Publications |ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٠٧٤-٤٣٣-٩|پەڕەکان=٢٨١–|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240426044451/https://books.google.com/books?id=0hm9DwAAQBAJ&amp;pg=PT281#v=onepage&amp;q&amp;f=false |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}
{{refend}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Ahmed Yassin|ئەحمەد یاسین}}
* Reports on death
** [http://www.mfa.gov.il/MFA/Terrorism-+Obstacle+to+Peace/Terrorism+and+Islamic+Fundamentalism-/Sheikh+Yassin+killed+in+IDF+attack+22-Mar-2004.htm &quot;IDF strike kills Hamas leader Ahmed Yassin&quot;] (Israeli MFA)
** {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://jerusalemites.org/news/english/mar2004/22.htm |سەردێڕ=Sharon was after the Yassin's murder |ڕێکەوتی سەردان=١١ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041227095408/http://jerusalemites.org/news/english/mar2004/22.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}
**[http://www.scoop.co.nz/stories/WO0403/S00292.htm &quot;Assassination of Sheik Yasin Opened Pandora's box&quot;]
** [https://www.theguardian.com/flash/0,5860,1175454,00.html Interactive Guide: Sheikh Yassin assassination] – ''[[The Guardian]]''
* Profiles of Yassin
** [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/1695470.stm BBC obituary]
** [https://www.theguardian.com/israel/Story/0,2763,1175854,00.html ''Guardian'' obituary]
* UN Response
** [https://www.nytimes.com/2004/03/26/world/us-vetoes-un-resolution-condemning-israel-for-hamas-killing.html U.S. Vetoes U.N. Resolution Condemning Israel for Hamas Killing]
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|شەڕ|ئیسلام|فەلەستین|زانستی سیاسەت}}
{{پۆلی کۆمنز|Ahmed Yassin}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٦]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٠٤]]
[[پۆل:حەماس]]
[[پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]]
[[پۆل:ئەندامانی حەماس]]
[[پۆل:ئەندامە تیرۆرکراوەکانی حەماس]]
[[پۆل:سەرکردەکانی حەماس]]
[[پۆل:ئیسلامییەکانی فەلەستین]]
[[پۆل:مردووان بەھۆی ھێرشە ئاسمانییەکانی ئیسرائیل]]
[[پۆل:تیرۆرکردنەکان لە دەوڵەتی فەلەستین]]
[[پۆل:مسوڵمانە سوننە فەلەستینییەکان]]</text>
      <sha1>bv7ae2a0ok5psqbufva64ky7qhak1wx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جەواد فرووغی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>187616</id>
    <revision>
      <id>1583674</id>
      <parentid>1400115</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T19:55:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5785" sha1="f77qjt60kcdsceteflp6gi03o84pmu0" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناو                  = جەواد فرووغی
| وێنە                 =
| قەبارەی وێنە         =
| لێدوانی وێنە         =
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = {{Birth date and age|١٩٧٩|٩|١١|df=y}}
| شوێنی لەدایکبوون     = [[ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| ڕێکەوتی مردن         =
| شوێنی مردن           =
| نەتەوە               = [[کورد]]
| پیشە                 = یاریزانی تیرھاوێژی
| ھاوسەر               =
| مناڵەکان            = ٣
}}

'''جەواد فروغی''' (لەدایکبووی ١١ی ئەیلوولی ١٩٧٩ لە [[ئیلام]]) یاریزانێکی [[وەرزشی تیرھاوێژی|تیرھاوێژی]]یە کە بۆ ھەڵبژاردەی ئێران یاری دەکات. ئەو لە [[ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٢٠]] کە لە شاری [[تۆکیۆ]] بەڕێوە چوو، لە رکابەرییەکانی یاریی نیشانە شکێنی ھەواییدا بە دەمانجە لە دووریی ١٠ مەتر، توانی پلەی یەکەمی ڕیزبەندی رکابەرییەکە بباتەوە و سێیەم میدالیای زێڕی ئۆڵەمپیادی تۆکیۆ و یەکەم میدالیای بۆ ئێران بەدەستھێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.rudaw.net/sorani/sports/240720218| سەردێڕ = فۆتۆستۆری؛ ئۆڵیمپیادی تۆکیۆ لە دووەم ڕۆژیدا| نووسەر = تۆڕی میدیاییی ڕووداو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://kurdish.sahartv.ir/news/%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D9%87%D9%88%D9%86%DB%95%D8%B1%DB%8C_%D9%88%DB%95%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-i398936| سەردێڕ = کوردێکی ئیلامی یەکەم مەدالیای مێژووی نیشانشکاندنی ئێران لە ئۆلەمپیکی بردەوە| نووسەر = کوردیش سەحەر تیڤی}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdish.sahartv.ir/news/%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D9%87%D9%88%D9%86%DB%95%D8%B1%DB%8C_%D9%88%DB%95%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-i398936 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://kurdpa.net/so/news/%D9%88%DB%95%D8%B1%D8%B2%D8%B4%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%DB%8E%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA-%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7| سەردێڕ = وەرزشوانێکی ئیلامی خەڵاتی تێرھاوێژیی جیھانی بەدەست ھێنا| نووسەر = کوردپا}}&lt;/ref&gt; فرووغی لە یارییەکەدا ریکۆردێکی مێژوویی تۆمارکرد و توانی ٢٤٤.٨ خاڵ کۆبکاتەوە و مەدالیای زێڕی یارییەکەی لە بەرژەوەندی خۆی یەکلاکردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.rudaw.net/sorani/sports/240720215| سەردێڕ = کوردێک میدالیای زێڕی لە ئۆڵیمپیادی تۆکیۆ بردەوە| نووسەر = تۆڕی میدیاییی ڕووداو}}&lt;/ref&gt;

== ژیاننامە ==
جەواد فرووغی خەڵکی شاری ئیلامی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە، جگە لە یاریی نیشانشکێنی فرووغی کاری پەرستاری دەکات، بۆ یه‌کەمجار له‌ ساڵی ٢٠١٠ ده‌ستی به‌ یاریی نیشانه‌شکێنی کرد، پاشان له‌ ساڵی ٢٠١٨ بووه‌ ئه‌ندام له‌ ھەڵبژارده‌ی نیشانه‌شکێنی ئێران. فرووغی ته‌مه‌نی ٤١ ساڵه‌ کە به‌ ته‌مه‌نترین وه‌رزشوانی شاندی ئێرانه‌ و خاوه‌نی ٣ منداڵه‌، بووه‌ یه‌که‌مین وه‌رزشوان كه‌ مێدالیای زێڕ له‌ نیشانه‌شکێن بۆ ئێران ده‌باته‌وه‌ و پێشتریش دوو مێدالیای زێڕی له‌ پاڵه‌وانێتی ھیند و كرواتیا بردووه‌ته‌وه‌ و پێشه‌نگی وه‌رزشوانانی نیشانه‌شکێنی گرتووه‌ له‌ جیھاندا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://www.kurdistan24.net/ckb/story/208126-%DA%86%DB%8C%D8%B1%DB%86%D9%83%DB%8C-%D8%A6%D9%87%E2%80%8C%D9%88-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%DB%8C-%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D9%83%D9%87%E2%80%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8E%DA%95%DB%8C-%D9%84%D9%87%E2%80%8C-%D8%A6%DB%86%DA%B5%D9%85%D9%BE%DB%8C%D9%83%DB%8C-%D8%AA%DB%86%D9%83%DB%8C%DB%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%88%D9%87%E2%80%8C| سەردێڕ = چیرۆکی ئه‌و کورده‌ی یه‌که‌مین مێدالیای زێڕی له‌ ئۆڵمپیکی تۆکیۆ برده‌وه‌| نووسەر = کوردستان ٢٤}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.issf-sports.org/athletes/athlete.ashx?personissfid=SHIRIM1109197901 پەڕەی جەواد فرووغی لە وێبگەی فێدراسیۆنی جیھانی تیرھاوێژی]

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وەرزش|ئێران|کوردستان}}
{{پۆلی کۆمنز|Javad Foroughi}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]]
[[پۆل:خەڵکی ئیلام]]
[[پۆل:وەرزشکارانی کورد]]
[[پۆل:مێدالیاوەرگرانی ئۆلۆمپیای ھاوینەی ٢٠٢٠]]</text>
      <sha1>f77qjt60kcdsceteflp6gi03o84pmu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بەرنامەی خۆڕایی و سەرچاوەکراوە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>188232</id>
    <revision>
      <id>1583591</id>
      <parentid>1583588</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2472" sha1="0ch45ha1ulqyivnyvpjidujnv59n8fm" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Desktop-Linux-Mint.png|وێنۆک|گرتەی شاشەی کۆمەڵێ بەرنامەی خۆڕایی و سەرچاوەکراوە(FOSS): [[لینوکس مینت]]، [[فایەرفۆکس]]، [[گیمپ]] و [[ڤی ئێل سی میدیا پلەیەر|ڤی ئیڵ سی میدیا پلەیەر]]]]
'''بەرنامەی خۆڕایی و سەرچاوەکراوە''' ('''FOSS''') ھەموو ئەو [[نەرمامێر|بەرنامانە]] دەگرێتەوە کە [[نەرمامێرە خۆڕایییەکان|خۆڕایی]]ە و [[نەرمامێری سەرچاوە کراوە|سەرچاوەکراوە]]ن{{تێبینی|FOSS is an inclusive term that covers both [[free software]] and [[open-source software]], which despite describing similar development models, have differing cultures and philosophies.{{sfn|Feller|2005|pages=89, 362}} ''Free'' refers to the users' freedom to copy and re-use the software. The [[Free Software Foundation]], an organization that advocates the free software model, suggests that to understand the concept, one should &quot;think of free as in free speech, not as in free beer&quot;. (See {{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان = https://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html | بڵاوکەرەوە = GNU.org | سەردێڕ = The Free Software Definition | ڕێکەوتی سەردان = ٤ی شوباتی ٢٠١٠ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20131014132149/https://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}) Free software focuses on the fundamental freedoms it gives to users, whereas open source software focuses on the perceived strengths of its peer-to-peer development model.{{sfn|Feller|2005|pages=101–106, 110–111}} FOSS is a term that can be used without particular bias towards either political approach.}} ھەموو کەسێک دەتوانێت بە مۆڵەتی خۆڕایی بەکاریان بھێنێت بۆ مەبەستی خوێندن و فێربوون، یان گۆڕانکاری تێدا بکات بەھەر جۆرێک خۆی بییەوێ.

== تێبینییەکان ==
{{تێبینییەکان}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|ئابووری}}
{{کۆمپیوتەر-کۆلکە}}

[[پۆل:نەرمامێرە خۆڕایییەکان|*]]</text>
      <sha1>0ch45ha1ulqyivnyvpjidujnv59n8fm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئاڵا ھەڵگرانیی وڵات لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠</title>
    <ns>0</ns>
    <id>189010</id>
    <revision>
      <id>1583611</id>
      <parentid>1583344</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:06:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="128525" sha1="69pixfhi07vyos62gvbdmxv4gm7d80l" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{ڕێکخستن|date=ئاب ٢٠٢١}}
}}
[[پەڕگە:Eritrea_at_the_2020_Summer_Olympics_Parade_of_Nations.jpg|وێنۆک]]
'''ئاڵاھەڵگرانی وڵات لە ئۆڵمپیادی ھاویینەی ٢٠٢٠''' یەکێک لە بڕگە سەرەکییەکانی ئاھەنگی کردنەوەی ئۆڵمپیاد بریتییە لە ڕێپێوان یاخود نمایشی ھاتنەناوەوەی وەرزشوانانی وڵاتە بەشداربووەکانە بۆ ناو یاریگا. لە ئاھەنگی کردنەوەی ئۆڵمپیاد کە لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١. وەرزشوانان و بەرپرسانی تیمەکان بە سڵاوکردن و دەربرینی دڵخوشی خۆیان لە دوای ئاڵای ولاتەکەیان کە لەلایەن کەسێک یان دووکەسەوە ھەڵدەگیرێت پۆل پۆل دەچنە ناو یاریگاوە. بۆیەکەم جاریش لە ئۆڵمپیاد ڕێگا درا کە دووکەس (یەک نێر، یەک مێ)ببنە ئاڵاھەڵگری ولاتەکەیان. ئەو وەرزشوانانەی لە ھەفتەی یەکەم ڕکابەری دەکەن لەسەر مەدالیاکان ھاتنە ناو یاریگا و و ئەو وەرزشوانانەی لە ھەفتەی کۆتای ئۆڵمپیاد ڕکابەری دەکەن لە ڕۆژی ڕێورەسمی داخستنی ئۆڵمپیاد دێنەناو یاریگاوە. یارییەکانی ئۆڵمپیاد بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ٢٤ی تەممووزەی ٢٠٢٠ دواخرا بۆ ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١.

== ڕیزبەندی ==
وەک وڵاتی ئەنجامدەری ئۆڵمپیاد یۆنان یەکەم وڵات بوو ھاتنە ناو یاریگاوە پاشان تیمی لێژنەی ئۆڵمپی نێودەوڵەتی کە لەوەرزشوانە پەنابەراەکان پێک ھاتبوون ھاتنە ناو یاریگاوە. بریاردرا فەرەنسا وەک ولاتی میوانداری ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٤، ئەمریکا وەک میوانداری ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٨ لە کۆتاییدا بێنە ناویاریگاوە. دواین وەفدیش وەرزشوانانی ژاپۆن بوون وەک ولاتی میوانداری ئۆڵمپیاد. ناوی سەرجەم وڵاتە بەشداربووەکان یەکەم جار بە زمانی فەرەنسی پاشان ئینگلیزی ئینجا بە ژاپۆنی خوێندرانەوە

== تیم و ئاڵاھەڵگر ==
لە ٢٤ی مارسی ٢٠٢٠ لێژنەی ئۆڵمپی نێودەولەتی ڕایگەیەند کە بژاردەی ئەوە دراوە بە وڵاتەکان دووکەس (یەک نێر، یەک مێ) ببنە ئاڵاھەڵگری وڵاتەکانیان. ئەمەش وەک ھەواڵیک بۆ برەودان بە یەکسانی نێوان ڕەگەزەکان. لەم لیستەدا ناوی وڵاتەکان بەپێی حەرفی ئینگلیزی ڕیزبەند کراوە (جکە لە یۆنان و تیمی لێژنەی ئۆڵمپی نێودەولەَتی، فەرەنسا، ئەمریکا، ژاپۆن) ھەروەھا ناوی، ولات بە ژاپۆنی و ناوی ئاڵاھەڵگران و پیشەی وەرزشیان.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
|+
|-
! ژمارە
! وڵات
! بە ژاپۆنی&lt;ref name=&quot;flag bearer&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://stillmed.olympics.com/media/Documents/News/2021/07/Tokyo-2020-Opening-Ceremony-Flag-bearers-Marching-order.pdf?_ga=2.102815936.153545534.1628010172-585795398.1627155169|سەردێڕ=Tokyo 2020 Opening Ceremony Flag bearers Marching order|بڵاوکەرەوە=IOC |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
! [[ڕۆماجی|خوێندنەوەی ژاپۆنی]]
!class=&quot;unsortable&quot; width=170|ئاڵاھەڵگر (کان)
!width=110|وەرزش (ەکان)
!class=&quot;unsortable&quot; |سەرچاوەکان
|-
|align=center rowspan=2| 1 || rowspan=2| {{flagIOCteam|GRE|2020 Summer}} || rowspan=2| ギリシャ || rowspan=2| Girisha || [[Anna Korakaki]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Korakaki and Petrounias to lead Parade of Nations at Tokyo Olympics |ناونیشان=https://www.ekathimerini.com/news/1163748/korakaki-and-petrounias-to-lead-parade-of-nations-at-tokyo-olympics/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=www.ekathimerini.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;flag bearer&quot;/&gt;
|-
| [[Eleftherios Petrounias]] || [[Gymnastics at the 2020 Summer Olympics|Gymnastics]]
|-
|align=center rowspan=2| 2 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|EOR|2020 Summer}} ||rowspan=2| 難民選手団 ||rowspan=2| Nanmin Senshu-dan{{efn|Short name ''Équipe olympique des réfugiés/Refugee Olympic Team/難民選手団'' on the panels and as announced.&lt;ref&gt;https://news.kbs.co.kr/news/view.do?ncd=5241167&lt;/ref&gt;}} || [[Yusra Mardini]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eurosport.com/olympics/tokyo-2020/2020/refugee-olympic-team-who-are-the-athletes-at-the-tokyo-olympics-opening-ceremony-and-what-countries-_sto8430962/story.shtml|سەردێڕ=Refugee Olympic Team: Who Are the Athletes at the Tokyo Olympics Opening Ceremony and What Countries Do They Come From?|یەکەم=Dan|دوایین=Gibbs|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;flag bearer&quot;/&gt;
|-
| [[Tachlowini Gabriyesos]]|| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 3 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ISL|2020 Summer}} ||rowspan=2| アイスランド ||rowspan=2| Aisurando || [[Snæfríður Jórunnardóttir]] ||rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Fánaberar á setningarhátíð ÓL í Tókýó|trans-title=Flag bearers at the inauguration ceremony of the Olympic Games in Tokyo|زمان=is|ناونیشان=https://www.isi.is/frettir/frett/2021/07/22/Fanaberar-a-setningarhatid-OL-i-Tokyo/|بڵاوکەرەوە=[[National Olympic and Sports Association of Iceland|Icelandic Olympic Committee]]|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210722211516/https://www.isi.is/frettir/frett/2021/07/22/Fanaberar-a-setningarhatid-OL-i-Tokyo/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;flag bearer&quot;/&gt;
|-
|[[Anton McKee]]
|-
|align=center rowspan=2| 4 || rowspan=2| {{flagIOCteam|IRL|2020 Summer}} || rowspan=2| アイルランド || rowspan=2| Airurando || [[Kellie Harrington]] || rowspan=2| [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]] || rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Two Team Ireland flagbearers selected for Tokyo 2020 opening ceremony|ناونیشان=https://olympics.ie/two-team-ireland-flagbearers-selected-for-tokyo-2020-opening-ceremony/|ئیش=Olympic Federation of Ireland|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;flag bearer&quot;/&gt;
|-
|[[Brendan Irvine]]
|-
|align=center rowspan=2| 5 || rowspan=2| {{flagIOCteam|AZE|2020 Summer}} || rowspan=2| アゼルバイジャン || rowspan=2| Azerubaijan || [[Farida Azizova]]|| [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]] || rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rustam Orujov to bear Azerbaijani flag in Tokyo |ناونیشان=https://www.azernews.az/sports/180574.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Azernews |ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tokyo 2020: Farida Azizova will also be flagbearer together with Rustam Orujov |ناونیشان=https://apa.az/en/xeber/olympiad/tokyo-2020-farida-azizova-will-also-be-flagbearer-together-with-rustam-orujov-353772 |وێبگە=Apa.az |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;flag bearer&quot;/&gt;
|-
|[[Rustam Orujov|Rüstəm Orucov]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 6 || rowspan=2| {{flagIOCteam|AFG|2020 Summer}} || rowspan=2| アフガニスタン || rowspan=2| Afuganisutan || [[Farzad Mansouri]] || [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]] ||rowspan=2|&lt;ref name=&quot;flag bearer&quot;/&gt;
|-
|[[Kamia Yousufi]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center| 7 || {{flagIOCteam|UAE|2020 Summer}} || アラブ首長国連邦 || Arabu Shuchōkoku Renpō || [[Yousuf Al-Matrooshi]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 8 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ALG|2020 Summer}} ||rowspan=2| アルジェリア ||rowspan=2| Arujeria || [[Amel Melih]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=JO-2020: Mohamed Flissi et Amel Melih porte-drapeaux de la délégation algérienne |ناونیشان=https://www.aps.dz/sport/124899-jo-2020-mohamed-flissi-et-amel-melih-porte-drapeaux-de-la-delegation-algerienne |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|agency=Algerie Presse Service |ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|زمان=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;flag bearer&quot;/&gt;
|-
|[[Mohamed Flissi]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 9 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ARG|2020 Summer}} ||rowspan=2| アルゼンチン ||rowspan=2| Aruzenchin || [[Cecilia Carranza]] ||rowspan=2| [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lange y Carranza serán los abanderados en Tokio|trans-title=Lange and Carranza will be the flag bearers in Tokyo|ناونیشان=https://www.ole.com.ar/poli/juegos-olimpicos-abanderados_0_Zum7ggGoL.html|ئیش=[[Olé (sports newspaper)|Olé]]|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|زمان=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;flag bearer&quot;/&gt;
|-
|[[Santiago Lange]]
|-
|align=center rowspan=2| 10 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ARU|2020 Summer}} ||rowspan=2| アルバ ||rowspan=2| Aruba || [[Allyson Ponson]] ||rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
|[[Mikel Schreuders]]
|-
|align=center rowspan=2| 11 || rowspan=2| {{flagIOCteam|ALB|2020 Summer}} || rowspan=2| アルバニア || rowspan=2| Arubania || [[Luiza Gega]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
|[[Briken Calja]]||[[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center rowspan=2| 12 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ARM|2020 Summer}} ||rowspan=2| アルメニア ||rowspan=2| Arumenia || [[Varsenik Manucharyan]]{{ھن}}|| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Tokyo 2020: Swimmer Manucharyan, boxer Bachkov to be Armenia flag bearers|زمان=en|ناونیشان=https://sport.news.am/eng/news/123745/tokyo-2020-swimmer-manucharyan-boxer-bachkov-to-be-armenia-flag-bearers.html|بڵاوکەرەوە=Armenia News - NEWS.am|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Hovhannes Bachkov]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 13 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ANG|2020 Summer}} ||rowspan=2| アンゴラ ||rowspan=2| Angora || [[Natália Bernardo]] || [[Handball at the 2020 Summer Olympics|Handball]]||rowspan=2|
|-
|[[Matias Montinho]] || [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center rowspan=2| 14 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ANT|2020 Summer}} ||rowspan=2| アンティグア・バーブーダ ||rowspan=2| Antigua Bābūda || [[Samantha Roberts]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
|[[Cejhae Greene]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 15 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|AND|2020 Summer}} ||rowspan=2| アンドラ ||rowspan=2| Andora || [[Mònica Dòria]]{{ھن}}|| [[Canoeing at the 2020 Summer Olympics|Canoeing]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=La palista Mònica Dòria será la abanderada de Andorra en Tokio 2021 |trans-title=Canoeist Mònica Dòria will be Andorra's flag bearer in Tokyo 2020|ناونیشان=https://www.europapress.es/catalunya/andorra-01111/noticia-palista-monica-doria-sera-abanderada-andorra-tokio-2021-20210625153440.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Europa Press (news agency)|Europa Press]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Pol Moya]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 16 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|YEM|2020 Summer}} ||rowspan=2| イエメン ||rowspan=2| Iemen || [[Yasameen Al Raimi]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] ||rowspan=2|
|-
|[[Ahmed Ayash]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 17 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ISR|2020 Summer}} ||rowspan=2| イスラエル ||rowspan=2| Isuraeru || [[Hanna Knyazyeva-Minenko]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Israel selects its Tokyo Olympic flag bearers|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israel-selects-its-tokyo-olympic-flag-bearers/|ئیش=[[Times of Israel]]|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Yakov Toumarkin]]||[[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 18 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ITA|2020 Summer}} ||rowspan=2| イタリア ||rowspan=2| Itaria || [[Jessica Rossi]]{{ھن}}|| [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Rossi and Viviani to make history as first dual Italian flagbearers at Tokyo 2020|ناونیشان=https://www.insidethegames.biz/articles/1108041/tokyo-2020-olympics-italy-flagbearer|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=[[Inside the Games]] |ڕێکەوت=٢١ی ئایاری ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Elia Viviani]] ||[[Cycling at the 2020 Summer Olympics|Cycling]]
|-
|align=center rowspan=2| 19 || rowspan=2|{{flagIOCteam|IRQ|2020 Summer}} ||rowspan=2| イラク ||rowspan=2| Iraku || [[Fatimah Al-Kaabi]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || rowspan=2|
|-
|[[Mohammed Al-Khafaji]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]]
|-
|align=center rowspan=2| 20 || rowspan=2| {{flagIOCteam|IRI|name=Islamic Republic of Iran|2020 Summer}} ||rowspan=2| イラン・イスラム共和国 || rowspan=2|Iran Isuramu Kyōwakoku || [[Hanieh Rostamian]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Woman shooter Rostamian named Iran's flagbearer in Tokyo|ناونیشان=https://www.tehrantimes.com/news/462904/Woman-shooter-Rostamian-named-Iran-s-flagbearer-in-Tokyo|ئیش=Tehran Times|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Samad Nikkhah Bahrami]] || [[Basketball at the 2020 Summer Olympics|Basketball]]
|-
|align=center rowspan=2| 21 || rowspan=2|{{flagIOCteam|IND|2020 Summer}} ||rowspan=2| インド ||rowspan=2| Indo || [[Mary Kom]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Tokyo Olympics: Huge honour to be named flag bearer alongside incredible Mary Kom, says Manpreet|ناونیشان=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/tokyo-olympics/tokyo-olympics-huge-honour-to-be-named-flag-bearer-alongside-incredible-mary-kom-says-manpreet/articleshow/84145053.cms|ئیش=[[The Times of India]]|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Manpreet Singh (field hockey)|Manpreet Singh]] || [[Field hockey at the 2020 Summer Olympics|Field hockey]]
|-
|align=center | 22 || {{flagIOCteam|INA|2020 Summer}} || インドネシア || Indoneshia || [[Rio Waida]]{{efn|Originally, weightlifter [[Nurul Akmal]] was also chosen as co-flagbearer during the opening ceremony.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Ayudiana |یەکەم١=Syofi |دوایین٢=Khairany |یەکەم٢=Rr. Cornea |سەردێڕ=Rio Waida dan Nurul Akmal akan jadi pembawa bendera di Olimpiade Tokyo |trans-title=Rio Waida and Nurul Akmal will be flag bearers at the Tokyo Olympics |ناونیشان=https://www.antaranews.com/berita/2256074/rio-waida-dan-nurul-akmal-akan-jadi-pembawa-bendera-di-olimpiade-tokyo |وێبگە=Antara |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١|زمان=id |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210723052533/https://www.antaranews.com/berita/2256074/rio-waida-dan-nurul-akmal-akan-jadi-pembawa-bendera-di-olimpiade-tokyo |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt; In fact, Rio eventually became the sole flagbearer.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Begini Tampilan Kontingen Indonesia dalam upacara Pembukaan Olimiade Tokyo|ناونیشان=https://sport.tempo.co/read/1486600/begini-tampilan-kontingen-indonesia-dalam-upacara-pembukaan-olimpiade-tokyo|ئیش=Tempo.co|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;}} || [[Surfing at the 2020 Summer Olympics|Surfing]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 23 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|UGA|2020 Summer}} ||rowspan=2| ウガンダ ||rowspan=2| Uganda || [[Kirabo Namutebi]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] || rowspan=2|
|-
| [[Shadiri Bwogi]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 24 || rowspan=2| {{flagIOCteam|UKR|2020 Summer}} ||rowspan=2| ウクライナ ||rowspan=2| Ukuraina || [[Olena Kostevych]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Прапор України на відкритті Олімпіади в Токіо будуть нести Олена Костевич і Богдан Нікішин|trans-title=The flag of Ukraine at the opening of the Olympics in Tokyo will be carried by Elena Kostevich and Bogdan Nikishin |زمان=uk|ناونیشان=https://www.unn.com.ua/uk/news/1937284-prapor-ukrayini-na-vidkritti-olimpiadi-v-tokio-budut-nesti-olena-kostevich-i-bogdan-nikishin|بڵاوکەرەوە=Українські національні новини (Ukrainian National News)|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Bohdan Nikishyn]] || [[Fencing at the 2020 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center rowspan=2| 25 || rowspan=2|{{flagIOCteam|UZB|2020 Summer}} ||rowspan=2| ウズベキスタン ||rowspan=2| Uzubekisutan || [[Oksana Chusovitina]] || [[Gymnastics at the 2020 Summer Olympics|Gymnastics]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Флаг Узбекистана в Токио понесут Оксана Чусовитина и Бобо-Усмон Батуров|trans-title=Oksana Chusovitina and Bobo-Usmon Baturov will carry the flag of Uzbekistan in Tokyo|ناونیشان=https://nuz.uz/sport/1203664-flag-uzbekistana-v-tokio-ponesut-oksana-chusovitina-i-bobo-usmon-baturov.html|ئیش=nuz.uz|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|زمان=ru|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210717165225/https://nuz.uz/sport/1203664-flag-uzbekistana-v-tokio-ponesut-oksana-chusovitina-i-bobo-usmon-baturov.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Bobo-Usmon Baturov]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 26 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|URU|2020 Summer}} ||rowspan=2| ウルグアイ ||rowspan=2| Uruguai || [[Déborah Rodríguez]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Inzaurralde |یەکەم١=Luis Eduardo |سەردێڕ=Cetraro y Déborah Rodríguez serán los abanderados de Uruguay en los JJOO de Tokio 2020 |ناونیشان=https://www.elobservador.com.uy/nota/cetraro-y-deborah-rodriguez-seran-los-abanderados-de-uruguay-en-los-jjoo-de-tokio-2020-202178155459 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=El Observador}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Bruno Cetraro]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]]
|-
|align=center rowspan=2| 27 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GBR|2020 Summer}} ||rowspan=2| 英国 ||rowspan=2| Eikoku || [[Hannah Mills]] || [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Sailor Mills and rower Sbihi named as Britain's flagbearers for Tokyo 2020|زمان=en|ناونیشان=https://www.insidethegames.biz/articles/1110579/mills-and-sbihi-carry-gb-flag-at-tokyo|بڵاوکەرەوە=[[Inside the Games]]|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Moe Sbihi]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]]
|-
|align=center rowspan=2| 28 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|IVB|name=Virgin Islands, British|2020 Summer}} ||rowspan=2| 英領バージン諸島 ||rowspan=2| Ei-ryō Bājin Shotō || [[Elinah Phillip]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=McMaster, Malone &amp; Phillip to rep VI @ Olympic Games in Tokyo {{!}} Virgin Islands News Online |ناونیشان=http://www.virginislandsnewsonline.com/en/news/mcmaster-malone-phillip-to-rep-vi-olympic-games-in-tokyo |وێبگە=www.virginislandsnewsonline.com |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Kyron McMaster]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 29 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ECU|2020 Summer}} ||rowspan=2| エクアドル ||rowspan=2| Ekuadoru || [[Neisi Dajomes]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Neisi Dajomes y Julio Castillo, los abanderados de Ecuador para Tokio 2020|trans-title=Neisi Dajomes and Julio Castillo will be Ecuador's flag bearer in Tokyo 2020|زمان=es|ناونیشان=https://olympics.com/tokyo-2020/es/noticias/neisi-dajomes-y-julio-castillo-los-abanderados-de-ecuador-para-tokio-2020|ئیش=[[Olympics]]|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210630024326/https://olympics.com/tokyo-2020/es/noticias/neisi-dajomes-y-julio-castillo-los-abanderados-de-ecuador-para-tokio-2020|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Julio Castillo]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 30 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|EGY|2020 Summer}} ||rowspan=2| エジプト ||rowspan=2| Ejiputo || [[Hedaya Malak]] || [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]] || rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hedaya Malak, Alaa Abouelkassem to Carry Egypt's Flag at Tokyo 2020 Olympics|ناونیشان=https://egyptianstreets.com/2021/07/20/hedaya-malak-alaa-abouelkassem-to-carry-egypts-flag-at-tokyo-2020-olympics/}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Alaaeldin Abouelkassem]] || [[Fencing at the 2020 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center rowspan=2| 31 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|EST|2020 Summer}} ||rowspan=2| エストニア ||rowspan=2| Esutonia || [[Dina Ellermann]] || [[Equestrian at the 2020 Summer Olympics|Equestrian]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Eesti lippu kannavad OM-i avatseremoonial Ellermann ja Endrekson|زمان=Estonian|trans-title=Ellermann and Endrekson will fly the Estonian flag at the OG opening ceremony|بڵاوکەرەوە=[[Estonian Olympic Committee]]|ناونیشان=https://www.eok.ee/organisatsioon/uudised/eesti-lippu-kannavad-om-i-avatseremoonial-ellermann-ja-endrekson|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Tõnu Endrekson]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]]
|-
|align=center rowspan=2| 32 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SWZ|2020 Summer}} ||rowspan=2| エスワティニ ||rowspan=2| Esuwatini || [[Robyn Young (swimmer)|Robyn Young]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] || rowspan=2|
|-
|[[Thabiso Dlamini]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center | 33 || {{flagIOCteam|ETH|2020 Summer}} || エチオピア || Echiopia || [[Abdelmalik Muktar]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 34 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ERI|2020 Summer}} ||rowspan=2| エリトリア ||rowspan=2| Eritoria || [[Nazret Weldu]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
|[[Ghirmai Efrem]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 35 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ESA|2020 Summer}} ||rowspan=2| エルサルバドル ||rowspan=2| Erusarubadoru || [[Celina Márquez]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Team ESA: abanderados y últimos preparativos a JJOO Tokio 2020|زمان=es|trans-title=Team ESA: flag bearers and final preparations for Tokyo 2020 Olympics|ئیش=ContraPunto El Salvador|ناونیشان=https://www.contrapunto.com.sv/team-esa-abanderados-y-ultimos-preparativos-a-jjoo-tokio-2020/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Enrique Arathoon]] || [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center rowspan=2| 36 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|AUS|2020 Summer}} ||rowspan=2| オーストラリア ||rowspan=2| Ōsutoraria || [[Cate Campbell]]||[[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Australian Olympic Team Flagbearers Announced|ناونیشان=https://www.olympics.com.au/news/australian-olympic-team-flagbearers-announced/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=[[Australian Olympic Committee]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Patty Mills]] || [[Basketball at the 2020 Summer Olympics|Basketball]]
|-
|align=center rowspan=2| 37 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|AUT|2020 Summer}} ||rowspan=2| オーストリア ||rowspan=2| Ōsutoria || [[Tanja Frank]] ||rowspan=2| [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Unsere Fahnenträger für Tokyo 2020|trans-title=Our flagbearers for Tokyo 2020|ناونیشان=https://www.olympia.at/main.asp?kat1=87&amp;kat2=538&amp;vid=1&amp;NID=30223&amp;DDate=05072021|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=[[Austrian Olympic Committee]]|زمان=de}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Thomas Zajac]]
|-
|align=center | 38 || {{flagIOCteam|OMA|2020 Summer}} || オマーン || Omān || [[Issa Al-Adawi]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Adawi to be flag-bearer at Tokyo Olympics|بڵاوکەرەوە=[[Muscat Daily]]|ناونیشان=https://muscatdaily.com/Sports/391272/Adawi-to-be-flag-bearer-at-Tokyo-Olympics|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210709183706/https://muscatdaily.com/Sports/391272/Adawi-to-be-flag-bearer-at-Tokyo-Olympics|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center rowspan=2| 39 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|NED|2020 Summer}} ||rowspan=2| オランダ ||rowspan=2| Oranda || [[Keet Oldenbeuving]] || [[Skateboarding at the 2020 Summer Olympics|Skateboarding]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Martina en 'Skatekeet' Oldenbeuving vlaggendragers tijdens Olympische Spelen|زمان=nl|trans-title=Martina and skateboarder Oldenbeauving will carry the flag at the Games|بڵاوکەرەوە=[[Nederlandse Omroep Stichting]]|ناونیشان=https://nos.nl/artikel/2387552-martina-en-skatekeet-oldenbeuving-vlaggendragers-tijdens-olympische-spelen|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Churandy Martina]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 40 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GHA|2020 Summer}} ||rowspan=2| ガーナ ||rowspan=2| Gāna || [[Nadia Eke]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tokyo 2020: Nadia Eke to lead Team Ghana as flagbearer at Opening Ceremony|ناونیشان=http://www.businessghana.com/site/news/sports/241936/Tokyo-2020:-Nadia-Eke-to-lead-Team-Ghana-as-flagbearer-at-Opening-Ceremony|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=BusinessGhana}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Sulemanu Tetteh]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 41 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CPV|2020 Summer}} ||rowspan=2| カーボベルデ ||rowspan=2| Kāboberude || [[Jayla Pina]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]] || rowspan=2|
|-
|[[Jordin Andrade]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 42 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GUY|2020 Summer}} ||rowspan=2| ガイアナ ||rowspan=2| Gaiana || [[Chelsea Edghill]] || [[Table tennis at the 2020 Summer Olympics|Table tennis]] || rowspan=2|
|-
|[[Andrew Fowler (swimmer)|Andrew Fowler]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 43 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|KAZ|2020 Summer}} ||rowspan=2| カザフスタン ||rowspan=2| Kazafusutan || [[Olga Rypakova]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Kazakh President Meets with Members of National Olympic Team|ئیش=The Astana Times|ناونیشان=https://astanatimes.com/2021/07/kazakh-president-meets-with-members-of-national-olympic-team/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kamshybek Kunkabayev]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 44 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|QAT|2020 Summer}} ||rowspan=2| カタール ||rowspan=2| Katāru || [[Tala Abujbara]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Tala Abu Jubara and Mohamed Al Rumaihi to raise Qatar's flags at Olympics Opening Ceremony|ئیش=iloveqatar.net|ناونیشان=https://www.iloveqatar.net/news/sports/tala-abu-jubara-mohamed-al-rumaihi-qatar-flags-tokyo-2020-olympics-opening-ceremony|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Mohammed Al-Rumaihi]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center rowspan=2| 45 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CAN|2020 Summer}} ||rowspan=2| カナダ ||rowspan=2| Kanada || [[Miranda Ayim]] || [[Basketball at the 2020 Summer Olympics|Basketball]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Miranda Ayim, Nathan Hirayama named Canada's flag-bearers at Tokyo Olympics opening ceremony|ئیش=[[Toronto Star]]|شوێن=Toronto, Ontario, Canada|ناونیشان=https://www.thestar.com/sports/olympics/2021/07/19/miranda-ayim-nathan-hirayama-named-canadas-flagbearers-at-tokyo-olympics-opening-ceremony.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nichols|یەکەم=Paula|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ayim and Hirayama to be Team Canada's Opening Ceremony flag bearers for Tokyo 2020|ناونیشان=https://olympic.ca/2021/07/19/ayim-and-hirayama-to-be-team-canadas-opening-ceremony-flag-bearers-for-tokyo-2020/|وێبگە=www.olympic.ca/|بڵاوکەرەوە=[[Canadian Olympic Committee]]|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Nathan Hirayama]] || [[Rugby sevens at the 2020 Summer Olympics|Rugby sevens]]
|-
|align=center rowspan=2| 46 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GAB|2020 Summer}} ||rowspan=2| ガボン ||rowspan=2| Gabon || [[Aya Mpali|Aya Girard de Langlade Mpali]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Anthony Obame|Anthony Mylann Obame]] || [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]]
|-
|align=center rowspan=2| 47 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CMR|2020 Summer}} ||rowspan=2| カメルーン ||rowspan=2| Kamerūn || [[Joseph Essombe]] || [[Wrestling at the 2020 Summer Olympics|Wrestling]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=2021 Olympics: Cameroon challenges team to bring back medals|بڵاوکەرەوە=Journal du Cameroun|ناونیشان=https://www.journalducameroun.com/en/2021-olympics-cameroon-challenges-team-to-bring-back-medals/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210709184146/https://www.journalducameroun.com/en/2021-olympics-cameroon-challenges-team-to-bring-back-medals/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Albert Mengue Ayissi]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 48 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GAM|name=Gambia|2020 Summer}} ||rowspan=2| ガンビア ||rowspan=2| Ganbia || [[Gina Bass]] || rowspan=2|[[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
|[[Ebrima Camara]]
|-
|align=center rowspan=2| 49 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CAM|2020 Summer}} ||rowspan=2| カンボジア ||rowspan=2| Kanbojia || [[Kheun Bunpichmorakat]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
|[[Pen Sokong]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 50 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MKD|2020 Summer}} ||rowspan=2| 北マケドニア ||rowspan=2| Kita Makedonia || [[Arbresha Rexhepi]] || rowspan=2|[[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Георгиевски ќе го носи македонското знаме во Токио|زمان=mk|trans-title=Georgievski will carry the Macedonian flag in Tokyo|بڵاوکەرەوە=[[Nova Makedonija]]|ناونیشان=https://www.novamakedonija.com.mk/sport/sportovi/георгиевски-ќе-го-носи-македонското-з/?fbclid=IwAR3l3HgYbxAdHLyZneZ24uX3jC2GUq5AO-l4TRIWXBrlILxj1L4ycu7ubfY|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Dejan Georgievski]]
|-
|align=center | 51 || {{flagIOCteam|GUI|2020 Summer}} || ギニア || Ginia || Games Volunteer || N/A ||
|-
|align=center rowspan=2| 52 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GBS|2020 Summer}} ||rowspan=2| ギニアビサウ ||rowspan=2| Giniabisau || [[Taciana Cesar]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] ||rowspan=2|
|-
|[[Augusto Midana]] || [[Wrestling at the 2020 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center rowspan=2| 53 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CYP|2020 Summer}} ||rowspan=2| キプロス ||rowspan=2| Kipurosu || [[Andri Eleftheriou]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Οι 15 πρεσβευτές μας στην Ολυμπιάδα του Τόκιο|ناونیشان=https://city.sigmalive.com/article/2021/7/8/oi-15-presbeutes-mas-sten-olumpiada-tou-tokio/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=sigmalive.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Pavlos Kontides]] || [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center rowspan=2| 54 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CUB|2020 Summer}} ||rowspan=2| キューバ ||rowspan=2| Kyūba || [[Yaime Pérez]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Mijaín López y Yaimé Pérez abanderados olímpicos de Cuba|trans-title=Mijaín López and Yaimé Pérez as Cuba's Olympic flag bearers|بڵاوکەرەوە=[[Prensa Latina]]|ناونیشان=https://www.prensa-latina.cu/index.php?o=rn&amp;id=461188&amp;SEO=mijain-lopez-y-yaime-perez-abanderados-olimpicos-de-cuba|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210710004534/https://www.prensa-latina.cu/index.php?o=rn&amp;id=461188&amp;SEO=mijain-lopez-y-yaime-perez-abanderados-olimpicos-de-cuba|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Mijaín López]] || [[Wrestling at the 2020 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center rowspan=2| 55 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|KIR|2020 Summer}} ||rowspan=2| キリバス ||rowspan=2| Kiribasu || [[Kinaua Biribo]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]||rowspan=2|
|-
|[[Ruben Katoatau]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center rowspan=2| 56 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|KGZ|2020 Summer}} ||rowspan=2| キルギス ||rowspan=2| Kirugisu || [[Kanykei Kubanychbekova]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Olympics-Mask-shy Kyrgyzstan, Tajikistan rain on COVID-compliant opening parade|بڵاوکەرەوە=[[Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-olympics-2020-ceremony-kyrgyzstan-idUSKBN2ET1CA|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Denis Petrashov]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 57 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GUA|2020 Summer}} ||rowspan=2| グアテマラ ||rowspan=2| Guatemara || [[Mirna Ortiz]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Mirna Ortiz y Juan Ignacio Maegli serán los abanderados de Guatemala para Tokio|trans-title=Mirna Ortiz and Juan Ignacio Maegli will be Guatemala's flag bearers for Tokyo|بڵاوکەرەوە=[[ESPN]]|ناونیشان=https://www.espn.com.ar/futbol/guatemala/nota/_/id/8821155/mirna-ortiz-juan-ignacio-maegli-abanderados-guatemala-tokio|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Juan Ignacio Maegli]] || [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center rowspan=2| 58 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GUM|2020 Summer}} ||rowspan=2| グアム ||rowspan=2| Guamu || [[Regine Tugade]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
|[[Joshter Andrew]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 59 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|KUW|2020 Summer}} ||rowspan=2| クウェート ||rowspan=2| Kuwēto || [[Lara Dashti]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] || rowspan=2|
|-
| [[Talal Al-Rashidi]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center rowspan=2| 60 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|COK|2020 Summer}} ||rowspan=2| クック諸島 ||rowspan=2| Kukku Shotō || [[Kirsten Fisher-Marsters]] || rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] || rowspan=2|
|-
| [[Wesley Roberts (swimmer)|Wesley Roberts]]
|-
|align=center rowspan=2| 61 || rowspan=2| {{flagIOCteam|GRN|2020 Summer}} ||rowspan=2| グレナダ ||rowspan=2| Gurenada || [[Kimberly Ince]] ||rowspan=2|[[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Delron Felix]]
|-
|align=center rowspan=2| 62 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CRO|2020 Summer}} ||rowspan=2| クロアチア ||rowspan=2| Kuroachia || [[Sandra Perković]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Croatia announces flag bearers for Olympic Games in Tokyo|ناونیشان=https://www.croatiaweek.com/croatia-announces-flag-bearers-for-olympic-games-in-tokyo/|ئیش=Croatia Week|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Josip Glasnović]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center rowspan=2| 63 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CAY|2020 Summer}} ||rowspan=2| ケイマン諸島 ||rowspan=2| Keiman Shotō || [[Jillian Crooks]] ||rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Cayman Islands Olympic Committee|زمان=en|ناونیشان=https://www.instagram.com/p/CRlxLZcH2iu/|بڵاوکەرەوە=[[Cayman Islands Olympic Committee]]|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Brett Fraser]]
|-
|align=center rowspan=2| 64 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|KEN|2020 Summer}} ||rowspan=2| ケニア ||rowspan=2| Kenia || [[Mercy Moim]] || [[Volleyball at the 2020 Summer Olympics|Volleyball]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Kenyan flag-bearers at Tokyo 2020 opening ceremony confirmed|ئیش=Xinhuanet|ناونیشان=http://www.xinhuanet.com/english/africa/2021-07/17/c_1310067617.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210717160800/http://www.xinhuanet.com/english/africa/2021-07/17/c_1310067617.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Andrew Amonde]] || [[Rugby sevens at the 2020 Summer Olympics|Rugby sevens]]
|-
|align=center rowspan=2| 65 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CIV|name=Côte d'Ivoire|2020 Summer}} ||rowspan=2| コートジボワール ||rowspan=2| Kōtojibowāru || [[Marie-Josée Ta Lou]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=JO de Tokyo: Ta Lou Marie-Josée porte drapeau de la Côte d'Ivoire|زمان=fr|trans-title=Tokyo Olympics: Marie-Josée Ta Lou will be Côte d'Ivoire's flag bearer|بڵاوکەرەوە=Mondialsport.ci|ناونیشان=https://mondialsport.ci/jo-de-tokyo-ta-lou-marie-josee-porte-drapeau-de-la-cote-d-ivoire-15172.sport|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Cheick Sallah Cissé]] || [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]]
|-
|align=center rowspan=2| 66 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CRC|2020 Summer}} ||rowspan=2| コスタリカ ||rowspan=2| Kosutarika || [[Andrea Vargas]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Andrea Vargas será la quinta mujer abanderada de Costa Rica en Juegos Olímpicos|زمان=es|trans-title=Andrea Vargas will be Costa Rica's fifth female flag bearer at the Olympics|بڵاوکەرەوە=Delfino.cr|ناونیشان=https://delfino.cr/2021/06/andrea-vargas-sera-la-quinta-mujer-abanderada-de-costa-rica-en-juegos-olimpicos|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ian Sancho Chinchila]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 67 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|KOS|2020 Summer}} ||rowspan=2| コソボ ||rowspan=2| Kosobo || [[Majlinda Kelmendi]] ||rowspan=2| [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=11 sportistët që do të përfaqësojnë Kosovën në Tokio 2020|زمان=sq|بڵاوکەرەوە=[[Kallxo]]|ناونیشان=https://kallxo.com/sport/11-sportistet-qe-do-te-perfaqesojne-kosoven-ne-tokio-2020/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Akil Gjakova]]
|-
|align=center rowspan=2| 68 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|COM|2020 Summer}} ||rowspan=2| コモロ ||rowspan=2| Komoro || [[Amed Elna]] ||rowspan=2| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Fadane Hamadi]]
|-
|align=center rowspan=2| 69 || rowspan=2| {{flagIOCteam|COL|2020 Summer}} || rowspan=2| コロンビア || rowspan=2| Koronbia || [[Caterine Ibargüen]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=International Olympic Committee |بەستەری نووسەر١=International Olympic Committee |سەردێڕ=The flagbearers for the Tokyo 2020 Opening Ceremony |ناونیشان=https://olympics.com/ioc/news/the-flagbearers-for-the-tokyo-2020-opening-ceremony |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Yuberjen Martínez]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center | 70 || {{flagIOCteam|CGO|name=Congo|2020 Summer}} || コンゴ || Kongo || [[Natacha Ngoye Akamabi]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Franck Elemba ne sera pas le Porte-drapeau du Congo aux JO de Tokyo |ناونیشان=https://congomediatime.com/franck-elemba-ne-sera-pas-le-porte-drapeau-du-congo-aux-jo-de-tokyo/ |وێبگە=Congo Media Time |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢١ |زمان=fr-FR |ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210710125730/https://congomediatime.com/franck-elemba-ne-sera-pas-le-porte-drapeau-du-congo-aux-jo-de-tokyo/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center rowspan=2| 71 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|COD|name=D.R. Congo|2020 Summer}} ||rowspan=2| コンゴ民主共和国 ||rowspan=2| Kongo Minshu Kyōwakoku || [[Marcelat Sakobi Matshu]] ||rowspan=2| [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]] ||rowspan=2|
|-
| [[David Tshama|David Tshama Mwenekabwe]]
|-
|align=center rowspan=2| 72 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|KSA|2020 Summer}} ||rowspan=2| サウジアラビア ||rowspan=2| Saujiarabia || [[Tahani Alqahtani]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] ||rowspan=2|
|-
| [[Husein Alireza]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]]
|-
|align=center | 73 || {{flagIOCteam|SAM|2020 Summer}} || サモア || Samoa || [[Alex Rose (athlete)|Alex Rose]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Michigan's Alex Rose honors father's heritage as Olympic flag-bearer for Samoa|ناونیشان=https://www.mlive.com/sports/2021/07/michigans-alex-rose-honors-fathers-heritage-as-olympic-flag-bearer-for-samoa.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=MLive.com|زمان=en-EN}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center rowspan=2| 74 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|STP|2020 Summer}} ||rowspan=2| サントメ・プリンシペ ||rowspan=2| Santome Purinshipe || [[D'Jamila Tavares]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Buly Da Conceição Triste]] || [[Canoeing at the 2020 Summer Olympics|Canoeing]]
|-
|align=center rowspan=2| 75 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ZAM|2020 Summer}} ||rowspan=2| ザンビア ||rowspan=2| Zanbia || [[Tilka Paljk]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Everisto Mulenga]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 76 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SMR|2020 Summer}} ||rowspan=2| サンマリノ ||rowspan=2| Sanmarino || [[Arianna Valloni]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Olimpiadi: Arianna Valloni e Myles Amine Mularoni i portabandiera di San Marino|زمان=it-IT|وێبگە=San Marino RTV|ناونیشان=https://www.sanmarinortv.sm/sport/sport-sammarinese-c16/olimpiadi-arianna-valloni-e-myles-amine-mularoni-i-portabandiera-di-san-marino-a208463|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Myles Amine]] || [[Wrestling at the 2020 Summer Olympics|Wrestling]]
|-
|align=center rowspan=2| 77 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ROC|2020 Summer}} ||rowspan=2| ロシアオリンピック委員会 ||rowspan=2| Roshia Orinpikku Iinkai{{efn|The panel displayed the name &quot;ROC&quot;&lt;ref&gt;https://www.themoscowtimes.com/2021/08/07/a-short-history-of-soviet-and-russian-olympic-fashion-a74712&lt;/ref&gt; but the ROC was announced with its full name ''Comité olympique russe/Russian Olympic Committee/ロシアオリンピック委員会''}}{{efn|ROC was sorted based on its French abbreviation ''COR'', in Japanese ''Shī Ō Āru''.}}|| [[Sofya Velikaya]]|| [[Fencing at the 2020 Summer Olympics|Fencing]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Russian Olympic chief says national team's extended roster for Tokyo Games approved|ئیش=TASS (Russian News Agency)|ناونیشان=https://tass.com/sport/1308505|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210709183559/https://tass.com/sport/1308505|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Maksim Mikhaylov]] || [[Volleyball at the 2020 Summer Olympics|Volleyball]]
|-
|align=center rowspan=2| 78 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SLE|2020 Summer}} ||rowspan=2| シエラレオネ ||rowspan=2| Shierareone || [[Maggie Barrie]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Frederick Harris (judoka)|Frederick Harris]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center | 79 || {{flagIOCteam|DJI|2020 Summer}} || ジブチ || Jibuchi || [[Aden-Alexandre Houssein]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 80 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|JAM|2020 Summer}} ||rowspan=2| ジャマイカ ||rowspan=2| Jamaika || [[Shelly-Ann Fraser-Pryce]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Shelly- Ann Fraser Pryce and Ricardo Brown will be Jamaica's flag bearers for Tokyo 2020. 🇯🇲💯|زمان=en|بڵاوکەرەوە=[[Jamaica Olympic Association|Jamaican Olympic Committee]]|ناونیشان=https://twitter.com/jaolympic/status/1417577993619320834/photo/1|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ricardo Brown (boxer)|Ricardo Brown]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 81 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GEO|2020 Summer}} ||rowspan=2| ジョージア ||rowspan=2| Jōjia || [[Nino Salukvadze]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Summer Olympics: the Georgian athletes competing for glory in Tokyo|ئیش=Agenda.ge|ناونیشان=https://agenda.ge/en/news/2021/1955|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Lasha Talakhadze]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center rowspan=2| 82 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SYR|name=Syrian Arab Republic|2020 Summer}} ||rowspan=2| シリア・アラブ共和国 ||rowspan=2| Shiria Arabu Kyōwakoku || [[Hend Zaza]] || [[Table tennis at the 2020 Summer Olympics|Table tennis]]|| rowspan=&quot;2&quot; |
|-
| [[Ahmad Hamcho]] || [[Equestrian at the 2020 Summer Olympics|Equestrian]]
|-
|align=center rowspan=2| 83 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SGP|2020 Summer}} ||rowspan=2| シンガポール ||rowspan=2| Shingapōru || [[Yu Mengyu]] || [[Table tennis at the 2020 Summer Olympics|Table tennis]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=All systems go for Team Singapore at the Tokyo Olympic Games|ناونیشان=https://www.singaporeolympics.com/all-systems-go-for-team-singapore-at-the-tokyo-olympic-games/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=[[Singapore National Olympic Council]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Loh Kean Yew]] || [[Badminton at the 2020 Summer Olympics|Badminton]]
|-
|align=center rowspan=2| 84 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ZIM|2020 Summer}} ||rowspan=2| ジンバブエ ||rowspan=2| Jinbabue || [[Donata Katai]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Peter Purcell-Gilpin]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]]
|-
|align=center rowspan=2| 85 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SUI|2020 Summer}} ||rowspan=2| スイス ||rowspan=2| Suisu || [[Mujinga Kambundji]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Tokyo 2020: Mujinga Kambundji et Max Heinzer porte-drapeaux pour la Suisse|زمان=fr|trans-title=Tokyo 2020: Mujinga Kambundji and Max Heinzer flag bearers for Switzerland|بڵاوکەرەوە=[[Radio Télévision Suisse]]|ناونیشان=https://www.rts.ch/sport/jo/tokyo-2020/12364095-tokyo-2020-mujinga-kambundji-et-max-heinzer-portedrapeaux-pour-la-suisse.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Max Heinzer]] || [[Fencing at the 2020 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center rowspan=2| 86 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SWE|2020 Summer}} ||rowspan=2| スウェーデン ||rowspan=2| Suwēden || [[Sara Algotsson Ostholt]] || [[Equestrian at the 2020 Summer Olympics|Equestrian]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Max Salminen och Sara Algotsson Ostholt svenska fanbärare|trans-title=Max Salminen and Sara Algotsson Ostholt swedish flag bearers|ناونیشان=https://sverigesradio.se/artikel/max-salminen-och-sara-algotsson-ostholt-svenska-fanbarare|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=[[Sveriges Radio]]|زمان=sv}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Max Salminen]] || [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center rowspan=2| 87 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SUD|2020 Summer}} ||rowspan=2| スーダン ||rowspan=2| Sūdan || [[Esraa Khogali]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]] ||rowspan=2|
|-
| [[Abobakr Abass]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 88 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ESP|2020 Summer}} ||rowspan=2| スペイン ||rowspan=2| Supein || [[Mireia Belmonte]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Saúl Craviotto y Mireia Belmonte serán los abanderados españoles en Tokio inaugurando la fórmula mixta|trans-title=Saúl Craviotto and Mireia Belmonte will be Spain's inaugural mixed pair of flag bearers in Tokyo|ناونیشان=https://www.rtve.es/deportes/20210512/craviotto-belmonte-abanderados-tokio-2020/2089669.shtml|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=[[RTVE]]|زمان=es}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Saúl Craviotto]] || [[Canoeing at the 2020 Summer Olympics|Canoeing]]
|-
|align=center | 89 || {{flagIOCteam|SUR|2020 Summer}} || スリナム || Surinamu || [[Renzo Tjon-A-Joe]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 90 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SRI|2020 Summer}} ||rowspan=2| スリランカ ||rowspan=2| Suriranka || [[Milka Gehani|Milka Gehani de Silva]]|| [[Gymnastics at the 2020 Summer Olympics|Gymnastics]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Weerawansa|یەکەم=Dinesh|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Judoka and gymnast to hoist the Lion as Sri Lanka Olympic captains|ئیش=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]]|شوێن=Colombo, Sri Lanka|ناونیشان=http://www.sundayobserver.lk/2021/07/04/sports/judoka-and-gymnast-hoist-lion-sri-lanka-olympic-captains|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Chamara Dharmawardana]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 91 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SVK|2020 Summer}} ||rowspan=2| スロバキア ||rowspan=2| Surobakia || [[Zuzana Rehák-Štefečeková]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=So slovenskou zástavou na otváracom ceremoniáli OH v Tokiu pôjdu Zuzana Rehák Štefečeková a Matej Beňuš|trans-title=Zuzana Rehák Štefečeková and Matej Beňuš will go with the Slovak flag at the opening ceremony of the Olympic Games in Tokyo|ناونیشان=https://www.olympic.sk/clanok/so-slovenskou-zastavou-na-otvaracom-ceremoniali-oh-v-tokiu-pojdu-zuzana-rehak-stefecekova|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=olympic.sk|زمان=sk}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Matej Beňuš]] || [[Canoeing at the 2020 Summer Olympics|Canoeing]]
|-
|align=center rowspan=2| 92 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SLO|2020 Summer}} ||rowspan=2| スロベニア ||rowspan=2| Surobenia || [[Eva Terčelj]] || [[Canoeing at the 2020 Summer Olympics|Canoeing]] || rowspan=&quot;2&quot; |
|-
| [[Bojan Tokić]] || [[Table tennis at the 2020 Summer Olympics|Table tennis]]
|-
|align=center rowspan=2| 93 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SEY|2020 Summer}} ||rowspan=2| セーシェル ||rowspan=2| Sēsheru || [[Felicity Passon]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Seychelles' Olympians receive special send-off ahead of travels to Tokyo|ئیش=Seychelles News Agency|ناونیشان=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/15137/Seychelles%27+Olympians+receive+special+send-off+ahead+of+travels+to+Tokyo|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rodney Govinden]] || [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center rowspan=2| 94 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GEQ|2020 Summer}} ||rowspan=2| 赤道ギニア ||rowspan=2| Sekidō Ginia || [[Alba Mbo Nchama]] ||rowspan=2| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Benjamín Enzema]]
|-
|align=center rowspan=2| 95 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SEN|2020 Summer}} ||rowspan=2| セネガル ||rowspan=2| Senegaru || [[Jeanne Boutbien]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Judoka and swimmer picked as Senegal's Tokyo 2020 flagbearers|زمان=en|بڵاوکەرەوە=[[Inside the Games]]|ناونیشان=https://www.insidethegames.biz/articles/1110565/senegal-flagbearers-tokyo-2020|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Mbagnick Ndiaye]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 96 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SRB|2020 Summer}} ||rowspan=2| セルビア ||rowspan=2| Serubia || [[Sonja Vasić]] || [[Basketball at the 2020 Summer Olympics|Basketball]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Sonja Vasić i Filip Filipović nose zastavu Srbije na otvaranju Olimpijskih igara|زمان=sr|trans-title=Sonja Vasić and Filip Filipović will carry the Serbian at the Olympic opening ceremonies|ئیش=www.rts.rs|بڵاوکەرەوە=[[Radio Television of Serbia]]|ناونیشان=https://www.rts.rs/page/sport/sr/story/129/ostali-sportovi/4428369/sonja-vasic-filip-filipovic-zastava-srbija-otvaranje-olimpijske-igre-tokio.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Filip Filipović (water polo)|Filip Filipović]] || [[Water polo at the 2020 Summer Olympics|Water polo]]
|-
|align=center rowspan=2| 97 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SKN|2020 Summer}} ||rowspan=2| セントクリストファー・ネービス ||rowspan=2| Sentokurisutofā Nēbisu || [[Amya Clarke]] ||rowspan=2| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Jason Rogers (sprinter)|Jason Rogers]]
|-
|align=center | 98 || {{flagIOCteam|VIN|2020 Summer}} || セントビンセント及びグレナディーン諸島 || Sentobinsento oyobi Gurenadīn Shotō || [[Shafiqua Maloney]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 99 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|LCA|2020 Summer}} ||rowspan=2| セントルシア ||rowspan=2| Sentorushia || [[Levern Spencer]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Jean-Luc Zephir]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 100 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SOM|2020 Summer}} ||rowspan=2| ソマリア ||rowspan=2| Somaria || [[Ramla Ali]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]] ||rowspan=2|
|-
| [[Ali Idow Hassan]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 101 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SOL|2020 Summer}} ||rowspan=2| ソロモン諸島 ||rowspan=2| Soromon Shotō || [[Sharon Firisua]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || rowspan=&quot;2&quot; |
|-
| [[Edgar Iro]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 102 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|THA|2020 Summer}} ||rowspan=2| タイ ||rowspan=2| Tai || [[Naphaswan Yangpaiboon]] ||rowspan=2| [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=สองนักแม่นปืนถือธงไตรรงค์นำทัพนักกีฬาไทยเปิด 'โตเกียวเกมส์'|زمان=th|ئیش=Thaipost|ناونیشان=https://www.thaipost.net/main/detail/110455|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Savate Sresthaporn]]
|-
|align=center rowspan=2| 103 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|KOR|name=Republic of Korea|2020 Summer}} ||rowspan=2| 大韓民国 ||rowspan=2| Daikanminkoku || [[Kim Yeon-koung]] || [[Volleyball at the 2020 Summer Olympics|Volleyball]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Volleyball star Kim Yeon-koung, teen swimmer Hwang Sun-woo named S. Korean flag-bearers at Tokyo Olympics|زمان=en|ئیش=[[Yonhap News Agency]]|ناونیشان=https://en.yna.co.kr/view/AEN20210707008500315|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Hwang Sun-woo]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 104 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|TPE|2020 Summer}} ||rowspan=2| チャイニーズ・タイペイ ||rowspan=2| Chainīzu Taipei{{efn|Chinese Taipei was sorted based on the Japanese script order for the name, ''Taiwan'' or ''Taipei'', instead of Chinese Taipei.}} || [[Kuo Hsing-chun]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=66名選手前進東奧 盧彥勳、郭婞淳任開幕掌旗官 {{!}} tw.news.yahoo.com|زمان=zh|ئیش=tw.news.yahoo.com|ناونیشان=https://tw.news.yahoo.com/66名選手前進東奧-盧彥勳-郭婞淳任開幕掌旗官-085656998.html/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Lu Yen-hsun]] || [[Tennis at the 2020 Summer Olympics|Tennis]]
|-
|align=center| 105 || {{flagIOCteam|TJK|2020 Summer}} || タジキスタン || Tajikisutan || [[Temur Rakhimov]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] ||
|-
|align=center| 106 || {{flagIOCteam|TAN|2020 Summer}} || タンザニア連合共和国 || Tanzania Rengō Kyōwakoku || Games Volunteer || N/A ||
|-
|align=center rowspan=2| 107 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CZE|2020 Summer}} ||rowspan=2| チェコ共和国 ||rowspan=2| Cheko Kyōwakoku || [[Petra Kvitová]] || [[Tennis at the 2020 Summer Olympics|Tennis]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Poprvé ve dvou! Českou vlajku ponesou tenistka Kvitová a basketbalista Satoranský olympijskytym|زمان=cs|trans-title=First time with two! The Czech flag will be carried by tennis player Kvitova and basketball player Satoransky|بڵاوکەرەوە=[[Czech Olympic Committee]]|ناونیشان=https://www.olympijskytym.cz/article/poprve-ve-dvou-ceskou-vlajku-ponesou-tenistka-kvitova-a-basketbalista-satoransky?utm_medium=organic&amp;utm_source=twitter&amp;utm_campaign=tokio2020&amp;utm_content=clanek-vlajkonosi-tokio-kvitova-satoransky-210722|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Tomáš Satoranský]] || [[Basketball at the 2020 Summer Olympics|Basketball]]
|-
|align=center rowspan=2| 108 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CHA|2020 Summer}} ||rowspan=2| チャド ||rowspan=2| Chado || [[Demos Memneloum]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] ||rowspan=2|
|-
| [[Bachir Mahamat]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 109 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CAF|2020 Summer}} ||rowspan=2| 中央アフリカ共和国 ||rowspan=2| Chūō Afurika Kyōwakoku || [[Chloe Sauvourel]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Francky Mbotto]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 110 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CHN|name=People's Republic of China|2020 Summer}} ||rowspan=2| 中華人民共和国 ||rowspan=2| Chūka Jinmin Kyōwakoku || [[Zhu Ting (volleyball)|Zhu Ting]] ||[[Volleyball at the 2020 Summer Olympics|Volleyball]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Zhu Ting, Zhao Shuai named China's flag-bearers at Tokyo 2020 opening ceremony|ئیش=Xinhuanet|ناونیشان=http://www.xinhuanet.com/english/2021-07/17/c_1310067634.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210717170728/http://www.xinhuanet.com/english/2021-07/17/c_1310067634.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Zhao Shuai]] || [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]]
|-
|align=center rowspan=2| 111 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|TUN|2020 Summer}} ||rowspan=2| チュニジア ||rowspan=2| Chunijia || [[Inès Boubakri]] || [[Fencing at the 2020 Summer Olympics|Fencing]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Tunisie: Deux porte-drapeaux aux Jeux Olympiques|ئیش=www.kawarji.com|ناونیشان=https://www.kawarji.com/actu-66912-tunisie-deux-porte-drapeaux-aux-jeux-olympiques.html|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Mehdi Ben Cheikh]] || [[Volleyball at the 2020 Summer Olympics|Volleyball]]
|-
|align=center rowspan=2| 112 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|CHI|2020 Summer}} ||rowspan=2| チリ ||rowspan=2| Chiri || [[Francisca Crovetto]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Chile ya tiene abanderados para los Juegos Olímpicos de Tokio|زمان=es|trans-title=Chile has assigned the flag bearers for the Tokyo Olympics|ئیش=[[Diario AS]]|ناونیشان=https://as.com/juegos_olimpicos/2021/07/02/noticias/1625243533_564550.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Marco Grimalt]] || [[Volleyball at the 2020 Summer Olympics|Volleyball]]
|-
|align=center rowspan=2| 113 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|TUV|2020 Summer}} ||rowspan=2| ツバル ||rowspan=2| Tsubaru || [[Matie Stanley]] ||rowspan=2| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Karalo Maibuca]]
|-
|align=center rowspan=2| 114 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|DEN|2020 Summer}} ||rowspan=2| デンマーク ||rowspan=2| Denmāku || [[Sara Slott Petersen]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Fire atleter skal bære Dannebrog ind på det olympiske stadion|زمان=da|trans-title=Four athletes will carry the Danish flag into the Olympic Stadium|بڵاوکەرەوە=[[National Olympic Committee and Sports Confederation of Denmark]]|ناونیشان=https://www.dif.dk/da/elite/nyheder/viaritzauelite/presse/2021/6/20210624_fireatleterskalbredannebrogindpdetolympiskestadion|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Jonas Warrer]] || [[Sailing at the 2020 Summer Olympics|Sailing]]
|-
|align=center rowspan=2| 115 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|GER|2020 Summer}} ||rowspan=2| ドイツ ||rowspan=2| Doitsu || [[Laura Ludwig]] || [[Volleyball at the 2020 Summer Olympics|Volleyball]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ludwig und Hausding tragen die Fahne ins Stadion|زمان=de|trans-title=Ludwig and Hausding carry the flag into the stadium|بڵاوکەرەوە=[[German Olympic Sports Confederation|Deutscher Olympischer Sportbund]]|ناونیشان=https://www.dosb.de/sonderseiten/news/news-detail/news/ludwig-und-hausding-tragen-die-fahne-ins-stadion|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Patrick Hausding]] || [[Diving at the 2020 Summer Olympics|Diving]]
|-
|align=center rowspan=2| 116 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|TOG|2020 Summer}} ||rowspan=2| トーゴ ||rowspan=2| Tōgo || [[Claire Ayivon]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Togo – List of athletes at the Tokyo 2020 Olympic Games|ناونیشان=https://icilome.com/2021/07/togo-list-of-athletes-at-the-tokyo-2020-olympic-games/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=Icilome}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Dodji Fanny]] || [[Table tennis at the 2020 Summer Olympics|Table tennis]]
|-
|align=center rowspan=2| 117 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|DMA|2020 Summer}} ||rowspan=2| ドミニカ ||rowspan=2| Dominika || [[Thea LaFond]] ||rowspan=2| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Dennick Luke]]
|-
|align=center rowspan=2| 118 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|DOM|2020 Summer}} ||rowspan=2| ドミニカ共和国 ||rowspan=2| Dominika Kyōwakoku || [[Prisilla Rivera]] || [[Volleyball at the 2020 Summer Olympics|Volleyball]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Priscilla Rivera y Rodrigo Marte, abanderados para los Juegos Olímpicos|زمان=es|trans-title=Priscilla Rivera and Rodrigo Marte will carry the flag at the Olympics|بڵاوکەرەوە=[[Listín Diario]]|ناونیشان=https://listindiario.com/el-deporte/2021/07/01/677447/priscilla-rivera-y-rodrigo-marte-abanderados-para-los-juegos-olimpicos|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rodrigo Marte]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center| 119 || {{flagIOCteam|TTO|2020 Summer}} || トリニダード・トバゴ || Torinidādo Tobago || [[Kelly-Ann Baptiste]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 120 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|TKM|2020 Summer}} ||rowspan=2| トルクメニスタン ||rowspan=2| Torukumenisutan || [[Gulbadam Babamuratova]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;[https://turkmenportal.com/blog/38385/sbornaya-turkmenistana-prinyala-uchastie-v-ceremonii-otkrytiya-olimpiady Сборная Туркменистана приняла участие в церемонии открытия Олимпиады]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Merdan Ataýew]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 121 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|TUR|2020 Summer}} ||rowspan=2| トルコ ||rowspan=2| Toruko || [[Merve Tuncel]] ||rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Tokyo 2020'de Türk bayrağını Merve Tuncel ile Berke Saka taşıyacak|زمان=tk|trans-title=Merve Tuncel and Berke Saka will carry the Turkish flag in Tokyo 2020|بڵاوکەرەوە=[[Fanatik (Turkey)|Fanatik]]|ناونیشان=https://www.fanatik.com.tr/tokyo-2020de-turk-bayragini-merve-tuncel-ile-berke-saka-tasiyacak-2232545|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Berke Saka]]
|-
|align=center rowspan=2| 122 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|TGA|2020 Summer}} ||rowspan=2| トンガ ||rowspan=2| Tonga || [[Malia Paseka (taekwondo)|Malia Paseka]] ||rowspan=2| [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]] ||rowspan=2|
|-
| [[Pita Taufatofua]]
|-
|align=center rowspan=2| 123 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|NGR|2020 Summer}} ||rowspan=2| ナイジェリア ||rowspan=2| Naijeria || [[Odunayo Adekuoroye]] || [[Wrestling at the 2020 Summer Olympics|Wrestling]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ifetoye|یەکەم=Samuel|سەردێڕ=Adekuoroye is Team Nigeria's flag bearer at Tokyo 2020 Olympics|ئیش=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|شوێن=[[Nigeria]]|ناونیشان=https://guardian.ng/sport/adekuoroye-is-team-nigerias-flag-bearer-at-tokyo-2020-olympics/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210710035522/https://guardian.ng/sport/adekuoroye-is-team-nigerias-flag-bearer-at-tokyo-2020-olympics/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Quadri Aruna]] || [[Table tennis at the 2020 Summer Olympics|Table tennis]]
|-
|align=center rowspan=2| 124 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|NRU|2020 Summer}} ||rowspan=2| ナウル ||rowspan=2| Nauru || [[Nancy Genzel Abouke]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]] ||rowspan=2|
|-
| [[Jonah Harris]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 125 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|NAM|2020 Summer}} ||rowspan=2| ナミビア ||rowspan=2| Namibia || [[Maike Diekmann]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]] ||rowspan=2|
|-
| [[Jonas Jonas]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 126 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|NCA|2020 Summer}} ||rowspan=2| ニカラグア ||rowspan=2| Nikaragua || [[Sema Ludrick]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]] ||rowspan=2|
|-
| [[Edwin Barberena]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center rowspan=2| 127 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|NIG|2020 Summer}} ||rowspan=2| ニジェール ||rowspan=2| Nijēru || [[Roukaya Mahamane]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Abdoul Razak Issoufou]] || [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]]
|-
|align=center rowspan=2| 128 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|NZL|2020 Summer}} ||rowspan=2| ニュージーランド ||rowspan=2| Nyūjīrando || [[Sarah Hirini]] || [[Rugby sevens at the 2020 Summer Olympics|Rugby sevens]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=New Zealand's flag bearers for Tokyo Olympics announced|ناونیشان=https://www.nzherald.co.nz/sport/new-zealands-flag-bearers-for-tokyo-olympics-announced/PC7AJD3EGCYPPR4GGPGXODW42I/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ئیش=[[The New Zealand Herald]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210628150130/https://www.nzherald.co.nz/sport/new-zealands-flag-bearers-for-tokyo-olympics-announced/PC7AJD3EGCYPPR4GGPGXODW42I/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tokyo Olympics 2020: Hamish Bond forced to hand over flagbearer duties to David Nyika for Opening Ceremony|ناونیشان=https://www.nzherald.co.nz/sport/tokyo-olympics-2020-hamish-bond-forced-to-hand-over-flagbearer-duties-to-david-nyika-for-opening-ceremony/7C6BD4LGPLA4XR2DY7ZFJRFRSE/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=[[New Zealand Herald]]|زمان=en-NZ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210723095044/https://www.nzherald.co.nz/sport/tokyo-olympics-2020-hamish-bond-forced-to-hand-over-flagbearer-duties-to-david-nyika-for-opening-ceremony/7C6BD4LGPLA4XR2DY7ZFJRFRSE/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[David Nyika]]{{efn|He replaced [[Hamish Bond]].}} || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 129 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|NEP|2020 Summer}} ||rowspan=2| ネパール ||rowspan=2| Nepāru || [[Gaurika Singh]] ||rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Barker, Philip|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Swimmer Gaurika Singh to lead Nepal as flagbearer at Tokyo 2020|ناونیشان=https://www.insidethegames.biz/articles/1110427/gaurika-singh-nepal-tokyo-2020-olympics|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Inside the Games}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Alexander Shah]]
|-
|align=center rowspan=2| 130 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|NOR|2020 Summer}} ||rowspan=2| ノルウェー ||rowspan=2| Noruwē || [[Anne Vilde Tuxen]] || [[Diving at the 2020 Summer Olympics|Diving]] || rowspan=&quot;2&quot; |
|-
| [[Tomoe Zenimoto Hvas]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 131 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BRN|2020 Summer}} ||rowspan=2| バーレーン ||rowspan=2| Bārēn || [[Noor Yussuf Abdulla]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Husain Al-Sayyad]] || [[Handball at the 2020 Summer Olympics|Handball]]
|-
|align=center rowspan=2| 132 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|HAI|2020 Summer}} ||rowspan=2| ハイチ ||rowspan=2| Haichi || [[Sabiana Anestor]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Meyer|یەکەم١=Guerby|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=JO 2021: Sabiana Anestor, porte-drapeau d'Haïti !|ناونیشان=https://www.haititempo.com/jo-2021-sabiana-anestor-porte-drapeau-dhaiti/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Haiti-Tempo}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Darrelle Valsaint]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 133 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|PAK|2020 Summer}} ||rowspan=2| パキスタン ||rowspan=2| Pakisutan || [[Mahoor Shahzad]] || [[Badminton at the 2020 Summer Olympics|Badminton]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Khalil, Mahoor to carry Pakistan's flag at Tokyo Olympics opening ceremony|زمان=en|بڵاوکەرەوە=[[Daily Times (Pakistan)|Daily Times]]|ناونیشان=https://dailytimes.com.pk/794595/khalil-mahoor-to-carry-pakistans-flag-at-tokyo-olympics-opening-ceremony/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210730011814/https://dailytimes.com.pk/794595/khalil-mahoor-to-carry-pakistans-flag-at-tokyo-olympics-opening-ceremony/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Muhammad Khalil Akhtar]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center rowspan=2| 134 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|PAN|2020 Summer}} ||rowspan=2| パナマ ||rowspan=2| Panama || [[Atheyna Bylon]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Cardenas|یەکەم١=Henry|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Edward y Bylon serán los abanderados de Panamá para los Juegos Olímpicos|ناونیشان=https://www.prensa.com/deportes/bylon-y-edward-seran-los-abanderados-de-panama-para-los-juegos-olimpicos/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=La Prensa|زمان=es}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Alonso Edward]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center| 135 || {{flagIOCteam|VAN|2020 Summer}} || バヌアツ || Banuatsu || [[Rio Rii]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]]
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Abel|یەکەم١=Jason|سەردێڕ=VASANOC announces flag bearer for the 2020Tokyo Olympics event|ناونیشان=https://dailypost.vu/vanuatu_sports/vasanoc-announces-flag-bearer-for-the-2020tokyo-olympics-event/article_459d9bee-e2a4-11eb-a459-1324daf0f607.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Vanuatu Daily Post|زمان=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center rowspan=2| 136 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BAH|2020 Summer}} ||rowspan=2| バハマ ||rowspan=2| Bahama || [[Joanna Evans (swimmer)|Joanna Evans]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Donald Thomas (high jumper)|Donald Thomas]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 137 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|PNG|2020 Summer}} ||rowspan=2| パプアニューギニア ||rowspan=2| Papuanyūginia || [[Loa Dika Toua]] ||rowspan=2|[[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]] ||rowspan=2|
|-
| [[Morea Baru]]
|-
|align=center| 138 || {{flagIOCteam|BER|2020 Summer}} || バミューダ || Bamyūda || [[Dara Alizadeh]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]]
|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Dara Alizadeh Named Bermuda's Flag Bearer|ئیش=[[Bernews]]|ناونیشان=https://bernews.com/2021/07/dara-alizadeh-named-bermudas-flag-bearer/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center rowspan=2| 139 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|PLW|2020 Summer}} ||rowspan=2| パラオ ||rowspan=2| Parao || [[Osisang Chilton]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Adrian Ililau]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 140 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|PAR|2020 Summer}} ||rowspan=2| パラグアイ ||rowspan=2| Paraguai || [[Verónica Cepede]] || [[Tennis at the 2020 Summer Olympics|Tennis]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fabrizio Zanotti y Verónica Cepede, los abanderados de Paraguay para Tokio 2020|trans-title=Fabrizio Zanotti and Verónica Cepede will be Paraguay's flag bearers for Tokyo 2020|ناونیشان=https://olympics.com/tokyo-2020/es/noticias/fabrizio-zanotti-y-veronica-cepede-los-abanderados-de-paraguay-para-tokio-2020|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=[[Olympics]]|زمان=es|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210711185250/https://olympics.com/tokyo-2020/es/noticias/fabrizio-zanotti-y-veronica-cepede-los-abanderados-de-paraguay-para-tokio-2020|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Fabrizio Zanotti]] || [[Golf at the 2020 Summer Olympics|Golf]]
|-
|align=center rowspan=2| 141 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BAR|2020 Summer}} ||rowspan=2| バルバドス ||rowspan=2| Barubadosu || [[Danielle Titus]] ||rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Alex Sobers]]
|-
|align=center rowspan=2| 142 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|PLE|2020 Summer}} ||rowspan=2| パレスチナ ||rowspan=2| Paresuchina || [[Dania Nour]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Mohammed Hamada]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center rowspan=2| 143 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|HUN|2020 Summer}} ||rowspan=2| ハンガリー ||rowspan=2| Hangarī || [[Aida Mohamed]] || [[Fencing at the 2020 Summer Olympics|Fencing]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Tokió 2020: Cseh László és Mohamed Aida viszi a magyar zászlót a megnyitón|زمان=hu|trans-title=Tokyo 2020: László Cseh and Aida Mohamed will carry the Hungarian flag at the opening|ئیش=[[Nemzeti Sport]]|ناونیشان=https://www.nemzetisport.hu/tokio-2020/tokio-2020-cseh-laszlo-es-mohamed-aida-viszi-a-magyar-zaszlot-a-megnyiton-2836401|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[László Cseh]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 144 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BAN|2020 Summer}} ||rowspan=2| バングラデシュ ||rowspan=2| Banguradeshu || [[Diya Siddique]] || [[Archery at the 2020 Summer Olympics|Archery]] ||rowspan=2|
|-
| [[Mohammed Ariful Islam (swimmer)|Mohammed Ariful Islam]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 145 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|TLS|name=Timor-Leste|2020 Summer}} ||rowspan=2| 東ティモール民主共和国 ||rowspan=2| Higashi Timōru Minshu Kyōwakoku || [[Imelda Ximenes]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Felisberto de Deus]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 146 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|FIJ|2020 Summer}} ||rowspan=2| フィジー ||rowspan=2| Fijī || [[Rusila Nagasau]]||rowspan=2| [[Rugby sevens at the 2020 Summer Olympics|Rugby sevens]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Jerry and Rusila are team Fiji's flag bearers|ناونیشان=https://www.fijitimes.com/jerry-and-rusila-are-team-fijis-flag-bearers/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=[[The Fiji Times]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Tuwai and Nagasau are Fiji's flag bearers at Olympics|ناونیشان=https://www.fbcnews.com.fj/sports/tuwai-and-nagasau-are-fijis-flag-bearers-at-olympics/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=FBC News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210706190324/https://www.fbcnews.com.fj/sports/tuwai-and-nagasau-are-fijis-flag-bearers-at-olympics/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Jerry Tuwai]]
|-
|align=center rowspan=2| 147 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|PHI|2020 Summer}} ||rowspan=2| フィリピン ||rowspan=2| Firipin || [[Kiyomi Watanabe]]|| [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Obiena, Watanaba named PH flagbearers for Tokyo Games|ئیش=Tiebreaker Times|ناونیشان=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/obiena-watanaba-named-ph-flagbearers-for-tokyo-games/212662|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Eumir Marcial]]{{efn|[[EJ Obiena]] was originally chosen, but he was replaced by men's middleweight boxer [[Eumir Marcial]] because of a new protocol that required flagbearers to be in Tokyo 48 hours before the opening ceremony. Obiena is scheduled to arrive on 23 July, the exact day of the opening ceremony.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Satumbaga-Villar |یەکەم١=Kristel |سەردێڕ=EJ Obiena 'disheartened' after pullout as PH male flag bearer due to scheduling conflict |ناونیشان=https://mb.com.ph/2021/07/14/ej-obiena-disheartened-after-sudden-pullout-as-ph-male-flag-bearer-due-to-scheduling-conflict1/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=Manila Bulletin |ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Marcial replaces Obiena as Philippine flagbearer for Olympics |ناونیشان=https://www.philstar.com/sports/2021/07/15/2112733/marcial-replaces-obiena-philippine-flagbearer-olympics |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=The Philippine Star |ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;}}||[[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 148 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|FIN|2020 Summer}} ||rowspan=2| フィンランド ||rowspan=2| Finrando || [[Satu Mäkelä-Nummela]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ari-Pekka Liukkonen ja Satu Mäkelä-Nummela Suomen joukkueen lipunkantajina|ناونیشان=https://www.olympiakomitea.fi/2021/07/21/ari-pekka-liukkonen-ja-satu-makela-nummela-suomen-joukkueen-lipunkantajina/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=Suomen Olympiakomitea}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ari-Pekka Liukkonen]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 149 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BHU|2020 Summer}} ||rowspan=2| ブータン ||rowspan=2| Būtan || [[Karma Karma]] || [[Archery at the 2020 Summer Olympics|Archery]] ||rowspan=2|
|-
| [[Sangay Tenzin]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 150 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|PUR|2020 Summer}} ||rowspan=2| プエルトリコ ||rowspan=2| Puerutoriko || [[Adriana Díaz (table tennis)|Adriana Díaz]] ||rowspan=2| [[Table tennis at the 2020 Summer Olympics|Table tennis]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Adriana Díaz y Brian Afanador serán los abanderados de la delegación boricua en Tokio 2020|زمان=es|trans-title=Adriana Díaz and Brian Afanador will be the flag bearers for the Puerto Rican delegation at Tokyo 2020|بڵاوکەرەوە=[[WKAQ-TV]]|ناونیشان=https://www.telemundopr.com/noticias/puerto-rico/copur-anuncia-que-adriana-diaz-y-brian-afanador-seran-los-abanderados-de-la-delegacion-boricua-en-tokio-2020/2231255/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Brian Afanador]]
|-
|align=center rowspan=2| 151 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BRA|2020 Summer}} ||rowspan=2| ブラジル ||rowspan=2| Burajiru || [[Ketleyn Quadros]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ketleyn Quadros, do judô, e Bruninho, do vôlei, serão os porta-bandeiras do Brasil nos Jogos Olímpicos Tóquio 2020|زمان=pt|trans-title=Ketleyn Quadros, from judo and Bruninho, from volleyball, will be the flag bearers of Brazil at Tokyo 2020 Olympic Games|بڵاوکەرەوە=[[Brazilian Olympic Committee]]|ناونیشان=https://www.cob.org.br/pt/galerias/noticias/ketleyn-quadros-do-judo-e-bruninho-do-volei-serao-os-portabandeiras-do-brasil-nos-jogos-olimpicos-toquio-2020/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Bruno Rezende]] || [[Volleyball at the 2020 Summer Olympics|Volleyball]]
|-
|align=center rowspan=2| 152 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BUL|2020 Summer}} ||rowspan=2| ブルガリア ||rowspan=2| Burugaria || [[Maria Grozdeva]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=42 athletes set to represent Bulgaria at Tokyo Olympics|زمان=en|ئیش=bnr.bg|ناونیشان=https://bnr.bg/en/post/101492029/42-athletes-set-to-represent-bulgaria-at-tokyo-olympics|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Josif Miladinov]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 153 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BUR|2020 Summer}} ||rowspan=2| ブルキナファソ ||rowspan=2| Burukinafaso || [[Angelika Ouedraogo]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Hugues Fabrice Zango porte-drapeau du Burkina Faso à la cérémonie d'ouverture des Jeux Olympiques de Tokyo|زمان=fr|trans-title=Hugues Fabrice Zango, Burkina Faso's flag bearer at the opening ceremony of the Tokyo Olympic Games|بڵاوکەرەوە=[[L'Équipe]]|ناونیشان=https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Hugues-fabrice-zango-porte-drapeau-du-burkina-faso-a-la-ceremonie-d-ouverture-des-jeux-olympiques-de-tokyo/1271179|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Hugues Fabrice Zango]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center| 154 || {{flagIOCteam|BRU|name=Brunei Darussalam|2020 Summer}} || ブルネイ・ダルサラーム || Burunei Darusarāmu || [[Muhammad Isa Ahmad]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 155 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BDI|2020 Summer}} ||rowspan=2| ブルンジ ||rowspan=2| Burunji || [[Ornella Havyarimana]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]] ||rowspan=2|
|-
| [[Belly-Cresus Ganira]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 156 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ASA|2020 Summer}} ||rowspan=2| 米領サモア ||rowspan=2| Bei-ryō Samoa || [[Tilali Scanlan]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Tanumafili Malietoa Jungblut]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center rowspan=2| 157 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ISV|ame=Virgin Islands, US|2020 Summer}} ||rowspan=2| 米領バージン諸島 ||rowspan=2| Bei-ryō Bājin Shotō || [[Natalia Kuipers]] ||rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Adriel Sanes]]
|-
|align=center rowspan=2| 158 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|VIE|2020 Summer}} ||rowspan=2| ベトナム ||rowspan=2| Betonamu || [[Quách Thị Lan]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=VĐV Quách Thị Lan và Nguyễn Huy Hoàng cầm cờ Đoàn thể thao Việt Nam tại Olympic Tokyo 2020|زمان=vi|trans-title=Athletes Quach Thi Lan and Nguyen Huy Hoang hold the flags of the Vietnamese sports delegation at the Tokyo 2020 Olympics|بڵاوکەرەوە=Báo Đồng Nai|ناونیشان=http://baodongnai.com.vn/thethao/202107/vdv-quach-thi-lan-va-nguyen-huy-hoang-cam-co-doan-the-thao-viet-nam-tai-olympic-tokyo-2020-3067271/index.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nguyễn Huy Hoàng (swimmer)|Nguyễn Huy Hoàng]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 159 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BEN|2020 Summer}} ||rowspan=2| ベナン ||rowspan=2| Benan || [[Nafissath Radji]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;[[Odile Ahouanwanou]] was initially selected but, for Covid reasons rules, she was then replaced {{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Lawson|یەکەم١=Benjamin|سەردێڕ=JO de Tokyo: Odile Ahouanwanou porte-drapeau du Bénin à la cérémonie d'ouverture|agency=La Nouvelle Tribune|ناونیشان=https://lanouvelletribune.info/2021/06/jo-de-tokyo-odile-ahouanwanou-porte-drapeau-du-benin-a-la-ceremonie-douverture/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Privel Hinkati]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]]
|-
|align=center| 160 || {{flagIOCteam|VEN|2020 Summer}} || ベネズエラ || Benezuera ||[[Antonio Díaz (karateka)|Antonio Díaz]]{{efn|[[Yulimar Rojas]] was selected and set to be flag bearer with Díaz,&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Zeigler|یەکەم=Cyd|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Meet the 6 out LGBTQ flag bearers in the Tokyo Olympics Opening Ceremony|ناونیشان=https://www.outsports.com/2021/7/22/22574902/flag-bearer-opening-ceremony-tokyo-list-lgbtq-athletes|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Outsports}}&lt;/ref&gt; but was not at the opening ceremony. [[Karen León]] walked alongside Díaz at the opening ceremony, but did not carry the flag,&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tokyo Olympics: Best images from an Opening Ceremony like no other|ناونیشان=https://uk.finance.yahoo.com/photos/tokyo-olympics-best-images-from-an-opening-ceremony-like-none-other-140538366/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Yahoo|پەڕە=٢٥/٣٧}}&lt;/ref&gt; and Díaz was named as the nation's only opening flagbearer in a later interview.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Karate star Antonio Diaz bears flag for Venezuela at Opening Ceremony|ناونیشان=https://www.insidethegames.biz/articles/1111031/antonio-diaz-venezuela-flagbearer|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=[[insidethegames.biz]]}}&lt;/ref&gt;}} || [[Karate at the 2020 Summer Olympics|Karate]]||&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Antonio Díaz y Yulimar Rojas serán los abanderados en los JJOO de Tokio|ناونیشان=https://www.vtv.gob.ve/antonio-diaz-y-yulimar-rojas-seran-los-abanderados-en-los-jjoo-de-tokio/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=vtv.gob.ve|زمان=es}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center rowspan=2| 161 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BLR|2020 Summer}} ||rowspan=2| ベラルーシ ||rowspan=2| Berarūshi || [[Hanna Marusava]] || [[Archery at the 2020 Summer Olympics|Archery]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Анна Марусова и Никита Цмыг выступят знаменосцами на церемонии открытия Игр|ئیش=The First News|ناونیشان=https://noc.by/news/anna-marusova-i-nikita-tsmyg-vystupyat-znamenostsami-na-tseremonii-otkrytiya-igr/5|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Mikita Tsmyh]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 162 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BIZ|2020 Summer}} ||rowspan=2| ベリーズ ||rowspan=2| Berīzu || [[Samantha Dirks]] ||rowspan=2| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Shaun Gill]]
|-
|align=center rowspan=2| 163 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|PER|2020 Summer}} ||rowspan=2| ペルー ||rowspan=2| Perū || [[Daniella Rosas]] ||rowspan=2| [[Surfing at the 2020 Summer Olympics|Surfing]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=¡Arriba Perú! Daniella Rosas y Lucca Mesinas son los abanderados peruanos para Tokio 2020|ناونیشان=https://elperuano.pe/noticia/123842-arriba-peru-daniella-rosas-y-lucca-mesinas-son-los-abanderados-peruanos-para-tokio-2020|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=El Peruano|زمان=es}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Lucca Mesinas]]
|-
|align=center rowspan=2| 164 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BEL|2020 Summer}} ||rowspan=2| ベルギー ||rowspan=2| Berugī || [[Nafissatou Thiam]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=JO 2020: Nafi Thiam et Felix Denayer porteront le drapeau belge lors de la cérémonie d'ouverture|زمان=fr|trans-title=OLYMPIC GAMES 2020: Nafi Thiam and Felix Denayer will carry the Belgian flag at the opening ceremony|بڵاوکەرەوە=[[RTBF]]|ناونیشان=https://www.rtbf.be/sport/jo/detail_jo-2020-nafi-thiam-et-felix-denayer-porteront-le-drapeau-belge-lors-de-la-ceremonie-d-ouverture?id=10806167|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Félix Denayer]] || [[Field hockey at the 2020 Summer Olympics|Field hockey]]
|-
|align=center rowspan=2| 165 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|POL|2020 Summer}} ||rowspan=2| ポーランド ||rowspan=2| Pōrando || [[Maja Włoszczowska]] || [[Cycling at the 2020 Summer Olympics|Cycling]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Flag-bearers of Poland team at Tokyo Olympics opening announced|ئیش=The First News|ناونیشان=https://www.thefirstnews.com/article/flag-bearers-of-poland-team-at-tokyo-olympics-opening-announced-23265|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210713111955/https://www.thefirstnews.com/article/flag-bearers-of-poland-team-at-tokyo-olympics-opening-announced-23265|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Paweł Korzeniowski]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 166 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BIH|2020 Summer}} ||rowspan=2| ボスニア・ヘルツェゴビナ ||rowspan=2| Bosunia Herutsegobina || [[Larisa Cerić]]||[[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Radiosarajevo.ba|سەردێڕ=Poznato ko će nositi zastavu BiH na otvaranju Olimpijskih igara u Tokiju|ناونیشان=https://radiosarajevo.ba/sport/ostali-sportovi/poznato-ko-ce-nositi-zastavu-bih-na-otvaranju-olimpijskih-igara-u-tokiju/424100|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Radio Sarajevo}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Amel Tuka]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 167 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BOT|2020 Summer}} ||rowspan=2| ボツワナ ||rowspan=2| Botsuwana || [[Amantle Montsho]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Rajab Otukile Mahommed]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 168 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|BOL|2020 Summer}} ||rowspan=2| ボリビア ||rowspan=2| Boribia || [[Karen Torrez]] ||rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Avendaño|یەکەم١=Marcelo|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=El equipo olímpico recibe la tricolor que flameará en Tokio|ناونیشان=https://premiumsportsbo.com/el-equipo-olimpico-recibe-la-tricolor-que-flameara-en-tokio/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=PREMIUM BOLIVIA|زمان=es}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Gabriel Castillo]]
|-
|align=center rowspan=2| 169 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|POR|2020 Summer}} ||rowspan=2| ポルトガル ||rowspan=2| Porutogaru || [[Telma Monteiro]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Telma Monteiro e Nélson Évora são os porta-estandarte em Tóquio|زمان=pt|ئیش=www.dn.pt|ناونیشان=https://www.dn.pt/desporto/telma-monteiro-e-nelson-evora-sao-os-porta-estandarte-em-toquio-13898856.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nelson Évora]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 170 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|HKG|name=Hong Kong, China|2020 Summer}} ||rowspan=2| ホンコン・チャイナ ||rowspan=2| Honkon Chaina || [[Tse Ying Suet]] || [[Badminton at the 2020 Summer Olympics|Badminton]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Chan|یەکەم١=Kin Wa|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Fencer Cheung, badminton's Tse Olympic flag bearers for Hong Kong|زمان=en|ئیش=South China Morning Post|ناونیشان=https://www.scmp.com/sport/hong-kong/article/3140373/fencer-cheung-ka-long-and-badminton-player-tse-ying-suet-carry-hong|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Cheung Ka Long]] || [[Fencing at the 2020 Summer Olympics|Fencing]]
|-
|align=center rowspan=2| 171 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|HON|2020 Summer}} ||rowspan=2| ホンジュラス ||rowspan=2| Honjurasu || [[Keyla Ávila]] || [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Delegación hondureña en Tokio 2020 será la más pequeña de los últimos cuatro Juegos Olímpicos|ناونیشان=https://www.radiohrn.hn/delegacion-hondurena-en-tokio-2020-sera-la-mas-pequena-de-los-ultimos-cuatro-juegos-olimpicos|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Radio HRN - Del Grupo Emisoras Unidas|زمان=es}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Julio Horrego]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 172 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MHL|2020 Summer}} ||rowspan=2| マーシャル諸島 ||rowspan=2| Māsharu Shotō || [[Colleen Furgeson]] ||rowspan=2| [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Phillip Kinono]]
|-
|align=center rowspan=2| 173 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MAD|2020 Summer}} ||rowspan=2| マダガスカル ||rowspan=2| Madagasukaru || [[Damiella Nomenjanahary]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Jeux olympiques: six athletes malagasy à Tokyo|ناونیشان=https://www.newsmada.com/2021/07/03/jeux-olympiques-six-athletes-malagasy-a-tokyo/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=newsmada.com|زمان=fr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210711193657/https://www.newsmada.com/2021/07/03/jeux-olympiques-six-athletes-malagasy-a-tokyo/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Éric Andriantsitohaina]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]]
|-
|align=center rowspan=2| 174 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MAW|2020 Summer}} ||rowspan=2| マラウイ ||rowspan=2| Maraui || [[Jessica Makwenda]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Areneo David]] || [[Archery at the 2020 Summer Olympics|Archery]]
|-
|align=center| 175 || {{flagIOCteam|MLI|2020 Summer}} || マリ || Mari || [[Seydou Fofana]] || [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 176 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MLT|2020 Summer}} ||rowspan=2| マルタ ||rowspan=2| Maruta || [[Eleanor Bezzina]]|| [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Maltese Olympic Committee announces its flag-bearers for forthcoming Olympic Games|ئیش=TASS (Maltese Olympic Committee)|ناونیشان=https://nocmalta.org/maltese-olympic-committee-announces-its-flag-bearers-for-forthcoming-olympic-games/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Andrew Chetcuti]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 177 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MAS|2020 Summer}} ||rowspan=2| マレーシア ||rowspan=2| Marēshia || [[Goh Liu Ying]] ||rowspan=2| [[Badminton at the 2020 Summer Olympics|Badminton]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢١|سەردێڕ=OCM break with tradition, pick Liu Ying, Khairul Anuar as Tokyo Olympic flag-bearers|ئیش=The Malaysian Reserve|ناونیشان=https://themalaysianreserve.com/2021/05/03/ocm-break-with-tradition-pick-liu-ying-khairul-anuar-as-tokyo-olympic-flag-bearers/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210504203529/https://themalaysianreserve.com/2021/05/03/ocm-break-with-tradition-pick-liu-ying-khairul-anuar-as-tokyo-olympic-flag-bearers/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Lee Zii Jia]]{{efn|[[Khairul Anuar Mohamad]] was originally chosen, but requested to be replaced to focus for the archery competition a day after the ceremony.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Tan |یەکەم١=Ming Wai |سەردێڕ=Zii Jia to replace Khairul Anuar as male flagbearer from Malaysia in Tokyo Olympics |ناونیشان=https://www.thestar.com.my/sport/others/2021/07/06/zii-jia-to-replace-khairul-anuar-as-male-flagbearer-from-malaysia-in-tokyo-olympics |ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ئیش=The Star}}&lt;/ref&gt;}}
|-
|align=center rowspan=2| 178 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|FSM|name=Micronesia|2020 Summer}} ||rowspan=2| ミクロネシア連邦 ||rowspan=2| Mikuroneshia Renpō || [[Taeyanna Adams]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Scott Fiti]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center rowspan=2| 179 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|RSA|2020 Summer}} ||rowspan=2| 南アフリカ ||rowspan=2| Minami Afurika || [[Phumelela Mbande]] || [[Field hockey at the 2020 Summer Olympics|Field hockey]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Le Clos, Mbande to carry SA flag at opening ceremony|زمان=en|بڵاوکەرەوە=[[South African Sports Confederation and Olympic Committee|South African Olympic Committee]]|ناونیشان=https://www.teamsa.co.za/le-clos-mbande-to-carry-sa-flag-at-opening-ceremony-1/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Chad le Clos]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 180 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|SSD|2020 Summer}} ||rowspan=2| 南スーダン ||rowspan=2| Minami Sūdan || [[Lucia Moris]] ||rowspan=2| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Abraham Guem]]
|-
|align=center rowspan=2| 181 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MYA|2020 Summer}} ||rowspan=2| ミャンマー ||rowspan=2| Myanmā || [[Thet Htar Thuzar]] || [[Badminton at the 2020 Summer Olympics|Badminton]] ||rowspan=2|
|-
| [[Ye Tun Naung]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]]
|-
|align=center rowspan=2| 182 || rowspan=2| {{flagIOCteam|MEX|2020 Summer}} || rowspan=2| メキシコ || rowspan=2| Mekishiko || [[Gaby López|Gabriela López]] || [[Golf at the 2020 Summer Olympics|Golf]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Gaby López y Rommel Pacheco serán los abanderados de México en JJ.OO. de Tokio|ناونیشان=https://palabrasclaras.mx/deportes/gaby-lopez-y-rommel-pacheco-seran-los-abanderados-de-mexico-en-jj-oo-de-tokio/|ئیش=Palabras Claras|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210629005806/https://palabrasclaras.mx/deportes/gaby-lopez-y-rommel-pacheco-seran-los-abanderados-de-mexico-en-jj-oo-de-tokio/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rommel Pacheco]] || [[Diving at the 2020 Summer Olympics|Diving]]
|-
|align=center rowspan=2| 183 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MRI|2020 Summer}} ||rowspan=2| モーリシャス ||rowspan=2| Mōrishasu || [[Roilya Ranaivosoa]] || [[Weightlifting at the 2020 Summer Olympics|Weightlifting]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Tokyo 2020: Le binôme pour porter le drapeau mauricien connu|بڵاوکەرەوە=Inside News|ناونیشان=https://inside.news/2021/06/24/tokyo-2020-le-binome-pour-porter-le-drapeau-mauricien-connu/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210629111459/https://inside.news/2021/06/24/tokyo-2020-le-binome-pour-porter-le-drapeau-mauricien-connu/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Richarno Colin]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 184 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MTN|2020 Summer}} ||rowspan=2| モーリタニア ||rowspan=2| Mōritania || [[Houlèye Ba]] ||rowspan=2| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Abidine Abidine]]
|-
|align=center rowspan=2| 185 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MOZ|2020 Summer}} ||rowspan=2| モザンビーク ||rowspan=2| Mozanbīku || [[Rady Adosinda Gramane]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]] ||rowspan=2|
|-
| [[Kevin Loforte]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 186 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MON|2020 Summer}} ||rowspan=2| モナコ ||rowspan=2| Monako || [[Quentin Antognelli]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Xiaoxin Yang, porte-drapeau d'une délégation de six athlètes monégasques aux JO de Tokyo|زمان=fr-FR|ئیش=Monaco Tribune|ناونیشان=https://www.monaco-tribune.com/2021/07/xiaoxin-yang-porte-drapeau-dune-delegation-de-six-athletes-monegasques-aux-jo-de-tokyo/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Xiaoxin Yang]] || [[Table tennis at the 2020 Summer Olympics|Table tennis]]
|-
|align=center rowspan=2| 187 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MDV|2020 Summer}} ||rowspan=2| モルディブ ||rowspan=2| Morudibu || [[Fathimath Nabaaha Abdul Razzaq]] || [[Badminton at the 2020 Summer Olympics|Badminton]] ||rowspan=2|
|-
| [[Mubal Azzam Ibrahim]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 188 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MDA|name=Republic of Moldova|2020 Summer}} ||rowspan=2| モルドバ共和国 ||rowspan=2| Morudoba Kyōwakoku || [[Alexandra Mîrca]] ||rowspan=2| [[Archery at the 2020 Summer Olympics|Archery]] ||rowspan=2|&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Dan Olaru și Alexandra Mîrca vor purta drapelul Republicii Moldova la Jocurile Olimpice de la Tokyo 2020|زمان=ro|trans-title=Dan Olaru and Alexandra Mîrca will carry the flag of the Republic of Moldova at the Tokyo 2020 Olympic Games|بڵاوکەرەوە=[[National Olympic Committee of the Republic of Moldova|Moldovan Olympic Committee]]|ناونیشان=https://olympic.md/dan-olaru-si-alexandra-mirca-vor-purta-drapelul-republicii-moldova-la-jocurile-olimpice-de-la-tokyo-2020-2/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Dan Olaru]]
|-
|align=center rowspan=2| 189 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MAR|2020 Summer}} ||rowspan=2| モロッコ ||rowspan=2| Morokko || [[Oumaïma Belahbib]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Oumaïma Bel Habib et Ramzi Boukhiam, porte-drapeau du Maroc|زمان=fr|trans-title=Oumaïma Bel Habib and Ramzi Boukhiam, flag bearers of Morocco|بڵاوکەرەوە=[[Le Matin (Morocco)]]|ناونیشان=https://lematin.ma/journal/2021/oumai-bel-habib-ramzi-boukhiam-porte-drapeau-maroc/361526.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ramzi Boukhiam]] || [[Surfing at the 2020 Summer Olympics|Surfing]]
|-
|align=center rowspan=2| 190 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MGL|2020 Summer}} ||rowspan=2| モンゴル ||rowspan=2| Mongoru || [[Onolbaatar Khulan]] || [[Basketball at the 2020 Summer Olympics|Basketball]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Токио-2020: Монголын тугчаар Ө. Дүүрэнбаяр, О. Хулан нар сонгогдов {{!}} News.MN|زمان=mn|ئیش=News.MN|ناونیشان=https://news.mn/r/2451593/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Duurenbayar Ulziibayar]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 191 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|MNE|2020 Summer}} ||rowspan=2| モンテネグロ ||rowspan=2| Monteneguro || [[Jovanka Radičević]] || [[Handball at the 2020 Summer Olympics|Handball]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Marković|یەکەم١=Ana|سەردێڕ=Najvažnije vijesti svakog dana|ناونیشان=https://www.pobjeda.me/clanak/i-srecna-i-privilegovana?fbclid=IwAR3lsMSV1K4rbhy61HzP0dLrfcMUdWHM5yqHknYLTIv7pP3Tkx9uWofRfK8|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Pobjeda}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Draško Brguljan]] || [[Water polo at the 2020 Summer Olympics|Water polo]]
|-
|align=center rowspan=2| 192 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|JOR|2020 Summer}} ||rowspan=2| ヨルダン ||rowspan=2| Yorudan || [[Julyana Al-Sadeq]] || [[Taekwondo at the 2020 Summer Olympics|Taekwondo]] ||rowspan=2|
|-
| [[Zeyad Ishaish]] || [[Boxing at the 2020 Summer Olympics|Boxing]]
|-
|align=center rowspan=2| 193 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|LAO|name=Lao P.D.R.|2020 Summer}} ||rowspan=2| ラオス人民民主共和国 ||rowspan=2| Raosu Jinmin Minshu Kyōwakoku || [[Silina Pha Aphay]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Santisouk Inthavong]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 194 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|LAT|2020 Summer}} ||rowspan=2| ラトビア ||rowspan=2| Ratobia || [[Jeļena Ostapenko]] || [[Tennis at the 2020 Summer Olympics|Tennis]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Ostapenko būs otra karognesēja Latvijas delegācijā Tokijas olimpisko spēļu atklāšanā|ناونیشان=https://www.lsm.lv/raksts/sports/olimpiska-kustiba/ostapenko-bus-otra-karogneseja-latvijas-delegacija-tokijas-olimpisko-spelu-atklasana.a413284/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=/lsm.lv|زمان=lv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Latvijas karogu Tokijas OS atklāšanas ceremonijā nesīs Agnis Čavars|ناونیشان=https://sportacentrs.com/tokija_2021/05072021-latvijas_karogu_tokijas_os_atklasanas_cer|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=/sportacentrs.com|زمان=lv}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Agnis Čavars]] || [[Basketball at the 2020 Summer Olympics|Basketball]]
|-
|align=center rowspan=2| 195 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|LTU|2020 Summer}} ||rowspan=2| リトアニア ||rowspan=2| Ritoania || [[Sandra Jablonskytė]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Šiais metais pirmą kartą olimpinių žaidynių istorijoje vėliavą neš ir sportininkas, ir sportininkė. Lietuvos trispalvė atidarymo ceremonijoje patikėta plaukikui @giedrius_titenis ir dziudo imtynininkei @karaliussandra|زمان=lt|trans-title=This year, for the first time in the history of the Olympic Games, the flag will be carried by both an athlete and a female athlete. The Lithuanian tricolour was entrusted to swimmer @giedrius_titenis and judo wrestler @karaliussandra at the opening ceremony|بڵاوکەرەوە=[[National Olympic Committee of Lithuania|Lithuanian Olympic Committee]]|ناونیشان=https://www.instagram.com/p/CRbclygD1Ag/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Giedrius Titenis]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center| 196 || {{flagIOCteam|LBA|2020 Summer}} || リビア || Ribia || [[Al-Hussein Gambour]] || [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]] ||
|-
|align=center rowspan=2| 197 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|LIE|2020 Summer}} ||rowspan=2| リヒテンシュタイン ||rowspan=2| Rihitenshutain || [[Julia Hassler]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[Raphael Schwendinger]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 198 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|LBR|2020 Summer}} ||rowspan=2| リベリア ||rowspan=2| Riberia || [[Ebony Morrison]] ||rowspan=2| [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]] ||rowspan=2|
|-
| [[Joseph Fahnbulleh]]
|-
|align=center rowspan=2| 199 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|ROU|2020 Summer}} ||rowspan=2| ルーマニア ||rowspan=2| Rūmania || [[Simona Radiș]]{{efn|[[Simona Halep]] was originally chosen, but had to withdraw due to injury.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Walker-Roberts |یەکەم١=James |سەردێڕ=SIMONA HALEP FOLLOWS SERENA WILLIAMS, RAFAEL NADAL AND DOMINIC THIEM IN WITHDRAWING FROM TOKYO OLYMPICS |ناونیشان=https://www.eurosport.co.uk/tennis/tokyo-2020/2021/simona-halep-follows-serena-williams-rafael-nadal-and-dominic-thiem-in-withdrawing-from-tokyo-olympi_sto8394685/story.shtml |وێبگە=www.eurosport.com |بڵاوکەرەوە=Eurosport |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;}}{{efn|[[Mădălina Bereș]] was chosen to replace Halep, but passed the opportunity to her partner in [[Rowing at the 2020 Summer Olympics – Women's double sculls|the doubles]].}}|| [[Rowing at the 2020 Summer Olympics|Rowing]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Pohoata, Narcis|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Cine este Mădălina Bereș, canotoarea care va purta drapelul României la Tokyo. Mama sportivei, cu lacrimi în ochi la aflarea veștii: &quot;Nu mai am cuvinte&quot;|trans-title=Who is Mădălina Bereș, the rower who will carry the Romanian flag in Tokyo. The athlete's mother, with tears in her eyes when she heard the news: &quot;I have no words&quot;|ناونیشان=https://www.prosport.ro/alte-sporturi/cine-este-madalina-beres-va-purta-drapelul-romaniei-la-tokyo-19288304|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=ProSport|زمان=Romanian}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Robert Glință]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 200 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|LUX|2020 Summer}} ||rowspan=2| ルクセンブルク ||rowspan=2| Rukusenburuku || [[Christine Majerus]] || [[Cycling at the 2020 Summer Olympics|Cycling]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;[[Bob Bertemes]] was initially chosen as flag bearer: {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=COMPOSITION DU TEAM LËTZEBUERG POUR LES32es JEUX OLYMPIQUES TOKYO 2020|ناونیشان=https://download.rtl.lu/2021/07/02/bee3dfaaef0cfa82adcae8b3d14373a9.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=rtl.lu}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Raphaël Stacchiotti]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]]
|-
|align=center rowspan=2| 201 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|RWA|2020 Summer}} ||rowspan=2| ルワンダ ||rowspan=2| Ruwanda || [[Alphonsine Agahozo]] || [[Swimming at the 2020 Summer Olympics|Swimming]] ||rowspan=2|
|-
| [[John Hakizimana]] || [[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Athletics]]
|-
|align=center| 202 || {{flagIOCteam|LES|2020 Summer}} || レソト || Resoto || Games Volunteer || N/A ||
|-
|align=center rowspan=2| 203 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|LBN|2020 Summer}} ||rowspan=2| レバノン ||rowspan=2| Rebanon || [[Ray Bassil]] || [[Shooting at the 2020 Summer Olympics|Shooting]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lebanese Judo Federation Instagram|ناونیشان=https://www.instagram.com/p/CRT51tfLg8P/}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Nacif Elias]] || [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]]
|-
|align=center rowspan=2| 204 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|USA|name=United States of America|2020 Summer}} ||rowspan=2| アメリカ合衆国 ||rowspan=2| Amerika Gasshūkoku || [[Sue Bird]] || [[Basketball at the 2020 Summer Olympics|Basketball]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Sue Bird, Eddy Alvarez will be U.S. flag bearers at Tokyo Olympics|agency=[[Today (American TV program)|TODAY]]|ناونیشان=https://www.today.com/news/sue-bird-eddy-alvarez-will-be-u-s-flag-bearers-t226024|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Eddy Alvarez]] || [[Baseball at the 2020 Summer Olympics|Baseball]]
|-
|align=center rowspan=2| 205 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|FRA|2020 Summer}} ||rowspan=2| フランス ||rowspan=2| Furansu || [[Clarisse Agbegnenou]]|| [[Judo at the 2020 Summer Olympics|Judo]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Clarisse Agbegnenou et Samir Ait-Saïd porte-drapeaux de la délégation française aux Jeux Olympiques de Tokyo|ئیش=L'Équipe|ناونیشان=https://www.lequipe.fr/Tous-sports/Actualites/Clarisse-agbegnenou-et-samir-ait-said-porte-drapeaux-de-la-delegation-francaise-aux-jeux-olympiques-de-tokyo/1268345|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Samir Aït Saïd]] || [[Gymnastics at the 2020 Summer Olympics|Gymnastics]]
|-
|align=center rowspan=2| 206 ||rowspan=2| {{flagIOCteam|JPN|2020 Summer}} ||rowspan=2| 日本 ||rowspan=2| Nihon || [[Yui Susaki]] || [[Wrestling at the 2020 Summer Olympics|Wrestling]] || rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Hachimura, Susaki named flagbearers for Japan's Olympic team|agency=Kyodo News|ناونیشان=https://english.kyodonews.net/tokyo/news/2021/07/5c8e6f0cdcf1-hachimura-susaki-named-flagbearers-for-japans-olympic-team.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210705144239/https://english.kyodonews.net/tokyo/news/2021/07/5c8e6f0cdcf1-hachimura-susaki-named-flagbearers-for-japans-olympic-team.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Rui Hachimura]] || [[Basketball at the 2020 Summer Olympics|Basketball]]
|}

== تێبینییەکان ==
{{notelist}}

== سەرچاوەکان ==
 {{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیا|وەرزش|ژیاننامە|ئۆڵۆمپیاد|کایەی ڤیدیۆیی|بەڕازیل|ژاپۆن|تۆکیۆ|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠}}
{{پۆلی کۆمنز|2020 Summer Olympics Parade of Nations}}

[[پۆل:خشتەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیادی هاوینەی ٢٠٢٠]]
[[پۆل:خشتەی مەدالیاکانی ئۆڵمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٠]]</text>
      <sha1>69pixfhi07vyos62gvbdmxv4gm7d80l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شاوێس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191513</id>
    <revision>
      <id>1583601</id>
      <parentid>1583527</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8149" sha1="it4xmdem7vxv9zixg7tc1ndrmen4pxw" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  شاوێس
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| شاویس}}&lt;br&gt;{{lang-en| Shawes }} '''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[گوند]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  =   {{Infobox mapframe|zoom=12|coord=         {{Coord|36.24571| 44.08636}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی شاوێس'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.24571| 44.08636 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی کەسنەزان|کەسنەزان]]
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٥١٠        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  - کەس&lt;ref&gt; https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''شاوێس''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی کەسنەزان]] لە [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}


{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ھەولێر]]</text>
      <sha1>it4xmdem7vxv9zixg7tc1ndrmen4pxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دارول نەدوە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193872</id>
    <revision>
      <id>1583716</id>
      <parentid>1450749</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T01:01:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3776" sha1="6wz1ctumz88n5dapb5l225mj6lqxfji" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}'''دارول نەدوە''' ({{بە عەرەبی|دار الندوة}}) شوێنێک بووە بۆ ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی شاری [[مەککە]]، ڕیش سپی و دانایانی مەککە لەوێدا کۆدەبوونەوە و بڕیاریان دەدا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دار الندوة في الجاهلية والإسلام: دارسة تاريخية حضارية (2)|ناونیشان=http://wefaq.net/c/horizons/1193|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=شبكة الوفاق التاريخية|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211022034726/https://wefaq.net/c/horizons/1193|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; ئەندامەکان لە ھۆزەکانی [[قوڕەیش]]، [[خوزاعە]] و [[غینا]] بوون، ئەوەی تەمەنی لە سی ساڵ زیاتر بووایە دەیتوانی بەشداری کۆبوونەوەکان بکات بەمەبەستی دەربڕینی بۆچوون و ڕاوێژ پێکردن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=نبذة تعريفية عن &quot;دار الندوة&quot; والهدف من بناءها -|ناونیشان=https://www.aspdkw.com/نبذة-تعريفية-عن-دار-الندوة-والهدف-من-ب/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=التقدم العلمي للنشر والتوزيع|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.aspdkw.com/%D9%86%D8%A8%D8%B0%D8%A9-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%8A%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D8%B9%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AF%D9%81-%D9%85%D9%86-%D8%A8/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; ھەروەھا جێگای بەڕێکردنی کاروانە بازرگانییەکان و جێگا خستنیان بوو لەکاتی گەڕانەوەدا، شوێنی دەرچوونی سوپا بوو لەکاتی جەنگدا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ص4831 - كتاب موجز دائرة المعارف الإسلامية - دار الندوة - المكتبة الشاملة الحديثة|ناونیشان=https://al-maktaba.org/book/33541/4848|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=al-maktaba.org}}&lt;/ref&gt; دەکەوێتە ڕۆژاوای [[کەعبە]] لەلایەن [[قوسەی کوڕی کیلاب]] پاپیری پێنجەمی [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]] لە ساڵی ٤٦٠ دامەزرێندراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=الجنابي|یەکەم=قيس حاتم هاني|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=الملأ ودار الندوة – نظام الإدارة المدنية في مكة|ناونیشان=https://www.uobabylon.edu.iq/uobcoleges/service_showarticle.aspx?fid=11&amp;Pubid=18574|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211019195532/https://www.uobabylon.edu.iq/uobcoleges/service_showarticle.aspx?fid=11&amp;Pubid=18574|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دار الندوة|ناونیشان=https://areq.net/m/دار_الندوة.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=areq.net}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|مێژوو|چاند}}

[[پۆل:مەککە]]</text>
      <sha1>6wz1ctumz88n5dapb5l225mj6lqxfji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زارا محەممەدی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>199474</id>
    <revision>
      <id>1583723</id>
      <parentid>1582361</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T05:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13815" sha1="ot2y600tb0rv4j2zbant4lz9yw81f88" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناو                  = زارا محەممەدی
| وێنە                 = زارا محەممەدی.jpg
| قەبارەی وێنە         = 220px
| لێدوانی وێنە         = وێنەیەکی زارا محەممەدی
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   = ١٩٩٠
| شوێنی لەدایکبوون     = [[دێولان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
| ڕێکەوتی مەرگ         =
| شوێنی مەرگ           =
| شوێنی گۆڕ            =
| پۆتانەکانی گۆڕ        =
| نیشتەجێ            = [[سنە]]
| نەتەوە               = [[کورد]]
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = ماستەری جوگرافیای سیاسی
| خوێندنگە             = زانکۆی سنە
| پیشە                 = چالاکی فەرھەنگی، مامۆستای زمانی کوردی
| ساڵانی چالاکی          =
| ڕێکخراو              =
| وەکیل                = جوامێر عەبدوڵڵاھی
| ناوبانگ              = مامۆستای زمانی دایکی، زارای نیشتمان
| حیزب                 =
| بزاڤ                 =
| بەرامبەرەکان         =
| ئایین                = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| تۆمەت                = تێکدانی ئاسایشی نیشتمانیی ئێران لە ڕێگەی دروستکردنی گرووپ و دەستە
| سزا                  = ٥ ساڵ گرتن لە بەندیخانە
| دۆخی دادوەری         = لە ڕێکەوتی ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ەوە لە لقی ژنانی بەندیخانەی سنە زیندانی کرا. سەرەنجام لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢٣، بەبێ ئاگاداریی خۆی و پارێزەر و بنەماڵەکەی لە زیندان ئازاد کرا.{{r|dengiamerika}}
| ھاوسەر               = سەیوان ئیبراھیمی
| مناڵەکان             =
| باوک                =
| دایک                =
| خێزان                =
| خەڵاتەکان             =
}}
'''زارا محەممەدی''' یان '''زەھرا محەممەدی''' (لەدایکبووی ١٩٩٠ لە [[دێولان]]) چالاکی فەرھەنگی و مامۆستای [[زمانی کوردی]]یە. ئەو وەکوو یەکێک لە ١٠٠ ژنی کاریگەر لە ساڵی ٢٠٢٢، لەلایەن [[بی بی سی]]یەوە دەستنیشان کرا.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-75af095e-21f7-41b0-9c5f-a96a5e0615c1 ١٠٠ ژنی ئیلھامبەخش و کاریگەری ساڵی ٢٠٢٢]. بی بی سی.&lt;/ref&gt; زارا محەممەدی بەھۆی فێرکردنی زمانی دایکی بە خەڵک، سزای پێنج ساڵ گرتنی لە بەندیخانەی ژنانی سنەی بەسەردا سەپێنرا کە دوای دوو ساڵ ئازاد کرا. دادگای شۆڕشی سنە زارای بە تێکدانی ئاسایشی نیشتمانیی ئێران لە ڕێگەی دروستکردنی گرووپ و دەستەی تۆمەتبار کرد. ھەروەھا ئەو ئەندامی بەڕێوەبەریی [[ئەنجومەنی فەرھەنگی-کۆمەڵایەتیی نۆژین]]ە.&lt;ref name=&quot;کوردیپێدیا&quot;/&gt;

== ژیاننامە ==
زارا محەممەدی لە ساڵی ١٩٩٠ لە گوندی سەراوڵە، [[دێولان]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لەدایکبووە. ئەو ماستەری جوگرافیای سیاسی لە زانکۆی سنە وەرگرت و زیاتر لە ١٠ ساڵان لە سنە و گوندەکانی دەوروبەر زمانی کوردی فێری خەڵک کردووە. زارا ژیانی ھاوژینی لەگەڵ سەیوان ئیبراھیمی پێکھێنا کە ئەویش ئەندامی ئەنجومەنی نۆژینە.&lt;ref name=&quot;کوردیپێدیا&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=2019052812381367695&amp;lng=1|سەردێڕ=زارا محەمەدی|بڵاوکەرەوە=کوردیپێدیا}}&lt;/ref&gt;

== گرتن و ئازادکردن ==
=== گرتن ===
زارا بە یەکەم جار لە ئایاری ٢٠١٩ دەستبەسەر کرا کە بە دانانی بارمتە بە شێوەی کاتی ھەتا ڕاگەیاندنی ئاکامی کۆتاییی دۆسیەکەی ئازاد کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/زارا-محەممەدی-بە-بارمتەی-قورس-ازاد-کرا|سەردێڕ=زارا محەممەدی بە بارمتەی قورس ئازاد کرا|بڵاوکەرەوە=کوردستان میدیا}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.xebatmedia.com/kurdi/item_detail.php?id=606#.YdnsOB6yqNw|سەردێڕ=زارا محەممەدی بەدانانی بارمتە ئازاد كرا|بڵاوکەرەوە=خەبات میدیا}}&lt;/ref&gt; دواتر لە ساڵی ٢٠٢٠ لەلایەن لقی یەکەمی دادگای شۆڕشی سنەوە بە سەرۆکایەتیی دادوەر سەعیدی بە تۆمەتی پێکھێنانی گرووپ و دەستە دژی ئاسایشی نیشتمانیی ئێران، سزای ١٠ ساڵ بەندکرانی بەسەردا سەپابوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://xoragri.com/?p=2402|سەردێڕ=زارا محەممەدی حوکمی ١٠ ساڵ بەندکرانی بەسەردا سەپا|بڵاوکەرەوە=خۆڕاگری}}{{بەستەری مردوو|url=https://xoragri.com/?p=2402 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kurdpa.net/so/news/ساڵ-زیندان-بەسەر-زارا-محەممەدیدا-سەپا|سەردێڕ=١٠ ساڵ زیندان بەسەر &quot;زارا محەممەدیـ&quot;ـدا سەپا|بڵاوکەرەوە=کوردپا}}&lt;/ref&gt; دەرچوونی سزای ١٠ ساڵ بەندکران بە تۆمەتی پێکھێنانی گرووپ لە کاتێکدایە کە زارا محەممەدی تەنیا ئەندامی ئەنجومەنی نۆژین بووە و دادگا ئەو ئەنجومەنەی لە ھەموو تۆمەتەکان بێ بەری کردبوو. ئەم سزایە لە ھەمان ساڵدا لەلایەن لقی چوارەمی دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای سنە بە سەرۆکایەتیی دادوەر مستەفا تەیاری بۆ ٥ سال بەندکران کەم کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hengaw.net/so/news/زارا-محەمەدی-بە-مەبەستی-جێبەجێکرانی-سزاکەی-دەستبەسەر-کرا|سەردێڕ=زارا محەممەدی بە مەبەستی جێبەجێکرانی سزاکەی دەستبەسەر کرا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھەنگاو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hengaw.net/so/news/زارا-محەمەدی-بە-مەبەستی-جێبەجێ-کرانی-سزای-بەندکرانەکەی-بانگ-کرا|سەردێڕ=زارا محەممەدی بە مەبەستی جێبەجێ کرانی سزای بەندکرانەکەی بانگ کرا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھەنگاو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://asoyroj.com/n/detail.aspx?=hewal&amp;jmare=21581&amp;Jor=1|سەردێڕ=حوکمی زیندانی کردنی زارا محەممەدی پەسەند کرا|بڵاوکەرەوە=ئاسۆی ڕۆژھەڵات}}{{بەستەری مردوو|url=https://asoyroj.com/n/detail.aspx?=hewal&amp;jmare=21581&amp;Jor=1 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://estanews.net/2022/01/08/زارا-محەممەدی-دەچێتە-گرتووخانەی-سنە/|سەردێڕ=زارا محەممەدی دەچێتە گرتووخانەی سنە|بڵاوکەرەوە=ئێستانیوز}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://xelk.org/slider/347552/|سەردێڕ=زارا محەممەدی گەیەندرایە گرتووخانەی سنە|بڵاوکەرەوە=تۆڕی میدیاییی خەڵک|ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220108195933/https://xelk.org/slider/347552/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

=== ئازادکردن ===
پاش شەش مانگ لە زیندانیکردنی لە ناوەندی چاکسازی و پەروەردەی شاری سنە، ڕۆژی یەکشەمەی ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ بەھۆی نەخۆشکەوتنی باوکی مۆڵەتی ١٠ ڕۆژ ھاتنە دەرەوەی پێ درا بە مەبەستی چاوپێکەوتنی باوکی، بەسود وەرگرتن لە مافی وەرگرتنی مۆڵەت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زارا محەممەدی دوای ٦ مانگ مافی مرەخەسی پێدرا|ناونیشان=https://hengaw.net/so/news/زارا-محەممەدی-دوای-مانگ-مافی-مرەخەسی-پێدرا|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Hengaw|زمان=ku-Arab}}&lt;/ref&gt;

لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢٣، زارا لە پەڕەی فەرمیی خۆی لە ئینستاگرام گرتەیەکی ڤیدیۆییی بڵاوکردەوە و ڕای گەیاند {{Cquote|ئەمڕۆ ھەینی درەنگانی ئێوارە بەبێ ئاگاداریی خۆم، بنەماڵەم، ھاوڕێیان و ئەندامانی ئەنجومەنی نۆژین و پارێزەری بەڕێزم، بە شێوازێکی بەتەواوەتی بەپەلە لە بەندینخانە دەرکرام بەبێ ئەوەی کە داخوازیی لێبووردن لەلایەن خۆم یان پارێزەرەکەمەوە پێشکەش کرابێ. و پێشتر من خۆم بە بەندینخانەم ڕاگەیاندبوو، و لەڕێگەی پارێزەرەکەشم بە دەزگای دادوەری ڕام گەیاندبوو کە بە ھیچ شێوازێک داخوازیی لێبووردن پێشکەش ناکەم. بە ھیچ شێوازێ ئەم داخوازیشمە قەبووڵ نییە. ھەروەھا پێشتر، دەستبەسەرکردنم و سزادانم بە شێوازێکی بەتەواوەتی ناڕەوا، بەبێ بڕیاری خۆم و بەدەستی خۆم نەبوو، ئەمڕۆیش دەرکرانم لە بەندینخانە بە ھیچ شێوازێ بەدەستی خۆم نەبوو چونکە من باوەڕم بە بیروباوەڕ و بە ڕێگاکەی خۆم ھەیە؛ و تا کۆتاییی ژیانم لەسەر بیروڕاکەم ھەم، و تا کۆتاییی ژیانم درێژەدەری بیروڕاکەمم.}} لە کۆتاییی گرتەکەدا بە دوو کۆپلە لە [[دیوانی قانع]] کۆتاییی بە گرتەکە ھێنا.
{{شیعر}}
{{ب|گەر چی دوژمن وا ئەزانێ من بە دیلی لاڵ ئەبم|باش بزانێ کونجی زیندانم قوتابیخانەیە}}
{{ب|بیری ئازادیم لە زیندانا فراوانتر ئەبێ|قوڕ بەسەر ئەو دوژمنەی ھیوای بە بەندیخانەیە}}
{{کۆتاییی شیعر}}
لەگەڵ ئەوەی زارا سزای پێنج ساڵ زیندانیی بەسەردا سەپێندرابوو، دوای ساڵ و مانگێک ئازاد کرا، کە ھەفتەیەک بەر لە ئازادکردنەکە، ڕێبەری باڵای ئێران، [[عەلی خامنەیی]] فەرمانی لێبووردنی بۆ ھەزاران کەسی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]] دەرکرد.&lt;ref name=&quot;dengiamerika&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زارا محەممەدی، مامۆستای زمانی کوردی لە ئێران ئازاد دەکرێت|ناونیشان=https://www.dengiamerika.com/a/6958666.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=VOA|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;

== خەڵاتەکان ==
٢٠٢٣: یەکەمین [[خەڵاتی جەماڵ نەبەز]]&lt;ref name=&quot;dengiamerika2&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=خەڵاتی جەمال نەبەز|ناونیشان=https://jemal-nebez-stiftung.org/pid_697244/pid_757236|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=دەزگای جەماڵ نەبەز|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dengiamerika3&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=یەکەم خەڵاتی ساڵانەی &quot;جەماڵ نەبەز&quot; لە بەرلین بەخشرایە زارا محەمەدی|ناونیشان=https://iranwire.com/ku/news-1/123176-%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%DA%B5%D8%A7%D9%86%DB%95%DB%8C-%D8%AC%DB%95%D9%85%D8%A7%DA%B5-%D9%86%DB%95%D8%A8%DB%95%D8%B2-%D9%84%DB%95-%D8%A8%DB%95%D8%B1%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%AE%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AD%DB%95%D9%85%DB%95%D8%AF%DB%8C/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=iranwire|زمان=ku}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|زمانی کوردی|وێژەی کوردی|کوردستان}}
{{پۆلی کۆمنز|Zahra Mohammadi}}

[[پۆل:خەڵکی دێولان]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:ژنانی کورد]]
[[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]]
[[پۆل:مامۆستایانی کورد]]
[[پۆل:١٠٠ ژن لە بی بی سی]]
[[پۆل:ژنە کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]</text>
      <sha1>ot2y600tb0rv4j2zbant4lz9yw81f88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پۆل:ئابووریەکان لە لایەن وڵاتانی پێشوو</title>
    <ns>14</ns>
    <id>209847</id>
    <revision>
      <id>1583645</id>
      <parentid>935146</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:14:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Economy by former country}}</comment>
      <origin>1583645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="153" sha1="qsp0qheyfoha91dz7tiejcn1p8dm5b2" xml:space="preserve">{{پۆلی کۆمنز|Economy by former country}}

[[پۆل:مێژووی ئابووری بەپێی وڵات]]
[[پۆل:ئابوور بەپێی وڵات]]</text>
      <sha1>qsp0qheyfoha91dz7tiejcn1p8dm5b2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حەمزە حەمری</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212211</id>
    <revision>
      <id>1583704</id>
      <parentid>1500475</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:49:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4444" sha1="4lyx5at9yjyq2si9zixajhyay2tio26" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{Infobox martial artist
| name            = حەمزە حەمری
| image           = Hamza Hamry in 2021.jpg
| image_size      = 200
| caption = حەمری ٢٠٢١.
| other_names     = دە جۆکەر
| birth_name      =
| birth_date      = {{birth date and age|1995|01|12}}
| birth_place     = [[تونس]]، کایرۆوان
| death_date      =
| death_place     =
| death_cause     =
| nationality     = تونس
| residence       =
| height          = {{height|ft=٥|in=٧}}
| weight_lb       = ١٥٥
| weight_class    =
| reach           =
| style           =
| stance          =
| fighting_out_of =
| team            =
| years_active    = ٢٠١٧ – ئێستا
| kickbox_win     =
| kickbox_kowin   =
| kickbox_loss    =
| kickbox_koloss  =
| kickbox_draw    =
| kickbox_nc      =
| mma_kowin       = ٣
| mma_subwin      =١
| mma_decwin      =
| mma_koloss      =
| mma_subloss     =
| mma_decloss     =
| mma_draw        =
| mma_nc          =
| sherdog         = ٣٠٨٢٤٣
| footnotes       =
| updated         =
}}
'''حەمزە حەمری''' ({{بە ئینگلیزی| Hamza Hamry}}؛ لەدایکبووی ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٩٥ لە قەیرەوان) نازناوی جۆکەرە، و [[تونسی]]یە. پێشتر جودۆکا و ھونەرمەندی جەنگی تێکەڵە لە بەشی کێشی سووکدا کێبڕکێ دەکات. ھونەرمەندێکی پیشەگەری جەنگی تێکەڵاو لە ساڵی ٢٠١٧ەوە. ھەروەھا پاڵەوانێکی ئەفریقی بوو لە ADCC.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sherdog.com/fighter/Hamza-Hamry-308243|سەردێڕ=Hamza Hamry|بڵاوکەرەوە=sherdog.com|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== پاڵەوانێتی و دەستکەوتەکان ==
* ''''پاڵەوانێتی شەڕی لیبیا''''
** پاڵەوانێتی کێشی سووکی شەڕی LBA (یەک جار)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mosaiquefm.net/fr/sports-individuels-tunisie/1058798/hamza-hamry-decroche-un-championnat-international-de-mma|سەردێڕ= Hamza Hamry décroche un championnat international de MMA|وێبگە=[[Mosaïque FM]]|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|زمان=fr-FR}}&lt;/ref&gt;
* سێیەم لە پاڵەوانێتی جودۆی تونس ٢٠١٣ (-٦٦ کیلۆگرام)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.the-sports.org/t-spfhamza-hamry-fighting-spf575315.html|سەردێڕ=Hamza Hamry-Results|بڵاوکەرەوە=the-sports.org|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230321004222/https://www.the-sports.org/t-spfhamza-hamry-fighting-spf575315.html}}&lt;/ref&gt;
* پاڵەوانی تونس لە جودۆی ٢٠١٤ (-٦٦ کیلۆگرام)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.judoinside.com/judoka/126717/Hamza_Hamry/judo-career|سەردێڕ=Hamza Hamry Judoka|بڵاوکەرەوە=
Judoinside.com|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
* پاڵەوانی کەناری گڕاپلینگ لە شەڕی ڤیک (-٧٠ کیلۆگرام)
* پاڵەوانی ئەفریقای ADCC (-70 کیلۆگرام)&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.africatopsports.com/2021/05/10/hamza-hamry-le-combattant-tunisien-bientot-dans-la-cage-de-uae-warriors/|سەردێڕ=HAMZA HAMRY: LE COMBATTANT TUNISIEN BIENTÔT DANS LA CAGE DE UAE WARRIORS|بڵاوکەرەوە=Africatopsports.com|ڕەوشی ناونیشان=dead|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321004224/https://www.africatopsports.com/2021/05/10/hamza-hamry-le-combattant-tunisien-bientot-dans-la-cage-de-uae-warriors/}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}}
{{پۆلی کۆمنز|Hamza Hamry}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٥]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی جەنگی تێکەڵ بە کێشی سووک]]
[[پۆل:ھونەرمەندانی جەنگی تێکەڵ بە سوود وەرگرتن لە بۆکسینگ]]</text>
      <sha1>4lyx5at9yjyq2si9zixajhyay2tio26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>توورەج ئەسڵانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213817</id>
    <revision>
      <id>1583615</id>
      <parentid>1399394</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٢ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9118" sha1="k8wxbchvbqd80tq7kyffoilp7klij11" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی کەسایەتی
| ناو                  =توورەج ئەسڵانی
| ناوی خۆماڵی          =
| وێنە                 =Turaj Aslani-2.jpg
| لێدوانی وێنە         = توورەج ئەسڵانی لە ساڵی ٢٠١٨
| ناوی کاتی لەدایکبوون =
| ڕێکەوتی لەدایکبوون   =١٩٧٤
| شوێنی لەدایکبوون     =
| ڕێکەوتی ونبوون       =
| شوێنی ونبوون         =
| نیشتەجێ              =
| نەتەوە               = کورد
| ناوەکانی تر          =
| شارومەندێتی          =
| پەروەردە             = &lt;!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --&gt;
| خوێندنگە             = &lt;!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --&gt;
| پیشە                 = دەرهێنەر، وێنەگری سینەمایی و سیناریۆنووس
| ساڵانی چالاکی          =
| ناوبانگ              =
| کارە دیارەکان        = بێ نیشتمان (دەرهێنەر) &lt;br/&gt; وەرزی کەرگەدەن (وێنەگر)
| تەلەڤیزیۆن           =
| ھاوسەر               =
| یار                  =
| مناڵەکان             =
| خەڵاتەکان             =
| ماڵپەڕ               =
}}
'''توورەج ئەسڵانی''' (لە دایکبووی ١٩٧٤، [[سونقوڕ]]) سینەماکار، وێنەگری سینەمایی، سیناریۆنووس و دەرهێنەری کوردە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلم لە ڕۆژئاوا بەڕێوە دەچێت » DidiMn|ناونیشان=https://didimn.com/leloun-film-festival/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=DidiMn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی «لێلوون» لە کامپی ئاوارەکانی عەفرین بەڕێوەدەچێت|ناونیشان=https://rojnews.news/%da%a9%d9%84%d8%aa%d9%88%d9%88%d8%b1-%d9%88-%d9%87%d9%88%d9%86%d9%87%d8%b1/%d9%81%db%8e%d8%b3%d8%aa%db%8c%da%a4%d8%a7%da%b5%db%8c-%d9%86%db%8e%d9%88%d9%86%db%95%d8%aa%db%95%d9%88%db%95%db%8c%db%8c-%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85%db%8c-%d9%84%db%8e%d9%84%d9%88%d9%88%d9%86/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=کوردی - RojNews.News|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220707094838/https://rojnews.news/%DA%A9%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%87%D9%88%D9%86%D9%87%D8%B1/%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C-%D9%86%DB%8E%D9%88%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%84%DB%8E%D9%84%D9%88%D9%88%D9%86/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=توورەج ئەسلانی: فێستیڤاڵی فیلمی دهۆک لە ئاستێکی بەرزدایە.|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/opinion/culture_and_literature/15092016|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.rudaw.net}}&lt;/ref&gt; ئەو دەرچووی بەشی گرافیک دیزاین و سینەمایە لە زانکۆی سوورە لە [[تاران]]. توورەج وەک وێنەگر کۆمەڵێک فیلمی کوردی و فارسی گرتووە، لەوانەش وێنەی فیلمی [[وەرزی کەرگەدەن]] گرتووە کە لە دەرهێنانی [[بەھمەن قوبادی|بەهمەن قوبادییە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وێنەگری کورد توورەج ئەسڵانی خەڵاتی ئوسکاری ئاسیایی بەدەستھێنا|ناونیشان=http://www.chra.tv/web3/---/10140-tourej-aslani.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.chra.tv}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.chra.tv/web3/---/10140-tourej-aslani.html |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== دیارترین بەرهەمەکان ==

=== دەرهێنەر ===

* [[بێ نیشتیمان]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=توورەج ئەسڵانی خەڵاتی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی «ڕێگای هەورێشم»ی چینی مسۆگەر کرد|ناونیشان=https://kurdish.sahartv.ir/news/فەرهەنگی_هونەری_وەرزشی-i403843|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=SAHAR KURDISH (Sorani)}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdish.sahartv.ir/news/%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D9%87%D9%88%D9%86%DB%95%D8%B1%DB%8C_%D9%88%DB%95%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-i403843 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
* حەماڵی زێڕ&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=&quot;حەماڵی زێڕ&quot; لە فێستیڤاڵی فیلمی دهۆک وەرگیرا|ناونیشان=https://ku.mehrnews.com/news/28265/حەماڵی-زێڕ-لە-فێستیڤاڵی-فیلمی-دهۆک-وەرگیرا|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Mehr News Agency}}&lt;/ref&gt;

=== وێنەگر ===

* [[وەرزی کەرگەدەن]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=&quot;نێت فلیکس&quot; مافی بڵاوکردنەوەی جیهانیی &quot;وەرزی کەرگەدەن&quot; لە دەرهێنانی &quot;بەهمەن قوبادیـ&quot;ـی کڕی|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/نێت-فلیکس-مافی-بڵاوکردنەوەی-جیهانیی-وەرزی-کەرگەدەن-لە-دەرهێنانی-بەهمەن-قوبادیی-کڕی|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=KurdistanMedia|زمان=ku-Arab}}&lt;/ref&gt;
* [[کەس لە پشیلە ئێرانییەکان ھەواڵی نییە]]
* [[پەڕینەوە لە تەپوتۆز]]
* [[١٤ی تەممووز (فیلم)|١٤ی تەممووز]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=dashti|سەردێڕ=(توورەج ئەسڵانی) خەڵاتی فێستیڤاڵی ئازادی ئەمەریکای پێشکەش بە خۆڕاگری خەڵکی ڕۆژئاوا کرد|ناونیشان=https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/16065-2019-10-21-12-38-48|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.hawler.in|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220707094838/https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-19-46/item/16065-2019-10-21-12-38-48|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* مالیخولیا&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=توورەج ئەسڵانی خەڵاتی باشترین فیلمهەڵگری بالیڤوودی بردەوە|ناونیشان=https://ku.mehrnews.com/news/40221/توورەج-ئەسڵانی-خەڵاتی-باشترین-فیلمهەڵگری-بالیڤوودی-بردەوە|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=Mehr News Agency}}&lt;/ref&gt;
* بوغز واتە کوڵی گریان&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=توورەج ئەسڵانی خەڵاتی برونزی گەورەترین فێستیڤاڵی وێنەگرانی جیهانی بەدەست هێنا|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%95%D8%AC-%DB%95%D8%B3%DA%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%B2%DB%8C-%DA%AF%DB%95%D9%88%D8%B1%DB%95%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C-%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%95%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AC%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA-%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=kurdistanmedia.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220707094922/https://kurdistanmedia.com/so/news/%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B1%DB%95%D8%AC-%DB%95%D8%B3%DA%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%B2%DB%8C-%DA%AF%DB%95%D9%88%D8%B1%DB%95%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8E%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A4%D8%A7%DA%B5%DB%8C-%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%95%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AC%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA-%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|کوردستان|فیلم}}
{{پۆلی کۆمنز|Turaj Aslani}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:خەڵکی کرماشان]]
[[پۆل:دەرهێنەرانی کورد]]</text>
      <sha1>k8wxbchvbqd80tq7kyffoilp7klij11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ناحیەی سێگردکان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217886</id>
    <revision>
      <id>1583693</id>
      <parentid>1442117</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1583693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14137" sha1="ky1z95fo1r3ky6m7swanmdyywiwoz4u" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی سێگردکان
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| ناحیة سیکردکان }}&lt;br&gt;{{lang-en| Sub-District Sêgrdkan  }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		= 

| جۆری_نیشتنگە		=  '''[[ناحیە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  {{Photomontage
| photo1a = Hawler Governorate.png
| photo2a = قەزای کۆیە.png
| photo2b = نەخشەی قەزای کۆیە.png
| photo3a = 
| photo3b = 
| 
| spacing = 2
|size = 300px
}}
| شرۆڤەی_وێنە		= وێنەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی ٢٠٢٦دا {{ھن}}وێنەی چەپ:{{ھن}}نەخشەی ناحیەی سێگردکان لە [[قەزای کۆیە]] ڕەنگی(زەرد){{ھن}}وێنەی ڕاست:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=10 |coord={{Coord| 35.87177| 44.44199}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''ناحیەی سێگردکان'''
| دەرزیی_نەخشە  = 
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = 
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 35.87177| 44.44199 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای کۆیە|کۆیە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[سێگردکان]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١١&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   =   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەر
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 224
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=  327         
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠١١]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی کرمانجی خواروو ]]([[کوردیی گۆرانی|دیالێکتی باجەلانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  ٠٬٧٥٨&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST		= [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST	= +٤:٣٠
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''ناحیەی سێگردکان''' یەکێکە لە ناحیەکانی [[تەقتەق|قەزای تەق تەق]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]، ڕووبەرەکەی ٢٢٤.٣٦ کیلۆمەتر دووجایە و ١١ گوندی ھەیە. پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە وشەی سێگردکان وشەیەکی ئاوێتەیە لە [[زمانی کوردی]]دا، لە دوو بڕگە پێکھاتووە، سێ و گرد+ان، بە واتای سێ گردەکە.&lt;ref&gt; https://www.hawlergov.org/app/node/393&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&amp;lng=1  | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} &lt;/ref&gt;

==جوگرافیا==
'''ناحیەی سێگردکان''' لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ [[ناحیەی شۆڕش]] لە باشورەوە لەگەڵ [[ناحیەی شوان]] و [[ناحیەی پردێ]]، لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ناحیەی تەقتەق|قەزای تەقتەق]]، لەڕۆژاواوە لەگەڵ [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]].&lt;ref&gt; {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە  | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/  | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;

== گوندەکان ==
{{Div col|cols=٣}}
* '''[[سێگردکان]]'''
* [[ئاوماڵ]]
* [[ئۆمەرگومبەت]]
* [[بەردەسپی، کۆیە|بەردەسپی]]
* [[تازەدێی گەورە]]
* [[جلبەسەر]]
* [[سارتک]]
* [[سەربەست]]
* [[سێکانی، کۆیە|سێکانی]]
* [[قەمبەر]]
* [[کانی سلێمانە]]
* [[نێڵەگین]]
{{Div col end}}

== ناو ==

ناوی ناحییەکە لە شارەدێی [[سێگردکان]]ەوە ھاتووە کە سێ [[گرد]] دەکەوێتە ناو سنووری [[شارەوانی]] شارەدێیەکە، ئەوانیش گردەکانی (خدریزندە، میرسێودین و ھەوارتاعون) بۆیە ناوی سێگردکان وەرگیراوە لەو سێ گردەوە.&lt;ref&gt;https://segrdkan.webs.com/about {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220930194206/https://segrdkan.webs.com/about |date=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}&lt;/ref&gt;

== سەردەمی شۆرش ==

ساڵانی ھەشتاکان مەڵبەندی شۆرش و لانەی [[پێشمەرگە]] بووە و ناوەندێکی ڕۆشنبیری بووە بۆ ناوچەکەو ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی سێگردکان لەساڵی ١٩٨٦نزیکەی (٢٥٠٠) کەس بووە و نزیکەی (٤٥٠) خێزانی تێدا نیشتە جێ بووە و لەساڵی (١٩٥٨)قوتابخانەی لێ کراوەتەوە و تاپۆلی سێ ی ناوەندی ھەبووە.
یەکێک لە گرنگترین دەسکەوتەکانی شۆرش,ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی گوندەکان بووە لەساڵانی ھەشتاکان کەتوانیویانە بەکاری ھەرەوەزی تەواوی ئاوەڕۆی ماڵەکان کۆنکرێت بکەن.
لەسەردەمی ڕژێمی بەعس دووجار ڕوخێنراوە لەساڵەکانی (١٩٨٦و ١٩٨٨).

== مێژوو ==
ساڵی (٢٠٠٥) و لەبەرواری ٢٨/٤/٢٠٠٥ بڕیاری (استحداپ) کردنی ناحیەی سێگردکان درا و لەبەرواری ١١/٩/٢٠٠٥ یەکەم بەڕێوەبەری ناحیەدەست بەکار بووە کە ئەویش مافپەروەر (عمر احمد محمد) بوو کەدەرچووی کۆلێژی یاساو ڕامیاری / بەشی یاسایە لەساڵی ١٩٩٦. لە ٩/٢/٢٠١٣ دەستی لە کار ھەڵگرت.
دووەم بەڕێوە بەری ناحیە کە ئەویشیان مافپەروەر (فاتح حسێن حمدامین) لە ڕێکەوتی ١٠/٢/٢٠١٣دەست بەکاربووە تائێستا.
ژمارەی گوندەکانی ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە کەبریتین لەگوندەکانی (ئۆمەرگومبەت / سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ / سارتک / نێڵەگین / کانی سلێمانە / بەردەسپی و جلبەسەر) کەتەواوی گوندەکان ئاوەدانن جگە لەگوندی کانی سلێمانە چۆلە.

== ھەڵکەوتەی جوگرافی ==
سێگردکان(٣٦٢)ملەئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٥٬٥٢) بۆ وە (٣٥٬٨٧) ی باکوری گۆی زەوی وە لەنێوان [[ھێڵی درێژی]] (٤٤٬٥٢) بۆ(٤٤٬٤٤)پلەی ڕۆھەڵاتی گۆی زەوی یە. ڕووبەری زەوی و زاری سنوری سێگردکان(١٢١٠٠)دۆنمە و ڕووبەری شیاوی بۆ چاندن (٢٥٩١) دۆنمە,(٧٠٠٠)حەوت ھەزار دۆنمیپاوان و لەوەڕگایە، ڕووبەری بەراوی(٢٣٤٨)دۆنمە, ڕووبەری پشتاوی (٢٨١٦) دۆنمە.

== ئابووری ==

سنوروی ناحیەی سێگردکان سنوورێکی کشتوکاڵییە و دەوڵەمەندە بەسەرچاوەی ئاوی زێی بچووک. ڕووبەرێکی زۆریزەوی کشتوکاڵی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە و خەڵکەکەی ژیانیان لەسەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداریە، لەئێستادا ھەرچەندە گرینگی دان بەئاژەڵداری لاوازبووە بەڵام خەڵکەکەی پڕۆژەی بەخێوکردنی ماسیان دەست داوەتێ ژمارەیەک پڕۆژەی باخ و بەخێوکردنی ماسی لەقۆناغەجیاوازەکانی بنیات نان دان.

== لەگرنگترین پڕۆژەی خزمەت گوزاری ==
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی ناحیە.
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوە بۆ گوندەکانی (ئۆمەرگومبەت /سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ).
* گەیاندنی کارەبای نیشتمانی بۆ سەنتەری ناحیەو تەواوی گوندەکانی.
* پڕۆژەی ئاودێری لەگوندی ئاوماڵ.
* دروست کردنی ئاوەڕۆو کۆنکرێت و شۆستە.
* دروست کردنی باخچەیەک بەڕوبەری (٤) چوار دۆنم لەمەڵبەندی ناحیە.
* دروست کردنی ڕێگای سەرەکی و قیرتاوکردنی لەتەق تەقەوە بۆ سێگردکان.
* دروست کردنی یاریگای تارتان.

== ئەمانەش ببینە ==
* [[تەقتەق]]
* [[قەزای کۆیە]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{قەزای کۆیە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}

[[پۆل:کۆیە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>ky1z95fo1r3ky6m7swanmdyywiwoz4u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583698</id>
      <parentid>1583693</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:15:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1583698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14218" sha1="h9afvyozhusdrsbyhjzbc9agj65iwho" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی سێگردکان
| ناوی_فەرمی	           = 
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		= 

| جۆری_نیشتنگە		=  '''[[ناحیە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  {{Photomontage
| photo1a = Hawler Governorate.png
| photo2a = قەزای کۆیە.png
| photo2b = نەخشەی قەزای کۆیە.png
| photo3a = 
| photo3b = 
| 
| spacing = 2
|size = 300px
}}
| شرۆڤەی_وێنە		= وێنەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی ٢٠٢٦دا {{ھن}}وێنەی چەپ:{{ھن}}نەخشەی ناحیەی سێگردکان لە [[قەزای کۆیە]] ڕەنگی(زەرد){{ھن}}وێنەی ڕاست:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=10 |coord={{Coord| 35.87177| 44.44199}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''ناحیەی سێگردکان'''
| دەرزیی_نەخشە  = 
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = 
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 35.87177| 44.44199 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای کۆیە|کۆیە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[سێگردکان]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١١&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   =   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[٢٠٠٥]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= ئەبوبەکر فەیسەڵ کاکەشین
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	=  ١٧٢
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=  ٣٥٦         
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= ٥٨١
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= ٢٧١
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣،٦٤٦ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٢١ 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= ١،١٨٨
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= ٢،٤٥٨
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردیی ناوەندی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''ناحیەی سێگردکان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة سیکدکان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Segrdkan SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[سێگردکان]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf  | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

==جوگرافیا==
'''ناحیەی سێگردکان''' لە باکورەوە ھاوسنورە لەگەڵ [[ناحیەی شۆڕش]] لە باشورەوە لەگەڵ [[ناحیەی شوان]] و [[ناحیەی پردێ]]، لەڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ناحیەی تەقتەق|قەزای تەقتەق]]، لەڕۆژاواوە لەگەڵ [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]].&lt;ref&gt; {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە  | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/  | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;

== گوندەکان ==
{{Div col|cols=٣}}
* '''[[سێگردکان]]'''
* [[ئاوماڵ]]
* [[ئۆمەرگومبەت]]
* [[بەردەسپی، کۆیە|بەردەسپی]]
* [[تازەدێی گەورە]]
* [[جلبەسەر]]
* [[سارتک]]
* [[سەربەست]]
* [[سێکانی، کۆیە|سێکانی]]
* [[قەمبەر]]
* [[کانی سلێمانە]]
* [[نێڵەگین]]
{{Div col end}}

== ناو ==

ناوی ناحییەکە لە شارەدێی [[سێگردکان]]ەوە ھاتووە کە سێ [[گرد]] دەکەوێتە ناو سنووری [[شارەوانی]] شارەدێیەکە، ئەوانیش گردەکانی (خدریزندە، میرسێودین و ھەوارتاعون) بۆیە ناوی سێگردکان وەرگیراوە لەو سێ گردەوە.&lt;ref&gt;https://segrdkan.webs.com/about {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220930194206/https://segrdkan.webs.com/about |date=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}&lt;/ref&gt;

== سەردەمی شۆرش ==

ساڵانی ھەشتاکان مەڵبەندی شۆرش و لانەی [[پێشمەرگە]] بووە و ناوەندێکی ڕۆشنبیری بووە بۆ ناوچەکەو ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی سێگردکان لەساڵی ١٩٨٦نزیکەی (٢٥٠٠) کەس بووە و نزیکەی (٤٥٠) خێزانی تێدا نیشتە جێ بووە و لەساڵی (١٩٥٨)قوتابخانەی لێ کراوەتەوە و تاپۆلی سێ ی ناوەندی ھەبووە.
یەکێک لە گرنگترین دەسکەوتەکانی شۆرش,ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی گوندەکان بووە لەساڵانی ھەشتاکان کەتوانیویانە بەکاری ھەرەوەزی تەواوی ئاوەڕۆی ماڵەکان کۆنکرێت بکەن.
لەسەردەمی ڕژێمی بەعس دووجار ڕوخێنراوە لەساڵەکانی (١٩٨٦و ١٩٨٨).

== مێژوو ==
ساڵی (٢٠٠٥) و لەبەرواری ٢٨/٤/٢٠٠٥ بڕیاری (استحداپ) کردنی ناحیەی سێگردکان درا و لەبەرواری ١١/٩/٢٠٠٥ یەکەم بەڕێوەبەری ناحیەدەست بەکار بووە کە ئەویش مافپەروەر (عمر احمد محمد) بوو کەدەرچووی کۆلێژی یاساو ڕامیاری / بەشی یاسایە لەساڵی ١٩٩٦. لە ٩/٢/٢٠١٣ دەستی لە کار ھەڵگرت.
دووەم بەڕێوە بەری ناحیە کە ئەویشیان مافپەروەر (فاتح حسێن حمدامین) لە ڕێکەوتی ١٠/٢/٢٠١٣دەست بەکاربووە تائێستا.
ژمارەی گوندەکانی ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە کەبریتین لەگوندەکانی (ئۆمەرگومبەت / سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ / سارتک / نێڵەگین / کانی سلێمانە / بەردەسپی و جلبەسەر) کەتەواوی گوندەکان ئاوەدانن جگە لەگوندی کانی سلێمانە چۆلە.

== ھەڵکەوتەی جوگرافی ==
سێگردکان(٣٦٢)ملەئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٥٬٥٢) بۆ وە (٣٥٬٨٧) ی باکوری گۆی زەوی وە لەنێوان [[ھێڵی درێژی]] (٤٤٬٥٢) بۆ(٤٤٬٤٤)پلەی ڕۆھەڵاتی گۆی زەوی یە. ڕووبەری زەوی و زاری سنوری سێگردکان(١٢١٠٠)دۆنمە و ڕووبەری شیاوی بۆ چاندن (٢٥٩١) دۆنمە,(٧٠٠٠)حەوت ھەزار دۆنمیپاوان و لەوەڕگایە، ڕووبەری بەراوی(٢٣٤٨)دۆنمە, ڕووبەری پشتاوی (٢٨١٦) دۆنمە.

== ئابووری ==

سنوروی ناحیەی سێگردکان سنوورێکی کشتوکاڵییە و دەوڵەمەندە بەسەرچاوەی ئاوی زێی بچووک. ڕووبەرێکی زۆریزەوی کشتوکاڵی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە و خەڵکەکەی ژیانیان لەسەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداریە، لەئێستادا ھەرچەندە گرینگی دان بەئاژەڵداری لاوازبووە بەڵام خەڵکەکەی پڕۆژەی بەخێوکردنی ماسیان دەست داوەتێ ژمارەیەک پڕۆژەی باخ و بەخێوکردنی ماسی لەقۆناغەجیاوازەکانی بنیات نان دان.

== لەگرنگترین پڕۆژەی خزمەت گوزاری ==
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی ناحیە.
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوە بۆ گوندەکانی (ئۆمەرگومبەت /سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ).
* گەیاندنی کارەبای نیشتمانی بۆ سەنتەری ناحیەو تەواوی گوندەکانی.
* پڕۆژەی ئاودێری لەگوندی ئاوماڵ.
* دروست کردنی ئاوەڕۆو کۆنکرێت و شۆستە.
* دروست کردنی باخچەیەک بەڕوبەری (٤) چوار دۆنم لەمەڵبەندی ناحیە.
* دروست کردنی ڕێگای سەرەکی و قیرتاوکردنی لەتەق تەقەوە بۆ سێگردکان.
* دروست کردنی یاریگای تارتان.

== ئەمانەش ببینە ==
* [[تەقتەق]]
* [[قەزای کۆیە]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{قەزای کۆیە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}

[[پۆل:کۆیە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>h9afvyozhusdrsbyhjzbc9agj65iwho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583699</id>
      <parentid>1583698</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:22:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* جوگرافیا */</comment>
      <origin>1583699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14197" sha1="p0rnfh6mahvsgy9r84mgt9bba6qjixd" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی سێگردکان
| ناوی_فەرمی	           = 
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		= 

| جۆری_نیشتنگە		=  '''[[ناحیە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  {{Photomontage
| photo1a = Hawler Governorate.png
| photo2a = قەزای کۆیە.png
| photo2b = نەخشەی قەزای کۆیە.png
| photo3a = 
| photo3b = 
| 
| spacing = 2
|size = 300px
}}
| شرۆڤەی_وێنە		= وێنەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی ٢٠٢٦دا {{ھن}}وێنەی چەپ:{{ھن}}نەخشەی ناحیەی سێگردکان لە [[قەزای کۆیە]] ڕەنگی(زەرد){{ھن}}وێنەی ڕاست:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=10 |coord={{Coord| 35.87177| 44.44199}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''ناحیەی سێگردکان'''
| دەرزیی_نەخشە  = 
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = 
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 35.87177| 44.44199 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای کۆیە|کۆیە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[سێگردکان]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١١&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   =   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[٢٠٠٥]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= ئەبوبەکر فەیسەڵ کاکەشین
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	=  ١٧٢
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=  ٣٥٦         
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= ٥٨١
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= ٢٧١
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣،٦٤٦ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٢١ 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= ١،١٨٨
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= ٢،٤٥٨
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردیی ناوەندی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''ناحیەی سێگردکان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة سیکدکان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Segrdkan SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[سێگردکان]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf  | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

==جوگرافیا==
سنوری ناحیەی سێگردکان:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی شۆڕش]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی شوان]] و [[ناحیەی پردێ]]. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق]] و [[ناحیەی ئیلینجاغ]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی بێستانە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی سێگردکان | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11078388| نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== گوندەکان ==
{{Div col|cols=٣}}
* '''[[سێگردکان]]'''
* [[ئاوماڵ]]
* [[ئۆمەرگومبەت]]
* [[بەردەسپی، کۆیە|بەردەسپی]]
* [[تازەدێی گەورە]]
* [[جلبەسەر]]
* [[سارتک]]
* [[سەربەست]]
* [[سێکانی، کۆیە|سێکانی]]
* [[قەمبەر]]
* [[کانی سلێمانە]]
* [[نێڵەگین]]
{{Div col end}}

== ناو ==

ناوی ناحییەکە لە شارەدێی [[سێگردکان]]ەوە ھاتووە کە سێ [[گرد]] دەکەوێتە ناو سنووری [[شارەوانی]] شارەدێیەکە، ئەوانیش گردەکانی (خدریزندە، میرسێودین و ھەوارتاعون) بۆیە ناوی سێگردکان وەرگیراوە لەو سێ گردەوە.&lt;ref&gt;https://segrdkan.webs.com/about {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220930194206/https://segrdkan.webs.com/about |date=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ }}&lt;/ref&gt;

== سەردەمی شۆرش ==

ساڵانی ھەشتاکان مەڵبەندی شۆرش و لانەی [[پێشمەرگە]] بووە و ناوەندێکی ڕۆشنبیری بووە بۆ ناوچەکەو ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی سێگردکان لەساڵی ١٩٨٦نزیکەی (٢٥٠٠) کەس بووە و نزیکەی (٤٥٠) خێزانی تێدا نیشتە جێ بووە و لەساڵی (١٩٥٨)قوتابخانەی لێ کراوەتەوە و تاپۆلی سێ ی ناوەندی ھەبووە.
یەکێک لە گرنگترین دەسکەوتەکانی شۆرش,ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی گوندەکان بووە لەساڵانی ھەشتاکان کەتوانیویانە بەکاری ھەرەوەزی تەواوی ئاوەڕۆی ماڵەکان کۆنکرێت بکەن.
لەسەردەمی ڕژێمی بەعس دووجار ڕوخێنراوە لەساڵەکانی (١٩٨٦و ١٩٨٨).

== مێژوو ==
ساڵی (٢٠٠٥) و لەبەرواری ٢٨/٤/٢٠٠٥ بڕیاری (استحداپ) کردنی ناحیەی سێگردکان درا و لەبەرواری ١١/٩/٢٠٠٥ یەکەم بەڕێوەبەری ناحیەدەست بەکار بووە کە ئەویش مافپەروەر (عمر احمد محمد) بوو کەدەرچووی کۆلێژی یاساو ڕامیاری / بەشی یاسایە لەساڵی ١٩٩٦. لە ٩/٢/٢٠١٣ دەستی لە کار ھەڵگرت.
دووەم بەڕێوە بەری ناحیە کە ئەویشیان مافپەروەر (فاتح حسێن حمدامین) لە ڕێکەوتی ١٠/٢/٢٠١٣دەست بەکاربووە تائێستا.
ژمارەی گوندەکانی ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە کەبریتین لەگوندەکانی (ئۆمەرگومبەت / سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ / سارتک / نێڵەگین / کانی سلێمانە / بەردەسپی و جلبەسەر) کەتەواوی گوندەکان ئاوەدانن جگە لەگوندی کانی سلێمانە چۆلە.

== ھەڵکەوتەی جوگرافی ==
سێگردکان(٣٦٢)ملەئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٥٬٥٢) بۆ وە (٣٥٬٨٧) ی باکوری گۆی زەوی وە لەنێوان [[ھێڵی درێژی]] (٤٤٬٥٢) بۆ(٤٤٬٤٤)پلەی ڕۆھەڵاتی گۆی زەوی یە. ڕووبەری زەوی و زاری سنوری سێگردکان(١٢١٠٠)دۆنمە و ڕووبەری شیاوی بۆ چاندن (٢٥٩١) دۆنمە,(٧٠٠٠)حەوت ھەزار دۆنمیپاوان و لەوەڕگایە، ڕووبەری بەراوی(٢٣٤٨)دۆنمە, ڕووبەری پشتاوی (٢٨١٦) دۆنمە.

== ئابووری ==

سنوروی ناحیەی سێگردکان سنوورێکی کشتوکاڵییە و دەوڵەمەندە بەسەرچاوەی ئاوی زێی بچووک. ڕووبەرێکی زۆریزەوی کشتوکاڵی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە و خەڵکەکەی ژیانیان لەسەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداریە، لەئێستادا ھەرچەندە گرینگی دان بەئاژەڵداری لاوازبووە بەڵام خەڵکەکەی پڕۆژەی بەخێوکردنی ماسیان دەست داوەتێ ژمارەیەک پڕۆژەی باخ و بەخێوکردنی ماسی لەقۆناغەجیاوازەکانی بنیات نان دان.

== لەگرنگترین پڕۆژەی خزمەت گوزاری ==
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی ناحیە.
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوە بۆ گوندەکانی (ئۆمەرگومبەت /سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ).
* گەیاندنی کارەبای نیشتمانی بۆ سەنتەری ناحیەو تەواوی گوندەکانی.
* پڕۆژەی ئاودێری لەگوندی ئاوماڵ.
* دروست کردنی ئاوەڕۆو کۆنکرێت و شۆستە.
* دروست کردنی باخچەیەک بەڕوبەری (٤) چوار دۆنم لەمەڵبەندی ناحیە.
* دروست کردنی ڕێگای سەرەکی و قیرتاوکردنی لەتەق تەقەوە بۆ سێگردکان.
* دروست کردنی یاریگای تارتان.

== ئەمانەش ببینە ==
* [[تەقتەق]]
* [[قەزای کۆیە]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{قەزای کۆیە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}

[[پۆل:کۆیە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>p0rnfh6mahvsgy9r84mgt9bba6qjixd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583701</id>
      <parentid>1583699</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:30:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <origin>1583701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14871" sha1="7n14p5rok6zrw6gm8wn3lhojhx9pztf" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی سێگردکان
| ناوی_فەرمی	           = 
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		= 

| جۆری_نیشتنگە		=  '''[[ناحیە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  {{Photomontage
| photo1a = Hawler Governorate.png
| photo2a = قەزای کۆیە.png
| photo2b = نەخشەی قەزای کۆیە.png
| photo3a = 
| photo3b = 
| 
| spacing = 2
|size = 300px
}}
| شرۆڤەی_وێنە		= وێنەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی ٢٠٢٦دا {{ھن}}وێنەی چەپ:{{ھن}}نەخشەی ناحیەی سێگردکان لە [[قەزای کۆیە]] ڕەنگی(زەرد){{ھن}}وێنەی ڕاست:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=10 |coord={{Coord| 35.87177| 44.44199}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''ناحیەی سێگردکان'''
| دەرزیی_نەخشە  = 
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = 
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 35.87177| 44.44199 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای کۆیە|کۆیە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[سێگردکان]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١١&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   =   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[٢٠٠٥]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= ئەبوبەکر فەیسەڵ کاکەشین
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	=  ١٧٢
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=  ٣٥٦         
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= ٥٨١
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= ٢٧١
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣،٦٤٦ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٢١ 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= ١،١٨٨
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= ٢،٤٥٨
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردیی ناوەندی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''ناحیەی سێگردکان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة سیکدکان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Segrdkan SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[سێگردکان]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf  | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی ناحییەکە لە شارەدێی [[سێگردکان]]ەوە ھاتووە کە ناوەندیەتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&amp;lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* کە سێ [[گرد]] دەکەوێتە ناو سنووری [[شارەوانی]] شارەدێیەکە، ئەوانیش گردەکانی (خدریزندە، میرسێودین و ھەوارتاعون)ە بۆیە ناوی سێگردکان وەرگیراوە لەو سێ گردەوە.

==جوگرافیا==
سنوری ناحیەی سێگردکان:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی شۆڕش]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی شوان]] و [[ناحیەی پردێ]]. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق]] و [[ناحیەی ئیلینجاغ]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی بێستانە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی سێگردکان | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11078388| نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

=== ھەڵکەوتەی جوگرافی ===
سێگردکان(٣٦٢)ملەئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٥٬٥٢) بۆ وە (٣٥٬٨٧) ی باکوری گۆی زەوی وە لەنێوان [[ھێڵی درێژی]] (٤٤٬٥٢) بۆ(٤٤٬٤٤)پلەی ڕۆھەڵاتی گۆی زەوی یە. ڕووبەری زەوی و زاری سنوری سێگردکان(١٢١٠٠)دۆنمە و ڕووبەری شیاوی بۆ چاندن (٢٥٩١) دۆنمە,(٧٠٠٠)حەوت ھەزار دۆنمیپاوان و لەوەڕگایە، ڕووبەری بەراوی(٢٣٤٨)دۆنمە, ڕووبەری پشتاوی (٢٨١٦) دۆنمە.


== مێژوو ==
ساڵی (٢٠٠٥) و لەبەرواری ٢٨/٤/٢٠٠٥ بڕیاری (استحداپ) کردنی ناحیەی سێگردکان درا و لەبەرواری ١١/٩/٢٠٠٥ یەکەم بەڕێوەبەری ناحیەدەست بەکار بووە کە ئەویش مافپەروەر (عمر احمد محمد) بوو کەدەرچووی کۆلێژی یاساو ڕامیاری / بەشی یاسایە لەساڵی ١٩٩٦. لە ٩/٢/٢٠١٣ دەستی لە کار ھەڵگرت.
دووەم بەڕێوە بەری ناحیە کە ئەویشیان مافپەروەر (فاتح حسێن حمدامین) لە ڕێکەوتی ١٠/٢/٢٠١٣دەست بەکاربووە تائێستا.
ژمارەی گوندەکانی ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە کەبریتین لەگوندەکانی (ئۆمەرگومبەت / سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ / سارتک / نێڵەگین / کانی سلێمانە / بەردەسپی و جلبەسەر) کەتەواوی گوندەکان ئاوەدانن جگە لەگوندی کانی سلێمانە چۆلە.

=== سەردەمی شۆرش ===
ساڵانی ھەشتاکان مەڵبەندی شۆرش و لانەی [[پێشمەرگە]] بووە و ناوەندێکی ڕۆشنبیری بووە بۆ ناوچەکەو ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی سێگردکان لەساڵی ١٩٨٦نزیکەی (٢٥٠٠) کەس بووە و نزیکەی (٤٥٠) خێزانی تێدا نیشتە جێ بووە و لەساڵی (١٩٥٨)قوتابخانەی لێ کراوەتەوە و تاپۆلی سێ ی ناوەندی ھەبووە.
یەکێک لە گرنگترین دەسکەوتەکانی شۆرش,ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی گوندەکان بووە لەساڵانی ھەشتاکان کەتوانیویانە بەکاری ھەرەوەزی تەواوی ئاوەڕۆی ماڵەکان کۆنکرێت بکەن.
لەسەردەمی ڕژێمی بەعس دووجار ڕوخێنراوە لەساڵەکانی (١٩٨٦و ١٩٨٨).

== ئابووری ==

سنوروی ناحیەی سێگردکان سنوورێکی کشتوکاڵییە و دەوڵەمەندە بەسەرچاوەی ئاوی زێی بچووک. ڕووبەرێکی زۆریزەوی کشتوکاڵی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە و خەڵکەکەی ژیانیان لەسەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداریە، لەئێستادا ھەرچەندە گرینگی دان بەئاژەڵداری لاوازبووە بەڵام خەڵکەکەی پڕۆژەی بەخێوکردنی ماسیان دەست داوەتێ ژمارەیەک پڕۆژەی باخ و بەخێوکردنی ماسی لەقۆناغەجیاوازەکانی بنیات نان دان.

== لەگرنگترین پڕۆژەی خزمەت گوزاری ==
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی ناحیە.
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوە بۆ گوندەکانی (ئۆمەرگومبەت /سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ).
* گەیاندنی کارەبای نیشتمانی بۆ سەنتەری ناحیەو تەواوی گوندەکانی.
* پڕۆژەی ئاودێری لەگوندی ئاوماڵ.
* دروست کردنی ئاوەڕۆو کۆنکرێت و شۆستە.
* دروست کردنی باخچەیەک بەڕوبەری (٤) چوار دۆنم لەمەڵبەندی ناحیە.
* دروست کردنی ڕێگای سەرەکی و قیرتاوکردنی لەتەق تەقەوە بۆ سێگردکان.
* دروست کردنی یاریگای تارتان.

== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (١١) گوند پێکھاتووە:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لە سەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=16em}}
* '''[[سێگردکان]]'''(ناوەند)
* [[ئاوماڵ]]
* [[ئۆمەرگومبەت]]
* [[بەردەسپی، کۆیە|بەردەسپی]]
* [[تازەدێی گەورە]]
* [[جلبەسەر]]
* [[سارتک]]
* [[سەربەست]]
* [[سێکانی، کۆیە|سێکانی]]
* [[قەمبەر]]
* [[کانی سلێمانە]]
* [[نێڵەگین]]
{{Div col end}}

== ئەمانەش ببینە ==
* [[تەقتەق]]
* [[قەزای کۆیە]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{قەزای کۆیە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}

[[پۆل:کۆیە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>7n14p5rok6zrw6gm8wn3lhojhx9pztf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583702</id>
      <parentid>1583701</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:32:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* ئابووری */</comment>
      <origin>1583702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14878" sha1="seqp8d1akuds1o5sr85fq6is9ymobl4" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی سێگردکان
| ناوی_فەرمی	           = 
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		= 

| جۆری_نیشتنگە		=  '''[[ناحیە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  {{Photomontage
| photo1a = Hawler Governorate.png
| photo2a = قەزای کۆیە.png
| photo2b = نەخشەی قەزای کۆیە.png
| photo3a = 
| photo3b = 
| 
| spacing = 2
|size = 300px
}}
| شرۆڤەی_وێنە		= وێنەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی ٢٠٢٦دا {{ھن}}وێنەی چەپ:{{ھن}}نەخشەی ناحیەی سێگردکان لە [[قەزای کۆیە]] ڕەنگی(زەرد){{ھن}}وێنەی ڕاست:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=10 |coord={{Coord| 35.87177| 44.44199}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''ناحیەی سێگردکان'''
| دەرزیی_نەخشە  = 
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = 
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 35.87177| 44.44199 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای کۆیە|کۆیە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[سێگردکان]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١١&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   =   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[٢٠٠٥]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= ئەبوبەکر فەیسەڵ کاکەشین
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	=  ١٧٢
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=  ٣٥٦         
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= ٥٨١
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= ٢٧١
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣،٦٤٦ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٢١ 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= ١،١٨٨
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= ٢،٤٥٨
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردیی ناوەندی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''ناحیەی سێگردکان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة سیکدکان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Segrdkan SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[سێگردکان]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf  | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی ناحییەکە لە شارەدێی [[سێگردکان]]ەوە ھاتووە کە ناوەندیەتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&amp;lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* کە سێ [[گرد]] دەکەوێتە ناو سنووری [[شارەوانی]] شارەدێیەکە، ئەوانیش گردەکانی (خدریزندە، میرسێودین و ھەوارتاعون)ە بۆیە ناوی سێگردکان وەرگیراوە لەو سێ گردەوە.

==جوگرافیا==
سنوری ناحیەی سێگردکان:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی شۆڕش]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی شوان]] و [[ناحیەی پردێ]]. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق]] و [[ناحیەی ئیلینجاغ]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی بێستانە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی سێگردکان | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11078388| نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

=== ھەڵکەوتەی جوگرافی ===
سێگردکان(٣٦٢)ملەئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٥٬٥٢) بۆ وە (٣٥٬٨٧) ی باکوری گۆی زەوی وە لەنێوان [[ھێڵی درێژی]] (٤٤٬٥٢) بۆ(٤٤٬٤٤)پلەی ڕۆھەڵاتی گۆی زەوی یە. ڕووبەری زەوی و زاری سنوری سێگردکان(١٢١٠٠)دۆنمە و ڕووبەری شیاوی بۆ چاندن (٢٥٩١) دۆنمە,(٧٠٠٠)حەوت ھەزار دۆنمیپاوان و لەوەڕگایە، ڕووبەری بەراوی(٢٣٤٨)دۆنمە, ڕووبەری پشتاوی (٢٨١٦) دۆنمە.


== مێژوو ==
ساڵی (٢٠٠٥) و لەبەرواری ٢٨/٤/٢٠٠٥ بڕیاری (استحداپ) کردنی ناحیەی سێگردکان درا و لەبەرواری ١١/٩/٢٠٠٥ یەکەم بەڕێوەبەری ناحیەدەست بەکار بووە کە ئەویش مافپەروەر (عمر احمد محمد) بوو کەدەرچووی کۆلێژی یاساو ڕامیاری / بەشی یاسایە لەساڵی ١٩٩٦. لە ٩/٢/٢٠١٣ دەستی لە کار ھەڵگرت.
دووەم بەڕێوە بەری ناحیە کە ئەویشیان مافپەروەر (فاتح حسێن حمدامین) لە ڕێکەوتی ١٠/٢/٢٠١٣دەست بەکاربووە تائێستا.
ژمارەی گوندەکانی ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە کەبریتین لەگوندەکانی (ئۆمەرگومبەت / سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ / سارتک / نێڵەگین / کانی سلێمانە / بەردەسپی و جلبەسەر) کەتەواوی گوندەکان ئاوەدانن جگە لەگوندی کانی سلێمانە چۆلە.

=== سەردەمی شۆرش ===
ساڵانی ھەشتاکان مەڵبەندی شۆرش و لانەی [[پێشمەرگە]] بووە و ناوەندێکی ڕۆشنبیری بووە بۆ ناوچەکەو ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی سێگردکان لەساڵی ١٩٨٦نزیکەی (٢٥٠٠) کەس بووە و نزیکەی (٤٥٠) خێزانی تێدا نیشتە جێ بووە و لەساڵی (١٩٥٨)قوتابخانەی لێ کراوەتەوە و تاپۆلی سێ ی ناوەندی ھەبووە.
یەکێک لە گرنگترین دەسکەوتەکانی شۆرش,ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی گوندەکان بووە لەساڵانی ھەشتاکان کەتوانیویانە بەکاری ھەرەوەزی تەواوی ئاوەڕۆی ماڵەکان کۆنکرێت بکەن.
لەسەردەمی ڕژێمی بەعس دووجار ڕوخێنراوە لەساڵەکانی (١٩٨٦و ١٩٨٨).

== ئابووری ==
سنووری ناحیەی سێگردکان سنوورێکی کشتوکاڵییە و دەوڵەمەندە بەسەرچاوەی ئاوی [[زێی بچووک]]. ڕووبەرێکی زۆری زەوی کشتوکاڵی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە و خەڵکەکەی ژیانیان لەسەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداریە، لەئێستادا ھەرچەندە گرنگی دان بەئاژەڵداری لاوازبووە بەڵام خەڵکەکەی پڕۆژەی بەخێوکردنی ماسیان دەست داوەتێ ژمارەیەک پڕۆژەی باخ و بەخێوکردنی [[ماسی]] لەقۆناغە جیاوازەکانی بنیات نان دان.

== لەگرنگترین پڕۆژەی خزمەت گوزاری ==
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی ناحیە.
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوە بۆ گوندەکانی (ئۆمەرگومبەت /سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ).
* گەیاندنی کارەبای نیشتمانی بۆ سەنتەری ناحیەو تەواوی گوندەکانی.
* پڕۆژەی ئاودێری لەگوندی ئاوماڵ.
* دروست کردنی ئاوەڕۆو کۆنکرێت و شۆستە.
* دروست کردنی باخچەیەک بەڕوبەری (٤) چوار دۆنم لەمەڵبەندی ناحیە.
* دروست کردنی ڕێگای سەرەکی و قیرتاوکردنی لەتەق تەقەوە بۆ سێگردکان.
* دروست کردنی یاریگای تارتان.

== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (١١) گوند پێکھاتووە:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لە سەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=16em}}
* '''[[سێگردکان]]'''(ناوەند)
* [[ئاوماڵ]]
* [[ئۆمەرگومبەت]]
* [[بەردەسپی، کۆیە|بەردەسپی]]
* [[تازەدێی گەورە]]
* [[جلبەسەر]]
* [[سارتک]]
* [[سەربەست]]
* [[سێکانی، کۆیە|سێکانی]]
* [[قەمبەر]]
* [[کانی سلێمانە]]
* [[نێڵەگین]]
{{Div col end}}

== ئەمانەش ببینە ==
* [[تەقتەق]]
* [[قەزای کۆیە]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{قەزای کۆیە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}}

[[پۆل:کۆیە]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]</text>
      <sha1>seqp8d1akuds1o5sr85fq6is9ymobl4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583706</id>
      <parentid>1583702</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <origin>1583706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15796" sha1="7x473xmhgs7g28rbrguw1w7umrbvfjm" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی سێگردکان
| ناوی_فەرمی	           = 
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		= 

| جۆری_نیشتنگە		=  '''[[ناحیە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  {{Photomontage
| photo1a = Hawler Governorate.png
| photo2a = قەزای کۆیە.png
| photo2b = نەخشەی قەزای کۆیە.png
| photo3a = 
| photo3b = 
| 
| spacing = 2
|size = 300px
}}
| شرۆڤەی_وێنە		= وێنەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی ٢٠٢٦دا {{ھن}}وێنەی چەپ:{{ھن}}نەخشەی ناحیەی سێگردکان لە [[قەزای کۆیە]] ڕەنگی(زەرد){{ھن}}وێنەی ڕاست:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=10 |coord={{Coord| 35.87177| 44.44199}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''ناحیەی سێگردکان'''
| دەرزیی_نەخشە  = 
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = 
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 35.87177| 44.44199 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای کۆیە|کۆیە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[سێگردکان]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١١&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   =   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[٢٠٠٥]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= ئەبوبەکر فەیسەڵ کاکەشین
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	=  ١٧٢
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=  ٣٥٦         
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= ٥٨١
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= ٢٧١
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣،٦٤٦ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٢١ 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= ١،١٨٨
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= ٢،٤٥٨
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردیی ناوەندی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''ناحیەی سێگردکان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة سیکدکان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Segrdkan SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[سێگردکان]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf  | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی ناحییەکە لە شارەدێی [[سێگردکان]]ەوە ھاتووە کە ناوەندیەتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&amp;lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* کە سێ [[گرد]] دەکەوێتە ناو سنووری [[شارەوانی]] شارەدێیەکە، ئەوانیش گردەکانی (خدریزندە، میرسێودین و ھەوارتاعون)ە بۆیە ناوی سێگردکان وەرگیراوە لەو سێ گردەوە.

==جوگرافیا==
سنوری ناحیەی سێگردکان:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی شۆڕش]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی شوان]] و [[ناحیەی پردێ]]. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق]] و [[ناحیەی ئیلینجاغ]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی بێستانە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی سێگردکان | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11078388| نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

=== ھەڵکەوتەی جوگرافی ===
سێگردکان(٣٦٢)ملەئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٥٬٥٢) بۆ وە (٣٥٬٨٧) ی باکوری گۆی زەوی وە لەنێوان [[ھێڵی درێژی]] (٤٤٬٥٢) بۆ(٤٤٬٤٤)پلەی ڕۆھەڵاتی گۆی زەوی یە. ڕووبەری زەوی و زاری سنوری سێگردکان(١٢١٠٠)دۆنمە و ڕووبەری شیاوی بۆ چاندن (٢٥٩١) دۆنمە,(٧٠٠٠)حەوت ھەزار دۆنمیپاوان و لەوەڕگایە، ڕووبەری بەراوی(٢٣٤٨)دۆنمە, ڕووبەری پشتاوی (٢٨١٦) دۆنمە.

== مێژوو ==
ساڵی (٢٠٠٥) و لەبەرواری ٢٨/٤/٢٠٠٥ بڕیاری (استحداپ) کردنی ناحیەی سێگردکان درا و لەبەرواری ١١/٩/٢٠٠٥ یەکەم بەڕێوەبەری ناحیەدەست بەکار بووە کە ئەویش مافپەروەر (عمر احمد محمد) بوو کەدەرچووی کۆلێژی یاساو ڕامیاری / بەشی یاسایە لەساڵی ١٩٩٦. لە ٩/٢/٢٠١٣ دەستی لە کار ھەڵگرت.
دووەم بەڕێوە بەری ناحیە کە ئەویشیان مافپەروەر (فاتح حسێن حمدامین) لە ڕێکەوتی ١٠/٢/٢٠١٣دەست بەکاربووە تائێستا.
ژمارەی گوندەکانی ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە کەبریتین لەگوندەکانی (ئۆمەرگومبەت / سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ / سارتک / نێڵەگین / کانی سلێمانە / بەردەسپی و جلبەسەر) کەتەواوی گوندەکان ئاوەدانن جگە لەگوندی کانی سلێمانە چۆلە.

=== سەردەمی شۆرش ===
ساڵانی ھەشتاکان مەڵبەندی شۆرش و لانەی [[پێشمەرگە]] بووە و ناوەندێکی ڕۆشنبیری بووە بۆ ناوچەکەو ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی سێگردکان لەساڵی ١٩٨٦نزیکەی (٢٥٠٠) کەس بووە و نزیکەی (٤٥٠) خێزانی تێدا نیشتە جێ بووە و لەساڵی (١٩٥٨)قوتابخانەی لێ کراوەتەوە و تاپۆلی سێ ی ناوەندی ھەبووە.
یەکێک لە گرنگترین دەسکەوتەکانی شۆرش,ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی گوندەکان بووە لەساڵانی ھەشتاکان کەتوانیویانە بەکاری ھەرەوەزی تەواوی ئاوەڕۆی ماڵەکان کۆنکرێت بکەن.
لەسەردەمی ڕژێمی بەعس دووجار ڕوخێنراوە لەساڵەکانی (١٩٨٦و ١٩٨٨).

== دانیشتوان ==
* تەواوی دانیشتوانی ئەم ناحیەیە لە نەتەوەی [[کورد]]ن.
* دانیشتوانی ئەم ناحیەیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧١٩ [[خێزان]] و ٣،٦٤٦ کەس، کە ١،٨٥٦ [[نێر]] و ١،٧٩٠ [[مێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

== ئابووری ==
سنووری ناحیەی سێگردکان سنوورێکی کشتوکاڵییە و دەوڵەمەندە بەسەرچاوەی ئاوی [[زێی بچووک]]. ڕووبەرێکی زۆری زەوی کشتوکاڵی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە و خەڵکەکەی ژیانیان لەسەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداریە، لەئێستادا ھەرچەندە گرنگی دان بەئاژەڵداری لاوازبووە بەڵام خەڵکەکەی پڕۆژەی بەخێوکردنی ماسیان دەست داوەتێ ژمارەیەک پڕۆژەی باخ و بەخێوکردنی [[ماسی]] لەقۆناغە جیاوازەکانی بنیات نان دان.

== لەگرنگترین پڕۆژەی خزمەت گوزاری ==
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی ناحیە.
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوە بۆ گوندەکانی (ئۆمەرگومبەت /سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ).
* گەیاندنی کارەبای نیشتمانی بۆ سەنتەری ناحیەو تەواوی گوندەکانی.
* پڕۆژەی ئاودێری لەگوندی ئاوماڵ.
* دروست کردنی ئاوەڕۆو کۆنکرێت و شۆستە.
* دروست کردنی باخچەیەک بەڕوبەری (٤) چوار دۆنم لەمەڵبەندی ناحیە.
* دروست کردنی ڕێگای سەرەکی و قیرتاوکردنی لەتەق تەقەوە بۆ سێگردکان.
* دروست کردنی یاریگای تارتان.

== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (١١) گوند پێکھاتووە:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لە سەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=16em}}
* '''[[سێگردکان]]'''(ناوەند)
* [[ئاوماڵ]]
* [[ئۆمەرگومبەت]]
* [[بەردەسپی، کۆیە|بەردەسپی]]
* [[تازەدێی گەورە]]
* [[جلبەسەر]]
* [[سارتک]]
* [[سەربەست]]
* [[سێکانی، کۆیە|سێکانی]]
* [[قەمبەر]]
* [[کانی سلێمانە]]
* [[نێڵەگین]]
{{Div col end}}

== ئەمانەش ببینە ==
* [[سێگردکان]]
* [[قەزای کۆیە]]

== سەرچاوەکان ==
{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}

{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}

[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]</text>
      <sha1>7x473xmhgs7g28rbrguw1w7umrbvfjm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583707</id>
      <parentid>1583706</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:55:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* سەرچاوەکان */</comment>
      <origin>1583707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15769" sha1="3uckglz83l234xj0tyn3wlyt8aedelk" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی سێگردکان
| ناوی_فەرمی	           = 
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		= 

| جۆری_نیشتنگە		=  '''[[ناحیە]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  {{Photomontage
| photo1a = Hawler Governorate.png
| photo2a = قەزای کۆیە.png
| photo2b = نەخشەی قەزای کۆیە.png
| photo3a = 
| photo3b = 
| 
| spacing = 2
|size = 300px
}}
| شرۆڤەی_وێنە		= وێنەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی ٢٠٢٦دا {{ھن}}وێنەی چەپ:{{ھن}}نەخشەی ناحیەی سێگردکان لە [[قەزای کۆیە]] ڕەنگی(زەرد){{ھن}}وێنەی ڕاست:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=10 |coord={{Coord| 35.87177| 44.44199}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''ناحیەی سێگردکان'''
| دەرزیی_نەخشە  = 
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 270px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = 
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 35.87177| 44.44199 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای کۆیە|کۆیە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[سێگردکان]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١١&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   =   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= [[٢٠٠٥]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= ئەبوبەکر فەیسەڵ کاکەشین
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	=  ١٧٢
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=  ٣٥٦         
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= ٥٨١
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= ٢٧١
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣،٦٤٦ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٢١ 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= ١،١٨٨
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= ٢،٤٥٨
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردیی ناوەندی]] ([[سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''ناحیەی سێگردکان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة سیکدکان''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Segrdkan SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[سێگردکان]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf  | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی ناحییەکە لە شارەدێی [[سێگردکان]]ەوە ھاتووە کە ناوەندیەتی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت باشتربناسە | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2011103122042362685&amp;lng=1 | نووسەر = مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* کە سێ [[گرد]] دەکەوێتە ناو سنووری [[شارەوانی]] شارەدێیەکە، ئەوانیش گردەکانی (خدریزندە، میرسێودین و ھەوارتاعون)ە بۆیە ناوی سێگردکان وەرگیراوە لەو سێ گردەوە.

==جوگرافیا==
سنوری ناحیەی سێگردکان:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی شۆڕش]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی شوان]] و [[ناحیەی پردێ]]. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق]] و [[ناحیەی ئیلینجاغ]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی بێستانە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی سێگردکان | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11078388| نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

=== ھەڵکەوتەی جوگرافی ===
سێگردکان(٣٦٢)ملەئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٥٬٥٢) بۆ وە (٣٥٬٨٧) ی باکوری گۆی زەوی وە لەنێوان [[ھێڵی درێژی]] (٤٤٬٥٢) بۆ(٤٤٬٤٤)پلەی ڕۆھەڵاتی گۆی زەوی یە. ڕووبەری زەوی و زاری سنوری سێگردکان(١٢١٠٠)دۆنمە و ڕووبەری شیاوی بۆ چاندن (٢٥٩١) دۆنمە,(٧٠٠٠)حەوت ھەزار دۆنمیپاوان و لەوەڕگایە، ڕووبەری بەراوی(٢٣٤٨)دۆنمە, ڕووبەری پشتاوی (٢٨١٦) دۆنمە.

== مێژوو ==
ساڵی (٢٠٠٥) و لەبەرواری ٢٨/٤/٢٠٠٥ بڕیاری (استحداپ) کردنی ناحیەی سێگردکان درا و لەبەرواری ١١/٩/٢٠٠٥ یەکەم بەڕێوەبەری ناحیەدەست بەکار بووە کە ئەویش مافپەروەر (عمر احمد محمد) بوو کەدەرچووی کۆلێژی یاساو ڕامیاری / بەشی یاسایە لەساڵی ١٩٩٦. لە ٩/٢/٢٠١٣ دەستی لە کار ھەڵگرت.
دووەم بەڕێوە بەری ناحیە کە ئەویشیان مافپەروەر (فاتح حسێن حمدامین) لە ڕێکەوتی ١٠/٢/٢٠١٣دەست بەکاربووە تائێستا.
ژمارەی گوندەکانی ئەم ناحیەیە لە (١٠) گوند پێکھاتووە کەبریتین لەگوندەکانی (ئۆمەرگومبەت / سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ / سارتک / نێڵەگین / کانی سلێمانە / بەردەسپی و جلبەسەر) کەتەواوی گوندەکان ئاوەدانن جگە لەگوندی کانی سلێمانە چۆلە.

=== سەردەمی شۆرش ===
ساڵانی ھەشتاکان مەڵبەندی شۆرش و لانەی [[پێشمەرگە]] بووە و ناوەندێکی ڕۆشنبیری بووە بۆ ناوچەکەو ژمارەی دانیشتوانی ناحیەی سێگردکان لەساڵی ١٩٨٦نزیکەی (٢٥٠٠) کەس بووە و نزیکەی (٤٥٠) خێزانی تێدا نیشتە جێ بووە و لەساڵی (١٩٥٨)قوتابخانەی لێ کراوەتەوە و تاپۆلی سێ ی ناوەندی ھەبووە.
یەکێک لە گرنگترین دەسکەوتەکانی شۆرش,ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی گوندەکان بووە لەساڵانی ھەشتاکان کەتوانیویانە بەکاری ھەرەوەزی تەواوی ئاوەڕۆی ماڵەکان کۆنکرێت بکەن.
لەسەردەمی ڕژێمی بەعس دووجار ڕوخێنراوە لەساڵەکانی (١٩٨٦و ١٩٨٨).

== دانیشتوان ==
* تەواوی دانیشتوانی ئەم ناحیەیە لە نەتەوەی [[کورد]]ن.
* دانیشتوانی ئەم ناحیەیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧١٩ [[خێزان]] و ٣،٦٤٦ کەس، کە ١،٨٥٦ [[نێر]] و ١،٧٩٠ [[مێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

== ئابووری ==
سنووری ناحیەی سێگردکان سنوورێکی کشتوکاڵییە و دەوڵەمەندە بەسەرچاوەی ئاوی [[زێی بچووک]]. ڕووبەرێکی زۆری زەوی کشتوکاڵی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە و خەڵکەکەی ژیانیان لەسەر کشتوکاڵ و ئاژەڵداریە، لەئێستادا ھەرچەندە گرنگی دان بەئاژەڵداری لاوازبووە بەڵام خەڵکەکەی پڕۆژەی بەخێوکردنی ماسیان دەست داوەتێ ژمارەیەک پڕۆژەی باخ و بەخێوکردنی [[ماسی]] لەقۆناغە جیاوازەکانی بنیات نان دان.

== لەگرنگترین پڕۆژەی خزمەت گوزاری ==
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی ناحیە.
* پڕۆژەی ئاوی خواردنەوە بۆ گوندەکانی (ئۆمەرگومبەت /سێکانی / قەمبەر / تازەدێ / ئاوماڵ).
* گەیاندنی کارەبای نیشتمانی بۆ سەنتەری ناحیەو تەواوی گوندەکانی.
* پڕۆژەی ئاودێری لەگوندی ئاوماڵ.
* دروست کردنی ئاوەڕۆو کۆنکرێت و شۆستە.
* دروست کردنی باخچەیەک بەڕوبەری (٤) چوار دۆنم لەمەڵبەندی ناحیە.
* دروست کردنی ڕێگای سەرەکی و قیرتاوکردنی لەتەق تەقەوە بۆ سێگردکان.
* دروست کردنی یاریگای تارتان.

== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە (١١) گوند پێکھاتووە:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لە سەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=16em}}
* '''[[سێگردکان]]'''(ناوەند)
* [[ئاوماڵ]]
* [[ئۆمەرگومبەت]]
* [[بەردەسپی، کۆیە|بەردەسپی]]
* [[تازەدێی گەورە]]
* [[جلبەسەر]]
* [[سارتک]]
* [[سەربەست]]
* [[سێکانی، کۆیە|سێکانی]]
* [[قەمبەر]]
* [[کانی سلێمانە]]
* [[نێڵەگین]]
{{Div col end}}

== ئەمانەش ببینە ==
* [[سێگردکان]]
* [[قەزای کۆیە]]

== سەرچاوەکان ==
{{قەزای کۆیە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}

{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|عێراق}}

[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]</text>
      <sha1>3uckglz83l234xj0tyn3wlyt8aedelk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دومەڵی کۆم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219737</id>
    <revision>
      <id>1583717</id>
      <parentid>1502146</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T02:11:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ٢ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4350" sha1="in1e7uo0exwqhcahnc74jn93leo234j" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Abscess diag 02.svg|وێنۆک|'''دومەڵی کۆم (لە بەشی ناوەوەی جەستە)''']]
'''ناسۆر یان دومەڵی کۆمی و ڕاستەیی یان دومەڵی کۆم بە ئینگلیزی''' ([[:en:Anorectal abscess|anorectal abscess]]). بریتییە لە گەورەبوونی دومەڵ (بەھۆی کۆبوونەوەی چڵکی دروست بوو بەھۆی ھەوکردنەوە) لەناوچە و دەورووبەری کۆم و ڕاستە ڕیخۆڵە. ئەم نەخۆشییە لە پیاوان و ئەو کەسانەی کە ھەندێک نەخۆشی ھەرسەکیان ھەیە زیاترە. ئەگەری ھەیە دومەڵ لە نزیک دەرچەی کۆم دا دروست ببێت. لە شێوەی زیپکەیەکی گەورە لەسەر دەرچەی کۆمەکە سەرھەڵدەدات، و ئەگەر چڵکی و پیسی (دومەڵەکە) لەسەر ڕاستەی ڕیخۆڵە کۆبوویەوە ئەوا لەسەر ناوچەی پشتەقنی کەسەکە دەردێت.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دانلود کتاب فهرست بیماری‌ها|ناونیشان=http://ketabesabz.com/book/13030/دانلود-کتاب-فهرست-بیماری-ها|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=کتاب سبز}}&lt;/ref&gt;

== نیشانە دیارەکان ==
# ئاوسانی شوێنی دومەڵەکە
# ئازار لەکاتی دەستدان لە ناوچەی ڕاستەی ڕیخۆڵە (کە دەکاتە پشتەقنی کەسەکە).
# ئازاری زۆر توند
# تا و نیشانە جدیترەکان سەبارەت بە ئەو دمەڵانەی لە شوێنی قووڵترن
٥- ھەبوونی ئازار لەکاتی سەرئاوکردن&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

== ھۆکارەکانی نەخۆشییەکە ==
بەکتریا بڵاوەکان بەتایبەتی [[بەکتریای ستافیلۆکۆکەس]] و بەکتریای [[ئیشریکیا کۆلای]] بەربڵاوترین ھۆکارن. ھەروەھا ھەندێک ھەوکردنی کەڕوویی دەبنە ھۆی سەرھەڵدانی ئەم دومەڵە.

دەکرێت قەبزی و سکچوون و شەکرەش ببنە ھۆکارێک بۆ دروستبوونی ئەم دومەڵە.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=سعادتی|یەکەم=دکتر زهرا|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=آبسه مقعدی چیست - تشخیص درمان و تصاویر - لیزر جراحی درمان دکتر زهرا سعادتی|ناونیشان=https://hemorrhoid.ir/آبسه-مقعدی-چیست/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=کلینیک جراحی و لیزر دکتر زهرا سعادتی|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://hemorrhoid.ir/%D8%A2%D8%A8%D8%B3%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

لەکاتی زوو چارەسەر نەکردنی دومەڵەکە و دواخستنی، ئەوا دومەڵەکە دەتەقێت و چڵک و پیسییەکە بە ناوچەی دومەڵەکەدا بڵاو دەبێتەوە و چارەسەرەکەی قورستر دەبێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=سعادتی|یەکەم=دکتر زهرا|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=آبسه مقعدی چیست - تشخیص درمان و تصاویر - لیزر جراحی درمان دکتر زهرا سعادتی|ناونیشان=https://hemorrhoid.ir/آبسه-مقعدی-چیست/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=کلینیک جراحی و لیزر دکتر زهرا سعادتی|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://hemorrhoid.ir/%D8%A2%D8%A8%D8%B3%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

١ کتێبی فھرست بیماریھا لاپەڕە ٩&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; ٢- ماڵپەڕی کلینک ھموروئید.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

{{تووڵی دەروازە|پزیشکی}}
{{پۆلی کۆمنز|Anorectal abscess}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>in1e7uo0exwqhcahnc74jn93leo234j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جامی کیشوەرەکانی فیفا</title>
    <ns>1</ns>
    <id>226035</id>
    <revision>
      <id>1583666</id>
      <parentid>1546342</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T17:02:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25901" sha1="pzcg5z73qvedd8axk7idkruad7zx5nt" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جامی کیشوەرەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1028097 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150426221112/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html بۆ http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180825041413/https://www.fifa.com/marketinghighlights/brazil2013/the-fcc-in-numbers/index.html بۆ http://www.fifa.com/marketinghighlights/brazil2013/the-fcc-in-numbers/index.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٦:٤٧، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جامی کیشوەرەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1029360 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120720080428/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompcc/51/97/98/fs-207_01e_fcc.pdf بۆ http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompcc/51/97/98/fs-207_01e_fcc.pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150426221112/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html بۆ http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٠:٤٨، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جامی کیشوەرەکانی فیفا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1086787 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220409141423/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.comfifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup بۆ https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.comfifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200316134721/https://en-maktoob.yahoo.com/%d8%a3%d8%b4%d9%87%d8%b1-%d9%84%d8%ad%d8%b8%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d9%85%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%b1%d8%a8%d9%8a%d8%a9-%d9%81%d9%8a-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d9%8a%d8%ae-%d9%83%d8%a3%d8%b3-%d8%a7%d9%84%d9%82%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%aa-093442917.html/ بۆ https://en-maktoob.yahoo.com/%D8%A3%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%84%D8%AD%D8%B8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-093442917.html/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٣:٥٣، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی کیشوەرەکانی فیفا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1185990 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230709195827/https://www.socceramerica.com/publications/article/21686/1999-confederations-cup-draw-and-schedule-for-mex.html بۆ https://www.socceramerica.com/publications/article/21686/1999-confederations-cup-draw-and-schedule-for-mex.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٢٢:٣٨، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جامی کیشوەرەکانی فیفا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1195193 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230704202548/http://ww38.arquivodosmundiais.com/copame/1991/tabelas/1991a.htm بۆ http://ww38.arquivodosmundiais.com/copame/1991/tabelas/1991a.htm زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230704202549/http://ww38.arquivodosmundiais.com/placar.aspx?cod=7003 بۆ http://ww38.arquivodosmundiais.com/placar.aspx?cod=7003 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٨:٣٩، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ٣٤ بەستەری دەرەکیی [[جامی کیشوەرەکانی فیفا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1315105 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/marketinghighlights/brazil2013/the-fcc-in-numbers/index.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompcc/51/97/98/fs-207_01e_fcc.pdf
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://ww38.arquivodosmundiais.com/copame/1991/tabelas/1991a.htm
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/saudiarabia1992/matches/round=4298/match=21301/index.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20150912070805/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/saudiarabia1992/matches/round=4300/match=21304/index.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20140704050904/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/saudiarabia1992/matches/round=4300/match=21304/index.html لە http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/saudiarabia1992/matches/round=4300/match=21304/index.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://ww38.arquivodosmundiais.com/placar.aspx?cod=7003
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20160307062740/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4306/match=21311/index.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20170708074805/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4306/match=21311/index.html لە http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4306/match=21311/index.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20160307064619/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4307/match=21312/index.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20170612115935/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4307/match=21312/index.html لە http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=4307/match=21312/index.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa4s.com/fs-207_01e_fcc.pdf
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.fifa.com/confederationscup/archive/saudiarabia1997/awards/index.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.socceramerica.com/publications/article/21686/1999-confederations-cup-draw-and-schedule-for-mex.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20150928165253/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030014/index.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20150929153303/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030014/index.html لە http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030014/index.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20150928164234/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030013/index.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20160305211645/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030013/index.html لە http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030400/match=85030013/index.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20150928170436/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030600/match=85030016/index.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20170523075600/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030600/match=85030016/index.html لە http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=85030600/match=85030016/index.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20150930050914/http://www.fifa.com/confederationscup/archive/germany2005/index.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20170114081641/http://www.fifa.com/confederationscup/archive/germany2005/index.html لە http://www.fifa.com/confederationscup/archive/germany2005/index.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/germany2005/awards/index.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20130617045438/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/germany2005/statistics/players/topgoals.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20140826133736/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/germany2005/statistics/players/topgoals.html لە http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/germany2005/statistics/players/topgoals.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://m.bbc.co.uk/sport/football/22817409
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.conmebol.com/competiciones_evento_reporte.jsp?evento=1055&amp;ano=2007&amp;dv=2&amp;flt=F&amp;id=26&amp;slangab=E
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://images.the-afc.com/Documents/competitions/fixtures/IRQvKSA290707.pdf
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/85/06/46/fcc_09_match_schedule_1125.pdf
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20090618135431/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250116/match=66209/report.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20150213181434/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250116/match=66209/report.html لە http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250116/match=66209/report.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20090626234114/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250120/match=66213/report.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20090627021610/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250120/match=66213/report.html لە http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=250120/match=66213/report.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/confederationscup/news/newsid=1077806.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=255199/match=300222457/report.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=276459/match=300347028/report.html
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20161124222327/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/85/41/57/fcc2017regulationsen_neutral.pdf گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20170712105819/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/85/41/57/fcc2017regulationsen_neutral.pdf لە http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/85/41/57/fcc2017regulationsen_neutral.pdf
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.fifa.com/worldcup/qatar2022/news/y=2015/m=3/news=fifa-executive-committee-confirms-november-december-event-period-for-q-2567789.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.fifa.com/worldcup/qatar2022/news/y=2015/m=2/news=late-november-late-december-proposed-for-the-2022-fifa-world-cup-2529262.html
*شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.comfifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup
*بەستەری ئەرشیڤ https://web.archive.org/web/20150909173113/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/index.html گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20130708033419/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/index.html لە http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/index.html

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٠:٤٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١٠ بەستەری دەرەکیی [[جامی کیشوەرەکانی فیفا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1323424 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150426221112/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html بۆ http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180825041413/https://www.fifa.com/marketinghighlights/brazil2013/the-fcc-in-numbers/index.html بۆ http://www.fifa.com/marketinghighlights/brazil2013/the-fcc-in-numbers/index.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120720080428/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompcc/51/97/98/fs-207_01e_fcc.pdf بۆ http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompcc/51/97/98/fs-207_01e_fcc.pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150426221112/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html بۆ http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=95756/index.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230704202548/http://ww38.arquivodosmundiais.com/copame/1991/tabelas/1991a.htm بۆ http://ww38.arquivodosmundiais.com/copame/1991/tabelas/1991a.htm زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230704202549/http://ww38.arquivodosmundiais.com/placar.aspx?cod=7003 بۆ http://ww38.arquivodosmundiais.com/placar.aspx?cod=7003 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230709195827/https://www.socceramerica.com/publications/article/21686/1999-confederations-cup-draw-and-schedule-for-mex.html بۆ https://www.socceramerica.com/publications/article/21686/1999-confederations-cup-draw-and-schedule-for-mex.html زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161221102012/http://m.bbc.co.uk/sport/football/22817409 بۆ http://m.bbc.co.uk/sport/football/22817409 زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170712105819/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/85/41/57/fcc2017regulationsen_neutral.pdf بۆ http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/85/41/57/fcc2017regulationsen_neutral.pdf زیاد کرا
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20220409141423/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.comfifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup بۆ https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.comfifa-council-votes-for-the-introduction-of-a-revamped-fifa-club-world-cup زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ‏٠٤:٢١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی کیشوەرەکانی فیفا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1546340 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221209212315/https://www.playmakerstats.com/jogo.php?id=326692 بۆ https://www.playmakerstats.com/jogo.php?id=326692 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢٠:٠١، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی کیشوەرەکانی فیفا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583665 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190722125445/https://www.dw.com/ar/%D8%A3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%B2%D9%85-%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A9-%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D8%B2-%D9%84%D9%82%D8%A8-%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA/a-39514358-0 بۆ https://www.dw.com/ar/%D8%A3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%B2%D9%85-%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A9-%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D9%88%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D8%B2-%D9%84%D9%82%D8%A8-%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA/a-39514358-0 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٧:٠٢، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>pzcg5z73qvedd8axk7idkruad7zx5nt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بۆمبی ھێشوویی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239268</id>
    <revision>
      <id>1583686</id>
      <parentid>1583550</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1583686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35850" sha1="3kauxexl5erzkd6e7i99b6xf2swgtg4" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
[[پەڕگە:Demonstration_cluster_bomb.jpg|وێنۆک]]
[[پەڕگە:201206_포천승진_사격장_통합화력시범_훈련(15)_(8019445723).jpg|وێنۆک|بەکارھێنانی بۆمبەکە لە زنجیرە چیاکانی [[کۆریای باشوور|کۆریایی باشوور]]]]
[[پەڕگە:SA-2_site_being_blanketed_by_cluster_bombs_from_F-105_Thud_Wild_Weasels.jpg|وێنۆک|بەکارھێنانی بۆمبەکە لە [[شەڕی ڤیێتنام|جەنگی ڤێتنام]] لە لایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]&lt;nowiki/&gt;وە]]
[[پەڕگە:Iskander-M_ballistic_missile_with_cluster_warhead_wreckage_02.jpg|وێنۆک|موشەکێک کە لە لایەن بەرگری ئاسمانی [[ئوکراینا|ئۆکرانیا]] خراوەتە خوارەوە]]
'''بۆمبی ھێشوویی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Cluster munition) پێکھاتووە لە ژمارەیەکی زۆری تەقەمەنی قەبارە بچووک کە لە زەوی و ئاسمانەوە ھەڵدەدرێت لەنێو مووشەک یان گولـەتۆپێکدا جێگیرکراون و لەکاتی تەقاندن یان خستنەخوارەوەیدا، تەقەمەنییە بچووکەکان بە رووبەرێکی فراواندا بڵاودەبنەوە. بۆمبەکە بۆ کوشتنی سەرباز و لەناوبردنی ئۆتۆمبێل و ڕێڕەوی فڕین و بان ھێڵەکانی گواستنەوەی کارەبا دروستکراوە.

بۆمبی ھێشوویی کاتێک بەر زەوی دەکەوێت، دەتەقێتەوە و زیانێکی زۆر بە چواردەوری خۆی دەگەیەنێت، ھەندێک جاریش تەقەمەنییە بچووکەکانی بڵاودەبنەوە و بەشێکیان راستەوخۆ ناتەقن و دواتر لەکاتێکی دیکە دەتەقنەوە، ئەمەش کاتێک روودەدات کە بەر زەوییەکی نەرم یان لیتە بکەون.

لەبەر ئەوەی بۆمبەکە کۆکراوەی چەندین بۆمبی بچووکە بەسەر ناوچەیەکی فراواندا بڵاودەبنەوە، و مەترسی لەسەر ھاوڵاتیانی مەدەنی دروست دەکەن چ لە کاتی ھێرشەکاندا و چ دوای ھێرشکان.  

بۆمبە نەتەقیوەکان دەتوانن ھاوڵاتیانی مەدەنی یان ئامانجە نەخوازراوەکان بکوژن یان پەک بخەن دوای ماوەیەکی زۆر لە کۆتایی ھاتنی ململانێیەک، و دۆزینەوە و لابردنی تێچوویەکی زۆری دەوێت. ڕێژەیەی بۆمبە نەتەقیوەکانی ناوی لە نێوان لەسەدا ٢ بۆ لەسەدا ٤٠ یان زیاترە.

بەکارھێنانی بۆمبەکە  بۆ ئەو وڵاتانە قەدەغەیە کە ڕێککەوتننامەی قەدەغەکردنی بەکارھێنانی بۆمبەکەیان پەسەند کردووە، کە لە مانگی ئایاری ٢٠٠٨ لە [[دەبڵین]] لە [[ئیرلەند|ئێرلەندا]] پەسەند کرا.

ڕێککەوتننامەکە لە 1ی ئابی ٢٠١٠ کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە و بوو بە یاسای نێودەوڵەتی پابەندکەر بۆ ئەو دەوڵەتانەی واژوویان کردووە و، ئەمەش دوای شەش مانگ لە پەسەندکردنی لەلایەن ٣٠ دەوڵەتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Treaty status {{!}} The Treaty {{!}} CMC|ناونیشان=http://www.stopclustermunitions.org/en-gb/the-treaty/treaty-status.aspx|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.stopclustermunitions.org}}&lt;/ref&gt;

تا ١٠ی شوباتی ٢٠٢٢، بە گشتی ١٢٣ دەوڵەت پەیوەندییان بە ڕێککەوتننامەکەوە کردووە، کە ١١٠ دەوڵەتی بەشدارن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Home|ناونیشان=https://www.clusterconvention.org/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=The Convention on Cluster Munitions|زمان=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== پەرەپێدان ==
[[پەڕگە:Sd2_opened.jpg|وێنۆک]]
یەکەم بۆمبی کلاستەر کە بە شێوەیەکی بەرچاو لە ڕووی ئۆپەراسیۆنییەوە لە لایەن [[ئەڵمانیا]]&lt;nowiki/&gt;وە بەکارهات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|بڵاوکەرەوە=November 2007|ژپنک=٩٧٨-٢-٩٤٠٣٦٩-٠٧-٢}}&lt;/ref&gt; کە بە شێوەیەکی باو بە بۆمبی پەپوولە ناودەبرێت&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Remembering the terror the Luftwaffe's butterfly bombs brought to the North|ناونیشان=https://www.theguardian.com/uk/the-northerner/2013/jun/21/butterfly-bombs-luftwaffe-cleethorpes-grimsby|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=James I.|دوایین=Rogers}}&lt;/ref&gt; لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانی دووەم]]&lt;nowiki/&gt;دا بۆ هێرشکردنە سەر هەردوو ئامانجی مەدەنی و سەربازی بەکارهاتووە.  ئەم تەکنەلۆژیایە بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەلایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[ڕووسیا]] و [[ئیتاڵیا|ئیتالیا]] پەرەی پێدراوە.

لە ساڵانی حەفتاکان تا نەوەدەکان بۆمبی ھێشوویی بوو بوونە تەقەمەنی ستاندارد کە لە ئاسمانەوە فڕێدراون بۆ زۆرێک لە گەلان، بە جۆرەها جۆری جیاواز.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=International Herald Tribune|ناونیشان=http://www.iht.com/articles/2007/12/07/europe/cluster.php|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

== مێژووی بەکارهێنانی بۆمبەکە ==

=== [[شەڕی ڤیێتنام|شەڕی ڤێتنام]] ===
لە کاتی جەنگی [[ڤیێتنام|ڤێتنام]]&lt;nowiki/&gt;دا، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] بۆمبی هێشووی لە هێرشە ئاسمانییەکانیدا بۆ سەر ئامانجەکانی لە [[ڤیێتنام|ڤێتنام]]، [[لاوس]] و [[کەمبۆدیا]] بەکار هێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Vietnam’s Cluster Bomb Shadow|ناونیشان=https://thediplomat.com/2010/12/vietnams-cluster-bomb-shadow/|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=thediplomat.com|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; لە کۆی ٢٦٠ ملیۆن بۆمب کە لە نێوان ساڵانی ١٩٦٤ بۆ ١٩٧٣ بەسەر [[لاوس]] باری، بەتایبەتی لە پارێزگای [[شینگ خوانگ]]، ٨٠ ملیۆنیان نەیانتوانی بتەقنەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Forty years on, Laos reaps bitter harvest of the secret war|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2008/dec/03/laos-cluster-bombs-uxo-deaths|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Ian|دوایین=MacKinnon}}&lt;/ref&gt; تا ساڵی ٢٠٠٩ نزیکەی ٧ هەزار کەس بەهۆی ئەو تەقەمەنیانەی کە لە سەردەمی [[شەڕی ڤیێتنام|جەنگی ڤێتنام]]&lt;nowiki/&gt;ەوە بەجێماون لە ویلایەتی کونگ ترۆ لە [[ڤیێتنام|ڤێتنام]] تەنها لە ویلایەتی کونگ تران گیانیان لەدەست داوە یان بریندار بوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=GlobalPost. Boston, MA.|ناونیشان=http://www.globalpost.com/dispatch/vietnam/100602/cluster-bombs-landmines-demining-quang-tri?page=full|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ململانێی باشووری لوبنان، ١٩٧٨ ===
لە کاتی ململانێی باشووری [[لوبنان]] لە ساڵی ١٩٧٨، [[ئیسرائیل]] بۆمبی هێشویی بەکارهێنا کە لەلایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]&lt;nowiki/&gt;وە دابینکرابوو.  بە گوتەی [[جیمی کارتەر]] سەرۆکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]، ئەم بەکارهێنانەی بۆمبە هێشویی پێشێلکردنی ڕێککەوتنی یاسایی نێوان ئیسرائیل و ئەمریکا بووە، چونکە ئەو چەکانە بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە دژی هێرشکردنە سەر ئیسرائیل دابینکراون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Carter|یەکەم=Jimmy|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-55728-862-2|سەردێڕ=The blood of Abraham: insights into the Middle East|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Univ. of Arkansas Press|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٧٢٨-٨٦٢-٢|edition=3. ed|شوێن=Fayetteville [Ark.]}}&lt;/ref&gt;  هەروەها ئیسرائیل چەکی ئەمریکی گواستەوە بۆ میلیشیا لوبنانییەکەی سەعد حەداد،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Book sources - Wikipedia|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-55728-862-2|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=en.wikipedia.org|زمان=en}}&lt;/ref&gt; ئەمەش پێشێلکردنی یاسای ئەمریکایە.  ئیدارەی کارتەر ئامادەکاری کرد بۆ ئەوەی کۆنگرێس ئاگادار بکاتەوە کە چەکی ئەمریکی بە شێوەیەکی نایاسایی بەکاردەهێنرێت، ئەمەش دەبووە هۆی پچڕانی هاوکارییە سەربازییەکان بۆ ئیسرائیل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Book sources - Wikipedia|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-55728-862-2|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=en.wikipedia.org|زمان=en}}&lt;/ref&gt;  کونسوڵی ئەمریکا لە [[ئورشەلیم|قودس]] حکومەتی ئیسرائیلی لە پلانەکانیان ئاگادارکردەوە و بە گوتەی کارتەر، سەرۆکوەزیرانی ئەمریکا بیگین ڕایگەیاند کە ئۆپەراسیۆنەکە کۆتایی هاتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Carter|یەکەم=Jimmy|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-55728-862-2|سەردێڕ=The blood of Abraham: insights into the Middle East|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Univ. of Arkansas Press|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٧٢٨-٨٦٢-٢|edition=3. ed|شوێن=Fayetteville [Ark.]}}&lt;/ref&gt;

=== جەنگی سۆڤیەت-ئەفغانستان، ١٩٧٩-١٩٨٩ ===
لە سەردەمی جەنگی [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤیەت]] و [[ئەفغانستان]]&lt;nowiki/&gt;دا، سۆڤیەت بە توندی مامەڵەی لەگەڵ یاخیبووانی موجاحەدین و ئەوانەی پشتیوانیان دەکرد، کرد و بۆمبی هێشویی بەکار هێنا بۆ تەختکردنی تەواوی گوندەکان بۆ ئەوەی هیچ پەناگەیەکی سەلامەت نەهێڵنەوە بۆ دوژمنەکەیان.

=== گرێنادا، ١٩٨٣ ===
[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] لە کاتی داگیرکردنی گرێنادا ٢١ بۆمبی هێشووی بەکارهێنا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Docherty|یەکەم=Bonnie|ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Meeting the Challenge|ناونیشان=https://www.hrw.org/report/2010/11/22/meeting-challenge/protecting-civilians-through-convention-cluster-munitions|journal=Human Rights Watch|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== یەکەم جەنگی چیچان، ساڵی ١٩٩٥ ===
لەلایەن [[ڕووسیا]] بەکار هێنرا.

=== یوگۆسلاڤیا، ١٩٩٩ ===
لەلایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] و [[ھۆڵەندا|هۆڵەندا]] بەکار هات.

لە کاتی بۆردومانی [[ناتۆ]] بۆ سەر [[یووگۆسلاڤیا|یوگۆسلاڤیا]]، لە ساڵی ١٩٩٩، نزیکەی ٢٠٠٠ بۆمبی هێشویی کە ٣٨٠ هەزار تەقەمەنی لاوەکی تێدابوو، فڕێدرایە سەر یوگۆسلاڤیا، کە هێزی ئاسمانی شاهانە ٥٣١ بۆمبی هێشویی فڕێدایە خوارەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Nato comes clean on cluster bombs - World Politics, World - The Independent|ناونیشان=http://www.independent.co.uk/news/world/politics/nato-comes-clean-on-cluster-bombs-402552.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091227115228/http://www.independent.co.uk/news/world/politics/nato-comes-clean-on-cluster-bombs-402552.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

=== ئەفغانستان، ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٢ ===
[[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و وڵاتانی دیکەی [[ناتۆ]] لە قۆناغی سەرەتایی ئۆپەراسیۆنەکەدا ژمارەیەکی زۆر لە تەقەمەنی هێشویی بەکارهێنا.  لە لایەن هاوپەیمانییەوە هەزار و ٢٢٨ بۆمبی هێشویی کە ٢٤٨ هەزار و ٥٦ بۆمبی بچوککی تێدابووە بەکارهێنراون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Obama moves to legalize cluster munitions|ناونیشان=https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/clus-n18.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=World Socialist Web Site|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== عێراق، ١٩٩١، ٢٠٠٣-٢٠٠٦ ===
لەلایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] بەکار هێنرا

ساڵی ١٩٩١: [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] و [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] ٦١ هەزار بۆمبی کلاستەریان فڕێدایە سەر عێراق کە ٢٠ ملیۆن تەقەمەنی لاوەکییان تێدابوو، بەپێی ئامارەکانی HRW

لە ساڵی ٢٠٠٣-٢٠٠٦: ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی بە ١٣ هەزار تەقەمەنی هێشویی هێرشیان کردە سەر [[عێراق]]، کە لە کاتی ئۆپەراسیۆنی ئازادی عێراقدا دوو ملیۆن تەقەمەنی لاوەکی تێدابوو.

=== لوبنان، ١٩٧٨، ١٩٨٢ و ٢٠٠٦ ===
بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن [[ئیسرائیل]]&lt;nowiki/&gt;ەوە لە کاتی داگیرکردنی [[لوبنان]] لە ساڵی ١٩٧٨، داگیرکردنی لوبنان لە ساڵانی ١٩٨٢-٢٠٠٠ و هەروەها لەلایەن [[حیزبوڵڵای لوبنان|حزبوڵڵای لوبنان]] لە ساڵی ٢٠٠٦دا بەکارهێنرا.

لە کاتی ململانێی نێوان ئیسرائیل و لوبنان لە ساڵی ١٩٨٢، ئیسرائیل بۆمبی ھێشوویی بەکارهێنا، کە زۆربەیان دروستکراوی ئەمریکی بوون، بۆ ئامانجەکانی باشووری لوبنان. هەروەها ئیسرائیل لە جەنگی لوبنان لە ساڵی ٢٠٠٦دا بۆمبی ھێشوویی بەکارهێنا. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Use of Cluster Bombs Is Confirmed by Israel|ناونیشان=https://www.nytimes.com/1982/06/28/world/use-of-cluster-bombs-is-confirmed-by-israel.html|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ١٩٨٢|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|issn=0362-4331|زمان=en-US|یەکەم=Special to the New York|دوایین=Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=President Reagan News Conferences &amp; Interviews on the Middle East/Israel (1982)|ناونیشان=https://www.jewishvirtuallibrary.org/president-reagan-news-conferences-and-interviews-on-the-middle-east-israel-1982|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.jewishvirtuallibrary.org}}&lt;/ref&gt;

== ئەو وڵاتانەی کە پشکیان هەیە ==
تا مانگی ئەیلولی ٢٠١٨، لانیکەم ٥٧ وڵات کۆگای بۆمبی هێشویان هەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Stockpilers {{!}} Cluster bombs {{!}} CMC|ناونیشان=http://www.stopclustermunitions.org/en-gb/cluster-bombs/global-problem/stockpilers.aspx|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=www.stopclustermunitions.org}}&lt;/ref&gt; ئەو وڵاتانەی کە بە تۆخی نووسراون، ڕێککەوتننامەی بۆمبی هێشویان واژۆ کردووە و پەسەندیان کردووە، لە بنەڕەتدا ڕێککەوتوون لەسەر ئەوەی کە کۆگاکانیان لەناوببرێن. ئەو وڵاتانەی کە بە لاری ڕیزکراون، واژۆیان کردووە، بەڵام هێشتا پەسەندیان نەکردووە، ئەو وڵاتانەی کە بە ئەستێرە (*) دیاری کێاون لە پرۆسەی لەناوبردنی کۆگاکانیاندان.
{{Div col|colwidth=12em}}
* {{ALG}}&lt;ref name=&quot;profile-algeria&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/algeria/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Algeria Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405060640/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/algeria/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{AZE}}&lt;ref name=&quot;profile-azerbaijan&quot;/&gt;
* {{BHR}}&lt;ref name=&quot;profile-bahrain&quot;/&gt;
* {{BLR}}&lt;ref name=&quot;profile-belarus&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/belarus/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Belarus Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405055049/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/belarus/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* '''{{BOT}}*'''&lt;ref name=&quot;profile-botswana&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/botswana/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Botswana Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406041524/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/botswana/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{BRA}}&lt;ref name=&quot;profile-brazil&quot;/&gt;
* '''{{BUL}}*'''&lt;ref name=&quot;profile-bulgaria&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/bulgaria/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Bulgaria Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230403212622/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/bulgaria/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{CAM}}&lt;ref name=&quot;profile-cambodia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/cambodia/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Cambodia Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405060643/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/cambodia/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{CHN}}&lt;ref name=&quot;profile-china&quot;/&gt;
* ''{{CYP}}''&lt;ref name=&quot;profile-cyprus&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/cyprus/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Cyprus Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230930183200/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/cyprus/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{EGY}}&lt;ref name=&quot;profile-egypt&quot;/&gt;
* {{ERI}}&lt;ref name=&quot;profile-eritrea&quot;/&gt;
* {{EST}}&lt;ref name=&quot;profile-estonia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/estonia/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Estonia Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406023602/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/estonia/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{ETH}}&lt;ref name=&quot;profile-ethiopia&quot;/&gt;
* {{FIN}}&lt;ref name=&quot;profile-finland&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/finland/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Finland Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405182803/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/finland/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{GEO}}&lt;ref name=&quot;profile-georgia&quot;/&gt;
* {{GRE}}&lt;ref name=&quot;profile-greece&quot;/&gt;
* '''{{GUI}}'''&lt;ref name=&quot;profile-guinea&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/guinea/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Guinea Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230403231535/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/guinea/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* '''{{GNB}}*'''&lt;ref name=&quot;profile-guinea-bissau&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/guinea-bissau/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Guinea Bissau Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404092550/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/guinea-bissau/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{IND}}&lt;ref name=&quot;profile-india&quot;/&gt;
* ''{{IDN}}''&lt;ref name=&quot;profile-indonesia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/indonesia/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Indonesia Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406080811/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/indonesia/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{IRN}}&lt;ref name=&quot;profile-iran&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/iran/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Iran Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230601130638/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/iran/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{ISR}}&lt;ref name=&quot;profile-israel&quot;/&gt;
* {{JOR}}&lt;ref name=&quot;profile-jordan&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/jordan/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Jordan Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405055056/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/jordan/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{KAZ}}&lt;ref name=&quot;profile-kazakhstan&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/kazakhstan/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Kazakhstan Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405055101/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/kazakhstan/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{PRK}}&lt;ref name=&quot;profile-north-korea&quot;/&gt;
* {{KOR}}&lt;ref name=&quot;profile-south-korea&quot;/&gt;
* {{KUW}}&lt;ref name=&quot;profile-kuwait&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/kuwait/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Kuwait Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406022032/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/kuwait/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{LBY}}&lt;ref name=&quot;profile-libya&quot;/&gt;
* {{MAR}}&lt;ref name=&quot;profile-morocco&quot;/&gt;
* ''{{NGA}}''&lt;ref name=&quot;profile-nigeria&quot;/&gt;
* {{OMN}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://archives.the-monitor.org/index.php/cp/display/region_profiles/theme/3766|سەردێڕ=Oman Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=archives.the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}{{بەستەری مردوو|url=http://archives.the-monitor.org/index.php/cp/display/region_profiles/theme/3766 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;
* {{PAK}}&lt;ref name=&quot;profile-pakistan&quot;/&gt;
* '''{{PER}}*'''&lt;ref name=&quot;profile-peru&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/peru/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Peru Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405055058/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/peru/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{POL}}&lt;ref name=&quot;profile-poland&quot;/&gt;
* {{QAT}}&lt;ref name=&quot;profile-qatar&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/qatar/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Qatar Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230406040011/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/qatar/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{ROU}}&lt;ref name=&quot;profile-romania&quot;/&gt;
* {{RUS}}&lt;ref name=&quot;profile-russia&quot;/&gt;
* {{SAU}}&lt;ref name=&quot;profile-saudi-arabia&quot;/&gt;
* {{SRB}}&lt;ref name=&quot;profile-serbia&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/serbia/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Serbia Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230724042217/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/serbia/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{SGP}}&lt;ref name=&quot;profile-singapore&quot;/&gt;
* '''{{SVK}}*'''&lt;ref name=&quot;profile-slovakia&quot;/&gt;
* '''{{ZAF}}*'''&lt;ref name=&quot;profile-south-africa&quot;/&gt;
* {{SDN}}&lt;ref name=&quot;profile-sudan&quot;/&gt;
* '''{{CHE}}*'''&lt;ref name=&quot;profile-switzerland&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/switzerland/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Switzerland Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405060601/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/switzerland/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{SYR}}&lt;ref name=&quot;profile-syria&quot;/&gt;
* {{TWN}}&lt;ref name=&quot;profile-taiwan&quot;/&gt;
* {{THA}}&lt;ref name=&quot;profile-thailand&quot;/&gt;
* {{TUR}}&lt;ref name=&quot;profile-turkey&quot;/&gt;
* {{TKM}}&lt;ref name=&quot;profile-turkmenistan&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/turkmenistan/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Turkmenistan Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405055056/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/turkmenistan/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{UKR}}&lt;ref name=&quot;profile-ukraine&quot;/&gt;
* {{UAE}}&lt;ref name=&quot;profile-united-arab-emirates&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/united-arab-emirates/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=United Arab Emirates Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405055055/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/united-arab-emirates/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{USA}}&lt;ref name=&quot;profile-united-states&quot;/&gt;
* {{UZB}}&lt;ref name=&quot;profile-uzbekistan&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/uzbekistan/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Uzbekistan Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405060629/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/uzbekistan/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{VEN}}&lt;ref name=&quot;profile-venezuela&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/venezuela/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Venezuela Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405055057/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/venezuela/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
* {{YEM}}&lt;ref name=&quot;profile-yemen&quot;/&gt;
* {{ZIM}}&lt;ref name=&quot;profile-zimbabwe&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/zimbabwe/cluster-munition-ban-policy.aspx|سەردێڕ=Zimbabwe Cluster Munition Ban Policy|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=the-monitor.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230609091624/http://www.the-monitor.org/en-gb/reports/2018/zimbabwe/cluster-munition-ban-policy.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
{{Div col end}}

== بەستەری دەرەکی ==

* [http://www.stopclustermunitions.org/en-gb/home.aspx هاوپەیمانی بۆمبی ھێشوویی]
* [https://www.maginternational.org/ گروپی ڕاوێژکاری کانەکان]
* [https://www.icrc.org/en/war-and-law/weapons/cluster-munitions بۆمبی ھێشوویی و یاسای مرۆیی نێودەوڵەتی لیژنەی نێودەوڵەتی خاچی سوور]
* [https://www.disarmamentinsight.blogspot.com/ ماڵپەڕی داماڵینی چەک] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190626085257/http://disarmamentinsight.blogspot.com/ |date=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩ }}
*

== سەرچاوە ==
&lt;references /&gt;
{{پۆلی کۆمنز|Cluster bombs}}
{{تووڵی دەروازە|شەڕ}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>3kauxexl5erzkd6e7i99b6xf2swgtg4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە چالاکەکان</title>
    <ns>4</ns>
    <id>241625</id>
    <revision>
      <id>1583697</id>
      <parentid>1583519</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نوێکردنەوە</comment>
      <origin>1583697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2036" sha1="ljuz4adisjz2vz5jdwp98g9py5vpa23" xml:space="preserve">{{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}}
{{چینی ناوەند}}
پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}}
بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}}
لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}}
'''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠٠، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)''
{{کۆتایی}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin: auto;&quot;
|+ بۆتە چالاکەکان
|-
! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن
|-
| ١ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|١٣ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٨٦٧٨٧ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧
|-
| ٢ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|١٣ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٣٥٥٦٢٣ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠
|-
| ٣ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|١١ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٣٤٧٢ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣
|-
| ٤ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|١١ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٨٤٠١ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢
|-
| ٥ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٩ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٢١٢٠٩ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩
|}

[[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]]</text>
      <sha1>ljuz4adisjz2vz5jdwp98g9py5vpa23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بیردۆزەکانی پیلانگێڕی سەبارەت بە مردنی ئەدۆڵف ھیتلەر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>243653</id>
    <revision>
      <id>1583595</id>
      <parentid>1583558</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14590" sha1="8fz3nkf22f4zvw76b9kc46aij2w3fur" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
[[پەڕگە:Hitlerwithoutmoustache0002.jpg|چەپ|وێنۆک|325x325پیکسڵ|وێنەیەکی ساڵی ١٩٤٤، نیشانی دەدات کە چۆن [[ھیتلەر]] خۆی دەشارێتەوە کاتێک ھەوڵی دەستگیرکردنی دەدرێت دوای ھەڵاتن.]]
'''بیردۆزە پیلانگێڕییەکان سەبارەت بە مردنی ئەدۆڵف ھیتلەر''' ناکۆکی لەسەر ئەو ڕاستییە دروست دەکەن کە [[ئەدۆلف ھیتلەر]] لە ٣٠ی نیسانی ١٩٤٥ لە [[ژێرزەمینی فووھر]] خۆی کوشتووە، زۆربەی ئەم بیردۆزانە پێیان وایە ھیتلەر و [[ئیڤا براون]]ی ھاوسەری ڕزگاریان بووە و لە شاری [[بەرلین]] ھەڵھاتوون. ئەم بیردۆزانە لە کەلتووری باودا دەردەکەون، ھەروەھا لە پەرتووکەکانی وەک ''گورگی خۆڵەمێشی: ھەڵھاتنی ئەدۆلف ھیتلەر''. ئەم بۆچوونانە لەلایەن مێژوونووسانەوە سەلمێنراون کە بیردۆزەکان ڕاست نین.

== بنەڕەت ==
[[پەڕگە:Bundesarchiv_Bild_183-M1204-319,_Berlin,_Reichskanzlei,_gesprengter_Führerbunker.jpg|وێنۆک|چەپ|پاشماوەی ژێرزەمینی فووھر کە ھیتلەر دوا ڕۆژەکانی تێدا بەسەربرد لە [[بەرلین]].]]
ئەم بیردۆزە دەڵێت کە ھیتلەر خۆی نەکوشتووە بەڵکو لەگەڵ ھاوسەرەکەی ھەڵاتووە، ئەم چیرۆکە بە مەبەست لەلایەن حکوومەتی [[سۆڤیەت]]ەوە پەرەی پێدرا وەک بەشێک لە سیاسەتی زانیاری ناڕاست کە ئەوکاتە دەوڵەت بڵاویدکردەوە. سەرەتای ئەم بیردۆزە ئەو کاتە بوو کە مارشال ژووکۆڤ لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لە ٩ی حوزەیرانی ١٩٤٥ بە فەرمانی سەرۆکی سۆڤیەت [[جۆزێف ستالین]] ڕای گەیاند. ھەروەھا لە کۆنفرانسی پۆتسدام، [[ھاری تروومەن|ھاری تروومان]] سەرۆکی [[ئەمریکا]] لەو کاتەدا ستالین نکۆڵی لێکرد کە ھیتلەر مردووە. ئەم ناڕوونییە ھۆکاری سەرەکیی بیردۆزە جۆراوجۆرەکانی پیلانگێڕی بووە لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا، سەرەڕای ڕاگەیاندنی فەرمی لەلایەن زلھێزەکانی ڕۆژاواوە کە ھیتلەر لە مانگی نیسانی ١٩٤٥دا خۆی کوشتووە.&lt;ref&gt;Joachimsthaler, Anton (1999) [1995]. The Last Days of Hitler: The Legends, The Evidence, The Truth, Brockhampton Press, pp. 22, 23. (ردمک 978-1-86019-902-8)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20170513132329/http://www.thedailybeast.com/hitlers-final-days-revealed-eyewitnesses-recount-the-nazis-death-in-unearthed-footage&lt;/ref&gt;

یەکەم لێکۆڵینەوەی ورد لەلایەن زلھێزە ڕۆژاواییەکانەوە لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٤٥ دەستی پێکرد کاتێک دیک وایت، بەرپرسی دژە ھەواڵگری بەریتانیا لە [[بەرلین]] (و دواتر بەرپرسی MI5 و MI6 بە ڕیز)، ھیو ترێڤەر ڕۆپەری ڕاسپارد بۆ لێکۆڵینەوە لەو بابەتە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئیدیعاکانی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]. ئەنجامەکان گەیشت بەوەی کە ھیتلەر و براون بە خۆکوشتن لە بەرلین گیانیان لەدەستداوە، لە ڕاپۆرتێکدا بڵاوکرایەوە و دواتر لە ساڵی ١٩٤٧دا بە شێوەی پەرتووک بڵاوکرایەوە، ھەروەھا ترێڤەر ڕۆپەر لە ساڵی ١٩٤٦دا وتی: «ویستی داھێنانی ئەفسانە و حیکایەت لە خۆشەویستنی حەقیقەت گەورەترە».&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20160206231057/https://www.mi5.gov.uk/home/about-us/who-we-are/mi5-history/world-war-ii/hitlers-last-days.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Joachimsthaler (1999) [1995]. The Last Days of Hitler: The Legends, The Evidence, The Truth, p. 28.&lt;/ref&gt;

== بەڵگەکان ==
بەڵگەنامە نھێنییەکانی [[ئێف بی ئای]] کۆمەڵێک ئیدیعای تێدایە کە بینینی ھیتلەر لەگەڵ ھەندێک بیردۆز دەربارەی ھەڵھاتنی لە ئەڵمانیا. لێکۆڵینەوەی فیدراڵی ئەمریکا دەڵێت کە ناتوانرێت ئەو زانیاریانەی لەو بەڵگەنامانەدا ھاتووە کە پەیوەندییان بە ھەڵھاتن و بینینی ھیتلەرەوە ھەیە پشتڕاست بکرێتەوە.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190511094413/https://vault.fbi.gov/adolf-hitler/adolf-hitler-part-01-of-04/view&lt;/ref&gt;

پارچەیەک لە [[کەللەسەر]]ێک کە بە فیشەک کونکرابوو، لە دەرەوەی ژێرزەمینی ھیتلەر دۆزرایەوە و لە [[ڕووسیا]] دانرا و لە [[مۆسکۆ]] پارێزرا، بۆ دەیان ساڵ باوەڕ دەکرا کە ئەم کەللەسەرە ھی ھیتلەر بێت. لە ساڵی ٢٠٠٩ نموونەی کەللەسەرەکە لە زانکۆی کۆنتێکتیکۆت لەلایەن شوێنەوارناس و پسپۆڕی ئێسک نیک بێلانتۆنی پشکنینی دی ئێن ئەی بۆ کرا. پاشان ڕوون بووەوە کە نموونەکە ھی ئافرەتێکی خوار ٤٠ ساڵە.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20181227102327/https://www.telegraph.co.uk/history/world-war-two/6237028/Adolf-Hitler-suicide-story-questioned-after-tests-reveal-skull-is-a-womans.html&lt;/ref&gt;

بەڵام نە بەرپرسانی پێشووی سۆڤیەت و نە ڕووسیا ئیدیعایان نەکردووە کە کەللەسەر گرنگترین بەڵگەیە، لەبری ئەوە [[ئێسک]]ی [[چەناگە]] و پردی [[ددان]]یان ھێناوەتەوە کە دۆزراونەتەوە وەک گرنگترین بەڵگە. بەڵگەکان بە پزیشکی ددانی ھیتلەر ھوگۆ بلاشکە پیشاندرا و یاریدەدەری پزیشکی ددان کات ھیوزرمان و تەکنیکاری ددان فریتز ئێختمان، ئەوانیش پشتڕاستیان کردەوە کە پاشماوەی ددانەکان ھی ھیتلەر و براونن. شایەنی باسە کە بەشێک لە کەللەسەرەکە دواتر دۆزرایەوە، بە تایبەتی لە ساڵی ١٩٤٦، کاتێک سۆڤیەتەکان دەستیان کرد بە لێکۆڵینەوە لە دەنگۆی مانەوەی ھیتلەر.&lt;ref&gt;Kershaw, Ian (2008). Hitler: A Biography, p. 958. (ردمک 978-0-393-06757-6).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Eberle, Henrik &amp; Uhl, Matthias (2005). The Hitler Book: The Secret Dossier Prepared for Stalin from the Interrogations of Hitler's Personal Aides, p. 282. (ردمک 978-1-58648-366-1).&lt;/ref&gt;
== ھەڵاتن بۆ بەڕازیل ==
لە پەرتووکی ''ھیتلەر لە بەڕازیل: ژیان و مردن'' تێیدا ھاتووە کە ھیتلەر سەرەتا بۆ [[ئەرژەنتین]]، [[پاراگوای]] و پاشان بۆ [[بەڕازیل]] ھەڵاتووە و تا تەمەنی ٩٥ ساڵی (کە دەکاتە ١٩٨٤ز) لەوێدا ژیا. بەپێی گێڕانەوەی ئەم پەرتووکە، ھیتلەر بەناوی ئەدۆلف لایپزیگ لە بەڕازیل لەگەڵ کچە ھاوڕێیەکی ڕەشپێست ژیانی کردووە و بە نەخشەی گەنجینەیەک کە ئەندامانی کڵێسای [[ڤاتیکان]] پێیان دابوو لە [[ئەمریکای باشوور]] بەدوای گەنجینەدا دەگەڕا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.dailymail.co.uk/news/article-2545770/New-book-claims-THIS-picture-proves-Hitler-escaped-Berlin-bunker-died-South-America-1984-aged-95.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230601011707/https://www.dailymail.co.uk/news/article-2545770/New-book-claims-THIS-picture-proves-Hitler-escaped-Berlin-bunker-died-South-America-1984-aged-95.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;
== ھەڵاتن بۆ ئەرژەنتین ==
[[پەڕگە:Adolf_Schüttelmayor.png|وێنۆک|چەپ|وێنەیەکی ساختەی ھیتلەر لە تەنیشت سەربازێکی پێشووی [[ئێس ئێس]] لە ساڵی ١٩٥٤، لە بەڵگەنامەیەکی [[سی ئای ئەی]].]]
پەرتووکی ''گورگی خۆڵەمێشی'': ھەڵھاتنی ئەدۆلف ھیتلەر، لە نووسینی سیمۆن دانستان و جیرارد ویلیامز، باس لەوە دەکات کە ھیتلەر و براون خۆیان نەکوشت، بەڵکو لە ڕاستیدا ھەڵاتوون بۆ ئەرژەنتین. سیناریۆی پێشنیارکراوی نووسەران بەم شێوەیە بوو:

«ژمارەیەک لە بەلەمەکانی U-Boats ھەندێک نازییان برد لەگەڵ خۆیان کە کەلوپەلی دزراویان لەگەڵدا بوو و بەرەو [[ئەرژەنتین]] ڕۆشتن، نازییەکان پاڵپشتی سەرۆکی داھاتوو «خوان پیرۆن»یان ھەبوو کە خۆی ھاوسەرەکەی بەناوی ئیڤیتا (ئیڤا پیرۆن) کە ماوەیەک پارەیان لە نازییەکانەوە وەردەگرن. ھیتلەر گەیشتە ئەرژەنتین، و لە ھاسیێندا سان ڕامۆن لە ڕۆژھەڵاتی سان کارلۆس دی باریلۆش مایەوە، پاشان ھیتلەر ڕووی لە کۆشکێکی دیزاینکراوی باڤاریا کرد لە ئینالکۆ -شوێنێکی دوور و بەزەحمەت خەڵک پێی دەگات لە بەشێکی باکووری ڕۆژاوای دەریاچەی ناھوێل ھواپی-، نزیک سنووری [[چیلی]]. لە دەورووبەری ساڵی ١٩٥٤، [[ئیڤا براون]] [[ھیتلەر]]ی بەجێھێشت و لەگەڵ کچەکەیان ئۆرسولا («ئۆشی») ڕوویان لە نیوکین کرد؛ ھیتلەر لە شوباتی ساڵی ١٩٦٢ کۆچی دوایی کرد».&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190501060534/https://www.dailymail.co.uk/news/article-2478100/Theory-Adolf-Hitler-fled-Argentina-lived-age-73.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Grey Wolf: The Escape of Adolf Hitler, 2011 Simon Dunstan &amp; Gerrard Williams,&lt;/ref&gt;

بیردۆزی ھەڵاتنی ھیتلەر بۆ ئەرژەنتین لەلایەن بەشێک لە مێژوونووسانەوە ڕەتکرایەوە، لەنێویاندا گای واڵتەرز کە بیردۆزی دانستان و ویلیامزی بە «بێمانا» وەسف کرد و گوتی: «بیردۆزەکە ھیچ ئەسڵێکی نییە. پێدەچێت لە وەھمەکانی بیردۆزی پیلانگێڕی نزیکتر بێت؛ مەحاڵە باوەڕ بەوە بکرێت کە کەسانێکی زۆر بتوانن شتێکی لەو شێوەیە بکەن و بێدەنگ بن و دەشڵێت: «ھیچ مێژوونووسێکی جددی ناتوانێت ھیچ متمانەیەک بە چیرۆکەکە بدات».&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20111018080736/http://www.dailymail.co.uk/news/article-2050137/Hitler-escape-theory-Leading-historian-says-Nazi-leader-fled-Argentina.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20191215005738/http://www.dailymail.co.uk/news/article-2545770/New-book-claims-THIS-picture-proves-Hitler-escaped-Berlin-bunker-died-South-America-1984-aged-95.htm&lt;/ref&gt;

دوابەدوای بڵاوبوونەوەی ئەو پەرتووکە مشتومڕاوییە، فیلمێکی درامایی بەڵگەنامەیی بەناوی «گورگی خۆڵەمێشی» لە ساڵی ٢٠١٤دا لەلایەن نووسەر جیرارد ویلیامزەوە بەرھەم ھێنرا، کە لیستێکی بەرفراوانی ئەو کەسانەی تێدابوو کە بانگەشەی بینینی ھیتلەریان کردبوو لە ئەرژەنتین. و فیلمەکە کاردانەوەی جیاوازی لێکەوتەوە.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180706104253/https://www.sfo.gov.uk/2015/01/23/magnus-peterson-sentenced-13-years-prison/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180826121104/https://goldeneyepublishingltd.wordpress.com/2015/07/20/jailed-millionaire-fraudster-in-hitler-movie-scam/&lt;/ref&gt;

لێکۆڵەرانی زنجیرەی «ڕاوکردنی ھیتلەر»ی کەناڵی مێژوو دەڵێن پێشتر بەڵگەنامەیەکی نھێنییان دۆزیوەتەوە کە چاوپێکەوتنی شایەتحاڵەکانی تێدایە و ئاماژە بەوە دەکەن کە ھیتلەر لە ئەڵمانیا ھەڵھاتووە و بە بەلەمی U-Boat چووەتە ئەمریکای باشوور. لێکۆڵەران باس لەوە دەکەن کە ئەو و نازییەکانی دیکە پلانیان بۆ پیلانی «ڕایخی چوارەم» داڕشتووە.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20170803173354/https://www.msn.com/en-au/news/world/cia-veteran-claims-adolf-hitler-faked-his-own-death-then-fled-to-south-america-in-submarine-via-tenerife/ar-AAlUjrp&lt;/ref&gt;

بەڵگەنامەیەکی سی ئای ئەی کە لە ٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥دا نووسراوە، تیشک دەخاتە سەر ئیدیعاکانی سەربازێکی پێشووی ئێس ئێس، فیلیپ سیترۆن، کە دەڵێت: «ئەدۆلف ھیتلەر ھێشتا لە ژیاندا بوو و لە دەوروبەری ٢ی کانوونی دووەمی ١٩٥٥ لە [[کۆلۆمبیا]]وە بۆ ئەرژەنتین گەشتی کردووە». و عەلەساس خاوەن بەڵگەنامەکە وێنەیەکی لەگەڵ ھیتلەردا ھەبووە. ھەروەھا لە ڕاپۆرتەکەدا ھاتووە کە سی ئای ئەی «لە دۆخێکدا نییە ھەڵسەنگاندن بۆ ئەم زانیاریانە بکات».&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20191113213711/https://www.cia.gov/library/readingroom/docs/HITLER,%20ADOLF_0003.pdf&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|جەنگی جیھانیی دووەم|ئەڵمانیا}}
[[پۆل:مردنی ئەدۆڵف ھیتلەر]]</text>
      <sha1>8fz3nkf22f4zvw76b9kc46aij2w3fur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247161</id>
    <revision>
      <id>1583651</id>
      <parentid>1497280</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:52:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7703" sha1="b80ds2okp6992nqhs9x8a5wjxttyt8h" xml:space="preserve">{{Infobox International Football Competition|tourney_name=جامی نەتەوەکانی ئەفریقای|year=١٩٧٠|other_titles=کأس أمم أفریقیا 1970|image=|size=|caption=|country=Sudan|dates=٦–١٦ی شوبات|num_teams=8|venues=2|cities=2|champion=Sudan|champion-flagvar=1956|count=1|second=Ghana|third=United Arab Republic|fourth=Ivory Coast|matches=16|goals=51|attendance=|top_scorer=|player=|prevseason=[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]|nextseason=[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢|١٩٧٢]]|updated=}}
'''جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٧٠''' حەوتەمین خولی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقا]] بوو کە لەلایەن [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا]] ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی سوودان بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Reporter|یەکەم=Our|ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=History of the Africa Cup of Nations|ناونیشان=https://eagle.co.ug/2019/06/05/history-of-the-africa-cup-of-nations.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Eagle Online|زمان=en-GB|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231229172307/https://eagle.co.ug/2019/06/05/history-of-the-africa-cup-of-nations.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;ھەروەک ساڵی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]] ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان گەیشتنە یاریی پێش کۆتایی. سودان یەکەم پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێنا و لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی ١–٠ لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گانا|گانای]] بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FlashFootball.com: Africa Cup of Nations 1970 Standings, Results|ناونیشان=https://www.flashfootball.com/africa/africa-cup-of-nations-1970/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.flashfootball.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Africa Cup of Nations: A brief history|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2013/jan/17/african-cup-nations-history|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Elliot|دوایین=Ross}}&lt;/ref&gt;ئەم پاڵەوانێتییە چوارەم یاری کۆتایی لەسەریەک بوو بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گانا|گانا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Africa Cup of Nations {{!}} History, Winners, Trophy, &amp; Facts {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/sports/Africa-Cup-of-Nations|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گینێ|ھەڵبژاردەی گێنێ]] بۆیەکەمجار بەشداریکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 1970|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/70a.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt;

== پاڵاوتەکان ==
٨ تیپی پاڵاوتن بریتین لە:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!ھەڵبژاردە
! شایستە بە…
! یارییەکانی پێشووی پاڵەوانێتی {{تێبینی|'''Bold''' indicates champion for that year, ''Italic'' indicates host.}}
|-
|{{Fb|SUD|1956}}
| میواندارەکان
| {{Sort|02|3}} (''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٧|١٩٥٧]]''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٩|١٩٥٩]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]])
|-
|{{Fb|COD|1966}}
| ھەڵگران
| {{Sort|04|2}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]], '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]''')
|-
|{{Fb|ETH|1897}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|01|6}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٧|١٩٥٧]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٩|١٩٥٩]]، '''''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]]'''''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]، ''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]'')
|-
|{{Fb|CMR|1961}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|05|0}} (یەکەم جار)
|-
|{{Fb|GHA}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|03|3}} ('''''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]'''''، '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]'''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]])
|-
|{{Fb|UAR}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|02|4}} ('''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٧|١٩٥٧]]'''، '''''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٩|١٩٥٩]]'''''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]])
|-
|{{Fb|CIV}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|04|2}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]], [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]])
|-
|{{Fb|GUI}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|05|0}} (یەکەم جار)
|}

== شوێنەکان ==
پێشبڕکێکە لە [[خەرتووم|خەرتوم]] و واد مەدانی ئەنجامدرا.&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! [[خەرتووم|خەرتوم]]
| rowspan=&quot;4&quot; |
! واد مادانی
|-
| یاریگای خەرتوم
| یاریگای واد مادانی
|-
| توانای: '''٣٠ ھەزار کەس'''
| توانای: '''١٥ ھەزار کەس'''
|-
|[[پەڕگە:Khartoum.jpg|150x150پیکسڵ]]
|[[پەڕگە:Wad_Medani_Blue_Nile.jpg|150x150پیکسڵ]]
|}
&lt;/div&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.rsssf.org/tables/70a.html وردەکارییەکان لە RSSSF]
* [http://www.angelfire.com/ak/EgyptianSports/AfricanCup70.html وردەکارییەکان لە www.angelfire.com]
* [http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1968_70.htm#1970 footballmundial.tripod.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120207064517/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1968_70.htm#1970 |date= ٧ی شوباتی ٢٠١٢ }}
* [https://web.archive.org/web/20071012154420/http://www.world-results.net/football/anc/anc1970.html www.world-results.net]
{{جامی نەتەوەکانی ئەفریقا}}
{{پۆلی کۆمنز|African Cup of Nations}}
{{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|تۆپی پێ}}
[[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>b80ds2okp6992nqhs9x8a5wjxttyt8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247169</id>
    <revision>
      <id>1583653</id>
      <parentid>1497281</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:53:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6841" sha1="re6h30ovwa7hmsw0rwz1bptvmku1ux7" xml:space="preserve">{{Infobox international football competition|tourney_name=جامی نەتەوەکانی ئەفریقای|year=١٩٧٢|other_titles=Coupe d'Afrique des Nations 1972|image=|size=|caption=|country=Cameroon|country-flagvar=1961|dates=٢٣ی شوبات – ٥ی ئازار|num_teams=8|venues=2|cities=2|champion=Congo|champion-flagvar=1970|count=1|second=Mali|third=Cameroon|third-flagvar=1961|fourth=Zaire|matches=16|goals=53|attendance=|top_scorer=|player=|prevseason=[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]]|nextseason=[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤|١٩٧٤]]}}
&lt;div class=&quot;shortdescription nomobile noexcerpt noprint searchaux&quot; style=&quot;display:none&quot;&gt;International football competition&lt;/div&gt;
'''جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ساڵی ١٩٧٢''' ھەشتەمین خولی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقا]] بوو کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Africa Cup of Nations {{!}} History, Winners, Trophy, &amp; Facts {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/sports/Africa-Cup-of-Nations|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;لە وڵاتی [[کامیروون]] لە شارەکانی [[یائوندێ|یاوندە]] و دووالا بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Africa Cup of Nations 1972 Results &amp; Odds, Africa - Soccer24.com|ناونیشان=https://www.soccer24.com/africa/africa-cup-of-nations-1972/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.soccer24.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;ھەروەک ساڵی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]] ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان گەیشتنە یاریی پێش کۆتایی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 1972|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/72a.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt;[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەغریب|ھەڵبژاردەی مەغریب]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی تۆگۆ|ھەڵبژاردەی تۆگۆ]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مالی|ھەڵبژاردەی مالی]]، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کینیا|ھەڵبژاردەی کینیا]] بۆ یەکەمجار بەشداریان لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد. [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆنگۆ|کۆماری گەلی کۆنگۆ]] یەکەم پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێنا&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kenya's showing at 1972 Africa Nations Cup|ناونیشان=https://hivisasa.com/posts/kenyas-showing-at-1972-africa-nations-cup|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=hivisasa.com}}&lt;/ref&gt;و لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی ٣–٢ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مالی|لە مالی]] بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Africa Cup of Nations - Matchday overview 1972|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/afrika-cup/spieltag/pokalwettbewerb/AFCN/saison_id/1971/gruppe/A|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Toskin|یەکەم=Robin|سەردێڕ=Martin Ouma ‘Ogwanjo’ the AFCON 1972 hero is dead|ناونیشان=https://www.standardmedia.co.ke/business/football/article/2001369968/martin-ouma-ogwanjo-the-afcon-1972-hero-is-dead|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=The Standard|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== پاڵاوتەکان ==
بۆ یەکەمجار ئیتیۆپیا ڕکابەری نەکرد. ٨ تیپی پاڵاوتن بریتین لە:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!ھەڵبژاردە
! شایستە بە…
! یارییەکانی پێشووی پاڵەوانێتی {{تێبینی|'''Bold''' indicates champion for that year, ''Italic'' indicates host.}}
|-
|{{Fb|CMR|1961}}
| میواندارەکان
| {{Sort|05|1}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]])
|-
|{{Fb|SUD|1956}}
| ھەڵگران
| {{Sort|02|4}} (''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٧|١٩٥٧]]''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٩|١٩٥٩]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]، '''''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]]''''')
|-
|{{Fb|MAR}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|01|0}} (یەکەم جار)
|-
|{{Fb|TOG}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|01|0}} (یەکەم جار)
|-
|{{Fb|MLI}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|01|0}} (یەکەم جار)
|-
|{{Fb|CGO|1970}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|05|1}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]])
|-
|{{Fb|KEN}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|01|0}} (یەکەم جار)
|-
|{{Fb|ZAI}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|03|3}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]، '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]'''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]])
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.rsssf.org/tables/72a.html وردەکارییەکان لە RSSSF]
* [http://www.angelfire.com/ak/EgyptianSports/AfricanCup72.html وردەکارییەکان لە www.angelfire.com]
* [http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1972_74.htm#1972 footballmundial.tripod.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310105759/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1972_74.htm#1972 |date=١٠ی ئازاری ٢٠١٦ }}
* [https://web.archive.org/web/20071012154545/http://www.world-results.net/football/anc/anc1972.html www.world-results.net]

{{جامی نەتەوەکانی ئەفریقا}}
{{پۆلی کۆمنز|African Cup of Nations}}
{{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|تۆپی پێ}}
[[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>re6h30ovwa7hmsw0rwz1bptvmku1ux7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247170</id>
    <revision>
      <id>1583655</id>
      <parentid>1547706</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8121" sha1="fd3cbd8la4ythvow0qhmswm9lxk0xl4" xml:space="preserve">{{Infobox international football competition|tourney_name=جامی نەتەوەکانی ئەفریقای|year=١٩٧٤|other_titles=کأس أمم أفریقیا 1974|image=|size=|caption=|country=Egypt|country-flagvar=1972|dates=١–١٤ی ئازار|num_teams=8|venues=4|cities=4|champion=Zaire|count=2|second=Zambia|second-flagvar=1964|third=Egypt|third-flagvar=1972|fourth=Congo|fourth-flagvar=1970|matches=17|goals=54|attendance=|top_scorer=|player=|prevseason=[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢|١٩٧٢]]|nextseason=[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦|١٩٧٦]]}}
&lt;div class=&quot;shortdescription nomobile noexcerpt noprint searchaux&quot; style=&quot;display:none&quot;&gt;International football competition&lt;/div&gt;'''جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٧٤''' نۆیەمین خولی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقا]] بوو کە لەلایەن [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا]] ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی [[میسر]] بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Philémon|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=AFCON Stories - 1974: Pierre Ndaye Mulamba at the peak of his powers - At a glance|ناونیشان=https://sportnewsafrica.com/en/at-a-glance/afcon-stories-1974-pierre-ndaye-mulamba-at-the-peak-of-his-powers/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Sport News Africa|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231229145753/https://sportnewsafrica.com/en/at-a-glance/afcon-stories-1974-pierre-ndaye-mulamba-at-the-peak-of-his-powers/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Africa Cup of Nations 1974 results, Football Africa - Flashscore|ناونیشان=https://www.flashscore.info/football/africa/africa-cup-of-nations-1974/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.flashscore.info|زمان=en-AE}}&lt;/ref&gt; ھەروەک [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢]] ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان گەیشتنە یاریی پێش کۆتایی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Africa Cup of Nations - Matchday overview 1974|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/afrika-uluslar-kupası/spieltag/pokalwettbewerb/AFCN/saison_id/1973/gruppe/B|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆنگۆ|زەئیر]] دووەم پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێنا (یەکەم سەرکەوتنیان وەک کۆنگۆ-کینشاسا بوو)، لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی ٢–٢ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی زامبیا|زامبیا]] یەکسان بوون بۆیە یارییەکە دووبارە کرایەوە، لە یاریی دووبارەدا بە ئەنجامی ٢–٠ لە یارییەکەی بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ZamFoot|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Throwback Thursday: Match highlights Zambia v Zaire 1974 AFCON final - ZamFoot|ناونیشان=https://zambianfootball.co.zm/throwback-thursday-match-highlights-zambia-v-zaire-1974-afcon-final/,%20https://zambianfootball.co.zm/throwback-thursday-match-highlights-zambia-v-zaire-1974-afcon-final/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en-US}}{{بەستەری مردوو|url=https://zambianfootball.co.zm/throwback-thursday-match-highlights-zambia-v-zaire-1974-afcon-final/,%20https://zambianfootball.co.zm/throwback-thursday-match-highlights-zambia-v-zaire-1974-afcon-final/ |date=ئازاری ٢٠٢٤ }}&lt;/ref&gt; زایر لە کۆتایییەکانی ئەو ساڵەدا بەشداری [[جامی جیھانیی فیفای ١٩٧٤|جامی جیھانیی فیفا]] کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Ndaye Mulamba is living like a pauper 44 years after Zaire red-card farce|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/blog/2018/mar/18/football-pierre-ndaye-mulamba-zaire-1974-world-cup|newspaper=The Guardian|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|issn=0261-3077|زمان=en-GB|یەکەم=Paul|دوایین=Doyle}}&lt;/ref&gt;

== پاڵاوتەکان ==
٨ تیپی پاڵاوتن بریتین لە:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!تیم
! شایستە بە…
! یارییەکانی پێشووی پاڵەوانێتی {{تێبینی|'''Bold''' indicates champion for that year, ''Italic'' indicates host.}}
|-
|{{Fb|EGY|1972}}
| میواندارەکان
| {{Sort|01|5}} ('''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٧|١٩٥٧]]'''، '''''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٩|١٩٥٩]]'''''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]])
|-
|{{Fb|CGO|1970}}
| ھەڵگران
| {{Sort|04|2}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]] '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢|١٩٧٢]]''')
|-
|{{Fb|GUI}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|05|1}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]])
|-
|{{Fb|MRI}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|06|0}} (یەکەم جار)
|-
|{{Fb|UGA}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|04|2}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]], [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]])
|-
|{{Fb|ZAI}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|02|4}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]، '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]'''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢|١٩٧٢]])
|-
|{{Fb|ZAM|1964}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|06|0}} (یەکەم جار)
|-
|{{Fb|CIV}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|03|3}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]])
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەری دەرەکی ==
* {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sayela Walubita, Moses|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=bVbs86NdLSEC&amp;pg=PA5|سەردێڕ=Zambia Sporting Score: A Period of Hits and Misses|بڵاوکەرەوە=iUniverse|ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-١-٤٥٠٢-٧٩١١-٦|پەڕەکان=٢–٣}}
* [https://www.rsssf.org/tables/74a.html وردەکارییەکان لە RSSSF]
* [http://www.angelfire.com/ak/EgyptianSports/AfricanCup74.html وردەکارییەکان لە www.angelfire.com]
* [http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1972_74.htm#1974 footballmundial.tripod.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310105759/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1972_74.htm#1974 |date=١٠ی ئازاری ٢٠١٦ }}
* [https://web.archive.org/web/20071010071105/http://www.world-results.net/football/anc/anc1974.html www.world-results.net]
&lt;references /&gt;{{جامی نەتەوەکانی ئەفریقا}}
{{پۆلی کۆمنز|African Cup of Nations}}
{{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|تۆپی پێ|میسر}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>fd3cbd8la4ythvow0qhmswm9lxk0xl4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247173</id>
    <revision>
      <id>1583657</id>
      <parentid>1497283</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7483" sha1="gsfls81tz3rr8424ktdn9a36o0f6xx6" xml:space="preserve">{{Infobox international football competition|tourney_name=جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦|year=١٩٧٦|other_titles=١٩٧٦ የአፍሪካ ዋንጫ|image=1976 Afcon - logo.png|size=|caption=|country=Ethiopia|dates=٢٩ی شوبات – ١٤ی ئازار|num_teams=8|venues=2|cities=2|champion=Morocco|count=1|second=Guinea|third=Nigeria|fourth=Egypt|fourth-flagvar=1972|matches=18|goals=54|attendance=|top_scorer=|player=|prevseason=[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤|١٩٧٤]]|nextseason=[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٨|١٩٧٨]]}}'''جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٧٦''' خولی دەیەمین [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقا]] بوو کە لەلایەن [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا]] ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی ئیتیۆپیا بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Africa Cup of Nations 1976 Results &amp; Odds, Africa - Soccer24.com|ناونیشان=https://www.soccer24.com/africa/africa-cup-of-nations-1976/|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.soccer24.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt; ھەروەک ساڵی ١٩٧٤ ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. بەلام گۆڕانکارییەک لە قۆناغی دووەم کرد ئەویش یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان لە یەکۆمەڵە کۆکرانەوە ھەر ھەڵبژاردەیەک سێ یاری بەرامبەر یەکتر دەکەن و کام ھەڵبژاردە زۆرترین خاڵ کۆبکاتەوە دەبێتە پاڵەوانی جامەکە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Africa Cup of Nations - Matchday overview 1976|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/africa-cup-of-nations/spieltag/pokalwettbewerb/AFCN/saison_id/1975/gruppe/A|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;دوای ئەوە یارییەکان بەرێوەچوو [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مەغریب|ھەڵبژاردەی مەغریب]] پلەی یەکەمی کۆمەڵەکەی بەدەستھێنا بە کۆکردنەوە پێنج خاڵ، [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گینێ|ھەڵبژاردەی گینێ]] پلەی دووەمی بەدەستھێنا بەکۆکردنەوە چوار خاڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Africa Cup of Nations 1976|ناونیشان=https://www.international-football.net/tournament?compet-id=Africa%20Cup%20of%20Nations&amp;year=1976|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.international-football.net}}&lt;/ref&gt;ئەمە یەکەم نازناوی مەغریب بوو لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA CAF Africa Cup of Nations Ratings|ناونیشان=https://crankshaw-sports-stats.com/int_comp/anc1976f.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=crankshaw-sports-stats.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Morocco keen to lift 'curse' of Africa Cup of Nations|ناونیشان=https://www.france24.com/en/live-news/20231228-morocco-keen-to-lift-curse-of-africa-cup-of-nations|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=France 24|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== پاڵاوتەکان ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!تیم
! شایستە بە…
! بەشدارییەکانی پێشووی 
|-
|{{Fb|ETH|1975}}
| میواندارەکان
| {{Sort|01|7}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٧|١٩٥٧]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٩|١٩٥٩]]، '''''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]]'''''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]، ''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]])
|-
|{{Fb|ZAI}}
| ھەڵگران
| {{Sort|03|5}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]، '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]'''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢|١٩٧٢]]، '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤|١٩٧٤]]''')
|-
|{{Fb|MAR}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|07|1}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢|١٩٧٢]])
|-
|{{Fb|GUI}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|06|2}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]], [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤|١٩٧٤]])
|-
|{{Fb|NGR}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|07|1}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]])
|-
|{{Fb|EGY|1972}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|02|6}} ('''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٧|١٩٥٧]]'''، '''''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٩|١٩٥٩]]'''''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]]، ''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤|١٩٧٤]]'')
|-
|{{Fb|SUD}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|03|5}} (''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٧|١٩٥٧]]''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٥٩|١٩٥٩]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]، '''''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]]'''''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢|١٩٧٢]])
|-
|{{Fb|UGA}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|05|3}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤|١٩٧٤]])
|}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [http://www.11v11.com/matches/guinea-v-morocco-14-march-1976-233688 یاری کۆتایی گینیا و مەغریب 11v11.com]
* [https://www.rsssf.org/tables/76a.html وردەکارییەکان لە RSSSF]
* [http://www.angelfire.com/ak/EgyptianSports/AfricanCup76.html وردەکارییەکان لە www.angelfire.com]
* [http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1976_78.htm#1976 footballmundial.tripod.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310082535/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1976_78.htm#1976 |date=١٠ی ئازاری ٢٠١٦ }}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{جامی نەتەوەکانی ئەفریقا}}
{{پۆلی کۆمنز|African Cup of Nations}}
{{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|تۆپی پێ}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>gsfls81tz3rr8424ktdn9a36o0f6xx6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٨</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247176</id>
    <revision>
      <id>1583660</id>
      <parentid>1497284</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8134" sha1="njjit46gv95ugf2px343o0dp6zu3oqn" xml:space="preserve">{{Infobox international football competition|tourney_name=جامی نەتەوەکانی ئەفریقای|year=١٩٧٨|other_titles=|image=|size=|caption=|country=Ghana|dates=5–16 ئازار|num_teams=8|venues=2|cities=2|champion=Ghana|count=3|second=Uganda|third=Nigeria|fourth=Tunisia|fourth-flagvar=|matches=16|goals=38|attendance=|top_scorer=|player=|prevseason=[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦|١٩٧٦]]|nextseason= [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٨٠|١٩٨٠]]|updated=}}
'''جامی نەتەوەکانی ئەفریقا لە ساڵی ١٩٧٨''' یازدەھەمین خولی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقا]] بوو کە لەلایەن یەکێتیی تۆپی پێی ئەفریقا ڕێکدەخرێت. لە وڵاتی [[گانا]] بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=African Nations Cup 1978|ناونیشان=https://www.rsssf.org/tables/78a.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rsssf.org}}&lt;/ref&gt;یاساکانی ئەم خولە گۆڕاکاری تێدا کرا، دوای ئەوەی لە خولی پێشوودا کرابووە قۆناغی کۆتایی کۆمەڵەکان، ھەروەک ساڵی ١٩٧٤ ھەشت ھەڵبژاردە بەشداری ئەم خولەی جامی نەتەوەکانی ئەفریقا کرد و دابەشکران بەسەر دوو کۆمەڵەدا، ھەر کۆمەڵەیەک لە چوار ھەڵبژاردە پێکھاتبوو. یەکەم و دووەمی کۆمەڵەکان گەیشتنە یاریی پێش کۆتایی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Africa Cup of Nations 1978|ناونیشان=https://www.international-football.net/tournament?compet-id=Africa%20Cup%20of%20Nations&amp;year=1978#summary|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.international-football.net}}&lt;/ref&gt;[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی گانا|گانا]] سێیەم پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێنا و لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی ٢–٠ لە [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئووگاندا|ئووگاندای]] بردەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ghana - Uganda, Mar 16, 1978 - Africa Cup of Nations - Match sheet|ناونیشان=https://www.transfermarkt.com/ghana_uganda/index/spielbericht/3577901|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.transfermarkt.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Afcon 1978 winner Polo: Ghana has lost fear factor in Africa {{!}} Goal.com Australia|ناونیشان=https://www.goal.com/en-au/news/afcon-1978-winner-polo-ghana-has-lost-fear-factor-in-africa/rknjhttno4dp1myn72tywn4ur|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.goal.com|زمان=en-AU}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA CAF Africa Cup of Nations Ratings|ناونیشان=https://crankshaw-sports-stats.com/int_comp/anc1978f.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=crankshaw-sports-stats.com}}&lt;/ref&gt; [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆتدیڤوار|کۆتدیڤوار]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی مالی|مالی]] ھەردووکیان لە قۆناغی دووەمی پاڵاوتنەکان دوورخرانەوە: کۆتدیڤوار بەھۆی بەکارھێنانی بەھۆی بەکارھێنانی یاریزانێکی ناشایستە، ھەروەھا مالی دوای ئەوەی ئاسایشی یاریگا و پۆلیس ھێرشیان کردە سەر ناوبژیوانانی یارییەکە لە کاتی یاری گەڕانەوەدا. لە یاری دیارکردنی پلەی سێیەم یارییەکە ھەڵوەشایەوە، دوای ئەوەی لە خولەکی ٤٢ی یارییەکەدا، تونس یاریگای جێھێشت وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە ناوبژیوان کاتێک ئەنجامەکە یەک یە یەک یەکسان بوونەوە بەرامبەر [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی نێجیریا|نێجیریا]]. بەم ھۆیەوە نێجیر بە ئەنجامی ٢–٠ سەرکەوتنی بەدەستھێنا، تونسیش بۆ ماوەی دوو ساڵ قەدەغەکرا، ڕێگری لێکرا بەشداری لە پاڵەوانێتی داھاتوودا بکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Seal|یەکەم=Brian|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠١٣|سەردێڕ=This Day In Football History: 16 March 1978 - The Eagles Of Carthage Get Grounded|ناونیشان=https://tdifh.blogspot.com/2013/03/16-march-1978-eagles-of-carthage-get.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=This Day In Football History}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AFCON 1978: Nigeria beats Tunisia 2-0 to claim AFCON third place|ناونیشان=https://athlet.org/football/can/1978/finals/second-round/1978-03-16-nigeria-tunisia.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=athlet.org}}&lt;/ref&gt;

== پاڵاوتنەکان ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
!تیم
! شایستە بە…
! بەشدارییەکانی پێشووی
|-
|{{Fb|GHA}}
| میواندارەکان
| {{Sort|01|4}} ('''''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]'''''، '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]'''، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠|١٩٧٠]])
|-
|{{Fb|MAR}}
| ھەڵگران
| {{Sort|05|2}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢|١٩٧٢]]، '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦|١٩٧٦]]''')
|-
|{{Fb|NGR}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|05|2}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]], [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦|١٩٧٦]])
|-
|{{Fb|UGA}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|03|4}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤|١٩٧٤]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦|١٩٧٦]])
|-
|{{Fb|ZAM|1964}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|05|1}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤|١٩٧٤]])
|-
|{{Fb|Upper Volta}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|06|0}} (یەکەم جار)
|-
|{{Fb|CGO|1970}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|03|3}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٨|١٩٦٨]] '''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢|١٩٧٢]]''', [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤|١٩٧٤]])
|-
|{{Fb|TUN|}}
| براوەی قۆناغی دووەم
| {{Sort|04|3}} ([[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٢|١٩٦٢]]، [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٣|١٩٦٣]]، ''[[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٦٥|١٩٦٥]]'')
|}
== بەستەرە دەرەکییەکان ==
* [https://www.rsssf.org/tables/78a.html Rec.] [https://www.rsssf.org/tables/78a.html وەرزش.] [https://www.rsssf.org/tables/78a.html دامەزراوەی ئاماری تۆپی پێ (RSSSF)]
* [http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1976_78.htm#1978 footballmundial.tripod.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310082535/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1976_78.htm#1978 |date=١٠ی ئازاری ٢٠١٦ }}
== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}
{{جامی نەتەوەکانی ئەفریقا}}
{{پۆلی کۆمنز|African Cup of Nations}}
{{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|تۆپی پێ}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</text>
      <sha1>njjit46gv95ugf2px343o0dp6zu3oqn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بەنداوی گۆمەسپان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247680</id>
    <revision>
      <id>1583628</id>
      <parentid>1583590</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Gomaspan Dam}}</comment>
      <origin>1583628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5908" sha1="8u3xl16g8hsujanysd53m6fyblio6vv" xml:space="preserve">{{Infobox dam
| name = بەنداوی گۆمەسپان
| name_official = 
| image = Gomaspan Dam 03.jpg
| image_size = 
| image_caption = بەنداوی گۆمەسپان لە قۆناغی دروستکردندا (٢٠٢٤)
| image_alt = 
|location_map         = Kurdistan Region#Iraq#Asia
| location_map_size    = 
| location_map_caption = 
| lat_d   = 36
| lat_m   = 16
| lat_s   = 56
| lat_NS  = N
| long_d  = 44
| long_m  = 20
| long_s  = 10
| long_EW = E
| coordinates_type     = type:landmark
| coordinates_display  = inline,title
| coordinates_ref      =
| country = [[عێراق]]{{ھن}}[[ھەرێمی کوردستان]]
| location = [[دەربەندی گۆمەسپان]], [[پارێزگای ھەولێر]]
| purpose = سەرچاوەی ئاو
| status = UC
| construction_began = ٢٠٠٠
| opening = ٢٠٢٣ 
| demolished = 
| cost = ٨٥٬٥$ ملیۆن
| owner = 
| dam_type = خاکی, کۆنکرێت
| dam_crosses = ڕووباری بەستۆرە
| dam_length = {{Convert|577|m|ft|abbr=on}}
| dam_height = {{Convert|85|m|ft|abbr=on}}
| dam_height_foundation = 
| dam_height_thalweg = 
| dam_elevation_crest = ٨٧٤ م
| dam_width_crest = ١٠ م
| dam_width_base = 
| dam_volume = ١٢٢٣٠٠٠م&lt;small&gt;٣&lt;/small&gt;
| spillway_count = 
| spillway_type = 
| spillway_capacity = ٣١٣م&lt;small&gt;٣&lt;/small&gt;/چ
| res_name = 
| res_capacity_total = {{Convert|215000000|m3|acre.ft|abbr=on}}
| res_capacity_active = 
| res_capacity_inactive = 
| res_catchment = 
| res_surface = 
| res_max_length = 
| res_max_width = 
| res_max_depth = 
| res_elevation = ٨٦٨٬٥ م
| res_tidal_range = 
| plant_name = 
| plant_coordinates = 
| plant_operator = 
| plant_commission = ٢٠١٨.
| plant_decommission = 
| plant_type = ئاساییە
| plant_turbines = ٢ x ١٬٢مگ 
| plant_hydraulic_head = 
| plant_capacity = ٢٬٤مگ
| plant_annual_gen = 
| website = 
| extra = 
}}

'''بەنداوی گۆمەسپان''' بەنداوێکی خاکییە کە ئێستا لەسەر ڕووباری بەستۆرە لە دەربەندی گۆمەسپان لە نزیک [[گۆمەسپان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[عێراق]] دروست دەکرێت. دەکەوێتە نزیکەی ٣٠ کم (١٩ میل) باکووری ڕۆژھەڵاتی [[ھەولێر]].&lt;ref&gt;https://www.kurdistan24.net/en/economy/b20c630f-ae97-47c3-aa31-ce5ec3d6e309&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.researchgate.net/publication/319224993_EXPERIMENTAL_STUDY_TO_EVALUATE_THE_HYDRAULIC_PERFORMANCE_OF_BASTORA_DAM_STEPPED_SPILLWAY&lt;/ref&gt;

ئامانجی سەرەکی بەنداوەکە دابینکردنی [[ئاو]]ە بۆ ئاودێری بەڵام پشتگیری لە وێستگەیەکی بچووکی کارەبای ئاوی 2.4 مێگاوات دەکات. پێشبینی دەکرێت ٤ ھەزار ھێکتار (٩٩٠٠ دۆنم) ئاودێری بکات. دروستکردنی بەنداوی کۆنکرێتی بە بەرزی ٨٥ م (٢٧٩ پێ) لە ساڵی ٢٠١٣ دەستیپێکردووە و پێشبینی دەکرێت لە ساڵی ٢٠٢٣ تەواو بێت.&lt;ref&gt;https://rccdams.co.uk/dams/bastora/{{بەستەری مردوو|url=https://rccdams.co.uk/dams/bastora/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.elconcorde.com/elconcorde/construction/project/iconic/Bastora%20Dam%20and%20Irrigation%20Project {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240104053716/http://www.elconcorde.com/elconcorde/construction/project/iconic/Bastora%20Dam%20and%20Irrigation%20Project |date= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ }}&lt;/ref&gt;

== سوودەکانی ==
سوودە گرنگەکانی بەنداوەکە، جگە لە پاراستنی سامانی [[ئاو]]، بەھێزکردنی ژێرخانی ئابووریی [[ھەرێمی کوردستان]] و ناوچەکە دەبێت، کە بە ھۆیەوە سامانی [[ماسی]] بەرەوپێشتر دەبات؛ ئەمەش وا دەکات بەرھەمی ماسیی ناوخۆیی زیاتر بێت و زیادەکەشی بنێردرێتە دەرەوە.

لە ڕوویەکی دیکەوە، کەرتی گەشتیاری لەو ناوچانەی بەنداوەکەی لێ دروست دەکرێت دەبووژێتەوە، ئەمەش سوودی زۆری بۆ جوانترکردنی ناوچەکە دەبێت و دەبێتە ھۆی سەرنجڕاکێشانی گەشتیاران و قازانج بۆ دانیشتووانی ناوچەکە.

ڕەھەندێکی دیکەی پرۆژەکە، پاراستنی خەڵکە لە کاریگەرییەکانی [[لافاو]]، لەبەرئەوەی لە دوورخستنەوەی مەترسیی ڕوودانی لافاو و زیانگەیاندن بە [[گوند]] و [[شارەدێ]] و [[شارۆچکە]]کانی دەوروبەری کاریگەریی دەبێت.&lt;ref&gt;https://gov.krd/dmi/activities/news-and-press-releases/2023/june/بەنداوی-بەستۆرە-سوودی-فرەجۆر-و-دابینکردنی-ئاسایشی-زیاتری-ئاو/{{بەستەری مردوو|url=https://gov.krd/dmi/activities/news-and-press-releases/2023/june/%D8%A8%DB%95%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B3%D8%AA%DB%86%D8%B1%DB%95-%D8%B3%D9%88%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%81%D8%B1%DB%95%D8%AC%DB%86%D8%B1-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D9%88/ |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ }}&lt;/ref&gt;


== ئەمانەش ببینە ==
* [[بەنداوەکانی کوردستان]]

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان|وزە|ئاو}}
{{بەنداوەکانی کوردستان}}
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Gomaspan Dam}}

[[پۆل:بەنداوەکانی کوردستان]]
[[پۆل:بەنداوەکان]]
[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:پارێزگای ھەولێر]]</text>
      <sha1>8u3xl16g8hsujanysd53m6fyblio6vv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253851</id>
    <revision>
      <id>1583722</id>
      <parentid>1582318</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T02:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20270" sha1="3b7rji7y6dhl6jjvzc7263p2ep522uz" xml:space="preserve">{{ویکیسازی}}
{{ڕۆمانە کوردییەکان|2=ڕۆمانی فڕینی پردەکان.}}[[دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ]] ناسراو بە ([[دڵشاد کاوانی]])[[پەڕگە:دڵشاد_ڕەزای_کاوانی.jpg|alt=لە دایکبووی شاری قەزوین. ئێران.|دڵشاد کاوانی نووسەر و ڕۆماننووس
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ناو
!دڵشاد کاوانی
|-
|پیشە
|نووسەر و ڕۆماننووس و وەرگێڕ.
|-
|لە دایکبووی
|١/٧/١٩٧٨
|-
|شوێنی لە دایکبوون
|قەزوین. ئێران.
|-
|دەستپێکردنی نووسین
|١٩٩٦
|-
|شوێنی نیشتەجێبوون
|شەقڵاوە. هەولێر. باشووری کوردستان
|-
|زمانەکانی
|کوردی. عەرەبی. فارسی. ئینگلیزی.
|-
|کتێبە چاپکراوەکانی
|چواردە کتێب.
|-
|کتێبە چاپنەکراوەکانی
|دوانزە کتێب.
|-
|خەڵاتەکانی بەدەستی هێناوە
|حەڤدە خەڵاتی ناوخۆیی و دەرەوە.
|-
|بڕوانامەكانی بەدەستی هێناوە
|بیست و چوار ناوخۆیی و دەرەوە.
|}
|وێنۆک|220x220پیکسڵ]]

== ژیاننامەی نووسەر ==
نووسەر و وەرگێڕ و چیرۆکنووس ڕۆماننووس و ڕۆژنامەنووس. چالاکوان لە بواری ڕێکخراوەیی و مافەکانی مرۆڤ. 
لەدایکبووی 01-07-1978 شاری [[قەزوین|قەزوینی]] وڵاتی ئێرانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=دڵشاد کاوانی|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20210324200304393131|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdipedia.org}}&lt;/ref&gt;
نووسەر تاکوو ئێستا خاوەنی (17) خەڵات و زیاتر لە (24) بڕوانامەی ڕێزلێنانی ئەدەبیی و ڕۆژنامەنووسییە.[https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20210324200304393131&amp;lng=3]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=میدیا |یەکەم=گوڵان |سەردێڕ=دڵشاد كاوانی كتێبی(فەلسەفەی بیركردنەوە)ی بڵاوكردەوە |ناونیشان=https://www.gulanmedia.com/so/story/334590/%D8%AF%DA%B5%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%83%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C(%D9%81%DB%95%D9%84%D8%B3%DB%95%D9%81%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95)%DB%8C-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%AF%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawI0B_BleHRuA2FlbQIxMQABHS_vLeJZRLsgL9pz8zI8re6GUCGv5nhyF_S8AW_ZN9y07iJcamcuxdkgGg_aem_M-Uo9t9w6BIlouT-RS_Gog |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=گوڵان مێدیا |زمان=so}}&lt;/ref&gt; بە دەیان وتار و چاوپێکەوتن و نووسین لە ڕۆژنامە و گۆڤار و وێب سایتەکانی کوردستان و جیهان لە وانە ڕۆژنامەی گاردیان و تایمز، ویب سایتی بەناوبانگی بەریتانی Iwprو &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=يعزف العراقيون عن اطباء الاسنان الى شجرة العجائب|ناونیشان=https://iwpr.net/ar/global-voices/yzf-alraqywn-n-atba-alasnan-aly-shjrt-aljayb|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=iwpr.net|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;چەند نووسینەکانی لە زمانی کوردی وەرگێڕدراونەتە سەر زمانی [[عەرەبی]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=المستويات والعقبات - ديوان العرب|ناونیشان=https://www.diwanalarab.com/%D8%B3%D9%8A%D8%AA%D9%85-%D9%86%D8%B4%D8%B1-%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%82%D8%AF%D9%8A|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.diwanalarab.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=أطفال النار – طيوب|ناونیشان=https://tieob.com/archives/67663|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|زمان=ar}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:سەرجەم بەرهەمەکانی نووسەر.jpg|alt=سەرجەم کتێبە چاپکراوەکانی نووسەر و ڕۆمانووس دڵشاد کاوانی|وێنۆک|سەرجەم بەرهەمەکانی دڵشاد کاوانی]]
و ئینگلیزی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraqi Kurds snub dentists for Miracle Tree|ناونیشان=https://ekurd.net/mismas/articles/misc2006/8/kurdlocal203.htm|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ekurd.net|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240608021643/https://ekurd.net/mismas/articles/misc2006/8/kurdlocal203.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;الجسور&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.raialyoum.com/%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B3%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A9-%D9%87%D9%8A-%D8%B1/|سەردێڕ=دلشاد كاواني: رواية الجسور الطائرة هي رواية مختلفة تمامًا|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;الطائر جگە لەوەی چیرۆکەکانی وەرگێڕدراونەتە سەر زمانی فارسی&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نوبری مرگ را دیدم – کوردستان و کورد|ناونیشان=https://fa.kurdistanukurd.com/?p=49201|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://fa.kurdistanukurd.com/?p=49201 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; و چەندین چیرۆکی لە فارسییەوە کردۆتە کوردی و لەبارەی فکر و مەعریفە دەنووسێت و خاوەنی چواردە کتێبی چاپکراوە و دوازدە کتێبیتری ئامادەیە بۆ چاپ.
[[پەڕگە:ڕۆمانی_فڕینی_پردەکان.jpg|alt=چاپخانەی پانکە. سلێمانی. وەشانی ڤیم فاوندەیشن. ساڵی ٢٠٢٣|وێنۆک|ڕۆمانی فڕینی پردەکان. چاپی یەکەم ساڵی ٢٠٢٣]]

== بەرهەمە چاپکراوەکانی ==
1-[[بەڕێگاوە]]. ڕۆمان، چاپی ساڵی 2020 چاپخانەی جەنگەل تاران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کورتە باسێک... (رۆمانى بە ڕێگاوە)|ناونیشان=https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=88178|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.kurdistanpost.nu|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240608024649/https://www.kurdistanpost.nu/?mod=news&amp;id=88178|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

2-[[نۆبەرەی مەرگم دیت]]. کۆمەڵە چیرۆک، چاپی ساڵی 2021 چاپخانەی جەنگەل تاران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دڵشاد کاوانی دووه‌م كتێبى چاپ و بڵاو دەكاته‌وه‌|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=119828&amp;Jor=5|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.wishe.net}}&lt;/ref&gt;

3-[[بیرۆکەکانی سەرکەوتن]]. پەرەپێدانی مرۆیی، چاپی ساڵی 2022 چاپخانەی چوارچرا.سلێمانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دوو کتێبی هاوبەشی گرنگ لە بواری پەرەپێدانی مرۆیی بڵاودەکرێنەوە – Denegkan|ناونیشان=https://dengekan.info/archives/23002|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;

4-[[سەرکەوتن دوای شکست]]. پەرەپێدانی مرۆیی، چاپی ساڵی 2022 چاپخانەی چوارچرا.سلێمانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دوو کتێبی هاوبەشی گرنگ لە بواری پەرەپێدانی مرۆیی بڵاو دەکرێنەوە|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=131446&amp;Jor=5|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.wishe.net}}&lt;/ref&gt;

5-[[ئاست و ئاستەنگ]]. کتێبی ڕەخنەیی ئەدەبیی. چاپی ساڵی 2023 چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کتێبی رەخنەیی ئاست و ئاستەنگ‌|ناونیشان=https://knwe.org/KU/Details/7484|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=knwe.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240608021644/https://knwe.org/KU/Details/7484|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

6-[[ئازادی لێپێچینەوە لە فەلسەفەی سارتەردا]]. کتێبی فکری فەلسەفی. چاپی ساڵی 2023 چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کتێبێک دەربارەی &quot;سارتەر&quot; بڵاو دەکرێتەوە|ناونیشان=http://www.awene.com/detail?article=91260|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.awene.com}}&lt;/ref&gt;

7-[[ڕۆمانى بەڕێگەوە]]. چاپى یەکەمى سوویدى ساڵى 2023.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فرۆشگە|ناونیشان=http://49plusbooks.com/shop-1.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=49Books}}{{بەستەری مردوو|url=http://49plusbooks.com/shop-1.html |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

8-ڕۆمانى [[فڕینى پردەکان]]. چاپى ساڵى 2023 چاپخانەى پاندا. سلێمانى.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=هەموو شتێک دەربارەی ڕۆمانی فڕینی پردەکان|ناونیشان=https://ashte.org/index/?p=13639|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Ashte.org}}&lt;/ref&gt;
[[پەڕگە:کۆمەڵە_چیڕۆکی_نۆبەرەی_مەرگم_دیت.jpg|alt=چاپی ساڵی ٢٠٢١. وەشانی ماڵی کتێب. هەولێر|وێنۆک|کۆمەڵە چیرۆکی نۆبەرەی مەرگم دیت.]]
9-[[مێژووی وەرگێڕان لە سەردەمی خەلافەتەکانی ئیسلامیدا]]. ساڵى 2024 چاپخانەى هێڤى.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کتێبى مێژووی وەرگێڕان لە سەردەمی خەلافەتەکانی ئیسلامیدا چاپ و بڵاوکرایەوە|ناونیشان=https://nishtmandialog.com/post/%DA%A9%D8%AA%DB%8E%D8%A8%D9%89-%D9%85%DB%8E%DA%98%D9%88%D9%88%DB%8C-%D9%88%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%8E%DA%95%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%95-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%95%D9%85%DB%8C-%D8%AE%DB%95%D9%84%D8%A7%D9%81%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%8C%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%DA%86%D8%A7%D9%BE-%D9%88-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95?lang=ku|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=ڕێکخراوی دیالۆگی نیشتمان|زمان=ku}}&lt;/ref&gt; هەولێر.مكتبة النور&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%8A-pdf|سەردێڕ=تحميل كتب دلشاد كاواني pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

10- فەلسەفەی بیركردنەوە. هزر و فەلسەفە. چاپی یەكەم. 2024. چاپخانەی بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوكردنەوەی سۆران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=nusar2 |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=کتێبی &quot;فەلسەفەی بیرکردنەوە&quot;کەی دڵشاد کاوانی چاپ و بڵاو بووەوە |ناونیشان=https://hawlerweb.net/adab/2024/11/93882/ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=رۆژنامەی ھەولێر}}&lt;/ref&gt;

11- گرفتی دەق لە ڕۆمانی كوردیدا. چاپی یەكەم 2024. چاپخانەی هێڤی. هەولێر.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=كتێبی ڕه‌خنه‌یی &quot;گرفتی ده‌ق له‌ ڕۆمانی كوردیدا&quot; چاپ و بڵاو ده‌بێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.wishe.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=كتێبی ڕەخنەیی گرفتی دەق - قەڵەم |ناونیشان=https://www.qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |وێبگە=www.qelam.com |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241202201942/https://qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

12- كتێبی پەڕینەوە بە قاچاغ. بیرەوەریی. چاپی ساڵی 2025. چاپخانەی كارۆ. سلێمانی.[https://gulanmedia.com/so/story/349831/%D9%84%DB%95-%D8%B4%DB%95%D9%82%DA%B5%D8%A7%D9%88%DB%95-%D9%83%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C-%28%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D8%BA%29-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawN10Y5leHRuA2FlbQIxMQABHlyvZ66S-ZO2vblCmuit8-c2sW-YquTDEysVnI-I__0HqnVFu9wr0Gp-hKNd_aem_sxJD8_B0DrHSvYqGaTkGug][https://nishtmandialog.com/post/%D8%AF%DA%B5%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%89-%D8%B3%DB%8E-%DA%A9%D8%AA%DB%8E%D8%A8%D9%89-%D9%86%D9%88%DB%8E-%DA%86%D8%A7%D9%BE-%D9%88-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88-%D8%AF%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawN102pleHRuA2FlbQIxMQABHmvXuzw-7lNxCbhM2SCV-gavvZA7ePsalZl2BKfh9IrZWBEb2u8qaXZHT4og_aem_QthxMKdIuH9AdpsiiRKrqA]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=nusar4 |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=دڵشاد کاوانی، سێ کتێبی نوێ بڵاو دەکاتەوە |ناونیشان=https://hawlerweb.net/adab/2025/10/121688/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=رۆژنامەی ھەولێر}}&lt;/ref&gt;

13- كتێبی سەفەری نامەكان. كتێبی ئەرشیفیی. چاپی 2025. چاپخانەی ئیسڕا. تاران.[https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015065744660173&amp;lng=1][https://hawlerweb.net/adab/2025/10/121688/?fbclid=IwY2xjawN106BleHRuA2FlbQIxMQABHr_H8mxMzO3nouzRsq50wx39FhLBDYm2rjKr-ItXG3isq7pEFVEhfFMvhnWC_aem_v6-J5lo-9bj_WgrMghzo5Q]

14- كتێبی شەوە بیابانییەكانم لم. قەسیدە شیعر. چاپی 2025. چاپخانەی چوارچرا. سلێمانی. [https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015072141660175&amp;lng=1]

== بەرهەمە چاپنەکراوەکانی ==
1-خوو و ئاکار، کتێبی هزری و فەلسەفی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کوردیپێدیا |یەکەم=Kurdipedia- |سەردێڕ=دڵشاد کاوانی |ناونیشان=https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20210324200304393131&amp;lng=3 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=Kurdipedia.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دلشاد کاوانی|ناونیشان=https://www.ketablink.com/%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF%20%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=كتابلينك|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240608023555/https://www.ketablink.com/%D8%AF%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%AF%20%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

2-نەردەبان، کتێبی ڕەخنەی ئەدەبی.

3-ڕقێکی ئاوساو، شانۆنامە.

4-کۆمەڵە شیعر.

5-گەوهەری قسان. کۆمەڵە وتە.

6-ئادەم یەکەم مرۆڤ نییە.

7-ژیان و ماناکانى.

8-پشیلە و شانیاى گوڵفرۆش. چیرۆکی منداڵان.

9-بەها لە فەلسەفەدا.

10-بیرەوەرییەکانم.

11-ڕۆمانی در ڕاه. بە زمانی فارسی.

12-کتێبی فلسفة التفکیر. بە زمانی عەرەبی
== سەرچاوەکان ==
&lt;references /&gt;23- ڕ[https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5 ه‌خنه‌یی &quot;گرفتی ده‌ق له‌ ڕۆمانی كوردیدا&quot; چاپ و بڵاو ده‌بێته‌وه‌. سلێمان تاشان. ڕۆژنامەی ئەلكترۆنی وشە.]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=كتێبی ڕه‌خنه‌یی &quot;گرفتی ده‌ق له‌ ڕۆمانی كوردیدا&quot; چاپ و بڵاو ده‌بێته‌وه‌ |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.wishe.net}}&lt;/ref&gt; [https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5]22- [https://hawlerweb.net/adab/2024/11/93882/ 20- https://hawlerweb.net/adab/2024/11/93882/]

24- [https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=175064&amp;Jor=5 كتێبی ڕەخنەیی گرفتی دەق چاپ و بڵاو دەبێتەوە. لە وێب سایتی قەڵەم لە] 27/[https://www.qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241202201942/https://qelam.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4316:ktby-hkhnhyy-grfty-dhq&amp;catid=90&amp;Itemid=491 |date= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ }}/2024

25-[https://gulanmedia.com/so/story/349831/%D9%84%DB%95-%D8%B4%DB%95%D9%82%DA%B5%D8%A7%D9%88%DB%95-%D9%83%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C-%28%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D8%BA%29-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawN10Y5leHRuA2FlbQIxMQABHlyvZ66S-ZO2vblCmuit8-c2sW-YquTDEysVnI-I__0HqnVFu9wr0Gp-hKNd_aem_sxJD8_B0DrHSvYqGaTkGug كتێبی پەڕینەوە بە قاچاغ. بیرەوەریی. چاپی ساڵی 2025. چاپخانەی كارۆ]. سلێمانی.[https://gulanmedia.com/so/story/349831/%D9%84%DB%95-%D8%B4%DB%95%D9%82%DA%B5%D8%A7%D9%88%DB%95-%D9%83%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C-%28%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95-%D8%A8%DB%95-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D8%BA%29-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95?fbclid=IwY2xjawN10Y5leHRuA2FlbQIxMQABHlyvZ66S-ZO2vblCmuit8-c2sW-YquTDEysVnI-I__0HqnVFu9wr0Gp-hKNd_aem_sxJD8_B0DrHSvYqGaTkGug]

26- [https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015065744660173&amp;lng=1 كتێبی سەفەری نامەكان. كتێبی ئەرشیفیی. چاپی 2025. چاپخانەی ئیسڕا.] تاران.[https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015065744660173&amp;lng=1][https://hawlerweb.net/adab/2025/10/121688/?fbclid=IwY2xjawN106BleHRuA2FlbQIxMQABHr_H8mxMzO3nouzRsq50wx39FhLBDYm2rjKr-ItXG3isq7pEFVEhfFMvhnWC_aem_v6-J5lo-9bj_WgrMghzo5Q]

27- [https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015072141660175&amp;lng=1خانەی&amp;#x20;چوارچرا. كتێبی شەوە بیابانییەكانم لم. قەسیدە شیعر. چاپی 2025. چاپخانەی چوارچرا.] سلێمانی. [https://kurdipedia.org/default.aspx?q=20251015072141660175&amp;lng=1]

{{DEFAULTSORT:دڵشاد ڕەزاق ڕەسوڵ. (دڵشاد کاوانی).}}
[[پۆل:نووسەرانی کورد]]
[[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]]
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>3b7rji7y6dhl6jjvzc7263p2ep522uz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ناحیەی بێستانە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>272738</id>
    <revision>
      <id>1583613</id>
      <parentid>1583571</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* ناو */</comment>
      <origin>1583613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12377" sha1="tb8gtm2gavjlkun1q6u73fytrdwxlox" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی بێستانە
| ناوی_فەرمی	           =  
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=   
| جۆری_نیشتنگە		=     [[ناحیە]]
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  Hawler Governorate.png
| شرۆڤەی_وێنە		= نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  =
| قەبارەی_نەخشە  = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە		= 
| دەرزیی_نەخشە		=   
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە	= 
| دەرزیی_نەخشە١	=  
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| پۆتانەکان             = 
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان	= 
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[بێستانەی گەورە]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١٩&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   = 
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	=  [[٢٠٢٤]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		=
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=           
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  
| دانیشتووان_لە			= 
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST		= [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST	= +٤:٣٠
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}
'''ناحیەی بێستانە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة بیستانة''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Bestana SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[بێستانەی گەورە]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000  | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور   |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[بێستانەی گەورە]]یە.
*وشەی بێستانەی گەورە، وشەیەکی لێکدراوە. (بێستان + ە + گەورە). 
* بێستان: واتای باخی [[شووتی]] و [[کاڵەک]] و [[خەیار]] و [[ترۆزی]].
* ە: ئامڕازی ناسینە.
* گەورە: واتای مەزن، زل و قەبە.
* لەم گوندەدا کشتوکاڵ کراوە و بێستانی زۆری ھەبووە بۆیە ناوی بێستانی ھەڵگرتووە، بۆیە پێی دەڵێن بێستانەی گەورە لە بەرئەوەی لە ڕۆژاوای ئەم گوندەوە گوندێکیکە ھەیە بە ناوی [[بێستانەی بچووک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فەرھەنگی وشەدان | ناونیشان = https://bradost.net/ferheng/?detail=&amp;fid=&amp;name=%D8%A8%DB%8E%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = وشەدان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* بەفەرمانی [[مەسروور بارزانی]]، سەرۆکی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]، لە ڕێکەوتی ١٤ی١٢ی٢٠٢٣. ناحیەی بێستانە لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]] ھاتە کایەوە و لکێندرا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]وە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[شیوەپیران]]، [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]]) لە [[ناحیەی شۆڕش]] سەربە [[قەزای کۆیە]] و لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[کانی بزرە]]، [[ڕولکە]]، [[ھەیتە کوژە]]، [[شاقازی]]، [[حەسەن موتریب]]، [[سۆفی برایم]]، [[پونگینە]]، [[میرەکانی خدر]]، [[چاڵەگردەڵە]]، [[ئەزیانە]]، [[قەشقە]]، [[خوڕخوڕ]]، [[دووشیوان، بێستانە|دووشیوان]]، [[پەلکانە، بێستانە|پەلکانە]]) لە [[قەزای قوشتەپە]]، لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[بێستانەی گەورە]]، [[سەرمەزرا]]، [[بێستانەی بچووک]]، [[ئۆمەرەسۆر]]) لە [[ناحیەی دارەتوو]]ی سەر بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.&lt;ref&gt;https://gov.krd/dmi/activities/news-and-press-releases/2023/december/%D8%A8%DB%95-%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%DB%8C-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85-%DA%98%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9-%D9%86%D8%A7%D8%AD%DB%8C%DB%95%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%DB%95-%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%95-%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95/&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی بێستانە:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]]. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی شۆڕش]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی بێستانە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/18396565 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (-) ھەزار کەسە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;

== کشتووکاڵ ==

== شوێنەوار ==

== کارگێڕی ==
{{div col|colwidth=14em}}
* '''[[بێستانەی گەورە]](ناوەند)'''
* [[ئەزیانە]]
* [[ئۆمەرەسۆر]]
* [[بێستانەی بچووک]]
* [[پەلکانە، بێستانە]]
* [[پونگینە، بێستانە]]
* [[چاڵەگردەڵە]]
* [[حەسەن موتریب]]
* [[خوڕخوڕ]]
* [[دووشیوان، بێستانە]]
* [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]]
* [[ڕولکە]]
* [[سەرمەزرا]]
* [[سۆفی برایم]]
* [[شاقازی]]
* [[شیوەپیران]]
* [[قەشقە]]
* [[کانی بزرە]]
* [[میرەکانی خدر]]
* [[ھەیتە کوژە]]
{{Div col end}}

==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی کەسنەزان]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]

== سەرچاوەکان ==

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{پارێزگای دھۆک}}
{{سەرچاوەکان}}


[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]</text>
      <sha1>tb8gtm2gavjlkun1q6u73fytrdwxlox</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583614</id>
      <parentid>1583613</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* جوگرافیا */</comment>
      <origin>1583614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12352" sha1="je2xcifey79pp78exhqyhtou7i24m2k" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی بێستانە
| ناوی_فەرمی	           =  
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=   
| جۆری_نیشتنگە		=     [[ناحیە]]
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  Hawler Governorate.png
| شرۆڤەی_وێنە		= نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  =
| قەبارەی_نەخشە  = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە		= 
| دەرزیی_نەخشە		=   
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە	= 
| دەرزیی_نەخشە١	=  
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| پۆتانەکان             = 
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان	= 
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[بێستانەی گەورە]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١٩&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   = 
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	=  [[٢٠٢٤]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		=
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= ١
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=           
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  
| دانیشتووان_لە			= 
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST		= [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST	= +٤:٣٠
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}
'''ناحیەی بێستانە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة بیستانة''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Bestana SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[بێستانەی گەورە]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٥٧دا  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000  | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور   |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[بێستانەی گەورە]]یە.
*وشەی بێستانەی گەورە، وشەیەکی لێکدراوە. (بێستان + ە + گەورە). 
* بێستان: واتای باخی [[شووتی]] و [[کاڵەک]] و [[خەیار]] و [[ترۆزی]].
* ە: ئامڕازی ناسینە.
* گەورە: واتای مەزن، زل و قەبە.
* لەم گوندەدا کشتوکاڵ کراوە و بێستانی زۆری ھەبووە بۆیە ناوی بێستانی ھەڵگرتووە، بۆیە پێی دەڵێن بێستانەی گەورە لە بەرئەوەی لە ڕۆژاوای ئەم گوندەوە گوندێکیکە ھەیە بە ناوی [[بێستانەی بچووک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فەرھەنگی وشەدان | ناونیشان = https://bradost.net/ferheng/?detail=&amp;fid=&amp;name=%D8%A8%DB%8E%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = وشەدان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* بەفەرمانی [[مەسروور بارزانی]]، سەرۆکی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]، لە ڕێکەوتی ١٤ی١٢ی٢٠٢٣. ناحیەی بێستانە لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]] ھاتە کایەوە و لکێندرا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]وە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[شیوەپیران]]، [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]]) لە [[ناحیەی شۆڕش]] سەربە [[قەزای کۆیە]] و لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[کانی بزرە]]، [[ڕولکە]]، [[ھەیتە کوژە]]، [[شاقازی]]، [[حەسەن موتریب]]، [[سۆفی برایم]]، [[پونگینە]]، [[میرەکانی خدر]]، [[چاڵەگردەڵە]]، [[ئەزیانە]]، [[قەشقە]]، [[خوڕخوڕ]]، [[دووشیوان، بێستانە|دووشیوان]]، [[پەلکانە، بێستانە|پەلکانە]]) لە [[قەزای قوشتەپە]]، لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[بێستانەی گەورە]]، [[سەرمەزرا]]، [[بێستانەی بچووک]]، [[ئۆمەرەسۆر]]) لە [[ناحیەی دارەتوو]]ی سەر بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.&lt;ref&gt;https://gov.krd/dmi/activities/news-and-press-releases/2023/december/%D8%A8%DB%95-%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%DB%8C-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85-%DA%98%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9-%D9%86%D8%A7%D8%AD%DB%8C%DB%95%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%DB%95-%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%95-%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95/&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی بێستانە:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]]. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی شۆڕش]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی بێستانە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/18396565| نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
ژمارەی دانیشتووانی (-) ھەزار کەسە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = گوندەکانی کوردستان لەسەرژمێری ساڵی ١٩٧٧دا  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;

== کشتووکاڵ ==

== شوێنەوار ==

== کارگێڕی ==
{{div col|colwidth=14em}}
* '''[[بێستانەی گەورە]](ناوەند)'''
* [[ئەزیانە]]
* [[ئۆمەرەسۆر]]
* [[بێستانەی بچووک]]
* [[پەلکانە، بێستانە]]
* [[پونگینە، بێستانە]]
* [[چاڵەگردەڵە]]
* [[حەسەن موتریب]]
* [[خوڕخوڕ]]
* [[دووشیوان، بێستانە]]
* [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]]
* [[ڕولکە]]
* [[سەرمەزرا]]
* [[سۆفی برایم]]
* [[شاقازی]]
* [[شیوەپیران]]
* [[قەشقە]]
* [[کانی بزرە]]
* [[میرەکانی خدر]]
* [[ھەیتە کوژە]]
{{Div col end}}

==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی کەسنەزان]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]

== سەرچاوەکان ==

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{پارێزگای دھۆک}}
{{سەرچاوەکان}}


[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]</text>
      <sha1>je2xcifey79pp78exhqyhtou7i24m2k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583616</id>
      <parentid>1583614</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان</comment>
      <origin>1583616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14042" sha1="ei4u1v3zmgkezc4n9wjkjnkdryrqjg4" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی بێستانە
| ناوی_فەرمی	           =  
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=   
| جۆری_نیشتنگە		=     [[ناحیە]]
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  Hawler Governorate.png
| شرۆڤەی_وێنە		= نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  =
| قەبارەی_نەخشە  = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە		= 
| دەرزیی_نەخشە		=   
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە	= 
| دەرزیی_نەخشە١	=  
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| پۆتانەکان             = 
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان	= 
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[بێستانەی گەورە]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١٩&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   = 
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	=  [[٢٠٢٤]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	     	=  دێدەوان خلیل خاڵانی
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ٢٨١٫٨
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=    ٦٤٦       
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= ٨٣٥
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= ٢٦٠
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٢،٥٢٥ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٨٫٩٦
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= ٠
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= ٢٥٢٥
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}
'''ناحیەی بێستانە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة بیستانة''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Bestana SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[بێستانەی گەورە]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf  | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[بێستانەی گەورە]]یە.
*وشەی بێستانەی گەورە، وشەیەکی لێکدراوە. (بێستان + ە + گەورە). 
* بێستان: واتای باخی [[شووتی]] و [[کاڵەک]] و [[خەیار]] و [[ترۆزی]].
* ە: ئامڕازی ناسینە.
* گەورە: واتای مەزن، زل و قەبە.
* لەم گوندەدا کشتوکاڵ کراوە و بێستانی زۆری ھەبووە بۆیە ناوی بێستانی ھەڵگرتووە، بۆیە پێی دەڵێن بێستانەی گەورە لە بەرئەوەی لە ڕۆژاوای ئەم گوندەوە گوندێکیکە ھەیە بە ناوی [[بێستانەی بچووک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فەرھەنگی وشەدان | ناونیشان = https://bradost.net/ferheng/?detail=&amp;fid=&amp;name=%D8%A8%DB%8E%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = وشەدان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* بەفەرمانی [[مەسروور بارزانی]]، سەرۆکی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]، لە ڕێکەوتی ١٤ی١٢ی٢٠٢٣. ناحیەی بێستانە لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]] ھاتە کایەوە و لکێندرا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]وە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[شیوەپیران]]، [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]]) لە [[ناحیەی شۆڕش]] سەربە [[قەزای کۆیە]] و لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[کانی بزرە]]، [[ڕولکە]]، [[ھەیتە کوژە]]، [[شاقازی]]، [[حەسەن موتریب]]، [[سۆفی برایم]]، [[پونگینە]]، [[میرەکانی خدر]]، [[چاڵەگردەڵە]]، [[ئەزیانە]]، [[قەشقە]]، [[خوڕخوڕ]]، [[دووشیوان، بێستانە|دووشیوان]]، [[پەلکانە، بێستانە|پەلکانە]]) لە [[قەزای قوشتەپە]]، لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[بێستانەی گەورە]]، [[سەرمەزرا]]، [[بێستانەی بچووک]]، [[ئۆمەرەسۆر]]) لە [[ناحیەی دارەتوو]]ی سەر بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٤)ی ساڵی ٢٠٢٤، ھێنانەکایە و ترازاندنی چەند ناحیە و گوندێک لە سنوری پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = 
https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی بێستانە:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]]. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی شۆڕش]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی بێستانە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/18396565| نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
* تەواوی دانیشتوانی ئەم ناحیەیە لە نەتەوەی [[کورد]]ن.
* دانیشتوانی ئەم ناحیەیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٥٢٥ [[خێزان]] و ٢،٥٢٥ کەس، کە ١،٢٢٦ [[نێر]] و ١،٢٩٩ [[مێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

== کشتووکاڵ ==
قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی [[باران]] دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی.

== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە ١٩ گوند پێکھاتووە:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لە سەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=14em}}
* '''[[بێستانەی گەورە]](ناوەند)'''
* [[ئەزیانە]]
* [[ئۆمەرەسۆر]]
* [[بێستانەی بچووک]]
* [[پەلکانە، بێستانە]]
* [[پونگینە، بێستانە]]
* [[چاڵەگردەڵە]]
* [[حەسەن موتریب]]
* [[خوڕخوڕ]]
* [[دووشیوان، بێستانە]]
* [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]]
* [[ڕولکە]]
* [[سەرمەزرا]]
* [[سۆفی برایم]]
* [[شاقازی]]
* [[شیوەپیران]]
* [[قەشقە]]
* [[کانی بزرە]]
* [[میرەکانی خدر]]
* [[ھەیتە کوژە]]
{{Div col end}}

==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی کەسنەزان]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]

== سەرچاوەکان ==

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{سەرچاوەکان}}


[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]</text>
      <sha1>ei4u1v3zmgkezc4n9wjkjnkdryrqjg4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583617</id>
      <parentid>1583616</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T14:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* سەرچاوەکان */</comment>
      <origin>1583617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14182" sha1="ptkdl21uku44olo2wskkov790cthoeu" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  ناحیەی بێستانە
| ناوی_فەرمی	           =  
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=   
| جۆری_نیشتنگە		=     [[ناحیە]]
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  Hawler Governorate.png
| شرۆڤەی_وێنە		= نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  =
| قەبارەی_نەخشە  = 70px
| شرۆڤەی_نەخشە		= 
| دەرزیی_نەخشە		=   
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە	= 
| دەرزیی_نەخشە١	=  
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١	= 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١	= 
| پۆتانەکان             = 
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان	= 
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]] 
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]] 
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] 
| جۆری_دابەشکراو٤	= [[پایتەخت|ناوەند]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[بێستانەی گەورە]] 
| جۆری_دابەشکراو٥  = [[ژمارە|ژ.]] [[گوند]]ەکان
| ناوی_دابەشکراو٥   = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;١٩&lt;/span&gt;
| جۆری_دابەشکراو٦  = 
| ناوی_دابەشکراو٦   = 
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[ناحیە]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	=  [[٢٠٢٤]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	     	=  دێدەوان خلیل خاڵانی
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ٢٨١٫٨
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=    ٦٤٦       
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= ٨٣٥
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= ٢٦٠
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٢،٥٢٥ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٨٫٩٦
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= ٠
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= ٢٥٢٥
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}
'''ناحیەی بێستانە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''ناحیة بیستانة''، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Bestana SubDistrict '') یەکێکە لە ناحیەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی شارەدێی [[بێستانەی گەورە]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان  | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf  | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی [[بێستانەی گەورە]]یە.
*وشەی بێستانەی گەورە، وشەیەکی لێکدراوە. (بێستان + ە + گەورە). 
* بێستان: واتای باخی [[شووتی]] و [[کاڵەک]] و [[خەیار]] و [[ترۆزی]].
* ە: ئامڕازی ناسینە.
* گەورە: واتای مەزن، زل و قەبە.
* لەم گوندەدا کشتوکاڵ کراوە و بێستانی زۆری ھەبووە بۆیە ناوی بێستانی ھەڵگرتووە، بۆیە پێی دەڵێن بێستانەی گەورە لە بەرئەوەی لە ڕۆژاوای ئەم گوندەوە گوندێکیکە ھەیە بە ناوی [[بێستانەی بچووک]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فەرھەنگی وشەدان | ناونیشان = https://bradost.net/ferheng/?detail=&amp;fid=&amp;name=%D8%A8%DB%8E%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = وشەدان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* بەفەرمانی [[مەسروور بارزانی]]، سەرۆکی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]، لە ڕێکەوتی ١٤ی١٢ی٢٠٢٣. ناحیەی بێستانە لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]] ھاتە کایەوە و لکێندرا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]وە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[شیوەپیران]]، [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]]) لە [[ناحیەی شۆڕش]] سەربە [[قەزای کۆیە]] و لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[کانی بزرە]]، [[ڕولکە]]، [[ھەیتە کوژە]]، [[شاقازی]]، [[حەسەن موتریب]]، [[سۆفی برایم]]، [[پونگینە]]، [[میرەکانی خدر]]، [[چاڵەگردەڵە]]، [[ئەزیانە]]، [[قەشقە]]، [[خوڕخوڕ]]، [[دووشیوان، بێستانە|دووشیوان]]، [[پەلکانە، بێستانە|پەلکانە]]) لە [[قەزای قوشتەپە]]، لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.
* ترازاندنی گوندەکانی([[بێستانەی گەورە]]، [[سەرمەزرا]]، [[بێستانەی بچووک]]، [[ئۆمەرەسۆر]]) لە [[ناحیەی دارەتوو]]ی سەر بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، لکاندنیان بە ناحیەی بێستانە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٤)ی ساڵی ٢٠٢٤، ھێنانەکایە و ترازاندنی چەند ناحیە و گوندێک لە سنوری پارێزگای ھەولێر  | ناونیشان = 
https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
سنوری ناحیەی بێستانە:
* لە باکوورەوە [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]].
* لە باشوورەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]]. 
* لە ڕۆژھەڵاتەوە [[ناحیەی شۆڕش]].
* لە ڕۆژاواوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی بێستانە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/18396565| نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
* تەواوی دانیشتوانی ئەم ناحیەیە لە نەتەوەی [[کورد]]ن.
* دانیشتوانی ئەم ناحیەیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٥٢٥ [[خێزان]] و ٢،٥٢٥ کەس، کە ١،٢٢٦ [[نێر]] و ١،٢٩٩ [[مێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

== کشتووکاڵ ==
قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی [[باران]] دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی.

== کارگێڕی ==
ئەم ناحیەیە لە ١٩ گوند پێکھاتووە:&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لە سەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=14em}}
* '''[[بێستانەی گەورە]](ناوەند)'''
* [[ئەزیانە]]
* [[ئۆمەرەسۆر]]
* [[بێستانەی بچووک]]
* [[پەلکانە، بێستانە]]
* [[پونگینە، بێستانە]]
* [[چاڵەگردەڵە]]
* [[حەسەن موتریب]]
* [[خوڕخوڕ]]
* [[دووشیوان، بێستانە]]
* [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]]
* [[ڕولکە]]
* [[سەرمەزرا]]
* [[سۆفی برایم]]
* [[شاقازی]]
* [[شیوەپیران]]
* [[قەشقە]]
* [[کانی بزرە]]
* [[میرەکانی خدر]]
* [[ھەیتە کوژە]]
{{Div col end}}

==ئەمانەش ببینە==
* [[قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی کەسنەزان]]
* [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]

== سەرچاوەکان ==

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}}
{{سەرچاوەکان}}


[[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]
[[پۆل:ناحیەکانی ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ناحیەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:جوگرافیای کوردستان]]
[[پۆل:کوردستان]]
[[پۆل:ھەرێمی کوردستان]]
[[پۆل:ھەولێر]]</text>
      <sha1>ptkdl21uku44olo2wskkov790cthoeu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دارەتوو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277073</id>
    <revision>
      <id>1583598</id>
      <parentid>1583534</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10744" sha1="so4i4ptmrwolsak6jrvfkgufaxeh5kt" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  دارەتوو
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| دارتو }}&lt;br&gt;{{lang-en| Daratu    }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord|  36.12633|44.04612 }}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی دارەتوو'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.12633|44.04612 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;&lt;/ref&gt;  
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= ٢٠٠٢
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= تۆڵە مەھدی خۆشناو 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ١٢٫٧
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٢١٠        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٦١،٣٦٠ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٤٨٣١٫٥
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''دارەتوو''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. دارەتوو ناوەندی [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی دارەتوو وشەیەکی لێکدراوە، [[دار]] + [[توو]]. گوایە گوندی دارەتوو لە سەردەمی عوسمانیدا ئاوەدان کراوەتەوە و کانییەکی ھەبووە و دوو دار تووی لە تەنیشت بووە، ئیتر لەوەوە ناوەکەی وەرگرتووە.

== جوگرافیا ==
شارەدێی دارەتوو ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە شاری [[ھەولێر]].
* لە باشوورەوە گوندی [[باغەمرە ئەفەندی]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[باغەمرە شەھاب]].
* لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دارەتوو | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/9991770213 | نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
سەرەتا دارەتوو گوندێک بوو، پاش ساڵی(١٩٨٩) کە [[ڕژێمی بەعس]] گوندەکانی ئێستای [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] و [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای پشدەر]] و [[قەزای ڕانیە]]ی ڕاگواست و لە کۆمەڵگەی دارەتوودا نیشتەجێی کردن. پاش فراوان بوون و زیاد بوونی دانیشتوان لە بەرواری(١٢\٥\٢٠٠٢)دا [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] ھاتە کایەوە و دارەتوو بووە ناوەندی و بووە [[شارەدێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی دارەتوو| ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/407 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]</text>
      <sha1>so4i4ptmrwolsak6jrvfkgufaxeh5kt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583671</id>
      <parentid>1583598</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T19:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */</comment>
      <origin>1583671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10736" sha1="po9olahyra4juddn0t97k179abb6yt0" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  دارەتوو
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| دارتو }}&lt;br&gt;{{lang-en| Daratu    }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord|  36.12633|44.04612 }}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی دارەتوو'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.12633|44.04612 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= ٢٠٠٢
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= تۆڵە مەھدی خۆشناو 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ١٢٫٧
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٢١٠        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٦١،٣٦٠ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٤٨٣١٫٥
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''دارەتوو''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. دارەتوو ناوەندی [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی دارەتوو وشەیەکی لێکدراوە، [[دار]] + [[توو]]. گوایە گوندی دارەتوو لە سەردەمی عوسمانیدا ئاوەدان کراوەتەوە و کانییەکی ھەبووە و دوو دار تووی لە تەنیشت بووە، ئیتر لەوەوە ناوەکەی وەرگرتووە.

== جوگرافیا ==
شارەدێی دارەتوو ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە شاری [[ھەولێر]].
* لە باشوورەوە گوندی [[باغەمرە ئەفەندی]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[باغەمرە شەھاب]].
* لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دارەتوو | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/9991770213 | نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
سەرەتا دارەتوو گوندێک بوو، پاش ساڵی(١٩٨٩) کە [[ڕژێمی بەعس]] گوندەکانی ئێستای [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] و [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای پشدەر]] و [[قەزای ڕانیە]]ی ڕاگواست و لە کۆمەڵگەی دارەتوودا نیشتەجێی کردن. پاش فراوان بوون و زیاد بوونی دانیشتوان لە بەرواری(١٢\٥\٢٠٠٢)دا [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] ھاتە کایەوە و دارەتوو بووە ناوەندی و بووە [[شارەدێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی دارەتوو| ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/407 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]</text>
      <sha1>po9olahyra4juddn0t97k179abb6yt0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583688</id>
      <parentid>1583671</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:08:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* مێژوو */</comment>
      <origin>1583688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12470" sha1="bf77f0c4i414hzn15eh9g7ld8jf7ciw" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  دارەتوو
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| دارتو }}&lt;br&gt;{{lang-en| Daratu    }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord|  36.12633|44.04612 }}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی دارەتوو'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.12633|44.04612 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= ٢٠٠٢
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= تۆڵە مەھدی خۆشناو 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ١٢٫٧
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٢١٠        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٦١،٣٦٠ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٤٨٣١٫٥
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''دارەتوو''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. دارەتوو ناوەندی [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی دارەتوو وشەیەکی لێکدراوە، [[دار]] + [[توو]]. گوایە گوندی دارەتوو لە سەردەمی عوسمانیدا ئاوەدان کراوەتەوە و کانییەکی ھەبووە و دوو دار تووی لە تەنیشت بووە، ئیتر لەوەوە ناوەکەی وەرگرتووە.

== جوگرافیا ==
شارەدێی دارەتوو ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە شاری [[ھەولێر]].
* لە باشوورەوە گوندی [[باغەمرە ئەفەندی]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[باغەمرە شەھاب]].
* لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دارەتوو | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/9991770213 | نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
سەرەتا دارەتوو گوندێک بوو، پاش ساڵی(١٩٨٩) کە [[ڕژێمی بەعس]] گوندەکانی ئێستای [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] و [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای پشدەر]] و [[قەزای ڕانیە]]ی ڕاگواست و لە کۆمەڵگەی دارەتوودا نیشتەجێی کردن. پاش فراوان بوون و زیاد بوونی دانیشتوان لە بەرواری(١٢\٥\٢٠٠٢)دا [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] ھاتە کایەوە و دارەتوو بووە ناوەندی و بووە [[شارەدێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی دارەتوو| ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/407 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی ١٩٥٧دا، (١٨٣)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی ١٩٧٧دا، (٣٥٨)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٦،٤٢٥ [[خێزان]] و ٦١،٣٦٠ کەس، کە ٣٠،٨٥٠ [[نێر]] و ٣٠، ٥١٠ [[مێ]]ن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]</text>
      <sha1>bf77f0c4i414hzn15eh9g7ld8jf7ciw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583689</id>
      <parentid>1583688</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:09:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* دانیشتوان */</comment>
      <origin>1583689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12494" sha1="pl9rjeqjbtb00qincgc5evevmii3727" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  دارەتوو
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| دارتو }}&lt;br&gt;{{lang-en| Daratu    }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord|  36.12633|44.04612 }}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی دارەتوو'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.12633|44.04612 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	= ٢٠٠٢
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک	    	= تۆڵە مەھدی خۆشناو 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ١٢٫٧
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٢١٠        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٦١،٣٦٠ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= ٤٨٣١٫٥
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''دارەتوو''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. دارەتوو ناوەندی [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]ە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== ناو ==
ناوی دارەتوو وشەیەکی لێکدراوە، [[دار]] + [[توو]]. گوایە گوندی دارەتوو لە سەردەمی عوسمانیدا ئاوەدان کراوەتەوە و کانییەکی ھەبووە و دوو دار تووی لە تەنیشت بووە، ئیتر لەوەوە ناوەکەی وەرگرتووە.

== جوگرافیا ==
شارەدێی دارەتوو ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە شاری [[ھەولێر]].
* لە باشوورەوە گوندی [[باغەمرە ئەفەندی]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[باغەمرە شەھاب]].
* لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دارەتوو | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/9991770213 | نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]]  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
سەرەتا دارەتوو گوندێک بوو، پاش ساڵی(١٩٨٩) کە [[ڕژێمی بەعس]] گوندەکانی ئێستای [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] و [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای پشدەر]] و [[قەزای ڕانیە]]ی ڕاگواست و لە کۆمەڵگەی دارەتوودا نیشتەجێی کردن. پاش فراوان بوون و زیاد بوونی دانیشتوان لە بەرواری(١٢\٥\٢٠٠٢)دا [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]] ھاتە کایەوە و دارەتوو بووە ناوەندی و بووە [[شارەدێ]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناحیەی دارەتوو| ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/407 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر   |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم شارۆچکەیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی ١٩٥٧دا، (١٨٣)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم شارۆچکەیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی ١٩٧٧دا، (٣٥٨)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم شارۆچکەیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٦،٤٢٥ [[خێزان]] و ٦١،٣٦٠ کەس، کە ٣٠،٨٥٠ [[نێر]] و ٣٠، ٥١٠ [[مێ]]ن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]</text>
      <sha1>pl9rjeqjbtb00qincgc5evevmii3727</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جوان مارتینێز (تۆپی پێ، لەدایکبووی ٢٠٠٧)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278342</id>
    <revision>
      <id>1583667</id>
      <parentid>1497546</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T17:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4324" sha1="t2a3j6cmiflwoejrxfsjyicwo27lvob" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=|youthyears1=2013–2014|youthclubs1=UD Alginet|youthyears2=2014–2023|youthclubs2=[[Levante UD|Levante]]|youthclubs3=→ [[Patacona CF]] (loan)|youthyears3=2021-2022|youthyears4=2023–|youthclubs4=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]|years1=2024–|clubs1=[[Real Madrid C]]|caps1=1|goals1=0|nationalyears1=2023–2024|nationalteam1=[[Spain national under-17 football team|Spain U17]]|nationalcaps1=11|nationalgoals1=0|club-update=23:34, 1 August 2024 (UTC)|nationalteam-update=23:34, 1 August 2024 (UTC)}}

'''جوان مارتینێز لۆزانۆ''' لەدایکبووی ٢٠ی ئابی ٢٠٠٧، [[تۆپی پێ|یاریزانێکی تۆپی پێی]] ئیسپانییە و وەک [[بەرگریکار (تۆپی پێ)|بەرگریکار]] لە [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|یانەی ڕیال مەدرید]] یاری دەکات.

== ژیانی سەرەتایی ==
لە ساڵی ٢٠٠٧ لە شاری ئەلجینێت لە کۆمەڵگەی ڤالێنسیا لە ئیسپانیا لەدایکبووە. [[سێرجیۆ ڕامۆس|سێرجیۆ ڕامۆسی]] یاریزانی هەڵبژاردەی ئیسپانیا وەک بتێکی تۆپی پێی خۆی سەیر کردووە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Joan Martínez, el 'Cubarsí' de la cantera del Real Madrid |ناونیشان=https://www.relevo.com/futbol/liga-primera/joan-martinez-cubarsi-cantera-real-20240516003211-nt.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Relevo |زمان=es}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی وەرزشی یانەکان ==
وەک یاریزانێکی گەنج پەیوەندی کرد بە ئەکادیمیای لاوانی یانەی لیڤانتی ئیسپانیا. پاشان پەیوەندی کرد بە ئەکادیمیای لاوانی ڕیال مەدرید لە لالیگای ئیسپانیا.

== پیشەی نێودەوڵەتی ==
یاریزانێکی نێودەوڵەتی لاوانی ئیسپانیایە. وەک یەکێک لە گرنگترین یاریزانەکانی هەڵبژاردەی تۆپی پێی خوار تەمەن ١٧ ساڵانی ئیسپانیا دادەنرێت. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Tavero |یەکەم=Fernando S. |ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠٢٤ |سەردێڕ=Joan Martínez, el ‘Rambo’ de La Fábrica: “Está preparado” |ناونیشان=https://as.com/futbol/mas_futbol/joan-martinez-el-rambo-de-la-fabrica-esta-preparado-n/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |وێبگە=Diario AS |زمان=es }}{{بەستەری مردوو|url=https://as.com/futbol/mas_futbol/joan-martinez-el-rambo-de-la-fabrica-esta-preparado-n/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== شێوازی یاریکردن ==
بە شێوەیەکی سەرەکی وەک بەرگریکارێک کاردەکات. بە توانای ئاسمانی ناسراوە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Sánchez-Flor |یەکەم=Ulises |ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Joan Martínez se cuela en el casting de centrales del Real Madrid (con Jesús Vallejo mosqueado) |ناونیشان=https://www.elconfidencial.com/deportes/futbol/2024-07-30/joan-martinez-real-madrid-jesus-vallejo-central_3933203/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=elconfidencial.com |زمان=es}}&lt;/ref&gt;

== ژیانی کەسی ==
برایەکی گەورەی هەیە. کوڕی باوکێکی پزیشکی فیزیۆتێراپییە. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Un 'Ramos' en la guarida de Arbeloa |ناونیشان=https://www.marca.com/futbol/real-madrid/2023/10/10/65241d96268e3e26448b458b.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=MARCA |زمان=es}}&lt;/ref&gt;

== ئاماری پیشەیی ==
{{Updated|match played 30 March 2024}}&lt;ref&gt;{{Soccerway|joan-martinez-lozano/934249}}&lt;/ref&gt;{{سەرچاوەکان}}
{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ}}

[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٧]]</text>
      <sha1>t2a3j6cmiflwoejrxfsjyicwo27lvob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بێستانەی گەورە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278476</id>
    <revision>
      <id>1583618</id>
      <parentid>1558414</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T14:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* جوگرافیا */</comment>
      <origin>1583618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12376" sha1="85vx8l4zxlp2tzcqjnabkfo90j9two7" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  بێستانەی گەورە
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| بیستانة الکبیر }}&lt;br&gt;{{lang-en| Graet Bestana    }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|36.04563| 44.19937 }}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی بێستانەی گەورە'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.04563| 44.19937 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&amp;smap=03010300&amp;rnr=140&amp;anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&amp;smap=03010300&amp;rnr=140&amp;anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;  
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی بێستانە]]   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	=  [[٢٠٢٤]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک		= دێدەوان خلیل خاڵانی
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ٠٫٢٧
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٦٤٦        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣٠٠&lt;ref&gt; https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[١٩٧٧]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  ٠٬٧٥٨&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST		= [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST	= +٤:٣٠
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بێستانەی گەورە''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بێستانەی گەورە ناوەندی [[ناحیەی بێستانە]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; 

شارەدێی بێستانەی گەورە لە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]] (٢٥کم) دوورە، وە دووری لە شاری [[ھەولێر]] (٣٠) کیلۆ مەتر دەبێت.
.&lt;ref&gt; https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=18419&amp;Jor=4&lt;/ref&gt;

== ناو ==
وشەی بێستانەی گەورە، وشەیەکی لێکدراوە. (بێستان + ە + گەورە). 
* بێستان: واتای باخی [[شووتی]] و [[کاڵەک]] و [[خەیار]] و [[ترۆزی]].
* ە: ئامڕازی ناسینە.
* گەورە: واتای مەزن، زل و قەبە.
* لەم گوندەدا کشتوکاڵ کراوە و بێستانی زۆری ھەبووە بۆیە ناوی بێستانی ھەڵگرتووە، بۆیە پێی دەڵێن بێستانەی گەورە لە بەرئەوەی لە ڕۆژاوای ئەم گوندەوە گوندێکیکە ھەیە بە ناوی بێستانەی بچووک.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فەرھەنگی وشەدان | ناونیشان = https://bradost.net/ferheng/?detail=&amp;fid=&amp;name=%D8%A8%DB%8E%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = وشەدان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''بێستانەی گەورە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھەڵەجەی گچکە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[کانی بزرە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[ھەڵەجەی گەورە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/#map=15/36.04369/44.19414 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* مێژووی درووست بوونی بۆ (٢٠٠٠) ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە، [[گەردی]]یەکانی دەشتی ھەولێر (٥٠٠) ساڵ پێش ئێستا جارێکی تر ئاوەدانیان کردووەتەوە. بە درێژایی مێژوو (١٣) جار کاولکراوە و سووتاوە. زیاتر لە ٧٠ ساڵە بووەتە ناوەندی پێکەوە گرێدانی گوندەکانی [[دەشتی ھەولێر]].
* بێستانەی گەورە تاوەکوو ساڵی ٢٠٢٤ گوندێک بوو سەر بە [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]، بەڵام لەدوای ئەو بەروارەوە بووە شارەدێ و ناوەندی [[ناحیەی بێستانە]] و خرایە سەر [[قەزای بنەسڵاوە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب  | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(٤)ی ساڵی ٢٠٢٤  | ناونیشان =  https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/| نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ  | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]  }}&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی بێستانە]]

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{پارێزگای ھەولێر}}
{{شارەکانی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}


[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]</text>
      <sha1>85vx8l4zxlp2tzcqjnabkfo90j9two7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583668</id>
      <parentid>1583618</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T18:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <origin>1583668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12651" sha1="gi13qssle0zuor11bhdv2wfw3q8tr1c" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  بێستانەی گەورە
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| بیستانة الکبیر }}&lt;br&gt;{{lang-en| Graet Bestana    }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|36.04563| 44.19937 }}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی بێستانەی گەورە'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.04563| 44.19937 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&amp;smap=03010300&amp;rnr=140&amp;anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&amp;smap=03010300&amp;rnr=140&amp;anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;  
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی بێستانە]]   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	=  [[٢٠٢٤]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک		= دێدەوان خلیل خاڵانی
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ٠٫٢٧
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٦٤٦        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣٦٤ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]]([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧)
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  ٠٬٧٥٨&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٣٠
| کاتناوچە١_DST		= [[ھاوین]]
| جیاوازی١_لە_DST	= +٤:٣٠
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بێستانەی گەورە''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بێستانەی گەورە ناوەندی [[ناحیەی بێستانە]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt; 

شارەدێی بێستانەی گەورە لە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]] (٢٥کم) دوورە، وە دووری لە شاری [[ھەولێر]] (٣٠) کیلۆ مەتر دەبێت.
.&lt;ref&gt; https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=18419&amp;Jor=4&lt;/ref&gt;

== ناو ==
وشەی بێستانەی گەورە، وشەیەکی لێکدراوە. (بێستان + ە + گەورە). 
* بێستان: واتای باخی [[شووتی]] و [[کاڵەک]] و [[خەیار]] و [[ترۆزی]].
* ە: ئامڕازی ناسینە.
* گەورە: واتای مەزن، زل و قەبە.
* لەم گوندەدا کشتوکاڵ کراوە و بێستانی زۆری ھەبووە بۆیە ناوی بێستانی ھەڵگرتووە، بۆیە پێی دەڵێن بێستانەی گەورە لە بەرئەوەی لە ڕۆژاوای ئەم گوندەوە گوندێکیکە ھەیە بە ناوی بێستانەی بچووک.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فەرھەنگی وشەدان | ناونیشان = https://bradost.net/ferheng/?detail=&amp;fid=&amp;name=%D8%A8%DB%8E%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = وشەدان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''بێستانەی گەورە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھەڵەجەی گچکە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[کانی بزرە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[ھەڵەجەی گەورە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/#map=15/36.04369/44.19414 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* مێژووی درووست بوونی بۆ (٢٠٠٠) ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە، [[گەردی]]یەکانی دەشتی ھەولێر (٥٠٠) ساڵ پێش ئێستا جارێکی تر ئاوەدانیان کردووەتەوە. بە درێژایی مێژوو (١٣) جار کاولکراوە و سووتاوە. زیاتر لە ٧٠ ساڵە بووەتە ناوەندی پێکەوە گرێدانی گوندەکانی [[دەشتی ھەولێر]].
* بێستانەی گەورە تاوەکوو ساڵی ٢٠٢٤ گوندێک بوو سەر بە [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]، بەڵام لەدوای ئەو بەروارەوە بووە شارەدێ و ناوەندی [[ناحیەی بێستانە]] و خرایە سەر [[قەزای بنەسڵاوە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب  | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(٤)ی ساڵی ٢٠٢٤  | ناونیشان =  https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/| نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ  | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]  }}&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی بێستانە]]

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{پارێزگای ھەولێر}}
{{شارەکانی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}


[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]</text>
      <sha1>gi13qssle0zuor11bhdv2wfw3q8tr1c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583672</id>
      <parentid>1583668</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T19:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */</comment>
      <origin>1583672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12037" sha1="jcx64l5iawumc7yo722kduz0jarcw5u" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  بێستانەی گەورە
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| بیستانة الکبیر }}&lt;br&gt;{{lang-en| Graet Bestana    }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|36.04563| 44.19937 }}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی بێستانەی گەورە'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.04563| 44.19937 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;  
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی بێستانە]]   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	=  [[٢٠٢٤]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک		= دێدەوان خلیل خاڵانی
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ٠٫٢٧
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٦٤٦        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣٦٤ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بێستانەی گەورە''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بێستانەی گەورە ناوەندی [[ناحیەی بێستانە]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

شارەدێی بێستانەی گەورە لە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]] (٢٥کم) دوورە، وە دووری لە شاری [[ھەولێر]] (٣٠) کیلۆ مەتر دەبێت.
.&lt;ref&gt; https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=18419&amp;Jor=4&lt;/ref&gt;

== ناو ==
وشەی بێستانەی گەورە، وشەیەکی لێکدراوە. (بێستان + ە + گەورە). 
* بێستان: واتای باخی [[شووتی]] و [[کاڵەک]] و [[خەیار]] و [[ترۆزی]].
* ە: ئامڕازی ناسینە.
* گەورە: واتای مەزن، زل و قەبە.
* لەم گوندەدا کشتوکاڵ کراوە و بێستانی زۆری ھەبووە بۆیە ناوی بێستانی ھەڵگرتووە، بۆیە پێی دەڵێن بێستانەی گەورە لە بەرئەوەی لە ڕۆژاوای ئەم گوندەوە گوندێکیکە ھەیە بە ناوی بێستانەی بچووک.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فەرھەنگی وشەدان | ناونیشان = https://bradost.net/ferheng/?detail=&amp;fid=&amp;name=%D8%A8%DB%8E%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = وشەدان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''بێستانەی گەورە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھەڵەجەی گچکە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[کانی بزرە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[ھەڵەجەی گەورە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/#map=15/36.04369/44.19414 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* مێژووی درووست بوونی بۆ (٢٠٠٠) ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە، [[گەردی]]یەکانی دەشتی ھەولێر (٥٠٠) ساڵ پێش ئێستا جارێکی تر ئاوەدانیان کردووەتەوە. بە درێژایی مێژوو (١٣) جار کاولکراوە و سووتاوە. زیاتر لە ٧٠ ساڵە بووەتە ناوەندی پێکەوە گرێدانی گوندەکانی [[دەشتی ھەولێر]].
* بێستانەی گەورە تاوەکوو ساڵی ٢٠٢٤ گوندێک بوو سەر بە [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]، بەڵام لەدوای ئەو بەروارەوە بووە شارەدێ و ناوەندی [[ناحیەی بێستانە]] و خرایە سەر [[قەزای بنەسڵاوە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب  | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(٤)ی ساڵی ٢٠٢٤  | ناونیشان =  https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/| نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ  | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]  }}&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی بێستانە]]

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{پارێزگای ھەولێر}}
{{شارەکانی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}


[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]</text>
      <sha1>jcx64l5iawumc7yo722kduz0jarcw5u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583675</id>
      <parentid>1583672</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T19:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MFTG</username>
        <id>21816</id>
      </contributor>
      <comment>/* مێژوو */</comment>
      <origin>1583675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13746" sha1="tf5swrzj6jo7ryyqly8qpqe3vhl9xbp" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  بێستانەی گەورە
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| بیستانة الکبیر }}&lt;br&gt;{{lang-en| Graet Bestana    }}'''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[شارەدێ]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|36.04563| 44.19937 }}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''شارەدێی بێستانەی گەورە'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.04563| 44.19937 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;  
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی بێستانە]]   
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= بوون بە [[شارەدێ]]
| ڕێکەوتی_دامەزران	=  [[٢٠٢٤]]
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= بەڕێوەبەری ناحیە
| ناوی_سەرۆک		= دێدەوان خلیل خاڵانی
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= ٠٫٢٧
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٦٤٦        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٣٦٤ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''بێستانەی گەورە''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بێستانەی گەورە ناوەندی [[ناحیەی بێستانە]]یە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

شارەدێی بێستانەی گەورە لە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]] (٢٥کم) دوورە، وە دووری لە شاری [[ھەولێر]] (٣٠) کیلۆ مەتر دەبێت.
.&lt;ref&gt; https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&amp;jmare=18419&amp;Jor=4&lt;/ref&gt;

== ناو ==
وشەی بێستانەی گەورە، وشەیەکی لێکدراوە. (بێستان + ە + گەورە). 
* بێستان: واتای باخی [[شووتی]] و [[کاڵەک]] و [[خەیار]] و [[ترۆزی]].
* ە: ئامڕازی ناسینە.
* گەورە: واتای مەزن، زل و قەبە.
* لەم گوندەدا کشتوکاڵ کراوە و بێستانی زۆری ھەبووە بۆیە ناوی بێستانی ھەڵگرتووە، بۆیە پێی دەڵێن بێستانەی گەورە لە بەرئەوەی لە ڕۆژاوای ئەم گوندەوە گوندێکیکە ھەیە بە ناوی بێستانەی بچووک.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فەرھەنگی وشەدان | ناونیشان = https://bradost.net/ferheng/?detail=&amp;fid=&amp;name=%D8%A8%DB%8E%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = وشەدان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== جوگرافیا ==
شارەدێی '''بێستانەی گەورە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛
* لە باکوورەوە گوندی [[ھەڵەجەی گچکە]].
* لە باشوورەوە گوندی [[کانی بزرە]].
* لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ڕەسوڵ بسکۆڵ]].
* لە ڕۆژاواوە گوندی [[ھەڵەجەی گەورە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/#map=15/36.04369/44.19414 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

== مێژوو ==
* مێژووی درووست بوونی بۆ (٢٠٠٠) ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە، [[گەردی]]یەکانی دەشتی ھەولێر (٥٠٠) ساڵ پێش ئێستا جارێکی تر ئاوەدانیان کردووەتەوە. بە درێژایی مێژوو (١٣) جار کاولکراوە و سووتاوە. زیاتر لە ٧٠ ساڵە بووەتە ناوەندی پێکەوە گرێدانی گوندەکانی [[دەشتی ھەولێر]].
* بێستانەی گەورە تاوەکوو ساڵی ٢٠٢٤ گوندێک بوو سەر بە [[ناحیەی دارەتوو، ھەولێر|ناحیەی دارەتوو]]، بەڵام لەدوای ئەو بەروارەوە بووە شارەدێ و ناوەندی [[ناحیەی بێستانە]] و خرایە سەر [[قەزای بنەسڵاوە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب  | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(٤)ی ساڵی ٢٠٢٤  | ناونیشان =  https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/| نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ  | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]  }}&lt;/ref&gt;

== دانیشتوان ==
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی ١٩٥٧دا، (١٩٣)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی ١٩٧٧دا، (٣٠٠)کەس بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;
* دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٨٦  [[خێزان]] و ٣٦٤  کەس، کە ١٨٤ [[نێر]] و ١٨٠ [[مێ]]ن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;

== ئەمانەش ببینە ==
* [[قەزای بنەسڵاوە]]
* [[ناحیەی بێستانە]]

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}

{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}}
{{پارێزگای ھەولێر}}
{{شارەکانی کوردستان}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}


[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]]</text>
      <sha1>tf5swrzj6jo7ryyqly8qpqe3vhl9xbp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خاکی ھیندییەکان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284124</id>
    <revision>
      <id>1583711</id>
      <parentid>1500710</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T22:43:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1714" sha1="61s1e0u1zu0xcnli3m3a08lgtnqu2cs" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}
{{داتابۆکس}}
'''خاکی ھیندییەکان''' بریتییە لە ھەر کۆمەڵگەیەکی خۆبەڕێوەبەری [[ئەمریکییە ڕەسەنەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ھیندییە سوورەکان/ئەمریکییە ڕەسەنەکان]] لە سەرتاسەری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]. وەک پۆلێنێکی یاسایی، ئەمە «ھەموو ئەو زەوییانە لەخۆدەگرێت کە دەکەونە سنووری ھەر [[پاراستنی ناوچە ھیندییەکان|تەرخانکراوێکی ھیندییەوە]]»، «ھەموو کۆمەڵگە پشت بەستووەکانی ھیندی لە ناو سنوورەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان»، و «ھەموو دابەشکارییەکانی ھیندی، کە مافی موڵکایەتی ھیندییەکانیان تێدا نەسڕاوەتەوە».&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=18 U.S.C. 1151 |ناونیشان=https://www.law.cornell.edu/uscode/text/18/1151 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Law.cornell.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=What Is Indian Country? |ناونیشان=http://tribaljurisdiction.tripod.com/id7.html |ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٢ |بڵاوکەرەوە=Tribaljurisdiction.tripod.com }}{{بەستەری مردوو|url=http://tribaljurisdiction.tripod.com/id7.html |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:سیستەمی یاسایی]]
[[پۆل:سەروەری]]</text>
      <sha1>61s1e0u1zu0xcnli3m3a08lgtnqu2cs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:حەمزە حەمری</title>
    <ns>1</ns>
    <id>284576</id>
    <revision>
      <id>1583705</id>
      <parentid>1478477</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T21:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2944" sha1="49qi8351nm4lar8g3zy533g8nx6riwn" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ھەمزە حەمری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1436026 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230321004222/https://www.the-sports.org/t-spfhamza-hamry-fighting-spf575315.html بۆ https://www.the-sports.org/t-spfhamza-hamry-fighting-spf575315.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٦:١٣، ٢ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[حەمزە حەمری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583704 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230321004224/https://www.africatopsports.com/2021/05/10/hamza-hamry-le-combattant-tunisien-bientot-dans-la-cage-de-uae-warriors/ بۆ https://www.africatopsports.com/2021/05/10/hamza-hamry-le-combattant-tunisien-bientot-dans-la-cage-de-uae-warriors/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٢١:٤٩، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>49qi8351nm4lar8g3zy533g8nx6riwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠</title>
    <ns>1</ns>
    <id>286161</id>
    <revision>
      <id>1583652</id>
      <parentid>1450362</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:53:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2900" sha1="e7pispkv3ywgsde8j2savziiyucglf5" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1450361 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231229172307/https://eagle.co.ug/2019/06/05/history-of-the-africa-cup-of-nations.html بۆ https://eagle.co.ug/2019/06/05/history-of-the-africa-cup-of-nations.html زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٣:٢٦، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٠]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583651 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120207064517/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1968_70.htm بۆ http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1968_70.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٦:٥٣، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>e7pispkv3ywgsde8j2savziiyucglf5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286530</id>
    <revision>
      <id>1583597</id>
      <parentid>1583535</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:04:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4940" sha1="e6j2myhoewebke9ktouvpizqr0yc70f" xml:space="preserve">{{Databox}}'''بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا''' ({{Langx|fa|قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا (ص)}}) بارەگای یەکگرتووی فەرماندەیی شەڕکەرانی [[ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|ھێزە چەکدارەکانی ئێرانە]] کە لەژێر فەرماندەیی ڕاستەوخۆی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|ئەرکانی گشتیدایە]]. ئەرکی پلاندانان و ھەماھەنگیی ئۆپەراسیۆنە سەربازییە ھاوبەشەکانی ناو ھێزەکانی ئێرانی پێسپێردراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.tabnak.ir/fa/news/604264/%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%B5-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA|سەردێڕ=فرمانده جدید قرارگاه راهبردی خاتم‌الانبیا(ص) کیست؟|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|زمان=Persian|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221208012907/http://www.tabnak.ir/fa/news/604264/%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%B5-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٨|ناونیشان=https://en.mehrnews.com/news/133191/Iran-follows-defense-deterrence-with-active-presence-on-waters|سەردێڕ=Iran follows defense-deterrence with active presence on waters |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠١٩}}&lt;/ref&gt;

لە ساڵی ٢٠١٦دا بارەگاکە لە ئەرکانی گشتی جیاکرایەوە وەک فەرماندەیییەکی سەربەخۆی ھەمیشەیی کە بەرپرسیار بوو لە فەرماندەیی و کۆنترۆڵکردنی ئۆپەراسیۆنەکان، لەکاتێکدا پێشتر بارەگاکە تەنھا لە کاتی جەنگدا دەتوانرا دابمەزرێت.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20240417023653/https://www.dia.mil/Portals/110/Images/News/Military_Powers_Publications/Iran_Military_Power_LR.pdf&lt;/ref&gt;

لە نیسانی ٢٠٢٤دا، بارەگاکە و فەرماندەی ئەوکاتە [[غوڵامعەلی ڕەشید|ژەنەڕاڵ غولامعەلی ڕەشید]] لەلایەن [[شانشینی یەکگرتوو]]&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=UK and US impose new sanctions on Iran in wake of attack on Israel|ناونیشان=https://www.shropshirestar.com/news/uk-news/2024/04/18/uk-and-us-impose-new-sanctions-on-iran-in-wake-of-attack-on-israel/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٤|ئیش=Shropshire Star|ڕێکەوت=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240503065642/https://www.shropshirestar.com/news/uk-news/2024/04/18/uk-and-us-impose-new-sanctions-on-iran-in-wake-of-attack-on-israel/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; و [[کەنەدا]] سزایان بەسەردا سەپێندرا&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2024/04/canada-imposes-further-sanctions-against-iran.html|سەردێڕ=Not Found|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240515074558/https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2024/04/canada-imposes-further-sanctions-against-iran.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt; لە وەڵامی [[ھێرشی نیسانی ٢٠٢٤ی ئێران بۆ سەر ئیسرائیل|ئۆپەراسیۆنی بەڵێنی ڕاستەقینە]]، ھێرشە مووشەکییەکەی ئێران بۆ سەر ئیسرائیل لە ١٣ی نیسان، کە ئێران گوتی وەک تۆڵەسەندنەوەیەک بووە بەھۆی [[ھێرشی ئیسرائیل بۆ سەر باڵیۆزخانەی ئێران لە دیمەشق|بۆردوومانی ئیسرائیل بۆ باڵیۆزخانەی ئێران لە دیمەشق]] لە ١ی نیساندا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Khatam-al Anbiya Central Headquarters}}
{{شریتی دەروازە|ئیسرائیل|ئێران|شەڕ}}

[[پۆل:سەربازیی ئێران]]</text>
      <sha1>e6j2myhoewebke9ktouvpizqr0yc70f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تێد تەرنەر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288238</id>
    <revision>
      <id>1583685</id>
      <parentid>1583551</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}</comment>
      <origin>1583685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2908" sha1="dqkgnkl70sxl5ik70oz5irp8xax4wpy" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''ڕۆبێرت ئێدوارد تێرنەری سێیەم''' ({{بە ئینگلیزی|Robert Edward Turner III}}؛ ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٣٨ – ٦ی ئایاری ٢٠٢٦) کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا و [[چاکەکاری|خێرخوازێکی]] ئەمریکی بوو. ئەو [[سی ئێن ئێن|تۆڕی ھەواڵی کەیبڵ]] (سی ئێن ئێن)ی دامەزراند، کە یەکەم کەناڵی ھەواڵی کەیبڵی ٢٤ کاتژمێری بوو. سەرباری ئەوە، دەبلیو تی بی ئێسی دامەزراند، کە پێشەنگی چەمکی سوپەرستەیشنی لە [[کێبڵی تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆنی کەیبڵی]]دا کرد، ھەروەھا تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکانی تی بی ئێس و تی ئێن تی.

وەک خێرخوازێک، ١ ملیار دۆلاری بەخشی بۆ دروستکردنی دامەزراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان، کە ڕێکخراوێکی خێرخوازیی گشتییە بۆ فراوانکردنی پشتیوانیی ئەمریکا بۆ [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]. ھەروەھا تێرنەر وەک [[سەرۆک]]ی دەستەی بەڕێوەبەرایەتیی دامەزراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان کاری دەکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://unfoundation.org/|سەردێڕ=United Nations Foundation {{!}} Helping the UN build a better world. |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Unfoundation.org}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ٢٠٠١دا، تێرنەر دەستپێشخەریی ھەڕەشەی ناوکیی لەگەڵ سیناتۆری ئەمریکی سام نەن (دیموکراتی-جۆرجیا) دامەزراند. ئێن تی ئای ڕێکخراوێکی بێلایەنە کە تەرخان کراوە بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستنی جیھانی بە چەکی ناوکی، کیمیایی و بایۆلۆجی و ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەیان. ئەو لە پێشتر وەک ھاوسەرۆکی دەستەی بەڕێوەبەرایەتی کاری دەرکرد.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|Ted Turner}}

{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ئابووری|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|وەرزش|فیلم}}

[[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨]]
[[پۆل:کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)]]
[[پۆل:میلیاردێرە ئەمریکییەکان]]
[[پۆل:کەسایەتییەکانی کارتۆن نێتورۆک]]</text>
      <sha1>dqkgnkl70sxl5ik70oz5irp8xax4wpy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:زەھا حەدید</title>
    <ns>1</ns>
    <id>291150</id>
    <revision>
      <id>1583725</id>
      <parentid>1528465</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T08:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2897" sha1="lcrj0w9grcyi6m7u099xtev7lkyoj9k" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[زەھا حەدید]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1528463 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181222082153/https://www.architecture.com/knowledge-and-resources/knowledge-landing-page/zaha-hadid-receives-royal-gold-medal بۆ https://www.architecture.com/knowledge-and-resources/knowledge-landing-page/zaha-hadid-receives-royal-gold-medal زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٧:٢٨، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[زەھا حەدید]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583724 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181222082203/https://www.floornature.com/zaha-hadid-53/ بۆ https://www.floornature.com/zaha-hadid-53/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٨:٥٥، ١٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>lcrj0w9grcyi6m7u099xtev7lkyoj9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤</title>
    <ns>1</ns>
    <id>291280</id>
    <revision>
      <id>1583656</id>
      <parentid>1546233</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2987" sha1="kn87ugihtapv7k7exi40uax6mcxaqyf" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1546230 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231229145753/https://sportnewsafrica.com/en/at-a-glance/afcon-stories-1974-pierre-ndaye-mulamba-at-the-peak-of-his-powers/ بۆ https://sportnewsafrica.com/en/at-a-glance/afcon-stories-1974-pierre-ndaye-mulamba-at-the-peak-of-his-powers/ زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٩:٢٤، ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC)

== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٤]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583655 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160310105759/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1972_74.htm بۆ http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1972_74.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٦:٥٤، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>kn87ugihtapv7k7exi40uax6mcxaqyf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مردنەکان لە ٢٠٢٦</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295312</id>
    <revision>
      <id>1583596</id>
      <parentid>1583543</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13826" sha1="7dn9jrs9vhfqzi7lfvurk9znfm2nunp" xml:space="preserve">ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٦دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:
* ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

== ئایار ==
=== ٦ ===
* [[تێد تەرنەر]]، ٨٧، کارساز، بەرھەمھێنەری تەلەڤیزیۆنی، خاوەن میدیا، خێرخوازی ئەمریکی و دامەزرێنەری [[سی ئێن ئێن]]، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kandell |یەکەم=Jonathan |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Ted Turner, Creator of CNN and the 24-Hour News Cycle, Dies at 87 |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2026/05/06/business/media/ted-turner-dead.html |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

=== ٢ ===
* [[ناسر بەکرزادە]]، ٢٦، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hanahr.org/ku/%D9%87%DB%95%D9%88%D8%A7%DA%B5/%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%87%DB%8E%D9%86%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%95%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%B1/|سەردێڕ=بەڕێوەچوونی نهێنیی سزای سێدارەی ناسر بەکرزادە و یەعقووب کەریم‌پوور|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوەی مافەکانی مرۆڤی ھانا|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== نیسان ==
=== ٢٨ ===
* [[فارووق ڕەفیق]]، ٦٤–٦٧، نووسەر و توێژەری کورد، نەخۆشیی دڵ.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ava.news/news/48048|سەردێڕ=فارووق ڕەفیق کۆچی دوایی کرد|ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=ئاڤا میدیا}}&lt;/ref&gt;

=== ١٤ ===
* [[غەزال مەولان]]، ١٩، پێشمەرگەی کورد و ئەندامی [[کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان]]، ھێرشی درۆنی.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=The Jerusalem Post: Ghazal, youngest female Kurdish Peshmerga, dies after IRGC strike and medical neglect |ناونیشان=https://www.jpost.com/international/article-893452}}&lt;/ref&gt;

=== ٤ ===
* [[وەحید بەنی عامریان]]، ٣٣–٣٤، بەندکراوی سیاسیی کورد، [[سێدارە|لەسێدارەدان]].&lt;ref&gt;[https://iranhrs.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ زندانی سیاسی وحید بنی عامریان کیست؟ در تاریخ ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد.]&lt;/ref&gt;

== ئازار ==
=== ٢٦ ===
* [[عەلیڕەزا تەنگسیری]]، ٦٣–٦٤، ئەفسەری دەریاییی ئێرانی و فەرماندەی [[ھێزی دەریاییی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|ھێزی دەریاییی سوپای پاسداران]] (لە ٢٠١٨ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Israeli official: IRGC Navy chief killed in strike, was responsible for Hormuz chokehold |ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-official-irgc-navy-chief-killed-in-strike-was-responsible-for-hormuz-chokehold/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦|ئیش=The Times of Israel |issn=0040-7909}}&lt;/ref&gt;

=== ١٨ ===
* [[ئیسماعیل خەتیب]]، ٦٤–٦٥، کەسایەتیی ئایینی، سیاسەتوانی ئێرانی و [[وەزارەتی ھەواڵگری (ئێران)|وەزیری ھەواڵگریی ئێران]] (لە ٢٠٢١ەوە)، تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانیدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Live updates: Iran’s intelligence minister killed by Israel; U.S. unleashes bunker busters |ناونیشان=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-bunker-busters-israel-beirut-lebanon-hezbollah-rcna264012 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=NBC News |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٧ ===
* [[عەلی لاریجانی]]، ٦٧، سیاسەتوان، کەسایەتیی سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠٠٥–٢٠٠٧ و لە ٢٠٢٥ەوە)، [[تیرۆرکردنی عەلی لاریجانی|تیرۆرکردن لە ھێرشی ئاسمانی]]دا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۷ی ئازاری ٢٠٢٦ |سەردێڕ=Number one target: How Israel assassinated Iran’s ‘de-facto leader' Larijani {{!}} The Jerusalem Post |ناونیشان=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-890273 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئازاری ٢٠٢٦ |وێبگە=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١١ ===
* [[ساڵح موسلیم]]، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و ھاوسەرۆکی پێشووی [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پەیەدە]] (٢٠١٠–٢٠١٧ و ٢٠٢٢–٢٠٢٤)، نەشتەرگەری بەھۆی [[سستیی گورچیلە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Salih Muslim, Former PYD Leader, Passed Away in Erbil |ئیش=[[کوردستان ٢٤|Kurdistan 24]] |ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/899856/salih-muslim-former-pyd-leader-dies-in-erbil}}&lt;/ref&gt;

== شوبات ==
=== ٢٨ ===
* کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە [[شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران|ھێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران]]:
** [[عەلی خامنەیی]]، ٨٦، [[ئایەتوڵڵا]]، سەرۆکی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (١٩٨٨–١٩٨٩)، [[سەرۆک کۆماری ئێران]] (١٩٨١–١٩٨٩) و [[ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران|ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ١٩٨٩ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Sanya Burgess |نووسەر٢=Molly Blackall |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=How Trump and Israel's killing of Khamenei played out – hour by hour |ناونیشان=https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=The i Paper |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260303175231/https://inews.co.uk/news/trump-israels-killing-khamenei-played-out-4266623 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
** [[عەبدولڕەحیم مووسەوی]]، ٦٥–٦٦، سەرۆکی [[بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بارەگای گشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٥ەوە) و فەرماندەی گشتیی [[سوپای کۆماری ئیسلامیی ئێران]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=&lt;!-- not stated --&gt; |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=US-Israeli attack kills Iranian Armed Forces Chief |ناونیشان=https://timeskuwait.com/us-israeli-attack-kills-iranian-defense-minister-armed-forces-chief/ |ئیش=Times Kuwait |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;
** [[عەزیز نەسیرزادە]]، ٦٢، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (لە ٢٠٢٤ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Funeral held in Tehran for Iranian commanders killed in US–Israeli strikes |ناونیشان=https://ca.news.yahoo.com/funeral-held-tehran-iranian-commanders-134224573.html |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئازاری ٢٠٢٦|وێبگە=Yahoo News |زمان=en-CA}}&lt;/ref&gt;
** [[محەممەد پاکپوور]]، فەرماندەی گشتیی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] (لە ٢٠٢٥ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel |ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=NDTV News Desk |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260302053407/https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;
** [[عەلی شەمخانی]]، ٧٠، ئەفسەری دەریایی و سیاسەتوان، [[وەزارەتی بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان (ئێران)|وەزیری بەرگری و پاڵپشتیی ھێزە چەکدارەکان]] (١٩٩٧–٢٠٠٥)، سەرۆکی [[ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی]] (٢٠١٣–٢٠٢٣) و ئەندامی [[ئەنجومەنی دەستنیشانکردنی بەرژەوەندیی سیستەم]] (لە ٢٠٢٣ەوە).&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Confirms Killings of IRGC Chief Pakpour, Ali Shamkhani |ناونیشان=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-confirms-killings-irgc-chief-pakpour-ali-shamkani |وێبگە=Middle East Eye |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٦|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩ ===
* [[ئێریک دەین]]، ٥٣، ئەکتەری ئەمریکی، [[سستبوونی ھەناسەدان]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Edel |یەکەم١=Victoria |دوایین٢=Jordan |یەکەم٢=Julie |ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Eric Dane, Grey's Anatomy and Euphoria Star, Dead at 53 Nearly 1 Year After Announcing ALS Diagnosis |ناونیشان=https://people.com/eric-dane-dead-greys-anatomy-star-was-53-11717334 |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠٢٦|magazine=People}}&lt;/ref&gt;

=== ١٥ ===
* [[ڕۆبێرت دوڤاڵ]]، ٩٥، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|author-first1=Daren |author-last1=DeFrank |سەردێڕ=Robert Duvall, Oscar-Winning Acting Legend, Dies at 95 |ناونیشان=https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ئیش=The Wrap |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260216202142/https://www.thewrap.com/culture-lifestyle/culture/robert-duvall-dead/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}&lt;/ref&gt;

=== ٣ ===
* [[سەیفولئیسلام قەزافی]]، ٥٣، سیاسەتوانی لیبی، تیرۆرکردن بە چەک.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|سەردێڕ=Saif al-Islam Gaddafi, son of Libya's late dictator, killed in the northern African country, report say |ناونیشان=https://www.france24.com/en/africa/20260203-seif-al-islam-gaddafi-son-of-libya-s-late-dictator-killed-in-the-northern-african-country-report-say |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢٦|وێبگە=France 24 |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== کانوونی دووەم ==
=== ٢٠ ===
* [[ڕیفعەت ئەسەد]]، ٨٨، ئەفسەری سەربازی و سیاسەتوانی سووری، دواھاتەکانی [[ئەنفلۆنزا]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/01/21/rifaat-al-assad-dies-at-the-age-of-89/|سەردێڕ=Rifaat al-Assad dies at the age of 89|بڵاوکەرەوە=Voice of Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

=== ٩ ===
* [[تی کەی کارتەر]]، ٦٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=''The Thing'' Actor T.K. Carter Dead at 69 |ناونیشان=https://www.tmz.com/2026/01/10/tk-carter-dead-actor-the-thing/ |بڵاوکەرەوە=TMZ|زمان=en-US|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}


== بەستەرە دەرەکییەکان ==
{{پۆلی کۆمنز|2026 deaths}}

{{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}}
{{تووڵی دەروازە|مەرگ|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}}

[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦| ]]</text>
      <sha1>7dn9jrs9vhfqzi7lfvurk9znfm2nunp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سام بەختیار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295360</id>
    <revision>
      <id>1583727</id>
      <parentid>1581214</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T09:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1248" sha1="k00aoq2wlyyfdscre6jrvdr7b7e091u" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{Databox}}'''سام بەختیار''' (١ی ئایاری ١٩٧٣ – ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠) [[خاوەنکار]] و [[نووسەر]]ێک بوو لە بواری [[لەشجوانی]]، [[ئەمریکییە ئێرانییەکان|ئەمریکی ئێرانی]] بوو. &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.hitc.com/en-gb/2020/12/24/who-was-sam-bakhtiar-entrepreneur-and-fitness-youtuber-passes-away/|سەردێڕ=Who was Sam Bakhtiar? Entrepreneur and fitness YouTuber passes away|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=hitc.com}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.hitc.com/en-gb/2020/12/24/who-was-sam-bakhtiar-entrepreneur-and-fitness-youtuber-passes-away/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.entrepreneur.com/article/342280 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=entrepreneur.com}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٣]]
[[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]]</text>
      <sha1>k00aoq2wlyyfdscre6jrvdr7b7e091u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کارل شڤانتسە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295401</id>
    <revision>
      <id>1583606</id>
      <parentid>1583485</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25664" sha1="f6mdc5n0l6brwbqrj60say5jdfyme0w" xml:space="preserve">{{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}}
{{وەرگێڕدراوی ویکیپیدیا|ویکیپیدیای ئینگلیزی}}
'''کارل شوانزەر''' ({{بە ئەڵمانی|Karl Schwanzer}}؛ ٢١ی ئایاری ١٩١٨ – ٢٠ی ئابی ١٩٧٥) تەلارسازێکی نەمساوی بوو. کارل کەسایەتییەکی گرنگی تەلارسازیی دوای جەنگ بوو.

== ژیان ==
شوانزەر لە شاری ڤیێنا لەدایکبووە و ھەر لەوێش کۆچی دوایی کردووە. ھەر لە سەردەمی خوێندنی ئامادەییدا، لە ساڵی ١٩٣٥دا لەگەڵ مامی (کە نجار) بوو خانوویەکی باخیان بۆ خێزانەکەی لە ناوچەی &quot;شافبێرگ&quot; لە ڤیێنا نەخشاند و دروستیان کرد. دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی لە قوتابخانەی &quot;Bundesrealgymnasium Wien 7&quot; لە ساڵی ١٩٣٦، خزمەتی سەربازیی زۆرەملێی لە پاسەوانی نیشتمانیی نەمسا تەواو کرد.

=== خوێندن ===
کارل شوانزەر لە تشرینی یەکەمی ١٩٣٧ەوە دەستی بە خوێندنی تەلارسازی کرد لە '''زانکۆی تەکنیکیی ڤیێنا'''. دەستبەجێ دوای دەرچوونی لە دووەم تاقیکردنەوەی دەوڵەت و وەرگرتنی نازناوی ئەندازیاری ڕێپێدراو، لە پاییزی ١٩٤٠دا گواسترایەوە بۆ شاری ڕیبنیک لە ناوچەی «ڕایخسگاو ئۆبەرسلێزییەن». لە شاری زۆراو (زۆری ئێستا) کە تەنیا چەند کیلۆمەترێک دوور بوو، کارل شوانزەر دوای چەندین ھەوڵی بێسوود دواجار بابەتێکی بۆ تێزی (تیۆری) دکتۆراکەی دۆزییەوە؛ لە ساڵی ١٩٤٢دا پلەی دکتۆرای لە بواری دیزایندا پێبەخشرا بە تێزەکەی لەژێر ناونیشانی «تەلارسازیی نوێ لە ئۆپەرسیلێزیای ڕزگارکراو: بازنەی سۆراو».

ئامانجی ئەم کارە، وەک لە پێشەکییەکەیدا ھاتووە، ئەوە بووە کە جارێکی تر &quot;سیما و ڕوخسارێکی تەواو ئەڵمانی&quot; بەو شارۆچکە بچووکەی پۆڵەندا (١٩٢٠–١٩٣٩) ببەخشێتەوە. ئەو ئەم تێزەی لە کاتی خزمەتی زۆرەملێیدا وەک تەلارسازێکی دیزاینەر لە &quot;Luftgaukommando VIII&quot; نووسیوە. دوای جەنگ، کارل شڤانزەر و خێزانەکەی گواستیانەوە و کارێکی وەک بەڕێوەبەری تەکنیکی لە کۆمپانیای &quot;Allbau&quot; لە بۆدنوێر (ئۆپەر پالاتینایت) دەستکەوت. دواجار لە نیسانی ١٩٤٦دا گەڕایەوە بۆ نەمسا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=گانگل مایەر |یەکەم=فرانتس جەی. |سەردێڕ=کارل شوانزەر - ساڵانی سەرەتای تەلارسازێکی خاوەن ناوبانگی جیھانی |بڵاوکەرەوە=Müry Salzmann |ساڵ=٢٠٢٠ |زمان=de |trans-title=Karl Schwanzer – Die frühen Jahre eines Architekten von Weltruf}}&lt;/ref&gt;

=== چالاکییە تەلارسازییەکان ===
لە ساڵی ١٩٤٧دا، شوانزەر ستۆدیۆیەکی تایبەت بە خۆی کردەوە. لە سەرەتای کارکردنیدا وەک تەلارسازێکی سەربەخۆ، کاری لەسەر پڕۆژەی بچووک دەکرد، وەک ھۆڵی چوونەژوورەوە و پێشانگاکان، کە لە ساڵانی دواتردا بوونە ھۆی وەرگرتنی گرێبەستی نوێ. گرنگ نەبوو ئەرکەکە چەند بچووک بێت، شوانزەر بە وزە و داھێنانێکی ناوازەوە کارەکەی تەواو دەکرد. سەرکەوتن لە پێشبڕکێ نیشتمانی و نێودەوڵەتییەکاندا یارمەتیی گەشەکردنی ستۆدیۆکەی دا و ناوبانگێکی جیھانی پەیدا کرد، ئەویش بە پەیڕەوکردنی ئەو بنەمایەی کە دەیگوت: &quot;کواڵێتی گرنگترە لە ناوبانگ&quot;. شوانزەر ھەمیشە لە ھەوڵی گەیشتن بە لووتکەی بێخەوشیدا بوو، پەرەی بە بیرۆکە بنەڕەتییەکان دەدا لە ڕووی تەلارسازی و کارایییەوە. &quot;کاتژمێر دوای کاتژمێر، ڕۆژ دوای ڕۆژ، و تا درەنگانی شەو، چەندین شێواز و نەخشە دادەنران، وتووێژیان لەسەر دەکرا، دەستکاری دەکران، ڕەتدەکرانەوە و دووبارە دەخرانەوە گەڕ.&quot;

لە ماوەی داھێنانی نێوان ساڵانی ١٩٤٧ بۆ ١٩٧٥، شوانزەر کۆمەڵێک باڵەخانەی جیاوازی پەرەپێدا، کە دیزاینی باڵەخانەکانی بە توندی بەستبووەوە بە کارکردن و پێکھاتەکەیەوە، و زۆرجار بەدوای شێوازی نوێی تەلارسازیدا دەگەڕا. ھەروەھا دیزاینی مۆبایل و کەلوپەلی ناوماڵیشی دەکرد و «پەیمانگای نەمساوی بۆ دیزاین»ی (Österreichische Institut für Formgebung) دامەزراند. لە ساڵی ١٩٦٧دا، دووەم ستۆدیۆی خۆی لە شاری میونشن کردەوە.

=== وانەوتنەوە ===
لە ساڵی ١٩٤٧ تا ١٩٥١، شوانزەر مامۆستا بوو لە '''ئەکادیمیای ھونەرە کارەکییەکان''' لە ڤیێنا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە پرۆفیسۆری ھەمیشەیی لە '''زانکۆی تەکنیکیی ڤیێنا''' و سەرۆکی پەیمانگای تەلارسازی و دیزاین. بۆ ماوەی زیاتر لە ١٥ ساڵ، ژمارەیەکی زۆر لە تەلارسازانی پێگەیاند کە زۆربەیان ناوبانگی جیھانییان پەیدا کرد. لە ساڵانی ١٩٦٥ تا ١٩٦٦، وەک ڕاگری کۆلێژی ئەندازیاری شارستانی و تەلارسازی کاری کردووە.

شوانزەر وەک پرۆفیسۆری میوان لە چەندین زانکۆ داواکراو بوو، لەوانە: '''زانکۆی تەکنیکیی دارمشتات''' (١٩٦٤–١٩٦٥)، '''زانکۆی تەکنیکیی بووداپێست''' (١٩٦٧)، و '''زانکۆی مەلیک سعود''' لە ڕیاز لە عەرەبستانی سعوودی (١٩٧٢).

== باڵەخانە و پڕۆژەکان ==
=== ١٩٥٩–١٩٦٠: فراوانکردنی گۆڕستانی شاھانە (Imperial Crypt) لە ڤیێنا ===
لە ساڵانی شەستەکاندا، بڕیار درا دوو کێشەی سەرەکیی گۆڕستانی شاھانە کە بریتیبوون لە قەرەباڵغی زۆر و ناجێگیری باری کەشوھەوا، لە ڕێگەی فراوانکردنێکی کۆتایییەوە چارەسەر بکرێن. دەبوو شتێکی نوێ و سەربەخۆ بۆ پێکھاتە مێژوویییەکە زیاد بکرێت کە لە ھەمان کاتدا بەھای کەلەپووریی پارێزراو بێت. کراوەیی کارل شوانزەر وەک تەلارسازێک، تەواو گونجاو بوو لەگەڵ ئەو ڕاسپاردە و مەرجانەی کە لەلایەن '''کۆماری نەمسا''' و '''ڕێبازی کاپوچینییەکانەوە''' دیاری کرابوون.

=== فراوانکردنی کەپری نوێی گۆڕستانی شاھانە لە ڤیێنا ===
ئەوەی پێی دەوترێت &quot;کەپری نوێ&quot; (New Vault) لە ساڵی ١٩٦٠ بە شێوازێک دروست کرا کە ھەستی گۆڕێکی ھەڵکەندراو ببەخشێت، کە بە بەکارھێنانی '''تەلارسازیی سەردەم''' وێنا کرابوو. پێکھاتەکە لە سێ توخمی سەرەکی پێکدێت: سەقفەکەی بە پێکھاتەیەکی چرچولۆچی کاریگەر (folded structure) دروست کراوە کە لە '''کۆنکرێتی ڕووت''' (exposed concrete) و قاڵبی زۆر ورد و ناوازە پێکھاتووە. دیوارەکان بە چینێکی تەنک لە بەردی شێوە شەپۆلاوی داپۆشراون کە وەک بەردی ناو ڕووبار دەردەکەون و قەبارەی وردەبەردەکانیان جیاوازە. بۆ زەوییەکە و بنکەی گۆڕەکانیش، '''بەردی دەستکردی''' سادە بەکارھێنراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بوشینگەر |یەکەم=گونتەر |سەردێڕ=کاپوچینییەکان لە نەمسا: مێژوو، ھونەر، ڕۆحییەت |بڵاوکەرەوە=Michael Imhof Verlag |ساڵ=٢٠٢١ |پەڕە=٢٣٤ |ژپنک=٩٧٨-٣-٧٣١٩-٠٩٨٠-٤|زمان=de}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩٦٢: خانووی ڤیێنا ===
خانووەکە لەسەر لێژایییەک بە دوو نھۆم دروست کراوە، کە تێیدا نھۆمی سەرەکی بە باخچەکەوە بەستراوەتەوە. ئەم خانووە چەندین توخمی خلیسکانەی گۆڕاو لەخۆدەگرێت کە ڕێگە بە گرووپبەندی و دابەشکاریی جیاوازی بۆشایییەکان دەدەن. بە دوورکەوتنەوە لە دابەشکاریی چەسپاوی زەوی (floor plan)، شوانزەر کەشێکی فراوانی بۆ شوێنی نیشتەجێبوونەکە خوڵقاندووە. ھەڵبژاردنی کەرەستەی نایاب و وردیش، زیاتر ھەستی ئارامی و تایبەتمەندی بە شوێنەکە بەخشیوە.

=== ١٩٦٤: مۆزەخانەی سەدەی بیستەم، ڤیێنا ===
ئەم باڵەخانەیە کە بە پەیکەرێکی پۆڵایین دروست کراوە، لە بنەڕەتدا وەک «پاوێلیۆنی نەمسا» بۆ '''پێشانگای جیھانیی برۆکسل لە ساڵی ١٩٥٨'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.worldfairs.info/expodetails.php?expo_id=14 |سەردێڕ=پاوێلیۆنی نەمسا لە پێشانگای جیھانی برۆکسل ١٩٥٨ |وێبگە=en.worldfairs.info |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;دیزاین کرابوو. پێکھاتە لاکێشەیییەکە حەوشەیەک لە نێوان کۆڵەکە زەبەلاحەکاندا (pylons) لەخۆدەگرێت، و نھۆمی زەوییەکەشی وەک فەزایەکی داپۆشراو دروست کرابوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mumok.at |سەردێڕ=پاوێلیۆنی نەمسایی بۆ پێشانگای جیھانی لە برۆکسل |بڵاوکەرەوە=Mumok |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;

لە سەرەتادا باڵەخانەکە وەک پێکھاتەیەکی کاتی دیزاین کرابوو، بەڵام دواتر گوازرایەوە بۆ «باخچەی سویسری» لە ڤیێنا و لەوێ گۆڕدرا بۆ مۆزەخانەی ھونەری مۆدێرن. چوارچێوەی پاوێلیۆنی زانیارییەکان بەکارھێنرا بۆ دروستکردنی ھۆڵی چوونەژوورەوە، ئۆفیس، ژووری کارمەندان، ھۆڵێکی بچووکی پێشانگا و ھۆڵێکی وانەوتنەوە. حەوشە ناوەندییەکە داپۆشرا و نھۆمی زەوییەکەش پەنجەرەی شووشەیی بۆ دانرا. ئەمەش سێ ڕووبەری جیاوازی ڕەخساند، بە شێوەیەک کە جگە لە بەشی مۆزەخانەکە، شوێن بۆ مەبەستی تریش ھەبێت. دیزاینە سادە و پوختەکەی (Purist design) ئەم باڵەخانەیە تەواو گونجاو بوو لەگەڵ پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی تەلارسازیی مۆدێرن.

=== ١٩٦٧: پێشانگای جیھانی لە مۆنتریال - باخچەی منداڵانی شاری ڤیێنا ===
باڵەخانەی '''باخچەی منداڵانی شاری ڤیێنا''' لە پێشانگای &quot;ئێکسپۆ مۆنتریال&quot; بە شێوازێک دیزاین کرا کە ڕووکارەکەی جیھانی منداڵان وێنا بکات. ئەمەش لە ڕێگەی بەکارھێنانی سیستمێکی مۆدیولار (پێکھاتەی لێکدراو) ئەنجام درا. بە سوودوەرگرتن لە توخمە ناسراوەکانی یاریی &quot;لێگۆ&quot; و تەلاری منداڵان، دیزاینەکە بە ئامانجی ئەوە بوو کە گونجانی منداڵان لەگەڵ کەشی باخچەکەدا ئاسانتر بکات، ئەویش لە ڕێگەی دروستکردنی پەیوەندییەکی سۆزداری و نزیک لەگەڵ باڵەخانەکەدا. مەبەستەکە ئەوە بوو منداڵان بە ڕاستی چێژ لە '''باڵەخانەکەیان''' وەربگرن، بە خۆشییەوە ڕووی تێبکەن و ئارەزووی گەڕانەوەیان ھەبێت، تەنیا بەھۆی یادەوەرییان لەگەڵ خشتە ڕەنگاوڕەنگەکاندا.

بە پێچەوانەی ڕووکارە دەرەکییە ڕەنگاوڕەنگەکەی، ناوەوەی باڵەخانەکە بە سادەیی ھێڵدرایەوە؛ ئەمەش بۆ ئەوەی دەرفەت بۆ خەیاڵی منداڵەکان بڕەخسێنرێت تاوەکو جیھانێک دروست بکەن کە تێیدا تەنیا خۆیان ڕەنگ و چالاکی تێدا بنەخشێنن.

تێکەڵکردنی نەخشە سەرکەوتووەکانی باخچەی منداڵانی ڤیێنا، بووە ھۆی دروستبوونی ژوورێکی چاوەڕوانی و چالاکیی ھاوبەش، ژووری گۆڕینی جلوبەرگ و تەوالێت کە بە شێوەیەکی دەوڵەمەند ڕێکخرابوون. ھەروەھا چەندین ناوچەی جیاوازی بۆ چالاکییەکانی وەک کاری ناوماڵ، یاری بە بووکەڵە، بیناسازی و وێنەکێشان لەخۆگرتبوو. فەزای ناوەوە لە چەقی باخچەکەوە بۆ دەرەوە دەردەچێت، بەمەش ناوەوە و دەرەوە لە ژینگەیەکی ھاوبەشدا بۆ منداڵان یەکدەگرنەوە.

=== ١٩٦٧: پاوێلیۆنی نەمسا لە مۆنتریال ===
بۆ دەربڕینی فرەچەشنیی وڵاتی نەمسا، شوانزەر باڵەخانەیەکی سەرنجڕاکێشی لە شێوەی پێکھاتەی کریستاڵی دیزاین کرد. دیزاینی باڵەخانەکە پشتی بە کەمکردنەوەی پێکھاتەکان بۆ توخمە سەرەکییەکان دەبەست، کە بیری مرۆڤیان دەخستەوە بۆ وردکاریی ئەندازەیی پێکھاتەی گەردیلەیی کریستاڵەکان لە چوارچێوەی سێگۆشە و شەشپاڵەکاندا. دیزاینەکە ئاماژەی بۆ چیاکان، بەردە بەنرخەکان و دیمەنە سروشتییەکان دەکرد، لە ھەمان کاتدا چەمکەکانی وردی، ئەندازە، تەکنەلۆژیا و سیستمیشی تێدا ڕەنگدابووەوە.

یەکە پێشوەختە دروستکراوەکان (Prefabricated units) کە چوارچێوەی ئەلەمنیۆمیان تێدا بەکارھاتبوو، وەک پێکھاتەیەکی خۆبژێو و سەربەخۆ دیزاین کرابوون. دیواری دەرەوە و ناوەوە وەک یەک پارچە دروستکرابوون. کۆکردنەوەی بەشەکانی باڵەخانەکە لە ڕێگەی توخمی ڕوکاری سێگۆشەیییەوە ئەنجام دەدرا، کە دەکرا ھەمیشە وەک فۆرمی مۆدیولاری شەشپاڵەیی دەربکەون. ئەم پڕۆژەیە چەندین نموونەی جیاوازی گۆڕانکاری نیشان دەدا؛ باڵەخانەکە وەک بوونەوەرێکی زیندوو دەھاتە بەرچاو، چونکە گەشەکردن و گۆڕانکاری تێدا ڕێگەپێدراو بوو. پاوێلیۆنی نەمسا ھەوڵیدا لەوە تێپەڕێت کە باڵەخانە تەنیا وەک تەنێکی نیشتەجێبوون بێت، لەبری ئەوە داکۆکی لە بیرۆکەی «پەیکەری تەلارسازی» و «تەلارسازیی ھێرشبەر» دەکرد کە لە پارچەی پیشەسازیی پێشوەختە دروستکراو پێکھاتبێت.

=== ١٩٦٨: پڕۆژەی ناوەندی شاری ڤیێنا ===
ئامانجی ئەم پڕۆژەیە داپۆشینی بەشێکی «کەناڵی دانوب» بوو، بۆ ئەوەی نھۆمی خوارەوەی وەک گەراجی ئۆتۆمبێل و نھۆمی سەرەوەی بۆ پیادە بەکاربھێنرێت، کە لە ڕێگەی پردی پیادەوە بە شۆستەکانی تەنیشت شەقامەکان دەبەسترانەوە. '''ناوەندی شارەکە'''، کە بڕیار بوو بە تۆڕی شەمەندەفەر و میترۆوە ببەسترێتەوە، وەک فەزایەکی کراوەی ناوەندی دیزاین کرابوو، کە تێیدا گەشتیاران دەتوانن ڕاستەوخۆ سواری پاسەکانی گەشتیاری شار و پاسەکانی فڕۆکەخانە بن. ھەروەھا چەندین بوتیک و فرۆشگای جیاواز کە لەسەر چەند ئاستێک (نھۆمێک) دابەش ببوون، دەکرای وەک کۆمەڵگەیەکی بازرگانیی گەورەی کراوە بە کەشێکی شارستانیی مۆدێرنەوە کار بکەن.

=== ١٩٦٨–١٩٧٢: باڵەخانەکانی بی ئێم دەبلیوو لە میونشن ===
;باڵەخانەی کارگێڕیی بی ئێم دەبلیوو
تەلار یان بورجی کارگێڕیی بی ئێم دەبلیوو لە نێوان ساڵانی ١٩٦٨ بۆ ١٩٧٢ دروست کرا، ڕێک لە کاتی خۆیدا بۆ '''ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢'''. ئەم باڵەخانەیە کە بەرزییەکەی ١٠١ مەترە، لە نزیک گوندی ئۆڵۆمپییەوە ھەڵکەوتووە و زۆرجار وەک یەکێک لە دیارترین نموونەکانی تەلارسازی لە شاری میونشن ئاماژەی پێ دەدرێت. شێوەی دەرەوەی باڵەخانەکە بە مەبەستی لاساییکردنەوەی شێوەی '''تایەی ئۆتۆمبێلێکی پێشبڕکێ''' دیزاین کراوە، و بەشە گەراجەکەش گوزارشت لە '''سەری سلیندەر'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://eng.archinform.net/arch/618.htm |سەردێڕ=کارل شوانزەر لە بنکەدراوەی archINFORM |وێبگە=archINFORM |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;(Cylinder head) دەکات.

بورجە سەرەکییەکە لە چوار لولەک (سلیندەر)ی ستوونی پێکدێت کە لە تەنیشت و بەرامبەر یەک وەستاون. ھەر لولەکێک لە ناوەڕاستدا بە ئاسۆیی لە ڕێگەی قوپانێک یان کەنارێکەوە لەسەر ڕووکارەکەی دابەش کراوە. ئەوەی جێی سەرنجە ئەوەیە کە ئەم لولەکانە لەسەر زەوی نەچەقێنراون، بەڵکو بە بورجێکی پشتیوانی ناوەندییەوە '''ھەڵواسراون'''. لە کاتی دروستکردنیدا، نھۆمەکان بە جیا لەسەر زەوی کۆدەکرانەوە و پاشان بەرز دەکرانەوە، ئەمەش ڕێگەی دەدا کە کارەکانی چوارچێوەی باڵەخانەکە و کارە کۆتایییەکان لە یەک کاتدا ئەنجام بدرێن. تیرەی بورجەکە ٥٢٫٣٠ مەترە و ٢٢ نھۆمی بەکارھاتووی ھەیە، کە دووانیان ژێرزەمینن و ١٨ نھۆمیشیان وەک فەزای ئۆفیس بەکاردێن. نەخشەی ناوەوەی ڕێگە دەدات بە کۆکردنەوەی کارەکانی ھەموو نھۆمەکە، لەکاتێکدا تایبەتمەندیی گرووپەکان لەناو فەزایەکی سێ چارەکە بازنەییدا دەپارێزێت.

;مۆزەخانەی بی ئێم دەبلیوو
مۆزەخانەی بی ئێم دەبلیوو لە تەنیشت باڵەخانە کارگێڕییەکە ھەڵکەوتووە و لە ساڵی ١٩٧٢ دامەزراوە. ئەم باڵەخانە ئاییندەیییە (Futuristic) بە ناوی «قاپە زەڵاتەکە»یان «مەنجەڵە سپییەکە» ناسراوە. بنکە بازنەیییەکەی تەنیا ٢٠ مەتر تیرەکەیەتی، لەکاتێکدا سەقفە تەختەکەی نزیکەی ٤٠ مەتر دادەپۆشێت. قادرمەیەکی کارەبایی (Escalator) سەردانکەران بۆ نھۆمی سەرەوە دەبات و لەوێوە دەتوانن لە سەرەوە سەیری پێشانگاکە بکەن.

=== ١٩٧٢: پەیمانگای پەرەپێدانی ئابووری (وایفای) لە سانکت پۆڵتێن ===
ھاوتەریب لەگەڵ کارکردی دیاریکراوی ناوەندە پەروەردەیییەکە، شوانزەر باڵەخانەیەکی ڕوون و ئاسان بۆ ڕێکخستنی دیزاین کرد، کە تێیدا فەزاکانی ناوەوە و شوێنی کارکردن ھەموو ئەو نەرمی و گونجاندنەیان تێدابوو کە پێویست بوون بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ پێداویستییە نوێیەکاندا.

=== ١٩٧٥: باڵیۆزخانەی نەمسا لە بەرازیلیا ===
دیزاینی ئەم تەلارە بەو ئارەزووە دەناسرێتەوە کە دەیەوێت کاریگەرییەکی گشتیی ھاوسەنگ بەدەستبھێنێت. لە ڕوکارە دەرەکییەکەیدا، تەلارەکە گوزارشت لە وڵاتێک دەکات کە خاوەنی میراتێکی کولتووریی دەوڵەمەندە، لەکاتێکدا ناوەوەی تەلارەکە کەشێکی دۆستانە و پڕ لە میواندۆستی و جوانی دەبەخشێت.

تەلارە سپییە درەوشاوەکە، کە لە پارچە کۆنکرێتییە سووکە پێشوەختە دروستکراوەکانی ناوخۆ پێکھاتووە، جیاوازییەکی ڕەنگاڵەیی بەھێز لە نێوان ئاسمانی شینی ساماڵ و خاکی سووری بەرازیل دروست دەکات. لەبری بەکارھێنانی پەرژین یان دەوەن، جۆگەیەکی ئاوی تەنک و تەسک سنووری نێوان باڵیۆزخانەکە و شەقامەکە دیاری دەکات.

ژوورەکانی پێشوازیکردن لە نھۆمی زەویدا، نزیکەی تەواوی ڕووبەری زەوییەکە دادەپۆشن. شوێنی نیشتەجێبوون و نووسینگەکان کە لە نھۆمی سەرەوەی ھەڵواسراو (کۆنتێلێڤەر) جێگیرکراون، لە تیشکی بەھێزی خۆر پارێزراون؛ سەرەڕای ئەوەش، دیمەنێکی جوانی باخچە «بارۆکەکان»، دەوروبەرە سەوزە ناوازەکەی باڵیۆزخانەکە و سروشتی کراوەی دەوروبەری دەخەنە ڕوو.

== خەڵات و نازناوەکانی ==
* '''١٩٥٤:''' خەڵاتی یۆزێف ھۆفمان لەلایەن کۆمەڵەی (Viennese Secession).
* '''١٩٥٨:''' مەدالیای زیوینی شایستەیی بۆ کۆماری نەمسا.
* '''١٩٥٨:''' خەڵاتی گەورە (Grand Prix) بۆ تەلارسازی لە پێشانگای جیھانیی برۆکسل.
* '''١٩٥٩:''' خەڵاتی شاری ڤیێنا بۆ تەلارسازی.
* '''١٩٦٣:''' ئەندامی شانازیی پەیوەندیدار لە پەیمانگای شاھانەی تەلارسازانی بەریتانیا (RIBA).
* '''١٩٦٥:''' نیشانی ئەفسەری شایستەیی گەشتیاری، فەڕەنسا.
* '''١٩٦٩:''' ئەندامی شانازیی پەیمانگای تەلارسازانی ئەمریکا (AIA).
* '''١٩٦٩:''' ئەندامی شانازیی پەیوەندیداری یەکێتیی تەلارسازانی ئەڵمانیا (BDA).
* '''١٩٦٩:''' نیشانی گەورەی شانازی بۆ خزمەتگوزارییەکانی کۆماری نەمسا.
* '''١٩٧٣:''' خەڵاتی BDA باڤاریا.
* '''١٩٧٤:''' خەڵاتی تەلارسازیی کۆنکرێتی لەلایەن فیدراسیۆنی نیشتمانیی پیشەسازی چیمەنتۆی ئەڵمانیا.
* '''١٩٧٥:''' خەڵاتی گەورەی دەوڵەتی نەمسا بۆ تەلارسازی (دوای کۆچی دوایی پێبەخشرا).
* '''٢٠٠٨:''' ناونانی شەقامێک لە ناوچەی فابۆریتنی ڤیێنا بەناوی (کارل شوانزەر).

== سەرچاوەکان ==
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٧٥]]
 ئەلێکساندەر کراوس: '''شوانزەر، کارل'''. لە: ژیاننامەی نوێی ئەڵمانی (NDB). بەرگی ٢٣، بەرلین ٢٠٠٧، لاپەڕە ٧٩٦.
* ئەلێکساندەر کراوس (٢٠٠٧). '''&quot;شوانزەر، کارل&quot;'''. ژیاننامەی نوێی ئەڵمانی (بە زمانی ئەڵمانی). بەرگی ٢٣. بەرلین: Duncker &amp; Humblot. لاپەڕەکانی ٧٩٦–٧٩٧.
{{پۆلی کۆمنز|Karl Schwanzer}}</text>
      <sha1>f6mdc5n0l6brwbqrj60say5jdfyme0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583622</id>
      <parentid>1583606</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T15:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}}</comment>
      <origin>1583622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25690" sha1="60yj7x80t5qf7bx9aq6yo7a03cepy73" xml:space="preserve">{{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}}
{{وەرگێڕدراوی ویکیپیدیا|ویکیپیدیای ئینگلیزی}}
'''کارل شوانزەر''' ({{بە ئەڵمانی|Karl Schwanzer}}؛ ٢١ی ئایاری ١٩١٨ – ٢٠ی ئابی ١٩٧٥) تەلارسازێکی نەمساوی بوو. کارل کەسایەتییەکی گرنگی تەلارسازیی دوای جەنگ بوو.

== ژیان ==
شوانزەر لە شاری ڤیێنا لەدایکبووە و ھەر لەوێش کۆچی دوایی کردووە. ھەر لە سەردەمی خوێندنی ئامادەییدا، لە ساڵی ١٩٣٥دا لەگەڵ مامی (کە نجار) بوو خانوویەکی باخیان بۆ خێزانەکەی لە ناوچەی &quot;شافبێرگ&quot; لە ڤیێنا نەخشاند و دروستیان کرد. دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی لە قوتابخانەی &quot;Bundesrealgymnasium Wien 7&quot; لە ساڵی ١٩٣٦، خزمەتی سەربازیی زۆرەملێی لە پاسەوانی نیشتمانیی نەمسا تەواو کرد.

=== خوێندن ===
کارل شوانزەر لە تشرینی یەکەمی ١٩٣٧ەوە دەستی بە خوێندنی تەلارسازی کرد لە '''زانکۆی تەکنیکیی ڤیێنا'''. دەستبەجێ دوای دەرچوونی لە دووەم تاقیکردنەوەی دەوڵەت و وەرگرتنی نازناوی ئەندازیاری ڕێپێدراو، لە پاییزی ١٩٤٠دا گواسترایەوە بۆ شاری ڕیبنیک لە ناوچەی «ڕایخسگاو ئۆبەرسلێزییەن». لە شاری زۆراو (زۆری ئێستا) کە تەنیا چەند کیلۆمەترێک دوور بوو، کارل شوانزەر دوای چەندین ھەوڵی بێسوود دواجار بابەتێکی بۆ تێزی (تیۆری) دکتۆراکەی دۆزییەوە؛ لە ساڵی ١٩٤٢دا پلەی دکتۆرای لە بواری دیزایندا پێبەخشرا بە تێزەکەی لەژێر ناونیشانی «تەلارسازیی نوێ لە ئۆپەرسیلێزیای ڕزگارکراو: بازنەی سۆراو».

ئامانجی ئەم کارە، وەک لە پێشەکییەکەیدا ھاتووە، ئەوە بووە کە جارێکی تر &quot;سیما و ڕوخسارێکی تەواو ئەڵمانی&quot; بەو شارۆچکە بچووکەی پۆڵەندا (١٩٢٠–١٩٣٩) ببەخشێتەوە. ئەو ئەم تێزەی لە کاتی خزمەتی زۆرەملێیدا وەک تەلارسازێکی دیزاینەر لە &quot;Luftgaukommando VIII&quot; نووسیوە. دوای جەنگ، کارل شڤانزەر و خێزانەکەی گواستیانەوە و کارێکی وەک بەڕێوەبەری تەکنیکی لە کۆمپانیای &quot;Allbau&quot; لە بۆدنوێر (ئۆپەر پالاتینایت) دەستکەوت. دواجار لە نیسانی ١٩٤٦دا گەڕایەوە بۆ نەمسا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=گانگل مایەر |یەکەم=فرانتس جەی. |سەردێڕ=کارل شوانزەر - ساڵانی سەرەتای تەلارسازێکی خاوەن ناوبانگی جیھانی |بڵاوکەرەوە=Müry Salzmann |ساڵ=٢٠٢٠ |زمان=de |trans-title=Karl Schwanzer – Die frühen Jahre eines Architekten von Weltruf}}&lt;/ref&gt;

=== چالاکییە تەلارسازییەکان ===
لە ساڵی ١٩٤٧دا، شوانزەر ستۆدیۆیەکی تایبەت بە خۆی کردەوە. لە سەرەتای کارکردنیدا وەک تەلارسازێکی سەربەخۆ، کاری لەسەر پڕۆژەی بچووک دەکرد، وەک ھۆڵی چوونەژوورەوە و پێشانگاکان، کە لە ساڵانی دواتردا بوونە ھۆی وەرگرتنی گرێبەستی نوێ. گرنگ نەبوو ئەرکەکە چەند بچووک بێت، شوانزەر بە وزە و داھێنانێکی ناوازەوە کارەکەی تەواو دەکرد. سەرکەوتن لە پێشبڕکێ نیشتمانی و نێودەوڵەتییەکاندا یارمەتیی گەشەکردنی ستۆدیۆکەی دا و ناوبانگێکی جیھانی پەیدا کرد، ئەویش بە پەیڕەوکردنی ئەو بنەمایەی کە دەیگوت: &quot;کواڵێتی گرنگترە لە ناوبانگ&quot;. شوانزەر ھەمیشە لە ھەوڵی گەیشتن بە لووتکەی بێخەوشیدا بوو، پەرەی بە بیرۆکە بنەڕەتییەکان دەدا لە ڕووی تەلارسازی و کارایییەوە. &quot;کاتژمێر دوای کاتژمێر، ڕۆژ دوای ڕۆژ، و تا درەنگانی شەو، چەندین شێواز و نەخشە دادەنران، وتووێژیان لەسەر دەکرا، دەستکاری دەکران، ڕەتدەکرانەوە و دووبارە دەخرانەوە گەڕ.&quot;

لە ماوەی داھێنانی نێوان ساڵانی ١٩٤٧ بۆ ١٩٧٥، شوانزەر کۆمەڵێک باڵەخانەی جیاوازی پەرەپێدا، کە دیزاینی باڵەخانەکانی بە توندی بەستبووەوە بە کارکردن و پێکھاتەکەیەوە، و زۆرجار بەدوای شێوازی نوێی تەلارسازیدا دەگەڕا. ھەروەھا دیزاینی مۆبایل و کەلوپەلی ناوماڵیشی دەکرد و «پەیمانگای نەمساوی بۆ دیزاین»ی (Österreichische Institut für Formgebung) دامەزراند. لە ساڵی ١٩٦٧دا، دووەم ستۆدیۆی خۆی لە شاری میونشن کردەوە.

=== وانەوتنەوە ===
لە ساڵی ١٩٤٧ تا ١٩٥١، شوانزەر مامۆستا بوو لە '''ئەکادیمیای ھونەرە کارەکییەکان''' لە ڤیێنا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە پرۆفیسۆری ھەمیشەیی لە '''زانکۆی تەکنیکیی ڤیێنا''' و سەرۆکی پەیمانگای تەلارسازی و دیزاین. بۆ ماوەی زیاتر لە ١٥ ساڵ، ژمارەیەکی زۆر لە تەلارسازانی پێگەیاند کە زۆربەیان ناوبانگی جیھانییان پەیدا کرد. لە ساڵانی ١٩٦٥ تا ١٩٦٦، وەک ڕاگری کۆلێژی ئەندازیاری شارستانی و تەلارسازی کاری کردووە.

شوانزەر وەک پرۆفیسۆری میوان لە چەندین زانکۆ داواکراو بوو، لەوانە: '''زانکۆی تەکنیکیی دارمشتات''' (١٩٦٤–١٩٦٥)، '''زانکۆی تەکنیکیی بووداپێست''' (١٩٦٧)، و '''زانکۆی مەلیک سعود''' لە ڕیاز لە عەرەبستانی سعوودی (١٩٧٢).

== باڵەخانە و پڕۆژەکان ==
=== ١٩٥٩–١٩٦٠: فراوانکردنی گۆڕستانی شاھانە (Imperial Crypt) لە ڤیێنا ===
لە ساڵانی شەستەکاندا، بڕیار درا دوو کێشەی سەرەکیی گۆڕستانی شاھانە کە بریتیبوون لە قەرەباڵغی زۆر و ناجێگیری باری کەشوھەوا، لە ڕێگەی فراوانکردنێکی کۆتایییەوە چارەسەر بکرێن. دەبوو شتێکی نوێ و سەربەخۆ بۆ پێکھاتە مێژوویییەکە زیاد بکرێت کە لە ھەمان کاتدا بەھای کەلەپووریی پارێزراو بێت. کراوەیی کارل شوانزەر وەک تەلارسازێک، تەواو گونجاو بوو لەگەڵ ئەو ڕاسپاردە و مەرجانەی کە لەلایەن '''کۆماری نەمسا''' و '''ڕێبازی کاپوچینییەکانەوە''' دیاری کرابوون.

=== فراوانکردنی کەپری نوێی گۆڕستانی شاھانە لە ڤیێنا ===
ئەوەی پێی دەوترێت &quot;کەپری نوێ&quot; (New Vault) لە ساڵی ١٩٦٠ بە شێوازێک دروست کرا کە ھەستی گۆڕێکی ھەڵکەندراو ببەخشێت، کە بە بەکارھێنانی '''تەلارسازیی سەردەم''' وێنا کرابوو. پێکھاتەکە لە سێ توخمی سەرەکی پێکدێت: سەقفەکەی بە پێکھاتەیەکی چرچولۆچی کاریگەر (folded structure) دروست کراوە کە لە '''کۆنکرێتی ڕووت''' (exposed concrete) و قاڵبی زۆر ورد و ناوازە پێکھاتووە. دیوارەکان بە چینێکی تەنک لە بەردی شێوە شەپۆلاوی داپۆشراون کە وەک بەردی ناو ڕووبار دەردەکەون و قەبارەی وردەبەردەکانیان جیاوازە. بۆ زەوییەکە و بنکەی گۆڕەکانیش، '''بەردی دەستکردی''' سادە بەکارھێنراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بوشینگەر |یەکەم=گونتەر |سەردێڕ=کاپوچینییەکان لە نەمسا: مێژوو، ھونەر، ڕۆحییەت |بڵاوکەرەوە=Michael Imhof Verlag |ساڵ=٢٠٢١ |پەڕە=٢٣٤ |ژپنک=٩٧٨-٣-٧٣١٩-٠٩٨٠-٤|زمان=de}}&lt;/ref&gt;

=== ١٩٦٢: خانووی ڤیێنا ===
خانووەکە لەسەر لێژایییەک بە دوو نھۆم دروست کراوە، کە تێیدا نھۆمی سەرەکی بە باخچەکەوە بەستراوەتەوە. ئەم خانووە چەندین توخمی خلیسکانەی گۆڕاو لەخۆدەگرێت کە ڕێگە بە گرووپبەندی و دابەشکاریی جیاوازی بۆشایییەکان دەدەن. بە دوورکەوتنەوە لە دابەشکاریی چەسپاوی زەوی (floor plan)، شوانزەر کەشێکی فراوانی بۆ شوێنی نیشتەجێبوونەکە خوڵقاندووە. ھەڵبژاردنی کەرەستەی نایاب و وردیش، زیاتر ھەستی ئارامی و تایبەتمەندی بە شوێنەکە بەخشیوە.

=== ١٩٦٤: مۆزەخانەی سەدەی بیستەم، ڤیێنا ===
ئەم باڵەخانەیە کە بە پەیکەرێکی پۆڵایین دروست کراوە، لە بنەڕەتدا وەک «پاوێلیۆنی نەمسا» بۆ '''پێشانگای جیھانیی برۆکسل لە ساڵی ١٩٥٨'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://en.worldfairs.info/expodetails.php?expo_id=14 |سەردێڕ=پاوێلیۆنی نەمسا لە پێشانگای جیھانی برۆکسل ١٩٥٨ |وێبگە=en.worldfairs.info |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;دیزاین کرابوو. پێکھاتە لاکێشەیییەکە حەوشەیەک لە نێوان کۆڵەکە زەبەلاحەکاندا (pylons) لەخۆدەگرێت، و نھۆمی زەوییەکەشی وەک فەزایەکی داپۆشراو دروست کرابوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mumok.at |سەردێڕ=پاوێلیۆنی نەمسایی بۆ پێشانگای جیھانی لە برۆکسل |بڵاوکەرەوە=Mumok |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣}}&lt;/ref&gt;

لە سەرەتادا باڵەخانەکە وەک پێکھاتەیەکی کاتی دیزاین کرابوو، بەڵام دواتر گوازرایەوە بۆ «باخچەی سویسری» لە ڤیێنا و لەوێ گۆڕدرا بۆ مۆزەخانەی ھونەری مۆدێرن. چوارچێوەی پاوێلیۆنی زانیارییەکان بەکارھێنرا بۆ دروستکردنی ھۆڵی چوونەژوورەوە، ئۆفیس، ژووری کارمەندان، ھۆڵێکی بچووکی پێشانگا و ھۆڵێکی وانەوتنەوە. حەوشە ناوەندییەکە داپۆشرا و نھۆمی زەوییەکەش پەنجەرەی شووشەیی بۆ دانرا. ئەمەش سێ ڕووبەری جیاوازی ڕەخساند، بە شێوەیەک کە جگە لە بەشی مۆزەخانەکە، شوێن بۆ مەبەستی تریش ھەبێت. دیزاینە سادە و پوختەکەی (Purist design) ئەم باڵەخانەیە تەواو گونجاو بوو لەگەڵ پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی تەلارسازیی مۆدێرن.

=== ١٩٦٧: پێشانگای جیھانی لە مۆنتریال - باخچەی منداڵانی شاری ڤیێنا ===
باڵەخانەی '''باخچەی منداڵانی شاری ڤیێنا''' لە پێشانگای &quot;ئێکسپۆ مۆنتریال&quot; بە شێوازێک دیزاین کرا کە ڕووکارەکەی جیھانی منداڵان وێنا بکات. ئەمەش لە ڕێگەی بەکارھێنانی سیستمێکی مۆدیولار (پێکھاتەی لێکدراو) ئەنجام درا. بە سوودوەرگرتن لە توخمە ناسراوەکانی یاریی &quot;لێگۆ&quot; و تەلاری منداڵان، دیزاینەکە بە ئامانجی ئەوە بوو کە گونجانی منداڵان لەگەڵ کەشی باخچەکەدا ئاسانتر بکات، ئەویش لە ڕێگەی دروستکردنی پەیوەندییەکی سۆزداری و نزیک لەگەڵ باڵەخانەکەدا. مەبەستەکە ئەوە بوو منداڵان بە ڕاستی چێژ لە '''باڵەخانەکەیان''' وەربگرن، بە خۆشییەوە ڕووی تێبکەن و ئارەزووی گەڕانەوەیان ھەبێت، تەنیا بەھۆی یادەوەرییان لەگەڵ خشتە ڕەنگاوڕەنگەکاندا.

بە پێچەوانەی ڕووکارە دەرەکییە ڕەنگاوڕەنگەکەی، ناوەوەی باڵەخانەکە بە سادەیی ھێڵدرایەوە؛ ئەمەش بۆ ئەوەی دەرفەت بۆ خەیاڵی منداڵەکان بڕەخسێنرێت تاوەکو جیھانێک دروست بکەن کە تێیدا تەنیا خۆیان ڕەنگ و چالاکی تێدا بنەخشێنن.

تێکەڵکردنی نەخشە سەرکەوتووەکانی باخچەی منداڵانی ڤیێنا، بووە ھۆی دروستبوونی ژوورێکی چاوەڕوانی و چالاکیی ھاوبەش، ژووری گۆڕینی جلوبەرگ و تەوالێت کە بە شێوەیەکی دەوڵەمەند ڕێکخرابوون. ھەروەھا چەندین ناوچەی جیاوازی بۆ چالاکییەکانی وەک کاری ناوماڵ، یاری بە بووکەڵە، بیناسازی و وێنەکێشان لەخۆگرتبوو. فەزای ناوەوە لە چەقی باخچەکەوە بۆ دەرەوە دەردەچێت، بەمەش ناوەوە و دەرەوە لە ژینگەیەکی ھاوبەشدا بۆ منداڵان یەکدەگرنەوە.

=== ١٩٦٧: پاوێلیۆنی نەمسا لە مۆنتریال ===
بۆ دەربڕینی فرەچەشنیی وڵاتی نەمسا، شوانزەر باڵەخانەیەکی سەرنجڕاکێشی لە شێوەی پێکھاتەی کریستاڵی دیزاین کرد. دیزاینی باڵەخانەکە پشتی بە کەمکردنەوەی پێکھاتەکان بۆ توخمە سەرەکییەکان دەبەست، کە بیری مرۆڤیان دەخستەوە بۆ وردکاریی ئەندازەیی پێکھاتەی گەردیلەیی کریستاڵەکان لە چوارچێوەی سێگۆشە و شەشپاڵەکاندا. دیزاینەکە ئاماژەی بۆ چیاکان، بەردە بەنرخەکان و دیمەنە سروشتییەکان دەکرد، لە ھەمان کاتدا چەمکەکانی وردی، ئەندازە، تەکنەلۆژیا و سیستمیشی تێدا ڕەنگدابووەوە.

یەکە پێشوەختە دروستکراوەکان (Prefabricated units) کە چوارچێوەی ئەلەمنیۆمیان تێدا بەکارھاتبوو، وەک پێکھاتەیەکی خۆبژێو و سەربەخۆ دیزاین کرابوون. دیواری دەرەوە و ناوەوە وەک یەک پارچە دروستکرابوون. کۆکردنەوەی بەشەکانی باڵەخانەکە لە ڕێگەی توخمی ڕوکاری سێگۆشەیییەوە ئەنجام دەدرا، کە دەکرا ھەمیشە وەک فۆرمی مۆدیولاری شەشپاڵەیی دەربکەون. ئەم پڕۆژەیە چەندین نموونەی جیاوازی گۆڕانکاری نیشان دەدا؛ باڵەخانەکە وەک بوونەوەرێکی زیندوو دەھاتە بەرچاو، چونکە گەشەکردن و گۆڕانکاری تێدا ڕێگەپێدراو بوو. پاوێلیۆنی نەمسا ھەوڵیدا لەوە تێپەڕێت کە باڵەخانە تەنیا وەک تەنێکی نیشتەجێبوون بێت، لەبری ئەوە داکۆکی لە بیرۆکەی «پەیکەری تەلارسازی» و «تەلارسازیی ھێرشبەر» دەکرد کە لە پارچەی پیشەسازیی پێشوەختە دروستکراو پێکھاتبێت.

=== ١٩٦٨: پڕۆژەی ناوەندی شاری ڤیێنا ===
ئامانجی ئەم پڕۆژەیە داپۆشینی بەشێکی «کەناڵی دانوب» بوو، بۆ ئەوەی نھۆمی خوارەوەی وەک گەراجی ئۆتۆمبێل و نھۆمی سەرەوەی بۆ پیادە بەکاربھێنرێت، کە لە ڕێگەی پردی پیادەوە بە شۆستەکانی تەنیشت شەقامەکان دەبەسترانەوە. '''ناوەندی شارەکە'''، کە بڕیار بوو بە تۆڕی شەمەندەفەر و میترۆوە ببەسترێتەوە، وەک فەزایەکی کراوەی ناوەندی دیزاین کرابوو، کە تێیدا گەشتیاران دەتوانن ڕاستەوخۆ سواری پاسەکانی گەشتیاری شار و پاسەکانی فڕۆکەخانە بن. ھەروەھا چەندین بوتیک و فرۆشگای جیاواز کە لەسەر چەند ئاستێک (نھۆمێک) دابەش ببوون، دەکرای وەک کۆمەڵگەیەکی بازرگانیی گەورەی کراوە بە کەشێکی شارستانیی مۆدێرنەوە کار بکەن.

=== ١٩٦٨–١٩٧٢: باڵەخانەکانی بی ئێم دەبلیوو لە میونشن ===
;باڵەخانەی کارگێڕیی بی ئێم دەبلیوو
تەلار یان بورجی کارگێڕیی بی ئێم دەبلیوو لە نێوان ساڵانی ١٩٦٨ بۆ ١٩٧٢ دروست کرا، ڕێک لە کاتی خۆیدا بۆ '''ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢'''. ئەم باڵەخانەیە کە بەرزییەکەی ١٠١ مەترە، لە نزیک گوندی ئۆڵۆمپییەوە ھەڵکەوتووە و زۆرجار وەک یەکێک لە دیارترین نموونەکانی تەلارسازی لە شاری میونشن ئاماژەی پێ دەدرێت. شێوەی دەرەوەی باڵەخانەکە بە مەبەستی لاساییکردنەوەی شێوەی '''تایەی ئۆتۆمبێلێکی پێشبڕکێ''' دیزاین کراوە، و بەشە گەراجەکەش گوزارشت لە '''سەری سلیندەر'''&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://eng.archinform.net/arch/618.htm |سەردێڕ=کارل شوانزەر لە بنکەدراوەی archINFORM |وێبگە=archINFORM |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;(Cylinder head) دەکات.

بورجە سەرەکییەکە لە چوار لولەک (سلیندەر)ی ستوونی پێکدێت کە لە تەنیشت و بەرامبەر یەک وەستاون. ھەر لولەکێک لە ناوەڕاستدا بە ئاسۆیی لە ڕێگەی قوپانێک یان کەنارێکەوە لەسەر ڕووکارەکەی دابەش کراوە. ئەوەی جێی سەرنجە ئەوەیە کە ئەم لولەکانە لەسەر زەوی نەچەقێنراون، بەڵکو بە بورجێکی پشتیوانی ناوەندییەوە '''ھەڵواسراون'''. لە کاتی دروستکردنیدا، نھۆمەکان بە جیا لەسەر زەوی کۆدەکرانەوە و پاشان بەرز دەکرانەوە، ئەمەش ڕێگەی دەدا کە کارەکانی چوارچێوەی باڵەخانەکە و کارە کۆتایییەکان لە یەک کاتدا ئەنجام بدرێن. تیرەی بورجەکە ٥٢٫٣٠ مەترە و ٢٢ نھۆمی بەکارھاتووی ھەیە، کە دووانیان ژێرزەمینن و ١٨ نھۆمیشیان وەک فەزای ئۆفیس بەکاردێن. نەخشەی ناوەوەی ڕێگە دەدات بە کۆکردنەوەی کارەکانی ھەموو نھۆمەکە، لەکاتێکدا تایبەتمەندیی گرووپەکان لەناو فەزایەکی سێ چارەکە بازنەییدا دەپارێزێت.

;مۆزەخانەی بی ئێم دەبلیوو
مۆزەخانەی بی ئێم دەبلیوو لە تەنیشت باڵەخانە کارگێڕییەکە ھەڵکەوتووە و لە ساڵی ١٩٧٢ دامەزراوە. ئەم باڵەخانە ئاییندەیییە (Futuristic) بە ناوی «قاپە زەڵاتەکە»یان «مەنجەڵە سپییەکە» ناسراوە. بنکە بازنەیییەکەی تەنیا ٢٠ مەتر تیرەکەیەتی، لەکاتێکدا سەقفە تەختەکەی نزیکەی ٤٠ مەتر دادەپۆشێت. قادرمەیەکی کارەبایی (Escalator) سەردانکەران بۆ نھۆمی سەرەوە دەبات و لەوێوە دەتوانن لە سەرەوە سەیری پێشانگاکە بکەن.

=== ١٩٧٢: پەیمانگای پەرەپێدانی ئابووری (وایفای) لە سانکت پۆڵتێن ===
ھاوتەریب لەگەڵ کارکردی دیاریکراوی ناوەندە پەروەردەیییەکە، شوانزەر باڵەخانەیەکی ڕوون و ئاسان بۆ ڕێکخستنی دیزاین کرد، کە تێیدا فەزاکانی ناوەوە و شوێنی کارکردن ھەموو ئەو نەرمی و گونجاندنەیان تێدابوو کە پێویست بوون بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ پێداویستییە نوێیەکاندا.

=== ١٩٧٥: باڵیۆزخانەی نەمسا لە بەرازیلیا ===
دیزاینی ئەم تەلارە بەو ئارەزووە دەناسرێتەوە کە دەیەوێت کاریگەرییەکی گشتیی ھاوسەنگ بەدەستبھێنێت. لە ڕوکارە دەرەکییەکەیدا، تەلارەکە گوزارشت لە وڵاتێک دەکات کە خاوەنی میراتێکی کولتووریی دەوڵەمەندە، لەکاتێکدا ناوەوەی تەلارەکە کەشێکی دۆستانە و پڕ لە میواندۆستی و جوانی دەبەخشێت.

تەلارە سپییە درەوشاوەکە، کە لە پارچە کۆنکرێتییە سووکە پێشوەختە دروستکراوەکانی ناوخۆ پێکھاتووە، جیاوازییەکی ڕەنگاڵەیی بەھێز لە نێوان ئاسمانی شینی ساماڵ و خاکی سووری بەرازیل دروست دەکات. لەبری بەکارھێنانی پەرژین یان دەوەن، جۆگەیەکی ئاوی تەنک و تەسک سنووری نێوان باڵیۆزخانەکە و شەقامەکە دیاری دەکات.

ژوورەکانی پێشوازیکردن لە نھۆمی زەویدا، نزیکەی تەواوی ڕووبەری زەوییەکە دادەپۆشن. شوێنی نیشتەجێبوون و نووسینگەکان کە لە نھۆمی سەرەوەی ھەڵواسراو (کۆنتێلێڤەر) جێگیرکراون، لە تیشکی بەھێزی خۆر پارێزراون؛ سەرەڕای ئەوەش، دیمەنێکی جوانی باخچە «بارۆکەکان»، دەوروبەرە سەوزە ناوازەکەی باڵیۆزخانەکە و سروشتی کراوەی دەوروبەری دەخەنە ڕوو.

== خەڵات و نازناوەکانی ==
* '''١٩٥٤:''' خەڵاتی یۆزێف ھۆفمان لەلایەن کۆمەڵەی (Viennese Secession).
* '''١٩٥٨:''' مەدالیای زیوینی شایستەیی بۆ کۆماری نەمسا.
* '''١٩٥٨:''' خەڵاتی گەورە (Grand Prix) بۆ تەلارسازی لە پێشانگای جیھانیی برۆکسل.
* '''١٩٥٩:''' خەڵاتی شاری ڤیێنا بۆ تەلارسازی.
* '''١٩٦٣:''' ئەندامی شانازیی پەیوەندیدار لە پەیمانگای شاھانەی تەلارسازانی بەریتانیا (RIBA).
* '''١٩٦٥:''' نیشانی ئەفسەری شایستەیی گەشتیاری، فەڕەنسا.
* '''١٩٦٩:''' ئەندامی شانازیی پەیمانگای تەلارسازانی ئەمریکا (AIA).
* '''١٩٦٩:''' ئەندامی شانازیی پەیوەندیداری یەکێتیی تەلارسازانی ئەڵمانیا (BDA).
* '''١٩٦٩:''' نیشانی گەورەی شانازی بۆ خزمەتگوزارییەکانی کۆماری نەمسا.
* '''١٩٧٣:''' خەڵاتی BDA باڤاریا.
* '''١٩٧٤:''' خەڵاتی تەلارسازیی کۆنکرێتی لەلایەن فیدراسیۆنی نیشتمانیی پیشەسازی چیمەنتۆی ئەڵمانیا.
* '''١٩٧٥:''' خەڵاتی گەورەی دەوڵەتی نەمسا بۆ تەلارسازی (دوای کۆچی دوایی پێبەخشرا).
* '''٢٠٠٨:''' ناونانی شەقامێک لە ناوچەی فابۆریتنی ڤیێنا بەناوی (کارل شوانزەر).

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨]]
[[پۆل:مردووانی ١٩٧٥]]
 ئەلێکساندەر کراوس: '''شوانزەر، کارل'''. لە: ژیاننامەی نوێی ئەڵمانی (NDB). بەرگی ٢٣، بەرلین ٢٠٠٧، لاپەڕە ٧٩٦.
* ئەلێکساندەر کراوس (٢٠٠٧). '''&quot;شوانزەر، کارل&quot;'''. ژیاننامەی نوێی ئەڵمانی (بە زمانی ئەڵمانی). بەرگی ٢٣. بەرلین: Duncker &amp; Humblot. لاپەڕەکانی ٧٩٦–٧٩٧.
{{پۆلی کۆمنز|Karl Schwanzer}}</text>
      <sha1>60yj7x80t5qf7bx9aq6yo7a03cepy73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئێران مۆڵ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295546</id>
    <revision>
      <id>1583609</id>
      <parentid>1583452</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:06:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15125" sha1="mtukv35k69x4onv9i842ug2hrm95t3s" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{Infobox shopping mall
| name = ئێران مۆڵ
| native_name = ایران مال
| native_name_lang = فارسی
| logo = لۆگۆی ئێران مۆڵ.png
| image = Iran Mall.jpg
| opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}}
| caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١
| location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]]
| coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}}
| owner = [[بانکی ئایەندە]]
| number_of_stores = +٢،٥٠٠
| floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە)
| floors = ٧
| parking = +٢٠،٠٠٠
| website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}}
}}

'''ئێران مۆڵ''' ({{بە فارسی|ایران مال}}) یان '''بازاڕی گەورەی ئێران''' (بە فارسی: بازار بزرگ ایران) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}&lt;/ref&gt;

ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە.

قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241205125732/https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}&lt;/ref&gt; دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}&lt;/ref&gt; بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;

== شانازی و تۆمارە نێونەتەوەیییەکان ==
ئێران مۆڵ بۆ ماوەی سێ ساڵ (٢٠١٥، ٢٠١٦ و ٢٠١٧) بەشداریی لە پێشانگای ''ماپیک'' کردووە و لە ساڵی ٢٠١٧دا لەلایەن ''ئاڕ ئێڵ ئای''یەوە وەک باشترین مۆڵی بازرگانیی پێشبینیکراو لەڕووی قەبارە و شوێنەکانی خزمەتگوزاری، کولتووری و کاتبەسەربردنەوە ڕێزلێنانی بۆ کراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=RLI most anticipated opening 2017|ناونیشان=https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231022225340/https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=tamel|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Iran Mall, Luxury in Tehran|ناونیشان=https://yesicannes.com/iran-mall-luxury-tehran-41692|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=YesICannes|زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://trendzmena.com/building-a-shopping-mall-issue1/&lt;/ref&gt;

بەپێی [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]، درێژترین پڕکردنەوەی بەردەوامی کۆنکرێت بۆ ئێران مۆڵ تۆمار کراوە. ئەم تۆمارە لەنێوان ١ ھەتا ٦ی ئازاری ٢٠١٨دا بەدەست ھاتووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iranmall's Guinness World Records|ناونیشان=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/510150-longest-continuous-concrete-pour}}&lt;/ref&gt;

== شوێنە سەرنجڕاکێشەکان ==
=== بازاڕی خۆماڵی ===
بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە.

=== باخچەی دیدار ===
سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە.

=== باخچەی ماهان ===
باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە.

=== ھۆڵی ئاوێنە ===
ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.&lt;ref&gt;https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall&lt;/ref&gt;

=== فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان ===
لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە.

=== کتێبخانە ===
ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە.

=== پێشانگای ئۆتۆمۆبیل ===
پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە.

== ھۆتێل و ناوەندی بازرگانیی جیھانی ==
[[پەڕگە:Iran mall.jpg|وێنۆک|ھۆتێلی ئێران مۆڵ]]
ھۆتێلی ئێران مۆڵ یەکێک لە گەورەترین بەشەکانی ئەم دامەزراوەیە. ئەم بینا گەورە و ڕووناکە، کە لە ڕۆژھەڵاتترین بەشی ئێران مۆڵدا ھەڵکەوتووە، خاوەنی ١٨ نھۆم و زیاتر لە ٣٠٠ ژوورە. ھۆتێلەکە لە قۆناغەکانی کۆتاییی دروستکردندایە. ناوەندی بازرگانیی جیھانی کە بورجێکە لە باڵی ڕۆژاوای ئێران مۆڵدا، دوای دروستکردنی بۆ کۆمپانیا گەورە نیشتمانی و نێونەتەوەیییەکان و بەکارھێنانی جۆراوجۆری بازرگانی و کارگێڕییەوە تەرخان دەکرێت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=team |یەکەم=I. B. R. |ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٤ |سەردێڕ=Iran Mall Uncovered: An Insider's Look at the World's Largest Mall |ناونیشان=https://iranbrands.review/tourism/commercial-centers/iran-mall/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤ |وێبگە=Iran Brands Review |زمان=en-US |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240527093603/https://iranbrands.review/tourism/commercial-centers/iran-mall/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Das |یەکەم١=Bipro |سەردێڕ=19 Biggest Malls In The World {{!}} 2024 Edition |ناونیشان=https://www.rankred.com/biggest-malls-in-the-world-2/#1_Iran_Mall |وێبگە=RankRed |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٤}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Says|یەکەم=Iadmin|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Top 10 Biggest Shopping Malls In The World 2022|ناونیشان=https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Infos-10|زمان=en-us}}&lt;/ref&gt;

== بەکارھێنان لە سەردەمی گشتگیربوونی کۆڤید–١٩ ==
لە ١٦ی ئازاری ٢٠٢٠، بۆ یەکەمجار و لە وەڵامی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|گشتگیربوونی کۆڤید–١٩]]دا، ئێران مۆڵ سەرجەم یەکە‌کانی داخست و ناوەندێکی چاکبوونەوەی بۆ تووشبووانی کۆڤید–١٩ دامەزراند. ئەم ناوەندە چاکبوونەوەیە لە کەمتر لە سێ ڕۆژدا بە توانای ٣،٠٠٠ تەخت دامەزرا و بۆ ماوەی دوو مانگ چالاک بوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall home to 3000 COVID-19 patients|ناونیشان=http://iranpress.com/content/19923/iran-mall-home-3000-covid-19-patients|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=iranpress.com|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

لە ئایاری ٢٠٢١دا، ناوەندی ڤاکسیناسیۆنی مۆڵەکە وەک یەکێک لە گەورەترین شوێنەکانی ڤاکسیناسیۆن لە وڵاتدا دەستی بە کارکردن کرد؛ ئەم ناوەندە بە توانای لێدانی زیاتر لە ٢٠،٠٠٠ ژەمە ڤاکسین، لانیکەم ھەتا کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ خزمەتگوزاریی پێشکەشی ھاووڵاتیان کرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=COVID-19 vaccination program launched in Tehran's largest mall|ناونیشان=https://parstoday.com/en/news/iran-i142372|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Pars Today|زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== سەررچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}}

[[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]]
[[fa:ایران مال]]</text>
      <sha1>mtukv35k69x4onv9i842ug2hrm95t3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئابووری دوبەی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295599</id>
    <revision>
      <id>1583612</id>
      <parentid>1582563</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3288" sha1="t4n7do0zm13r74cqp8swyn0c94k0pdv" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
[[پەڕگە:Burj_Khalifa_(worlds_tallest_building)_and_the_Dubai_skyline_(25781049892).jpg|وێنۆک|ئاسۆییی ناوەندی شاری دوبەی؛ [[بورجی خەلیفە]]، [[پێڕستی بەرزترین باڵەخانەکان|بەرزترین باڵەخانەی جیھان]]، لە ناوەڕاستدا دەبینرێت]]
[[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] ئابووری دوبەی لە ساڵی ٢٠٢٣دا تاوەکوو کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ بریتییە لە ٤٢٩ ملیار ئەی ئی دی (١١٦٫٧٧٩ ملیار یوو ئێس دی) (١٦٩ ملیار یوو ئێس دی) و (٢٤٧ ملیار یوو ئێس دی لە مێترۆدا (٢٠٢٥)).&lt;ref name=&quot;gdp&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.digitaldubai.ae/newsroom/news/dubai's-gdp-tops-aed-115-billion-in-first-quarter-of-2024-with-its-economy-growing-3.2-compared-to-the-same-period-in-2023|سەردێڕ=Dubai's GDP tops AED 115 billion in first quarter of 2024, with its economy growing 3.2% compared to the same period in 2023}}&lt;/ref&gt; دوبەی لە ماوەی چەند دەیەی ڕابردوودا بە شێوەیەکی بەرچاو گۆڕاوە.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠٢٤|ناونیشان=https://cdn.occrp.org/projects/dubai-unlocked/en/|سەردێڕ=How Dirty Money Finds a Home in Dubai Real Estate - OCCRP |وێبگە=How Dirty Money Finds a Home in Dubai Real Estate - OCCRP |زمان=en}}&lt;/ref&gt; زیاتر لە ٩٠٪ی دانیشتووانەکەی بیانیین.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

نێونەتەوەییی ھێرالد تریبون وەک «سەرمایەداریی [[بازاڕی ئازاد]]ی پلان بۆ داڕێژراوی ناوەندی» وەسفی کردووە.&lt;ref name=&quot;Herald quote&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Pohl, O. |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://www.ottopohl.com/Stories/2004_Stories/IHT%20dubai%20biztravel%20online.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131012081157/http://www.ottopohl.com/Stories/2004_Stories/IHT%20dubai%20biztravel%20online.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢}}&lt;/ref&gt; بەرھەمھێنانی نەوت، کە سەردەمێک ٥٠٪ی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] [[دوبەی]] پێکدەھێنا، ئەمڕۆ کەمتر لە ١٪ بەشدارە. لە ساڵی ٢٠١٨دا، بازرگانیی کۆ و [[تاکفرۆشی]] ٢٦٪ی کۆی جی دی پی؛ گواستنەوە و لۆجستی، ١٢٪؛ [[بانک|بانکداری]]، چالاکییەکانی دڵنیایی و بازاڕەکانی سەرمایە، ١٠٪؛ پیشەسازی، ٩٪؛ خانووبەرە، ٧٪؛ [[دروستکردن|بیناسازی]]، ٦٪؛ [[گەشتیاری]]، ٥٪ی پێکدەھێنا.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Economy of Dubai}}
{{شریتی دەروازە|ئابووری}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>t4n7do0zm13r74cqp8swyn0c94k0pdv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئابووری جیبووتی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295675</id>
    <revision>
      <id>1583644</id>
      <parentid>1583448</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Economy of Djibouti}}</comment>
      <origin>1583644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1696" sha1="a50phiukddgy9lvu6gp5yr2dlww9tfv" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
[[جیبووتی]] خاوەنی [[وڵاتی پەرەئەستێن|ئابوورییەکی پەرەئەستێنە]]. بەشێکی زۆری لە شوێنە ستراتیژییەکەی لەسەر [[دەریای سوور]] سەرچاوە دەگرێت. جیبووتی زۆربەی خاکەکەی بێبەرە، و گەشەکردنێکی کەمی لە کەرتەکانی [[وەرزێری]] و [[دووەم کەرتی ئابووری|پیشەسازیدا]] ھەیە. وڵاتەکە کەشوھەوایەکی سەختی ھەیە، ھێزێکی کاری تا ڕادەیەکی زۆر بێ لێھاتوو، و سەرچاوە سروشتییە سنووردارەکانی ھەیە. گرنگترین سەرمایەی ئابووریی وڵاتەکە شوێنە ستراتیژییەکەیەتی، کە [[دەریای سوور]] و [[کەنداوی عەدەن]] بەیەکەوە دەبەستێتەوە. بەم شێوەیە، ئابووری جیبووتی لەلایەن کەرتی خزمەتگوزارییەکانەوە بەڕێوە دەبرێت، کە خزمەتگوزارییەکان ھەم وەک بەندەرێکی ترانزێت بۆ ناوچەکە و ھەم وەک ناوەندێکی بارگۆڕینەوەی نێونەتەوەیی و سووتەمەنی تێکردنەوە دابین دەکات.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{شریتی دەروازە|ئەفریقا|ئابووری|کۆمپانیا}}
{{پۆلی کۆمنز|Economy of Djibouti}}</text>
      <sha1>a50phiukddgy9lvu6gp5yr2dlww9tfv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئابووری واشینگتن (ویلایەت)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295681</id>
    <revision>
      <id>1583646</id>
      <parentid>1583107</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Economy of Washington (state)}}</comment>
      <origin>1583646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="863" sha1="quw96ooh2pi2lzdo2fyf5a7ztoyztka" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
ئابووری ویلایەتی [[واشینگتن (ویلایەت)|واشینگتن]] لە باکووری ڕۆژاوای ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٦دا بە ڕێژەی ٣٫٧٪ گەشەی کردووە، کە نزیکەی دوو جار و نیو لە ڕێژەی نیشتمانی زیاترە. تێکڕای داھات بۆ ھەر تاکێک لە ساڵی ٢٠٠٩دا ٤١٬٧٥١ دۆلار بووە، کە پلەی ١٢یەمی لە نێوان ویلایەتەکانی ئەمریکادا ھەبووە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|Economy of Washington (state)}}</text>
      <sha1>quw96ooh2pi2lzdo2fyf5a7ztoyztka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٢٥</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295693</id>
    <revision>
      <id>1583641</id>
      <parentid>1583488</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:06:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2025 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1908" sha1="2hby08whmvcsxnjiugw47aa7181aapt" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٢٥''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ھالۆی ٢٠٢٥''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٩ی نیسان تا ٥ی ئایاری ٢٠٢٥ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو، کە ٤٩یەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر لەو شوێنەدا ئەنجام درا. لەلایەن وۆرڵد سنووکەر توورەوە ڕێکخرابوو و بۆ یەکەمجار لەلایەن کۆمپانیای تەکنەلۆژیای ھالۆ سێرڤیس سۆلووشنس سپۆنسەر کرا، پاڵەوانێتییەکە ١٨یەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی ٢٠٢٤–٢٥ بوو. لە ناوخۆدا لەلایەن بی بی سی سپۆرت، لە ئەورووپا لەلایەن یوورۆسپۆرت، و لە شوێنەکانی تری جیھان لەلایەن دەبلیوو ئێس تی پلەی و پەخشکەرانی دیکەوە پەخشکرا. براوەکە ٥٠٠٬٠٠٠ پاوەندی لە کۆی سندوقی خەڵاتی ٢٬٣٩٥٬٠٠٠ پاوەند وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|دەیەی ٢٠٢٠}}

{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2025 World Snooker Championship}}

[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>2hby08whmvcsxnjiugw47aa7181aapt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٢٤</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295694</id>
    <revision>
      <id>1583642</id>
      <parentid>1583487</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2024 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3026" sha1="hgx8u6udguh2lbf7mt9xuf6xlum78ac" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٢٤''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری کازۆی ٢٠٢٤''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ٢٠ی نیسان تا ٦ی ئایاری ٢٠٢٤ بەڕێوەچوو. لەلایەن وۆرڵد سنووکەر توورەوە ڕێکخرابوو، ١٧یەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی ٢٠٢٣–٢٤ بوو، و بۆ دووەم جار لەلایەن کازۆوە سپۆنسەر کرا.

لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو، پاڵەوانێتییەکە ٤٨ەمین پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری یەک لە دوای یەک بوو کە لەو شوێنەدا ئەنجام بدرێت، کە لە ساڵی ١٩٧٧ەوە ساڵانە تێیدا بەڕێوە دەچێت. قۆناغەکانی پاڵاوتن لە ٨ تا ١٧ی نیسان لە پەیمانگای وەرزشی ئینگلیزی، ھەر لە شێفیڵد ئەنجام دران. چالاکییەکە لە ناوخۆدا لە شانشینی یەکگرتوو لەلایەن [[بی بی سی]]، یوورۆسپۆرت و دیسکۆڤەری پڵەس، و لەلایەن چەندین پەخشکەری تری جیھانەوە پەخشکرا. براوەکە ٥٠٠٬٠٠٠ پاوەندی لە کۆی سندوقی خەڵاتی ٢٬٣٩٥٬٠٠٠ پاوەند وەرگرت.

کایرێن ویڵسۆن چالاکییەکەی بردەوە، بە شکستپێھێنانی جاک جۆنزی پاڵێوراو بە ئەنجامی ١٨–١٤ لە یاریی کۆتاییدا بۆ ئەوەی ببێتە ٢٨ەمین پاڵەوانی جیھانیی سنووکەر. پاڵەوانی بەرگریکار، لوکا بریسێل، کە لە یاریی کۆتاییی ٢٠٢٣دا لە مارک سێلبی بردبووەوە بۆ یەکەم نازناوی جیھانیی خۆی، لە قۆناغی یەکەمدا بە دەیڤید گیلبێرت دۆڕا و بوو بە ١٩ەمین یاریزان کە ئەزموونی ئەوەی پێی دەوترێت &quot;نەفرەتی کرووسیبڵ&quot; بکات. ٦٣ سەدەی برەیک لە قۆناغی سەرەکیی پاڵەوانێتییەکەدا تۆمارکران، لەگەڵ ١٢٢ی تریش لە قۆناغەکانی پاڵاوتندا. نۆپۆن سینگخام ماکسیمەم برەیکێکی لە قۆناغی سێیەمی پاڵاوتندا تۆمارکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|دەیەی ٢٠٢٠}}

{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2024 World Snooker Championship}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>hgx8u6udguh2lbf7mt9xuf6xlum78ac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٢٣</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295695</id>
    <revision>
      <id>1583632</id>
      <parentid>1583513</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:04:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2023 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1830" sha1="knacxb0c143tvmo3z7qgcwt3c0b79lv" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٢٣''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری کازۆی ٢٠٢٣''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٥ی نیسان تا ١ی ئایاری ٢٠٢٣ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو، کە ٤٧ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر لەو شوێنەدا ئەنجام درا. قۆناغەکانی پاڵاوتن لە ٣ تا ١٢ی نیسانی ٢٠٢٣ لە پەیمانگای وەرزشی ئینگلیزی لە شێفیڵد بەڕێوەچوون. ١٥یەمین و کۆتا پاڵەوانێتیی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٢٢–٢٣ بوو، کە لەلایەن وۆرڵد سنووکەر توورەوە ڕێکخرابوو و بۆ یەکەمجار لەلایەن فرۆشیاری ئۆتۆمبێلی کازۆوە سپۆنسەر کرا. لە شانشینی یەکگرتوو لەلایەن [[بی بی سی]]، لە ئەورووپا لەلایەن یوورۆسپۆرت، و لە شوێنەکانی تری جیھان لەلایەن ماچڕووم سپۆرت و پەخشکەرانی دیکەوە پەخشکرا. کۆی سندوقی خەڵاتەکە ٢٬٣٩٥٬٠٠٠ پاوەند بوو، کە لەو بڕە براوەکە ٥٠٠٬٠٠٠ پاوەندی وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2023 World Snooker Championship}}</text>
      <sha1>knacxb0c143tvmo3z7qgcwt3c0b79lv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٢١</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295696</id>
    <revision>
      <id>1583631</id>
      <parentid>1583515</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2021 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3426" sha1="f2vnewxid18ltjhstb06u82i6itd3vw" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٢١''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری بێتفرێدی ٢٠٢١''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٧ی نیسان تا ٣ی ئایاری ٢٠٢١ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. ٤٥ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر لە شانۆی کرووسیبڵ بەڕێوە بچێت و ١٥ەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٢٠–٢١ بوو. لەلایەن وۆرڵد سنووکەر توورەوە ڕێکخرابوو. چالاکییەکە لەلایەن کۆمپانیای گرەوی وەرزشیی بێتفرێدەوە سپۆنسەر کرا و لەلایەن [[بی بی سی]]، یوورۆسپۆرت و ماچڕووم سپۆرتەوە پەخشکرا. کۆی سندوقی خەڵاتەکەی ٢٬٣٩٥٬٠٠٠ [[پاوەندی ستەرلینگی|پاوەند]] بوو کە لەو بڕە براوەکە ٥٠٠٬٠٠٠ پاوەندی وەرگرت.

پاڵاوتن بۆ پاڵەوانێتییەکە لە نێوان ٥ و ١٤ی نیسانی ٢٠٢١ لە پەیمانگای وەرزشی ئینگلیزی لە شێفیڵد بەڕێوەچوو. ١٢٨ بەشداربوو لە قۆناغەکانی پاڵاوتندا ھەبوون، کە لە تێکەڵەیەک لە یاریزانانی پیشەگەر و ئاماتۆری بانگھێشتکراو پێکھاتبوون. قۆناغی سەرەکیی پاڵەوانێتییەکە ٣٢ یاریزانی لەخۆ گرتبوو: ١٦ باشترین یاریزانەکانی ڕیزبەندیی جیھانیی سنووکەر و ١٦ یاریزانی زیادە لە قۆناغەکانی پاڵاوتنەوە. [[ڕۆنی ئۆسلیڤان]] پاڵەوانی بەرگریکار بوو، کە شەشەم نازناوی جیھانیی خۆی لە چالاکیی ساڵی پێشوودا بەدەستھێنابوو، کە تێیدا لە یاریی کۆتاییدا بە ئەنجامی ١٨–٨ لە کایرێن ویڵسۆنی بردبووەوە. ئۆسلیڤان لە قۆناغی دووەمدا بە ئەنجامی ١٢–١٣ بە ئەنتۆنی مەکگیڵ دۆڕا. مارک سێلبی لە یاریی کۆتاییدا بە ئەنجامی ١٨–١٥ لە [[شۆن مێرفی]] بردەوە بۆ ئەوەی چوارەم نازناوی جیھانی و ٢٠ەمین نازناوی ڕیزبەندیی کاروانی وەرزشیی خۆی بەدەستبھێنێت. ژمارەیەکی پێوانەیی کە ١٠٨ سەدەی برەیک بوو لە کرووسیبڵ تۆمارکران، لەگەڵ ١٠٦ی زیادە لە قۆناغەکانی پاڵاوتندا. بەرزترین برەیکی پاڵەوانێتییەکە ١٤٤ بوو لەلایەن مێرفی لە قۆناغی دووەمدا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2021 World Snooker Championship}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>f2vnewxid18ltjhstb06u82i6itd3vw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠١٩</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295698</id>
    <revision>
      <id>1583634</id>
      <parentid>1583511</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:05:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2019 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3656" sha1="mp2voda4kbexm8l3bfyq909uopy4e4d" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠١٩''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری بێتفرێدی ٢٠١٩''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ٢٠ی نیسان تا ٦ی ئایاری ٢٠١٩ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. ٤٣یەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر لە کرووسیبڵ بەڕێوە بچێت، و ٢٠ەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠١٨–١٩ بوو. پاڵاوتن بۆ پاڵەوانێتییەکە لە ١٠ تا ١٧ی نیسانی ٢٠١٩ لە پەیمانگای وەرزشی ئینگلیزی لە شێفیڵد بەڕێوەچوو. کۆمپانیای گرەوی وەرزشیی بێتفرێد سپۆنسەری چالاکییەکە بوو.

براوەی نازناوەکە جەد ترەمپ بوو، کە لە یاریی کۆتاییدا بە ئەنجامی ١٨–٩ لە جۆن ھیگینزی بردەوە بۆ ئەوەی یەکەمین نازناوی پاڵەوانێتیی جیھانی بەدەستبھێنێت. بەوەش، ترەمپ بوو بە ١١یەمین یاریزان کە ھەر سێ نازناوی تاجی سێیانە بە لایەنی کەمەوە جارێک بباتەوە. پاڵەوانی بەرگریکار مارک ویلیامز لە قۆناغی دووەمی پاڵەوانێتییەکەدا بە ئەنجامی ٩–١٣ بە دەیڤید گیلبێرت دۆڕا. بۆ یەکەمجار لە مێژووی پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەردا، یاریزانێکی ئاماتۆر لە قۆناغی سەرەکیی چالاکییەکەدا دەرکەوت—جەیمس کاھیڵی یەکەمین دەرکەوتوو لە قۆناغی یەکەمدا لە [[ڕۆنی ئۆسلیڤان]]ی یەکەمی جیھانی بردەوە، پێش ئەوەی لە فەریمێکی یەکلاکەرەوەی قۆناغی دووەمدا بە جیاوازییەکی کەم بە ستیفن مەگوایەر بدۆڕێت.

پاڵەوانێتییەکە ١٠٠ سەدەی برەیکی تێدا بوو؛ لەو کاتەدا، ئەمە بەرزترین ژمارە بوو کە لە چالاکییەکی فەرمیی سنووکەردا تۆمارکرابێت (لە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٢١|پاڵەوانێتیی جیھانیی ٢٠٢١دا]] تێپەڕێنرا). تەنھا یاریی کۆتایی ١١ سەدەی تێدا بوو، کە زۆرترینە تا ئێستا لە یاریی کۆتاییی ڕووداوێکی ڕیزبەندیدا تۆمارکرابێت. ھیگینز بەرزترین برەیکی تۆمارکرد کە ١٤٣ بوو، لە سەرکەوتنەکەیدا لە نیوەی کۆتایی بەرامبەر گیلبێرت. [[شۆن مێرفی]] لە قۆناغی یەکەمدا بە ئەنجامی ١٠–٠ لە لوۆ ھۆنگھاوی بردەوە، کە یەکەمین بردنەوەی پاک (وەیت واش) بوو لە پاڵەوانێتیی جیھانی لە ساڵی ١٩٩٢ەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2019 World Snooker Championship}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>mp2voda4kbexm8l3bfyq909uopy4e4d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی حیھانیی سنووکەر، ٢٠١٨</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295699</id>
    <revision>
      <id>1583633</id>
      <parentid>1583512</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:04:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2018 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3610" sha1="agq090kcicf7vx7hq7nz8m5boigeppt" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠١٨''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری بێتفرێدی ٢٠١٨''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ٢١ی نیسان تا ٧ی ئایاری ٢٠١٨ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. لەلایەن [[کۆمەڵەی جیھانیی پیشەگەری بلیارد و سنووکەر]]ەوە میوانداری کرا، ٢٠ەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠١٧–١٨ و ٤٢ەمین جار بوو کە پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر بە شێوەی یەک لە دوای یەک لەو شوێنەدا ئەنجام بدرێت. پاڵەوانێتییەکە لەلایەن بی بی سی سپۆرت و یوورۆسپۆرت لە ئەورووپا پەخشکرا، و لەلایەن کۆمپانیای گرەوی بێتفرێدەوە سپۆنسەر کرا.

مارک ویلیامزی چەپدەستی وێڵزی سێیەمین پاڵەوانێتیی جیھانی و ٢١ەمین نازناوی ڕیزبەندیی خۆی بەدەستھێنا، بە شکستپێھێنانی جۆن ھیگینزی پیشەگەری سکۆتلەندی بە ئەنجامی ١٨–١٦ لە یاریی کۆتاییدا. سەرکەوتنەکەی ویلیامز ١٥ ساڵ دوای دووەم نازناوی جیھانیی لە ساڵی ٢٠٠٣دا ھات؛ پێش دەستپێکردنی وەرزەکە، لە شەش ساڵی ڕابردوودا ھیچ ڕووداوێکی ڕیزبەندیی نەبردبووەوە. لە بردنەوەی ئەم چالاکییەدا، ویلیامز بەرزترین خەڵاتی پارەی وەرگرت کە بۆ چالاکییەکی سنووکەر درابێت، ٤٢٥٬٠٠٠ پاوەند لە کۆی سندوقی ١٬٩٦٨٬٠٠٠ پاوەند. لە تەمەنی ٤٣ ساڵیدا، ئەو سێیەم بەتەمەنترین براوە بوو لە کرووسیبڵ لە دوای [[ڕۆنی ئۆسلیڤان]] کە تەمەنی ٤٤ ساڵ بوو کاتێک [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٢٠|پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٢٠]]ی بردەوە و ڕای ڕیاردن کە تەمەنی ٤٥ ساڵ بوو کاتێک لە ساڵی ١٩٧٨دا نازناوەکەی بەدەستھێنا. مارک سێلبی پاڵەوانی بەرگریکار و خاوەن سێ نازناوی جیھانی کە بۆ دوو ساڵی ڕابردوو نازناوەکەی بردبووەوە، لە قۆناغی یەکەمدا بە ئەنجامی ٤–١٠ بە جۆ پێری دۆڕا.

بەرزترین برەیکی پاڵەوانێتییەکە لەلایەن ھیگینزەوە تۆمارکرا، کە برەیکێکی ١٤٦ی لە فەریمی ١٣ی سەرکەوتنەکەی لە قۆناغی دووەمدا بەرامبەر جاک لیسۆڤسکی ئەنجام دا. بەھەر حاڵ، لە پاڵاوتنی چالاکییەکەدا، لیانگ وێنبۆ ماکسیمەم برەیکی ١٤٧ی تۆمارکرد.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2018 World Snooker Championship}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>agq090kcicf7vx7hq7nz8m5boigeppt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شانۆی کرووسیبڵ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295700</id>
    <revision>
      <id>1583630</id>
      <parentid>1583517</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Crucible Theatre}}</comment>
      <origin>1583630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1914" sha1="g5p8vq2a56svs6olmy3btg23hd3wcz6" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''شانۆی کرووسیبڵ'''، یان بە کورتی '''کرووسیبڵ'''، شانۆیەکی شاری [[شێفیڵد]] لە باشووری یۆرکشر لە ئینگلتەرایە، کە لە ساڵی ١٩٧١دا کراوەتەوە. ناوەکەی ئاماژەیە بۆ پۆڵای کرووسیبڵ، کە لە ساڵی ١٧٤٠دا لە شێفیڵد پەرەی پێدرا و بووە ھۆی پیشەسازیبوونی شارەکە.

وێڕای ئەنجامدانی نمایشی [[شانۆ|شانۆییی]] ئاسایی، شانۆکە وەک شوێنێکی وەرزشییش خزمەت دەکات، کە لە ساڵی ١٩٧٧ەوە ساڵانە میوانداریی پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری کردووە. ڕۆژنامەی [[گاردیان]] کرووسیبڵی بە «ماڵی ڕۆحیی سنووکەر» ناوبردووە. پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ژنان و پاڵەوانێتیی جیھانیی بەتەمەنەکان (سینیۆرز)یش لەو شوێنەدا ئەنجامدراون.

لە ئایاری ٢٠٢٢دا، پلانە پێشنیارکراوەکان ئاشکرا کران بۆ دروستکردنی شوێنێکی نوێی ٣٬٠٠٠ کورسی لە نزیکییەوە کە پردێک ھەردوو باڵەخانەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|Crucible Theatre}}

[[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>g5p8vq2a56svs6olmy3btg23hd3wcz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بی بی سی سپۆرت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295702</id>
    <revision>
      <id>1583643</id>
      <parentid>1583486</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|BBC Sport}}</comment>
      <origin>1583643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1514" sha1="92kysvnvbkwx3lq77fct271jt7zo3bs" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
}}
{{داتابۆکس}}
'''بی بی سی سپۆرت''' بەشی وەرزشیی [[بی بی سی]]یە، کە ڕووماڵی وەرزشیی نیشتمانی بۆ تەلەڤیزیۆن، [[ڕادیۆی بی بی سی|ڕادیۆ]] و ئۆنلاینی بی بی سی دابین دەکات. بی بی سی خاوەنی مافەکانی پەخشی تەلەڤیزیۆنی و ڕادیۆییی شانشینی یەکگرتووە بۆ چەندین وەرزش، کە وەرزشەکان بە ڕاستەوخۆ یان لەگەڵ بەرنامە شیکارییە سەرەکییەکانی وەک ماچ ئۆف دە دەی (Match of the Day)، تێست ماچ سپێشیاڵ (Test Match Special)، سکی سەندەی (Ski Sunday) و تودەی ئەت ویمبڵدن (Today at Wimbledon) پەخش دەکات. ئەنجامەکان، شیکاری و ڕووماڵەکان بۆ وێبگەی بی بی سی سپۆرت و لە ڕێگەی خزمەتگوزاریی تەلەڤیزیۆنیی کارلێکەری بی بی سی ڕێد بەتن (BBC Red Button) زیاد دەکرێن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{شریتی دەروازە|تۆپی پێ|شانشینی یەکگرتوو}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|BBC Sport}}</text>
      <sha1>92kysvnvbkwx3lq77fct271jt7zo3bs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠١٥</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295708</id>
    <revision>
      <id>1583635</id>
      <parentid>1583509</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:05:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2015 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1687" sha1="70027044ym99lr7532h6fsv6janlz8d" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}

'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠١٥''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری بێتفرێدی ٢٠١٥''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٨ی نیسان تا ٤ی ئایاری ٢٠١٥ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. ٣٩یەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لە کرووسیبڵ ئەنجام درا، و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠١٤–١٥ بوو. کۆمپانیای گرەوی وەرزشیی [[بێتفرێد]] بۆ یەکەمجار لە ماوەی سێ ساڵدا سپۆنسەری چالاکییەکەی کرد، کە پێشتر لە ساڵانی ٢٠٠٩ تا ٢٠١٢ ئەنجامی دابوو. ١٦ باشترین یاریزانەکانی ڕیزبەندیی جیھانیی سنووکەر لە تیروپشکەکەدا دانران، و ١٦ یاریزانی دیکە بۆ چالاکییەکە سەرکەوتن لە پاڵەوانێتییەکدا کە لە ٨ تا ١٥ی نیسانی ٢٠١٥ لە ناوەندی وەرزشیی نێونەتەوەییی پۆندس فۆرج، شێفیڵد بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2015 World Snooker Championship}}</text>
      <sha1>70027044ym99lr7532h6fsv6janlz8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠١٤</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295709</id>
    <revision>
      <id>1583636</id>
      <parentid>1583508</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:05:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2014 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1511" sha1="azrc665xl96pr8ndt05uuf124q5mb22" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠١٤''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری دافابێتی ٢٠١٤''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٩ی نیسان تا ٥ی ئایاری ٢٠١٤ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. ٣٨ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لە کرووسیبڵ ئەنجام درا. پاڵەوانێتییەکە ھەروەھا کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠١٣–١٤ بوو. چالاکییەکە بۆ یەکەمجار لەلایەن دافابێتەوە سپۆنسەر کرا. پاڵەوانێتییەکی پاڵاوتن لە ٨ تا ١٦ی نیسانی ٢٠١٤ لە ناوەندی وەرزشیی نێونەتەوەییی پۆندس فۆرج لە شێفیڵد بۆ ١٦ یاریزان بەڕێوەچوو، کە لە پاڵەوانێتییە سەرەکییەکەدا بە ١٦ بەشداربووی سەرەتۆو گەیشتن.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2014 World Snooker Championship}}</text>
      <sha1>azrc665xl96pr8ndt05uuf124q5mb22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠١٣</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295710</id>
    <revision>
      <id>1583640</id>
      <parentid>1583491</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2013 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2698" sha1="3m3vd2cuezr9f8tzwbl7dyxoffk85kh" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}

'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠١٣''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری بێتفێری ٢٠١٣''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ٢٠ی نیسان تا ٦ی ئایاری ٢٠١٣ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. ٣٧ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە کرووسیبڵ میوانداریی [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]]ی کرد؛ چالاکییەکەی ٢٠١٣ کۆتا پاڵەوانێتیی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠١٢–١٣ بوو. کۆمپانیای گرەوی وەرزشیی بێتفێر بۆ یەکەمجار سپۆنسەری چالاکییەکەی کرد.

سەرەڕای ئەوەی نزیکەی تەواوی وەرزەکەی لەدەست دابوو، پاڵەوانی بەرگریکار [[ڕۆنی ئۆسلیڤان]] تەنانەت یەک سێشنی لە پاڵەوانێتییەکەدا نەدۆڕاند و لە یاریی کۆتاییدا بە ئەنجامی ١٨–١٢ لە باری ھۆکینی بردەوە بۆ ئەوەی ببێتە پێنجەمین جار پاڵەوانی جیھان، و پەیوەندی بە ستیڤ دەیڤیس و ستیفن ھێندرییەوە کرد وەک تاقە یاریزانەکان کە بە سەرکەوتوویی بەرگرییان لە نازناوەکانیان لە کرووسیبڵ کردووە. ئۆسلیڤان ژمارەی پێوانەیی ھێندریی بۆ ١٢٧ سەدەی کاروانی وەرزشی لە کرووسیبڵ شکاند، و پاڵەوانێتییەکەی بە ١٣١ سەدە کۆتایی پێ ھێنا، و ھەروەھا بوو بە یەکەم یاریزان کە شەش سەدەی برەیک لە یاریی کۆتاییی پاڵەوانێتیی جیھانیدا تۆمار بکات. لە نێوان ٥٥ سەدەی برەیک کە لە کاتی چالاکییەکەدا تۆمارکران، نیل ڕۆبێرتسۆن بەرزترین برەیکی تۆمارکرد کە ١٤٣ بوو، لە دۆڕانەکەیدا لە قۆناغی یەکەمدا بەرامبەر ڕۆبێرت میلکینز.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2013 World Snooker Championship}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>3m3vd2cuezr9f8tzwbl7dyxoffk85kh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠٩</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295716</id>
    <revision>
      <id>1583639</id>
      <parentid>1583494</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2009 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1499" sha1="95y38b04om6xim3lj6l2svr3zx73i6x" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}

'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٩''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری بێتفرێد. کۆمی ٢٠٠٩''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو. لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو، کە ٣٣یەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لەو شوێنەدا ئەنجام درا. لە نێوان ١٨ی نیسان و ٤ی ئایاری ٢٠٠٩دا بەڕێوەچوو. ھەشتەمین و کۆتا پاڵەوانێتیی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٨–٠٩ بوو، لەلایەن [[کۆمەڵەی جیھانیی پیشەگەری بلیارد و سنووکەر]]ەوە ڕێکخرابوو و بۆ یەکەمجار لەلایەن دووکانی گرەوی ئۆنلاینی [[بێتفرێد]]ەوە سپۆنسەر کرا. کۆی سندوقی خەڵاتەکە ١٬١١١٬٠٠٠ پاوەند بوو، کە لەو بڕە براوەکە ٢٥٠٬٠٠٠ پاوەندی وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2009 World Snooker Championship}}</text>
      <sha1>95y38b04om6xim3lj6l2svr3zx73i6x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠٨</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295717</id>
    <revision>
      <id>1583638</id>
      <parentid>1583495</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2008 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1473" sha1="h3ipmj0syz7vldk2mk5xuuy9l5cnm67" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٨''' (ھەروەھا بە '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٨٨٨. کۆمی ٢٠٠٨''' ناوزەند دەکرێت بۆ مەبەستی سپۆنسەرکردن) پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە نێوان ١٩ی نیسان و ٥ی ئایاری ٢٠٠٨ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. ٣٢ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لە شانۆی کرووسیبڵ ئەنجام درا، و حەوتەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٧–٠٨ بوو. لەلایەن وۆرڵد سنووکەرەوە ڕێکخرابوو و لەلایەن کۆمپانیای گرەوکردنی ٨٨٨. کۆمەوە سپۆنسەر کرا، پاڵەوانێتییەکە کۆی سندوقی خەڵاتەکەی ١٬٠٥٠٬٠٠٠ پاوەند بوو، کە ٢٥٠٬٠٠٠ پاوەندی بە براوەکە درا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2008 World Snooker Championship}}</text>
      <sha1>h3ipmj0syz7vldk2mk5xuuy9l5cnm67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠٧</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295718</id>
    <revision>
      <id>1583637</id>
      <parentid>1583496</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:05:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2007 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3913" sha1="tacm9gy0pbsdwzj8pz4t6vjz7mpnwzc" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٧''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٨٨٨. کۆمی ٢٠٠٧''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو. لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو، کە ٣١ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لەو شوێنەدا ئەنجام درا. لە ٢١ی نیسانی ٢٠٠٧دا دەستی پێ کرد و بڕیار بوو لە ٧ی ئایاری ٢٠٠٧دا کۆتایی پێ بێت، بەڵام تا کاتژمێرە سەرەتایییەکانی ٨ی ئایار بەردەوام بوو. حەوتەمین و کۆتا پاڵەوانێتیی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٦–٠٧ بوو، لەلایەن [[کۆمەڵەی جیھانیی پیشەگەری بلیارد و سنووکەر]]ەوە ڕێکخرابوو و بۆ دووەم جار لەلایەن کازینۆی ئۆنلاینی ٨٨٨. کۆمەوە سپۆنسەر کرا. کۆی سندوقی خەڵاتەکە ٩٤١٬٠٠٠ پاوەند بوو، کە لەو بڕە براوەکە ٢٢٠٬٠٠٠ پاوەندی وەرگرت.

قۆناغەکانی پاڵاوتن لە ٢٣ی شوبات تا ٢ی ئازاری ٢٠٠٧ لە پۆنتینز لە پرێستاتین، وێڵز، و لە ١٢ تا ١٥ی ئازار لە پەیمانگای وەرزشی ئینگلیزی لە شێفیڵد بەڕێوەچوون. ١٦ پاڵێوراوە سەرکەوتووەکە لە قۆناغی سەرەکیی پاڵەوانێتییەکەدا لە کرووسیبڵ بە ١٦ باشترین یاریزانەکانی ڕیزبەندیی جیھانیی سنووکەر گەیشتن. گرایم دۆت پاڵەوانی بەرگریکار بوو، کە لە یاریی کۆتاییی ٢٠٠٦دا بە ئەنجامی ١٨–١٤ لە پیتەر ئێبدنی بردبووەوە. لە قۆناغی یەکەمدا بە ئیان مەککۆلۆک دۆڕا و بوو بە پاڵەوانێکی تری جیھان کە تووشی نەفرەتی کرووسیبڵ بوو و نەیتوانی بەرگری لە یەکەمین نازناوی جیھانیی خۆی بکات.

جۆن ھیگینز دووەم نازناوی جیھانیی خۆی بەدەستھێنا بە شکستپێھێنانی مارک سێلبیی پاڵێوراو بە ئەنجامی ١٨–١٣ لە یاریی کۆتاییدا. یاریی کۆتایی کە لە کاتژمێر ١٢:٥٤ی بەیانی بە کاتی [[بی ئێس تی]] کۆتایی ھات، ژمارەی پێوانەیی بۆ درەنگترین کاتی کۆتاییھاتنی لە یاریی کۆتاییی [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر|پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەردا]] شکاند، و بە دوو خولەک پێش یاریی کۆتاییی ٢٠٠٦ کەوت. کۆی گشتی ٦٨ سەدەی برەیک لە قۆناغی سەرەکیی چالاکییەکەدا تۆمارکران، کە بەرزترینیان ١٤٤ بوو لەلایەن عەلی کارتەرەوە. تا ساڵی [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠٩|٢٠٠٩]] بە ھاوبەشی لەگەڵ چالاکییەکەی ٢٠٠٢ بەرزترین ژمارە بوو. ٦١ سەدەی برەیکی تریش لە قۆناغەکانی پاڵاوتندا تۆمارکران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{پۆلی کۆمنز|2007 World Snooker Championship}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>tacm9gy0pbsdwzj8pz4t6vjz7mpnwzc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئادەمان (هۆز)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295725</id>
    <revision>
      <id>1583603</id>
      <parentid>1583503</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:05:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1346" sha1="5bepbttndjhcug75hv6kcagmiuqn98d" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
}}
 

'''ئادەمان''' هۆزێکى دیرینى کوردن لە ناوچەی سەرهەدان  لە هەردوو  پارێزگاکانی [[پارێزگای ئاگری|ئاگری]] و [[وان]] دەژین . دەگوترێت لە بنەڕەتدا دەگەنەوە هۆزى دەمانان &quot; دێمانان &quot; ( کوردى [[زازاکی]] : دەمانۆ ''demanu'' ) لە دەرسیم، و لە سەردەمی عوسمانیدا پێیان دەگوترا ئادەمان.  . &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.dersim.biz/html/asiret_asiret_dersim_.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120615145535/http://www.dersim.biz/html/asiret_asiret_dersim_.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.dersim.biz}}&lt;/ref&gt; لە باکوورى کوردستان هۆزى تر هەن کە ناوەکانیان نزیکە لە ئادەمان وەک ئاتمان (ئاتمی لە مەرعەش و ئادیەمان) و ئەتمانکى.

== سەرچاوە ==
{{سەرچاوەکان}}{{گەلان و ئێڵەکانی کورد}}
[[پۆل:هۆزەکانى کورد]]</text>
      <sha1>5bepbttndjhcug75hv6kcagmiuqn98d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583694</id>
      <parentid>1583603</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:33:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>-Haryad</username>
        <id>40333</id>
      </contributor>
      <comment>تاگی بێبەسەرداچوونەوە</comment>
      <origin>1583694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1406" sha1="lo79f0u20xsdqes7kh8o3ug90oa4d5k" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}}
}}
 

'''ئادەمان''' هۆزێکى دیرینى کوردن لە ناوچەی سەرهەدان  لە هەردوو  پارێزگاکانی [[پارێزگای ئاگری|ئاگری]] و [[وان]] دەژین . دەگوترێت لە بنەڕەتدا دەگەنەوە هۆزى دەمانان &quot; دێمانان &quot; ( کوردى [[زازاکی]] : دەمانۆ ''demanu'' ) لە دەرسیم، و لە سەردەمی عوسمانیدا پێیان دەگوترا ئادەمان.  . &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.dersim.biz/html/asiret_asiret_dersim_.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120615145535/http://www.dersim.biz/html/asiret_asiret_dersim_.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.dersim.biz}}&lt;/ref&gt; لە باکوورى کوردستان هۆزى تر هەن کە ناوەکانیان نزیکە لە ئادەمان وەک ئاتمان (ئاتمی لە مەرعەش و ئادیەمان) و ئەتمانکى.

== سەرچاوە ==
{{سەرچاوەکان}}{{گەلان و ئێڵەکانی کورد}}
[[پۆل:هۆزەکانى کورد]]</text>
      <sha1>lo79f0u20xsdqes7kh8o3ug90oa4d5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئالان (هۆز)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295727</id>
    <revision>
      <id>1583695</id>
      <parentid>1583502</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:36:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>-Haryad</username>
        <id>40333</id>
      </contributor>
      <comment>تاگی بێبەسەرداچوونەوە</comment>
      <origin>1583695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1983" sha1="d36h0kyhc0sc4fir57and047j5bha9p" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}}
}}
'''ئالان''' ناوی هۆزێکى کوردە.

هۆزی ئالان زیاتر لە [[وان]] و دەرسیم و موکریاندا دەژین .  ئەوانى وان [[زازاکی|بە کرمانجی]] دەئاخێون لەناو هۆزى هەرتووشین ، لە دەرسیم بە [[کوردیی باکووری|کرمانجکی]]  و لە موکریان [[کوردیی ناوەندی|بە سۆرانی]] قسە دەکەن. &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''&lt;nowiki&gt;&lt;span about=&quot;#mwt4&quot; data-mw=&quot;{&amp;amp;quot;attribs&amp;amp;quot;:[[{&amp;amp;quot;txt&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;title&amp;amp;quot;},{&amp;amp;quot;html&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Ji vê îdiayê re çavkaniyên pêbawer hewce ye.&amp;amp;lt;span typeof=\&amp;amp;quot;mw:Nowiki\&amp;amp;quot; id=\&amp;amp;quot;mwEA\&amp;amp;quot;&amp;amp;gt;&amp;amp;lt;/span&amp;amp;gt; (hezîran 2024)&amp;amp;quot;}]]}&quot; title=&quot;Ji vê îdiayê re çavkaniyên pêbawer hewce ye. (hezîran 2024)&quot; typeof=&quot;mw:ExpandedAttrs&quot;&gt;وەرگێڕان پێویستە&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt; بەشێکیان لە رۆژگارى سەفەویەکان پەرتەوازەى خوراسان کراون لەگەڵ [[کیکان]] و [[زەعفەرانلوو|زەعفەرانلو]] .

ناوى ئالان لە مێژووى کۆنى کورد تایبەتمەندی خۆى هەیە. مەمى ئالان پاڵەوانى چیڕۆکێکى خۆشەویستیە کە بەسەرهاتەکەى لە [[جزیر|جزیرى بۆتان]] روویداوەو شاعیرى کورد [[ئەحمەدی خانی|ئەحمەدى خانێ]] کردوویەتى بە کرۆکى شاکارەکەى.

== سەرچاوە ==
{{سەرچاوەکان}}{{گەلان و ئێڵەکانی کورد}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}
[[پۆل:هۆزەکانى کورد]]</text>
      <sha1>d36h0kyhc0sc4fir57and047j5bha9p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئیبراهیم کەریمی (فیزیکزان)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295731</id>
    <revision>
      <id>1583604</id>
      <parentid>1583498</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3083" sha1="epq8dqdwqufmzoov7cf312cijryog4p" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
'''ئیبراهیم کەریمی''' لەدایکبووی ساڵی 1978 لە شاری [[سەقز]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ) مامۆستای [[فیزیک]] و زانای کوانتەمە لە زانکۆی ئۆتاوا و زانکۆی چاپمان . &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.uottawa.ca/faculty-science/professors/ebrahim-karimi|سەردێڕ=Ebrahim Karimi |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Faculty of Science |زمان=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Government of Canada, Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada |ناونیشان=https://www.nserc-crsng.gc.ca/Prizes-Prix/McDonald-McDonald/Profiles-Profils/Karimi-Karimi_eng.asp|سەردێڕ=Ebrahim Karimi {{!}} Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240813115849/https://www.nserc-crsng.gc.ca/Prizes-Prix/McDonald-McDonald/Profiles-Profils/Karimi-Karimi_eng.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada (NSERC) |زمان=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.chapman.edu/research/institutes-and-centers/quantum-studies/full-time-test/index.aspx|سەردێڕ=Full-Time Faculty and Visiting Scholars |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=www.chapman.edu |زمان=en}}&lt;/ref&gt; سەرۆکی توێژینەوەی کەنەدایە لە شەپۆلە پێکهاتەدارەکان و پەیوەندی کوانتەم . &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.eurekalert.org/news-releases/475251|سەردێڕ=Accomplished University of Ottawa professors earn Canada Research Chairs |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=EurekAlert! |زمان=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Government of Canada, Industry Canada,   Canada Research Chairs |ناونیشان=https://www.chairs-chaires.gc.ca/chairholders-titulaires/profile-eng.aspx?profileId=3542|سەردێڕ=Canada Research Chairs |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241016040137/https://www.chairs-chaires.gc.ca/chairholders-titulaires/profile-eng.aspx?profileId=3542 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.chairs-chaires.gc.ca |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== ئاماژەکان ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:خەڵکی پارێزگای کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]]
[[پۆل:فیزیکزانانی ئێرانی]]
[[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]]
[[پۆل:زانایانی کورد]]
[[پۆل:خەڵکی سەقز]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:Articles with hCards]]</text>
      <sha1>epq8dqdwqufmzoov7cf312cijryog4p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583696</id>
      <parentid>1583604</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>-Haryad</username>
        <id>40333</id>
      </contributor>
      <comment>تاگی بێبەسەرداچوونەوە</comment>
      <origin>1583696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3143" sha1="1pyga7h7j99697rtm6ex6kgygwfdw46" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}}
'''ئیبراهیم کەریمی''' لەدایکبووی ساڵی 1978 لە شاری [[سەقز]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ) مامۆستای [[فیزیک]] و زانای کوانتەمە لە زانکۆی ئۆتاوا و زانکۆی چاپمان . &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.uottawa.ca/faculty-science/professors/ebrahim-karimi|سەردێڕ=Ebrahim Karimi |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Faculty of Science |زمان=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Government of Canada, Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada |ناونیشان=https://www.nserc-crsng.gc.ca/Prizes-Prix/McDonald-McDonald/Profiles-Profils/Karimi-Karimi_eng.asp|سەردێڕ=Ebrahim Karimi {{!}} Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240813115849/https://www.nserc-crsng.gc.ca/Prizes-Prix/McDonald-McDonald/Profiles-Profils/Karimi-Karimi_eng.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada (NSERC) |زمان=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.chapman.edu/research/institutes-and-centers/quantum-studies/full-time-test/index.aspx|سەردێڕ=Full-Time Faculty and Visiting Scholars |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=www.chapman.edu |زمان=en}}&lt;/ref&gt; سەرۆکی توێژینەوەی کەنەدایە لە شەپۆلە پێکهاتەدارەکان و پەیوەندی کوانتەم . &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.eurekalert.org/news-releases/475251|سەردێڕ=Accomplished University of Ottawa professors earn Canada Research Chairs |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=EurekAlert! |زمان=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Government of Canada, Industry Canada,   Canada Research Chairs |ناونیشان=https://www.chairs-chaires.gc.ca/chairholders-titulaires/profile-eng.aspx?profileId=3542|سەردێڕ=Canada Research Chairs |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241016040137/https://www.chairs-chaires.gc.ca/chairholders-titulaires/profile-eng.aspx?profileId=3542 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.chairs-chaires.gc.ca |زمان=en}}&lt;/ref&gt;

== ئاماژەکان ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{سەرچاوەکان}}
[[پۆل:خەڵکی پارێزگای کوردستان]]
[[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]]
[[پۆل:فیزیکزانانی ئێرانی]]
[[پۆل:کەنەدییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]]
[[پۆل:زانایانی کورد]]
[[پۆل:خەڵکی سەقز]]
[[پۆل:زیندووان]]
[[پۆل:Articles with hCards]]</text>
      <sha1>1pyga7h7j99697rtm6ex6kgygwfdw46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ئالخاسی (هۆز)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295742</id>
    <revision>
      <id>1583605</id>
      <parentid>1583490</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8184" sha1="tmukl7wz8cz9sylbgrpi3go8yy1pkgy" xml:space="preserve">{{چەند کێشەیەک|
{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
}}
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Message box/ambox.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;'''ئالخاس''' هۆزێکى ناودارى کوردە زۆربەیان لە [[ئەلبیستان|ئەلبستان]] و [[سێوەرەگ|سێورەک]]&lt;nowiki/&gt;دا دەژین و لەسەر هەردوو مەزهەبی  [[عەلەوی]] و سوننەى [[مەزھەبی شافیعی|شافیعی]]&lt;nowiki/&gt;ن  .

بە [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] بنزارى [[زازاکی|دیمیلکی]] دەدوێن و لە شێوەى ئاخاوتنى کوردانى سینەملى زۆر نزیکە. لەهجەی دیمیلکی خەڵکی ئەلخاسان لەهجەی خوارووە.

== ئالخاسان لەسەر خاکى  کوردستان ==
شوێنى دانیشتنى ئالخاسان لە [[ئەلبیستان|ئەلبستان]] و [[سێوەرەگ|سێورەک]]، بەڵام لە هەموو کوردستان گوندی ئەلخاس هەن:

=== مەرعەش ===

* [[ئەلبیستان|ئەلبستان]] [http://www.alxas.net/modules.php?name=News&amp;file=article&amp;sid=108] : گوندەکانى سێڤدیللی، یالنتاش (ئاکتیل)، یۆغونسۆغوت، یالاک (یالاخ)، تۆپراخیسار  بێشتەپە، بویوک کۆی (دیگر)، دەرە تۆپاڵلی (تۆپاڵلی)، یازی تۆپاڵلی، کۆسەلەر (ئاق سیقال)، یاپلیپنار (بیراگەنی)، گۆڵپینار  ، خان، پاسۆلەر، قەرە کویو مەزراکانى: (قەرەقۆیو)، (گۆلپینار)، کالانزۆران (دەنگۆلەر)، (پاسۆلەر)، کامۆلەر، قۆجەپینار، تەختەلى، سەرچەک یوسو، شەرەفلی، ماڵ تۆپلەر، خان، (یازی تۆپاڵ)، گیون ئاڵتی (کستک)، خۆفان ، قەرا بایر
* ئاڤشین : گوندى چۆمەدوز  هۆزى ئالخاسان، سینەملى ، کورەجکان ، و کورمەلی پێکەوە دەژین.
* بازارجخ: چوچەلی (زۆربەی دانیشتوانى ئالخاسن، بەڵام سینەملى و (ئاتمی)ش دەژین)

=== [[مەلەتی|مەلاتیە]] ===

* ناوەندە مەلەتی [[Çolaklı|چۆلاقلى]]: ئەلها(ن)ئوشاغی
* [[Arguvan|ئارگوڤان]] : ئەلخاس ئوشاگی، بالیجۆن، بالیکۆن، باخشیکۆن، دیزۆما، کەلۆن
* یازیخان : فەتحیە [http://www.aliseydi-sevim.com/haber_detay.asp?haberID=1051]
* پاتریخان: حاجیلەر، دەرەکۆی [http://www.asikremzani.net/makale/Ocaklar_Sinemilli_Ocagi.html] Girêdana arşîvê لە 2021-04-19 لە ئامێری وەیباک
* مهاجر/وێرانشار: گوندى چات

=== [[سێواس]] ===

* گرین : یایلەچک، ئەلاجا مەزار (ئالخاس و کورەجک)
* شارقشلە : ساری قایا [https://tr.wikipedia.org/wiki/Sar%C4%B1kaya,_%C5%9Eark%C4%B1%C5%9Fla] ، ئۆرتە تۆپاچ
* مهاجیران: ئیمرانلی : ئایدۆغان کۆیو (ئۆرەنک)
** قۆچگیر: زارا : جمیلتی

=== قەیسەری ===

* [[ساریز]] : بویوک ئۆرتولو [http://www.kurdica.com/News-sid-Die-Kurden-in-Kayseri-160.html]{{بەستەری مردوو|fix-attempted=yes}}

=== [[ڕحا|ئورفا]] ===

* [[سێوەرەگ|سێورەک]] ، لە [[Bucax|بوجاق]] [http://www.alxas.net/modules.php?name=News&amp;file=article&amp;sid=966] ، [http://www.alxas.net/modules.php?name=News&amp;file=article&amp;sid=202] - کومەکاڤاک (ئالخاس) [http://www.siverekgenclik.com/koyisimleri.html] ، دارداغان، ئیلیاسۆرەن (گوندی گاورا)، چۆماکلی (چباکچور)، هەی، مۆدان

=== [[خۆراسان|خوراسان]] ===

* ئالخاس قەلعە [https://en.wikipedia.org/wiki/Alkhas]

=== [[ئازەربایجان|ئازەربێجان]] ===

* [[لاچین]] : ئالخاسلی
* کەلباژار: خۆلەزەی ئالخاسلى &lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Latitude.to |ناونیشان=http://latitude.to:8080/satellite-map/az/azerbaijan/339287/xolezey-alxasli |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|وێبگە=Latitude.to, maps, geolocated articles, latitude longitude coordinate conversion. |زمان=en}}&lt;/ref&gt;
* رەحیملى
* لەریک: ڕڤەرود

== ڕەگ و ڕیشەی هۆزى ئالخاس ==
سەبارەت بە بنەچەی هۆزى ئالخاس چەند بۆچوونێک هەن: .

# بەپێی لێکۆڵینەوەکانی نووسەر مەحمەد تەکەر، بنەتارى هۆزی &quot;ئالخاس خێڵی ناودارى شادیانە ئالخاس لە [[سێوەرەگ|سێورەک]] و [[ئامەد|دیاربەکر]]  بە هۆوى دوژمندارى هاتوونەتە  [[ئەلبیستان|ئەلبستان]] و دێرسیم, هەندێکیان لە [[سێوەرەگ|سێورەک]] مانەوە ; لە دەرسیم ئالخاسەکان  بە خورمەکان دەناسرێن; پاشان هەندێکیان چوونە  گمگم (ڤارتۆى مووشێ) . ئالخاسی [[ئەلبیستان|ئەلبستان]]  [[کوردیی باکووری|بە کورمانجی]] قسەیان دەکرد . [http://www.kurdica.com/News-sid-Xormekan-270.html] Girêdana arşîvê 2022-02-06 لە ئامێری Wayback Girêdana arşîvê 2016-04-09 لە ئامێری Wayback Girêdana arşîvê 2013-03-13 لە ئامێری Wayback
# ڕەنگە ئالخاسان بگەنەوە هۆزى گەورەى بەرازى و لە دەورى ١٥٠-٢٠٠ ساڵ لەمەوبەر لە [[سێوەرەگ|سێوریکەوە]] چووبنەتە ناوچەی [[ئەلبیستان|ئەلبستان]] . [http://www.alxas.net/modules.php?name=News&amp;file=article&amp;sid=966] بەڵام ئالخاسى سێورەک دەڵێن کە ئەوان پەیوەندییان بە بەرازیەوە  نەبووە، بەڵکو دەگەنەوە تیرەى بۆجاق  . بەڵام بەرازى خێڵێک نین، بەڵکو کۆهۆزن و دیان هۆزى لەخۆوە دەگرت و هۆزىشادی دەگرێتەوە . [http://www.semskiasireti.com/?Syf=18&amp;Hbr=419566&amp;/BARAZ%C4%B0-VEYA-BERAZ%C4%B0-A%C5%9E%C4%B0RET%C4%B0] Girêdana arşîvê لە 2020-10-20 لە ئامێری وەیباک
# بە گوێرەی [[نووری دێرسیمی|نوری دەرسیمى]] ، هۆزەکانی &quot;ئالخاسان&quot;، &quot; سینەملى &quot; و &quot; ئاتمی &quot; کۆنفیدڕاڵییەکیان بە ناوی &quot; ئاتمی &quot; پێکهێنا؛ پێشتر لە دێرسیم دەژیان . [http://www.semskiasireti.com/?Syf=18&amp;Hbr=416426&amp;/ALHAS-VEYA-ALXAS-A%C5%9E%C4%B0RET%C4%B0] Girêdana arşîvê لە 2013-03-13 لە ئامێری Wayback

== سەرچاوە ==
&lt;templatestyles src=&quot;Çavkanî/styles.css&quot; /&gt;{{سەرچاوەکان}}

== بەستەری دەرەکی ==

* [http://www.alxas.net/ ئەلکساس.نێت]
* [http://www.kurdica.com/News-sid-Xormekan-270.html مێژووی گشتی: Xormekan] Girêdana arşîvê 2022-02-06 لە ئامێری Wayback
* [http://gelovchulular.jimdo.com/alhas-alxas-a%C5%9Fireti-hakk%C4%B1nda/ دەربارەی هۆزی ئەلهاس-ئەلکساس] Girêdana arşîvê 2016-04-09 لە ئامێری Wayback
* [http://www.alxas.net/modules.php?name=News&amp;file=article&amp;sid=1266/ توێژینەوە: نووسەر مەهمەت TEKER'den Alhas (alxas) Aşireti Üzerine]
* لینکی ئەرشیفی [http://www.semskiasireti.com/?Syf=18&amp;Hbr=416426&amp;/ALHAS-VEYA-ALXAS-A%C5%9E%C4%B0RET%C4%B0/ عەشیرەتی ئەلهاس یان ئەلکساس] Girêdana arşîvê لە ئامێری وەیباک
* م.بایراک بنبۆگا سەربازانی کورد IN: Bîrnebûn 1998 چاپی پێنجەم، ل56 و دواتر.
* [http://www.semskiasireti.com/?Syf=18&amp;Hbr=419566&amp;/BARAZ%C4%B0-VEYA-BERAZ%C4%B0-A%C5%9E%C4%B0RET%C4%B0 بەرازی وێیا] Girêdana arşîvê عەشیرەتی بەرازی 2020-10-20 لە ئامێری وەیباک
{{گەلان و ئێڵەکانی کورد}}
[[پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان]]
[[پۆل:Webarchive template wayback links]]
[[پۆل:هۆزەکانى کورد]]</text>
      <sha1>tmukl7wz8cz9sylbgrpi3go8yy1pkgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کەلەکین، کەسنەزان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295751</id>
    <revision>
      <id>1583602</id>
      <parentid>1583526</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:04:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8437" sha1="5od3bwbldfdzqghjlmovqlxtewzb8q8" xml:space="preserve">{{زانیاریدانی نیشتنگە
| ناو			=  کەلەکین
| ناوی_فەرمی	           =  '''{{lang-ar| کلکین}}&lt;br&gt;{{lang-en| Kalakin }} '''
| ناوی_خۆماڵی		=  
| زمانی_ناوی_خۆماڵی	=  
| ناوەکانی_تر		=  
| جۆری_نیشتنگە		=     '''[[گوند]]'''
&lt;!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---&gt;
| وێنە		     =  
| شرۆڤەی_وێنە		= 
| وێنەی_ئاڵا		= 
| قەبارەی_ئاڵا	    =  300px
| وێنەی_مۆر		= 
| قەبارەی_مۆر		= 
| وێنەی_نیشان		= 
| قەبارەی_نیشان		= 
| ناسناو		= 
| دروشم			= 
&lt;!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------&gt;
| وێنەی_نەخشە  =   {{Infobox mapframe|zoom=12|coord=         {{Coord|36.25591| 44.09514}}}}
| قەبارەی_نەخشە  =200px
| شرۆڤەی_نەخشە  = '''گوندی کەلەکین'''
| دەرزیی_نەخشە  =  Kurdistan Region#Iraq#Asia
| ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە            = 
| شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە   = top
| قەبارەی_دەرزیی_نەخشە          = 300px
| شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە      = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا
| بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە           = ١
| پۆتانەکان              = {{coord| 36.25591| 44.09514 |region:IQ|display=inline,title}}
| دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان =
&lt;!-- شوێن ------------------&gt;
| جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]]
| ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}}
| جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]]
| ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان  | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&amp;book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور  |زمان = کوردی}}&lt;/ref&gt;
| جۆری_دابەشکراو٢	= [[پارێزگا]]  
| ناوی_دابەشکراو٢	= [[پارێزگای ھەولێر]]
| جۆری_دابەشکراو٣	= [[قەزا]]
| ناوی_دابەشکراو٣	= [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]]
| جۆری_دابەشکراو٤	=  [[ناحیە]] 
| ناوی_دابەشکراو٤	= [[ناحیەی کەسنەزان|کەسنەزان]]
&lt;!-- دامەزران ---------------&gt;
| سەردێڕی_دامەزران	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران	= 
| سەردێڕی_دامەزران١	= 
| ڕێکەوتی_دامەزران١	= 
| سەردێڕی_لەناوچوون	= 
| ڕێکەوتی_لەناوچوون	= 
| دامەزرێنەر		= 
| ھۆکاری_ناونران	= 
&lt;!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---&gt;
| پەراوێزەکانی_دەسەڵات	= 
| جۆری_دەسەڵات		= 
| حیزبی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک		= 
| ناوی_سەرۆک		= 
| سەرناوی_سەرۆک١        = 
| ناوی_سەرۆک١	   = 
| سەرناوی_سەرۆک٢        = 
| ناوی_سەرۆک٢	   = 

&lt;!-- ڕووبەر ----------------------&gt;
| سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢	= 
| ڕووبەری_ئاو_لەسەددا	= 
| ڕووبەری_شاری_بە_کم٢	=       
| ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢	= 
&lt;!-- بەرزایی ---------------------&gt;
| بەرزایی_بە_م			=   ٥٢٣        
| بەرزترین_بەرزایی_بە_م		= 
| نزمترین_بەرزایی_بە_م		= 
&lt;!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------&gt;
| ژمارەی_دانیشتووان		=  ٥٥٤٧ کەس&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&amp;view=article&amp;layout=edit&amp;id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}&lt;/ref&gt;
| دانیشتووان_لە			= [[٢٠٢٤]]
| چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢		= 
| مەزندەی_دانیشتووان		= 
| مەزندەی_دانیشتووان_لە	= 
| دانیشتووانی_شاری		= 
| چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢	= 
| دانیشتووانی_لادێیی	= 
| چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢	= 
| سەرناوی_دانیشتووان		= 
| ئاگاداریی_دانیشتووان		= 
&lt;!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------&gt; 
| جۆری_دانیشتووانناسی١          = [[زمان]] و [[ئایین]]
| سەرناوی١_دانیشتووانناسی١      = [[زمان]]
| زانیاریی١_دانیشتووانناسی١     = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]])
| سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١      = [[ئایین]]
| زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١     = [[ئیسلام]] ([[سوننە]])
| سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١      = 
| زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١     =  
&lt;!-- کاتناوچە --------------&gt;
| کاتناوچە١		= [[ناوچەی کاتی]]
| جیاوازی١_لە_utc	= +٣:٠٠
| کاتناوچە١_DST		= 
| جیاوازی١_لە_DST	= 
&lt;!-- کۆدی_پۆستە،  کۆدی_ناوچە ---&gt;
| جۆری_کۆدی_پۆستە	= 
| کۆدی_پۆستە		= 
| جۆری_کۆدی_پۆستە٢	= 
| کۆدی_پۆستە٢		= 
| جۆری_کۆدی_ناوچە	= [[تەلەفۆن]]
| کۆدی_ناوچە		= ٠٠٩٦٤
&lt;!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------&gt;
| وێبگە		= 
| پەراوێزەکان		=
}}

'''کەلەکین''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی کەسنەزان]] لە [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان =  https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان  |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان =  https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM  |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان  | ناونیشان =   https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر =  د.عەبدوڵڵا غەفوور   | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}&lt;/ref&gt;

==سەرچاوەکان==
{{سەرچاوەکان}}


{{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}}
{{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}}

[[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]]
[[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]]
[[پۆل:ھەولێر]]</text>
      <sha1>5od3bwbldfdzqghjlmovqlxtewzb8q8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠٥</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295755</id>
    <revision>
      <id>1583629</id>
      <parentid>1583573</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|2005 World Snooker Championship}}</comment>
      <origin>1583629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1596" sha1="o3hzij7rxmq6ouz9g422h4xlryglsc9" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٥''' (ھەروەھا بۆ مەبەستی سپۆنسەرکردن بە '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ئیمباسی ٢٠٠٥''' ناودەبرێت) پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. پاڵەوانێتییەکە لە ١٦ی نیسان دەستی پێ کرد، و لە ٢ی ئایاری ٢٠٠٥ کۆتایی ھات. چالاکییەکە ھەشتەمین و کۆتا چالاکیی ڕیزبەندیی جیھانیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٤–٠٥ بوو، کە دوای ئۆپنی چینی ٢٠٠٥ ھات. چالاکییەکە لەلایەن [[کۆمەڵەی جیھانیی پیشەگەری بلیارد و سنووکەر]]ەوە ڕێکخرابوو. بەھۆی ئەو یاسایانەی کە ڕێکلامکردنی جگەرەیان لە بەریتانیای مەزن قەدەغە کرد، ئەمە دوایین جار بوو کە چالاکییەکە لەلایەن کۆمپانیای [[جگەرە]]ی ئیمباسییەوە سپۆنسەر بکرێت. چالاکییەکە سندوقی خەڵاتی ١٬١٢١٬٨٠٠ پاوەندی ھەبوو، کە براوەکە ٢٥٠٬٠٠٠ پاوەندی وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|2005 World Snooker Championship}}</text>
      <sha1>o3hzij7rxmq6ouz9g422h4xlryglsc9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583678</id>
      <parentid>1583629</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:00:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1583678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1707" sha1="89ubr8f7phlycdgm6hu0wuljxi8q8j9" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٥''' (ھەروەھا بۆ مەبەستی سپۆنسەرکردن بە '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ئیمباسی ٢٠٠٥''' ناودەبرێت) پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. پاڵەوانێتییەکە لە ١٦ی نیسان دەستی پێ کرد، و لە ٢ی ئایاری ٢٠٠٥ کۆتایی ھات. چالاکییەکە ھەشتەمین و کۆتا چالاکیی ڕیزبەندیی جیھانیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٤–٠٥ بوو، کە دوای ئۆپنی چینی ٢٠٠٥ ھات. چالاکییەکە لەلایەن [[کۆمەڵەی جیھانیی پیشەگەری بلیارد و سنووکەر]]ەوە ڕێکخرابوو. بەھۆی ئەو یاسایانەی کە ڕێکلامکردنی جگەرەیان لە بەریتانیای مەزن قەدەغە کرد، ئەمە دوایین جار بوو کە چالاکییەکە لەلایەن کۆمپانیای [[جگەرە]]ی ئیمباسییەوە سپۆنسەر بکرێت. چالاکییەکە سندوقی خەڵاتی ١٬١٢١٬٨٠٠ پاوەندی ھەبوو، کە براوەکە ٢٥٠٬٠٠٠ پاوەندی وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|2005 World Snooker Championship}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>89ubr8f7phlycdgm6hu0wuljxi8q8j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠٤</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295756</id>
    <revision>
      <id>1583684</id>
      <parentid>1583576</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:01:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1583684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1381" sha1="1a89690gxqvr0bpi5ouw7249j3x3wuj" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٤''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ئیمباسی ٢٠٠٤''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٧ی نیسان تا ٣ی ئایاری ٢٠٠٤ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. ٢٨ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لە کرووسیبڵ ئەنجام درا. ھەشتەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٣–٠٤ بوو، پاڵەوانێتییەکە لەلایەن [[کۆمەڵەی جیھانیی پیشەگەری بلیارد و سنووکەر]]ەوە ڕێکخرابوو و لەلایەن کۆمپانیای جگەرەی ئیمباسییەوە سپۆنسەر کرا. کۆی سندوقی خەڵاتەکە ١٬٣٧٨٬٩٢٠ پاوەند بوو، کە لەو بڕە براوەکە ٢٥٠٬٠٠٠ پاوەندی وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>1a89690gxqvr0bpi5ouw7249j3x3wuj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠٣</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295757</id>
    <revision>
      <id>1583593</id>
      <parentid>1583578</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:03:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13965" sha1="ahqryyo9vuy3ymzkqpzyz1dfnl07rvi" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٣''' (ھەروەھا بۆ مەبەستی سپۆنسەرکردن بە '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ئیمباسی ٢٠٠٣''' ناودەبرێت) پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٩ی نیسان تا ٥ی ئایاری ٢٠٠٣ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٢–٠٣ بوو. ئەمە ٢٧ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لە کرووسیبڵ ئەنجام درا، کە نیشانەی ٢٦ەمین ساڵیادی یەکەم نمایشکردنی چالاکییەکە بوو لەم شوێنەدا. پاڵەوانێتییەکە لەلایەن کۆمپانیای دروستکەری جگەرەی ئیمباسییەوە سپۆنسەر کرا.

مارک ویلیامز دووەم نازناوی پاڵەوانێتیی جیھانیی خۆی بەدەستھێنا بە شکستپێھێنانی کێن دۆھێرتی بە ئەنجامی ١٨–١٦ لە یاریی کۆتاییدا. بەو پێیەی پێشتر لە وەرزەکەدا پاڵەوانێتیی بەریتانیا و ماستەرزی بردبووەوە، ویلیامز ھەر سێ نازناوی تاجی سێیانەی بە یەکەوە ھەبوو. پاڵەوانی بەرگریکار، پیتەر ئێبدن، لە چارەگی کۆتاییدا بە ئەنجامی ١٢–١٣ بە پۆڵ ھەنتەر دۆڕا و بوو بە پاڵەوانێکی تری یەکەمجار کە تووشی نەفرەتی کرووسیبڵ بوو بەھۆی شکستھێنان لە بەرگریکردن لە یەکەم نازناوی جیھانیی خۆی. کۆی گشتی ١٬٦٨٢٬٩٠٠ پاوەند وەک سندوقی خەڵات لە چالاکییەکەدا بەخشرا، کە براوەکە ٢٧٠٬٠٠٠ پاوەندی وەرگرت.

== کورتە ==
[[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] پاڵەوانێتییەکی پیشەگەر و پاڵەوانێتیی فەرمیی جیھانیی یاریی [[سنووکەر|سنووکەرە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشان=http://www.matchroomsport.com/news/world-snooker-championship-stay-uk/|سەردێڕ=World Snooker Championship to stay in UK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190416164401/http://www.matchroomsport.com/news/world-snooker-championship-stay-uk/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=Matchroom Sport}}&lt;/ref&gt; لە کۆتاییی سەدەی ١٩دا لەلایەن سەربازانی [[سوپای بەریتانیا|سوپای بەریتانیاوە]] کە لە ھیندستان جێگیر بوون دامەزرا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Clare |یەکەم=Peter |ساڵ=٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.snookerheritage.co.uk/normans-articles/days-of-old/origins-of-snooker/|سەردێڕ=Origins of Snooker |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170103150005/http://snookerheritage.co.uk/normans-articles/days-of-old/origins-of-snooker/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٧|وێبگە=Billiard and Snooker Heritage Collection}}&lt;/ref&gt; وەرزشەکە لە دوورگەکانی بەریتانیا بەناوبانگ بوو.&lt;ref name=&quot;0KEss&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشان=http://www.worldsnooker.com/the-rise-of-china/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180419145915/http://www.worldsnooker.com/the-rise-of-china/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=worldsnooker.com}}&lt;/ref&gt; بەڵام لە سەردەمی نوێدا بە شێوەیەکی پەرەسەندوو لە ھەموو جیھاندا بووە بە پۆپۆلار، بە تایبەتی لە نەتەوەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا وەک چین، ھۆنگ کۆنگ و تایلەند.&lt;ref name=&quot;0KEss&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://hongkongfp.com/2018/03/17/snooker-world-champion-hongkonger-ng-yee-aims-change-image-male-dominated-game/|سەردێڕ=Snooker world champion, Hongkonger Ng On-yee aims to change image of male-dominated game |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190816141250/https://www.hongkongfp.com/2018/03/17/snooker-world-champion-hongkonger-ng-yee-aims-change-image-male-dominated-game/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=Hong Kong Free Press |agency=Agence France-Presse}}&lt;/ref&gt;

پاڵەوانێتییەکە ٣٢ یاریزانی پیشەگەری لەخۆ گرتبوو کە لە یارییەکانی سنووکەری یەک بۆ یەکدا ڕکابەرییان دەکرد بە فۆرماتی دەرکردنی تاک، ھەریەکەیان لە چەندین فەریمدا ئەنجام دەدران. ٣٢ ڕکابەرەکەی پاڵەوانێتییە سەرەکییەکە بە بەکارھێنانی تێکەڵەیەک لە باشترین یاریزانەکانی ڕیزبەندیی جیھانیی سنووکەر و قۆناغی پاڵاوتنی پێش پاڵەوانێتییەکە ھەڵبژێردران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشان=http://www.worldsnooker.com/crucible-draw-format/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180417192039/http://www.worldsnooker.com/crucible-draw-format/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=worldsnooker.com}}&lt;/ref&gt; جۆ دەیڤیس یەکەمین پاڵەوانێتیی جیھانیی لە ساڵی ١٩٢٧دا بردەوە، کە یاریی کۆتایی لە کامکینز ھۆڵ، بێرمینگھام، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.wpbsa.com/about/history/|سەردێڕ=History Timeline {{!}} WPBSA {{!}} Snooker |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190418140049/https://www.wpbsa.com/about/history/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=wpbsa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/27world.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041010103752/http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/27world.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی شوباتی ٢٠١٢|وێبگە=globalsnookercentre.co.uk}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ١٩٧٧ەوە، چالاکییەکە لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە شێفیڵد، ئینگلتەرا ئەنجام دەدرێت.&lt;ref name=&quot;World Snooker list&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0,,13165~2306123,00.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110315202302/http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0%2C%2C13165~2306123%2C00.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١١|وێبگە=worldsnooker.com}}&lt;/ref&gt;

=== فۆرمات ===
پاڵەوانێتییەکە لە ١٩ی نیسان تا ٥ی ئایاری ٢٠٠٣ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو، کە ٢٧ەمین جاری یەک لە دوای یەک بوو کە پاڵەوانێتییەکە لەو شوێنەدا ئەنجام درا.&lt;ref name=&quot;World Snooker list&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0,,13165~2306123,00.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110315202302/http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0%2C%2C13165~2306123%2C00.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١١|وێبگە=worldsnooker.com}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0,,13165~2306123,00.html &quot;History of the World Snooker Championship&quot;]. ''worldsnooker.com''. [World Professional Billiards and Snooker Association. [https://web.archive.org/web/20110315202302/http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0%2C%2C13165~2306123%2C00.html Archived] from the original on 15 March 2011&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 April&lt;/span&gt; 2011&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; نۆیەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٢–٠٣ بوو لە وۆرڵد سنووکەر توور.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.snooker.org/trn/0203/wc2003_res.shtml#RP|سەردێڕ=WWW Snooker: Embassy World Championship 2003 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220402/http://www.snooker.org/trn/0203/wc2003_res.shtml#RP |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=snooker.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/statistics/976509.stm|سەردێڕ=BBC SPORT {{!}} Other Sport {{!}} Snooker {{!}} Calendar {{!}} Calendar |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220403/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/statistics/976509.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=news.bbc.co.uk}}&lt;/ref&gt; بە گشتی ١٢٠ بەشداربوو لە خولەکەدا ھەبوون، و تیروپشکی سەرەکیی پێشبڕکێکە ٣٢ بەشداربووی تێدا بوو.&lt;ref name=&quot;schedule&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٠٣|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm|سەردێڕ=Crucible results |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220439/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=news.bbc.co.uk}}&lt;/ref&gt;

١٦ باشترین یاریزانەکانی نوێترین ڕیزبەندیی جیھانی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی وەک یاریزانانی سەرەتۆو بۆ تیروپشکی سەرەکی سەرکەوتن. وەک پاڵەوانی بەرگریکار، پیتەر ئێبدن وەک یەکەم سەرەتۆوی چالاکییەکە دانرا، لەگەڵ ڕۆنی ئۆسلیڤانی ژمارە ١ی جیھان کە وەک دووەم سەرەتۆو دانرا؛ سەرەتۆوەکانی تریش لەسەر بنەمای پێگەی ڕیزبەندیی جیھانیی یاریزانەکان دابەشکران.&lt;ref name=&quot;iris_Gree&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠٠٣|ناونیشان=https://www.irishexaminer.com/sport/arid-30096012.html|سەردێڕ=Greene hoping to put the breaks on Ebdon show |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220403/https://www.irishexaminer.com/sport/arid-30096012.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=Irish Examiner}}&lt;/ref&gt; یارییەکانی قۆناغی یەکەمی تیروپشکی سەرەکی بە شێوازی باشترینی ١٩ فەریم ئەنجامدراون. ژمارەی ئەو فەریمانەی کە پێویست بوون بۆ بردنەوەی یارییەک لە قۆناغی دووەم و چارەگی کۆتاییدا بۆ ١٣ فەریم زیادکرا، و لە نیوەی کۆتاییدا بۆ ١٧ فەریم؛ یاریی کۆتاییش بە شێوازی باشترینی ٣٥ فەریم ئەنجامدرا.&lt;ref name=&quot;schedule&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٠٣|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm|سەردێڕ=Crucible results |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220439/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=news.bbc.co.uk}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm &quot;BBC SPORT | Other Sport | Snooker | Crucible Results&quot;]. ''news.bbc.co.uk''. 6 May 2003. [https://web.archive.org/web/20200915220439/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm Archived] from the original on 15 September 2020&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 August&lt;/span&gt; 2020&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>ahqryyo9vuy3ymzkqpzyz1dfnl07rvi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583680</id>
      <parentid>1583593</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1583680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14015" sha1="egi8a4rhhozzyg71fwxeoqhvw5ubnq5" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٣''' (ھەروەھا بۆ مەبەستی سپۆنسەرکردن بە '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ئیمباسی ٢٠٠٣''' ناودەبرێت) پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٩ی نیسان تا ٥ی ئایاری ٢٠٠٣ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٢–٠٣ بوو. ئەمە ٢٧ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لە کرووسیبڵ ئەنجام درا، کە نیشانەی ٢٦ەمین ساڵیادی یەکەم نمایشکردنی چالاکییەکە بوو لەم شوێنەدا. پاڵەوانێتییەکە لەلایەن کۆمپانیای دروستکەری جگەرەی ئیمباسییەوە سپۆنسەر کرا.

مارک ویلیامز دووەم نازناوی پاڵەوانێتیی جیھانیی خۆی بەدەستھێنا بە شکستپێھێنانی کێن دۆھێرتی بە ئەنجامی ١٨–١٦ لە یاریی کۆتاییدا. بەو پێیەی پێشتر لە وەرزەکەدا پاڵەوانێتیی بەریتانیا و ماستەرزی بردبووەوە، ویلیامز ھەر سێ نازناوی تاجی سێیانەی بە یەکەوە ھەبوو. پاڵەوانی بەرگریکار، پیتەر ئێبدن، لە چارەگی کۆتاییدا بە ئەنجامی ١٢–١٣ بە پۆڵ ھەنتەر دۆڕا و بوو بە پاڵەوانێکی تری یەکەمجار کە تووشی نەفرەتی کرووسیبڵ بوو بەھۆی شکستھێنان لە بەرگریکردن لە یەکەم نازناوی جیھانیی خۆی. کۆی گشتی ١٬٦٨٢٬٩٠٠ پاوەند وەک سندوقی خەڵات لە چالاکییەکەدا بەخشرا، کە براوەکە ٢٧٠٬٠٠٠ پاوەندی وەرگرت.

== کورتە ==
[[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] پاڵەوانێتییەکی پیشەگەر و پاڵەوانێتیی فەرمیی جیھانیی یاریی [[سنووکەر|سنووکەرە]].&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشان=http://www.matchroomsport.com/news/world-snooker-championship-stay-uk/|سەردێڕ=World Snooker Championship to stay in UK |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190416164401/http://www.matchroomsport.com/news/world-snooker-championship-stay-uk/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=Matchroom Sport}}&lt;/ref&gt; لە کۆتاییی سەدەی ١٩دا لەلایەن سەربازانی [[سوپای بەریتانیا|سوپای بەریتانیاوە]] کە لە ھیندستان جێگیر بوون دامەزرا،&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Clare |یەکەم=Peter |ساڵ=٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.snookerheritage.co.uk/normans-articles/days-of-old/origins-of-snooker/|سەردێڕ=Origins of Snooker |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170103150005/http://snookerheritage.co.uk/normans-articles/days-of-old/origins-of-snooker/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠١٧|وێبگە=Billiard and Snooker Heritage Collection}}&lt;/ref&gt; وەرزشەکە لە دوورگەکانی بەریتانیا بەناوبانگ بوو.&lt;ref name=&quot;0KEss&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشان=http://www.worldsnooker.com/the-rise-of-china/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180419145915/http://www.worldsnooker.com/the-rise-of-china/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=worldsnooker.com}}&lt;/ref&gt; بەڵام لە سەردەمی نوێدا بە شێوەیەکی پەرەسەندوو لە ھەموو جیھاندا بووە بە پۆپۆلار، بە تایبەتی لە نەتەوەکانی ڕۆژھەڵات و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا وەک چین، ھۆنگ کۆنگ و تایلەند.&lt;ref name=&quot;0KEss&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشان=https://hongkongfp.com/2018/03/17/snooker-world-champion-hongkonger-ng-yee-aims-change-image-male-dominated-game/|سەردێڕ=Snooker world champion, Hongkonger Ng On-yee aims to change image of male-dominated game |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190816141250/https://www.hongkongfp.com/2018/03/17/snooker-world-champion-hongkonger-ng-yee-aims-change-image-male-dominated-game/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=Hong Kong Free Press |agency=Agence France-Presse}}&lt;/ref&gt;

پاڵەوانێتییەکە ٣٢ یاریزانی پیشەگەری لەخۆ گرتبوو کە لە یارییەکانی سنووکەری یەک بۆ یەکدا ڕکابەرییان دەکرد بە فۆرماتی دەرکردنی تاک، ھەریەکەیان لە چەندین فەریمدا ئەنجام دەدران. ٣٢ ڕکابەرەکەی پاڵەوانێتییە سەرەکییەکە بە بەکارھێنانی تێکەڵەیەک لە باشترین یاریزانەکانی ڕیزبەندیی جیھانیی سنووکەر و قۆناغی پاڵاوتنی پێش پاڵەوانێتییەکە ھەڵبژێردران.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشان=http://www.worldsnooker.com/crucible-draw-format/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180417192039/http://www.worldsnooker.com/crucible-draw-format/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٩|وێبگە=worldsnooker.com}}&lt;/ref&gt; جۆ دەیڤیس یەکەمین پاڵەوانێتیی جیھانیی لە ساڵی ١٩٢٧دا بردەوە، کە یاریی کۆتایی لە کامکینز ھۆڵ، بێرمینگھام، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.wpbsa.com/about/history/|سەردێڕ=History Timeline {{!}} WPBSA {{!}} Snooker |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190418140049/https://www.wpbsa.com/about/history/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=wpbsa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/27world.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20041010103752/http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/27world.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی شوباتی ٢٠١٢|وێبگە=globalsnookercentre.co.uk}}&lt;/ref&gt; لە ساڵی ١٩٧٧ەوە، چالاکییەکە لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە شێفیڵد، ئینگلتەرا ئەنجام دەدرێت.&lt;ref name=&quot;World Snooker list&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0,,13165~2306123,00.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110315202302/http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0%2C%2C13165~2306123%2C00.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١١|وێبگە=worldsnooker.com}}&lt;/ref&gt;

=== فۆرمات ===
پاڵەوانێتییەکە لە ١٩ی نیسان تا ٥ی ئایاری ٢٠٠٣ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو، کە ٢٧ەمین جاری یەک لە دوای یەک بوو کە پاڵەوانێتییەکە لەو شوێنەدا ئەنجام درا.&lt;ref name=&quot;World Snooker list&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0,,13165~2306123,00.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110315202302/http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0%2C%2C13165~2306123%2C00.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠١١|وێبگە=worldsnooker.com}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0,,13165~2306123,00.html &quot;History of the World Snooker Championship&quot;]. ''worldsnooker.com''. [World Professional Billiards and Snooker Association. [https://web.archive.org/web/20110315202302/http://www.worldsnooker.com/page/BetfredcomWorldChampionshipTournamentsArticle/0%2C%2C13165~2306123%2C00.html Archived] from the original on 15 March 2011&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 April&lt;/span&gt; 2011&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; نۆیەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠٢–٠٣ بوو لە وۆرڵد سنووکەر توور.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.snooker.org/trn/0203/wc2003_res.shtml#RP|سەردێڕ=WWW Snooker: Embassy World Championship 2003 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220402/http://www.snooker.org/trn/0203/wc2003_res.shtml#RP |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=snooker.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/statistics/976509.stm|سەردێڕ=BBC SPORT {{!}} Other Sport {{!}} Snooker {{!}} Calendar {{!}} Calendar |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220403/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/statistics/976509.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٠|وێبگە=news.bbc.co.uk}}&lt;/ref&gt; بە گشتی ١٢٠ بەشداربوو لە خولەکەدا ھەبوون، و تیروپشکی سەرەکیی پێشبڕکێکە ٣٢ بەشداربووی تێدا بوو.&lt;ref name=&quot;schedule&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٠٣|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm|سەردێڕ=Crucible results |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220439/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=news.bbc.co.uk}}&lt;/ref&gt;

١٦ باشترین یاریزانەکانی نوێترین ڕیزبەندیی جیھانی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی وەک یاریزانانی سەرەتۆو بۆ تیروپشکی سەرەکی سەرکەوتن. وەک پاڵەوانی بەرگریکار، پیتەر ئێبدن وەک یەکەم سەرەتۆوی چالاکییەکە دانرا، لەگەڵ ڕۆنی ئۆسلیڤانی ژمارە ١ی جیھان کە وەک دووەم سەرەتۆو دانرا؛ سەرەتۆوەکانی تریش لەسەر بنەمای پێگەی ڕیزبەندیی جیھانیی یاریزانەکان دابەشکران.&lt;ref name=&quot;iris_Gree&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠٠٣|ناونیشان=https://www.irishexaminer.com/sport/arid-30096012.html|سەردێڕ=Greene hoping to put the breaks on Ebdon show |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220403/https://www.irishexaminer.com/sport/arid-30096012.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=Irish Examiner}}&lt;/ref&gt; یارییەکانی قۆناغی یەکەمی تیروپشکی سەرەکی بە شێوازی باشترینی ١٩ فەریم ئەنجامدراون. ژمارەی ئەو فەریمانەی کە پێویست بوون بۆ بردنەوەی یارییەک لە قۆناغی دووەم و چارەگی کۆتاییدا بۆ ١٣ فەریم زیادکرا، و لە نیوەی کۆتاییدا بۆ ١٧ فەریم؛ یاریی کۆتاییش بە شێوازی باشترینی ٣٥ فەریم ئەنجامدرا.&lt;ref name=&quot;schedule&quot;&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٠٣|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm|سەردێڕ=Crucible results |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200915220439/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=news.bbc.co.uk}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm &quot;BBC SPORT | Other Sport | Snooker | Crucible Results&quot;]. ''news.bbc.co.uk''. 6 May 2003. [https://web.archive.org/web/20200915220439/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/2938897.stm Archived] from the original on 15 September 2020&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 August&lt;/span&gt; 2020&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان|٢}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>egi8a4rhhozzyg71fwxeoqhvw5ubnq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠٢</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295758</id>
    <revision>
      <id>1583683</id>
      <parentid>1583580</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:01:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1583683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1305" sha1="d03w2sdre02bvqrxy2v5hie9tb4311y" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٢''' (ھەروەھا بۆ مەبەستی سپۆنسەرکردن بە '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ئیمباسی ٢٠٠٢''' ناودەبرێت) پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ٢٠ی نیسان تا ٦ی ئایاری ٢٠٠٢ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی سنووکەری ٢٠٠١–٠٢ بوو. ئەمە ٢٦ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لە کرووسیبڵ ئەنجام درا، کە نیشانەی ٢٥ەمین ساڵیادی یەکەم نمایشکردنی چالاکییەکە بوو لەم شوێنەدا. پاڵەوانێتییەکە لەلایەن کۆمپانیای دروستکەری جگەرەی ئیمباسییەوە سپۆنسەر کرا.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>d03w2sdre02bvqrxy2v5hie9tb4311y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠١</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295759</id>
    <revision>
      <id>1583682</id>
      <parentid>1583582</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1583682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1231" sha1="22s1t2vxtzii113ano3pp87dvolbn84" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠١''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ئیمباسی ٢٠٠١''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ٢١ی نیسان تا ٧ی ئایاری ٢٠٠١ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. ٢٥ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لەو شوێنەدا ئەنجام درا. لەلایەن کۆمپانیای دروستکەری جگەرەی ئیمباسییەوە سپۆنسەر کرا، پاڵەوانێتییەکە ھەشتەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی ٢٠٠٠–٠١ بوو. براوەکە ٢٥٠٬٠٠٠ پاوەندی لە کۆی سندوقی خەڵاتی ١٬٥٣٢٬٠٠٠ پاوەند وەرگرت.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>22s1t2vxtzii113ano3pp87dvolbn84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر، ٢٠٠٠</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295760</id>
    <revision>
      <id>1583681</id>
      <parentid>1583584</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:01:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}}</comment>
      <origin>1583681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2943" sha1="kbdkuy4vsoownjcl8aw2rac65dnm8g8" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ٢٠٠٠''' (بە فەرمی '''پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەری ئیمباسی ٢٠٠٠''') پاڵەوانێتییەکی پیشەگەری [[سنووکەر]] بوو کە لە ١٥ی نیسان تا ١ی ئایاری ٢٠٠٠ لە [[شانۆی کرووسیبڵ]] لە [[شێفیڵد]]، ئینگلتەرا بەڕێوەچوو. ٢٤ەمین ساڵی یەک لە دوای یەک بوو کە [[پاڵەوانێتیی جیھانیی سنووکەر]] لەو شوێنەدا ئەنجام درا. لەلایەن کۆمپانیای دروستکەری جگەرەی [[باڵیۆزخانە|ئیمباسی]]یەوە سپۆنسەر کرا، پاڵەوانێتییەکە نۆیەمین و کۆتا ڕووداوی ڕیزبەندیی وەرزی ١٩٩٩–٢٠٠٠ بوو. براوەکە ٢٤٠٬٠٠٠ پاوەندی لە کۆی سندوقی خەڵاتی ١٬٤٦٠٬٠٠٠ پاوەند وەرگرت.

١٦ باشترین یاریزانەکانی ڕیزبەندیی جیھانیی سنووکەر وەک سەرەتۆو بۆ قۆناغی سەرەکی لە کرووسیبڵ دەستنیشانکران. لەلایەن ١٦ یاریزانە سەرکەوتووەکەی قۆناغەکانی پاڵاوتنەوە پەیوەندییان پێوەکرا، کە لە ٣ی کانوونی دووەم تا ٢٠ی ئازار لە ناوەندی نیوپۆرت لە نیوپۆرت، وێڵز بەڕێوەچوو.

ستیفن ھێندری پاڵەوانی بەرگریکار بوو، کە لە یاریی کۆتاییی پاڵەوانێتیی جیھانیی ١٩٩٩دا بە ئەنجامی ١٨–١١ لە مارک ویلیامزی بردبووەوە بۆ ئەوەی حەوتەم نازناوی جیھانیی خۆی بەدەستبھێنێت. یاریی قۆناغی یەکەمی لە بەرامبەر ستیوارت بینگھام دۆڕاند، کە یاریزانێکی پاڵێوراو بوو و یەکەمین دەرکەوتنی لە کرووسیبڵ ئەنجام دەدا. ویلیامز لە یەکەمین یاریی کۆتاییی جیھانیی تەواو وێڵزیدا بە ئەنجامی ١٨–١٦ لە ماتیۆ ستیڤنزی بردەوە بۆ ئەوەی یەکەم نازناوی جیھانیی خۆی بەدەستبھێنێت. قۆناغی سەرەکیی پاڵەوانێتییەکە ٥٤ سەدەی برەیکی بەرھەمھێنا، کە بەرزترینیان ١٤٣ بوو لەلایەن ستیڤنز لە یاریی نیوەی کۆتاییدا بەرامبەر جۆ سوایل.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]
{{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}</text>
      <sha1>kbdkuy4vsoownjcl8aw2rac65dnm8g8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڕێدمی ١٠ سی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295761</id>
    <revision>
      <id>1583592</id>
      <parentid>1583587</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T12:02:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]])</comment>
      <origin>1583592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2887" sha1="goz60qcqass67phrh0oh7obg9i3112s" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ڕێدمی ١٠سی''' [[تەلەفۆنی زیرەک|مۆبایلێکی زیرەکی]] لەسەر بنەمای [[ئەندرۆید|ئەندرۆیدە]] وەک بەشێک لە زنجیرەی [[ڕێدمی]]، کە براندێکی لاوەکیی کۆمپانیای [[شاومی]]یە. مۆبایلەکە لە ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ ڕاگەیەندرا، و وەک وەشانێکی لایتی ڕێدمی ١٠ دەخرێتە بازاڕەوە کە لە ھەمان کاتدا لە ھەندێک تایبەتمەندیدا باشترە.

لە ھیندستان، ڕێدمی ١٠سی وەک '''ڕێدمی ١٠''' ناسێنرا (نابێت لەگەڵ ڕێدمی ١٠ی جیھانی تێکەڵ بکرێت کە لە ھیندستان وەک ڕێدمی ١٠ پرایم دەفرۆشرێت) بە پاترییەکی گەورەترەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/xiaomi_launches_new_redmi_10_in_india_with_sd_680_and_6000mah_battery-news-53598.php|سەردێڕ=Xiaomi launches new Redmi 10 in India with SD680 and 6,000mAh battery |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; ئەو شوێنگرەوەی وەشانی ھیندیی ڕێدمی ٩یە (ڕێدمی ٩سی ئێن ئێف سی بەبێ چیپی ئێن ئێف سی)، کە لە ئابی ٢٠٢٠دا بڵاوکرایەوە.

ھەروەھا، بە تایبەتی بۆ ھیندستان '''ڕێدمی ١٠ پاوەر''' بڵاوکرایەوە کە توانای بیرگەی زیاترە لە ڕێدمی ١٠ی ھیندی و پشتییەکی جیاوازی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/redmi_10_power_unveiled_in_india_a_redmi_10_with_a_leatherette_back_more_ram-news-54027.php|سەردێڕ=Redmi 10 Power unveiled with a leatherette back, more RAM |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== دیزاین ==
[[پەڕگە:Back_of_Redmi_10C.jpg|وێنۆک|پشتی ڕێدمی ١٠سی بە ڕەنگی خۆڵەمێشیی گرافیت]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |ڕەنگ
!ڕێدمی ١٠سی
!ڕێدمی ١٠ (ھیندستان)
! rowspan=&quot;2&quot; |ڕەنگ
!ڕێدمی ١٠ پاوەر
|-
! colspan=&quot;2&quot; |ناو
!ناو
|-
| bgcolor=&quot;#5b5f67&quot; |
|[[خۆڵەمێشی]]ی گرافیت
|ڕەشی نیوەشەو
| bgcolor=&quot;#2b2b2d&quot; |
|[[ڕەش]]ی پاوەر
|-
| bgcolor=&quot;#5e91d1&quot; |
|[[شین]]ی زەریا
|شینی پاسیفیک
| bgcolor=&quot;#d88248&quot; |
|پرتەقاڵیی سپۆرتی
|-
| bgcolor=&quot;#86a69d&quot; |
|[[سەوز]]ی نانای
|سەوزی کارایبی
|
|
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>goz60qcqass67phrh0oh7obg9i3112s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583627</id>
      <parentid>1583592</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Redmi 10C}}</comment>
      <origin>1583627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2921" sha1="eeyn461mcyb69hq4oeu8zh27fpu1fth" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''ڕێدمی ١٠سی''' [[تەلەفۆنی زیرەک|مۆبایلێکی زیرەکی]] لەسەر بنەمای [[ئەندرۆید|ئەندرۆیدە]] وەک بەشێک لە زنجیرەی [[ڕێدمی]]، کە براندێکی لاوەکیی کۆمپانیای [[شاومی]]یە. مۆبایلەکە لە ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ ڕاگەیەندرا، و وەک وەشانێکی لایتی ڕێدمی ١٠ دەخرێتە بازاڕەوە کە لە ھەمان کاتدا لە ھەندێک تایبەتمەندیدا باشترە.

لە ھیندستان، ڕێدمی ١٠سی وەک '''ڕێدمی ١٠''' ناسێنرا (نابێت لەگەڵ ڕێدمی ١٠ی جیھانی تێکەڵ بکرێت کە لە ھیندستان وەک ڕێدمی ١٠ پرایم دەفرۆشرێت) بە پاترییەکی گەورەترەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/xiaomi_launches_new_redmi_10_in_india_with_sd_680_and_6000mah_battery-news-53598.php|سەردێڕ=Xiaomi launches new Redmi 10 in India with SD680 and 6,000mAh battery |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; ئەو شوێنگرەوەی وەشانی ھیندیی ڕێدمی ٩یە (ڕێدمی ٩سی ئێن ئێف سی بەبێ چیپی ئێن ئێف سی)، کە لە ئابی ٢٠٢٠دا بڵاوکرایەوە.

ھەروەھا، بە تایبەتی بۆ ھیندستان '''ڕێدمی ١٠ پاوەر''' بڵاوکرایەوە کە توانای بیرگەی زیاترە لە ڕێدمی ١٠ی ھیندی و پشتییەکی جیاوازی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/redmi_10_power_unveiled_in_india_a_redmi_10_with_a_leatherette_back_more_ram-news-54027.php|سەردێڕ=Redmi 10 Power unveiled with a leatherette back, more RAM |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== دیزاین ==
[[پەڕگە:Back_of_Redmi_10C.jpg|وێنۆک|پشتی ڕێدمی ١٠سی بە ڕەنگی خۆڵەمێشیی گرافیت]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |ڕەنگ
!ڕێدمی ١٠سی
!ڕێدمی ١٠ (ھیندستان)
! rowspan=&quot;2&quot; |ڕەنگ
!ڕێدمی ١٠ پاوەر
|-
! colspan=&quot;2&quot; |ناو
!ناو
|-
| bgcolor=&quot;#5b5f67&quot; |
|[[خۆڵەمێشی]]ی گرافیت
|ڕەشی نیوەشەو
| bgcolor=&quot;#2b2b2d&quot; |
|[[ڕەش]]ی پاوەر
|-
| bgcolor=&quot;#5e91d1&quot; |
|[[شین]]ی زەریا
|شینی پاسیفیک
| bgcolor=&quot;#d88248&quot; |
|پرتەقاڵیی سپۆرتی
|-
| bgcolor=&quot;#86a69d&quot; |
|[[سەوز]]ی نانای
|سەوزی کارایبی
|
|
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Redmi 10C}}

[[پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>eeyn461mcyb69hq4oeu8zh27fpu1fth</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583679</id>
      <parentid>1583627</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}}</comment>
      <origin>1583679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2971" sha1="e0nhnqwd2sbiqf5bwtqi0br0s5vsk9j" xml:space="preserve">{{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''ڕێدمی ١٠سی''' [[تەلەفۆنی زیرەک|مۆبایلێکی زیرەکی]] لەسەر بنەمای [[ئەندرۆید|ئەندرۆیدە]] وەک بەشێک لە زنجیرەی [[ڕێدمی]]، کە براندێکی لاوەکیی کۆمپانیای [[شاومی]]یە. مۆبایلەکە لە ٢١ی ئازاری ٢٠٢٢ ڕاگەیەندرا، و وەک وەشانێکی لایتی ڕێدمی ١٠ دەخرێتە بازاڕەوە کە لە ھەمان کاتدا لە ھەندێک تایبەتمەندیدا باشترە.

لە ھیندستان، ڕێدمی ١٠سی وەک '''ڕێدمی ١٠''' ناسێنرا (نابێت لەگەڵ ڕێدمی ١٠ی جیھانی تێکەڵ بکرێت کە لە ھیندستان وەک ڕێدمی ١٠ پرایم دەفرۆشرێت) بە پاترییەکی گەورەترەوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/xiaomi_launches_new_redmi_10_in_india_with_sd_680_and_6000mah_battery-news-53598.php|سەردێڕ=Xiaomi launches new Redmi 10 in India with SD680 and 6,000mAh battery |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt; ئەو شوێنگرەوەی وەشانی ھیندیی ڕێدمی ٩یە (ڕێدمی ٩سی ئێن ئێف سی بەبێ چیپی ئێن ئێف سی)، کە لە ئابی ٢٠٢٠دا بڵاوکرایەوە.

ھەروەھا، بە تایبەتی بۆ ھیندستان '''ڕێدمی ١٠ پاوەر''' بڵاوکرایەوە کە توانای بیرگەی زیاترە لە ڕێدمی ١٠ی ھیندی و پشتییەکی جیاوازی ھەیە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.gsmarena.com/redmi_10_power_unveiled_in_india_a_redmi_10_with_a_leatherette_back_more_ram-news-54027.php|سەردێڕ=Redmi 10 Power unveiled with a leatherette back, more RAM |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=GSMArena.com |زمان=en-US}}&lt;/ref&gt;

== دیزاین ==
[[پەڕگە:Back_of_Redmi_10C.jpg|وێنۆک|پشتی ڕێدمی ١٠سی بە ڕەنگی خۆڵەمێشیی گرافیت]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |ڕەنگ
!ڕێدمی ١٠سی
!ڕێدمی ١٠ (ھیندستان)
! rowspan=&quot;2&quot; |ڕەنگ
!ڕێدمی ١٠ پاوەر
|-
! colspan=&quot;2&quot; |ناو
!ناو
|-
| bgcolor=&quot;#5b5f67&quot; |
|[[خۆڵەمێشی]]ی گرافیت
|ڕەشی نیوەشەو
| bgcolor=&quot;#2b2b2d&quot; |
|[[ڕەش]]ی پاوەر
|-
| bgcolor=&quot;#5e91d1&quot; |
|[[شین]]ی زەریا
|شینی پاسیفیک
| bgcolor=&quot;#d88248&quot; |
|پرتەقاڵیی سپۆرتی
|-
| bgcolor=&quot;#86a69d&quot; |
|[[سەوز]]ی نانای
|سەوزی کارایبی
|
|
|}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}
{{پۆلی کۆمنز|Redmi 10C}}

[[پۆل:ئامێرەکانی ئەندرۆید]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>e0nhnqwd2sbiqf5bwtqi0br0s5vsk9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لێدوانی بەکارھێنەر:Tasyarr</title>
    <ns>3</ns>
    <id>295763</id>
    <revision>
      <id>1583625</id>
      <timestamp>2026-05-13T15:22:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>11537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ</comment>
      <origin>1583625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7990" sha1="hapzyn9dzn2vdj8008q2714jjdp62my" xml:space="preserve">== بەخێربێیت ==
{| bgcolor=&quot;#f8f8ff&quot; align=center style=&quot;width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;&quot;
|
&lt;div class=&quot;tabber horizTabBox&quot; style=&quot;width: 100% !important;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;ویکیپیدیا&amp;zwnj;&quot;&gt;
{{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}}
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]&lt;/span&gt;
'''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}}
{{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}}
{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;1&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری]
|[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]]
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;بنەماکان&amp;zwnj;&quot;&gt;
بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت:
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]&lt;/span&gt;
* '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن.
* '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت.
* '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان.
* '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە.
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;پەڕەکەت&amp;zwnj;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]&lt;/span&gt;
'''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە:
* تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە.
* لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە.
* لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە.
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;tabbertab&quot; title=&quot;&amp;zwnj;بەشداری&amp;zwnj;&quot;&gt;
ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی:
&lt;span style=&quot;float:left&quot;&gt;[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]&lt;/span&gt;
* پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''.
* ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە.
* '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە.
* '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا.
* لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}

-- &gt; [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>hapzyn9dzn2vdj8008q2714jjdp62my</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بەکارھێنەر:Tasyarr</title>
    <ns>2</ns>
    <id>295764</id>
    <revision>
      <id>1583626</id>
      <timestamp>2026-05-13T15:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tasyarr</username>
        <id>76300</id>
      </contributor>
      <comment>پێشنیار</comment>
      <origin>1583626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1164" sha1="tugrl51ps64p8drcsco0lv3lwtqklbp" xml:space="preserve">ناو : [[احمد صاڵح قادر|ئەحمەد صاڵح قادر]]

تەمەن : 18 ساڵ

شوێنی لەدایک بوون : [[کوردستان]]، [[عێراق|عێراق.]]

شوێنی نیشتەجێبوون : [[ھەولێر|هەولێر]]، [[کوردستان|کوردستان،]] [[عێراق|عێراق.]]

کار : بواری [[تەکنۆلۆژیا|تەکنەلۆژیا]]

خوێندن : بەردەوامە

دەربارە ؛

ئەحمەد صاڵح قادر، تەمەن 18 ساڵ، جگە لە خوێندن و کار کردنی تایبەت شارەزایەکی زۆر لە بواری [[تەکنۆلۆژیا|تەکنەلۆژیا]] و کارکردن لە بواری [[گرافیک دیزاین]] و [[Software Apps|Softwere]]، کارکردن لەگەڵ چەندین کۆمپانیای ناودار و بەناوبانگ لە هەرێمی کوردستان و کۆمپانیای جیهانی وەکو بڕاندی ئۆرنابیۆ ( Ornabio )ی تورکی. کارکردن لەگەڵ ئەپڵیکەیشنی ئایفۆڵۆو و دروستکردنی چەندان ئەپڵیکەیشن نموونە ئەپڵیکەیشنی ( دەروازرەی بەهەشت ).</text>
      <sha1>tugrl51ps64p8drcsco0lv3lwtqklbp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زێڕین (ڕەنگ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295765</id>
    <revision>
      <id>1583647</id>
      <timestamp>2026-05-13T16:44:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1352882465|Gold (color)]]»</comment>
      <origin>1583647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2158" sha1="0fcma8jydeft2sqjl3ovhn9136yugz2" xml:space="preserve">
'''Gold''', also called '''golden''', is a color tone resembling the chemical element [[زێڕ|gold]].

The web color ''gold'' is sometimes referred to as ''golden'' to distinguish it from the color ''metallic gold''. The use of ''gold'' as a color term in traditional usage is more often applied to the color &quot;metallic gold&quot; (shown below). تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 

The first recorded use of ''golden'' as a color name in English was in 1300 to refer to the element gold. The word ''gold'' as a color name was first used in 1400 and in 1423 to refer to blond hair.

Metallic gold, such as in paint, is often called '''''goldtone''''' or '''''gold tone''''', or ''gold ground'' when describing a solid gold background. In heraldry, the French word &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwMA&quot;&gt;or&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; is used.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=A New Dictionary of Heraldry|publisher=[[A &amp; C Black|Alphabooks/A&amp;C Black]]|year=1987|isbn=0-906670-44-6|editor-last=Friar|editor-first=Stephen|location=London|page=343}}&lt;/ref&gt; In model building, the color gold is different from [[مسی سپی|brass]]. A shiny or metallic silvertone object can be painted with transparent yellow to obtain goldtone, something often done with Christmas decorations.{{ژێدەر پێویستە|date=January 2026}}&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B;''[[ویکیپیدیا:سەرچاوە پێویستە|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (January 2026)&quot;&gt;citation needed&lt;/span&gt;]]''&amp;#x5D;&lt;/sup&gt; تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 
[[پۆل:زێڕ]]
[[پۆل:ھێماکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]]
[[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>0fcma8jydeft2sqjl3ovhn9136yugz2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583648</id>
      <parentid>1583647</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>شائەمراز</comment>
      <origin>1583648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1442" sha1="39nkxua2d4a2b911470ce42dx2qaau9" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''زێڕین'''، کە ھەروەھا بە زێڕی ناودەبرێت، تۆنێکی ڕەنگە کە دەچێتەوە سەر توخمە کیمیایییەکەی [[زێڕ]].

ڕەنگی وێبی ''زێڕین'' ھەندێک جار بە ''زێڕی'' ئاماژەی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی لە ڕەنگی ''زێڕیی مێتاڵیک'' جیا بکرێتەوە. بەکارھێنانی ''زێڕ'' وەک زاراوەیەکی ڕەنگ لە بەکارھێنانی نەریتییدا زۆربەی جار بۆ ڕەنگی «زێڕیی مێتاڵیک» (کە لە خوارەوە نیشان دراوە) بەکاردێت.

یەکەم بەکارھێنانی تۆمارکراوی ''زێڕین'' وەک ناوی ڕەنگ لە ئینگلیزیدا لە ساڵی ١٣٠٠دا بووە بۆ ئاماژەدان بە توخمی زێڕ. وشەی ''زێڕ'' وەک ناوی ڕەنگ یەکەمجار لە ساڵی ١٤٠٠ و لە ١٤٢٣دا بۆ ئاماژەدان بە قژی زەرد بەکارھێنراوە.

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:زێڕ]]
[[پۆل:ھێماکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]]
[[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>39nkxua2d4a2b911470ce42dx2qaau9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583649</id>
      <parentid>1583648</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <origin>1583649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1554" sha1="s8zib9lspc02l8c2vkllkj1rw2yr9jc" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''زێڕین'''، کە ھەروەھا بە زێڕی ناودەبرێت، تۆنێکی ڕەنگە کە دەچێتەوە سەر توخمە کیمیایییەکەی [[زێڕ]].

ڕەنگی وێبی ''زێڕین'' ھەندێک جار بە ''زێڕی'' ئاماژەی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی لە ڕەنگی ''زێڕیی مێتاڵیک'' جیا بکرێتەوە. بەکارھێنانی ''زێڕ'' وەک زاراوەیەکی ڕەنگ لە بەکارھێنانی نەریتییدا زۆربەی جار بۆ ڕەنگی «زێڕیی مێتاڵیک» (کە لە خوارەوە نیشان دراوە) بەکاردێت.

یەکەم بەکارھێنانی تۆمارکراوی ''زێڕین'' وەک ناوی ڕەنگ لە ئینگلیزیدا لە ساڵی ١٣٠٠دا بووە بۆ ئاماژەدان بە توخمی زێڕ. وشەی ''زێڕ'' وەک ناوی ڕەنگ یەکەمجار لە ساڵی ١٤٠٠ و لە ١٤٢٣دا بۆ ئاماژەدان بە قژی زەرد بەکارھێنراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;


== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:زێڕ]]
[[پۆل:ھێماکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]]
[[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>s8zib9lspc02l8c2vkllkj1rw2yr9jc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583650</id>
      <parentid>1583649</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:48:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <origin>1583650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1560" sha1="srow9urbjz7cgfodfldkthg6j4ew13v" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''زێڕین'''، کە ھەروەھا بە '''زێڕی''' ناودەبرێت، تۆنێکی ڕەنگە کە دەچێتەوە سەر توخمە کیمیایییەکەی [[زێڕ]].

ڕەنگی وێبی ''زێڕین'' ھەندێک جار بە ''زێڕی'' ئاماژەی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی لە ڕەنگی ''زێڕیی مێتاڵیک'' جیا بکرێتەوە. بەکارھێنانی ''زێڕ'' وەک زاراوەیەکی ڕەنگ لە بەکارھێنانی نەریتییدا زۆربەی جار بۆ ڕەنگی «زێڕیی مێتاڵیک» (کە لە خوارەوە نیشان دراوە) بەکاردێت.

یەکەم بەکارھێنانی تۆمارکراوی ''زێڕین'' وەک ناوی ڕەنگ لە ئینگلیزیدا لە ساڵی ١٣٠٠دا بووە بۆ ئاماژەدان بە توخمی زێڕ. وشەی ''زێڕ'' وەک ناوی ڕەنگ یەکەمجار لە ساڵی ١٤٠٠ و لە ١٤٢٣دا بۆ ئاماژەدان بە قژی زەرد بەکارھێنراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;


== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:زێڕ]]
[[پۆل:ھێماکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]]
[[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>srow9urbjz7cgfodfldkthg6j4ew13v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583658</id>
      <parentid>1583650</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <origin>1583658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2461" sha1="obrjts2acxeisu3kjuzb32p972hrrao" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''زێڕین'''، کە هەروەها بە '''زێڕیش''' ناودەبرێت، تۆنێکی ڕەنگە کە لە توخمە کیمیایییەکەی [[زێڕ|زێڕ]] دەچێت.

ڕەنگی وێبی ''زێڕ'' هەندێک جار وەک ''زێڕین'' ئاماژەی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی لە ڕەنگی ''زێڕی کانزایی'' جیا بکرێتەوە. بەکارهێنانی ''زێڕ'' وەک زاراوەیەکی ڕەنگ لە بەکارهێنانی نەریتییدا زیاتر بۆ ڕەنگی &quot;زێڕی کانزایی&quot; (کە لە خوارەوە نیشان دراوە) بەکاردێت.

یەکەم بەکارهێنانی تۆمارکراوی ''زێڕین'' وەک ناوی ڕەنگ لە زمانی ئینگلیزیدا لە ساڵی ١٣٠٠دا بووە بۆ ئاماژەدان بە توخمی زێڕ. وشەی ''زێڕ'' وەک ناوی ڕەنگ یەکەمجار لە ساڵی ١٤٠٠ و لە ١٤٢٣دا بۆ ئاماژەدان بە قژی زەرد بەکارهێنراوە.

زێڕی کانزایی، وەک ئەوەی لە بۆیەدا هەیە، زۆربەی جار بە '''''تۆنی زێڕین''''' ناودەبرێت، یان ''زەمینەی زێڕین'' کاتێک وەسفی پاشبنەمایەکی زێڕی تۆخ دەکرێت. لە نیشانەناسییدا، وشە فەڕەنسییەکەی &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwMA&quot;&gt;or&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; بەکاردێت.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=A New Dictionary of Heraldry|publisher=[[A &amp; C Black|Alphabooks/A&amp;C Black]]|year=1987|isbn=0-906670-44-6|editor-last=Friar|editor-first=Stephen|location=London|page=343}}&lt;/ref&gt; لە دروستکردنی مۆدێلدا، ڕەنگی زێڕ جیاوازە لە [[مسی سپی|بڕۆنز]]. تەنێکی درەوشاوە یان خاوەن تۆنی زیویی کانزایی دەکرێت بە زەردی شەفاف بۆیە بکرێت بۆ بەدەستهێنانی تۆنی زێڕین، کە شتێکە زۆربەی جار لە دیکۆراتەکانی کریسمسدا دەکرێت.{{ژێدەر پێویستە}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:زێڕ]]
[[پۆل:ھێماکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]]
[[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>obrjts2acxeisu3kjuzb32p972hrrao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583662</id>
      <parentid>1583658</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>شائەمراز</comment>
      <origin>1583662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1604" sha1="rvau8ccpz4tdx08y3r0y1vkgmw91vwf" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''زێڕین'''، کە ھەروەھا بە '''زێڕیش''' ناودەبرێت، تۆنێکی ڕەنگە کە لە توخمە کیمیایییەکەی [[زێڕ]] دەچێت.

ڕەنگی وێبی ''زێڕ'' ھەندێک جار وەک ''زێڕین'' ئاماژەی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی لە ڕەنگی ''زێڕی کانزایی'' جیا بکرێتەوە. بەکارھێنانی ''زێڕ'' وەک زاراوەیەکی ڕەنگ لە بەکارھێنانی نەریتییدا زیاتر بۆ ڕەنگی «زێڕی کانزایی» (کە لە خوارەوە نیشان دراوە) بەکاردێت.

یەکەم بەکارھێنانی تۆمارکراوی ''زێڕین'' وەک ناوی ڕەنگ لە زمانی ئینگلیزیدا لە ساڵی ١٣٠٠دا بووە بۆ ئاماژەدان بە توخمی زێڕ. وشەی ''زێڕ'' وەک ناوی ڕەنگ یەکەمجار لە ساڵی ١٤٠٠ و لە ١٤٢٣دا بۆ ئاماژەدان بە قژی زەرد بەکارھێنراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}

[[پۆل:زێڕ]]
[[پۆل:ھێماکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]]
[[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>rvau8ccpz4tdx08y3r0y1vkgmw91vwf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583663</id>
      <parentid>1583662</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T16:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tessla</username>
        <id>41338</id>
      </contributor>
      <comment>/* سەرچاوەکان */</comment>
      <origin>1583663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1552" sha1="42yq3q92aty2tj8sjcroffzezifk6jd" xml:space="preserve">{{داتابۆکس}}
'''زێڕین'''، کە ھەروەھا بە '''زێڕیش''' ناودەبرێت، تۆنێکی ڕەنگە کە لە توخمە کیمیایییەکەی [[زێڕ]] دەچێت.

ڕەنگی وێبی ''زێڕ'' ھەندێک جار وەک ''زێڕین'' ئاماژەی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی لە ڕەنگی ''زێڕی کانزایی'' جیا بکرێتەوە. بەکارھێنانی ''زێڕ'' وەک زاراوەیەکی ڕەنگ لە بەکارھێنانی نەریتییدا زیاتر بۆ ڕەنگی «زێڕی کانزایی» (کە لە خوارەوە نیشان دراوە) بەکاردێت.

یەکەم بەکارھێنانی تۆمارکراوی ''زێڕین'' وەک ناوی ڕەنگ لە زمانی ئینگلیزیدا لە ساڵی ١٣٠٠دا بووە بۆ ئاماژەدان بە توخمی زێڕ. وشەی ''زێڕ'' وەک ناوی ڕەنگ یەکەمجار لە ساڵی ١٤٠٠ و لە ١٤٢٣دا بۆ ئاماژەدان بە قژی زەرد بەکارھێنراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}


[[پۆل:زێڕ]]
[[پۆل:ھێماکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]]
[[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>42yq3q92aty2tj8sjcroffzezifk6jd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1583677</id>
      <parentid>1583663</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T20:00:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AramBot</username>
        <id>39807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}</comment>
      <origin>1583677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1613" sha1="2qxqmu1jkjz725q17ox0ks19r2r7ni2" xml:space="preserve">{{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}}
{{داتابۆکس}}
'''زێڕین'''، کە ھەروەھا بە '''زێڕیش''' ناودەبرێت، تۆنێکی ڕەنگە کە لە توخمە کیمیایییەکەی [[زێڕ]] دەچێت.

ڕەنگی وێبی ''زێڕ'' ھەندێک جار وەک ''زێڕین'' ئاماژەی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی لە ڕەنگی ''زێڕی کانزایی'' جیا بکرێتەوە. بەکارھێنانی ''زێڕ'' وەک زاراوەیەکی ڕەنگ لە بەکارھێنانی نەریتییدا زیاتر بۆ ڕەنگی «زێڕی کانزایی» (کە لە خوارەوە نیشان دراوە) بەکاردێت.

یەکەم بەکارھێنانی تۆمارکراوی ''زێڕین'' وەک ناوی ڕەنگ لە زمانی ئینگلیزیدا لە ساڵی ١٣٠٠دا بووە بۆ ئاماژەدان بە توخمی زێڕ. وشەی ''زێڕ'' وەک ناوی ڕەنگ یەکەمجار لە ساڵی ١٤٠٠ و لە ١٤٢٣دا بۆ ئاماژەدان بە قژی زەرد بەکارھێنراوە.&lt;ref&gt;{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}&lt;/ref&gt;

== سەرچاوەکان ==
{{سەرچاوەکان}}


[[پۆل:زێڕ]]
[[پۆل:ھێماکانی کالیفۆرنیا]]
[[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووە ھەمیشەیییەکان]]
[[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]]
[[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]]</text>
      <sha1>2qxqmu1jkjz725q17ox0ks19r2r7ni2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295766</id>
    <revision>
      <id>1583654</id>
      <timestamp>2026-05-13T16:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="ldr9q2008f623ozdsrfze733gxr6jbc" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٢]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583653 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160310105759/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1972_74.htm بۆ http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1972_74.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٦:٥٣، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>ldr9q2008f623ozdsrfze733gxr6jbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295767</id>
    <revision>
      <id>1583659</id>
      <timestamp>2026-05-13T16:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="f99gztl6q3mdu94baq6lbjxe72c0ugq" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٦]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583657 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160310082535/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1976_78.htm بۆ http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1976_78.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٦:٥٥، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>f99gztl6q3mdu94baq6lbjxe72c0ugq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٨</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295768</id>
    <revision>
      <id>1583661</id>
      <timestamp>2026-05-13T16:55:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="6aiby37oud90y4x3tnjal9ywtdt8u07" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ١٩٧٨]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583660 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160310082535/http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1976_78.htm بۆ http://footballmundial.tripod.com/caf/caf_1976_78.htm زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ١٦:٥٥، ١٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>6aiby37oud90y4x3tnjal9ywtdt8u07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سەید مەجید مووسەوی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295769</id>
    <redirect title="مەجید مووسەوی" />
    <revision>
      <id>1583692</id>
      <timestamp>2026-05-13T20:12:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hivja</username>
        <id>64112</id>
      </contributor>
      <comment>ڕەوانە کرا بۆ [[مەجید مووسەوی]]</comment>
      <origin>1583692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="8od4us8nvv1rswe3zp3abuo80tfes63" xml:space="preserve">#ڕەوانەکەر [[مەجید مووسەوی]]</text>
      <sha1>8od4us8nvv1rswe3zp3abuo80tfes63</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وتووێژ:خەیاڵی خودا (کتێب)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>295770</id>
    <revision>
      <id>1583713</id>
      <timestamp>2026-05-14T00:41:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27288</id>
      </contributor>
      <comment>ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1583713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1361" sha1="izwethi01myr40paxqig669l245km0m" xml:space="preserve">== چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان ==

سڵاو ھاوڕێیان،

من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خەیاڵی خودا (کتێب)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=1583712 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: 
*ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111001135634/http://newhumanist.org.uk/1521 بۆ http://newhumanist.org.uk/1521 زیاد کرا

تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە،

کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:monospace&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])&lt;/span&gt; ٠٠:٤١، ١٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</text>
      <sha1>izwethi01myr40paxqig669l245km0m</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>